Зорлық-зомбылық көретін әйелдердің 70 пайызы бұрынғы күйеулерінен зардап шегеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Қызылорда облысындағы Қылмыстық-атқару жүйесі департаментіне қарасты №60 мемлекеттік мекемесі бастығының тәрбие жұмыстары жөніндегі орынбасары Алтынбек Тұрарбекұлы мен кадр саясаты бөлімінің бастығы Гүлмира Алтынбек қызметкелердің отбасылық жағдайымен танысты.Онда жанұядағы психологиялық жай-күйін біліп, тұрмыстық жағдайына қарай жемқорлыққа деген тәуекелдерін бағалау үшін мекеме қызметкерлерінің тұрмыс-тіршілігін көрді. Апта басында жас жеке құрам мүшелерінің барып, ата-анасы, жұбайлары арасындағы қарым-қатынасты бағамдап қайтты.Солардың бірі Режим бөлімінің бақылаушысы Орынбасар Шыңғыс. Бұл отбасының барлық балалары құзырлы органдарда қызмет ететіндіктен, жұмыстың қаншалықты қиын екені бұл отбасыға жақсы таныс.<blockquote>«Үш баламның үшеуі де мемлекеттік қызметте болса да, мекеме басшылығы осылай шаңырағымызға келіп, отбысымыздың жай-күйімен танысып жатқаны бірінші рет. Бұл мекеменің өз қызметкерлеріне бей-жай қарамайтынының белгісі. Баламның жұмысы жөнінде хабардармын. Бос уақытта үйдің шаруасымен айналысады. Ешқандай жаман әдеті жоқ» &nbsp;деді Орынбасар Шыңғыстың анасы.</blockquote>Өз міндетін жауапкершілікпен атқарып жүрген жас маманның отбасы мүшелерімен қарым-қатынасын бағамдап, қызметте де, бос уақытында да қателікке жол бермеуге шақырды.Келесі қызметкер мекеменің сотталғандар арасында әлеуметтік-психологиялық тәрбие жұмысы бойынша бөлімінің отряд бастығы Аманғазиев Асхат болатын. Бұл қызметкер отбасымен қалада пәтер жалдап тұрады. Мемлекет тарапынан төленетін төлемақы негізінде пәтер ақысын төлеп отыр.&nbsp;<blockquote>«Мен өз саламда адал еңбек етіп келемін. Жеңіл ақшаны көздемей, еңбегіммен табыс тауып, тапқан несібемді отбасыма жаратамын. Осы уақытқа дейін оңай олжаны тіпті ойыма да алған емеспін. Ата-анаммен, жұбайыммен қарым-қатынасым да жақсы» деді өз сөзінде Асхат Аманғазиев.&nbsp;</blockquote>Бұл қызметкер өз міндетін жауапкершілікпен атқарып келеді. Қызметтен тыс уақытта да ішкі істер органдары қызметкеріне тән әдеп нормаларын сақтап келеді.Жеке құрам қызметкерлерінің жұмыстан тыс уақыттағы моральдік-психологиялық жағдайына көз жеткізу үшін Режим бөлімінің бақылаушы кинологы Бекзат Аманғалиевтің шаңырағында да қонақ болып, отбасы мүшелері өзара жақсы-қарым қатынаста екендігі көз жеткізді.<blockquote>«Мен бұл салада жас маманмын. Жұмыстың қиындығы уақытпен санаспайды. Қай уақытта келсем де, жұбайым әрдайым қызым екеуі күліп қарсы алады. Бұл мен үшін үлкен қолдау. Басшылық тарапынан да қолдау көрсетіп, отбасмыздың тыныс-тіршілігімен танысуға келіп жатқанына қуаныштымын» деді өз сөзінде Бекзат Аманғалиев. &nbsp;</blockquote>Мекеме әкімшілігі жеке құрам қызметкерлерінің тұрмыстық жағдайы жақсы екендігін, сыбайлас жемқорлыққа тәуелділігі жоқтығын, сонымен қатар, отбасы мүшелерімен жылы қарым-қатынаста екенін біліп қайтты. &nbsp;

ҚАЖ: Қызметкерлердің отбасылық жағдайымен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>Тұрғындар үшін басты қажеттіліктің бірі болғандықтан азық-түлік өнімдерінің бағасы өзектілігін жойған емес. Алайда аграрлық аймақ саналатын Сырда күріш бағасының қымбаттауына не себеп?Қазақстан Республикасы Қаржылық мониториг агенттігінің Қызылорда облысы бойынша экономикалық тергеп-тексеру департаменті әлеуметтік маңызы зор азық-түлік түрлеріне мониторинг жасады. Мониторинг барысында басты назар өңірде өндірілетін азық-түліктің өзіндік құнына аударылды.Бүгінде Қазақстан Республикасы Қаржылық мониториг агенттігінің Қызылорда облысы бойынша экономикалық тергеп-тексеру департаментінің талдау тобы күріш өндіретін ең ірі тоғыз кәсіпорынның баға белгілеу жұмыстарына талдау жүргізді. Оның нәтижесіне сәйкес, Қаржылық мониторинг агенттігінің облыстық өкілдігі күріш өндіретін алты компанияның бағаны көтеруі қаншалықты негізді екендігін білу үшін тексеру тағайындады.Өзге кәсіпорындар өңірдің әлеуметтік дүкендерінде саудалау үшін облыстың Тұрақтандыру қорына арналған күріштің келісін 420-дан 350-ге дейін түсіруге келісті.Қазіргі таңда әлеуметтік дүкендерде күріштің килограмын 350 теңгеден аспайтын бағада саудалау жұмыстары жергілікті органдар мен «Байқоңыр» әлеуметтік кәсіпкерлік коропорациясы арасында қарастырылып жатыр.

Қызылордада 9 кәсіпорын күріш бағасын негізсіз өсірген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Күріш, картоп, сәбіз секілді «аса бағалы» өнімдер тізіміне құрылыс материалдары да енуде. Біраздан бері тұтынушылар үй соғуға қажетті материалдар 2-3 есе қымбаттап кеткенін айтып та, жазып та жатыр. Соның ішінде арматура, швеллер стандартты профилі, темір бетон мен цемент бар.Мәселен, осыдан 2 жыл бұрын болат жайманың тоннасы 190-230 мың теңге болса, кейін 300-ге, 350-ге, содан соң 400-ге көтерілген. Қазір бағасы 480 мың төңірегінде. Ұлттық статистика бюросы ұсынған деректер бойынша қалыңдығы 4 мм-ге дейінгі қаңылтыр болат 65 процентке, диаметрі 12-14 мм болатын А-I класындағы ыстық илектелген арматура 58,3 процентке, биіктігі 80 мм-ге дейінгі швеллер 35 процентке қымбаттаған.Соның салдарынан болар, қазір үйдің де бағасы шарықтап тұр. Әсіресе жер үйдің бағасы аспандап кеткен. Кемінде 2 бөлмелі үй алу үшін 10 миллион теңгеңіз болуы керек. Ал жер үй сатып алсаңыз да, салсаңыз да орта есеппен 20 миллион теңге кетеді. Қазір қалада салынып жатқан тұрғын үйлердің шаршы метрі 360 мың теңгеге дейін көтерілді. Баға қанша есе көтерілсе де, жұрт құрылыс материалдарын сатып алуға мәжбүр. Оның үстіне, тап қазіргі кезден бастап күзге дейін құрылыс тауарларының бағасы «ұшқаны ұшқан».Анығында оларға ешкім бақылау жасай алмайды. Себебі қажетті құрылыс материалдарының 70 проценті сырттан келеді. Ең негізгілері Ресейден тасымалданады. Ал қазіргі таңда көрші елдің соғыс жағдайы, санкцияның салқыны бізге де тиіп отыр. Әлемдегі ең ұзын шекара – Ресей мен Қазақстан арасындағы шекара. Екі елдің экономикалық байланысы біте қайнасқан. Сондықтан ол жақтағы геосаяси жағдайдың күрделілігі мен тұрақсыздығы бізге де әсер етпей қоймайды. Қазіргі уақытта «өлетін» және ғасыр жасайтын мамандықтар туралы айтылып жүр. Сол ғасыр жасайтын мамандықтың тізімінде құрылысшы бар. Өйткені жаппай пандемия кезінде біраз сала тығырыққа тірелді. Біразы онлайн жұмыс істеуге мүжбүр болды. Ал жұмысы онлайн емес, офлайн ғана жүретін ол әрине, құрылыс саласы. Менде сол кезде қаламды тастап, қолға қалақ алғаным бар. Дәл қазіргі уақытта темірді де, ағашты да дәлдеп кесуді үйренгеніңіз ләзім. Неге десеңіз, бұл екеуінің бағасы бәрін басып озып тұр. Құрылысқа көп қолданатын арматураның тоннасы былтыр 410 мың теңге болатын. Биыл 455 мың теңгеден сатылып, бағасы 109 процентке көтерілген. Бағасының өсімімен одан кейінгі орынды бұрыштама темірлер (угольник) алды. Қоршауға, қақпа жасауға көбірек пайдаланылатын бұл темірдің тоннасы бір жылдың ішінде 485 мың теңгеден 549 мың теңгеге өсіпті. Ал темірлердің төресі труба қадалар. Олардың тоннасы 590 мың теңгеден 729 мың теңгеге шарықтап, өсімі 239 процентті құраған. Тұрғындар темірдің бұл түрлерін тот басуға үлгертпей, жаппай сатып алып жатыр.Ал ағаштың жөні тіпті басқа. Бұрын үй салатын адам ерте қамданып, қыста алып қоятын. Себебі ол кезде арзандау болады. Биылғы қыс оның да пайдасы жоқ екенін көрсетті. Баға қыста «қатып» тұрады да, жазда көтеріле береді. Тіпті қыста сатылмайды да. Азбайтын тауар өз бәсін жоғалтқан емес. Ағаш сатушылар үшін қыста сатқаннан гөрі жазда өткізген тиімді. Қыс бойы аулаларын ағашқа толтырып, құрылыстың қызған кезінде нарықтың ең жоғары бағасына сата береді. Қазіргі таңда 1 текше метр ағаштың құны – 130 000 теңге.«Қазақ байыса той жасайды, өзбек байыса үй салады» деген жұрт арасында әзіл бар. Бүгінде бұл әзіл орын алмастырған секілді. Қазір ауыл-ауылдарда құрылысты меңгерген жігіттер бастарын біріктіріп, бригада құрып, жұмыс істеп жүр.Ауылда екі қолға бір күрек іздеп, сенделіп жүрген жастардың саны да азайғанын аңғаруға болады.«Құрылысқа қажетті барлық құрал жабдықтар өзімізден. Тапсырыс берушімен бағасына келіссек болғаны. Одан кейінгі жұмыс пен құрылыстың сапасына өзіміз жауап береміз. Бізге үйдің толық сызбасы және өлшемі берілсе жеткілікті. Өзіміз әрі қарай жұмысты жүйелі түрде жүргізіп, сапасына ерекше мән береміз. Өйткені қанша тұрғындардың сенім жүгін арқалау бізге үлкен міндет. Қанша қаржы жұмсап салып жатқан үйлерінің сапасы дұрыс болмаса, реніш туындайды. Біздің істеп жатқан жұмысымызға сын келеді. Мысалы, мен осы бригаданы ұйымдастырып, жұмыс жүргіземін. Мұндай ауыр жұмысты тоқтаусыз істеуге болмайды. Жігіттер де шаршайды. Сондықтан біз әр аптаның жексенбі күні міндетті түрде демаламыз», – деді дәнекерлеуші Ғалымжан Байниязов.Ал еңбекақыға келер болсақ, құрылысшылармен сөйлесе келе, 14/15 өлшемді орташа үйдің іргетасын (фундаментін) 500 мың теңге жобасында қалайтынын білдік. Бұл баға қазіргі шарықтап тұрған нарық бағасына сәйкес өзгеріп отырады. Мысалы, өткен жылы орташа үйдің ірге тасын қалау жұмыстары 400-450 мың теңге болса, биыл 450-500 мың теңге аралығында екен. Иә, бұрындары көктем келіп күн жылынғаннан бастап, елімізге қарай ағылатын өзбек ағайындардың қарасы қалың еді. Шыны керек, сырттан келген өзбектерге тапсырысты да, шарықтаған бағаны да өзіміздің қазекеңдер қоятын. Өзбек ағайындардың екі айдың ішінде бір үйді өріп, ішкі сыртқы жұмыстарын толықтай бітіріп бергенімен, олардың салған үйлері көп ұзамай іргетасы (фундаменті) жарылып, үй қабырғасының бөлінуі белең алды. Байқасаңыздар, көршілес өзбек ағайындардың сапасыз салған құрылыстарына қарағанда өзіміздің құрылыстан хабары бар жігіттердің жұмыстары әлдеқайда сапалы шығып жүр.

Шиеліде құрылыс материалдарының құны қанша?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банктер мен микроқаржы ұйымдарын кредиттік шарттарда және өздерінің кредиттік өнімдерін жарнамалау кезінде жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін (ЖТСМ) номиналды сыйақы мөлшерлемесімен бірдей ресімдеп көрсетуге міндеттеді.Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғауды күшейту және қарыз алушыларға банктік қарыздар мен салымдар, сондай-ақ микрокредиттер бойынша толық құны туралы ақпаратты дұрыс беру үшін ағымдағы жылғы 20 ақпанда реттеуші екі қаулы қабылдады. Бұл Агенттіктің «Берілетін микрокредиттер бойынша сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесін есептеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 26 қарашадағы № 208 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» №7 қаулысы және «Қарыздар мен салымдар бойынша шынайы, жылдық, тиімді, салыстырмалы есептеудегі сыйақы мөлшерлемелерін (нақты құнын) есептеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 26 наурыздағы № 137 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» № 8 қаулысы. Бұл құжаттар алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік 60 күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.Осылайша, банктер мен МҚҰ шарттарда және өз жарнамаларында жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін және номиналды сыйақы мөлшерлемесін көрсеткен кезде олардың қаріп мөлшері мен стилі бойынша бірдей ресімделуін ұстануға тиіс.Қаулыларда банктер мен МҚҰ:- қызметтер бойынша сыйақы шамасы туралы ақпаратты тарату, оның ішінде оны жариялау кезінде;- клиенттермен жасалатын, компьютерлік техника құрылғыларының көмегімен жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі басқа сыйақы мөлшерлемелерімен бір сөйлемде басып шығарылатын шартта цифрмен ЖТСМ-ді мөлшері мен ресімделу стилі (курсив, қою, түспен белгілеу) бойынша басқа сыйақы мөлшерлемелерімен бірдей көрсететіні айтылған. Егер жалпы шарттар шартта кесте түрінде көрсетілсе, ЖТСМ басқа мөлшерлемелер көрсетілгеннен кейін келесі жеке жолда (бағанда) көрсетіледі.ЖТСМ номиналды сыйақы мөлшерлемесінен несімен ерекшеленеді?Қарыз алушы кредит алу қарыз сомасын, есептелген сыйақыны (номиналды мөлшерлемені) қайтарумен ғана емес, сондай-ақ қарызға қызмет көрсетуге байланысты өзге де комиссияларды, төлемдерді төлеумен де байланысты екенін түсінуі қажетЖТСМ – бұл банк пен МҚҰ қызметтері бойынша сенімді, жылдық, тиімді, салыстырмалы есептеудегі (нақты құны) сыйақы мөлшерлемесі, оған қарызды беруге және қызмет көрсетуге байланысты барлық комиссиялардан, төлемдерден, яғни кредит бойынша артық төлемнің нақты көрсеткішінен тұрады.Номиналды мөлшерлеме - бұл комиссиялар мен басқа төлемдерді есепке алмағанда, қарызды пайдаланғаны үшін ай сайынғы сыйақы есептелетін мөлшерлеме.Сондықтан ЖТСМ&nbsp;банктің кредит бойынша сыйақысын (пайыздарды) ғана емес, сонымен қатар қарызды беруге және қызмет көрсетуге байланысты барлық басқа комиссияларды, төлемдерді ескеретін негізгі мөлшерлеме болып табылады.Осыған байланысты тек пайыздарды (банктің сыйақысын) ғана ескеретін номиналды пайыздық мөлшерлемеге емес, ЖТСМ-ға назар аудару қажет.2011 жылдан бастап ЖТСМ банктік қарыздар мен микрокредиттердің барлық түрі бойынша бірыңғай болып, 56%-ды құрады.ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2021 жылғы 15 наурыздағы қаулысы қабылданғаннан кейін банктік қарыздар бойынша сыйақының шекті мөлшерлемелері былайша сараланды:кепілсіз банктік қарыздар бойынша ЖТСМ шекті мәні 56% деңгейінде сақталды;кепілді банктік қарыздар бойынша ЖТСМ-нің шекті мәні 56%-дан 40%-ға дейін азайтылды;ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша ЖТСМ-нің шекті мәні 56%-дан 25%-ға дейін азайтылды;микрокредиттер (кепілді және кепілсіз) ЖТСМ-нің шекті мәні 56%&nbsp;деңгейінде сақталды;45 күнге дейінгі мерзімге және 50 АЕК-ке дейінгі сомаға берілетін кепілді микрокредиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесінің шекті мәні 30%-дан 20%-ға дейін азайтылды.Қол қоймас бұрын кредит шартын мұқият оқып шығыңыз, ЖТСМ-нің мөлшеріне назар аударыңыз және Fingramota.kz-пен қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!&nbsp;

Қазақстанда қарыздар мен микрокредиттер бойынша ЖТСМ ресімдеудің жаңа қағидалары қолданылады

Байқоңыр ғарыш айлағында тарихи мұражай бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биыл 1 сәуірде жеке тұлғалардың 2022 жылға арналған көлік құралдарына салық төлеу мерзімі аяқталады, - деп хабарлайды Мемлекеттік кірістер департаменті.Көлік құралдары салығы сомасын kgd.gov.kz веб-порталындағы калькуляторды немесе E-Salyq Azamat мобильді қосымшасының көмегімен дербес есептеуге болады.<blockquote>"Салық органдары есептеген төленетін салық сомасы Kaspi Bank АҚ және Halyk Bank АҚ мобильді қосымшаларын қолданушыларын PUSH хабарламасы түрінде жіберілді", - деп хабарлады ведомство өкілдері.</blockquote>Есептелген салық сомаларын, сондай-ақ, Kaspi Bank АҚ, Halyk Bank АҚ мобильді қосымшаларынан және E-Salyq Azamat қосымшасынан білуге ​​болады.&nbsp;

Салық қызметкерлері көлік иелеріне ескерту жасады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қырғыз Республикасының астанасы Бішкек қаласында «Қазіргі жағдайдағы сот сараптамасының теориясы мен практикасының өзекті мәселелері». Мемлекеттік емес (тәуелсіз) сот сараптамасы Сот төрелігінің балама құралы ретінде" атты бірінші халықаралық конференция өтті.Ауқымды шараға Армения, Беларусь, Грузия, Молдова, Ресей, Өзбекстан және Қазақстанның мемлекеттік және жеке ұйымдарының сарапшылары шақырылды. Еліміздегі Алматы қаласының сараптамалық компаниясының директоры А. Еспаев және Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің криминалистикалық зертханасының меңгерушісі М.Садықов қатысты.Қырғыз тарапынан заң шығарушы органдар, криминалистика және сот сараптамасы саласындағы жетекші ғалымдар және мемлекеттік емес ұйымдардың сарапшылары жасады. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық базаны жақсарту бойынша идеялар мен ұсыныстар айтылды.Спикерлер республикамызда сот сараптамасының даму деңгейі техникалық жарақтандыру бойынша да, ғылыми әзірлемелердің жай-күйі бойынша да әртүрлі деңгейде екенін атап өтті.Жиында барлық сарапшылар криминалистика және сот сараптамасы саласында бірыңғай сараптамалық ақпараттық кеңістік құру туралы бірауыздан шешім қабылдады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_03_24_at_17_56_38_2_d7874638c2.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-03-24 at 17.56.38 (2).jpeg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_03_24_at_17_56_38_dbbbfa043f.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-03-24 at 17.56.38.jpeg"></figure>

Қызылордалық ғалым Қырғызстанда өткен конференцияға қатысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін антициклон сілемінің әсерінен еліміздің бүкіл аумағында жауын-шашынсыз ауа райы сақталады, деп хабарлайды Қазгидромет.Тек батыста, күндіз Қазақстанның шығысында атмосфералық фронтальды бөлімдердің өтуімен аздаған жаңбыр жауады. Республика бойынша тұман, желдің күшеюі, оңтүстік-батысында шаңды дауыл сақталады.

27 наурызға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қармақшы өңірі елімізге тек жыраулық, ақындық өнерімен танылған өлке емес, бұл өңір қазақ еліне күш атасы – балуандарымен де, бокспен де, &nbsp;штангашылармен де танылған. Оған дәлел, полицейлер арасында бокстан Бауыржан, қазақ күресінен &nbsp;Бауыржан Райсов, Айбек Серікбаев пен Ғалымжан Әбдірахманов, штангадан жасөспірімдер арасындағы байрақты жарыста Ерасыл Сәулебеков әлемді бағындырса, Еламан Ерғалиев пен Мақсат Исағабыловтай «Қазақстан барысы» атағын иеленген балуандарымыз ел алдында қармақшылықтардың мерейін тасытқаны біз үшін үлкен абырой.Міне, осындай даңқты спортшыларымыздың үлкен аренада өнер көрсетуіне жол ашып берген жаттықтырушылардың еңбектерін айтып &nbsp;өту біз үшін &nbsp;міндет.Жас ұрпақ Қармақшы спортының дамуына өзіндік үлес қосып, ел құрметіне бөленген аға ұрпақ өкілдерін біле бермеуі мүмкін. Кезінде ауданда бүгінде көзі жоқ болса да спорт үшін бар саналы өмірін арнаған марқұм ағаларымыз – Сұлтанбек Омаров, Жарболсын Құндақбаев, Қорғанбек Манасов, Сағат Бұқпанов, Зейнулла Жәкиевті, сонымен қатар отбасылық жағдайымен өзге өңірге қоныс аударса да сол аймақта спортты дамытуға &nbsp;сүбелі үлесін қосып жүрген Қуаныш, Тұрсынбек, Найзабек, Бердібек және ағайынды жеңілатлет Мощеевтердің есімін жерлестері құрметпен атайды.Ал Қармақшы спортының бүгінгі аға буын өкілдері &nbsp;– Төленді Мырзабаев, Әлжан Төремаханов, Еркін Атабаев, Шәріпбек Асановтар &nbsp;құрметті демалыста болса да өскелең ұрпақ алдында өмірлік тәжірибелерін беруден аянған емес. Осындай ұлағатты ұстаздардан тәлім-тәрбие алған шәкірттер де түрлі деңгейдегі спорттық жарыстардан жасындай жарқырап, аудан спортсүйер қауымның мерейін тасытуда.Бүгінгі мақаламның кейіпкері менің спорттағы алғашқы ұстазым Төленді Мырзабаев және оның спортшы отбасы туралы болмақ. Төленді ағайды мен өткен ғасырдың жетпісінші жылдарының ортасынан, №26 орта мектепте білім алып жүрген кезімнен танимын. Өйткені ол менің еркін күреспен шұғылдануыма себепкер болған бірден-бір ұстазым. Ағайдың жаттықтыруымен аудандық, облыстық жарыстарда талай рет жеңімпаз, жүлдегер атандым, бірақ &nbsp;жоғары сыныпқа көшкен соң ол кісі орнын Зейнулла Жәкиев ұстазыма тапсырып, өзі басқа қызметке ауысты.Бірақ алғашқы ұстазыммен одан кейінгі жылдарда да байланысымды үзген жоқпын. Спорт десе ішкен асын жерге қоятын ағайым көптеген жас балуанның түрлі деңгейдегі жарыстарда үздіктер қатарынан орын алуына еңбек сіңірді. Аудан экономикасын дамытудағы елеулі еңбегі үшін де талай құрметті марапаттарға ие болды. Аудандық мәслихаттың да депутаттығына сайланып, жерлестерінің мүддесі үшін билік алдында шешімін таппай жүрген көкейкесті мәселелерді көтерді. Оның ішінде спорт саласын дамытуға арналған күрделі мәселелер де болды.«Жақсыға жақын көп» дейді дана халық. Қай кезде де, кімге де болмасын көмегін аямайтын, өзінде барын жоқ-жұқаға таратып беруге асығатын Төленді Мырзабаевтай ағайымызды қармақшылықтар да аса ризашылықпен құрметтейді. Соның дәлелі болар ел алғысына бөленген қадірлі жан «Қармақшы ауданының Құрметті» азаматы деген де атаққа ие болып, ардақтылар қатарынан көрінді.&nbsp; Ауданымызда бір мамандықты атадан балаға мирас етіп, көпке үлгі көрсетіп жүрген отбасылар аз емес, солардың бірі – &nbsp;Мырзабаевтар отбасы.Төленді ағайымыздың үлкен баласы Аманкелді де Астана қаласындағы &nbsp;республикалық Оқушылар сарайында спорт секторының меңгерушісі болып қызмет етсе, оның баласы Нұрділда Астанадағы «Fly» волейбол клубының аға бапкері. Төленді Мырзабайұлының екінші баласы Ерболы да елордадағы орта мектептердің бірінде денешынықтыру пәнінің мұғалімі болса, бел баласы Нұрбол да жасынан спортты, оның ішінде қазақ күресі, самбо сияқты спорт түрлерімен шұғылданып, көптеген жетістіктерге қол жеткізген спортшы. Спорттық мансабын жаттықтырушылықтан бастаған Ербол Төлендіұлы түрлі қызметтік сатылардан өтіп, қазіргі таңда &nbsp;аудандық денешынықтыру және спорт &nbsp;бөлімінің басшысы қызметін абыроймен атқаруда. Көзі жоқ болса да туған еліне көрсеткен игі ісі ел есінде мәңгі сақталып қалған, Қазақстанға еңбек сіңірген жаттықтырушы, көптеген балуанның Қазақстанның &nbsp;спорт шебері атағына ие болуына себепші болған спорт майталманы марқұм Әділбек Серікбаевтан тәлім алған &nbsp;Нұрболдың жаттықтырған бірнеше шәкірті түрлі жарыста топ жарып, ұстаз есімін ардақтауда.Осындай ұлық мамандықты ардақтаған отбасының енді бір мүшесі Бектұрған Мырзабаев бүгінде Астанада тұрады. Ол да самбодан өз салмақ дәрежесінде еліміздің бірнеше дүркін жеңімпазы. Ал қазіргі таңда елордада тұрады. Ол дзюдодан ұлттық дәрежедегі төреші және күрестің осы түрінен елімізде өтетін жарыстарға төрешілік етеді. &nbsp;Ендігі кезекте осындай спорт саңлақтары өсіп-өнген отбасының енді бір мүшесі Нұрболдың баласы Нұрасыл Төленді де әке-атасының жолын өміріне серік етуді мақсат етті. Ол ауданда «Білектілер бапкері» атанған қол күресінен облыс құрама командасының аға жаттықтырушысы Талғат Қанаевта жаттығады. Жас қол шебері жыл басында Өзбекстанның Самарқанд қаласында жасөспірімдер арасында өткен Азия чемпионатында жүлдегер атанып, ел мерейін тасытса, &nbsp;Қазақстан Республикасы чемпионаты мен &nbsp;жасөспірім спортшылар арасындағы республикалық &nbsp;ауыл спартакиадасында да өзінің мықтылығын танытып, абырой биігінен көрінді.Иә, шындығында да байқап қараған адамға Төленді Мырзабаев ағайымыз салған құтты жол әулеттің осындай өнері көпке үлгі болатын игі дәстүр деуге негіз бар. Бұл мақаланы дайындағандағы мақсат та әулеттің осындай өнегелі өмірін ел-жұртқа дәріптеп, өзгелерді спортқа қызықтыру. Саламатты өмір салтын қалыптастыру. Сөз соңында айтарымыз «Туған жердің өркендеуі жолындағы өнегеге толы өмірлеріңіз өрге өрлей болсын, Мырзабаевтар әулеті» дейміз.

Қармақшыдағы споршылар әулеті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Өткен жылы Қармақшы ауданында денешынықтыру және бұқаралық спортпен 20552 адам шұғылданды. Ауданның спортсүйер қауымы 11 олимпиадалық спорт, 4 ұлттық ойындары мен 7 олимпиадалық емес спорт түрлерімен айналысты.Өткен жыл қармақшылық спортшылар үшін табысты жыл болды. Оған дәлел, жас ауыратлеші Ерасыл Сәулебек Мексикада жасөспірімдер арасында өткен Әлем біріншілігінде 67 келі салмақ бойынша жұлқа, серпе көтеруден және қоссайыста Әлем чемпионы, ал Мақсат Исағабылов дәстүрлі республикалық «Қазақстан барысы» жарысында оза шауып, жеңімпаз атанды. Сонымен қатар, Португалия мемлекетінің Вило Реалди Санту Антонису қаласында IWAS-2022 ойындарында жеңілатлетші Мейржан Мақшат жүлделі ІІ орынды иемденсе, енді бір жерлесіміз Нұрсұлтан Көлдеев Бразилияның Кашнас-ду Сул қаласында ХХIV жазғы сурдолимпиадасында он сайыстан өткен жарыста жалпы ІV орынды иеленді. Сонымен қатар, жерлесіміз Аружан Хамитова гандболдан өткен Азия чемпионатында «Үздік ойыншы» номинациясы иегері атанды.Қармақшы ауданында спорт бөлімінің ұйымдастыруымен 275 спорттық шара өткізілсе, жасөспірімдер арасында қазақ күресінен ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушысы Әділбек Серікбаевты еске алуға арналған республикалық жарыс, бокстан Қуаныш Қаражанов атындағы республикалық жарыс, Ерлан Нысанбаевты еске алға арналған жасөспірімдер арасындағы республикалық жарыс, қыздар арасында гандболдан Тілеуімбет Айтбаевты еске алу мақсатында аудандық жарыс, дзюдодан жасөспірімдер арасында «Достық Жер МК» ЖШС-нің жүлдесі үшін, волейболдан Қасым Жұмағалиевты еске алуға арналған, сонымен қатар Тұрмағамбет Ізтілеуұлының 140 жылдығына арналған ұлттық ойындар, гір спортынан Халықаралық дәрежедегі спорт шебері Тілеуімбет Айтбаев атындағы облыстық жарыс, шағын футбол мен гандболдан, волейболдан аудандық чемпионаттар, «Алтын күз» спартакиадасы және «Алтын дән – 2022» мерекесіне орай ат жарысы өткізілді.Сондай-ақ, осындай игі істер басында жүрген 9 жаттықтырушыға «Біліктілігі жоғары деңгейдегі екінші санатты» біліктілігі және 1 төрешіге «Спорт төрешісі» біліктілік санаты берілді.Жалпы жерлестеріміз өткен жылы Қазақстан Республикасы чемпионаттары мен кубоктарында 16 алтын, 6 күміс және 16 қола медаль жеңіп алса, Әлем және әлемдік Гран-при жарысында 3 алтын, 1 қолаға ие болды. Жерлестеріміз арасында 3 спортшы «Спорт шебері», 60 спортшы «Спорт шеберлігіне үміткер», ал 10 спортшы «І санатты спортшы» санаты атағын иемденді.Келесі кезекте ауданда спорт және денешынықтыру саласы бойынша тұрғындарға қызмет көрсететін 2 спорт мектебі мен 2 спорт клубының өткен жылы атқарған жұмыстарына тоқталсақ. Спорт саласының майталманы Алмат Қодаров басқаратын No15 олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде бүгінгі таңда тәрбиеленетін 1160 оқушыны 31 маман спорттың 14 түріне баулуда. Аталмыш спорт мектебінің бөлімшелері Жосалы және Төретам кенттері мен Қармақшы ауылдық округінде жұмыс жасайды.Мектеп шәкірттері арасында Әлемдік, халықаралық, азиялық, республикалық, облыстық жарыстарда топ жарып, мектеп мерейін тасытып жүргендер де жетерлік. Олардың қатарында ауыр атлеттер Ерасыл Сәулебек, Алина Калиушко, Мұхаммедәли Қойшыбек, Мұхаммедәли Қасқырбеков, самбошы Әсемай Рүстемова, Сартай Рахатәлім, Әділет Үбайділда, Әділет Жүніс, боксшы Нұрсая Орақова, Гүлсезім Садықова, дзюдошы Мағжан Ібіраш, жеңілатлеттер Рақымжан Келманов, ағалы-інілі Данияр мен Мұхамедияр Әбілахатовтар, Мирас Жақсылық, Салауат Мұратұлы, Кәусар Каган, Бекзат Сәдуахан, Назымсұлу Камалханова, Сымбат-Қымбат Мырзашқызы, таэквондошы Константин Ким, Мадина Бижанова, Айзере Алпысбаева, Рамазан Беріков, Жұлдызай Кеңесова, Зарипа Зәкір және басқалар бар.Осындай жетістіктерге қол жеткізген аталмыш спорт мектебі облыс бойынша жыл қорытындысымен жүлделі ІІІ орынға көтерілсе, мектеп бойынша Айдар Ерәлиевтің ауыратлетшілері І орынды, Ақан Ибрашевтың шәкірттері ІІ орынды, ал Рашида Сарбасованың жас жеңілатлеттері жүлделі ІІІ орынды иемденді.Білікті сала маманы Ғалымжан Ержанов басшылық ететін No16 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің тыныс-тіршілігіне келер болсақ, бұл мектеп те өз дәрежесінде жетістіктерге қол жеткізді. Атап айтар болсақ, бұл спорт мектебінің негізінен ауданға қарасты Жосалы және Төретам кенті мен 10 елді мекенде орналасқан спорт мектеп филиалдары жұмыс жасайды. Мектепте спорттың 9 түрінен 61 топта 784 оқушы жаттығады. Оның ішінде, 17 спорттық сауықтыру тобында 298 оқушы, 21 алғашқы дайындық топтарында 262 оқушы, 23 оқу-жаттығу тобында 224 оқушы жаттығады.Осы жылы спорт мектебінде 23 жаттықтырушы жұмыс істейді, оның ішінде 8 жаттықтырушы «Біліктілігі жоғары деңгейдегі екінші санатты жаттықтырушы», 1 жаттықтырушы «Біліктілігі жоғары деңгейдегі бірінші санатты жаттықтырушы» болса, 1 жаттықтырушы «Біліктілігі жоғары деңгейдегі жоғарғы санатты жаттықтырушы». Сонымен бірге, аталмыш спорт мектебінде 33 «спорт шеберіне үміткер» және 10 «І спорттық дәрежесі» бар оқушы жаттығады.Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер бойынша өткен жылдың қыркүйек айынан бастап волейбол, гандбол, белбеу күресі, самбо және қазақ күресі спорт бөлімшелеріне 166 спортшы қабылданды. Бұл мектепте де шәкірттер жоғары нәтижеге қол жеткізді. Атап айтар болсақ, Ерасыл Құдабай қазақ күресінен ауыл жасөспірімдері арасында өткен ІV жазғы ойындарында жеңімпаз атанса, Ұлтай Сейілова самбодан Қазақстан Республикасының чемпионатында қола жүлдегер атанып, аудан мерейін тасытты.&nbsp;

Қармақшыда спорт саласы дамып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елімізде жыл сайын ұлттық киім киюді наурыз мерекесі қарсаңында қолға алады. Мектептер мен жоғары оқу орындары, мекеме қызметкерлерінің үстіндегі қазақы қамзол, ұлттық оюмен көмкерілген тақия, қыздардың көркін аша түсетін ұлттық әшекейлер алыстан менмұндалайды. Осындайда көз сүйсінтер мұндай көріністі күнде көргің-ақ келеді. Өкінішке орай, қазақылықты насихаттайтын әдемі акцияның ғұмыры Наурыз мерекесінен әрі аспайды.Тек қаймағын бұзбай, ұлттық ата дәстүрді сақтаған Маңғыстау өңірінде ұлттық киім сәнге айналып, жергілікті тұрғындар оны аса ұқыптылықпен тұтынуға ерекше мән бере бастаған. Қазіргі кезде мұнайлы өңірде ақ жаулықты аналар мен қыз-келіншектер күнделікті өмірде де, той жиында да қазақы оюлармен зерделенген киімдерді киіп жүреді. Мұны әлеуметтік желіден батыс өңіріндегі келіндердің парақ¬шаларынан жиі байқап қала-мыз.Өзімізге қарай ойыссақ. Біздің өлкеде де той-жиында келіндердің бірдей етіп қамзол-көйлек, орамал тағынғанын ара-тұра көзіміз шалуда. Бұл әдемі көріністі, ұлттық киімді өзге әулеттің келіндері де жалғауда. Мұндай жақсылыққа қуанамыз әрине. Әсіресе қамзол кию үрдісі бүгінгі келіндер арасында кең тарауда. Бірі – білсе, бірі – білмес. Осындай қазақы қамзол тігетін шебер Қармқшы ауданында да бар. Ол Жосалы кентінің тұрғыны – Лаура Қалымбетова.Ол этностильдегі сөмке, шапан, қамзол, балалар қамзолын, тақия, сәукеле тігеді. Барлығы да өз қолынан шығады. Қажетті моншақтар мен матаны Қызылорда қаласынан алдыртады. Лаура негізінен Шиелі ауданының тумасы. Мектепті бітірген соң Алматы Технологиялық университетінде «жеңіл өнеркәсіп бұйымдарының технологі» мамандығын меңгерген. Қармақшылық жігітке тұрмысқа шыққан ол, бүгінде үш перзенттің анасы.<blockquote>«Кәсіптің бұл түрін таңдауыма осыдан 5-6 жыл бұрын Қызылорда қаласындағы «Ақ Маду» фирмасында жұмыс істеуім себеп болды. Онда тігілген дайын қамзолдың алдына биссер тігіп, әсемдейтінбіз. Осында біршама жұмыс істеген соң, қолым да жаттыға бастады. Кейіннен қайта Қармақшыға қоныс аудардық. Жұмысым ұнаған болса керек, басшым дайын қамзолдарды маған беріп жіберетін. Мен осында отырып бисермен әшекейлеп, қайта қалаға жіберемін. Осы кәсіпті сүйіп жасағандықтан, өзім тұратын өлкеде де жасап көрсем қалай болар екен деген ой келді. Аудандық кәсіпкерлік бөліміне барып, кеңес алдым. Нәтижесінде 2020 жылы «Бастау Бизнес» курсын тәмамдап, мемлекет ұсынған қайтарымсыз грантты иеленіп, кәсіп бастауға қажетті құрал-жабдықтарымды алдым. Қазір қай жерде болсын ұлттық киімге сұраныс артып келеді. Әсіресе қазақы қамзолға тапсырыс берушілер көп», дейді Лаура Дайырбекқызы.</blockquote>Расында да ұлттық киім – ұлтымыздың айнасы. Әйелдер үшін қамзол көненің көзі ғана емес, бүгінде нағыз сәннің өзі. Шебердің қолынан шыққан түрлі формадағы қамзолдар көздің жауын алады. Әрі ыңғайлы, әрі жылы. Лаура бір қамзолды 2-3 күнде толықтай аяқтайтынын айтады. Моншақтарды келістіріп, ою-өрнекпен әсемдей білу де – сабырлықты, үйлесімділікті талап ететін өнер.<blockquote>«Қамзол – әйелдердің ұлттық киімінің бір түрі. Ол барқыт, пүліш, мақпал сияқты асыл, сапалы кездемелерден тігіледі. Камзолды кей жерлерде «жеңсіз бешпент» немесе «кәжекей» деп те атайды. Камзолда жең де, жаға да болмайды және екі өңірі тек тыс пен астардан тұрады. Қамзолдың астары үшін көбінесе атлас, шағи, торғын пайдаланылады. Оның екі өңірі бір-біріне сәл жетпей тұратындай етіп тігіледі. Сондықтан, түйме орнына қамзолдың алдына зергерлер әшекейлеп жасаған, алтын, күміс жалатып, асыл тастан көз орнатқан қаусырма қадалады. Қамзолдың желкесінен бастап екі өңіріне және етегіне айналдыра алтын оқа басады не зер тігеді. Қамзол әрбір әйелге әсемдік сыйлайды әрі дене бітіміңізді жинақы көрсетіп тұруға септігін тигізеді. Тойда да, күнделікті өмірде де ұлттық киімді тастамай киіп жүрген жөн. Қазір түрлі формадағы қамзолдар көбейді. Оларды көйлектің сыртынан үйлестіріп, киіп алсаңыз, керемет жарасары сөзсіз. Себебі қамзол ешқандай ыңғайсыздық тудырмайды. Өзімізден кейінгі ұрпаққа мұра болып қалуы үшін өзіміз күнделікті киіп, үлгі етіп, насихаттауымыз керек», – дейді кәсіпкер.</blockquote>Лаура Қалымбетова сұраныстың артуына байланысты алдағы уақытта көмекшілер алып, кәсіп көкжиегін кеңейтпекші. Сонымен қатар ол аудандық аграрлы-техникалық колледжде тігіннен өндірістік оқыту шебері болып қызмет атқарады. Ұлттық өнерді студенттер санасына құйып жүрген ұстаз-кәсіпкерден күтер үміт көп. Отандық өнімді қолдан жасап, өзгенің алғысын арқалап жүрген шеберге тек сәттілік дейміз. Осындай шеберлер мен оны тұтынатын халық барда ұлттық киімдер ұмыт қалмайтыны анық.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары

Зорлық-зомбылық көретін әйелдердің 70 пайызы бұрынғы күйеулерінен зардап шегеді