<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Ұлан-байтақ даламыздың сынық сүйем жері біз үшін ұлық көрінеді. Арғы-бергі қиырына ат арытып әрең жететін қазақ жерінде талай жақсы мен жайсаң ғұмыр кешті. Алаштың ардағына айналған тұлғалар қалың қауымды уәлі сөзімен ұйыта білді. Сондай-ақ олар ерекше қасиеттерімен елдің есінде мәңгілік жатталып қалды. Сырдағы жұрт тағзым ететін киелі орындар жетерлік. Солардың бірі – Қармақшы топырағында жамбасы жерге тиген Марал баба Құрманұлы.Марал ишан – тарихи тұлға, Ислам дінінің көрнекті насихатшысы. Кезінде Бұхара медресесінде, кейін Мазари Шариф­те (қазіргі Ауғанстан жері) білім алған. Ағартушылық қызметпен де көп айналыс­қан ол Қызылорда, Қызылжар, Қоста­най өңірлерінде бірнеше мешіт пен мед­­ресе ашқан.Сәрсенбіде Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы Наурызбай қажы Тағанұлы ауданымызға жұмыс сапарымен келді. Бас мүфти Жосалы кентінде жаңадан салынып жатқан «Марал Ишан» атындағы мешіт құрылысының жұмысымен танысты. Нысан басында, аудан әкімі Жандос Еркінбекұлы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасына ауданның тыныс-тіршілігі мен өңірді дамыту бағытында атқарылып жатқан игі жұмыстарды баяндады.Сапар соңында, Бас мүфти үш жүзге пір болған Марал Ишан кесенесіне табан тіреді. Зиярат етуге бас муфтимен қатар,&nbsp;Діни басқарма жанындағы Ақсақалдар кеңесінің мүшелері,&nbsp;аудан ақсақалдары мен бірқатар азаматтар қатысты.Кесене басында баба рухына құран бағышталды. «Жаратушы Жаббар Иеміз Марал бабамызды мейіріміне алғай. Жамағатпен жасаған зияратымызды қабыл етіп, хақ дініміз Исламның өсіп-өркендеуін нәсіп қылғай. Еліміз аман, жеріміз тыныш, егемендігіміз баянды болғай» деді&nbsp;жамағатпен бірге ел ертеңі үшін дұға жасаған бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы.

Бас мүфти Марал баба мазарын зиярат етті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің басқарма мүшесі-ғылыми жұмыс және халықаралық байланыстар жөніндегі проректор Майнұр Бөрібаева Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты Гермоплазма криоконсервациялау зертханасының жетекші ғылыми қызметкері Тимур Турдиевпен кездесті.&nbsp;Кездесу барысында ғалымдармен бірге университеттің Ботаникалық бағын көгалдандыру жұмыстары талқыланды. Аймақ экологиясына төсімді өсімдіктерді өсіру мақсатында екі жақты меморандумға қол қойды.&nbsp;Алматы қаласындағы Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы ҒЗИ гермоплазманы криосақтау зертханасында in vitro әдісімен көбейтілген тораңғыл және теректің тез өсетін будандары Ботаникалық баққа отырғызылып, облыстың климаттық жағдайында сынақтан өткізіп, зерттелуде.Мұнда теректің “Казахстанский” және "Бессчетнов терегі", ал тораңғылдың екі түрі сынақтан өткізілуде. Бұл жаңа технологиялар жасанды көбейтілуі қиын ағаштарды тез әрі сапалы көбейтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, біздің ғалымдар келешекте шөлді аймақтарға бейімделген қарағаштың жаңа түрлерін осы әдіспен дайындап, жерсіндіріп, көгалдандыруға пайдаланатын болады.Айта кету керек, бүгінде Ботаникалық бақта катальпа гүлдеді.Тағы да еске сала кететін жайт, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Аграрлық технологиялар» білім беру бағдарламасының студенттері Жансая Жақсылық, Дина Ділдабаева, Асемай Құттыбаева, Елдана Нұралиева және қауымдастырылған профессор, философия докторы Нұралы Нұрғалиев Қырғызстан Республикасының «Манас» Қырғыз-Түрік университетінде академиялық ұтқырлық бағдарламасы бойынша тәжірибе алмасуда.Бағдарлама аясында студенттер «Ауыл шаруашылығы» факультетіндегі профессор-оқытушылардың биология-өсімдіктану, жоба дайындау, жылыжай жұмысы бағытында лекциялық және практикалық сабақтарында дәріс алып жүр.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/yzylorda_klimatyna_t_zimdi_simdikter_egildi_1_3042dff863.jpg" alt="Қызылорда климатына төзімді өсімдіктер егілді 1.jpg"><blockquote>«Қырғызстанға келгелі әртүрлі өсімдіктер мен жемістердің өсу барысын бақылап, олар туралы көп мәліметтер алудамыз. Бұл жақтың жылыжайларында құлпынай, рапс, мақта, алманың жаңа сорттары мен көгалдандыру үшін әртүрлі бақшалық гүлдерін өсіреді. Сонымен қатар қызанақтың төрт түрлі (түріктің «Эгей қызғылт», «Алатурка», «Сұңқар», «Алянак» деген ерекше сорттары) сорттарын өсіруге арналған зерттеу жұмысына қатысудамыз. Қызанақтың бұл түрлерін Қызылордаға барған соң егеміз. Академиялық ұтқырлық бағдарламасы аясында біздің терең білім алуымызға жағдай жасалған. Теориялық дәрістерден бөлек, практика өтуге арналған жылыжайлар бар», - деді агрономия мамандығының 3-курс студенті Жансая Жақсылық.</blockquote>«Аграрлық технологиялар» білім беру бағдарламасының қауымдастырылған профессоры, философия докторы Нұралы Нұрғалиев «Манас» Қырғыз-Түрік университетінің профессоры Ахмет Айгүнмен кездесу барысында Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетін таныстырып, білім ордасының 85 жылдығына арналып шығарылған кәдесыйды табыс етті. Нұралы Шайқысұлтанұлы академиялық ұтқырлық бағдарламасы аясында «Манас» Қырғыз-Түрік университетінің студенттеріне дәріс берді.Сонымен қатар Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институтымен бірлескен жұмыстар жасауда.Алматы қаласындағы Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы ҒЗИ гермоплазманы криосақтау зертханасында in vitro әдісімен көбейтілген тораңғыл және теректің тез өсетін будандары Ботаникалық баққа отырғызылып, облыстың климаттық жағдайында сынақтан өткізіп, зерттелуде.Мұнда теректің “Казахстанский” және "Бессчетнов терегі", ал тораңғылдың екі түрі сынақтан өткізілуде. Бұл жаңа технологиялар жасанды көбейтілуі қиын ағаштарды тез әрі сапалы көбейтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, біздің ғалымдар келешекте шөлді аймақтарға бейімделген қарағаштың жаңа түрлерін осы әдіспен дайындап, жерсіндіріп, көгалдандыруға пайдаланатын болады.Сондай-ақ Қорқыт ата университеттің студенттері әр ұйымдастырылған сенбілікке етене белсенді қатысып, аймақтың табиғатының гүлденуіне үлес қосуда.&nbsp;&nbsp;Қорлан САРЫ

Қызылорда климатына төзімді өсімдіктер егілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы ауданы, Тұрмағамбет аулы, Қ.Бүрлібаев атындағы мәдениет үйінде №29 Т.Ізтілеуов атындағы орта мектеп және аталған мектепті 2004 жылы бітірген түлектердің 20 жылдығына орай «Тұрмағамбет оқулары» &nbsp; байқауы өткізілді.&nbsp;Мақсат – Сыр сүлейлерінің шоқтығы биік тұлғаларының бірі, назым сөздің шебері, атақты ақын, аудармашы Тұрмағамбет Ізтілеуұлының мол мұрасын өскелең ұрпаққа насихаттау, оқушыларды сөз өнеріне, шешендікке тәрбиелеу. Қазақ тілінің көркемдік ерекшелігін, бай сөздік қорын, Тұрмағамбет шығармашылығын насихаттау арқылы қазақтың тілі мен әдебиетіне, мәдениетіне деген жас ұрпақтың ықыласын арттыру, туған жеріміздің рухани бірлігін, ауыл жастарының танымдық - шығармашылық қабілетін нығайту. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың үшінші отырысында сөйлеген сөзінде: «...Аға буын жас ұрпаққа жол нұсқап, бағыт-бағдар беруі керек. Елімізде көзі ашық, көкірегі ояу, ойы ұшқыр, білімді жастар көп. Біз олардың бойына асыл қасиеттерді сіңіруіміз қажет. Өзара жанашыр болу, түптеп келгенде, елге жанашыр болу деген сөз.Біз болашаққа сеніммен қадам басу үшін төл тарихымыздың ауқымы кең екенін толық сезініп, мәдени мұрамызды сақтап, оны дәріптеуіміз қажет» – деген болатын.&nbsp; Байқаудың ашылу салтанаты &nbsp;Тұрмағамбет ақынның мұражайынан басталып, мектеп оқушыларынан құралған домбырашылардың жыр сәлемімен жалғасты.&nbsp;Байқау қатысушыларына ҚР Білім беру саласының көшбасшысы, ҚР Білім және ғылым министрлігі «Білім беру ісінің &nbsp;майталманы» медалінің &nbsp;иегері, ардагер-ұстаз &nbsp;Зарипа Тасымова сәттілік тілеп, ұйымдастырушылардың ақын шығармашылығына құрметін ерекше бағалады.&nbsp; «Тұрмағамбет оқуы» байқауына жырау Қуаңбаев Әділхан, &nbsp;Қармақшы аудандық кітапханалар жүйесінің Тұрмағамбет ауылдық кітапханасының меңгерушісі Құндызай Далдабаева, &nbsp;№ 29 Т.Ізтілеуов атындағы орта мектептің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі &nbsp;Роза Алламұратовалар әділқазылық жасады.&nbsp;Байқауға қатысушы талапкерлер Тұрмағамбет ақынның шығармаларын (өлең, мысал, дастан) өз мүмкіндігіне қарай мәнерлеп жатқа оқыды. Талапкер өзі оқитын шығармалар тізімін ұсынып, ұсынған тізім бойынша қазылар алқасы шығарманың кез келген жерінен сұрап, дарынды қатысушыларды анықтады.«Тұрмағамбет оқуы» байқауын Дауылкөл ауылдық округінің әкімі Мұрат &nbsp;Алдамұратов &nbsp;қорытындылап, &nbsp;қазақ мәдениеті мен өнеріне жанашырлық танытып, өнегелі іс-шара ұйытқысы болып, &nbsp;ақын мұраларын &nbsp;насихаттауға ерекше қызығушылық білдірген &nbsp;2004 жылғы мектеп бітіруші түлектерге алғысын білдірді. Алдағы уақытта жүз шайырдың отаны атанған Тұрмағамбет ауылын, жыр өнерін &nbsp;өркендетуге &nbsp;бірге &nbsp;атсалысып, жұмыла &nbsp;іс атқаруға шақырды.Байқау нәтижесінде бас жүлде алған жеңімпаз Айгерім Сырлыбай ұйымдастырушылар тарапынан &nbsp;жазғы тынығу &nbsp;лагеріне жолдама берілді. І орынды Мархабатова Бақыт, ІІ орын Бұхарбаева Шахназ, ІІ орын Мархабатова Фатима, ІІІ орын Оңалбай Гүлжауһар, ІІІ орын Ұланбек Айдана, ІІІ орын Ерболқызы Әлияларға &nbsp;Диплом, ақшалай сыйлық &nbsp;берілсе, қалған қатысушыларға Алғыс хат &nbsp;пен ынталандыру сыйлығы ретінде ақынның кітаптары берілді.Өз кезегінде көрермендер мен қатысушылар алдағы уақытта &nbsp;да &nbsp;ауылда &nbsp;«Тұрмағамбет оқуы» байқауы республикалық, облыстық &nbsp;деңгейде өткізілсе деген ұсыныстарын білдірді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/71a9946f_69c6_479e_91a5_a88ad6088ecb_53e50c66f9.jpg" alt="71a9946f-69c6-479e-91a5-a88ad6088ecb.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/0f59de2f_54f2_4f00_828a_ebe904b75410_5a457d5385.jpg" alt="0f59de2f-54f2-4f00-828a-ebe904b75410.jpg">

 Қармақшыда «Тұрмағамбет оқулары» байқауы өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Төретам кенті кітапханасының "COWORKING" орталығында ел ағасы, Байқоңыр өңірлік Ауғанстан ардагерлерінің төрағасы Кенжебек Үйрековтің «Өткен күнде белгі бар» атты кітабының тұсаукесері өтті. Кітап ауған соғысына қатысқан барлық жауынгердің құрметіне арналады."1979-1989 жылдар аралығында он жылға созылған сұрапыл соғыста жат жерде жанын пида етіп, жап-жас жігіттер қыршыннан қиылды. Бұл біз үшін отты жылдарда жалынды жастығы қалған барша жауынгерді, қандыкөйлек достарымызды еске алатын қасіретті де қасиетті жылдар болып, қанша уақыт өтсе де жадымызда жаңғырып тұра бермек" деп толғанады автор.Кітап беташарының алғы сөзін жазушы Жантөре Әбдірейімов жазса, "Төретам кенті әйелдер кеңесі" қоғамдық бірлестігінің төрайымы Ахметкүл Аралбаева жаңа әдебиеттің оқырманы көп болсын деп, сәттілік тіледі.Кеш аясында №85 орта мектептің оқушысы, жас ақын Еркебұлан Жалғасбаев өзінің арнауын мәнерлеп оқыса, іс-шара қонақтары марқұм болып кеткен Жантөре Әбілдаев ағамыздың жұбайы, ұстаз Жаңыл Молдабаева апайымыз, Қалдыбек Алтыруов ағамыздың інісі Қазбек Алтыруов, Төлеген Өсербаев ағамыздың бауыры Тілеген Сәрсенбаевтар толғаныстары мен естеліктерімен бөлісті.Ардагерлер Ғани Адаев, Әбубәкір Маханов, Әскербек Жолмырзаев, Сұлтанбек Жұмабаев, Орынбек Шайманов ағаларымыз майдангер достарына деген сағыныштарын маржан сөзбен айтып берді.Кездесуде Байқоңыр қаласы, Ақай ауылы мен Төретам кентіндегі &nbsp;ақын-жазушылардың кітапханаға сыйға тартқан кітаптарынан дайындалған "Байқоңыр жыр маржандары" атты кітап көрмесін кітапханашы Айгүл Жеңісқызы таныстырса, кент клуб үйінің әншілері Бақтияр Сабырбаев, Ғазиз Сүлейменов, Рауан Ысқақовтар әннен шашу шашты.Қымбат МОЛЫБЕКҚЫЗЫ

Ауған соғысына қатысқан жауынгерлердің құрметіне жаңа кітаптың тұсауы кесілді

Kyzylorda-news.kz. Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қатысуымен «Сыр жастары» бағдарламасы аясында Қызылорда қаласының сол жағалауынан салынған 60 пәтерлік тұрғын үйдің кілтін салтанатты табыстау рәсімі өтті. Іс-шараға қала әкімі Серік Қожаниязов, облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаев, ардагерлер, «Дәнекер» ЖШС басшысы Әбдімәжит Жансақалов, жауапты сала басшылары және тұрғындар қатысты.Облыс әкімі жаңа пәтер иелерін қоныстоймен құттықтап, аймақтың құрылыс саласындағы жаңалықтарға тоқталды.<blockquote>– Жастарымызды сапалы біліммен, жұмыспен және баспанамен қамту &nbsp;мемлекеттік саясаттың басым бағыты болып саналады. Жас отбасылар үшін ең өзекті мәселенің бірі – баспана. Осыны ексеріп, 2022 жылдың желтоқсан айында өткен облыстық жастар форумында алғаш рет несиелендіру жолымен «Сыр жастары» бағдарламасын жүзеге асыру туралы шешім қабылданған болатын. «Отбасы банк» акционерлік қоғамына бюджеттік кредит беру үшін облыстық бюджеттен 1,2 млрд теңге бөлінді. «Сыр жастары» – аймақ жастарын баспанамен қамту бағытында қолға алынған өңірлік тың жоба. «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» деген сөз бар халқымызда. Бағдарламаны бірлесіп жүзеге асыру үшін «Отбасы банк» АҚ 500 млн теңге қаржы бөлді. Бүгінгі қоныстой – осы бірлескен жұмыстың жемісі. Мемлекетіміздің тұрғындарға жасаған қамқорлығы мен ұсынған мүмкіндіктерінің арқасында әр азамат өз шаңырағының иесі атануда. &nbsp;Өткен жылы аймақта 4 108 пәтерлік 300 тұрғын үй салынды, 2 400-ге жуық пәтер табысталып, 11 мыңнан астам тұрғын қоныстой тойлады. Халықтың жайлы тұрмысына оң әсер ететін бұл жұмыстар биыл да жалғасуда. Бюджет қаражаты есебінен 13,3 млрд теңгеге 1 269 пәтерлік 67 тұрғын үйдің құрылысы жүргізіледі. Оның ішінде 350-дей пәтер аудандарға тиесілі. Жыл басынан бері 402 отбасы баспана бақытына кенелді. Бүгін 60 жас отбасының қуанышын еселейміз. Жақын күндері Тасбөгет кентінен 150 пәтер халық игілігіне беріледі. Бұл – әлеуметтің әл-ауқатын арттырудағы мемлекеттік қолдаудың нақты көрінісі. Баршаңызға жаңа қоныс құтты болсын! – деді облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев.</blockquote>Жиында әсем де зәулім үйлерді салған «Дәнекер» құрылыс компаниясының қызметкерлері облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды. Бүгін пәтер кілтін алғандар қатарында ұстаздар, медицина, мәдениет және спорт салаларының қызметкерлері, журналистер және өзге де сала мамандары бар.Қызылордадағы құрылыс қарқыны, әсіресе әлеуметтік нысандардың көптеп салынуы осы саланың жұмысына соны серпін бермек. Мәселен, 300 орындық жатақханасы бар 400 орындық физика-математика мектеп-интернаты жаңа оқу жылында табысталады. &nbsp;Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында биыл 10 мектеп пайдалануға беріледі. Тағы 11 мектептің құрылысы басталады. Облыс орталығында балалар мен жасөспірімдерді шығармашылыққа баулитын «Шығармашылық академиясының», екі ауданда Оқушылар үйі мен Өнер мектептерінің, Қызылорда қаласында үстел теннисі орталығының және орталық стадионның құрылысы жүруде.Халықаралық стандарттарға сай келетін жабық бассейні бар көпсалалы дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылысы басталды. «ҚазГерМұнай» компаниясының демеушілігімен қолға алынған 350 орындық заманауи үлгідегі Оқушылар сарайы да, «Саутс Ойл» компаниясының демеушілігімен бой көтерген 650 орындық музыкалық колледж ғимараты да жуық арада халық игілігіне айналмақ. Барлық ауданда неке қию залы, кітапхана, музей, архив, жастар сарайы, ардагерлер мен аналар үйін біріктіретін «Руханият» орталықтары салынуда.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/FB_IMG_1716542326906_cc6ce1c78a.jpg" alt="FB_IMG_1716542326906.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/FB_IMG_1716542305493_f32e4ee2e5.jpg" alt="FB_IMG_1716542305493.jpg">

«Сыр жастары»:  Қызылордада тұрғын үйдің кілті табысталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Аз уақыттан соң мектеп оқушылары жазғы демалысқа шығады. Ал бітіруші түлектерді алда ұлттық бірыңғай тестілеу сынағы күтіп тұр. Мемлекет болашағы саналатын балалар мен жасөспірімдердің қауіпсіздігі, құқығы қоғам үшін басты орында. Жыл көлемінде үзбей жүргізілетін айтулы мәселе дүйсенбі күні Төретам кентіндегі Шаттық Шыңғысова директорлық ететін №85 орта мектепте жалғасын тауып, оған білім, құқық қорғау саласының мамандары, ардагерлер, бұқаралық ақпарат құралдары өкілдері, мектеп ұстаздары қатысты.Кездесуді ұйымдастырудағы мақсат – білім беру ұйымдарында оқу жылы аяқталуына байланысты балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, демалыс кезеңінде балалар арасында төтенше жағдайлардың алдын алу, жазғы каникульды тиімді ұйымдастыру, сондай-ақ оларды зорлық-зомбылықтан қорғау, суицидтің алдын алу, құқық бұзушылық, топтық төбелес, буллинг, есірткі, лудомания, вейп, интернетке тәуелділіктің алдын алу.Еркін форматта ұйымдастырылған іс-шараға аудандық білім бөлімінің басшысы Гүлзира Абдазиева модераторлық етіп, 9, 11 сынып оқушыларына қатысушы қонақтарды таныстырды.Алдымен сөз тізгінін алған Төретам кентінің әкімі Ғалымжан Елеусінов мектепте кадет сыныбының ашылуымен құттықтады. Балаларға қарапайым тілмен түсінікті етіп өнегелі әңгімесін айтты.<blockquote>– Ермелікпен кейде сынаққа түсіп қалып жатамыз. Жақсы болу – әркімнің өз қолында. «Досыңды көрсетсең, кім екеніңді айтайын» дегендей, дос адамның өмірінде ерекше маңыз атқарады. Ортаң дұрыс болса, сен де дұрыссың. Адам өмірінде тазалықтың да орны бөлек. Бұл жөнінде үлкендеріміз «Тазалық – таза болған жерде» деп жиі айтады. Ол бекерге айтылмаған. Қоршаған ортаға құрмет те әркімнің жеке басынан болатын іс. Сіздерге әрдайым айтарым, осы кезден жақсы мен жаманды айыра білуге тиіспіз. Тәрбиелі, білімді жас азамат – мемлекетімізді дамып, әлемге таныта алады, – деді ол.</blockquote>Кездесуде басқа да пікір білдіргендер болды. Атап айтқанда, «Сыр медиа» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің бас директоры Марат Аралбаев, «AMANAT» партиясының Байқоңыр қаласы бойынша филиал төрағасы Еркін Рзалиев, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Байқоңыр қаласындағы Өкілдігінің Әкімшілік полиция бөлімінің бастығы Жандос Құлманов, Төретам кенті ардагерлер кеңесінің мүшесі Әмидулла Нағыметов, мектептің қамқоршылық кеңесінің төрағасы Қорғанбек Үйрековтер бітіруші түлектерге патриоттық тәрбие төңірегінде ағалық ақыл-кеңестерін айтып, елдің мықты азаматы болуға шақырды. Ертеңгі күні болатын тестілеу сынағынан сүрінбей өтіп, жоғары нәтиже көрсетулеріне тілектестіктерін білдірді.Жиында негізінен балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау, суицидтің алдын алу, құқық бұзушылық, топтық төбелес, буллинг секілді тақырыптар кеңінен талқыланып, оқушылармен еркін ой бөлісілді. Әсіресе, кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия мүшелері қоғамдағы жастар мәселесіне егжей-тегжейлі тоқталды. Сонымен қатар сала мамандары оқушылардың жазғы демалысын тиімді ұйымдастыру, мектеп бітіру салтанатының жылдағыдан өзгешелеу форматта болатынын тілге тиек етті.Басқосуда 11 сынып оқушылары Хакимжан Аблакимов, Назар Нағашыбай, «Алтын белгіге» үміткер Айбек Айзаков, Зарина Мұхрадинова, 9 сынып оқушысы Меруерт Жеткербай көкейлеріндегі сауалдарын көпшілік зердесіне салды.<blockquote>– Оқушылардың өмірінде жиі кездесетін мәселелерді балалармен бірге талқылау, олардың пікірін білу, шешімді бірге іздеу қашанда нәтижеге жетуге көмектеседі. Іс-шараның мақсаты да осы ашықтықты қамтамасыз ету, – деді білім бөлімінің басшысы Гүлзира Мәжитқызы өз сөзінде.</blockquote>Айта кетейік, аталған іс-шара бұдан өзге, Төретам кентіндегі Т.Жүргенов атындағы №80 мектеп-гимназиясы мен Жанқожа батыр атындағы №269 мектепте өткізілді.

Төретам кентінде кеңейтілген кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Халық айтса, қалт айтпайды» деген тәмсіл бар. Құндылығы сол, ғасырдан-ғасырға ілесіп келеді. Шиелі аудандық білім бөлімін басқарған кімдер деп сұрай қалсаңыз, жиырмадан аса басшылардың ішінен Н.Еспенбетов, Ә.Бекпенбетов, Е.Есенгелдиев, Д.Тайманов және Ж.Зермұхамедовтердің есімі аталады. Сондай-ақ мектеп директорлары арасынан Ә.Ахметов, М.Рүстемов, Н.Аханова, Р.Мауияұлы, А.Бәкіров, С.Аймаханов, К.Жәукебаева, Х.Құнанқараев, Б.Есенов, Қ.Палмағанбетов, Ж.Баймұратовалар көбірек ауыздарына ілігеді.&nbsp;Бұл дегеніміз – білім бөлімінің менгерушілерінің де мектеп директорларының да халыққа танымал болып, жасаған еңбектерінің абырой биігінен көрінгендігінің белгісі болса керек. Ондай жетістік кімнің болса соның пешенесіне жазылмаған. Оған зор ізденіс, адал еңбек, біліммен біліктілік, күш-қайрат, ұлағаттылық жеткізеді. Бізді ұстаздарымыз мектеп қабырғасында өмір сүруге,&nbsp; еңбек етуге тәрбиеледі. Бізге үнемі «Оқушылар, адам өмірде екі нәрседен қателеспеуі керек. Біріншіден, мамандық тандаудан, екіншіден, жар таңдаудан» деп айтып отыратын. Әрине, әркімнің сүйіп тандаған мамандығы өзіне қымбат.&nbsp;Дүниедегі ең қымбат, ең құрметті, ең мәртебелі де сыйлы мамандық – мұғалім. Мұғалім – мектептің жаны. Олар оқушылардың күнде салар әні, ел ертеңі саналатын өскелең ұрпақты тәрбиелейтін, білім нәрімен сусындататын өлшемі шексіз, мәртебесі биік мамандық иелері.Кезінде Шиелі іргесіндегі Жаңатұрмыс ауылының қарадомалақ баласы Байділда мұны білді ме, білмеді ме, әйтеуір, мұғалімдікті таңдапты. Талабына нұр жауғыр оқушы сол жылы-ақ мақсатына жеткен болатын. Оқуға жаны құмар Б.Есенов 1946-1949 жылдары «Жаңатұрмыс» ауылындағы бастауыш сыныпта оқып, ал 1950-1956 жылдары №45 «Октябрьдің 14 жылдығы» атындағы қазақ орта мектебінде жалғастырып, үздік бітіреді. Сол жылы Қызылорда қаласындағы Н.Гоголь атындағы педагогикалық институтының физика-математика факультетіне түсіп, 1961 жылы тәмамдап шығады. Байділда Есенов 1938 жылы 14 сәуірде қазіргі Байсын ауылында дүниеге келген. Өзінің еңбек жолын №149-шы «Қызылту» орта мектебінде физика және математика пәнінің мұғалімі болып бастайды. 1967 жылы 23 тамызда Жаңатұрмыс ауылындағы №207 мектепке директордың оқу-тәрбие жөніндегі орынбасарлығына тағайындалады. 1974 жылы Б.Есеновтің еселі еңбегі бағаланып, оны осы мектепке директор етіп бекітеді. 1977 жылы Б.Есенов денсаулығына байланысты өтініш жазып, мектепте пән мұғалімі қызметін атқарады. Өзінің қарапайымдылығымен, көркем мінезімен, сабырлы да салмақты ұстанымымен ұжымдағы беделін төмендетпей, сыйлы қалпын сақтай біледі. 1981 жылы аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі Ж.Зермұхамедовтың 15 желтоқсан 1981 жылғы №526 бұйрығына сәйкес, ол қайтадан №207 мектеп директорының оқу-тәрбие жөніндегі орынбасары қызметіне кіріседі. Мектептің білім сапасын дамытып, тәрбие деңгейін көтеріп, талапқа сай белсенді қызмет атқарып көзге іліккен Б.Есеновті аудандық оқу бөлімі 1985 жылы қайтадан №207 Жаңатұрмыс мектебіне директор етіп тағайындайды.Ол 1989 жылы сынып бөлмелерінің жетіспеушілігін ескеріп, қосымша 4 сынып бөлмесін соғып қосады. Оқушылар саны 180-ге жетеді. 9 сынып оқытылып, 15 ұстаз сабақ береді. Бұл директор Б.Есеновтың талпынысы, ізденісі болатын.Ол көрнекті қазақ ақыны, Алаштың алғыр ойлы азаматы Мағжан Жұмабаевтың «Қазақтың тағдыры, келешекте ел болуы да мектебінің қандай негізде құрылуына барып тіреледі. Мектебімізді таза, берік һәм өз жанымызға үйлесетін негізде құра білсек, келешегіміз үшін тайынбай-ақ серттесуге болады» деген сөзін ескеріп, үнемі басшылыққа алады. Соның нәтижесінде таза еңбек атқарып, жемісті жетістіктерге қол жеткізеді.&nbsp;Б.Есенов бүкіл мектептің жұмысын игеру, оқушылардың ата-аналарымен танысып-білісу, ұстаздардың жеке қабілеттерін, шығармашылықтарын, сабақ берудегі тәжірибесін зерттеп, белгілі бір қорытынды шығарып, әр педагогті, әр баланы жеке-жеке бағалап, мектептің педагогикалық кеңесінде үнемі жария етіп отыруды жолға қойған. Б.Есенов 1985-1992 жылдар аралығында денсаулығына қарамастан, тапжылмай директорлық қызметін мінсіз атқарады. Туған жеріне деген ыстық махаббатын аямайды. Ауданның, ауылдың қоғамдық өміріне белсене араласып, дем береді. Мектеп ұжымының ауызбіршілігін сақтап, өзгелерге үлгі ету мақсатын көздейді. Б.Есеновтың денсаулығы сыр беріп, 1992-1996 жылдары мектепте мұғалім болып, 1996 жылы мектеп директорының оқу-тәрбие жұмысы бойынша орынбасарлығына қайтадан тағы бекітіледі. Іскер басшы, ұлағатты ұстаз 1997 жылы 12 қазан күні 59 жасында дүниеден озады.Байділда Есенов осы 36 жыл ұстаздық ғұмырында мұғалімге тән азаматтық болмысынан айнымай, қажымай жұмыс істеген. Оның өлшеусіз толағай еңбегі ескеріліп, 1970 жылы «Ерен еңбегі үшін» медалімен, 1991 жылы «Еңбек ардагері» медальдарымен марапатталады. Сондай-ақ Шиелі аудандық халыққа білім беру бөлімінің, облыстық білім басқармасының Алғыс хаттары мен Құрмет грамоталарын иеленген.&nbsp;«Адам ұрпағымен мың жасайды» демекші, Байділда ағай мен Рабиға апай екі ұл, төрт қыз тәрбиелеп қанат қақтырды. Ұлды – ұяға, қызды – қияға қондырды. Бәрі үйлі-баранды. Айтарымыз ардақты, еліне сыйлы, артына өшпес із қалдырған, шәкірттерінің бойына қажыр-қайрат, ой-санасына білім нұрын, тәрбиенің салт-дәстүрін құйған ұлағатты ұстаз, Есенов Байділдаға бүгінде қандай құрмет жасалсада артық етпейді. Сонан бері қанша уақыт өтсе де, оның жарқын бейнесі мектеп мұғалімдері мен ауыл тұрғындарының көкейінде жүр.&nbsp;

Шиелі: Ұстаздан қалған ұлағат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ресейлік музыкант Максим Фадеев Қуандық Бишімбаевтың қолынан мерт болған Салтанат Нүкеноваға арнап ән шығарды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.Ол 23 мамырда Instagram желісінде Salta деп аталатын әннің үзіндісін бөлісті. Ән 31 мамырда жарық көреді екен.<blockquote>"Салта 31 мамыр. Оның ғұмыры жалғасын тапсын. Музыкада.", – деп жазды Максим Фадеев.</blockquote>Марқұмның ағасы мен әпкесі туынды үшін алғыс айтты.“Салта, Салта, үнсіздік айқайдан да қаттырақ” делінген әннің үзіндісінде.Қазақстандықтар бұл әнге өз пікірлерін білдірді.<blockquote>"Максим, мен барлық қазақ әйелдерінің атынан рахмет!”, &nbsp;"Бұл ән Бишімбаевқа тағы бір соққы жасады”, "Рахмет, Максим! Қазақстан әннің не туралы екенін бірден түсінді!", "Салтанат бүкіл әйелдер үшін еркіндіктің символына айналды" деді желідегілер.</blockquote>Еске салайық, бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаев әйелі Салтанат Нүкенованы өлтірді деген күдікпен 2023 жылы 9 қарашада ұсталған еді. Кейіннен қылмысты жасырды деген айыппен Салтанат Нүкенова көз жұмған мейрамхананың директоры Бақытжан Байжанов та тұтқындалды. Олардың сот отырысы 2024 жылы 27 наурыздан басталып 10 мамырға дейін жалғасып, ашық түрде өтті.Сондай-ақ экс-министр Қуандық Бишімбаевқа Қылмыстық кодекстің 110-бабы 2-бөлігі ("Азаптау"), Қылмыстық кодекстің 99-бабы 2-бөлігі 5-тармағы ("Аса қатыгездікпен адам өлтіру") бойынша жаңа айыптар тағылған еді. Ал оның туысы Бақытжан Байжанов қылмысты жасырғаны үшін айыпталған.<div class="raw-html-embed"><blockquote class="instagram-media" data-instgrm-captioned="" data-instgrm-permalink="https://www.instagram.com/reel/C7UJCzmo2as/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading" data-instgrm-version="14" style=" background:#FFF; border:0; border-radius:3px; box-shadow:0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width:540px; min-width:326px; padding:0; width:99.375%; width:-webkit-calc(100% - 2px); width:calc(100% - 2px);"><div style="padding:16px;"> <a href="https://www.instagram.com/reel/C7UJCzmo2as/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading" style=" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;" target="_blank"> <div style=" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;"> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;"></div></div></div><div style="padding: 19% 0;"></div> <div style="display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;"><svg width="50px" height="50px" viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg></div><div style="padding-top: 8px;"> <div style=" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;">Посмотреть эту публикацию в Instagram</div></div><div style="padding: 12.5% 0;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;"><div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);"></div></div><div style="margin-left: 8px;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)"></div></div><div style="margin-left: auto;"> <div style=" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);"></div></div></div> <div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;"></div></div></a><p style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;"><a href="https://www.instagram.com/reel/C7UJCzmo2as/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading" style=" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;" target="_blank">Публикация от Максим Фадеев “MALFA” (@fadeevmaxim)</a></div></blockquote> <script async="" src="//www.instagram.com/embed.js"></script></div>

Ресейлік музыкант Салтанат Нүкеноваға ән арнады

Облыстық кітапхананың оқырманы артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Бүгінде неврология&nbsp;– медицинадағы күрделі саланың бірі. Ал невропатология – жүйке жүйесі ауруларының себебі мен механизмін анықтайтын, емдеп әрі аурудан сақтану әдістерін көрсететін ғылым. Жүйке жүйесі ауруларының деңгейі, баланың дұрыс жетіліп, қалыптасуында қандай мәселелерге назар аудару керектігін білу үшін Қармақшы аудандық емхананың балалар невропотологы Айнұр Бимухаметовамен сұхбаттасқан едік.– &nbsp;Айнұр Омарқызы, алдымен баланың дамуындағы басты кезеңдерге тоқталып өтсеңіз. Неврологиялық аурулар қайдан пайда болады?– Неврологиялық ауруға кез-келген адам шалдығуы мүмкін, яғни барлық аурулар жүйке жүйесімен тығыз байланысты. Ол талшықтардан құралған ұлпалардың шоғыры, ми мен жүйке түйіндерін басқа органдармен байланыстырып тұрады. Демек, неврологиялық аурулар әртүрлі себептерге байланысты туындайды. Иә, қазір еңбектеген баладан еңкейген қартқа дейін күйзеліске ұшырайтыны жасырын емес.Рас, бүгінде балалардың көпшілігінде неврологиялық ауру кездеседі. Жалпы баланың денсаулығына ол іште, анасының құрсағында жатқан кезде барлық нәрсе әсер етеді. Егер анасында қан аздық, ісік, басқа да ауру болса, ол өсіп келе жатқан сәбиге кері әсерін тигізеді. Неврологиялық аурулар көбіне баланың миына оттегі жетпегендіктен болады. Оттегі жетіспеушілігінен сәби іште жатқанда қысылса, немесе келіншек ауыр босанса, суы ерте кетіп қалса, кіндігі оратылып қалса, балаға оттегі жетпей гипоксия пайда болады. Мұндай жағдай көп кездеседі. Бірақ оның салдары бірден білінбейді. Сондықтан қалыпты дамуын бақылау үшін әрбір үш ай сайын 1 айлық, 3 айлық, 9 айлық, 1 жастағы сәбиді невропатолог қарап отырады. Егер сол кезде қандай да бір ауытқу анықталса, ауруды уақытында емдеуге болады.– Кей аналар сәби алты айда бауырын көтеріп, бір жаста жүрмесе бала дамуында кемшілік бар деп уайымға салынып жатады. Осы туралы не айтасыз?–&nbsp;Әр баланың дамуы әртүрлі. &nbsp;6 айда еңбектеп, 1 жаста жүру керек деген ұстаным қазіргі кезде жоқ. Бұл жаста сіз баланың мінез-құлқында, оның қабылдауында көптеген қызықты өзгерісті байқай аласыз. &nbsp;6 айда бала күрделі нәрселерге қызығушылық танытады. Сондай-ақ ол заттардың қасиеттерін зерттейді, адам таниды, дауыстар ажырата біледі, қоршаған ортамен байланысы болады.– Жаңа туған нәрестенің басында жұмсақ еңбегі болатынын білеміз. Кейде сол ерте қатып жатады. Жалпы баланың еңбегі қай уақытта қатуы қажет?–&nbsp;Баланың еңбегі, қалыпты жағдайда бір жасқа дейін қатып бітеді. Ата-бабамыздан «Баланың еңбегі «тас» дегенде тастай қатады» дейтін сөз қалған. Бұл – қазіргі медицина дәлелдегендей, әр баланың жеке ағза екендігінің белгісі болса керек.– Қазірде көп ата-ана жұмысбасты. Дей тұра баланың өміріндегі ең маңызды рөлді алатын ол әрине – ата-ана. Қала ойлайсыз, олар баланың өсіп-жетілуінде қандай рөлді атқаруы тиіс?– Бала тәрбиесінде алғашқы ұстаз – ата-ана. Ата-ана – бала тәрбиесіндегі басты тұлға. Бала үшін үй ішінен, ата-анадан артық тәрбиеші жоқ. Адамгершілік, бауырмалдық, татулық, қайырымдылық, әдептілік, инабаттылық сияқты қасиеттер – отбасында тәрбие балаға сөзбен, теориямен дамымайды, үлкендердің үлгісімен сіңеді. Сондықтан әке де, шеше де балаларының жан дүниесіне үңіліп, мінез-құлқындағы ерекшеліктерді жете білгені жөн. Балалармен әңгімелескенде олардың пікірімен де санасып отырған орынды. Өз баласымен ашық сөйлесе алмай, сырласа білмейтін ата-аналар «Екеуміз де жұмыстамыз, кешкісін үй шаруасынан қол тимейді, баламен сөйлесуге уақыт жоқ» дегенді айтады. Бұл дұрыс емес. Тіпті баламен сөйлесуге арнайы уақыт бөлудің қажеті жоқ. Әке мен шеше ұл-қыздарымен үй шаруасында жүріп-ақ әңгімелесіп, ой бөлісуге болады емес пе?!– Бүгінде балалар арасында бұ­рын-соңды атын естіп, білмеген ауру-сырқаудың түрі көбейді. Әсіресе, бәрін жақсы түсінетін және анық еститін, бірақ сөйлей алмайтын бүлдіршіндер жетіп артылады. Себебі неде, баланың тілі анық шығу үшін ата-анаға қандай кеңес айтасыз?– Бала тілі – бал. Бала тілінің дамуы күрделі процесс екендігі баршамызға белгілі. Соңғы уақытта бүлдіршін тілінің уақытынан кеш шығуы жиілеп барады. Сондықтан анық сөйлеуін ерте жастан қалыптастырған дұрыс. Ата-ана бұл жағдайға уақытылы мән беріп, дер кезінде мамандардан кеңес алған жөн. Жалпы қазіргі баланың кеш сөйлеуіне не себеп? Баласының бойынан кемшілік байқаған ата-ана не істеуі керек? Толығырақ тоқталайын.Негізінен бала тілінің кеш шығуы әртүрлі себепке байланысты болады. Ең бірінші анасының жүкті кезге дейінгі және жүктілік кезеңіндегі денсаулығы да маңызды рөл атқарады. Себебі жүктілік кезеңінде жұқпалы аурулармен ауыру немесе күйзеліс, депрессияның болуы, алкогольді ішімдікті пайдалану секілді факторлардың барлығы айналып келгенде теріс әсерін тигізеді. Сондай-ақ, ұзақ уақыт емізік емген баланың таңдайының дұрыс қалыптаспауы, және тұқымқуалаушылық себептерден болуы мүмкін. Дегенмен, ата-ананың бала дүниеге келгеннен кейінгі кезеңіне немқұрайлы қарайтыны тағы бар. Балаға жеткілікті түрде көңіл бөліп, сөйлеспесе бала жас ерекшелігіне сай дамымайды. Сонымен қатар бала теледидардың алдында немесе планшет, телефонның алдында көп уақыт өткізуі баланың тілінің кеш шығуына әсер етеді. Гаджеттер басып алған заманда, бала еркін сөйлеуден қалып барады. Себебі күні бойы телефонға телмірген балақайлармен ата-ана сөйлеспейді. Соның салдарынан тіл құрылысындағы фонетика, лексика, грамматика жүйелері дамымайды. Ал жасы өскен сайын, бұл кемшіліктердің қалпына келуі қиындай түседі.Көп балада ашуланшақтық, ызақорлықты жиі байқап жатамыз. Оның үстіне қолыма телефон алып отыра берсем дейді, осыған пікіріңіз?–&nbsp;Кейбір балалар ашулануға бейім, әсіресе агрессивті, гиперактивті немесе қыңыр, сондай-ақ жаңа жағдайларға бейімделмеген балалар кездесіп жатады. Көп сәби үшін ашуланшақтық – бұл өзінің көңілсіздігінен шығып, шектеулерді болдырмаудың бір жолы (егер мен қатты айқайласам, анам маған бұл ойыншықты сатып алып береді ме?). Ашуланшақтықты жоюдың алғашқы қадамы – өзіңізді бақылауда ұстау. Егер екі тарап та бір-біріңізге айқайласаңыз, балаңызбен ештеңеге қол жеткізе алмайсыз. Баланы ұру – бұл ең жақсы нұсқа емес. Сонымен қатар бұл ашуланшақтықты одан сайын күшейте түседі. Оның орнына терең дем алып, эмоцияңызды бақылауға алыңыз, содан кейін баланы сабырлы түрде тәртіпке келтіріңіз, бірақ оған ашулануға жол берілмейтінін түсіндірген жөн.– Ауруды емдегеннен алдын алған жақсы дейміз. Ал алдын алу үшін не істеу қажет?Салауатты өмір салты – бұл ең әуелі денсаулықты сақтауға және нығайтуға бағытталған сауықтыру жолындағы белсенді іс-әрекет. Денсаулық дегеніміз – адам жаны мен тәнінің амандығы, өмірдегі баға жетпес құндылық, ең басты байлық. Адам өмірінде денсаулықтың орны бөлек, әрі ерекше. Сондықтан да баланы дүниеге әкелместен бұрын, жүктілікті жоспарлау керек. Бүгінгі сау ұрпақ – келешек біздің болашағымыз.Әңгімелескен Ақнұр САҒЫНТАЙ&nbsp;

Айнұр Бимухаметова: Балаға ата-анадан артық тәрбиеші жоқ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ даласында өнерге деген құрмет өте жоғары, ерекше. Шығармашылық деген нәзік әрі құнды дүние. Тоқсан бес жылдық тарихы бар Шиелі жері талай талантты шыңдаған шежіренің ордасы. Өнер руханияттың айнасы десек, сол өнер тарландарының, майталмандарының басын қосқан мәдениет саласы – руханияттың мәйегі. Осы ретте заманауи құрылғылармен және жиһаздармен жабдықталған, өнердің әр қырына баулитын он үйірмесі бар «Арман» мәдениет үйіне айрықша тоқталғымыз келіп отыр.Шиелідегі Көкшоқы мөлтек ауданында орын тепкен «Арман» мәдениет үйінің ғимараты 1991 жылы бой көтерген. Алғашында ауылдық клуб «Арман» болып ашылып, кейінірек кинотеатр ретінде қызмет жасағанын көнекөз қариялар жиі айтады. Алайда апаттық жағдайда болған соң, қолданыссыз қалған. 2007 жылы «ҚазАтомӨнеркәсіп» ҰАҚ» АҚ қолдауымен күрделі жөндеуден өткізіліп, халық игілігіне берілген. 2015 жылдың 1 қарашасына дейін «ҚазАтомӨнеркәсіп ҰАК» АҚ «Қазатомөнеркәсіп – Демеу» ЖШС-нің еншісінде болған. 2 қараша 2015 жылдан бастап Шиелі кенті әкімдігінің «Арман мәдениет үйі» КМҚК болып қызмет атқаруда. Қазіргі таңда мекемені Нұргүл Шалекеева басқарып келеді.<blockquote>– Болашағын ойлайтын ел дананың ісін балаға үлгі ететіні ежелден белгілі қағида. Шүкір, ел болып ен дүрмектің ішіне енгелі мәдени-танымдық кеңістігіміздің көкжиегін кеңейтуге де көп болып көңіл аударылып жатыр. Бүгінгі түрлі үйірмелер мен шаралар соның айғағы. Мәселен, «Арман» мәдениет үйінде үйірме бүлдіршіндер мен жасөспірімдердің танымын кеңейту үшін жұмыс істейді. Соның арқасында, балалардың қызығушылығы артып, шұғылданатын хоббилері болады. Бір сәтке виртуалды әлемнен арылып, физикалық, логикалық қозғалысты іске қосады. Қоғамда болып жатқан оқиғаларға алаңдамай, балалық шақтың тәтті дәуренін сезінеді. Атап айтар болсақ, қолөнер және сурет үйірмесінде түрлі суреттер салып, сәндік бұйымдар жасап миды тынықтырады. «Арман» би үйірмесінде жетекшінің үйретуімен түрлі елдердің ұлттық биімен танысып, тіпті, жарыстардан жүлделі оралуда. Сондай-ақ би үйірмесіне қатысу арқылы салауатты өмір салтын сақтайтын балалардың қатары көп, – деді мәдениет директоры Нұргүл Тәңірбергенқызы.</blockquote>«Арман» мәдениет үйінің болашағы жарқын. Оның негізгі бағыт-бағдары ҚР мәдени саясатының тұжырымдамасын және кент әкімдігінің өкімдерін, шешімдері мен қаулыларын басшылыққа ала отырып мәдениет үйі халық шығармашылығын, этномәдени дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды сақтау, тұрғындардың мәдени демалыстарын ұйымдастырып, көркемөнерпаздар ұжымдары мен өнер адамдарының шығармашылығын насихаттау болып табылады. Өнер мен шығармашылық егіз ұғым деп түсінетін ұжым жыл сайын ата басылым «Өскен өңір» газетінің ардагерлерін ардақтап, БАҚ қызметкерлері күнін де құр қалдырмайды. Мәселен, биыл 65 шара жоспарланған болса, оның 39 орындалды. Оқушылар аудандық, облыстық, республикалық, халықаралық байқаулардың жеңімпазы.

Шиелі: "Арман" мәдениет үйінің болашағы жарқын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;&nbsp;Әрбір елде бекітілген Ұлттық егу күнтізбесі және оларға қарсы вакцинация жүргізілетін жұқпалы аурулардың тізімі болады. Сол сияқты елімізде де Үкімет қаулысымен бекітілген егу күнтізбесі бар. Онда көрсетілген жоспарлы вакциналаудың барлығы республикалық бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі.Вакциналау – жұқпалы аурулардан қорғанудың ең тиімді әрі сенімді жолы. Профилактикалық екпелермен жоғары деңгейде қамту ұжымдық иммунитет қалыптастыруға ықпал етеді, осылайша иммунизация жұқпалы аурулардан қорғап қана қоймай, жалпы қоғам денсаулығына оң әсер етеді. Бірқатар жұқпалы инфекциялардан болатын аурулар мен өлім жағдайларын едәуір азайтады.<blockquote>– Профилактикалық екпелер арнайы дайындықтан өткен мейіргерлермен мамандандырылған егу кабинеттерінде жүргізіледі. Бүгінгі таңда Қызылорда облысында 216 екпе кабинеті жұмылдырылған. Алыс орналасқан елді мекендерде егу жұмыстары 43 жылжымалы егу бригадасымен жүзеге асырылады. Елімізде профилактикалық екпелердің ұлттық күнтізбесіне сәйкес бала туылғаннан бастап 56 жасқа дейін 21 инфекциялық ауруға қарсы иммундау жүргізіледі. Ағымдағы жылдың І тоқсан қорытындысы бойынша жалпы облыс көлемінде инфекциялық ауруларға қарсы жоспарлы прфилактикалық егулермен қамту оптималды деңгейде. Вакцинадан кейінгі асқынулар тіркелген жоқ, – деді облыстық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Әлия Әбдіқайымова.</blockquote>Жүргізілген профилактикалық егулердің арқасында облыс аумағында соңғы 15 жылда гемофильді инфекция, дифтерия, полиомиелит, сіреспе сияқты инфекциялық аурулар тіркелмеген. «В» вирустық гепатитімен, сондай-ақ қызамықпен, эпидпаротитпен сырқаттанушылық деңгейі спорадиялық жағдайларға дейін төмендеді.​Соңғы жылдары бұқаралық ақпарат құралдарында, әлеуметтік желілерде вакциналаудың қауіпсіздігіне күмән тудыратын, теріс көзқарас қалыптастыратын жарияланымдар саны артты. Мұндай негізсіз ақпараттар адамдар арасында қорқыныш пен сенімсіздіктің белең алуына әсер етеді, сәйкесінше халықтың екпемен қамтылу деңгейінің төмендеуіне әкеледі.Вакцинациядан бас тартудың салдары ретінде соңғы уақытта қызылша, көкжөтел, «А» вирусты гепатиті ауруларының әлем бойынша күрделенуін атап кетуге болады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бұл қолайсыз эпидемиологиялық жағдайдың қалыптасуын ауруларға қарсы екпе алмағандар санының артуымен байланыстырады. Бұл кезекті рет вакциналардың жұқпалы аурулардан қорғайтындығын дәлелдейді.Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау қызметі мен емдеу мекемелерінің дәрігерлерімен бірге екпелердің сапасы мен қауіпсіздігі, қажеттілі мен маңызы бойынша тұрғындар арасында тұрақты түрде санитариялық ағарту жұмыстары жүргізіледі.Қызылорда облысының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті тұрғындарды уақытылы вакцинациядан өтуге шақырады, себебі бұл жұқпалы аурулардың таралуына қарсы тұрудың жалғыз әрі ұтымды жолы.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары