<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өткен аптада Жалағаш ауданындағы барлық білім ошақтарында бітіруші түлектерге аттесттат тапсыру рәсімі өтіп, үлкен &nbsp;өмірге шығарып салды. 11 жыл бойы білім нәрімен сусындап, білім ордасын тәмамдаған 420 түлек үлкен өмірге қанат қақты. Аудан орталығындағы қоғам қайраткері Темірбек Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейінде өткен аттестат тапсыру рәсіміне аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов қатысып, мектеп бітірушілерге сәттілік тіледі.– Бүгінгі күн, ертеңгі тарих. Сіздер үлкен өмір атты ұзын жолдың алғашқы баспалдағын аттап, алдағы биік сатыларына қадам басқалы тұрсыздар. Әрқайсыларыңыз ертеңгі елдің тұтқасын ұстар жалынды жастарсыздар. Сіздердің тәуелсіз еліміздің &nbsp;өсіп өркендеуіне үлес қосар, туған жердің даңқын асқақтатар білікті маман иесі болуларыңызға тілектеспін. Жаңа өмірге басқан қадамдарыңыз сәтті болсын, – деп ізгі лебізін білдірген аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов жас түлектерге салтанатты түрде аттестат табыстады.&nbsp;Айта кетейік, биылғы жылы елімізде 11 сыныпты 186 мың түлек аяқтады. Оның ішінде 7 420 оқушы «Алтын белгі» белгісімен марапатталған. Ал 13 727 түлек жалпы орта білім туралы үздік аттестат алған. Ал аудан бойынша биыл 6 990 оқушы оқу жылын аяқтаса, 420 түлек алтын ұя мектебімен қоштасты. Оның ішінде 396 оқушы Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысты. Аудан бойынша 18 оқушы «Алтын белгіге» аяқтап, 43 оқушы «Үздік аттестат» иеленді. 11 жыл бойы алған білімі сыналатын ҰБТ-ның бірінші мүмкіндігінде №114 орта мектептен Нейла Нәрікбай 127 балл, Рамазан Бақтиярұлы 120 балл, Ә.Оңалбаев атындағы №117 орта мектептен Ақнұр Қоңтай 127 балл, Т.Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейінен Алмассұлтан Айнабек 130 балл, Әл-Фараби атындағы №201 мектеп-лицейінен Назерке Қарғабай 122 балл, Даниял Русланұлы 128 балл жинап, аудан мерейін үстем етті.Шара барысында мектеп бітіруші түлектер ұстаздарына алғыстарын айтып, олардың артқан сенімдерін ақтауға тырысатындықтарын жеткізді. Салтанатты шара одан әрі мектеп бітіруші түлектердің концерттік бағдарламасымен жалғасты.

Түлектерге аттестат тапсыру рәсімі өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қолөнер – атадан балаға мирас болып келе жатқан қазағымыздың дәстүрі, бет-бейнесі. Оны дамытушының бірі – қуаңдариялық Боян Толабергенова бала кезінен ата дәстүрімізді жанына серік етеді.Ол Жаңақорған ауданында 1961 жылы дүниеге келген. Қызылдың қиясына Алмахановтар отбасына келін болып түсіп, жақсы атымен танылып келеді. Қолөнер иесімен сөйлескенімізде әңгімесін әріден бастады.<blockquote>– Кәмпескенің кезінде аталарымыз Тәжікстан асқан. Қиын заман, аштық жайлаған кезең. Атамыз сонда қайтыс болады. Әжем елге жетіп алуды ойлап, бала-шағасын ертіп Қазақстанға келеді. Жаңақорғанның Задария деген ауылына қарасты 1 май бөлімшесіне қоныстанады.&nbsp;Сонда 1969 жылы көш-көлігін тоқтатады. Әкем 49 жасында өмірден өтті. Анам Набат өнерші кісі болды. Әжем де, анам да қолынан өнері тамған кісілер болған. Анам тігін ісі шебері әрі ауылдың белгілі ісмері еді. Кілем тоқитын, балаларына да тоқуды үйреткен. Кілем, жүннен түрлі бұйымдар тоқи береміз. Қолөнершілік маған анамнан дарыған деп айта аламын, – дейді шебер.</blockquote>Бір айтарлығы, Боян апамыздың негізгі мамандығы бола тұра қолөнерін тастап көрмеген. Жұмыссыз қалған кезінде де осы өнерін қадесіне жарата білген."1982 жылы Қызылордадағы ауылшаруашылық техникумының мал дәрігерлік бөлімінде жолдасым Бағыбар Алмаханов екеуміз бірге оқыдық. 1985 жылы соңғы емтиханды тапсырып, бірге қол ұстасып осы ауылға келдік. Көп балалы отбасына келін болып түстім. Апама (енеме) жұмыс жоқтығын себеп етіп қалаға кетейік деп айтып едік, үйде кілең ер бала болғасын, оның үстіне қайнағаларым да, қайынінілерім де үйленбеген екен. Бір жағынан көп күттірмей жұмыс та табыла кетті, бір жағынан енемді де қимадым жалғыз қалдыруға. Тағы да бірге оқыған курстасымыз бар еді, жолдасыма да, маған да, жаңағы курстасымызға да жұмыс табылды. Сөйтіп үшеуміз де мал дәрігері болып жұмысқа орналастық" дейді ол сөз арасында өткен күндерді еске алып.Жұмысқа орналасқанымен, тұрақты болмаған көрінеді. Қысқартулар келіп, жұмыстан маза кеткен. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарының қандай болғанын аға ұрпақ жақсы біледі. Бұл отбасынан да ол қиындықтар айналып өтпеген. Ерлі-зайыптылар 1993 жылдары бірден жұмыстан қысқарып, уақытша өздерінше күнелткен. Отанасы &nbsp;қызметін ауылда дүкенші болып жалғастырса, отағасы елді мекендегі балабақшада шаруашылық меңгерушісі болып жұмысқа тұрады. Кәсіби мамандар сонда да болса мал шаруашылығына ара-кідік араласып, қызметтерін жасап жүрген. Тек 2013 жылы веттехник штаты ашылып, жұмысты болған. 45 мың теңге көлемінде жалақы алып, ұл-қыздарын жоғары білімге оқытады.<blockquote>– 2 қыз, 1 ұлымыз бар. Үшеуі де жоғары білімді, мұғалімдікті бітірген. Меруерт дефектолог маманы. Жалағаштың Таң деген ауылында тұрады. Айдана балабақшада тәрбиеші болып істейді. Ол Қызылордада тұрады. Қуандық Шымкент қаласынан география пәні бойынша магистратураны бітіріп жатыр.</blockquote>Қолөнер – бала кезімнен жаныма жақын. Тұрмыс құрып келгенімде енемнің сандығында мата-шүберек деген өте көп. Үйде атамыз тігін тігеді екен. Аяқ машинасы бар екен, соны Кенже атты қайныма қол машинаға айналдырып істеткізіп алдым. Сол құралмен көрпе-көрпешелер тігіп тастайтынмын. Ешқашан қолөнерден қол үзген емеспін. Қыздарым да кейде киілмейтін киімдер әкеліп тастайды. Бәрін қажетке жаратамын. Солардан құрақ құрап, іске асырамын. Көбінесе ши құрақ құраймын. Қазір талап қылғанға жол ашық. Ғаламтордан неше түрлі үлгі табуға болады. Ютуб каналдан қарап отырып, бұйымдар тіге беремін. Ши құрақтың да түр-түрі кездеседі. Сатуға да шығарамын. Қаражат артық етпейді. Қостанайда тұратын сіңілім бар, сол тапсырыс береді. Соған жіберемін де тұрамын. Бір айдың көлемінде 2 құрақ көрпеше тігіп шығарамын. Ауылдан да тапсырыс беретіндер бар. Ауданда ұйымдастырылатын көрмелерге 1991 жылдан бері қатысамын. Келешекте де осы кәсібімді жалғастыра беремін. Қолөнермен айналысу ойыңды бөледі, бір жерің ауырып тұрса, соны ұмыттырады. Жолдасым қайтқанда қатты қиналдым. Сол бір ауыр уақытта осы қолөнерім көмекке келіп, сәл де болса ойымды бөліп, уайым-қайғыны сейілдірді – дейді ши құрақтың шебері.Сәрсенкүл РАЙЫМБАЕВА&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a0f29b7e_0400_4349_b18e_22436155881e_486de505f9.jpg" alt="a0f29b7e-0400-4349-b18e-22436155881e.jpg">&nbsp;

Қармақшылық шебер: Құрақ құрау – бірігудің белгісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Соңғы жылдары елімізде азық-түлік бағасының күрт қымбаттауы тұрғындарды алаңдатқаны рас. Атқарушы билік әлеуметтік маңызы бар азық-түлік құнын мемлекеттік қолдау тетіктері арқылы төмендетуге тырысқанымен, қымбатшылықтың қарқыны қайтпай тұр. Осы ретте Үкіметте вице-премьер Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің бағасына қатысты жағдай қаралды.Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанованың мәліметінше, бір апта ішінде 10 түрлі тауардың, атап айтсақ, қырыққабат 9,7, пияз 1,3, қарақұмық жармасы 1,1, тауық еті 0,6, күріш 0,4, күнбағыс майы 0,4, макарон өнімі 0,2, қант, сүзбе және ұн бағасы 0,1 пайызға төмендеген. Жалпы елімізде негізгі азық-түлік бағасының индексі 0,1 пайызға түскен. Баға 11 облыста, әсіресе Алматы, Павлодар, Шығыс Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарында айтарлықтай төмендеген.&nbsp;Оңтүстік өңірлерде ерте пісетін көкөністерді жинау науқаны басталып жатыр. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тасжүрековтің айтуынша, ерте пісетін картоп – 219 мың тонна, қырыққабат – 105 мың тонна, сәбіз – 32 мың тонна, пияз – 66 мың тонна көлемінде күтілуде. Бұл көлем маусым-шілде айларында халықтың аталған көкөністерге деген қажеттілігін қанағаттандыруға жеткілікті.&nbsp;– Өндірушілерден мегаполистерге тікелей жеткізуді қамтамасыз ету үшін Ақмола, Алматы, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Түркістан облыстарындағы ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілердің тізімі құрылды, барлығы 900-ден астам кәсіпорын. Мәліметтер Астана, Алматы және Шымкент әкімдіктеріне көкөністерді жеткізу келісімдерін жасау үшін берілді, – дейді Ербол Тасжүреков.Ал Сыр өңірінде азық-түлік бағасы, оның ішінде көкөніс бағасының көр-сеткіші басқа аймақтарға қарағанда әлдеқайда тұрақты. Жергілікті билік те алдағы уақытта бақша өнімдерінің бағасы тұрақты болатынын айтады. Бұлай пайымдауға негіз бар. Бүгінде &nbsp;ауыл тұрғындары өздерінің ауласына немес шаруа қожалықтар дайындап берген арнайы жерлерге бақша дақылдарын егуді әдетке айналдырған. Мәселен, былтыр Жалағаш ауданында жеке тұрғындар тарапынан картоп, көкөніс және басқа да бақша дақылдарын егуге 500 гектар жер бөлінген. Сол жерге 921 отбасы 217,3 гектар картоп, 63 гектар көкөніс, 219,7 гектар басқа да бақша дақылдарын еккен. Осылайша жалағаштықтар еңбектің арқасында қыстық азығын жинап алған болатын.&nbsp;Биыл да бұл үрдіс жалғасын таппақ, тіпті бөлінетін жер көлемі де былтырғыдан көп екен. Ал шаруа қожалықтар былтыр 75 582 центнер картоп, 190022 центнер көкөніс және 283 824 центнер басқа да өнім алған.&nbsp;Өздеріңізге белгілі, жергілікті шаруа адамдары өзінің өнімдерін жәрмеңкеге әкеліп, қолжетімді бағада саудалауды үрдіске айналдырған. Мәселен, Жалағаш ауданындағы «Ер-Әлі» ШҚ бұл мақсатта былтыр картоптың 1 келісін 120 теңгеден, сәбізді 125 теңгеден сатты. Мұнан бөлек аудан бойынша «Байқоңыр» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясының тұрақтандыру қорындағы өнімдері жылжымалы жәрмеңке арқылы тұрғындарға төмен бағамен ұсынылуда. Бұл шаралар да бағаның тұрақтауына сеп болады.

Азық-түлік бағасы бақылауда ма? 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ақпарат саласында күннің ыстығы мен суығына қарамай, билік пен халықтың алтын көпірі болып, әрдайым ізденісте жүретін, қиындығы мен қызығы мол, &nbsp;жауапкершілікті талап ететін сала мен отбасының ұйытқысы болып, екеуінде қатар ұстап жүрген редактор-жүргізуші Әйгерім Нажмадинқызымен&nbsp;тілдесудің сәті түсті.Әйгерім еңбек жолын газет басылымынан бастап, бүгінде телеарнада редактор-жүргізуші болып «Қайырлы күн Қызылорда!» бағдарламасын жүргізіп келеді. &nbsp;Тілдесу барысында Әйгерім телеарна мен газеттің айырмашылығын айтып, қызықты оқиғаларымен бөлісті.− &nbsp;Қазіргі таңда сіз «Қайырлы күн Қызылорда!» бағдарламасын жүргізіп келесесіз, бұл бағдарлама сізге несімен ерекше?− &nbsp;«Қайырлы күн Қызылорда» бағдарламасы ақпараттық танымдық сазды бағдарлама. Аптасына 5 рет шығады. Бұл бағдарламаны тізгіндеп келе жатқаныма 8 айдың көлемі болып қалды. Мұндағы ерекшелік бағдарлама күн сайын шығып, әртүрлі ақпараттық танымдық тақырыпта өзекті мәселелер талқыланып, әңгімелер мен сұхбаттар жүргізіледі. Алдымен біз сценарийді өзіміз жасаймыз. Мәселен осы күнгі &nbsp;аймақтағы өзекті болып отырған мәселелер мен оқиғалар талқыланады. Мұнан бөлек өнер адамдарымен де сұхбат жүргізіледі. Соңғы уақытта жаңа буындардың ішінде&nbsp;роботехника, жасанды интелектпен айналысып жүрген оқушылар, студенттер және жас &nbsp;мамандардың қатары көбейіп келеді. Оларды біз осы бағдарлама арқылы елге насихаттау мақсатында халыққа көрсетіп келеміз. Бағдарлама мен үшін осынысымен ерекше. Алайда бағдарламаны мен күн сайын жүргізбеймін. Себебі бөлімде 5 күнге 5 түрлі редактор-жүргізуші бағдарламаны жүргізеді.− &nbsp;Бұған дейін сіз редакцияда жұмыс істедіңіз, осы газет саласында жүріп телеарнаға ауысып кеткеніңізде қиын болмады ма?− &nbsp; &nbsp; &nbsp; Иә, рас! Мен осы уақытқа дейін редакцияда республикалық қоғамдық-саяси «Халық» газетінде жұмыс істедім. &nbsp;Оған дейін, яғни студенттік жылдары екінші курстан бастап журналистика бойынша газет, журналдарда және облыстық радиода жұмыс істеген болатынмын. Газет менің журналистика саласындағы ең алғашқы сатылардың бірі. Жалпы кез келген қаламгер, БАҚ саласында қызмет етемін, журналистика саласында өзімнің шеберлігімді шыңдаймын деген азамат ең бірінші еңбек жолын&nbsp;газет-журналдардан бастағаны&nbsp;дұрыс деп ойлаймын. Өйткені газет шығармашылықты шыңдайтын мектеп. Негізі мен «Халық» газетінде жұмыс істемес бұрын, «Ұстаз мәртебесі» редакциясында қызмет атқарған болатынмын. Осы аталған екі редакцияның редактары &nbsp; Нұрлан Көбегенұлы мен Нұржан Нұрмағанбетов менің жарналистика саласындағы басты ұстаздарым десем болады. Себебі қанатымды қомдауға, шеберлігімді шыңдауға, &nbsp;қоғамда болып жатқан оқиғаларға сын көзбен қарауға ықпалын тигізген болатын. Егер журналисте қырағы, сыни көзқарас болмаса оның қоғамда өзінің &nbsp;орны болмайды деп ойлаймын. Өйткені кез келген журналист өзекті мәселелер мен түрлі ақпараттардың иірімін әкету үшін, оларды жіктеуге өзіндік ойы мен сыни көзқарасы болуы керек. Осындай қасиеттерді менің бойы сіңірген жоғарыда айтып кеткендей &nbsp;редактор ұстаздарыма, осы жолға келуіме септігін тигізген университеттегі Аякөз Әбдіразақова, Асыл Оразова және Зухра Ермағанбетова &nbsp;ұстаздарымның еңбегі зор. Себебі ұстаздарым бізді журналистика саласына ерекше биімдеген болатын. Газетте жүріп телеарнаға ауысып кеткенімде ешқандай қиындық болмады. Себебі қазір ақпараттық технологияның дамыған заманы. Осы арқылы мен әлеуметтік желіде өзімнің жеке парақшаларымды жүргіземін. Жалпы әлеуметтік желідегі тикток, инстаграм, фэйсбукқа сурет пен видео жариялап қана қоймай, тікелей эфирге кіріп, камераға қарап көпшіліктің алдында сөйлеу арқылы адам өзін дамытуына болады. Бұл да телевидениеге ұқсас. Сондықтан маған телеарнаға ауысып кету қиындық тудырмады. Алғашында осы телеарнаға ертерек келуім керек пе еді? деген ой мазалайтын. Себебі телеарнаға келуді бұрыннан армандап, айнаның алдында тұрып жаңалық оқып, журналистер сияқты дикциямен оқып өзімді тәжірибеден өткізіп көретінмін. Әрине мұныңда бір пайдасы тиді. Дегенменде қайырлысы осы. Бәлкім &nbsp;телеарнаға осы уақытта келуім маңдайыма жазылған болар. Қазір менің ешқандай өкінішім жоқ. Өйткені бұған дейін жұмыс істеген редакцияда өзімнің шығармашылығымды шыңдап, кәсібилігімді дамыта алдым. &nbsp;Телевизия бұл синкретті сала. &nbsp;Яғни дыбыс, үн, сөз үшеуі бірігеді, осы арқылы телевизияда журналистиканы алып кетуге болады.− &nbsp;Алғаш экранға шығатын сәтте қандай сезімде болдыңыз?− &nbsp;Облыстық телеарна болғандықтан, әрі 1 миллионға жуық халқы бар облыс саған көз тігіп отырғаннан кейін кез-келген адамда толқу, қобалжу болады, бір жағынан камераның мысы бар дегендей. Әрине мұның барлығы менде де болды. &nbsp;Бірақ эфирге жиі шығып, жаңалықтар жүргізгеннен кейін үйреніп, сол атмосфераға&nbsp;қалыптасып, дағдыланасың. Оның ешқандай қиындығы жоқ, бірақ жауапкершілігі өте басым сала.−&nbsp;Телеарнадағы қызықты сәттерді айтсаңыз?− &nbsp;Теларнаға келгеніме бір жыл толмаса да, азғантай уақытта қызықты сәттер көп болды. Мысалы айтыскер ақындандар суырып салма болады, сол сияқты телеарна журналистерінде де тосыннан сөз табу, тығырықтан шығып кету сияқты қасиет, қабілет керек екен. Бір қызықты оқиға болды. Осы «Қайырлы күн, Қызылорда!» бағдарламасына ешкі шаруашылығымен айналысатын кәсіпкер келіншекті шақырдым. Ол келіншек студияға &nbsp;кубокпен келді. Содан эфир басталып әңгімеміздің барлығы сол малшаруашылығы болып, сұрақтар қойып отырғанда көзім кубокка түсіп кетті. Сосын «кешіріңіз сөзіміздің арасында сұрай кетейін, студиямызға кубок алып келген екенсіз, бұл қандай кубок? Қандай байқаудан алған едіңіз?» деп сұрақ қойғанымда, кәсіпкер келіншек «бұл менің ешкілерімнің халықаралық конкурстан жеңіп келген кубогы» деген сәтте, тікелей эфирде «Өлә қандай қандай конкурс?» деп айтып эмоциямды жасыра алмай күліп жібердім. Тікелей эфирдегі бұл қылығыма өзімнің күлкім келді, деседе эфирде өзімді жинап алдым. Сөйтсем кәсіпкер келіншек екі ешкісін халықаралық конкурсқа жіберген екен. Ол конкурста асыл тұқымды ешкілердің салмағы, күніне қанша литр сүт береді, оның қандай қасиеттері бар сол арқылы сараланып, орын алады екен. Содан кәсіпкердің екі ешкісі бас жүлдені жеңіп келген екен. Айта берсек қызықты сәттер көп. Негізі эфир барысында арасында қателіктер кетеді. Эмоцияға беріліп кетеміз. Бірақ кейін сол қателіктерді жібермей, түзеуге тырысасың. &nbsp; &nbsp;− &nbsp;Жалпы газет пен телеарнаның айырмашылығын айтып берсеңіз...− &nbsp;Газет пен телеарна үлкен күшке ие, қоғамда алатын орныда бірдей. Деседе газеттің айырмашылығын айтатын болсам газетте редактор тапсырма береді. Жазып берген мақаланы редактор тексеріп, газетке жариялайды. Ал телеарнада берілген сюжет, фильм кез келген тапсырма бірнеше шығармашылық ұжымның қатысуымен өтеді. Мысалы жаныңда оператор жүріп видеоға түсірсе, режиссер өзінің идеясын айтады. Ал монтажер оператордың түсірген видеосын монтаждайды. Оны болған соң редактор тексеріп, бағдарламаға шығаруға жібереді. Бұл жерде жалғыз өзіңнің емес, бірнеше шығармашылық тұлғаның ұжымдық еңбегі бағаланады. Жалпы газет пен телеарнада қателесуге жол беруге болмайды. Себебі халық екеуіне де сенім артады. Мен газет пен телеарна екеуін бөліп жармаймын. Себебі мен үшін екеуіде биік!− &nbsp;Әлеуметтік желіде де белсенді отырасыз. Бұл заманның талабы ма, әлде мамандықтағы қажеттілік пе?!− &nbsp;Әлеуметтік желі менің өмірімнің бір бөлшегіне айналды десем болады. Мен көбінесе фэйсбук пен инстаграмды қолданамын. Оның ішінде фэйсбук әлеуметтік желісіне 2013 жылдан бастап түрлі саяси мәселелер мен өзекті жаңалықтар жарияланып отыратын болғандықтан, оны үнемі бақылап, жазба жазамын. Жазба дегенде ұзақ жазып отырмаймын, барынша қысқа ғана жазба жазып, халыққа өзімнің ойымды, айтқым келген мәселені әзіл арқылы шындықты жеткіземін. Жалпы менің посттарымның 90 пайызы әзіл-шыны аралас.Енді мұны мамандықтағы қажеттілік деп айта алмаймын. Себебі әріптестерім бар әлеуметтік желіде белсенді болмасада өзінің жұмысын істейтін. Бірақ өзімді айтар болсам, әлеуметтік желісіз жұмысымды өмірімде елестете алмаймын.− &nbsp;Қайта мамандық таңдау мүмкіндігі туса, тағы да журналист болар ма едіңіз...− &nbsp;Ондай мүмкіндік туатын болса, бәлкім таңдамас едім. Басқа саланы таңдайтын едім, бірақ журналистика емес. &nbsp;Себебі журналистика саласы қыз баласына өте ауыр.&nbsp;Енді маған қайырлысы осы шығар, Құдай осы салаға әкеліп тұрғаннан кейін қазіргі таңда ешқандай өкінішім жоқ.− &nbsp;Ғылымда да сүрлеуге түсуге талпыныс танытқаныңыз бар еді... Ғылым сізді несімен қызықтырады?−&nbsp;Журналистика мамандығын бітіргеннен кейін магистратуға тапсырып, қазақ тілі және әдебиет мамандығы бойынша бітіріп, педагогика саласының магистрі болдым. Бұл жолды таңдауым бекер емес. Болашақта ғылымғада келіп, жалғастыратын шығармын. &nbsp;Бірақ жоспар бойынша әзір емес.Сұқбатыңызға рахмет!СұқбаттасқанНӘЗИРА МҰҚАТАЕВА

Әйгерім Нажмадин: Журналистика үлкен күшке ие

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Басымыз ауырып, балтырымыз сыздаса, ақхалаттылардың көмегіне жүгінетіміз рас. Осы ретте узи маманы қажет болса, жалағаштықтар «Кәметов клиникасының» көмегіне жүгінеді. Себебі саналы ғұмырын халық денсаулығын сақтауға арнаған Кәметовтер әулеті аудан жұртына етене таныс. Бірнеше дәрігер шыққан бұл отбасы халыққа қалтқысыз қызмет етіп, аудан тұрғындарының алғысына бөленуде.&nbsp;Кәметовтер әулетінің қорғаны болған Ханзулла Кәметов – &nbsp;аудан орталығынан шалғай орналасқан Аққыр елді мекенінде талай жыл адал еңбек еткен білімді дәрігер. Сондай-ақ ол білікті ұйымдастырушы, жоғары санатты стаматолог дәрігер және тәжірибелі маман болды. Қарым-қабілетінің арқасында оны аудан орталығына алдырды, аудандық емхананың бас дәрігері, аудандық денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі қызметін абыроймен атқарды. Аудан, облыс басшыларына, тіпті денсаулық сақтау министрлігіне дейін барып, қажетті құжаттарын дайындап, емхана құрылысын бастауға күш салды.«Дәрігерлер династиясы» туралы сөз етсек, ойға бірінші болып оралатын Кәметовтер халықтың денсаулығын жақсарту жолында жемісті еңбек етіп келеді. Мәселен, Ханзулла Кәметов көп жылдар бойы Аққыр ауылдық ауруханасының бас дәрігері болып қызмет еткен. Кейін аудандық денсаулық сақтау саласына басшылық жасап, зейнеткерлікке шыққан. Жұбайы Қарлығаш Тоқанбаева да осы салада еңбек етіп, зейнеткерлікке шыққан. Екеуі Аққыр ауылдық ауруханасына облыстық жолдамамен елге қызмет етуге барғанда танысып, 1976 жылы отау құрған. Балалары да ата-ана жолын абыроймен жалғастырып келеді. Үлкені Рүстем узи дәрігері, ал жұбайы Нұргүл Қабылтаева – Темірбек Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейде мұғалім. Ғалымжан аудандық емханада терапевт-рентгенолог болып қызмет етеді. Оның жұбайы Әсел Сарыбаева инфекционист, аудандық ауруханада аудит эксперт қызметін атқарады. Қызы Ақнұр аудандық емханада кардиолог дәрігер болса, Райхан – қалалық №1 емхананың эпидемиологы. Кенже баласы Ернар – аудандық емханада уролог-андролог, жұбайы Айгерім Иманмырзаева – инфекционист дәрігер.&nbsp;Дәрігерлер отбасы 2018 жылы отбасылық жеке клиника салуды жоспарлап, 2019-2020 жылдары аудан орталығынан «Клиника Каметов» атты емдеу мекемесін ашқан. Қазір клиникада күндізгі стационар жүйелі қызмет атқарады. Мұнда ішкі органдарды түсіретін узи, қан тамырларының узи аппараттары бар. Ғалымжан Кәметовтың айтуынша, олар аудандық емханадан бөлек жұбайларымен бірге клиникада да халыққа қызмет етіп, кеңес береді. &nbsp;&nbsp;– Әкем бізді ешқашан ұл-қыз деп бөліп жармайтын. «Қызым» деп те атамайтын, «балам» деп атайтын. Отбасымызда ұрыс-керіс, келіспеушіліктер деген ешқашан болған емес. Әкеміз бәрімізге тең қарап, анам екеуі қатарымыздан қалдырмай өсірді. Бізді оқытып, қалаған маман иесі болуымызға қосқан үлесі ұшантеңіз. Бұл орайда ата-анамызға мәңгілік қарыздармыз. Әкем менің жастайымнан ақылшым, ұстазым, психологым болды. Әлі есімде, 1997 жылы мектепті аяқтап, әкем ала жаздай Ғалымжан екеумізді химия, биология пәні бойынша дайындады. Әлі күнге дейін әкемнің арқасында валенттілік анықтау, химиялық қсопаларға реакция шығаруды ұмытпадым. Сөйтіп Шымкент қаласындағы Оңтүстік Мемлекеттік медицина академиясына оқуға ағам екеуміз емтихан тапсырдық. Ертеңіне нәтижесін білуге Түлкібас ауданынан автобуспен әкеммен бірге келе жатырмыз. Әкем менің қасыма отырып, «Оқуға түспей қалған жағдайда қайтадан дайындалып, келесі жылы тапсырамыз, бұл сынақ соңғы емес, әлі де алда мүмкіндіктер болады» деп психологиялық кеңес бергені әлі есімде. Әкемнің бізді оқуға дайындаған еңбегінің арқасында ағам Ғалымжан екеуміз жоғары балл жинап, оқуға түстік. Екеуміз 7 жыл бірге оқып, оқуымызды аяқтап, дипломымызды қолымызға алдық. Қазір де аудандық денсаулық саласында бірге қызмет атқарудамыз, – дейді Ақнұр Кәметова.&nbsp;Әрине, кез келген адамның ең басты құндылығы – мамандық игеріп, елге қызмет ету. Сол құндылықты жоғалтпай, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп, сақтай алудың өзі де үлкен абырой. Ата-анасының жолын жалғап, қызметтерін адал атқарып келе жатқан бұл әулеттің медицина саласындағы жалпы еңбек өтілі 50 жылды құраған. Ұрпақтар сабақтастығы жалғасқан жанұяның халыққа қызметі әлі де жалғасын таба бермек.

Жалағаш ауданы: Дәрігерлер династиясы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ақ халатты абзал жанның қай-қайсысы да құрметке лайық. Десе де, өмірге ұрпағының аман-сау келуіне үлес қосатын акушер-гинекологтің қызметін әрбір ана ұмытпаса керек. Өмірге перзенттің келуі – жауапты әрі таңғажайып құбылыс. Осы сәтте анаға дем беріп, дені сау ұрпағын бауырына басуға себепкер болатын да осы сала мамандары.&nbsp;Адамзат өмірі үшін жауапкершілік арқалайтын маман иесі – Байқоңыр көпбейінді ауруханасының акушер-гинекологі Набира Набатова. Ленинск қаласының тумасы мектеп бітірген соң, Шымкент медициналық училищесінде медициналық көмекші мамандығы бойынша білім алған. Сол жылдан бастап Ленинск қалалық ауруханасының клиникалықдиагностикалық зертханасында фельдшер болып қызмет атқарған. 1989-1995 жылдары Ақтөбе Мемлекеттік Медицина институтының «Жалпы медицина» факультетінде дәрігер мамандығы бойынша білімін жетілдірген. Одан кейін Төретам ауылдық ауруханасында акушер-гинеколог, 2003 жылдың қаңтарында Байқоңыр қалалық ауруханасының антенатальды клиникасында акушер-гинеколог болса, сол жылдың мамырында аурухананың перзентхана бөліміне ауыстырылған. 2008 жылдан бастап осы уақытқа дейін Байқоңыр қаласындағы №2 емхананың антенатальды клиникасында акушер-гинеколог болып жұмыс істеуде. Білімін әрдайым жетілдіріп отыратын ізденімпаз маман 2015 жылы 12 сәуірде акушерия және гинекология саласындағы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау саласындағы маманның сертификатын, 2016 жылы қазанда Ресей Федерациясының «Акушерлік және гинекология» мамандығы бойынша жоғары біліктілік санатын иеленген.<blockquote>– Өмірге ұрпақтың келуі – маңызды үрдіс. Болашақ мемлекет иелерінің саулығы – бүгінгі ананың саулығымен тікелей байланысты. Біз сол үшін де жаңалықты жатсынбай қабылдап, жаңа технологияларды меңгеріп, ана мен баланың амандығы үшін еңбек етеміз. Білімді қашанда жетілдіріп отыруды мақсат еткенмін. Себебі жаңа заман қарыштап дамуда. Біз де одан қалыс қалмай, жақсылығын көріп, көштен қалмауымыз керек. Мен үшін нағыз бақыт – балапанын бауырына басып, қуанған ананың жымиған жүзін көру, – дейді акушер-гинеколог Набира Нағашыбайқызы.</blockquote>30 жылдан астам бір салада еңбек етіп келе жатқан Н.Набатованың жеткен жетістіктері де жетерлік. Ол Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталса, Байқоңыр қаласының соғыс, еңбек, мемлекеттік және әскери қызмет ардагерлері кеңесінің «Адал қызметі және медициналық көмек көрсетуге жеке үлесі үшін» төсбелгісін кеудесіне таққан. Өзге адамның денсаулығы үшін еңбек етіп, ыстық ықыласы мен аялы алақанын ұсына білетін ақ халаттылардың еңбегі ерен. Қазіргі пандемия бұрынға қарағанда дәрігердің қадірін арттырып, адам өміріндегі орнын айқындай түскендей. Үзілгелі тұрған үмітті қайта жалғайтын, тіпті кейде ажалдан арашалап, екінші өмір сыйлайтын ақ халаттылар қандай құрметке де лайық.

Дәрігер – мамандықтың асылы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазір біздің өмірімізге смартфондар енді. Қай жерде жүрсеңіз де, үлкеннің де, баланың қолында смартфон жүргенін байқаймыз. Қалтафонның ересек адамға тигізер зияны қандай көп болса, балаға да дәл солай. Оның үстіне, мектеп оқушылары елге пандемия келгелі бері екі жылдай онлайн түрде оқыды. Бұл да балалар арасындағы көз ауруларының көбеюіне ықпал етуде.Осы ретте офтальмологтар соңғы уақытта балалар арасында көз ауруларының көбейіп бара жатқандығын айтып дабыл қағуда. Бұл келеңсіздіктің жылдан-жылға артуына біріншіден ата-ананың өз баласының денсаулығына жауапкершілікпен қарамауы себеп болуда. Мәселен, ата-ана өзінің құлағы тыныш болуды ойлап, баланың теледидар алдында сағаттап отыруына жол береді. Мұнан бөлек, бала компьютерде ойындар ойнайды, ұялы телефон, планшетпен сағаттап отыратыны жасырын емес. Күні-түні телефонға, теледидарға, компьютерге шұқшиған баланың көзі тек жақыннан жақсы көруге қалыптасады. Нәтижесінде алыстан көрмеушілік дерті пайда бола бастайды.Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, әлемде 200 млн адамның көру қабілеті бұзылған. Көзінің көруі нашарлап, көзілдірік тағатындардың қатары күн санап артып келеді. Әр бес минут сайын бір баланың жанары нашарлайды екен. Бұл «мектеп жасындағы әрбір үшінші бала көзілдірік киеді» деген сөз.Көз – адамның ең маңызды әрі өте нәзік мүшесі. Сондықтан оны қорғай білу қажет. Осы орайда, ұзақ жылдар бойы жемісті еңбек етіп жүрген дәрігер, Қармақшы аудандық емхананың балалар офтальмологі Зағипа Көпбергенованы сөзге тарттық. Ол соңғы кезде көзілдірік тағатын балақайлардың көбейіп бара жатқанына алаңдаулы. Бұған негіз де жоқ емес. Айтуынша күнделікті қабылдауға келетін балалар мен профилактикалық тексеруден өтетін оқушылардың басым бөлігінде көз ақаулары бар.– Қазіргі адамдарда, әсіресе балаларда көзге түсетін күштің көбеюінен соңғы он жылдықта көз аурулары жиілеп кетті. Компьютермен жұмыс істеудің әсерінен ғана емес, кондиционерді және жасанды жарық түсіру көздерін қолдану, тіпті біздің ауа райымыз да көзге жағымсыз әсерін тигізіп, қазіргі кездегі «құрғақ көз» синдромының себебі болып табылады. Бүгінгі балалардың арасында ең көп тараған көз ауруы – миопия, яғни алыстан көрмеу. Жаңа технологиялардың өмірге келуі осы аурудың көбеюіне әсер етіп отыр. Себебі, көз қашықтыққа жұмыс істемейді. Бірыңғай жақыннан жұмыс атқарады. Қалтафонға көз алмай қарағаннан қашықтықты көруге көз жанары «жалқаулана» бастайды. Осылайша көздің көру осі қысқарады. Алыстан көрмеушілік осыдан пайда болады. Негізінен біз есепке &nbsp;туа бітті ақаулары бар, ауыр дәрежедегі және көз жарақатын алған балаларды аламыз. Аудан бойынша мұндай балалар саны – 78. Көзінің көру дәрежесі орта, жеңіл болса олар есепке алынбайды. Десе де олар дәрігерге ұдайы келіп тұруы қажет. Қазір ауданда бес мыңға жуық балада түрлі дәрежедегі көздің нашарлау дерегі бар, – дейді Зағипа Қайыпқызы.Дәрігердің &nbsp;сөзінен түсінгеніміз, туабітті ақауды айтпағанда, көздің көру қабілетінің нашарлауына қоршаған орта факторлары тікелей әсер етеді. Яғни, балақайлардың көз жанарының бұзылуына компьютер, смартфон, теледидар кінәлі. Сонымен қатар сабақ орындау барысында жарықтың дұрыс түспеуі мен кітапты тым жақын, не тым алыс, жатып, еңкейіп, көзге салмақ салып оқығаннан да болады екен.<blockquote>– Қазіргі уақытта емханаға күніне 30-40 бала келеді.&nbsp;Мектепте де алдын ала тексеру жұмыстарын жүргіземіз. Мәселен күніне 60-70 баланы тексеруден өткізсек, телефонның кең қолданысқа енуіне &nbsp;байланысты біршамасында көздің нашарлауы кездеседі. Ол тізімді міндетті түрде мектеп медбикесіне тапсырып, ата-анасымен дәрігердің қабылдауына келу қажеттігін ескертеміз. Алайда сол тізімдегі балалардың шамамен 30 проценті ғана біздің алдымызға келеді. Бұл ата-аналардың бала денсаулығына немқұрайлы қарайтынын аңғартады. Бір өкініштісі, көз аурулары дер кезінде емделмесе, уақыт өте келе су қараңғылыққа әкелуі мүмкін. Осыны әрбір ата-ана ұғынып, бала өміріне жауапкершілікпен қараса екен, – дейді білікті дәрігер.</blockquote>Расында да, ата-аналар баланың өсу барысында дене бітімінің өзгерісіне қадағалап назар аударуы керек. Егер баланың көзінде төмендегідей қалыпсыздықтар байқалса, ауруханаға әкелу керек. Ең бірінші белгі – көзін жыпылықтату. Бала үнемі көзін жыпылықтатса, көзіне беймәлім нәрсе түсіп кеткендігін ескерумен бірге, көзіне ақ түсу, көздің дәнекер қабықшасының қабынуы сынды аурулардың белгісі. Екіншісі – көзін нұрдан тайсақтатса. Мұндай балалар өте жарық ортада көзін жұмып алады, қараңғы жерлерде ойнауды ұнатады. Бұл қызыл, сулы бөріткен және басқа да жұқпалы аурулардың белгісі болуы мүмкін. Сондықтан баланың жарықтан жасқану белгісі байқалса дәрігердің көмегіне сүйенген жөн. Ал үшіншісі – көздің қызаруы. Баланың көзінің ағы және көз айнасы қызарып, көзінен сарғыш жас ағады. Бұл балаға қызылша шығудың алдындағы ең көрнекті белгі болып, бұдан әрі тұмау, көз дәнекер қабықшасы қабынуы болып есептелінеді. Келесісі – баланың көзі нұрсыз болу. Егер баланың көзі нұрсыз болса, ата-аналар баланың денесінің әлсіреген-әлсіремегеніне назар аудару керек. Сондай-ақ алысты көре алмау. Бала кітап немесе басқа нәрселерге қарағанда көзіне өте жақын әкеліп алып көрсе, уақытын өткізбей тексерту керек.Дәрігер көп жағдайда ата-ана баласының көзі көруден қалып бара жатқанын байқамайтынын айтады. Ал көз қызметі нашарлаған жағдайда көзілдірік кию міндетті. Сондай-ақ, мектепте не үйде, әйтеуір сабақ тапсырмаларын орындап жатқанда әр 10-15 минут сайын үзіліс жасап, көзге арнайы жаттығулар жасаған жөн. Сабақ оқитын бөлмеге жарықтың мол түсуін қадағалау керек. Баланың бос уақытында теледидар көріп, компьютер ойнап, телефон шұқылап отыруын емес, далада, таза ауада бой жазып, ойнауын қадағалау қажет.Көз дәрігерінен білгеніміз, әлемдік медицинада көз аурулары мен нашар көретіндерді емдеудің 80 проценті нәтижелі аяқталады. Яғни, уақытында емдесе, 100 процент сауығуға болады. Сондықтан көзіңіздің көруі нашарлауын күтіп отырмай, жылына 1 рет офтальмолог-дәрігердің тексеруінен өткен дұрыс. Ауруды емдегеннен гөрі оның алдын алудың орынды екені анық.<blockquote>«Көз – адам жанының айнасы» деген бар. Сондықтан көз дәрігері болу үшін тек біліктілік қана емес, байыптылық пен мейірімділік қажет. Білікті дәрігер кенттегі №105 орта мектептен тәлім алып, Алматы қаласында медициналық білімін жетілдіреді. Алғашында Қызылорда қаласындағы №1 емханада жұмыс істесе, 1991 жылдан бастап «Шипагер» емханасында балалар дәрігері, 2008 жылы офтолмология бойынша қосымша білім игеріп, осы жылдан бастап аудандық емханада көз дәрігері қызметін атқаруда. Отыз жылдан астам уақыт бала саулығы үшін барын салып жүрген Зағипа Көпбергенованың есімі қармақшылықтарға етене таныс. Ал көз дәрігері болып ауысуына жерлесіміз, академик Камал Ормантаевтың септігі болғанын айтады. «Студент кезімде Камал Сәруарұлы бізге сабақ берді. Кезекті бір емтиханында «сен хирург болатын қызсың ғой» деді. Мен балалар дәрігері болуды қалайтынымды айттым. «Онда көз дәрігері бол. Сенен мықты маман шығады» деген еді. Арада 20 жылға жуық уақыт өткен соң, білімімді жетілдіруге барғанымда Камал ағайға жолығып алғысымды білдірдім. Ол кісі мені жазбай танып, таңдауыма қуанып, «осыны бұрын да айтып едім ғой» деп сәттілік тіледі. Әр студентін есіне сақтап, дұрыс бағыт-бағдар бере алатын осындай білікті ұстаздан білім алғанымды мақтан әліге дейін мақтан тұтамын. Ал қазір мен үшін сауыққан жандардың ризашылықтарын естігеннен асқан бақыт жоқ дер едім. Үлкендердің батасын алып, жазылып кеткендерін көргенде көңілімді ерекше қуаныш сезімі билеп, бірге қуанамын» дейді ол.</blockquote>Ұлт болашағына кесіріміз тиіп, көзәйнек киген балалардың қатары көбеймесін десек, перзент алдындағы жауапкершілікті өзімізден бастағайық. Бар-жоғы 8 грам салмақ тартатын көз жанарымызды ауру-сырқаудан қорғай білейік!

 Көз ауруына немқұрайлы қарамау қажет

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бұл нысанның бүгінде ауыл халқының қажетіне жарап тұрғанын күнделікті келіп жатқан жергілікті тұрғындардан байқауға болады. Бірі қан қысымының жоғары екенін айтып, дәрігерлерден кеңес сұраса, енді бірі басқа да аурулармен диспансерлік есепте тұрғанын айтып, ем-шара қабылдауда. Оларға жалпы тәжірибелі дәрігер Мардан Тастемірұлы басшылық ететін ұжым сапалы қызмет көрсетуде.&nbsp;Біз барған күні дәрігер де бос емес, алдында қан қысымын өлшетіп Сағатбек қарт отыр. Дәрігерлік емхананың басшысы жас демесеңіз, келген науқастарды қандай дерт мазалайды, оның емі қандай, бәрі-бәрі Мардан Тастемірұлына таңсық емес. Түркістан қаласында 5 жыл, Шымкентте &nbsp;2 жыл білім алыпты. Енді жиған тәжірибесін туған жердің, сондағы елдің қажетіне жаратып жатыр.Айта кетейік, Жалағаш ауданына қарасты Аламесек ауылдық округінен ашылған жаңа амбулаторияның лабораториялық құрал-жабдықтарымен көршілес Жанадария және Еңбек ауылы тұрғындарына да медициналық қызмет көрсетуде. Құрылысты салған «Асар» ЖШС ғимараттың келушілерге жайлы болуына баса мән бергені көрініп-ақ тұр. Онда тіркеу орны, қабылдау, дәріхана, оқшаулау, физотерапиялық емдеу, егу бөлмелері, лаборатория, архив, күндізгі емдеу стационары, жалпы тәжірибелік дәрігердің кабинеті бар. Мүмкіндігі шектеулі жандар үшін де қолайлы жағдай жасалған.– Ауылдық емхана мәселесі қанша әкімнің тұсында көтерілді. Тіпті халықтың түйткілді мәселесіне айналды десем де болады. Былтыр жыл соңында елдің көкейінде ұзақ жылдардан бері жүрген мәселеге нүкте қойылды. Ауданға облыс әкімінің бұған дейінгі сапарында да осы мәселені көтергенбіз. Бүгінде сол талап-тілегіміздің жерде қалмағанына халықтың көзі жетіп отыр. «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасы біздің аймақта 100 пайыз жүзеге асып жатыр деп толық айта аламын. Мұнан бөлек ауылда жол сапасына қатысты мәселе де жоқ емес, оны да бұған дейінгі ауданға сапарында аймақ басшысының назарына салдық. Енді Аламесекте жол құрылысы қарқын алып, қуанып жатырмыз. Осылай ел ішіндегі мәселелерге мән беріп, оның шешіміне жұмыс жасаса, біздің алғыстан басқа айтарымыз жоқ. Бұл елге ортақ қуаныш қой, ауыл тұрғындарының бұл жобаны көптен күткенін осында келушілердің көптігінен аңғару қиын емес, – дейді ауыл тұрғыны Гүлсім Жаханова.&nbsp;Расында бұл жобаны жергілікті халықтың асыға күткені өтірік емес. Сондықтан ауыл ардагерінің сөзіне алып-қосарымыз жоқ. Халықтың емхана мәселесін осыған дейін бірнеше рет көтергеніне де куә болдық. Былтыр ел күткен жоба қаржылай қолдау тапты. Енді құрылысы аяқталып, ел игілігін көруде. Жергілікті халықтың денсаулығына қалтқысыз қызмет етуге бұл нысан жан-жақты жабдықталған.&nbsp;– Қазіргі таңда Жаңадария ауылынан да науқастар келуде. Күніне 20-25 адам осындағы мамандардың көмегіне жүгінеді. Күндізгі стационар бөлімінде 5 төсек орын бар. Адамдар күнделікті қатынап, сонда ем алады, осындағы мамандардың кеңесіне жүгінеді, – дейді жалпы тәжірибелі дәрігер Мардан Тастемірұлы.Аламесекте 1888 тұрғын бар. Оның ішінде 477-сі – 14 жасқа дейінгі бала. Ауылда 195 зейнет жасындағы қарт бар. Елді мекенде 57 мүмкіндігі шектеулі жан тұрады. Дәрігерлік емхананың басшысы ауылда түрлі аурулармен 350 адам арнайы есепте тұратынын айтады. Диспансерлік есептегі адамдар тегін дәрі-дәрмекпен қамтылуда. &nbsp;

Ауыл емханасы ел игілігіне жарап тұр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; «Медицина ғылымы адамды, ал ветеринария ғылымы адамзатты емдейді» деген сөзді осы күні жиі еске алуға тура келіп тұр. Себебі мал ауруы көбейіп кетті. Ал оның адамға тарайтыны тағы бар.Қазір бір ауданда қанша мал басы бар, соған сәйкес дәрі-дәрмек беріледі. Есепке енбей қалған малдың бірінен ауру шықса, не ол басқа жақтан әкелінген болса әлбетте ол ауруын басқа малға жұқтырады. Осы кезде сол ауруға ұшыраған төрт түлікті емдеуге біздер міндетті түрде сала маманының қызметіне жүгінеміз.Малдәрігерлік қызметі де адам денсаулығына жауапты денсаулық сақтау саласы сияқты ешқандай салғырттықты көтермейтін мамандық. Ветеринар да адам емдейтін дәрігер сияқты өзіне жүктелген аса жауапты міндетті орындайды.Сондай қолы шипалы, бүгінгі күнге дейін екі мыңнан астам түрлі үй жануарына ота жасап, көптің алғысына бөленіп жүрген маманның бірі – Қармақшы аудандық ветеринариялық стансасы директорының орынбасары Ринат Сүлейменов.1984 жылы Жосалы кентінде дүние дидарын ашып, Шоқан Уәлиханов атындағы №26 орта мектепті тәмамдаған Ринат Таңатарұлы жүрек қалауымен алдымен Алматыдағы аграрлы колледжін, содан кейін Қазақ Ұлттық Аграрлы университетінде «Ветеринар-фельдшер» мамандығы бойынша жоғары білім алып шығады.Алғашқы еңбек жолын қазақтың ветеринариялық ғылыми зерттеу институтының «Құс аурулары» зертханасында аға лаборант болып бастаған ол жылдар өте сол зертхананың кіші ғылыми қызметкерлігіне ауысады. Кейіннен институт әкімшілігінің шешімімен паразитология зертханасының кіші ғылыми қызметкері болып тағайындалады.Жас маман өміріне серік еткен мамандығын одан әрі меңгеруде көптеген ғылыми зерттеу жүргізіп, білімін жетілдіреді. «Жас ғалым-2007» республикалық ғылыми-практикалық конференциясында лекция оқып, І дәрежелі дипломмен мадақталса, Санк-Петербургтегі ветеринариялық медицина академиясында протозоология бағдарламасы бойынша, Омбы қаласындағы «Биоцентр» орталығында «Токсоплазмаз және протозоологиялық паразиттік штаммдарын сақтау» бағдарламасы аясында біліктілігін арттырады.Ол осы жылдар аралығында қазақтың ветеринариялық зерттеу институтында ветеринариялық микробиология, иммунология, вирусология, эпизоотология және құстардың инфекциялық патологиясы бойынша бірнеше ғылыми мақала жазып, 5 инновациялық патенттің иесі атанады. Осы уақытқа дейін 2000-нан астам түрлі жануарға (жылқы, ірі қара және уақ малға, құс пен үй жануарлары: ит пен мысыққа) хирургиялық, травматологиялық оталар, тіпті акушерлік, яғни кесір тілігін сәтті жасаған. Әлі де жеке тұлғалардың шақыртумен Қызылорда, Тараз, Алматы қалаларына барып ауру жануарларға ота жасап жүр.<blockquote>«Мамандық таңдау – өмірлік парыз. Мен өміріме серік болған, мәртебе санайтын мамандығымды өте жақсы көремін. Бұл кәсіп менің туған атам, Ұлы Отан соғысына қатысушы, бар саналы өмірін ветеринария саласына арнап құрметке бөленген Білісбай Сүлейменовтен жалғасып келеді. «Атадан ұл туса игі, ата жолын қуса игі» дегендей, бүгінде өмірімнің мәні де мақтанышым болған мамандығымның қыр-сырын терең меңгеріп келемін. Өзім қызмет ететін мекемеде оның басшысы Нұрлан Бисембаевпен бірге ауданда есепте тұратын жануарлардың инфекциялық ауруларының алдын алуда теориялық білімді практикалық жұмыстармен ұштастыра зерттеулер жүргізіп, жұмыстар істеп жатқан жайымыз бар» деді Ринат Таңатарұлы.</blockquote>«Ұстазы жақсының ұстанымы жақсы» дейді дана халық. Осындай мәртебелі мамандықты ұлық еткен Ринаттың қоғамнан нықтап орнын сайлап алуына қолдау көрсеткен сонау орта мектептегі ұстаздары мен жоғары оқу орнындағы ғылыми жетекшілеріне деген ықыласы ерекше.<blockquote>«Ветеринария саласы қиыншылығы мен қызықшылығы қатар жүретін құпиясы көп сала. Және де салғыттықты көтере бермейтін мамандық. Осы мамандықтың қыр-сырын зерттеп, оның құпияларын ашуға қолдау көрсеткен ұстаздарым да жетерлік. Атап айтқанда, сонау студенттік кезімде дәріс берген, одан кейінгі жылдары республикалық ғылыми-зерттеу институтында жұмыс істеп жүрген кезімде батасын беріп, зерттеу жұмыстарыма қолдау көрсеткен Зейнулла Қожабеков, Қадір Бияшұлы, Күмісқали Жаңабеков, Олег Ананьев, Гүлмира Жаңабекова, Абылай Сансызбай, Лариса Косиченко, Әбдіхалық Әбішев, Қыдырбай Майхин, Қайрулла Әбеуов, Ғалымжан Жүсіпов, Болат Қаратаев, Ғалымжан Өтеповтей есімдері ТМД және қазақ еліне танымал профессоракадемиктерден дәріс алдым. Шетелдік ғалымдар, яғни ресейлік ветеринария ғылымының академигі Анатолий Стекольников, Алексей Нинштиль, өзбекстандық Рустам Баймурадұлымен, беларусь Анатолий Рукольмен үнемі байланыстамын. Олардан сала бойынша ақыл-кеңес алып тұрамын. Ал, қазіргі уақытта сала майталмандары – Әбдірахман Құлдүйсенов, Рысбек Әбдірахманов, Үміткәрім Досымов, Әбдірей Махамбетжанов, Роза Ибраева, Рамаз Досмамбетов сынды аға-апаларымның қамқорлығында болып, қолдау тауып келемін» дейді ағалар салған сара жолдың иесі.</blockquote>Кешегі жас маман жоғарыда есімдері аталған сала мамандарынан жинақтаған тәжірибелерін санасына сіңіріп, бүгінде аудандағы білікті де білімді, құрметті ветеринар қатарынан саналады.Жас та болса өз ісінің шебері атанған ол өзі қызмет ететін аудандық ветеринария стансасындағы әріптестері Мұқан Бәлібаев, Нұрсұлтан Жұмабаев, Нұрдәулет Үміткәрімов, Ғалымжан Жаркеткенов, Мұрат Мырзабеков, Мәди Сарыбаев, Асылбек Қалжанов, Аманкүл Оралбаевалармен бірге ауданда ветеринария саласының өркендеуіне үлесін қосып, тұрғындардың ілтипатына бөленуде.«Ұстазсыз шәкірт – тұл, шәкіртсіз ұстаз – тұл», – деп дана ақын Абай Құнанбаев айтқандай, шипалы қолымен талай жануардың еміне септігін тигізген ел құрметтісі Ринат Сүлейменов осындай мәртебелі мамандықты меңгеруде көптеген шәкірт тәрбиелеп, олардың қоғамнан өз орнын сайлап алуына еңбек сіңіріп келеді. Олардың қатарында Дастан Базарбаев, Еркебұлан Шәлтіков, Нұрдәулет Шалабаев, Ердана Тұрымбетовтей жас мамандар ұстазының тәжірибесін өзгелерге паш етуде.Расында да, «Елім деген ер болса, ерім деген де ел табылар» дегендей, елжандылығымен, іскерлігімен қармақшылықтардың құрметіне бөленген ініміздің туған елінің өсіп-өркендеуіне қосқан үлесі еленбей қалған емес. Ол бірнеше рет облыстық салалық басшылық пен аудан әкімдерінің алғыс хатымен марапатталды.Адам баласы өмірде екі нәрседен жаңылмауы керек екен.&nbsp;Яғни мамандық пен жар таңдаудан. Біздің кейіпкеріміз – Ринат Таңатарұлы мамандық таңдауда да, жар таңдауда да жаңылмаған азамат. Ол Жосалы кентінің байырғы тұрғындары, Құмкөлдегі мұнай өндіру мекемесінің бірінде ұзақ жыл басшылық қызметті абыроймен атқарған Таңатар аға мен аудандық пошта торабында еселі еңбегімен ел құрметіне бөленген Нұрсұлудай ардақты ананың бақытты да шаттыққа толы шаңырағының ибалы келіні, ұлағатты ұстаз, Үсен Томанов атындағы №183 орта мектептің биология пәні мұғалімі Жадыра Сатылғановамен үш ұл тәрбиелеп отыр.Үлкен ұлы Әлхамидулла таэквондодан жасыл белбеу иегері, Олжасы әуез мектебінде сазгер-домбырашы Жарқынбек Тұрымбетовтың дарынды шәкірті, сонымен қатар ол түрлі маркалар мен әр елдің ақшасы мен тиынын жинаушы коллекционер, ал осындай бақытты отбасының кішкентайы Сұлтаны балабақша тәрбиеленушісі.Мамандық таңдау – адамның өміріндегі ең жауапты кезеңдердің бірі, өйткені оның болашақ өмірі осыған байланысты. Әлбетте, мамандық таңдаушы келешекте өкінбеу үшін бұл мәселеге немқұрайлы қарамауы керек. Ең бастысы – таңдалған мамандық адамға ләззат әкелуі тиіс. Уақытымыздың көп бөлігін жұмысқа арнағандықтан, өзіміз таңдаған кәсібіміздің қуаныш әкелгенін қалаймыз. Адам жұмысқа ақша қажеттілігі үшін емес, өз ісін ұнатқандықтан баратын болса, ол оны бақытты етеді. Өмірде бәрі өзара байланысты болғандықтан дұрыс таңдалған кәсіптің адам өміріне әсері зор. Таңдаған мамандығыңыз қаншалықты сәтті болса, сіздің өміріңіз де қызықты әрі табысты болары хақ.Нұрбай ЖанәділовФото: qaz-media.kz

Ринат Сүлейменов: Ветеринария – салғырттықты көтермейтін сала

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде маусымның үшінші жексенбісі – медицина қызметкерлерінің күні. Осы орайда Жалағаш аудандық Қонысбек Қазантаев атындағы мәдениет үйінде ақхалатты абзал жандардың кәсіби мерекесі аталып өтіп, еңбектері еленді. Салтанатты шарада аудан әкімі Ардақ Ибраимов бар ғұмырын адамдардың денсаулығы мен өміріне қамқор болуға арнаған медицина қызметкерлері мен сала ардагерлерін мерекелерімен құттықтап, халыққа қалтқысыз еңбек еткен жандарды марапаттады.&nbsp;– Медицина қызметкері – адам жанының арашасы, жер бетіндегі саналуан кәсіптің ішіндегі ең ізгі, ең қастерлі мамандықтың иесі. Елімізде 1998 жылдан бастап маусым айының үшінші жексенбісі медицина қызметкерлерінің күні ретінде кеңінен аталып өтуде. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Ұлт саулығы – Жаңа Әділетті Қазақстанды құру жолындағы мемлекеттік саясаттың аса маңызды бағыты» деп медицина қызметкерлеріне жан-жақты қолдау көрсетіп, денсаулық сақтау саласын дамытуға баса назар аударып келеді. Бүгінде ауданда денсаулық сақтау саласы жылдан-жылға дамуда. Соңғы үлгідегі жаңа аурухана, жаңа типтегі емхана аудан тұрғындарының денсаулығын жақсартуға оң ықпал етуде, – деді аудан әкімі.&nbsp;Айта кетейік, өткен жылы республикалық бюджеттен 752,8 млн теңге бөлініп, Мырзабай ахун және Аламесек ауылдарында дәрігерлік амбулаториялар ел игілігіне берілді. Бұл бағыттағы жұмыстар биыл да өз жалғасын тауып, Қаракеткен ауылынан жаңа дәрігерлік амбулатория ел игілігіне табысталмақ.&nbsp;Сондай-ақ бүгінде аудан тұрғындарына 545 медицина маманы қызмет көрсетіп келеді. Оның 512-сі аудандық аурухана мен емханада, 33-і санитарлық эпидемиологиялық бақылау саласы бойынша еңбек етуде.Салтанатты шарада бірқатар медицина саласының қызметкері мен сала ардагерлері аудан әкімінің алғыс хатын иеленді. &nbsp;– Бұл салада халыққа қызмет етіп келе жатқаныма 10 жылға жуықтады. &nbsp;№3 аймақтың дәрігерімін. Маған қарасты аймақта 1500-ден аса тұрғын бар. Бүгінге дейін бірнеше мәрте басшылық тарапынан үлкен марапаттарға ие болдым. Мен үшін халықтың амандығы мен денінің саулығы маңызды. Кез келген дәрігер үшін халықтың ақ батасы мен алғысынан асқан бақыт жоқ, – дейді дәрігер Гүлжайна Әмірбек.&nbsp;Иә, күндіз-түні тынымсыз еңбек етіп, дерттің дер кезінде емін табуға бар білім-біліктілігі мен күш-жігерін салатын дәрігерлердің қашанда еңбегі ерен. Салтанатты жиында кәсіби мереке иелеріне аудан әкімінің ықылас гүлі табысталды. Мерекелік шара аудан өнерпаздарының концерттік бағдарламасымен қорытындыланды.

Медицина қызметкерлері алғысқа бөленді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылорда облысы прокуратурасының ұйымдастыруымен құқық қорғау мен сот органдардың және адвокаттар қауымдастығының қатысуымен дөңгелек үстел өтті. Басқосудың мақсаты – қылмыстық істерді сотта қарау барысында тергеуде жіберілген заң бұзушылықтарды өзара талқылап, алдағы уақытта оларға жол бермеу.Қазіргі таңда, кадр тапшылығымен қатар, жұмыс талабы да күшеюде.Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің сапасының төмендеуі салдарынан азаматтардың конституциялық құқықтарының бұзылуына әкеп соқтыру жағдайы кездесуде.Осы жылдың 5 айында Республика көлемінде 12 мыңға жуық іс сотқа жолданып, басты сот талқылауын тағайындауға кедергі келтіретін қылмыстық-процестік заңнаманы елеулі түрде бұзушылықтар анықталуына байланысты 38 қылмыстық іс прокурорға қайтарылса, 24 іске соттармен ақтау үкімдері қабылданған.Бұдан бөлек, 90 іс жеңіл баптарға сараланған. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Бұл сандық мәліметтерге де облыстың үлесі де бар.Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің сапасының төмендеуі салдарынан азаматтардың конституциялық құқықтарының бұзылуына әкеп соқтыру жағдайы кездесуде.Үстіміздегі жылдың 5 айында облыс көлемінде 587 іс сотқа жолданып, олардың 435 іс қаралып, 369-ы бойынша айыптау үкімдері қабылданса, 47 іс тоқтатылған, қалғандары бойынша бүгінгі күні сот процестері жүріп жатыр.Жолданған істердің 9-ы кәмелетке толмағандарға қатысты болса, 63 іс әйелдерге қатысты болған.Прокурорға 5 адамға қатысты 3 қылмыстық іс кері қайтарылып, оның 2-уі бойынша сот актілерінің күші жойылды.Бір азаматқа қатысты соттың ақтау үкімі заңды күшіне енді.Тергеуде жіберілген кемшіліктер бойынша соттармен 4 жекеше қаулылар қабылданып, 17 сотталушының әрекеттері соттармен жеңіл баптарға қайта сараланған. Соның негізінде 6 адам қамаудан босатылған.Қылмыстық іс жүргізуде осы және де басқа да проблемалық мәселелер туындайды, кемшіліктер мен заң бұзушылықтар да орын алады.&nbsp;Бүгінгі жиында осыларды құқық қорғау мен прокуратура органдарының және сот, адвокатура өкілдерінің қатысуымен талқыланып, шешу жолдары қарастырылып, біркелкі тәжірибе қалыптастырылатын болады.

 Қызылордада тергеудегі кемшіліктер мен заң бұзушылықтар талқыланды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Франция Президентінің арнаулы өкілі Барбара Помпили бастаған делегациямен кездесті. Аймақ басшысы екі ел арасында жоғары деңгейдегі тұрақты байланыс пен ерекше достық қарым-қатынас орнағанын атап өтіп, делегацияның жұмыс сапары жемісті әрі нәтижелі болуына тілектестік білдірді.– Біздің еліміз, оның ішінде біздің аймағымыз Францияның инвестициялық және сауда-экономикалық серіктесі болып саналады. Бүгінгі сапарыңыз ынтымақтастыққа оң серпін беретініне сенімдімін. Су ресурстарын тиімді пайдалану – бүгінде біздің өңір үшін ғана емес, Орта Азияның барлық мемлекеттері үшін маңызды және өзекті мәселе. Қызылорда облысының экономикалық және экологиялық жағдайы Сырдария өзенінің деңгейіне, Арал теңізінің жағдайына тікелей байланысты. Сырдарияға құйылатын судың 90 пайыздан астамы республикадан тыс жерлерден, яғни Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан елдерінен келеді. Біздің облыс өзеннің төменгі ағысында орналасқандықтан, су соңғы кезекте жетеді. Сондықтан қазір біз үшін суды үнемді, ұтымды және әділ пайдалану мәселесі аса маңызды, – деді Нұрлыбек Машбекұлы.Айта кетейік, делегация мүшелері сапар барысында «Қорқыт ата» мемориалдық кешенінің, Арал қаласындағы «Балықшылар» музейінің және балық өңдеу зауытының жұмысымен танысты. «Көкарал» бөгетіне барып, Қазалы ауданындағы орман питомнигін аралады. Мұнан бөлек Таң ауылындағы күріш алқаптарын көрді. Сондай-ақ Қызылорда қаласындағы тарихи-өлкетану музейіне және «Анаға тағзым» орталығына барды.Франция Президентінің арнаулы өкілі Б.Помпили жұмыс сапары барысында Жалағаш ауданындағы «Total Eren» күн электр станциясымен танысты. Аудан орталығының шығыс жақ бөлігінде жаңартылған энергия көздерін өндіру мақсатында 28 МВт күн сәулесінен энергия өндіретін электр станциясы салынып, пайдалануға берілген.Аталған жоба Қазақстан Республикасының энергетика министрлігінің 2017 жылы 24 ақпандағы № 68 бұйрығымен «Жаңартылған энергия көздерін пайдалану жоспарына» енгізілген. Жобаның жалпы құны 19 млрд теңгені құрайды. Ал жобаны жүзеге асыру мақсатында кент аумағынан 164 гектар жер учаскесі табысталған. Күн электр станциясының құрылысы 70 гектар жер учаскесіне орналасқан.&nbsp;2018 жылдың маусым айында «28 МВт күн сәулесі электр станциясын салу» жобасы бойынша Европалық даму банкі атынан «ЭкоСоциоАналистс» компаниясымен тұрғындар арасында әлеуметтік және экологиялық әсерін бағалау жұмыстары жүргізілген. Жыл мезгіліне қарай күнделікті 100-280 МВТ/сағат электр энергиясын өндіруде. Сондай-ақ 2018 жылдың 10 шілдесінде жобаның қоршаған ортаға әсерді бағалау бойынша ашық түрде қоғамдық тыңдау өткізіліп, қолдау тапқан. Аудан үшін үлкен маңызы бар жобада қазіргі таңда 22 адам тұрақты жұмыспен қамтылып, жергілікті бюджетке жылына 47 млн теңге салық түсуде. Бұл жоба ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына септігін тигізуде.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары