<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Егін саласын әртараптандыру бағытында былтыр жаңақорғандық диқандар жақсы нәтиже көрсете білді. Биыл да осы бағытта жүйелі жұмыс жасауды жоспарлап, нақты межені айқындауда. Әсіресе, суды аз қажет ететін дақыл түріне басымдық беріп, өнім көлемін көбейтуді көздеп отыр. Ерте көктемнен дала жұмысына білек сыбана кірісетін шаруалардың дайындығын пысықтап алуды жөн көрдік.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы Жолдауында «Егемендік дегеніміз – жалаң ұран мен жалынды сөз емес» деп жұмыстың барысы емес, нәтижесі болуға тиіс екенін ескертіп, ертеңгі болашаққа еркін жол ашуды мақсат тұтты. Расында өңірдің өркендеуі үшін, ортақ мүдде орайы алға озу үшін іс пен сөздің үйлесімі артып, тиімділігі табысты болуы керек. Бүгінгі байыпты бастамалардың, бағыт-бағдардың басты бетбұрысы – халықтың игілігіне сай ілкімді істер пайдалы әрекетке айналғаны жөн. Сондықтан аудан әкімдігінің мәжілісі өткір, әрі өзектілігімен маңызды, мәнді, әлеуетті. Аудан әкімі Мұрат Жолкелдіұлының төрағалығымен өткен бұған дейінгі де, бүгінгі де мәжілістер ауданның дамуы мен жаңаруы жолына бар күш- жігерімізді сарқа жұмсауға үндеумен қатар жауапкершілікті жіті сезінуге жетелеп отырады. Халық қызметшілерін ширата түсіп, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Білімді болуға оқу керек. Бай болуға кәсіп керек. Күшті болуға бірлік керек. Осы керектердің жолында жұмыс істеу керек» деген даналық сөзін дәріптеп берді.Күткендегідей, күн тәртібі көтерген келелі талаптың бірі бойынша алдымен ауылшаруашылығы бөлімінің басшысы Талғат Зейдалиев мінбеге шықты. Ол аграрлы аймақтың күзгі жиыны мен биылғы болжамның орындалу барысын негіздеп:<blockquote>«Биыл су тапшылығына байланысты 1346 гектарға күріш кем егіліп, жалпы 6998 гектарды құрады. Егін жаман болмады. Науқандық жұмыстар бірқалыпты жағдайда жүргізіліп келеді. Негізі 27 тамыз бен 29 қыркүйек аралығына дәнді дақылды ору және бастыру графигі бекітіліп, сол бағыттағы серпінді іс нәтижесіз емес. Бүгінде 5700 гектар күріш орылып, 5100 гектары бастырылды. Әр гектарынан 55 центнерден өнім алынуда. Көктемде Шардара су қоймасынан Сырдария өзеніне су кеш түсіп, соның салдарынан 22 сәуірден 31 мамырға дейін диқандар күріштікті суға бастырды. Бұл біршама кедергі келтірді. Әсіресе, ауыспалы егіс танабындағы жоңышқалықтар өз дәрежесінде суарылмай қалды», – деді.</blockquote>Жаңақорған жұрты егін шаруашылығына бейімделген. Оның ішінде Сыр беткей тұрғындары ризық-несібесін жерден айыруға дағдылы. Әуелден көктемнен кетпен-күрегін сайлап, күзгі егін жинау кезеңіне дейін дала кезеді. Ал, сол шаруаларға бағыт беріп, бүгіннің бағдарын ерте бастан ескертіп отыру керек еді. Аудан басшысы ауылшаруашылығы бөлімінің басшысын сұрақтың астына алуының бір сыры осыдан көрінді.<blockquote>– Орын алған аяқ су тапшылығы бүгін-ертең шешіле қоймайды. Бұл – мемлекетаралық мәселе. Әлі де қиындықтар еселеп туындауы мүмкін. Сол себепті суды аз қажет ететін дақыл түрлеріне басымдық беріп, оның көлемін ұлғайту керек. Бұл бағытта қандай жоспар түзілді? Ғылымға негізделген нақты ұсынысыңыз бар ма? – деп сұрақты төтесінен қойды аудан әкімі.</blockquote>«Тапсырмаға сәйкес жыл сайын суды аз қажет ететін дақыл түрлеріне басымдық берудеміз. Биыл 45 гектар күнбағыс, 553 гектар картоп, 610 гектар көкөніс, 2009 гектар мақсары, 1914 гектар бақша дақылы егілсе, алдағы жылы да оның көлемін кемітпей, арттыру жолында жұмыс істеудеміз», – деді сала басшысы.Қазір Шардара су қоймасынан Сырдария өзеніне секундына 30 текше метр су жіберілуде. Мұндай деңгейдегі су көлемі бұрын-соңды болған емес. Мәселенің ұшы – Орта Азияның таулы аймағына қардың аз түсуі мен су көздеріндегі су деңгейі алаңтарлық жағдайда. Бұлай жалғаса берсе Сыр диқандары шұғыл түрде егінді әрта-раптандыруға бірыңғай бетбұрыс жасауы тиіс болады. Басқа амал жоқ. Күрішсіз де күн жоқ. Ол егілмесе топырақ тұзданып, сорлану қаупі бар. Қалай болғанда да тығырықтан шығатын жолды табу керек-ақ.Сондай-ақ, ауылдық округ әкімдері шаруа қожалық төрағаларымен бірлесіп, Қызылқұмның етегіне, одан әрі тереңдей көшуге қамданып, ондағы ескі құдықтарды анықтап, жай-күйін білуге міндеттеймін. Бұл бастаманы жүзеге асыруға көнекөз қариялардың ақыл-кеңесін пайдалана отырып, құм ішіндегі ескі қыстау құдықтарының санын анықтап, түгендеуді қолға алуымыз тиіс» деген болатын.&nbsp;Әкім осы бағыттағы жұмыстардың жай-жапсарын сұрады.<blockquote>– Аудан бойынша 8482 жеке қожалық пен 682 шаруа қожалығындағы 335 мыңнан асатын уақ мал мен 100 мыңға жуық ірі қара малдың Сыр беткейдегі егістік алқабына орналасқан малшыларды түгендеу, мал суаттарының орнын айқындау бойынша құрылған жұмысшы топтардың анықтамасымен 22 құдық қазылу керек деген тоқтамға келдіңіздер. Қазіргі қолданыстағы құдықтар саны 30 екен.&nbsp;Ауылшаруашылығы саласы экономиканың негізгі драйвері екені сөзсіз. Егін шаруашылығы мен төрт түліктен түсетін табыс шағын және орта бизнестің бірегей бастамасы бола алады. Бұл біздің ауданның кәсіпкерлік саласында әлдеқашан дәлелденген. Өйткені, Жаңақорған ауданының негізгі кіріс көзі аграрлы саланың дамуында жатыр. Әсіресе, Сыр беткейдегі ауылдар ерте көктем мен ала жаздай егін шаруасын ширатса, күз бен қыста төрт түлігін түгендейді. Сондықтан жыл сайын егіс көлемін ұлғайтып, мал шаруашылығына дем беру ісі қолға алынуда. Ендігі мақсат инвестиция тарту мәселесі.Сыр елі күріш көлемін кемітпей, қайта көсегесін кеңейтіп, мол өнім алуға жақсы жұмыс жасауда. Одан бөлек, әртараптандыру бағытына да басымдық берілуде. Қазір бақша өнімдеріне сұраныс артып, базар нарығында баға да қомақты болып тұр. Осыны ескерген дала диқандары дән себуді биыл ерте бастап, жақын күндері өнімдерін экспорттауға кіріседі. Бүгінге дейін Сырдың 15 мың тоннадан астам өнімі әлемнің 18 еліне экспортталып үлгеріпті. Оның басым бөлігі күріш өнімі екеніне дауа жоқ. Дегенмен қой шаруасына да сұраныс аз емес. Қой демекші, қойдың жүнінен, өзге малдың терісінен шикізат ғана, дайын өнім өңдеу идеясы қайта көтерілуде. Аудан кәсіпкерлері осы мәселені қолға алуда.</blockquote>Жалпы биылғы жылы облыс бойынша барлығы 195,6 мың гектарға ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру болжануда. Оның ішінде: дәндi дақылдар – 96,4 мың гектар, майлы дақылдар – 5,7 мың гектар, мал азықтық дақылдар – 73,7 мың гектар, картоп, көкөнiс, бақша – 19,8 мың гектар. Негізгі дақыл күрiштің көлемі 83,9 мың гектарды құрайды. Біздің ауданда мал азық дақылдары, әсіресе, шөп өнімі көбірек егіледі. Нарықтағы саудасы көңіл қуантады, өзге өңірлерге экспорт та қомақты. Сондықтан егіс көлемін кеңейту күн тәртібінен түспейді.<blockquote>– Азық-түлік қауіпсіздігін сақтау мақсатында қосымша жерлер ашылып ұжымдық түрде 295 гектарға картоп, көкөніс, бақша дақылдарын орналастыру бағытында жұмыстар атқарылуда. Нақтырақ айтқанда, 845 адам отбасылық егістік¬пен айналысып, нәтижесінде әлеуметтік маңызы бар азық-түліктермен өзін-өзі қамтитын болады. Бүгінгі таңға шаруашылық жетекшілерінің демеуімен 295 гектарға жуық егістік алқаптары шеңгел, жусандардан тазартылып, қоршалануда. Бұл жұмыстар мамыр айының аяғына дейін жалғасатын болады, – деді ауданның бас агрономы Талғат Зейдалиев.</blockquote>Бір сөзбен айтқанда, аграрлы салаға инвестиция көбірек керек. Әсіресе, егін шаруасына инвесторларды тартып, аудандағы бақша, көкөніс өнімдерін импорттауды азайтып, қайта экспорт көлемін кеңейту керек. Бұл оңай шаруа емес, дегенмен, шағын кәсіптің көсегесін кеңейтудің бұл да бір тетігі. Қазақта «Мал ашуы – жан ашуы» деген, отарға, табынға, үйірге ие кісі қиындықтан именбей еңбектенеді. Қол жайып отыратын жаймашуақ мизамды уақыт кешірмейді. Осыны түсіністікпен қабылдаған бірнеше кәсіпкер тік скважина қазуды қолға алды. Оның бағасы да қол жетімді, қазір мал суы оңды шешіліп жатыр.Фото: Нұрболат Нұржаубай

 Суды үнемдеп, егінді әртараптандыру уақыт талабы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адамдықтың асыл қасиеті – адалдық. Адалдықтың тамыры терең бойлап, жапырағы жайқалған мемлекетте бірліктің берекесі кіріп, елдің өркендеуі қарыштайды. Осы ретте, Президент түркінің темірқазығына айналған Түркістанда өткен «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты ұлттық құрылтайда адалдық жайында өз көзқарасымен бөлісті.<blockquote>«Отанға, отбасына адалдық – парасаттылық пен адамгершіліктің белгісі. Адал еңбек етіп, адал табыс тапқан адам жетістікке жетеді, құрметке ие болады. Ұлы Абай «Адал еңбекпен мал іздемек – арлы адамның ісі» деген. Ал арлы адам әділетсіздік жасамайды. Әр салада адалдық басты орында тұрса, әділ қоғам орнайды. Жемқорлыққа жол берілмейді, ел мүддесіне сай шешім қабылданады. Бір сөзбен айтсақ, қоғамдағы ізгіліктің бәрі адалдықтан бастау алады. Ендеше, Әділетті Қазақстан және Адал азамат ұғымдары ел тірегі болатын егіз құндылық ретінде әрдайым қатар тұруға тиіс. Әділетті Қазақстанды құру үшін әрбір отандасымыз адал азамат болуға ұмтылуы қажет. Сонымен бірге жас ұрпақты адал азамат етіп тәрбиелеуіміз керек. Ұлттық бірегейлігімізді нығай¬тып, еліміздің жаңа құндылықтарын орнықтыру үшін жүйелі жұмыс жасауға тиіс», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.</blockquote>Жалпы, әр қоғамның адалдық пен парасаттылық жайында өзіндік түсінігі бар. Бұл қалыпты жайт. Мәселен, бұрынырақ Абай атамыз адалдықты «толық адам» десе, кейініректе «кемел адам» тіркесін көбірек пайдаланамыз. Анығында, «кемел адамның» өзі араб тілінен аударғанда толық адам деген ұғымды білдіреді. Діни көзқараста кемел адам – кісілікке жат қылықтардан тазарған, жан-дүниесі ағарып, рухани қасиеті артқан асыл адам. Адал жолды таңдаған адам әрдайым адасқандарға жол нұсқаушы, әділдікке бастаушы. «кемел адам» ұғымының арғы төркіні сонау Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» дастанынан тамыр тартады. Аталмыш поэзияға көз жүгіртсек, «Адал адам» ұғымы екі таным тұрғысынан жырланады. Жырдағы Күнтуды (Әділет), Айтолды (Дәулет), Огдүлміш (Ақыл) үшеуі осы өмірге қызмет етуге ұмтылған «Кемел адам» бейнесінде бейнеленеді. Демек, мемлекет басшысы көтеріп отырған «Адал адам» концепциясы ата-баба өсиетінің қайта жаңғыруы, рухани өрлеу.Иә, бүгінгі қоғамға ауадай қажеттің бірі – адалдық. Әсіресе жастарды шын-шылдыққа тәрбиелеп, туған жердің топырағына мейлінше қалтқысыз қызмет етуге баулу басты назарда. Бұл жайында облыс әкімі Нұрлыбек Мәшбекұлы да тоқталып, білім беру ұйымдарының жай-күйі туралы кеңей-тілген мәжілісте биылдан бастап өңірдің барлық мекеніндегі клубтар мен мәдениет үйлерінен жас ұрпақты отаншылдық және патриоттыққа тәрбиелейтін үй¬ірмелері бар «Адал адам» рухани-мәдени орталығының ашылатынын айтқан еді.<blockquote>– Бала тәрбиесіне тек ата-ана, мұғалім ғана емес, қоғам болып атсалысуымыз керек. Оқушылар мен жастарымызға зиялы қауымның, ақсақал-абыздарымыздың сөзі өтімді болуы тиіс. Бұрынғыдан бізге жеткен «Жастай берген тәрбие – жас шыбықты игендей», деген сөз бар. Сондықтан жастарды адалдыққа баулуы өте маңызды, – деді аймақ басшысы.</blockquote>Осы орайда, ауданда атқарылып жатқан шаралар да аз емес. Атап айтар болсақ, Манап Көкенов атындағы аудандық мәдениет үйі «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығын жүзеге асырып, жеті бағыт бойынша түрлі шаралар ұйымдастыруда.<blockquote>– Адалдыққа сенім артқан қоғам құру – әрбіріміздің міндетіміз. Әділетті Қазақстанды құру үшін оның кез-келген тұрғыны әділетті де адал болуы керек. Біз де осы тұрғыда жұмыстар атқарып, жастардың әділдік жолынан таймауына өз үлесімізді мейілінше қосу жолындамыз. Қазір аудандағы барлық мәдениет ошақтарында «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығының маңдайшалары ілінген. Бүгінде жоба аясында жеті түрлі тұжырымдама жасалып, сол бойын¬ша ауданға қарасты барлық мәдениет және клуб үйлерінде, кітапханаларда «Кино TIME», «Әлем BOOK», «ART уақыты», «Еріктілер тобы», «Сұхбат TIME», «Креативті НUВ», «Жанұя шуағы» ат¬ты шаралар ұйымдастырылуда, – деді М.Көкенов атындағы мәдениет үйінің директоры Ролан Бақтыбаев.</blockquote>Біз «Адал адам» мәдени орталығы аясында жасалған жеті тұжырымдамаға жеке-жеке тоқталып өтсек. Мәселен, «Кино TIME» жобасы аясында апта сайын «Ордакент» жастар және ардагерлер үйінде оқушыларға тәрбиелік мәні зор, отансүйгіштік¬ке баулитын кино көрсетіледі. «Әлем BOOK» жобасында кітапханаларда балаларды әлеуметтік желінің әлегінен арашалап, кітапқа деген құмарлығын арттыру мақсатында шаралар жүзеге асса, «ART уақыты» аясында ән айту, би билеу, сурет салу, қолөнер сынды үйірмелер ашылып, балалармен жұмыс жасалуда. «Еріктілер тобы» болса қоршаған ортаның тазалығына үлес қосып, сенбіліктерге атсалысып, жалғызбасты қарияларға көмек қолын созуда. Мұндағы мақсат, үлкенге құрмет көрсетіп, адам бойына мейірімділік пен кішіпейілдікті, адалдықты ұялату. Сонымен қоса «Сұхбат TIME» арқылы жастарды елге белгілі спикерлермен кездестіріп, өзара сұхбаттастыру арқылы олардың қоғамға деген көзқарасын қалыптастыру. Үлгі-өнеге алатын тұлғаларды кездестіру арқылы жақсылыққа жұмылдыру. «Жанұя шуағы» жобасы аясында отбасылық зияткерлік, интеллектуалдық ойындар, өнерлі, үлгілі отбасылармен кездесу кештері өтеді. «Креативті НUВ» арқылы қолөнер шеберлерінің көрмесі мен тарихи өлкелерді таныстыру жұмыстары жүзеге асуда.Ролан Еркінұлының айтуынша, аталмыш шаралар ақпан айынан бастап жүзеге асуда. «Креативті НUВ» айына бір рет өтсе, қалған жобалар апта сайын ұйымдастырылады. Тұжырымдаманың негізгі мақсаты – тұрғындардың мәдениет нысандарына қолжетімділігін арттыра отырып, балалар мен жасөспірімдерді мәдени тәрбиемен баулу. Өскелең ұрпақтың бос уақытын ұтымды пайдаланып, шығармашылықпен айналысуына жағдай жасау.<blockquote>«Айта кетейік, Мемлекет басшысы «Адал адам» концепциясының білім ошақтарына да тікелей қатысы барын нұсқап, «Балалар арасында жалпы адамзаттық және ұлттық құндылықтарды дәріптеген абзал. Оқушылар мектеп бітіргенде, ең алдымен, Адал азамат болып шығуы керек», – деді ол.</blockquote>Әділеттілік пен адамгершілікті баланың бойына мектеп жасынан сіңіртіп, олар¬дың болашақта адал еңбекпен елге қызмет етуін бала жастан қамтамасыз ету. Өмірдің ащысы мен тұщысын әлі сезіне қоймаған, ақ қағаздай таза беттен басталатын жас ұрпақтың санасына адалдықты мызғымас алмастай етіп құю маңызды.<blockquote>– Жалпы, қазақ халқы қашанда адалдықты ту еткен. Баланы да адал¬дық пен адамдыққа тәрбиелеуге күш салған. Қоғамның дамуына сай әр оқушының өнегелі тәрбиесі мен білім алуы, оның алған білімін тура жолда жұмсауы өте маңызды. Осы тұста, біздің мектеп те оқушыларға «Адал адам» концепциясы бойынша «Кино Time» тұжырымдамасымен Қалила Омаров¬тың деректі фильмдерін көрсетудеміз.Сонымен қоса, «Жанұя шуағы» аясында «Аналар мектебі» мен «Әкелер кеңе¬сі» құрылып ата-аналармен тығыз жұмыс жасаудамыз. Мұндағы мақсат - балаларды өмір жолында қателеспей тура жүріп, адал еңбек етуге тәрбие¬леу. Жоба төңірегінде түрлі шаралар мен қойылымдар қойып, әр адамның бойында, ең бастысы мейірімділік пен парасаттылықтың, адалдықтың табылуы маңызды екенін әр балаға тереңнен түсіндіруге жұмыс жасаудамыз. Әсіресе, ата-анаға, ұстазға, айналасына құрмет көрсетуді, әр істі бастағанда тек адал жолмен жүруді бала күннен үйретсек өскенде ол баладан нағыз еліне адал азамат шығарына сеніміміз мол, – дейді №286 орта мектептің тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Гүлнар Пернебекова.</blockquote>Адам бағасының өлшемін өлшейтін қасиет – адалдық. Ол қашанда санамызда сайрап, тұла бойымызға берік бекісе, біз бағындырмайтын белес болмайтыны анық. &nbsp;Демек, адал адам – әділетті қоғамның тірегі. &nbsp;

Жаңақорғанда «Адал адам» жобасы жүйелі жүргізіліп жатыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Аудан халқы үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру күн тәртібінен түспейді. Жыл сайын аудан елді-мекендері мен кент орталығының инфрақұрылымын жақсарту мақсатында ауқымды жобалар іске асуда. Ол үшін республикалық және жергілікті бюджеттен қаржы қаралып, ең алдымен маңызды деген мәселелер шешімін табуда.Былтырғы жылы аудан көлемінде бірқатар ауылдық округтерде, атап айтқанда Аманкелді, Қоғалыкөл, Айдарлы, Жетікөл елді мекендерінде электр жүйесі толығымен ауысып, ауыл тұрғындарының көптен көтерген мәселелері шешімін тапты. Ауыл көшелеріне толығымен жаңадан электр бағаналары салынып, жаңа подстанциялар қойылды. Биылғы жылы бұл жұмыстар тағы да бірқатар елді мекендерде жалғасатын болады.Сонымен қатар ауданда газдандыру мәселесі бойынша ауылдық округтерді газдандыруға қаржы қаралып, осы күні Тереңөзек кенті мен ауыл Қалжан ахун тұрғындары газ игілігін көруде.&nbsp;Айталық, 2023 жылға құрылыс жұмыстарын бастауға облыстық бюджеттен қаржы бөлініп, «Астана Құрылыс Групп» ЖШС-і тұрғындардың қажеттілігі болып саналатын газбен жабдықтау жұмыстарын жүргізді. Бөлінген қаржы атқарылған жұмыс актісіне сәйкес игерілді.Алдағы жылы С.Сейфуллин және А.Тоқмағанбетов ауылдық округі газдандырылады. Мұнан басқа Шаған, Н.Ілиясов ауылдық округтерін газдандыру кезең-кезеңімен шешімін табады деп күтілуде.Ауданда халық санының өсуіне байланысты кентте жаңа шағын аудандары бой көтеріледі. Ол үшін ең алдымен инфрақұрылым мәселесі шешімін тауып, электр желісі, су құбырлары мен жол жүргізу басталды. Бұл жұмыстарға да республикалық бюджеттен қаржы бөлініп, тиісті құрылыстар басталып кетті. Инфрақұрылым мәселесі шешімін тақаннан соң тұрғын үй салуға жер кезегінде тұрған жүздеген тұрғынға тиісті жер учаскелері берілетін болады.

Сырдарияда инфрақұрылым мәселесі шешім табуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Жұмыс аптасында партияның облыстық филиалының төрағасы Наурызбай Байқадамовтың төрағалығымен партия филиалы жанындағы «Жер аманаты» аймақтық комиссиясы мен Партиялық бақылау комиссиясының бірлескен отырысы өтті. Онда ағымдағы жылдың І тоқсан қорытындысымен пайдаланылмай жатқан жерлерді мемлекет меншігіне қайтару жоспарының орандалуы, «Жер аманаты» комиссиясына Сырдария ауданы Шіркейлі ауылының тұрғындарынан жерге қатысты түскен өтінішке қатысты қабылданған шаралар сонымен қатар жайылымдық жерлерді суландыру мәселелері талқыланды.&nbsp;Биыл «Жер аманаты» комиссиясымен жыл соңына&nbsp; 70 мың га жер мемлекет меншігіне қайтару жоспарланған. Бүгінге оның 11,2 мың га 16% қайтарылып, І-ші тоқсандағы меже 3,6 есе артығымен орындалып отыр.&nbsp;Жиын барысында облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастар басқармасының басшысы Талғат Дүйсебаев хабарлама жасап, қайтарлыған жерлерді ауыл шарушылығы айналымына қайта алу бойынша атқарылып жатқан жұмыстарды атап өтті.&nbsp;Басқарма басшысының айтуынша бүгінгі күні өңірдегі 3 жылда қайтарылған 393,6 мың га жердің 25,3 мың гектары ауыл шаруашылығы айналымына қайта алынып, шаруашылық жүргізу мақсатында жаңа тұлғаларға конкурс арқылы және шалғайдағы мал жайылымы үшін берілуде. Оның 8390 гектары ағымдағы жылы енгізілген.&nbsp;«Қалған 20,7 мың га жер жыл соңына дейін конкурсқа шығару жоспарланып отыр. Елді мекендердің маңында орналасқан 29,8 мың га жер 19 елді мекеннің жайылымы үшін белгіленді (2024-2025 жылдарға арналған жайылымды басқару жоспарына енгізілуде.Қалған 317,8 мың га арнайы жер қорында, қосымша саралап алдағы жылдары айналымға алу мәселесі шешілетін болады»,- дейді Талғат Дүйсебаев.Отырыста партияның облыстық филиалының төрағасы Наурызбай Байқадамов Талғат Дүйсебаевтан «Жер аманаты» комиссиясына Сырдария ауданы Шіркейлі ауылының тұрғындарынан жер мәселесі бойынша түскен өтініштердің қаралуы бойынша және өтініште мәселе көтерген белсенді азаматтарға қатысты тәртіп сақтау бойынша шаралар қарау бойынша облыстық ішкі істер департаментінің тергеу басқармасының бөлім басшысы Асқар Жауеновке сөз берді.&nbsp;Отырыста «Жер аманаты» комиссиясына Сырдария ауданы Шіркейлі ауылының тұрғындарынан жер мәселесі бойынша түскен өтініштің қаралуы және өтініште мәселе көтерген белсенді азаматтарға қатысты тәртіп сақтау бойынша қабылданған шаралар талқыланды.Байқағанымыздай бұл мәселемен бүгінгі күні құқық қорғау органдары айналысып жатқандығынан барлық&nbsp; тарап хабардар. Ендігі заңға сәйкес тиісті шешімдер шығарылғанша өтініш партиялық бақылауда болатын болды.Жиын барысында сондай-ақ, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлік палатасының облыстық филиалынан жайылымдық жерлерді суландыру жөнінде түскен ұсынысы сала мамандарымен&nbsp; жан-жақты сараланып, тиісті шешімдер қабылданды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2d97d4a8_29b8_4bd3_835b_bb68c77bc582_1921e4bd1b.jpg" alt="2d97d4a8-29b8-4bd3-835b-bb68c77bc582.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2b32696b_345c_4a12_b807_a0685b3732c4_3ff74fdd9d.jpg" alt="2b32696b-345c-4a12-b807-a0685b3732c4.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/832fd7d4_6bb9_41fc_916f_5d50b499b449_f64e2a5f21.jpg" alt="832fd7d4-6bb9-41fc-916f-5d50b499b449.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/ae203f9e_17f2_40d3_95bf_8195e20dd420_168d1168a5.jpg" alt="ae203f9e-17f2-40d3-95bf-8195e20dd420.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/e2f509f6_c553_4d31_9670_3bcfd31e3a50_167cec53ec.jpg" alt="e2f509f6-c553-4d31-9670-3bcfd31e3a50.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/f2d063e3_6c5e_4ee3_ab9b_4370ebd51452_6bfc6e6cdb.jpg" alt="f2d063e3-6c5e-4ee3-ab9b-4370ebd51452.jpg">

Жердің жайы бірлескен отырыста талқыланды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жақында қазақ күресінің халықаралық дәрежедегі спорт шебері, «Әлем Барысының» күміс жүлдегері, «Қазақстан Барысының» чемпионы қармақшылық Мақсат Исағабылов жерлестерімен жолығып, кенттегі №183, №105, №26 мектептің жастарымен кездесті. Сыр елінің толағайын аудан жастары зор қошеметпен қарсы алды.Әр білім ошағындағы кездесуді аудан әкімінің орынбасары Самат Смағұлов, аудандық мәслихаттың төрағасы Әділ Қошалақов, аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Ғарышбек Нысанбаев жүргізіп, жастар – қоғамның болашағы мен қозғаушы күші, мемлекеттің &nbsp;тұрақты дамуының негізі екенін жеткізді. Себебі, бүгінгі күні елімізде жастардың рухани, мәдени және кәсіби дамуына айрықша назар аударылып, оларды жан-жақты қолдау шаралары жүйелі түрде атқарылып келеді.Кездесуде қазақтың барысы Мақсат Аманбайұлы жастарға спорт мансабындағы қажырлы еңбегі мен жетістігін айтып берді. Қай салада болсын бикті бағындыру үшін ең бастысы төзімділік керегін айтты.<blockquote>– Әр адам ойға алған арманына жету үшін ең алдымен алдына мақсат қоя білу керек. Міне, сол жолда ғана еңбек етіп, биік белесті бағындыра алады. Сіздердің алдарыңызға Қазақстан барысы атанып келуімнің бір себебі – осы үздіксіз, тынымсыз еңбектің арқасы. Мен де сіздердің жастарыңызда білім мен спортты қатар алып жүрдім. Ұстаздарымның берген білімі оқуға түсуіме сеп болса, ата-анамның тәлім тәрбиесі дұрыс адам болып қалыптасуыма бірден-бір көмек болды. Қазір жастарға мүмкіндік көп. Елге қызмет етемін дегенге мемлекет тарапынан бағдарламалар, қолдау көптеп берілуде. Тек соны жақсы жағына пайдалана білу керек. Жасыратыны жоқ кей жастарымыз көшенің бұзығы атанудан әлі де тыйыла алмай жүр. Топтық төбелеске ілесіп әлден өмірлерін құрдымға кетіруде. Мұндай жасөспірімдерге нағыз жастық шағын ерте бұзбауға кеңес беремін. Оның орнына спортпен айналысып, елдің атын шығарып, менен де жоғары Әлем чемпионы болыңыздар дегім келеді, – деді Сыр елінің барысы өз тілегін жеткізіп.&nbsp;</blockquote>Спортшының жетістігіне қызыққан оқушылар көкейдегі сауалдарын жолдап, еркін форматта пікір алмасты. Спортта жетістігі бар жастар Қазақстан барысынан қолтаңба алып, естелік суретке түсті.Ауданға келген Сыр барысын аудан әкімі Жандос Еркінбекұлы жеке қабылдады. Ел намысын асқақтатып, аудан мерейін үстеп етіп жүрген жерлесімізге аудан басшысы ризашылығын білдіріп, сый-сияпатын табыстады. Сонымен қатар спорттағы мансабында әрқашан биіктен көрінуіне тілегін білдірді. &nbsp;

Қармақшылықтар Қазақстан Барысымен жүздесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Тіл – ұлттар арасындағы алтын көпір. Көп тіл арқылы адамдардың таным көкжиегі кеңейеді. Оған қоса, аспан астындағы халықтардың салт-санасы, дәстүрі, әдет-ғұрпы туралы біліп, тұлғалық деңгей жоғарылайды. Осындай озық жетістікке жеткен қандас бауыр Жамбыл Бақытәлі&nbsp; қызылордалық жастарға қытай тілін үйретіп, руханиятқа өз үлесін қосуда.– Қытай жазба әдебиетінің қазақ поэзиясынан нендей ерекшелігі бар?<blockquote>– Қытай халқы жазба әдебиетінің негізі өте ертеде қаланған. Шығыстың жазушылары шалқып, жазбаның құрылымын көңілдің ырғағына билетіп жазуға әбден дағдыланған. Ал, оның қазақ поэзиясына ұшығы жеткені жақында ғана.&nbsp; Бізде бұл үрдісті «ақ өлең» дейді. Қазақ қоғамы оны әлі күнге толықтай түсініп, қабылдай қойған жоқ. Тарихи ұқсастығына келсек, Қытай поэзиясының гүлденген кезеңі – Таң дәуірі.&nbsp; Патша ордасына ақындарды алдырып, «сарай ақыны» деген атақ беріп, өлең-жырын тыңдаған. Бұл қазақ хандарының жырауға көрсеткен құрметіне ұқсайды. Осындай жағдайлар әдебиеттің, поэзияның дамуына түрткі бола алды. Менің ойымша, жаңа заманда қытай мен қазақ халқының әдебиетінде ұқсастық бар. Себебі қытай тілінен көптеген материалдар аударылған. Оған қоса, екі ұлт та саяси еркіндікті қалағандығы сөзіме тұздық.</blockquote>– Қытай қазақтарының сөз орамы, сөйлеу мәнері өзгеше. Көбі әдеби тілмен сөйлейді деген пікірде. Бұл көзқарас қаншалықты рас?<blockquote>– Қытай қазақтары ұлтымыздың ана тілін, салт-дәстүрін, мәдениетін жақсы сақтап қалған.&nbsp; Оған шүбә келтіруідің өзі оғаш. Себебі, Қытайдағы қазақтар күні бүгінге дейін ертедегі қауым секілді көшпелі дала тұрмысын жалғастырып келеді. Көшіп-қона отырып, мал шаруашылығын барынша дамытты.&nbsp; Қазақтың негізгі тілдік қоры ірі қараға байланысты ғой. Күнделікті тұрмыста қолданылып отырған соң, тіл әуелгі негізін сақтап қалған.&nbsp; Бір қызығы, қанша мақалдап, өлеңдетіп, орағытып сөйлеп тұрса да, оны «әдеби тіл» деп қарамайды. Олар үшін ол қалыпты ауызекі тіл. Салт-дәстүрінің, тіл-мәдениетінің өзгермеуіне тағы бір себеп, ол жақтағы қазақтар құлдық, аштық дәуірді ұзақ бастан кешпеген. Өз еркімен даланың тағысы секілді өмір сүрген. Қытайдағы қазақ тілі азды-көпті грамматикалық өзгерістерге ұшыраған. Ғалымдар бұл құбылыстарды зерттеуде. Алайда Қытайдағы қазақ сөздері мән-мағынасын, құндылығын жоғалтпаған.&nbsp;</blockquote>– Қытай қазақтары арасында тек қытай тілінде сөйлеу дағдысы бары айталады. Бұл сіздің буында байқала ма?<blockquote>– Қытайда жүргенімде бұрын-соңды «тек қытай тілінде сөйлейтін» қазақты кездестірмеппін. Бірақ жастардың бәрі қытайшаны жетік біледі. Себебі бұл – қоғам талабы. Қытай тілін білмесе жұмысқа тұру қиынға соғады. Ашығын айтқанда, тіл білмеушілік – тұрмыс-тіршілігінің ауырлауына себеп болады.&nbsp; Менің құрдастарым қазақ тілін жетік біледі. Қытайда тұрған кезде&nbsp; әр ауылда арнайы қазақ мектептері болды, көбіміз қазақша оқыдық. Жақында Қытайда болдым. Соңымнан ерген іні-қарындастарымның ана тілге шорқақ екенін көрдім. Оған себеп мектепте сабақ тек қытай тілінде және достарым аптаның соңғы екі күні ғана жанұясымен қауышады. Қалған уақыты тағы өмір тек мектепте өтеді. Қазақ бауырларымның тілдік өзгеріске ұшырағаны қынжылтады. Алайда бұған бір дауа табылатынына сенемін.</blockquote>– Қазақ ақын-жазушыларынан қай қаламгерді үлгі тұтасыз?<blockquote>– Өлең шығаруды жаным сүйеді. Анда-санда домбырамды шертіп, суырыпсалма ақындық қабілетімді шыңдап отырамын. Менің қазақ ақын жазушыларынан үлгі тұтар алпауыт тұлғам көп. Әрбір қаламгердің есімі елдің есінде бекер сақталмайды. Қазақ тілінің шоқтығы биік болуының себебі де осы қалам мен қағазды ұштастыра білген әдебиет майталмандарының арқасы деп білемін. Тың тарихи еңбектерімен Мұхтар Шаханов пен Мұқағали Мақатаев жүрегімнен ерекше орын алады. Олай деуіме себеп, Қытайдағы қазақтардың осы заман поэзиясымен шөлін қандырып, атажұртқа деген сағынышын оятқан тұлғалар. М.Шахановтың философиялық ой-толғаулары, рухты өлең жолдары мені жігерлендіреді. Ал Мұқағалидың шеберлігі қай-қайсысымызды болсын таңқалдыратыны өтірік емес. Ол әрбір сөзді нақышына сай қолдана білетін, сөз мағынасын құбылтып, айтпақ ойын нақ жеткізетін дарынға ие.&nbsp; Жазу ерекшелігі жағынан қазақ поэзиясына өзіндік ойын қалыптастырған Есенғали Раушановты, Ерлан Жүністі айтар едім. Е.Раушановтың поэтикалық лексиконы мол, ой мен сөзі үндестік тапқан қаламгер. Мінезі жағынан жас ақын Файзулла Төлтайды атап өтер едім.</blockquote>– Тіл білу – өнер. Алайда Қазақстанда екінің бірі қытай тілін білмейді. Отанға оралған соң қиын тілдің сөздері ойдан өшіп қалмады ма?<blockquote>– Иә, қазақ тілінде сөйлесем де, қытай тілін құрметтеймін. Қазір заман дамыған. Бұл тілдің нендей артықшылығы бар екенін атамасам да түсінікті деп ойлаймын. Бәсекеге қабілеттімін дейтін әрбір жас тіл білудің маңызын біледі.</blockquote>– Тілді ұмытып қалу мүмкін бе?<blockquote>– Әрине, егер тілді мүлдем қолданыста тұтынбасаңыз жиған білімнің бәрі ауаға кететіні рас. Алайда кино, сериал, подкаст тыңдау арқылы тілді шыңдап, сөздік қорды байытып отыруға мүмкіндік бар. Осы орайда тілді ұмытпас үшін әрі әрқашан қолданыста ұстап қалу мақсатында қытай тілін үйрететін шағын курс аштым. Біліміді арттырып қана қоймай, өзге ұлттың мәдениеті мен тарихына көз жүгіртіп, рухани дамуға да мүмкіндік болатынына сенемін. Қытай тілі – Халықаралық деңгейге көтерілген, әлем экономикасына тікелей әсер етеді. Оны білу артық болмас, қазақ қоғамы да бұдан қалыс қалмау керек деп білемін.</blockquote>– Сұхбатыңызға рақмет!

Жамбыл Бақытәлі: Қытайдағы қазақ сөздері мән-мағынасын, құндылығын жоғалтпаған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>Қазақ халқының ұлттық ойыны қатарында асық ату мен бес асық та бар. Бұл баланы ойын ептілікке, мергендікке баулиды. &nbsp;Ата-бабадан мирас боп жеткен &nbsp;ұлттық спорттың халық сана-сезімі мен болмысында намыс пен рухты оятатын маңызды күшке ие. Жақында Ақтау қаласында «Асық ату» мен «Бес асықтан» Қазақстан Республикасының чемпионатын өтті. Республикалық көлемде алғаш рет өткізіліп отырған дүбірлі додаға 18 өңірден 300-ге жуық ойыншы қатысқан.&nbsp;Жарысты Маңғыстау жерінде өткізудегі мақсат – ұлттық ойынды өзге де өңірлерге насихаттап, шәкірттеріміздің бойына ұлттық құндылықтарымызды сіңіру. Сондай-ақ бұл чемпионат бірінші рет бірлескен түрде өтіп жатыр. Өйткені, биыл Астанада V Көшпенділер ойыны өтеді. Одан өзге Әлем чемпионаты жоспарлануда. Сонымен қатар ұлттық спортқа қатысты кешенді үш жарысымыз тағы бар, – &nbsp;деді республикалық асық ату федерациясының атқарушы директоры Жомарт Сабыржанов.Тартысты дода жеті күнге созылды. Сайыс нәтижесінде облысымыздың атынан қатысқан Қармақшы ауданы, Дүр Оңғар ауылындағы №107 орта мектебінің 7 «Ә» сынып оқушысы Назыгүл Сәкенқызы мен 9 «А» сынып оқушысы Інжу Амантаева жүлделі ІІІ орынды иеленіп, қола медальды қанжығаға байлады. Айта кетейік, &nbsp;оқушыларды осындай жетістіктерге қол жеткізіп, үздік нәтиже көрсетуінде мектептің дене шынықтыру пәні мұғалімі Шерхан Сламханұлының еңбегі еселі.&nbsp;<blockquote>– Ұлттық спортты насихаттауға жас буынға ұлттық құндылықтарды қалыптастыруға және дамытуға үлесімді қосқым келеді деп үйірме жұмысын жүргізіп жатқаныма 1 жылға жуық уақыт болды. &nbsp;Қазіргі таңда үйірмеге 30-ға жуық бала қатысады. Оның ішінде 12 оқушыны осы Қазалыда өткен жарысқа апардым. &nbsp;Шәкірттерімнің жеңісіне шын қуаныштымын. Енді наурыз айында болатын республикалық чемпионатқа дайындықты бастап кеттік. Бұйырса, ол жақтан да жүлдемен ораламыз деген ойдамын, – дейді жаттықтырушы Шерхан Сламханұлы.</blockquote>Олжалы оралған оқушылар мен жетекшіге мектеп директоры Бақытбек Нұрманов салтанатты түрде құттықтап, ыстық ықыласын білдіріп, марапатын табыс етті. Ал бейсенбіде жүлдемен оралған қос қызға Қармақшы ауданы әкімінің алғыс хаты табысталды. &nbsp;&nbsp;

Облыстың намысын қорғаған оқушылар олжалы оралды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы ауданы әкімінің орынбасары Самат Қыдырбекұлының төрағалығымен Көшеней Рүстембекұлы атындағы аудандық жыраулар үйінде спорт саласы бойынша алқа отырысы өтті.Алқа отырысына аудандық мәслихат төрағасы Әділ Қошалақов, аудандық қоғамдық кеңес төрағасы Әбдірахман Құлдүйсенов, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков, кент, ауылдық округ әкімдері және спорт саласының ардагерлері мен қызметкерлері, жас спортшылар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.Жиында аудандық дене шынықтыру мен спорт саласына жауапты сала басшыларының өткен жылы атқарған жұмыстары мен биылғы жылғы атқарылатын міндеттер туралы хабарламалары тыңдалды.Одан соң, спорт саласындағы өзекті мәселелер талқыланып, сала мамандарының ұсыныс-пікірлері тыңдалды. Аудандық мәслихат төрағасы Әділ Үсенұлы мәжілісте қаралған мәселелер бойынша пайымды пікірін ортаға салды. Сондай-ақ, сала ардагерлері өз тәжірибелерімен бөлісіп, ақыл-кеңестерін жеткізді.Аудан әкімінің орынбасары жиынды қорытындылай келе ауданда бұқаралық спортты дамыту, спорт инфрақұрылымын жетілдіру, спорт ғимараттарын күтіп ұстау және материалдық-техникалық базасын жақсарту, әрбір спортшы үшін жайлы және қауіпсіз орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстарды жүйелі атқару жөнінде нақты міндеттер жүктеді.Алқа отырысы соңында ауданымызда спорт саласының дамуына айрықша үлес қосқан сала ардагерлері мен спорт саңлақтарын арнайы алғыс хаттармен марапатталды. &nbsp;

Қармақшыда спорт саласына қатысты алқа отырысы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Аудан орталығында «Тереңөзек тазалығы» мекемесімен санитарлық тазарту, көркейту және көгалдандыру жұмыстары күнделікті жүргізілуде. Оның барысында көшелер қоқыстардан тазарып, аялдамалар сырланып, ағаштар әктелуде. Көшелерге су себіліп, тазалық жұмыстары жүргізілуде.Күнделікті аумағы кеңейіп келе жатқан Тереңөзек кентінің көркі айшықтала түсуде. Арнайы тікелей тазалықпен айналысатын мекеме ашылып, сала мамандары мен техника тартылуда. Көктем мезгілінде санитартлық тазалықты сақтауға байланысты жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Бұл ретте, шет аймақтар назардан тыс қалып жатқан жоқ. Жергілікті халыққа тазалыққа атсалысуға байланысты түсіндірме жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар биыл Тереңөзек &nbsp;кентіндегі «Майжарма» каналаның жағасы абаттандырылды. Қазіргі &nbsp;уақытта аталған аумақ жергілікті тұрғындарының демалыс аймағына айналды. Қашанда аудан тұрғындарына қолайлы орталы орта қалыптастыру мақсатында тазалық акциялары жалғасын табатын болады.Туған жердің көркейіп, гүлденуі әрбір тұрғынға тікелей байланысты. Тазалыққа тиянақтылық танытып, көркейту-көгалдандыруға жұмыла кірісіп, бәріміз ауданның көркеюіне үлес қосайық. Тазалық жұмыстары тәулік бойы көше бойларында жалғасады.

Тереңөзек көркі – айшықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Бүгін орталық алаңда «7 – сәуір дүниежүзілік денсаулық күні» аясында Сырдария аудандық ауруханасының ұйымдастыруымен «Ашық есік күні» өткізілді. Іс-шара барысында ақ халатты абзал жандар жергілікті тұрғындардың денсаулығын жіті тексеріп, анықталған диагноз бойынша кеңес берді.«Ашық есік күні» шеңберінде 200-ге жуық аудан тұрғыны денсаулығында кінәраты бар-жоғын анықтады. Кардиолог, эндокринолог, скирининг, психолог, жастар денсаулығы орталығы дәрігерлері халықтың сырқаттық жағдайын саралап, ауруханаға жолдады. Дәрігерге дейінгі қарау бөлмесінің мамандары Экг мен флюро апаратына түсіріп, қан қысымын, көздің қысымы, бой мен салмақты өлшеді. Ағзадағы қант өлшемі жоғары болған жағдайда денсаулыққа күтім керектігі айтылды.Cырдария аудандық ауруханасы бас дәрігердің бастапқы медициналық санитариялық көмек жөніндегі орынбасары Жанар Жұмабаева айтулы күн бойынша жүзеге асып жатқан «Ашық есік күнінің» маңыздылығына тоқталып өтті.– Жыл сайын дәстүр бойынша «7 – сәуір дүниежүзілік денсаулық күні» аудан көлемінде жоғары деңгейде аталып өтіледі. Мұндай іс-шараның жергілікті халыққа берері мол. «Басы ауырып, балтыры сыздаған» көпшілік дәрігерге тексерілуге келмей жатады. Соның салдарынан адам бойында сырқат белгілері асқынып кетуге деген қауіп жоғары болады. Сала мамандары келушілердің денсаулығына қатысты айтқан уәжін тыңдап, шағымы бойынша сан түрлі жолдама берді. Көпшілік ауырмаудың жолын іздеп, дәрігер бақылауында болуы тиіс. Айта кетейік, ертең медицина саласының ардагерлерінің денсаулығын тексеру мақсатында іс-шара аудандық емханада жалғасын табатын болады, – деді Жанар Әшімқызы.Орталық алаңға жиналған жұртшылық арасында жастар мен ардагерлер қатары көп. «Чернобль» апатын жоюға қатысқан және «Ауған соғысы» ардагерлері дәрігер кеңесіне жүгінді. Жергілікті жұртшылық тұрғындар үшін жасалған сапалы қызмет үшін дәрігерлерге алғыс айтты.&nbsp;

Тұрғындар денсаулығы жіті бақылауда	

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Жұмыссыздық белең алған қоғамда қымбатшылықтың қысымы апта сайын, тіпті күн сайын үдеп бара жатқаны жасырын емес. Құбылған бағаны тоқтату былай тұрсын, бір қалыпта ұстап қалудың өзі мұңға айналды. Күнделікті жейтін нанымыздан бастап, азықтүлік, баспана, тауар, қызмет түрлері, бәрі-бәрінің бағасы күннен күнге қымбаттап, көптің наразылығын көбейте түскені айтпаса да белгілі. Бәлкім, дәулеттілер халықтың аз қамтылған топтарындағы азаматтарға қарағанда ас-ауқатты үш есе көп тұтынатыны осыдан болар.&nbsp;ҚР Ұлттық статистика бюросының 2023 жылғы қазан–желтоқсандағы іріктемелік зерттеулерінің нәтижесі бойынша, ең кедей азаматтардың 10% тобына шаққандағы жалпы тұтыну тоқсанына 129 кг азық-түлікті құраса, ең бай қазақстандықтардың 10% тобында көрсеткіш 377 кг-дан асады. Айырмашылық азық-түлік себетінің жалпы көлемінде ғана емес, оның құрылымында да байқалады. ҚР ҰСБ мамандарының бағалауынша, халықтың кедей санатымен салыстырғанда ауқатты қазақстандықтар балық пен теңіз өнімдерін 4,3 есе, етті 3,8 есе, жемістерді 4 есе көп тұтынады екен. Бұл бағытта өз ауданымыздың хал-ахуалы қандай? Жалпы, халықтың жағдайы тұрғылықты мекенінен, әрбір адамның жай-күйі үй-жайынан танылады емес пе?Байқағанымыздай, Келінтөбе, Қаратөбе, Қандөз, Көктөбе сынды ауылға кіргеннен жапжаңа, еңсесі биік үйлер менмұндалап тұр. Көне үйлерді бұзып, көрікті құрылысты жүргізіп жатқанның көбі – жастар. Бұл ауылдың жастары басым көпшілігі шетелдерде жұмыс істеп, көзі ашылып, көргенін ауылға көшіріп әкелуде. «Арқада қыс жайлы болса, арқар ауып несі бар?!» демекші, расында ауыл жайлы болса, күнделікті тапқан 5-10 теңгесі күнкөріс қамына жетіп тұрса, жастары неге жұмыс іздеп қыр асады? Олар еліміздегі табыстың ештеңеге жетпейтінін, сол себепті шекара асуға мәжбүр екенін алға тартады. Мәселен, Кореяда жүрген інім алғаш барғаннан ол жақта өмір сүрудің қолайлы екенін аңдағанын айтады. Тапқан табысын елге әкеліп, іске жаратқанда құмға сіңген судай қалтаның түбі көрініп, баяғы күйіне түскен соң қайтадан шетел асты. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, соңғы үш жылда 200 мыңнан астам адам Оңтүстік Кореяны бетке алған екен. Соңғы мәліметтерге сүйенсек, аталмыш елде дәл қазіргі сәтте 18 мың қазақстандық күнкөрісін қамдап жүр. Заңсыз жұмыс істейтіндердің барлығы дерлік – мол ақша тауып, оны отбасына жіберуді көздейді. Сөйтіп, елдегі қиын тұрмысты түзеуге күш салады. Мұндай жайттар үйреншікті көрініске айналып барады. Әрбір үшінші жақынының адам өзге елге барып жұмыс істеп, көл-көсір ақша тауып, сол арқылы отбасының материалдық жағдайын ретке келтіріп жатқаны туралы мысал келтіріп бере алады. Айталық, жоғарыда біз мысал еткен Қандөз ауылы жастарының елу пайызға жуығы Ресейде жұмыс істейді. Бұған не дейсіз? Шетел асқандардың айтар уәжі – біздегі қаржыға күн көру қиын, тапқан табыс кредиттен артылмайды.Бұл – көрші елде жүрген жерлестердің ортақ пікірі. Ресейдің Амур қаласында жұмыс жасап жүрген қандөздік Ержан Дәрібаймен телефон арқылы тілдестік. Ол да бала-шаға қамымен шетел асқанын жасырмады.<blockquote>– Амур қаласында жұмыс жасап жүргеніме 2 жылдың көлемі болды. Онда темір құрастырушы болып жұмыс істеймін. Әрине, Қазақстанда жұмыс жоқ емес, бар. Алайда айлығың шайлығыңнан артылмайды. Ауылдағы 80 мың айлықты жеткізу оңай болмады. Бір айдан екінші айға жету оңай емес. Оның үстіне, қымбатшылық алқымнан алып барады. Осы себепті шетел астық. Мұнда да барлық жағдай жасалған деп айта алмаймыз. Қазір 45 градус суықта жұмыс жасаудамыз. Ең бастысы – жалақысы тәуір. Теңгемен шаққанда 450-500 мың жалақы аламын. Бала-шағаңның қасында, үйіңнен кіріп-шығып жұмыс істегенге не жетсін?! Амал жоқ, күнкөрістің қамы, – дейді.&nbsp;</blockquote>Бұл мәселе қазір дамыған мемлекеттердің «бас ауруына» айналып тұрғанын анық байқауға болады. Еуропалық саясаткерлердің барлығы да әлем елдеріндегі жұмыссыздық деңгейінің өсуімен күресуге тырысқанымен, әзірге оң шешімінің болмағандығын тілге тиек етуде. Айталық, бауырлас түрік елінде тепсе темір үзетін 4 миллионнан астам жас жұмыссыз екен. Бай-кедей – бәрі бірдей Құдайға құл, Біреуді кем қып қойған, біреуді мол. «Бай кедейге ауыссын, қарассын, – деп, Шеберлікпен жаратқан құдіреті сол! – дейді Мәшһүр Жүсіп бабамыз. Ақиқатында, өмірде кейде қалағаныңды емес, қармағанымызды алып жатамыз. Кейде қанша қармансаң да қалағаныңа қолың жетпей жатады. Өйткені, «Кедей бай болсам, бай құдай болсам» деген заманда ғұмыр кешіп жатырмыз. Ата бабаларымыздың «қазы кертіп, жал шайнап, бай да өтеді өмірден, қара талқан жалмалап жарлы да өтеді өмірден» деген сөзінің жаны бар. Өйткені, ресми дерекке көз салсақ, елімізде бай мен кедей арақатынасы 22:1 қатынасындай екен. Яғни халқымыздың ең бай 10 пайызын ең кедей 10 пайызға бөлгенде 21 есе айырмашылық шығады екен. Тәуелсіз елде бейбіт ғүмыр кешіп жатқан қазақ халқының бірі көкте, бірі еңісте күн кешуі көңілге қаяу салады. 2020 жылы Мемлекет басшысы ҚасымЖомарт Тоқаев «Қазақстан байлығының тең жартысы бар-жоғы 162 адамның қолында» деген еді.Расында дәулеттілер байып, ал кедейлер кедейліктің қамытын киіп отыр. 2023 жылы кепілсіз тұтынушылық кредит 9,5 триллион теңгеге жетсе, 8,6 миллион адамның қаржы институттарына қарызы бар екен. Өткен жылы бір ғана «Халық банкі» акционерлеріне 276,8 миллиард теңге дивиденд төлеуді шешіпті. Теңсіздіктің бір қырын осыдан-ақ байқауға болады. Жер бетінде байлар мен кедейлер арасындағы алшақтық ХХІ ғасырда ең жоғарғы шегіне жетіп, ең түйткілді мәселеге айналғаны жасырын емес. Соның салдарынан қарапайым халық арасында күнкөріс – әрбір отбасының бірінші қажеттілігіне айналып отыр. Halyk Finance аналитикалық орталық жетекшісі Санжар Қалдаровтың сөзінше, Қазақстан халқының жартысына жуығының айлығы төменгі жалақыдан аз, әрі табысының жартысынан астамын азық-түлікке жұмсайды. Елдегі байлардың үлесі 10 пайыз болса, олар ұлт байлығының 60 пайызына иелік етеді.Демек, дамыған елдермен салыстырғанда экономикалық теңсіздік өте жоғары, халықтың әлеуметтік әлеуетін арттыруда салық заңнамасына өзгеріс енгізіп, есеп пен статистиканы, өзін-өзі басқаруды жетілдіре түсу маңызды.<blockquote>– Қазақстанда табыс теңсіздігінің негізгі проблемасы – еңбекақы мөлшері төмен. Take-profit.org порталы жариялағандай, Швейцарияда ай сайынғы орташа жалақы мөлшері – 7442 доллар, Люксембургте – 6692 доллар, Данияда – 6341 доллар, Сингапурде – 4588 доллар, Норвегияда 4976 доллар құраса, Қазақстанда – 657 доллар. Айыр-машылығы – 6-10 есеге дейін. Бір ғана Норвегияның негізгі табыс көзі мұнай болса, біздің елде мұнай-газдан бөлек, түсті және қара металлургия, уран тағы басқа сирек кездесетін металдар бар. Солай бола тұра, салыстырмалы түрде орташа жалақы мөлшері төмен, – деді әлеуметтану магистрі Айнұр Айнарбек.</blockquote>Ал, біздің аудандағы жағдай қалай? Жыл басынан бері аудандық жұмыспен қамту орталығына 506 жаңақорғандық жас жұмыссыз ретінде тіркелген. Өткен жылы аудандық жұмыспен қамту орталығына 6800 жас тіркелген, олардың 5487-і жұмыспен қамтылған. Әлбетте, бұл тіркеліп, ресми статус алғаны ғана. Ал тіркелмей жүрген жас қанша? Аудандық халықты жұмыспен қамту орталығының маманы Руслан Мұсатаевтың айтуынша, ауданда жұмыссыздық деңгейі жылдан-жылға азайып келе жатыр.<blockquote>– Үстіміздегі жылы ресми жұмысыздар саны – 506. Оның ішінде тұрақты жұмыс орындарына – 2500 адам, әлеуметтік жұмыс орындарына – 65 адам, жастар практикасына – 389 адам жолдама алған. Қоғамдық жұмыс орындарына – 1348, мемлекеттік грант алған – 163 адам, «Алғашқы жұмыс орындарына» – 41, 2022 жылдан 2023 жылға 32 адам жалғастыруда. «Ұрпақтар келісім шартына» – 3 адам; 2022 жылдан 2023 жылға 5 адам жалғастырды. «Бастаубизнес» жобасына оқуға 899 адам жолданған. 2023 жылы 3370 жаңа жұмыс орындарын құру жоспарланса, 3634 жаңа жұмыс орындары құрылып, жылдық жоспар 107,8 пайызға орындалды. Ауданда 10 рет бос жұмыс орындарына жәрмеңкелер өткізу жоспарланып, 128 жұмыс беруші 410 бос жұмыс орындарын ұсынды. Онда 55 азаматқа жолдама берілді. Ағымдағы жылы ауданымыздан «БастауБизнес» жобасы бойынша «ENBEK BUSSINES» порталы арқылы 894 жас оқуға өтініш тапсырды. «Жаңа бизнес идеяларды жүзеге асыру үшін берілетін мемлекеттік грантқа ағымдағы жылға республикалық бюджеттен 149 адамға 205320,0 мың теңге, қаржы қаралған. Осыдан қазіргі таңға 163 адамға грант берілді, – дейді ол.</blockquote>Түйіндей айтқанда, қоғамда орын алған теңсіздік, жұмыссыздық кім-кімге болсын оңай тимейтіні айқын. Жұмыс жоқ болғасын табыстың келуі де неғайбыл. Сондықтанда жұмыссыздық мәселесі, соның ішінде жастардың жұмыссыздығы шешімін табуды қажет ететін мәселе. Бұл бай мен кедей арасындағы алшақтықты да азайтар еді. &nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шетелде жұмыс істеп жүрген жаңақорғандық жастар туралы не белгілі?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Табиғат тосын мінез танытпай тұрмайды. Көктемгі су тасқыны айтып келмейтін апаттар қатарында екені анық. Осы орайда еліміздің бірнеше өңірлерінде биылғы көктем мезгілі жайсыз басталып, бірнеше өңірлерді су басып, жұртшылықты алаңдатып отыр. Су тасқынынан зардап шеккен қалалар қатарын осы жылы Ақтөбе толықтырды. Артынша басқа да өңір ауылдары тасқын судың зардабын көріп, баспанасы мен мал-мүлкінен тірідей айырылды. Бір сөзбен айтқанда қаланы да, даланы да қызыл су басты.Осындай сәтте су тасқынынан зардап шеккен тұрғындарға көмек беру мақсатында «ЖАҢАРҒАН ЖАҢАҚОРҒАН ЖАСТАРЫ» қоғамдық қорының белді мүшелері, соның ішінде игі істің ұйымдастырушысы аудандық мәслихаттың жас депутаты Данияр Досантаев пен еріктілер, жаны жайсаң аудан тұрғындары, атымтай азаматтар мен белгілі кәсіпкерлер де заттай, қаржылай көмек беріп, «КҮШІМІЗДІҢ БІРЛІКТЕ» екенін көрсетті.Бұл іске ұйытқы болуда аудандық мәслихат депутаттары мен Арман Әбілпейісұлы бастаған аудандық «AМANAT» партиясы да шет қалмады.Ауданның бірнеше жерінен гуманитарлық көмек көрсету пункті ашылып, аудан халқы бір жағадан жең, бір жеңнен қол шығарып, үлкен көмек көрсетті. Қоғамның жас мамандар кеңесінің бастамасымен қоғам қызметкерлері арасында қажетті заттарды сатып алуға қаражат жиналып, жиналған қаражатқа гуманитарлық жиынтықтар сатып алынды. Жүк көлігіне тиелген көрпе-төсек, жылы киім, шаруашылық, гигиеналық қажетті заттармен қоса, азық-түлік өнімдері де тиеліп барлығы 13 тонна зат 4 жүк көлігімен күні кеше жолға шықты.Осы ретте игі бастамаға қол ұшын созған кент орталығындағы «ҒАНИ» «АЙСАРА» «БЕРЕКЕ»«ҚАРА БУРА» сауда орталығының иелері мен басқа да кәсіпкерлерге алғысымызды айтып, қашанда елдегі ушыққан ахуал кезінде көмекке мұқтаж адамдарға көмектесуде жақсылықтың себепкері болып жүре беріңіздер дегім келеді. &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары