&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Сырдария ауданы Тереңөзек кентінің азаматы Самат Дәуітханұлы бірнеше айдан бері жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, жергілікті халық игілігі үшін шина монтаждау орталығын ашты. Жас кәсіпкер өз қалтасынан &nbsp;орталықты автокөлік шиналарын жөндеуге арналған құрал-жабдықпен толықтай қамтамасыз еткен. Қазіргі таңда автокөлік дөңгелегінің жүрісін жақсарту мақсатында халыққа сапалы қызмет ұсынатын талапты жас дәнекерлеу жұмысын да іске қосқан болатын.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Редакцияның шығармашылық тобы жас кәсіпкердің жұмысымен жан-жақты танысу мақсатымен шина монтаждау орталығына бас сұғып, табан тіреген болатынбыз. Күндігіне он шақты автокөліктің дөңгелегін жөндейтін Самат Дәуітханұлы «Қазақ» және Әлішер Тоқмағамбетов көшесінің қиылысында орналасқан ғимаратты кәсіпкерлік бағытқа негіздеп, жөндеген. Қазақстан теміржол саласында 11 жылдан бері еңбек ететін жас кәсіп иесі осы қызмет түрінің қыр-сырын өзі айтып берді. &nbsp; &nbsp; &nbsp; – Бүгінгі нарық заманында бір орында тоқтап қалуға болмайды. Әрдайым ізденіс үстінде жүріп, табыс көзін еселейтін кәсіпті меңгеруге ұмтылыс қажет. Біз отбасылық шағын бизнесті жандандыруға жанұямызбен бар күш-жүгерімізді салудамыз. Өзімнің асқар тау әкем мен ағам әркез жәрдемдесіп, жан-жақты бағыт-бағдар беріп, жол көрсетуде. Ағам Жасұлан Қашақов – 30 жылдық тәжірибесі бар дәнекерлеуші. Әрі ісіне мығым білікті маманнан әлі үйренерім көп. Автокөлікті және өзге де темір бұйымын дәнеркелейтін шеберге күнделікті келушілердің қатары қалың. Шина монтаждауға керекті құрал-жабдықты алуға 4 миллион теңге қаражат кетті. Аудан тұрғындарына сапалы қызмет көрсетуге дайынбыз, – деді шебер. &nbsp; &nbsp; &nbsp; Жас кәсіпкер Самат Дәуітханұлы – №210 Оспан Әбілпаттаев атындағы орта мектептің түлегі. Ол – отбасында үш ағайынды. Жұбайы Айдана Болатқызымен бірге үш перзент тәрбиелеп отырған үлгілі жанұя. Жаңа кәсібін жетілдіріп, жандандыруға күш салып келе жатқан жас кәсіпкер автокөліктің 4 дөңгелегін 4 мың теңгеге ауыстырып береді. Ал дөңгелек резеңкесін жамату үшін тұтынушы 500 теңгесін жұмсайды. &nbsp;

Шина монтаждау кәсібін жандандырған кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қызылорда облыстық Қазақстан Халқы ассамблеясы жанындағы медиаторлар кеңесінің ұйымдастыруымен Абылай хан атындағы колледжде кездесу өтті.Кездесуге «Бітім» медиация орталығының директоры, «Анаға тағзым» орталығының медиаторы, кәсіби медиатор Жанна Мирамбекқызы және облыстық қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ бөлім басшысы, медиация кабинетінің үйлестірушісі Шахизат Абдраманова және колледж студенттері қатысты.Жиын барысында Ж. Мирамбекқызы медиация – уақытты үнемдеу және бейбіт келісімге келудің ең тиімді жолы екендігін алға тартты. Әсіресе, оқу саласында, оқытушы мен студент арасындағы кикілжіңдер, отбасы, жер, көрші, жесір дауларының барлығы осы медиация жолымен шешкен әлдеқайда тиімді екендігін айтты.<blockquote>− Отбасылық даулар, ажырасуға дейін апаратын жанжалдар біздің қоғамда көптеп орын алып жатқаны өкінішті. Әсіресе, ерлі-зайыптылардың арасында мәселені шешудің орнына қайта күрделендіріп жіберетініне көзіміз жетіп жүр. Некені бұзуға келіскен ерлі-зайыптылардың арасында отбасындағы балаларға психологиялық жағынан өте ауыр тиеді. Оның мінезі тұйықталып, қиналады. Бұл тұрғыда медиация орталығы тегін кеңес береді. Орталықта психолог маман жұмыс істейді. Жастарға қатысты барлық мәселелерге байланысты кеңес береді. Сонымен бірге, орталыққа телефон арқылы хабарласып, қажетті кеңес ала аласыздар, − деді.</blockquote>Ал Ш. Абдраманова медиация институты, оның тиімділігі, медиация тәсілін меңгеру пайдасы, медиацияның тетіктерін ұтымды пайдалану, қызметте, қоғамда, жастар арасында орын алатын дауларды екі тарапқа да оңтайлы реттеу сынды мәселелерді қозғады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/63ee0293_baf1_4b4f_8ae1_eabe6d132e3f_177ac47e49.jpg" alt="63ee0293-baf1-4b4f-8ae1-eabe6d132e3f.jpg">

 Медиация – қоғам қажеттілігі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Облыс әкімінің орынбасары Ардақ Зебешов қала орталығындағы өнеркәсіп саласында жұмыс жасайтын бірқатар нысандардың жұмысымен танысып, туындаған мәселелерін кәсіпорын басшыларымен бірге талқылады.&nbsp;Алдымен төменгі және жоғары қысымдағы полиэтиленнен түрлі диаметрлі құбырлар шығаратын «Қуат» кәсіпорынында болды. Кәсіпорын жылына 5 мың тоннаға дейін шикізатты өңдеуге мүмкіндігі бар. Өндірілетін құбыр өнімдеріндегі Қазақстандық (жергілікті) қамтудың үлесі 67%-ын құрайды. Бұл жақсы көрсеткіш. Өндіріс орнында 40-тан астам жергілікті маман қызмет етеді.&nbsp;Онан кейін «Onmet» серіктестігінің металл өңдеу цехының жұмысымен танысты. Кәсіпорын 2021 жылы іске қосылып, бүгінгі күні тұрақты жұмыс жасауда. Жобаны жүзеге асыру үшін инвестор 400 млн теңге қаражат бөлген. Қазіргі таңда 5 адамды тұрақты жұмыспен қамтуда. Алдағы уақытта кәсіпорын жергілікті тұрғындарға ұсынатын тауар түрлерін арттыруды көздеп отыр.Ардақ Темірханұлының жұмысы «Композиттік құбырлар зауытында» жалғасты. Серіктестік 2017 жылдан бастап шыны талшықты құбырларын шығаруда. Қуаттылығы жылына 120 мың текше метрді құрайды. Бүгінгі күні компания ірі құбыр арматурасын өндірушілер мен тұтынушылардың серіктесі болып табылады. Қытайдың, Еуропаның, Ресейдің жоғары сапалы өнімдер шығаратын ірі зауыттарымен тығыз байланыста. Өнімдер қатаң түрде әлемдік стандарттарына сәйкес жасалады және жоғары әлемдік талаптарға сәйкес келеді. Кәсіпорында 38 маман тұрақты жұмыспен қамтылған.Одан кейін Белкөл кентінде орналасқан «Марал Нұр» серіктестігінің жұмысымен танысты. Кәсіпорыны 2005 жылдан бастап теміржол арқылы жолаушылар тасымалымен айналысатынын, атап айтқанда, Жезқазған-Астана, Қарағанды-Қаражал және Қызылорда-Павлодар бағыттарында жылына 1 млн астам жолушыларды тасымалдап келеді. 19 жылдан бері әлеуметтік маңызды бағытта теміржол тасымалдау жұмысын атқарып келетін мекемеде 250 маман қызмет етеді.&nbsp;Жұмыс барысында кәсіпорын басшысы вагондарды жөндеу үшін Қызылордадан депо ашпақ мақсаты бар екенін және қажетті жабдықтар импортталатын болған соң қымбат болып келетінін жеткізді.&nbsp; Соған орай, кәсіпорын иесі жабдықтарға, қажетті құралдарға жеңілдетілген несие қарастыруды сұрады. Қазіргі таңда, вагон жөндейтін зауыттың құрылысы 80%-ға аяқталған.<blockquote>− Маңызды кәсіпорынның қызметіне тиісті мән беріліп, осы мәселені алдағы уақытта зерттеп, көтерген сұрақтарын қолданыстағы заңнама аясында тиісті органдар арқылы шешуге ықпал жасайтын боламыз, − дейді Ардақ Зебешов.</blockquote>Мұнан кейінгі аялдама «Np Consulting» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тыныс-тіршілігімен танысу болды. Аталған кәсіпкерлік нысан 2014 жылдан бастап қорғаушы каскаларын және 19 литрлік бөтелкелердің қақпатарын өндіреді. Цех Қытай елінің құрал-жабдығымен жабдықталған және өндірісте неміс технологиясын пайдаланады. Сондай-ақ, шикізатты Ресей елінен тасымалдайды.&nbsp;Бүгінде өндіріс орнында тәулігіне 500 қорғаушы каска, 10 мыңға жуық қақпақ шығаруға мүмкіндік бар. Өнімдерге тұтынушылар тарапынан сұраныс мол, еліміздің барлық өңіріне тасымалдануда.Кездесу нәтижесінда Ардақ Темірханұлы мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге берілетін қолдау шаралары туралы түсіндіріп, қолданыстағы заңнама аясында тиісті қолдау шараларын көрсетілетінін мәлімдеді. &nbsp;

Ардақ Зебешов қала орталығындағы бірқатар нысандардың жұмысымен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстанның халық суретшісі Әбілхан Қастеевтің туғанына 120 жыл толуына орай және Таза Қазақстан республикалық экологиялық акциясының «Киелі мекен» апталығы аясында «Қызылорда балалар қиялында» атты сурет байқауының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті.Байқауға облыс бойынша 232 жас суретші қатысып, С.Айтбаев атындағы көркемсурет галереясында қатысушылардың суретінен көрме ұйымдастырылды.&nbsp;Шарада басқарма басшысы М.Қазбекова балаларды жеңістерімен құттықтап, оларға шығармашылық сәттіліктер мен жетістіктер тіледі.&nbsp;<blockquote>− Бейнелеу өнерінің бәйтерегі, әйгілі кескіндемеші, қазақ сурет өнерінің бастауында болған қылқалам шебері Әбілхан Қастеевтің туылғанына биыл 120 жыл. Дарынды суреткер, қазақтың тұңғыш кәсіби кескіндемешінің шығармашылығы айрықша стилімен және маңызды мәселелерді қозғап, туған жерге сүйіспеншілігімен ерекшеленеді. Осы ретте мерейлі мереке қарсаңында ұйымдастырылған шараға қатысқан барлық жас суретшілерге алғысым шексіз. Қаламдарыңыз мұқалмасын, шығармашылық табыс тілеймін, − деді.</blockquote>Жас суретшілердің жұмысын Қазақстан Суретшілер одағының Қызылорда облыстық филиалының төрағасы, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі – Сағымбаев Темірбек Нұрғалиұлы және С.Айтбаев атындағы көркемсурет галереясы суретші Назаров Батырбек Жеңісбекұлы бағалады. Конкурс жеңімпаздарына Алғыс хат пен сыйлықтар табысталды.Айта кетейік, барлық қатысушылардың суреттері фотожинаққа енгізіліп, С.Айтбаев атындағы көркемсурет галереясының қорында сақталады. &nbsp;

«Қызылорда балалар қиялында» атты сурет байқауының жеңімпаздары марапатталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Мемлекет қазынасы салық түсімдерімен толығады. Ал салық механизмін дұрыс жоспарлай алмаудың салдары бюджетке салмақ салатыны бесенеден белгілі. Бір қынжыларлығы, салықтағы жүйесіздік қаражат қоржынын толтыруға өздері егелік етуге тиіс кент және ауылдық округтерде айрықша көрініс беріп отыр. Сейсенбі күні аудан әкімдігінде өткен жиында осы тақырып түбегейлі талқыланды.Осы жылдың 3 айында кейбір салық түрлері бойынша кент және ауылдық округтер дұрыс жоспарлай алмаған, әрі төлем жинауда да қателікке бой алдырыпты. Нәтижесінде 4-інші деңгейлі бюджетке тиесілі салық түсімдердің 30 млн-нан аса қаржысы аудандық бюджетке қате аударылған. Ол қаржыны аудандық бюджет игілігіне идіре алмайды, демек қаржы ауада тұр деген сөз. Былтыр да осындай жағдай қайталанып, 80 млн-дай ақша қате кеткен. Бұл туралы жауапты мамандар жеткізді.<blockquote>– Бір қуантарлығы, былтырғы жылдың 1-тоқсанымен салыстырғанда мемлекеттік бюджет жоспарының өсу қарқыны өте жақсы. 2023 жылы жергілікті бюджетке 4 364 623 мың теңге түсім түссе, биылғы меже 5 076 578 мың теңгені құрап отыр. Өсу қарқыны 116 пайызға жетеді деп күтілуде. Басқарма тарапынан жыл соңына дейін қосымша көздерді іздестіру арқылы аудандық бюджетке әлеуметтік салықтан, заңды тұлғалардың мүлік және көлік салығынан қаржы түсіруге болады деп отырмыз, – деді аудандық мемлекеттік кірістер басқармасының бас¬шысы Қалдыбек Мұсаев.</blockquote>Салық мәселесі қазір күн тәртібінде тұр. Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен өткен жиында жергілікті бюджеттің салық базасын ұлғайту бағытында тапсырма берілген болатын. Берілген тапсырмаға сәйкес алдымен жұмысшы топ құрылып, төленетін салықтар мен төлемдер бойынша резервтерді анықтау және ұлғайту бойынша атқарылатын іс-шара жоспары бекітілді. Аудан әкімінің орынбасары Бекболат Шәріпбековтің төрағалығымен өткен мәжілісте салық төлеуде қолдан жіберілген кемшіліктер мен олқылықтар жүйеленді. Мемлекеттік кірістер басқармасы және аудандық экономика және қаржы бөлімі басшылығының ескертпелері қаперге алынды.Мәжілісте ауыл әкімдерінің жұмысы нысанаға алынды, екіншіден, көлік салығы сөз болды, үшінші, көлеңкелі экономикада жүрген және мемлекет қаржысын мақсатсыз пайдаланып, 0-дік көрсеткіш көрсеткендер де қаралды. Алдымен іс-шара жоспары мен мазмұны талқыланды.<blockquote>– Бірінші кезекте әкімдер өздерінің аймағында жеке кәсіпкер ретінде тіркелмей жұмыс жасап жүрген тұлғалардың тізімін түгендеп, кірістер басқармасына жолдау керек. Сондай-ақ кәсіп иелерімен әңгіме жүргізу, яғни қосымша қаражат түсіру маңызды. Тіркелмеген кәсіпкерлерді тіркеу, жаңа баспанасы болып, ескі үйдің құжатымен жүргендермен жұмыс жасау, кәсіпкерлік бағытта болмаса да жұмыс жасап тұрған нысандарды қайта рәсімдеу, кәсіпкер¬лік есебін «0» көрсеткішпен тапсырыл¬ған салық төлеушілермен әңгімелесу, ауданға жұмысшы болып келген шет ел азаматтарының тізімін жасақтау. Сонымен бірге жарнама объектілері бойынша әрекет ету, ғимарттарды жалға берушілерді анықтау, грант алған тұлғалардың тізімін қайта түгендеп, заң аясында жұмыс жасату және ауылшаруашылығы саласындағы жұмыстарды жүйелеу бойынша әрекет¬ке көшуіміз керек, – деді мәжіліс төрағасы.</blockquote>Енді көлік салығына тоқтала кетейік. Бұл жөнінде аудандық экономика және қаржы бөлімі басшысының орынбасары Ахметқали Қасқабаев мәлімдеді.<blockquote>«Аудан бойынша көлік құралдарынан 207 жеке тұлғадан 9 млн-ға жуық берешек құраған. Оның ішінде ең көп қарыз аудан орталығында, жүргізушілердің берешегі 6 млн-нан асып жығылады. Округтер бойынша Төменарық, Өзгент және Келінтөбе көш бастап тұр. Сала мамандары Екпінді мен Сүттіқұдық ауылындағы жұмыстың жүйелі екенін жеткізді. Былтыр жеке тұлғалардан есепке 172 млн 833 мың теңге салық белгіленген. Жалпы осы іс-шаралар жоспарының тапсырмаларына жауап¬ты мемлекеттік мекемелер жауап¬сыз¬дық танытып, мемлекеттік кірістер басқармасы мен жұмысшы топ ор¬ганына белгіленген мерзімде мәлімет ұсынбай отыр» деді.</blockquote>Қосымша айта кетейік, осыдан бірнеше жыл бұрын басқасын айтпағанда көлік салығын арнайы зерделеп көргенбіз. Сонда 1 миллионға жуық берешегі бар тұлғалардың тізімінде бай-бағландар көш бастап тұрған болатын. Бұл жолы да осындай жағдайға куә болдық. Келесі кезекте жеңілдетілген несие бойынша жастардың жауапсыздығы сөз болды. Былтыр бағдарлама шеңберінде несие алып, кәсіпкерлік есебін мүлде тапсырмаған 6 тұлға, 0-дік көрсеткішпен тапсырған 23 жас анықталған. Демек 29 жас кәсіпкер мемлекет қаржысын мақсатсыз пайдаланды деген сөз. Ал, грант алғандар ішінде 14 адам кәсіпкерлік есебін (СЕН) тапсырмаса, 58 тұлға 0-дік көрсеткішпен түйіндеген. Бұл да ұятты жағдай.Жалпы аудандық мемлекеттік кірістер басқармасында шағын және орта кәсіпкерлік субьектілері бойынша 745 заңды тұлға, жеке кәсіпкер және 1021 шаруа қожалық тіркеуде тұр. Басқарма басшысы баяндамасында қосымша салық көздерінен түскен салық түсімдеріне тоқталды. Оның ішінде камералық бақылау, әңгімелесу арқылы облыстық бюджеттен қоршаған ортаны ластағаны үшін, бюджет алдында қарызы қалыптасқандардан аудан қазынасына әжептеуір қаржы түсіпті. Тағы бір мәселе – ол көлеңкелі экономиканың жолын кесу бойынша айыппұлдар салынып, түсіндірме жұ-мыстары жүргізілуде екен. Берілген хабарламаны, ескертпелерді мерзімінде орындамағандардың банкі¬лік есеп шоттары бұғатталып, тиісті жазасын алады. Жиын соңында декларациялауға немқұрайлық жағдайлары сынға алынды.<blockquote>– Қазір декларациялаудың 3-інші кезеңі басталды. Заңды тұлағалардың басшылары мен құрылтайшылары және жұбайлары, жеке кәсіпкерлер мен олардың жұбайлары тездетіп декларация тапсыруы тиіс. Талдау барысында 250.00 нысанды салық есептілігін тапсырмаған 4156 тұлға және 270.00 нысанды салық есептілігін тапсырмаған 8745 тұлға анықталып отыр. Сондықтан декларацияны тапсыруды тездету керек. Бұған әкімдер ертерек қамдануы тиіс. Өйткені кейбір ауылдарда көрсеткіш тым төмен, – деді Қ.Мұсаев.</blockquote>&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

 Қаржы қазынаға қашан түседі?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ұрпақ сабақтастығы. Егемен елдің ертеңі жарқын болуы үшін өткеннің өнегесін ұмытпауымыз керек. Алдыңғы толқынның жүріп өткен өмір өткелі, көкірекке түйген даналығы теңіздей терең, сарқылмас қазына іспетті. Адам баласы бұл жалған фәниге пенде болып келген соң, міндетті түрде Жаратқанның берген ғұмырына риза болып, өнегелі ұрпақ өрбітіп, олардың қоғамнан өз орнын сайлап алуына еңбек сіңіруі тиіс. Ұлағатты ұстаз, «Қазақ ССР Оқу ісінің үздігі», Жаңақорған ауданының «Құрметті азаматы», ақын Хадиша Баязитованың бүкіл болмысы, ғұмырдариясы бұған айқын мысал бола алады.Ақын. Ұстаз. Ана. Осы үш қасиетті бір арнаға тоғыстыра алған Хадиша апамыздың соңында өлмес, өшпес мұра қалыпты.Жер беті ана мейірімімен шуақты. Адамзат заманалар көшінде көктеп-көгеріп, үлкен мақсатқа арманын үзбесе соның түп негізінде анааның аңсар тілегі, өмір деп соққан жүрегінің құдіреті жатса керек. Тұлғаны тарих тудырады. Өзі өсіп-өнген, еңбегі сіңген ортада орны ерек, болмысы бөлек жандардың қатарында аудан ағарту саласының саңлағы Хадиша Баязитқызын еске алу кеші туған жер тарихының жартығасырлық сырлы шежіресіне сыналап көз жіберер табиғилығымен тәнті етті. Олай дейтініміз, алпысыншы жылдар аудан өмірінде алғашқы лекте білім алып келген, көзі ашық нәзікжандылардың қоғам өміріне имене енсе де игілігін тарту еткен, мешеу тұрмыстың мәдени нақышын қалыптастырған қуатымен ерекшеленеді. Зиялы ортада білім алып, биік мәдениеттілік, көркем болмысымен бүтін аудан өміріне өзгеше өрнек алып келген сол кезең қарлығаштары – Мавжуда Бегалиева, Антонино Огурцова, Жәмила Омарова, Манзура Құлымбетова, София Илялет¬динова, Фатима Тілеубаева сынды аналар сапында Хадиша апамыздың орны бір төбе.Шара шымылдығын ашқан аудандық мәслихат төрағасы Ғалымжан Сопбеков аудан әкімі Мұрат Жолкелдіұлының арнайы құттықтауын оқып берді.<blockquote>– Хадиша анамыз өлең жазуға жас кезінен әдеттеніп, туындылары мерзімді басылымдарда жиі жарық көрген. Кезінде «Қазақстан әйелдері» журналына шыққан өлеңдері Мұқағали Мақатаев, Фариза Оңғарсынова сынды ақиық ақындардан жоғары бағасын алған. Хадиша Баязитова алғаш еңбек жолында аудан орталығындағы №51, 162 мектептерде ұстаздық етті. Одан әрі сол кездегі Төменарық кеңшары «Коммунизм» елді мекеніндегі №162 мектебін 14 жыл басқарды. 1983 жылдан бастап аудан орталығындағы №125 мектепте директор болып қызмет атқарды.</blockquote>Жас ұрпаққа саналы білім, сапалы тәрбие берумен қатар қоғамдық жұмыстарға да белсене араласып, Төменарық ауылдық кеңесіне, Жаңа¬қорған қоныстық кеңесіне депутат болып сайланды. Зейнетке шыққан соң да Жаңақорған аудандық мұсылман әйелдерінің төрайымы ретінде талай істердің ұйытқысы бола білді, – деген мәслихат төрағасы ұрпақтар сабақтастығына негіз қалаған тағылымды кешті ұйымдастырған Жаңақорған аудандық білім беру саласының ардагерлер ұйымына алғысын айтты.<blockquote>– Өткенін ұмытқан болашаққа ие бола алмайды деген сөз бар. Өткен замандағы аға-апаларымыздың өнегелі жолын, ерен еңбектерін жастарға насихаттап отыру біздің ұрпақ алдындағы міндетіміз. Тарих бедеріне көз салсақ, ертеде өткен абыз аналардың өмірі бүгінгі ұрпаққа өнеге. Сонау қиын-қыстау жаугершілік заманда ері елін қорғаса, аналарымыз бір әулеттің киелі отын сөндірмеуді бәрінен маңыз тұтты. Міне, біздің Хадиша анамыз отбасын ғана емес, қазақ балаларына білім мен тәрбиені қатар берген, тіпті қазақ қыз-келіншектеріне үлгі бола білген нағыз қазақтың абыз анасы бола білді. Бүгінгі шарада көзкөргендер мен шәкірттері анамыздың өмірінен әдемі естеліктер айтып, жүріп өткен жолына шегініс жасап, осы отырған жеткіншектерге өнегелі әңгіме айтатынына сенімдімін, – деп алғаусыз ақ тілегін жеткізді ұйым төрағасы Аллаберген Ахметов.</blockquote>Кеш барысында көрермен Хадиша анамыздың әні мен сөзіне жазылған «Қызыма» әнін Майра Алаудинқызының орындауында әсерлене тыңдады. Игі шараға арнайы келген қоғам қайраткерлері, ел ағалары атынан Жаңақорған, Шиелі, Сырдария аудандары және Қызылорда қаласының Құрметті азаматы, «Құрмет» орденінің иегері Ибрагим Әбибуллаев сөз алды.<blockquote>– Шығыстың бір ойшылы айтқан екен, құрметтеу құрметті адамға ғана жарасады деп. Бүгін міне, Хадиша апайымыздың құрметіне арналған шараны көріп отырмыз, бәрі жарасып тұр. Кезінде осы ауданда қызмет атқардық. Ол ауданда білім саласын арттыруда, қоғамдық қызметте әйел-аналардың ұйытқысы ретінде сенімді әріптес болды. Оның сондай сыпайы, ақылды, келбетті, көркем мінезді, нағыз ұрпақ тәрбиесіне лайықты болмысымен үлкен-кішінің жүрегінен орын алар табиғи мінезіне тәнті болдық. Мыңдаған шәкірт тәрбиеледі, ұстаздардың ұстазы болды, білім ордаларына басшылық етті. Жаратылысынан бойында барды шыңдай түскен, өмір жолында естiген және аңғарған нәрселердiң бәрiн жадында жақсы сақтайтын, айналасына әдiл, жұрттың бәрiне жақсылық тілеуден жаңылмаған, кәсібіне адал, нағыз айнымас жан еді, – дейді ол.</blockquote>Одан әрі қоғам қайраткері Нәжмадин Мұсабаев сынды ағаларымыз тамаша естеліктерін айтып, ізгі тілектерімен бөлісті.<blockquote>– Жұмыр басты пенде өмірге әкелген ата-анасына қарыздар болса, өмір сүруді үйреткені үшін ұстазға қарыздар. Қазақ халқы кез келген зиялы қауым жиналған жерде төр мұғалімдікі деген екен. Расында да солай, мұғалімнің дәрежесі ешнәрсемен тең келмейтін, биік тұлға. Бүгінгі шараны ұйымдастырып отырған ұрпақтарына үлкен ризашылығымды білдіремін. Бес жылдай ауданға басшылық еттім, әлі де байланысым үзілген жоқ. Барлықтарыңызға мың алғыс, сіздермен қауышқанымызға қуаныштымыз, – деді ел ағасы.</blockquote>Ақынның студенттік жылдардан бастап бүгінге дейін ақ қағазда қатталған өлеңдері жинақталған «Бақытымды босағамнан күтемін» деп аталатын кітабы 2005 жылы жарық көрген болатын. Қаламгер тек поэзиямен ғана емес, прозаға да жиі қалам тартады. Ұстаз-ананың болашақ ұрпаққа тәрбиелік мәні зор «Шәкіртіме хат», «Қызыма хат» деген тақырыпта ұдайы баспасөзде жарияланып жүрген циклдық материалдары бүгінгі күні де маңызын жойған жоқ. 30 жылға жуық еңбек жолында қоғам өміріне де белсене араласып, Төменарық ауылдық кеңесінің, Жаңақорған қоныстық кеңесінің депутаты болып, елдің әлеуметтік-саяси өміріне де етене араласқан қайраткер-ана еңбегі орынды бағаланып, саланың марапаттауларымен қоса, аудандық, облыстық партия комитетінің Құрмет грамоталарымен наградталған.«Зер қадірін зергерлік еткен ұғады,Лаулатып жүрген өмірлі өнер шырағын.Жандары егіз, тілегі ортақ, ойы бір,Іздеген бірге өмірдің қилы сұрағын» дегендей, ардагер-ұстаз, ақын аға, Қазақ КСР Оқу ісінің үздігі, облыстың Құрметті қайраткері Зинабдин Шермұхамедұлы арнайы бейнежолдау жолдап, одан жиналған қауым өткен күндерді көрінісін көргендей күй кешті. Тағылымды кеште бұдан жарты ғасыр бұрын білім шаңырағында бірге қызмет атқарған әріптестері атынан Хадиша Шүкірова анамыз сөз алып, жүрекжарды тілегін қосса, шәкірттері және ізбасарлары қатарында Әзия Қыстаубаева, Айсара Нәлібаева, Үміт Қасенова, Күләнда Жақыпбекова, Гүлбадан Байтелеевалар өткен күндердің парақтарын ақтарып, ерекше естеліктерді ортаға салды.Рухани кеште немересі Рухия жүрегінен шыққан жүрекжарды жырын жатқа айтса, келіні Сара Бекахметова Х.Баязитованың әні «Ана жүрегі» әнін орындады. Ақын-ананың «Қоштасу вальсі» әнін қызы Айнұр орындап берді.Аудандық білім бөлімінің басшы міндетін атқарушы Бекжан Шахизат¬ұлы, №125, №162 орта мектептің директорлары Серік Дүйсебаев, Болат Шерімбетов жүрекжарды лебіздерін білдірді. Ал әдебиетші Батырхан Жо¬ланов ұстаз шығармашылығын талдады.Шара барысында ақын ана, ұлағатты ұстаз, Жаңақорған ауданының құрмет¬ті азаматы Хадиша Баязитованың өлеңдерін мәнерлеп оқу сайысында жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар танылған талапкерлер қатарында №110 мектептің 11 сынып оқушысы Әмірхан Ғарифулла бас жүлдені, 125 мектептің 10 сынып оқушысы Тасболат Нұрсезім және №168 мектептің 9 сынып оқушысы Бибасарова Нұрсауле 1 орынды, №169 мектеп 9 сынып оқушысы Қожан Аяжан 2 орынды, №286 орта мектебінің 5 сынып оқушысы Қалмахан Әлихан 3 орынды иеленді. Сайысқа қатысқан оқушыларға арнайы жүлделер табыс етілді. Сайыстың қорытындысы бойын¬ша, әділ қазылар алқасының жоғары бағасына ие болған жас өрен Әмірхан Ғарифулла:<blockquote>– Ұлағатты ұстаз Хадиша Баязи¬тованың шығармалын арқау етіп, мәнерлеп оқу сайысына түстім. Өзім бала күнімнен ақынның шығармаларын оқып, өлеңдерін жатқа білемін. Осы сайыс ұйымдастырылып жатқанын естігенде қатты қуандым. Өйткені бұл кісінің шығармашылығы жаныма өте жақын. Сайысқа қатысқан 13 оқушының ішінен жұлдызым жанып, бас бәйгені жеңіп алдым. Өте қуаныштымын, маған үлкен шығармашылық шабыт сыйлады, – дейді.</blockquote>Тағылымды кештің екінші бөлімінде кент орталығындағы Садықбек Сапарбеков атындағы №125 орта мектебінде ұлағатты ұстаз, «Қазақ ҚСР Оқу ісінің үздігі», «Күміс алқа» иегері, ауданның «Құрметті азаматы», қаламгер, ақын Хадиша Баязитова атындағы сынып ашылып, тұсауы кесілді.Ұстаз атындағы сыныптың лентасын қиған ел ағалары Ибрагим Әбибуллаев, Нәжмадин Мұсабаев, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Өмірсерік Тақырбасовтар мектеп ұжымының білім сапасын арттыра беруіне зор тілектестігін жеткізді. Ардақты ана атындағы сыныпты арнайы жабдықтап отыруды ұрпақтары міндетіне алды. &nbsp;

Ақын Хадиша Баязитова 80 жаста

Аралда ауыз су мәселесі алаңдатпайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Әлемді ғылым құтқарады-2024» атты ғылым айлығы аясында&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетіндегі «Орыс тілі мен әдебиеті» білім беру бағдарламалары №7 мектеп-лицейімен бірлесіп&nbsp; «Педагог жұмысындағы тиімділік техникасы. Жас маманға арналған лайфхак» тақырыбында көшпелі ғылыми-әдістемелік семинар өткізді.&nbsp;Семинарға «Орыс тілі және әдебиеті» білім беру бағдарламаларының оқытушылары және 3-4 курс студенттері қатысты. Орыс тілі мен әдебиетін оқыту бойынша тәжірибе алмасу мақсатында ұйымдастырылған шараны №7 мектеп-лицейінің директоры А.Садықбекова құттықтау сөз сөйлеп ашып берді. Семинар барысында педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы С.Т.Жарбулова және №7 мектеп-лицейінің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Г.Тынымбекқызының баяндамалары тыңдалды.&nbsp;Сондай-ақ А.С.Пушкиннің «Капитан қызы»&nbsp; шығармасы бойынша сахналық қойылым&nbsp; (оқытушы-зерттеуші С.И. Қудиярова), «Моцарт және Сальери» пьесасы бойынша көлеңке театры (педагог-сарапшы А.М. Сүлейменова) қойылып, панорамалық сабақ (мұғалім-жүргізуші М.Қ. Емберген) көрсетілді.&nbsp; &nbsp;«Орыс тілі мен әдебиеті» білім беру&nbsp; бағдарламаларының жетекшісі, ф.ғ.д., доцент П.С.Есенова қорытынды сөз сөйлеп, семинарға қатысушы&nbsp; №7 мектеп-лицейінің ұстаздарына Гуманитарлық-педагогикалық институт директорының алғыс хатын табыс етті.&nbsp;Фото: университеттің әлеуметтік желісінен

Көшпелі ғылыми-әдістемелік семинар ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақ әдебиетінің қалыптасу және даму тарихын зерттеуде елеулі қолтаңбасы бар ғалым Болат Сағынбекұлының туған жері – киелі Төменарық ауылы. Осындағы орта мектепте білім алып жүрген оқушы кезінен-ақ Болаттың жазу өнеріне жақындығы танылып, өлеңдері аудандық төл басылым – «Жаңақорған тынысы» газетінде жарияланып тұрды. Осы жолды өмірлік мақсат еткен ол 1985 жылы КазГУ-дің филология факультетіне оқуға түсті. Ауыз әдебиетінің тынысын ашуда тың тақырыптарға түрен салып келе жатқан ғалымның алпыс жылдық ғұмырында шыққан асуы биік. Жерлесіміздің мерейтойы қарсаңында әріптесі М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты Қолжазба және текстлогия орталығының директоры, филология ғылымдарының кандидаты Жұмашай Рақыштың мақаласын назарларыңызға ұсынамыз.1990 жылы фольклортанушы ғалым, ұстазымыз Шәкір Ыбыраев ғылымға икемі бар ҚазМУ-дің бес-алты түлегін институтқа қалдыруды көздеді. Әрине, ол кез қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық жағдайдың өте қиын, айлықтың шайлыққа жетпейтін кезі еді. Ал сол жігіттердің көпшілігі қаржылық қиындықтың салдарынан ғылым жолында тұрақтай алмай, басқа салаға кетті. Шыдас берген жалғыз Болат болды. Болат Шәмшидин ағай екеуі Өзбекстандағы Гүлістан қаласындағы жоғары оқу орнына барып, қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ берді. Кейін Түркістан қаласында жаңадан құрылған оқу орны Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде ұстаздық етті. Әйтсе де, Болат әдебиеттану ғылымының қара шаңырағы М. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтынан еш қол үзбеді. Ғылыми жұмысының тақырыбы институттың ғылыми кеңесінде бекіді. Институт жанындағы Диссертациялық кеңестің шешімімен ғылым кандидаты атанды, ғылыми жобаларға қатысып, Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында дайындалған бірнеше ұжымдық монографиялардың жекелеген тарауларын жазды.«Шора батыр» жыры жөніндегі зерттеуі Болаттың ғылым жолындағы алғашқы ізденісі және нық қадамы болды. Ол ғылыми жұмысын жазу барысында жанкештілікпен еңбек етті. Себебі, бір ғана батырлық жыр жөнінде екі диссертациялық жұмыс институттың ғылыми кеңесінде 1998 жылы бір мезгілде талқылауға түсті. Болат «Шора батыр» эпосы және оның ұлттық варианттары (генезис, тұтастану, тарихилық мәселелері)» тақырыбында қорғады. Ал Амангелді Мамытовтың тақырыбы «Шора батыр» жырының поэтикасы» еді.Жырдың тарихи негізін дәлелдеу мақсатында Болат Сағынбекұлы Мәскеу, Тәшкент, Қазан, Алматы архивтері мен кітапхана қорларында терең ізденіп, тер төкті. «Шора батыр» тақырыбындағы кандидаттық диссертациялық жұмысын сәтті қорғады. Ғылыми жетекшісі академик Рахманқұл Бердібай оның ізденісін «докторлық дәрежеде жазылған жұмыс» деп жоғары бағалады.Ол кеңес кезеңінде зерттеу түгілі, аты мүлде аталмайтын аталмыш жырдың ұлттық нұсқаларын текстологиялық және типологиялық жағынан алғаш рет салыстыра зерттеді. Мәтіндік айырымдарды сюжеттер мен мотивтер бойынша кесте түрінде нақты көрсетті. Мен «Қамбар батыр» жырын зерттеуде осы кестені басшылыққа алдым.Болат «Бабалар сөзі» көптомдық жинағының «Шора батыр» батырлық жырына арналған 7-томын (2002) құрастырып, ғылыми түсініктерін жазды. Жинаққа жырдың 1884 жылы араб әрпінде жарияланған «Қисса-и Нәріктің ұғлы Шора батыр», Қазан төңкерісінен кейін «Ер Шора» деген атпен жарияланған нұсқасы мен бұрын еш жерде жарияланбаған «Ертедегі Шора батыр», «Қисса Нәрікбай, Шора» нұсқалары енді. «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында дайындалған «Бабалар сөзі» 100 томдығының 45-томы (2006), Түркияда Анкара қаласында жарық көрген «Қазақ дастандары» жинағының 5-томы (2010) «Шора батыр» жырына арналды.Сонымен қатар Болаттың «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» эпосындағы типологиялық сарындар», «Едіге батыр» эпосындағы рухани рәміздер герменевтикасы», «Алпамыс батырдың» қазақ және қарақалпақ нұсқалары» деген ғылыми еңбектері эпостанушының жан-жақты қарымдылығын танытты.Профессор Тұрсынбек Кәкішевтің авторлық ауыз әдебиеті мен ақындар шығармашылығын зерттеу жайын сөз еткенде: «Ақынды сол өңірде туып-өскен, ақын жыры туғаннан құлағына сіңісті болған ізденуші зерттесе, құба-құп» дейтіні еске түседі. Оңтүстіктің тумасы Болат «Түркістан атырабындағы жыршылық мектеп», «Құлыншақ ақынның жыршылық өнері жайында», «Айтыс үлгісіндегі қазақ өлеңдері: генезисі мен поэтикасы», «Ақын Балмағамбет Балқыбайұлының әдеби мұрасы», «Құлыншақ Кемелұлының жыршылығы туралы жанама деректер» атты ғылыми еңбектер жазды. Сондай-ақ ғалымның отандық ғылымдағы тұлғатану саласында «Б.Кенжебаев – эпостанушы», «Ахмет Байтұрсынұлының қаһармандық эпос жөніндегі теориялық ойлары», «С.Мұқановтың қаһармандық эпосқа қатысты еңбектері», «Мұқаң және «Шора батыр» жыры», «Халық поэзиясының білгірі», «Біз таныған Рахаң», «Қазақ эпостануының сарабдал сардары», «Ә.Қоңыратбаевтың «Алпамыс батыр» жырына қатысты еңбектері», «Ш.Құдайбердіұлының әдебиеттанушылық ойлары» т.б. еңбектері бар.Түркістаннан шыққан ғұлама, ислам уағызшысы, сопылық ақын мұрасының фольклорға қатысы жөнінде «Қожа Ахмет Ясауидің «Диуани хикметі» және қазақ фольклоры» (2011, 2012) монографиясы, «Қожа Ахмет Ясауи есімімен байланысты аңыз, әпсана, хикаялар» жинағы (2009, 2011), «Қожа Ахмет Ясауи кесенесі» анықтамалық кітабы (2009, авторлармен бірге) жарық көрген еңбектері де көп ізденістен туғандығының айқын көрінісі.Болаттың түрік ғалымы Кенан Коч және Алмагүл Исинамен бірге жазған «Қазақ әдебиеті» (2007 жыл) оқулығы да осы саладағы ізденушілер мен шәкірттердің таным көкжиегін кеңейтті. Қазақ фольклоры мен кеңес кезеңіндегі қазақ әдебиеті туралы екі бөлімнен тұратын бұл еңбек Стамбул қаласында жарық көрді.2014 жылы «Фолиант» баспасынан жарық көрген «Шора батыр» монографиясы біздің институттың ғылыми кеңесінде талқыланып, баспаға ұсы¬нылды. Кітаптың қолжазбасын оқып, сарапшы ретінде Болат Қорғанбековтің зерттеу еңбегін жоғары бағалап, баспадан жарыққа шығуын қуаттадық.Сондай-ақ Болат фольклортанушы Тоқтар Әлбеков, Қарашаш Алпысбаева, Жұмашай Рақыш жетекшілігімен орындалған ғылыми жобалар аясында М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында дайындалған бірнеше ұжымдық монографияларға жекелеген тараулар мен мақалалар жазды. Атап айтқанда, «Қазақ текстологиясы: эпостық жырларды мерзімдеу (датировка) мәселелері» (2017), «Қазақ фольклортануының терминдер сөздігі» (2020), «Қазақ батырлық жырларының типологиясы» (баспада).Үнемі ізденісте жүретін ғалым қазақ фольклорының тарихилығы мәселесіне арналған «Халық әдебиетіндегі та¬рих көріністері» ұжымдық монографияның 1-томына (2016) «Шора батыр» жырының тарихилығы» деген тақырыпта тарау жазды. Бұл еңбегінде Ноғайлы дәуіріндегі нақты тарихи оқиғалардың шындығы мен жырдағы көркемделген баяны салыстырылып сараланды. Орыс жылнамаларындағы Чора Нариковичтің бейнесі мен эпос қаһарманының арасындағы айырмашылық зерделеді. Жырдың қазақ және ноғай, қырым-татар, татар, башқұрт, чуваш ұлттық нұсқаларындағы Қазан хандығына қатысты тарихи шындық белгілері көрсетіліп, тарихи деректермен дәлелденді.Қазір Гумилев атындағы Еуразия университеті мен біздің институт арасында тығыз ғылыми байланыс бар. Ал ғалым Болат Қорғанбеков өзінің магистрант шәкірттерін Алматыдағы қолжазба қорларында жұмыс істеу үшін ғылыми тағылымдамаға үнемі жіберіп отырады. Ол ғылыми ізденісті Қолжазба қорында көне қолжазбалармен жұмыс істеуден бастау керектігін жас зерттеушілердің зердесіне ұдайы сіңіріп келеді.Ал бүгін мерейлі 60 жасқа толып отырған әріптесіміз профессор Болат Сағынбекұлы Қорғанбековтың әлі де фольклортану саласында байыпты зерттеулер береріне бек сенеміз. Өйткені оның ғылыми жұмыстарының бағыты сан-салалы: фольклортану, эпостану, Түркістан атырабындағы жыршылық өнер, Ясауитану, сопылық әдебиет. Ал қашан да ізденісі жоғары ғалымның ғылыми ортаға берері де мол болатыны түсінікті. &nbsp;

Қазақ әдебиетін зерттеуге үлес қосқан ғалым 

Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетіне ресми сапармен АҚШ-тың Бас консулы Мишель Еркін ханым келді.Делегация Студенттер сарайында сирек кездесетін ғылыми кітапхана қорымен танысып, музейді көрді. Қонақтар университеттің халықаралық деңгейдегі жетістіктері мен мүмкіндіктерімен танысты.&nbsp;АҚШ пен Қазақстан университеттерінің, АҚШ-тың Қазақстандағы Елшілігінің және американдық кеңестің әріптестік бағдарламасының қолдауымен &nbsp;АҚШ-тың Мичиган мемлекеттік университетімен бірлесіп "Қазақстандағы өңірлік университеттер үшін экология және қоршаған орта туралы ғылымдар бойынша негізгі оқу бағдарламаларын ілгерілету" атты жоба іске асырылды.&nbsp;Бұл жобаға Джордж Вашингтон университеті, Оңтүстік Дакота университеті, Нью-Йорктегі Пейс Университеті және Мейн университеті қатысты.&nbsp;2020-2022 жылдары АҚШ Елшілігі қаржыландыратын педагогикалық университетті дамыту бағдарламасы (pudp) аясында біздің 30 оқытушымыз 72 сағаттық оқудан өтті. Қазіргі олар Сырдария ауданы мен Қызылорда қаласы Ағылшын тілі мектептерінің оқытушыларын заманауи оқыту әдісіне үйретуде.Сонымен қатар, екінші жыл Фулбрайт бағдарламасының стипендиаттары ағылшын тілін оқыту үшін үкіметаралық келісімдер негізінде АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігімен біздің университетке келеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/A_Sh_ty_Bas_konsuly_yzylordaly_alymdarmen_kezdesti_1_72d9b8fe46.jpg" alt="АҚШ-тың Бас консулы қызылордалық ғалымдармен кездесті 1.jpg">Кездесуде тараптар ынтымақтастық мүмкіндігін кеңейту және білім және ғылым саласындағы байланыстарды нығайту аспектілерін талқылады.Жиын соңында Бейбіткүл Сәрсемханқызы мұндай&nbsp;іс-шаралар өзара тәжірибені байытуға және мәдени өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етеріне сенім білдірді. Олардың қолдауы мен университетке деген қызығушылығы үшін алғысын білдіріп, естелік сыйлық табыс етті.&nbsp;Фото:korkyt.edu.kz

 АҚШ-тың Бас консулы қызылордалық ғалымдармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 2024 жылғы сәуірдің 21-27 аралығында Еуропалық иммундау апталығы өтеді. Бұл іс-шара дүниежүзінің бірнеше елі қатысатын әлемдік жобаға айналды. «Вакциналар: өткен, қазіргі және болашақ ұрпақ үшін денсаулықты қорғау»ұранымен өткізілетін бұл апталықтың мақсаты – халықтың назарын екпе алуға аудару және иммунопрофилактиканың адамдардың денсаулығы мен әл-ауқаты үшін маңызы туралы хабардарлығын арттыру. Бұл туралы Қызылорда облысының СЭБД басшысы Динара Жанабергенова мәлімдеді.Вакциналау – денсаулық сақтаудың ең үлкен жетістіктерінің бірі. Ол бүкіл әлемде инфекциялармен күресудің ең тиімді, үнемді және қолжетімді құралы ретінде танылды.Иммундау қазіргі уақытта қолданылып жүрген медициналық араласудың ең тиімді және үнемді шараларының бірі. Халықтың эпидемиялық салауаттылығын қамтамасыз ету үшін халықты жоспарлы иммундаумен қамту деңгейі кемінде 95%-ды құрауы тиіс.Иммундау әмбебап әдіс болып табылады және ұлт саулығын қамтамасыз етудің маңызды жолы. Жыл сайын иммундау дифтерия, сіреспе, көкжөтел, қызылша, паротит, қызамықтан болатын 2-3 миллион өлімнің алдын алуға,аурулар мен мүгедектіктен қорғауға мүмкіндік беретінін есте ұстаған жөн.2024 жылғы Еуропалық иммундау апталығы ата-аналарды, медицина қызметкерлерін қызылшаға және көкжөтелге қарсы вакцинациялауға баса назар аудара отырып, сондай-ақ адам папилломасы вирусына (HPV) қарсы вакцинациялауды енгізу қажеттігіне баса назар аудара отырып, иммундаудан уақтылы өтудің маңыздылығы туралы хабардар етуге бағытталған.Профилактикалық екпелер 12 ауруға қарсы міндетті вакциналауды көздейтін Ұлттық екпе күнтізбесі шеңберінде жүзеге асырылады. Бұдан басқа, екпелер жекелеген кәсіптік топтарға, аса қауіпті инфекциялар бойынша қолайсыз елдерге баратын табиғи-ошақты аурулармен аурушаңдық деңгейі жоғары аумақтарда тұратын адамдарға және инфекциялар ошағында эпидемиялық көрсеткіштер бойынша жүргізіледі.“Вакцинадан тартыну” деп аталатын мәселе бар, бұл кейбір ата-аналардың мифтер мен жалған ақпаратқа негізделген иммундауға деген сенімсіздігінің артуы. Бұл кереғар көзқарастардың туындауынабірден-бір себеп - әлеуметтік желілерде жарияланған жағымсыз жарияланымдардың, негізсіз ақпараттардың болуы. Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау қызметі мен дәрігерлер бірлесіп,ата-аналардың иммундауға деген сенімін нығайту, иммундаудан өтудің қажеттілігі туралы ата-аналармен диалог орнату сияқты хабардарлықты арттыруға бағытталған шараларды тұрақты жүргізудің арқасында өз ойын өзгертіп, вакциналарын алып жатқан ата-аналар да жоқ емес.&nbsp;Қазақстан Республикасында медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде міндетті профилактикалық егулер республикалық бюджет қаражаты есебінен мынадай инфекциялық және паразиттік ауруларға қарсы міндетті профилактикалық екпелер жүргізіледі: – жоспарлы профилактикалық екпелер: “В” вирустық гепатиті; В типті гемофильді инфекция; дифтерия; көкжөтел; қызылша; қызамық; пневмококкты инфекция; полиомиелит; сіреспе; туберкулез; эпидемиялық паротит; – эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша профилактикалық екпелер: құтырма; іш сүзегі; көктемгі-жазғы кене энцефалиті; оба; коронавирустық инфекция.Жергілікті бюджет қаражаты есебінен мынадай жұқпалы ауруларға қарсы эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша міндетті профилактикалық екпелер жүргізіледі: “А” вирустық гепатиті; тұмау; сібір жарасы; туляремия.2024 жылы республикада ұлттық вакцинация күнтізбесіне адам папилломавирусына (HPV) қарсы вакциналау енгізілді. Соған сәйкес а.ж. ІІІ тоқсанында тиісті контингентке вакцинациялау жүргізіледі деп жоспарлануда.Профилактикалық екпелер арнайы дайындықтан өткен мейіргерлермен мамандандырылған егу кабинеттерінде жүргізіледі. Бүгінгі таңда Қызылорда облысында 216 екпе кабинеті жұмылдырылған. Алыс орналасқан елді мекендерде егу жұмыстары 43 жылжымалы егу бригадасымен&nbsp; жүзеге асырылады. Егуден кейін асқыну жағдайлары тіркелген жоқ.&nbsp;&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Иммундау апталығы басталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қызылорда қаласындағы көпсалалы облыстық аурухананың нейрохирургиялық бөлімшесінде жыл сайын мыңға жуық пациент емделуде, оның алты жүзіне ота жасалады. Ең күрделілерінің бірі – ми мен жұлындағы ісіктерді жою.76 жастағы Қыпшақбай Қалмахановты дәрігірлер аяғына тұрғызды. Науқас шұғыл түрде ауруханаға жатқызылды. Аяғы жүрмей, қуықтың қызметі бұзылды. МРТ және КТ зерттеу кезінде бел омыртқасында экстрадуральды ісігі анықталды. Пациентке ота жасалды. Ісік қатерсіз. Енді ақсақал өз аяғымен жүріп жүр.<blockquote>«Тәжірибелі дәрігерлер кәзір жоқ, болса да, таныс арқылы ота жасайды, деп жиі естиміз. Бірақ олай емес екен. Осы күнге дейін хирург Шыңжырбай Оразмаханұлы туралы білмедім. Оған және оның жұмыс тобына кәсібилігі үшін мың алғыс! Мұндай күрделі ота маған тегін жасалды. Осындай мықты дәрігерлерлеріміз көп болсын және МӘМС жүйесі өркендесін», - дейді Қыпшақбай Қалмаханов.</blockquote>Жыл сайын облыстың нейрохирургтары ми мен жұлынға 150-ге жуық ота жасайды. Дәрігерлер еліміздің жетекші нейрохирургтарының, шетелдік мамандардың шеберлік сыныптары барысында кәсіби дағдыларын жетілдіреді. Бөлімше жаңа жабдықтармен, құралдармен толықтырылады. Дәрігерлер атап өткендей, мұның барлығы денсаулық сақтау саласының дамытудың және МӘМС жүйесіндегі қаржыландырудың арқасында.<blockquote>«Біз мұндай оталарды әлі жасамаған кезде пациенттеріміз шетелдік мамандарға жүгінуге мәжбүр болды. Мысалы, Израильде омыртқаға ота 25-50 мың доллар тұрады. Қазақстанда - 2,5 млн. теңге. МӘМС аясында сақтандырылған пациенттерге осындай оталарды, диагностикалық тексерулерді тегін жүргіземіз», - деп атап өтті жоғары санаттығы дәрігер, ҚР Денсаулық сақтау үздігі, нейрохирургиялық бөлімшесінің меңгерушісі Шынжырбай Оразмаханұлы.</blockquote>Биыл аймақта нейрохирургиялық оталарға Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорынан 178 млн теңге бөлінді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Nejroinsult_2_56115709fa.jpeg" alt="Нейроинсульт 2.jpeg">

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары