<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Облыстық жастар ресурстық орталығының бастамасымен өткен «JASFest – 2023» студенттік өнер фестивалі өз мәресіне жетті. Фестиваль талантты жастардың шығармашылық шыңдалуына жол ашып ғана қоймай, музыкалық мәдениет пен өнерді жандандыруға, жаңа таланттарды ашуға және қолдауға бағытталды. Жастардың рухани әлеуетін көтеріп, шығармашылық өсуіне мол мүмкіндік қарастырылған өнер додасына аймақтағы 15 оқу орны қатысуға өтініш білдірді.&nbsp;Өнер додасында жастар эстрада және заманауи әндер, дәстүрлі және заманауи билер, күй өнері, поэзия жанры, бейнероликтер байқауы, жайдарман, театрландырылған көрініс жанрлары бойынша сынға түсіп, өзара жеңіс тұғырына таласты.Өнер фестивалінің жастар орталығында ашылу салтанаты өтіп, орталық директоры Талғат Тілес барша қатысушыларға сәттілік тіледі.&nbsp;&nbsp;Құрметті дарынды да талантты жастар! Еліміздің ертеңі, мәдениет пен өнердің жанашырлары! Бүгін баршамыз облыстық өнер фестиваліне жиналып отырмыз. Сыр елінің өзі мәдениет пен дәстүр, ұлттық өнер ошағы іспеттес. Түркі жұртын тоғыстырған дәстүрлі өнердің түп-тамыры орналасқан қасиетті мекен. Талай дүлдүлдер, ақын-жырау, сал-серілер туған топырақ. Сол серілердің жалғасы өнерлі жастар – сіздерсіздер. Бүгін сынға түскелі отырған барша өнерпаздарға сәттілік тілеп, жеңіс тұғырынан көрінулеріңе тілектеспін , – деді Т.Тілес.&nbsp;Алғашқы күні дәстүрлі және заманауи ән жанры бойынша 9 қатысушы өзара бақ сынады. Ән сайысына Мәдениет қайраткері, облыстық филармония артисі Үміт Медеуова, әнші Бекзат Молдабергенов және облыстық филармония конференсьесі Амандық Жаппарбердиев қазылық етті.Нәтижесінде «JASFest – 2023» студенттік өнер фестивалінің бас жүлдесін М.Мәметова атындағы педагогикалық жоғары колледжі жеңіп алса, II орынды Қызылорда жоғары көпсалалы колледжінің талантты жастары иеленді. Ал III орын «Болашақ» жоғары медициналық колледжінің қанжығасына бұйырды. Мұнымен қоса барша қатысушылар арнайы Алғыс хатпен марапатталды.Ал поэзия жанры бойынша үздік деп танылған 4 қатысушы, күй өнері бойынша 3 қатысушы, «Жайдарман», театрландырылған көрініс жанрлары бойынша 3 команда және бейнеролик сайысынан ең креативті және сапалы деп танылған 3 қатысушы туындыларын гала концертте көрерменге ұсынады.&nbsp;

«JASFest – 2023» студенттік өнер фестивалі өз мәресіне жетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Елімізде еш жерде ресми жұмыс істемей, алайда табыс табатын азаматтар жетерлік. Олар зейнетақы мен медициналық сақтандыру қорына ақша аудармайды. Үкімет мұндай азаматтарды өзін-өзі жұмыспен қамтығандар дейді. Оның ішінде бала күтуші, фрилансерлер, такси жүргізушілер, қорадағы азын-аулақ малын сатып, табыс табатын өзге де қазақстандықтар бар. Дәл осы азаматтарға бірыңғай жиынтық төлем (БЖТ) төлеу тиімді әрі ыңғайлы. Ол төрт түрлі төлемді – жеке табыс салығын, зейнетақы қорына, әлеуметтік сақтандыру қорына және медициналық сақтандыру қорына аударылатын жарналарды біріктіреді. БЖТ-ны тағы кімдер төлей алады, сақтандыру мәртебесінен айрылмау үшін оны қалай дұрыс төлеу керек және тағы басқа ньюанстарды Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов айтып берді.БЖТ-ны кімдер және не үшін төлейді?Бірыңғай жиынтық төлем өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға жеке кәсіпкер ретінде тіркелмей-ақ, өз ісін заңдастыруына және зейнетақымен қамсыздандыру, әлеуметтік және медициналық сақтандыру жүйелерінің толыққанды қатысушысы болуға мүмкіндік береді.&nbsp;Салық кодексінің 774-бабына сәйкес, келесідей шарттарды орындайтын кәсіпкерлер БЖТ төлеуші бола алады: – жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын; – жеке тұлғаларға қызмет көрсететін немесе оларға жеке қосалқы шаруашылықтың өнімдерін сататын. Осы ретте, БЖТ төлеуші мәртебесін алу үшін жеке тұлғаның табыс мөлшері жылына &nbsp;1 175 АЕК-тен аспауы тиіс. Демек, бұл cома 2023 жылы 4 053 750 теңгеге тең. Егер бір жыл ішінде табыс осы көрсеткіштен асып кетсе, бұл азамат жеке кәсіпкер ретінде тіркелуге міндетті болады. БЖТ келесі қызмет түрлерімен айналысатын адамдарға жарамды: – тапсырыс бойынша тігін тігу, тоқу; – өз пәтерін жалға беру; – көкөністер мен жемістерді өсіру және сату, үйде кондитерлік және т.б өнімдер жасап сату (сауда нысандарының аумағында емес); – омарта ұстау; – жеке қосалқы шаруашылықтан ет және сүт өнімдерін сату.Ал келесі жағдайларда БЖТ төлеуші бола алмайды:&nbsp; – сауда орталықтары аумағында қызмет көрсететін жеке тұлғалар; – жеке практикамен айналысатын адамдар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары және т.б.); – тұрғынжайды қоспағанда, мүлікті жалға (жалдауға) беретіндер;&nbsp; – қандастарды қоспағанда, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғалар;&nbsp; – жеке кәсіпкер ретінде тіркелген тұлғалар. &nbsp;БЖТ төлеуші ретінде тіркелудің артықшылығы неде?&nbsp;Өзін өзі жұмыспен қамтыған азаматтарды БЖТ төлемегені үшін қандай да бір жауапкершілікке тарту шарасы қарастырылмаған. Алайда, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам бірыңғай жиынтық төлемнің бір айын уақытылы &nbsp;төлемесе, сақтандыру мәртебесінен айрылады. Сондықтан ай сайын төлем уақытын өткізіп алмау маңызды немесе алдағы кезеңдерге алдын ала төлем жасау керек.Бұл азаматтар салық органында тіркеуде болмаса зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыруға қауқарсыз болады. Ал БЖТ төлемі осы мәселелерді оңтайлы шешеді. Оған қоса патент немесе «жеңілдетілген» режиммен салыстырғанның өзінде ай сайынғы салық жүктемесінің мөлшері көп емес.&nbsp;Жарнаның төмен мөлшері. Жалпы БЖТ-ға мыналар кіреді: 10% – жеке табыс салығы (ЖТС); 20% – әлеуметтік аударымдар (ӘА); 30% – міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ); 40% – міндетті медициналық сақтандыруға аударымдар (МӘМС)Бірыңғай жиынтық төлем төлеу ауылдық аймақтарда тұратын азаматтарға тиімді. Себебі олар ай сайын 1725 теңгеден &nbsp;(1725*12=20700) төлеп, МӘМС аясында &nbsp;барлық медициналық қызмет түрін &nbsp;шектеусіз алады. Яғни қажетті тексерулерден өтіп, оған жүздеген мың, тіпті миллиондаған теңгеге операция жасай алады, оңалту курсынан өтіп, амбулаториялық негізде дәрігердің бақылауында болады. Бұл жерде пациент аталған медициналық қызметтер үшін қосымша төлем жасамайды. &nbsp;Яғни, әрбір сақтандырылған адам аударған жарна мөлшеріне қарамастан, медициналық қызметтерді толық көлемде уақтылы алуға құқылы.Бірыңғай жиынтық төлем бір айлық есептік көрсеткіш көлемін құрайды. Осы жылы елімізде АЕК мөлшері – 3 450 теңге. Осыған орай, республикалық және облыстық маңызы бар қала тұрғындары ай сайын 3 450 теңгеден, ал басқа елді мекендердің азаматтары 1 725 теңге, яғни 0,5 АЕК.&nbsp;Осылайша, ай сайын 0,5/1 АЕК сомасын төлеп, тұлға өз қызметін толығымен заңдастырып қана қоймай, болашақ зейнетақыны (базалық зейнетақы төлемін) қамтамасыз етеді және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (ГФСС) сақтандыру төлемдерін алуға құқылы болады. Яғни:&nbsp; – еңбек ету қабілетінен және асыраушысынан айырылған жағдайларда;&nbsp; – жүктілік және босану; – бала асырап алу; – 1 жасқа дейінгі бала күтімі.БЖТ-ны қалай төлеуге болады?МӘМС жүйесінде «САҚТАНДЫРЫЛҒАН» болу үшін 3 ай қатарынан БЖТ төлем болу керек. Төлем 3 ай енгізілгеннен кейін ғана мәртебе беріледі. Мысалы, қазір бір азамат ақпан айына БЖТ төлесе, мәртебе бірден берілмейді. Яғни оның сақтандыру мәртебесі 3 ай қатарынан (ақпан, наурыз, сәуір) БЖТ төлемі түскен кезде, демек сәуірде ғана іске қосылады.&nbsp; Ал енді мамыр айында қандай да бір себептермен төлем жасалмай қалса, сақтандыру мәртебесінен айрылады. Оның қайта іске қосылуын тағы 3 ай күту керек: мамыр, маусым, шілде айлары БЖТ төлеп, шілдеде сақтандырылған мәртебесін ала алады.&nbsp; Яғни, медициналық сақтандыру мәртебесін жоғалтпау үшін бұл төлем түрін ай сайын жасау керек немесе өткізіп алмау үшін алдағы айлар үшін алдын-ала төлем жасауға болады. Төлем Қазақстанның кез келген банкінде, банктердің мобильді қосымшалары арқылы және «Қазпошта» бөлімшелерінде қабылданады. Төлем жасау кезінде ақша аударылатын тұлғаның ЖСН, төлем жасалатын айды көрсету керек.Жүкті және босанған аналардың назарына!Ресми жұмыс істемейтін әрі тиісті аударымдары жоқ көптеген жүкті әйелдер жеті ай бойы арнайы БЖТ төлем жасайды. Бұл оларға бала күтімі бойынша бір жарым жасқа дейінгі әлеуметтік төлемдерді алу үшін құжат тапсыруға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда әйел «Жұмыс істемейтін жүкті әйел» жеңілдік санатынан шығарылады, себебі жүйе оның БЖТ ішіндегі аударымдарын көреді және ол табыс табатын адам болып есептеледі. Ал жеті ай бойы БЖТ жасаған азаматшаның сегізіншісінде төлемі болмаса, ол сақтандыру мәртебесінен айрылады.&nbsp;Осы кезде ол екі жолдың бірін таңдай алады: 1) өзін өзі жұмыспен қамтыған азамат ретінде сақтандыру мәртебесін сақтау үшін БЖТ төлеуді жалғастыра беруі керек; 2) ал келесі жағдайда ол БЖТ-ны екі ай төлемесе, жеңілдік санатына кіреді де, сақтандыру мәртебесін алады (жүйе оның аударымдары жоқ екенін көреді, яғни ол жұмыс істемейді деп есептеледі). Екінші жағдайда ол сақтандыру мәртебесін алғанға дейін осы екі ай ішінде МӘМС аясында медициналық көмек ала алмайды. Бірақ қажет болған жағдайда ол тегін медициналық көмектің кепілді көлемі аясында шұғыл көмекке жүгіне алады.Егер тағы да басқа сұрақтар туындап жатса, сіз өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау қызметіне» жүгіне аласыз. Ал ол жерден мардымды жауап ала алмасаңыз, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының келесідей байланыс арналары арқылы өтініш жібере аласыз: fms.kz ресми сайты, 1406 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot. Осы құралдар арқылы сақтандыру мәртебесін тексеруге болады. Сондай-ақ медициналық сақтандыру жүйесіндегі өз мәртебеңізді тексеріп, жүргізілген төлемдер туралы ҚР электрондық үкіметінің сайтындағы (egov.kz) «Денсаулық сақтау» бөлімінде «Медициналық қызметтер туралы және МӘМС-ға аударылған сомалар туралы ақпарат» мемлекеттік қызметі арқылы білуге болады.&nbsp; &nbsp;

Сақтандыру мәртебесін жоғалтпау үшін БЖТ-ны  қалай дұрыс төлеу керек?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауыл тұрғындарының әл-ауқатын жақсарту және әлеуметтік мәселелерін жедел шешу мақсатында Үкімет «АМАNАТ» партиясымен бірлесіп, бүкіл Қазақстан бойынша «Ауыл аманаты» жобасын іске қосты.Жобаны өңірде &nbsp;іске асыру мақсатында аудан әкімдігінің мәжіліс залында Шиелі ауданының әкімі Нұржан Ахатовтың төрағалығымен жиын өтті. «Ауыл Аманаты» жобасы аясында өңірге бөлініп отырған «2,5 пайыздық 3 млрд теңге көлеміндегі несие қаражатын ұтымды пайдаланудың жолдары» тақырыбында жиын өтті.Басқосуға аудандық мәслихат төрағасы Айтбай Жандарбеков, жауапты бөлім басшылары мен кент әкімі және ауылдық округ әкімдері «зум» желісі арқылы қатысты.Жиын барысында аудан әкімі 2,5 пайыздық несие қаражатын алудың жолдары мен шарттарын тұрғындарға толықтай түсіндіру керектігін айтып, ауылдық округ әкімдеріне бірқатар тапсырмалар жүктеді.Келесі кезекте, ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Мұрат Әшірбеков сөз алып, жобаның шарттары мен қаржыландыру бағыттарын түсіндірді.<blockquote>«Ауыл Аманаты» жобасының негізгі қаржыландыру өңдеу саласы, өсімдік шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы кооперативтерін жабдықтау, мал шаруашылығын дамыту және басқа бағыттағы бизнес жобалар бойынша бағытталған. Несие мерзімі 5 жылға дейін, ал мал шаруашылығындағы жобалар үшін 7 жылға дейін көзделген. Ең жоғарғы сомасы – ауылдық елді мекендер мен шағын қалаларда 8,6 млн теңге, зәкірлік кооперация – шағын және орта шаруа қожалықтары және ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін 27,6 млн теңге дейін беріледі. Сыйақы мөлшері жылына 2,5 пайыздан аспайды», – деді бөлім басшысы.</blockquote>Несие талабы бойынша несие алушы жеке кәсіпкер ретінде тіркеуде болуы тиіс, басқа несиелері бойынша мерзімі өткен жарналар және мемлекеттік кірістер органдарында берешек болмауы тиіс. Сонымен қатар кепілмен қамтамасыз ету, зейнет жасына жетпегені және ауыл шаруашылығын жүргізу үшін қажетті жер телімі, қораның болуы да маңызды.Жоба әкімшісі ретінде облыстық ауыл шаруашылығы және қатынастары басқармасы белгіленсе, сенімді өкіл ретінде «Байқоңыр» ӘКК» ҰҚ» белгіленіп отыр. Ал, жоба «Өңірлік инвестиция орталығы» МҚҰ арқылы жүзеге асырылатын болады.

Мұрат Әшірбеков: «Ауыл аманаты» жобасы бойынша ең жоғарғы сома 8,6 млн. теңге

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ауырған, жанына шипа іздеген жанның қасынан табылатын ақ халатты абзал жандардың адал еңбегі ерлікпен тең. Дертіне дауа із-деген жанның қасынан табылып, кеселінен айығуына бар ынта ықыласын танытып жүргендердің бірі – сырдариялық дәрігер Гүлзат Тыныштықбаева.Жас та болса, ел алғысына бөленіп келе жатқан ақ халатты абзал жан бұл мамандыққа кездейсоқ келмеді. Оның бала кездегі арманы – денсаулық сақшысы, дәрігер болу. Балауса қыз жүрек қалауымен мектеп бітірген жылы медицина мамандығын таңдады. Бойындағы батылдық, еңбексүйгіштік, қиындықтан қорықпайтын қайсарлық, шыдамдылық мінезі жас талапкерді қалаған оқуына түсуге жетеледі.Қасиетті Тереңөзек топырағынан түлеп ұшқан болашақ дәрігер мектеп бітірген жылы даярлық курсында оқып, дайындығын шыңдай түсті. Бір жылдан соң Гүлзат Қаппарқызы қалаған оқудың грантына қол жеткізуге мүмкіндік алған.Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университетінде жеті жыл дәрігерлік мамандықта оқып, туған жерге балалар дәрігері болып оралды. «Дипломмен ауылға» бағдарламасымен өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасты. Жас маман бағдарламаның қатысушысы ретінде жеңілдіктер алып, оның игілігін көруге мүмкіндік алды.Еңбек жолын аудандық емханада жұқпалы аурулар дәрігері болып бастаған жас дәрігер медицина саласының күрделі түрін білуге ұмтылды. Уақыт оздырмай біліктілігін арттыру курсынан өтіп, жалпы тәжірибелік дәрігер болды. Сонан соң аудандағы С.Сейфуллин мен О.Мәлібаев елді-мекеннің тұрғындарына аймақтық дәрігер ретінде қызмет жасаған.Тәжірибе жинақтауға әріптестерінің де дұрыс бағыт-бағдар беруіне көп нәрсе байланысты. Емхана басшылығы дәрігердің талабы мен біліктілігін басты назарға алып, оны кәсіби шыңдау үшін ауданға қажетті кардиолог-дәрігерлікке қайта мамандануға ұсыныс берді. Ұсынысты қабылдаған ақ халатты абзал жан Алматы қаласына 4 айлық курсқа жіберілген еді.<blockquote>Аудан халқына қызмет ететін кардиолог-дәрігердің тапшылығы сезілді. Барлық ауыртпалық бір ғана кардиолог-дәрігерге артылды. Білікті дәрігер Қарлығаш Құлбаева сонша жұмысты бір өзі үлгірді. Әрине, қиын, ауыр, қосымша жұмыс. Сондықтан мен де өзімді кардиолог ретінде қызмет етуге келісімімді бердім. Қазір бұл шешіміме өкінбеймін. Аз ғана уақыт ішінде біраз тәжірибе жинақтап, науқастарды емдеп жатырмыз, – дейді кардиолог Гүлзат Тыныштықбаева.</blockquote>Дәрігердің негізгі қызметі – елді-мекендерде жүрек ауруымен есепте тұратын науқастарды бақылап, дер кезде дәрігер қабылдауында болуына жұмыс жасау. Ең бастысы соңғы кезде көбейіп кеткен жүрек қан тамырлары ауруы бойынша алдын алу жұмысына күш салады. Себебі соңғы жылдардағы көрсеткіш бойынша жүрек ауруына шалдығу жас талғамайтын жағдайға жеткен. Мұның басты себебі адамдардың зиянды әдеттерге бой алдыруы мен күні бойы қозғалыссыз еңбек ету режимі болып табылады. Дұрыс тамақтанбау мен саламатты өмір салтын ұстанбау да жүрек ауруына әкелетін факторлар. Дегенмен еліміздегі медицина саласының қарқынды дамуы, атап айтқанда заманауи құрал-жабдықтармен қамтылуы дертті ерте сатыда анықтауға мүмкіндік береді. Жүрек ауруына шағымданған науқастарға холтер, смад, тридмил-тест тағайындалып, қандайда бір жүрек ақауын анықтауға болады. Бір кездері мұндай құралдар қолжетімсіз болып, науқастар облыс орталығына сабылғанда, көп уақыт жоғалтып алатын еді. Енді осы құралдар мезгілсіз өлімнің болмауына бірден бір себепші десек, артық айтқандық болмас.Бір ғана жүрек ауруында кездесетін бірнеше дерттің түрін дәрі-дәрмекпен алдын алып, емдеуге болады. Тіпті ота жасатқан науқастардың өзі дәрігер тағайындаған дәрі-дәрмек пен кеңеске жүгінсе, дертінен құлан таза айғып кетеді екен.<blockquote>Науқас ең алдымен өзін жайсыз сезінсе, жүрек тұсында ауырсынуды байқаса, дәрігерге дереу келу керек. Бақылауға алып, нақты диагнозы анықталмайынша ем тағайындалмайды. Кез келген дәріні қабылдауға болмайды. Әрбір дәрінің не үшін қолданылатыны және оның қалай әсер ететіні туралы кеңес беріп, түсіндіру міндетіміз. Мезгілімен ем алған науқас сауығып кетуі үшін дәрігердің айтқанын орындауы керек. Жүрек ауруынан айығып кеткен науқасты көру дәрігер үшін үлкен жетістік, – дейді ақ халатты абзал жан Гүлзат Қаппарқызы.</blockquote>Бүгінде уақытпен санаспай, жаны жабыққан, дертіне дауа іздеген жанның қасынан табылуға асығып тұратын дәрігер қызметін мінсіз атқарып келеді.&nbsp; Сырқатына дауа іздеген адамдардың дәрігер отбасында 3 баланың анасы. Бақытын отбасынан, сүйікті ісінен тапқан дәрігерге ел алғысына бөлене беріңіз демекпіз. &nbsp;

Сырдариялық дәрігер халық алғысына бөленіп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Армандай біл, ол – тегін ғой» деген ұстаным қоғамда кең тарады. Расымен, арманның адам қанаты екенін білсек, армандауға болмас па? Ал егер оны жүзеге асырсақ, тіпті бөлек әңгіме. Жазғалы отырған жайдың жалғасы сол арманмен қанаттанып, бүгінде бір-бір кәсіптің иесі болып отырған жандар жайында болмақ.Қазіргі қоғам нені көтермейді? Әрине, жалқаулықты, «Алма піс, аузыма түс» деп бос сенделуді. Өйтпеске не істемек керек? Енді қараңыз, кәсіп ашу дегенде алдымен адамда қорқыныш басым болады. «Бастай аламын ба? Қалай жүзеге асырамын?» деген сауалдан санасын арашалай алмайды. Мұндайда бізге жігер керек. Айқын мақсат пен нық сенім қажет. Одан соң мемлекет берген мол мүмкіндікті тиімді пайдаланып, сол арманның жүзеге асуына қарекет етуі тиіс. Ондай жандар біздің ауданда жоқ емес. Солардың бірі – біз арқау етіп отырған жастар.«EvaPolik» көптің көңілінен шығуда«Қалауын тапса – қар жанады» деген осы екен ғой. Тәуелсіз елдің жастары қоғамның айнасы іспетті. Өйткені жастардың атқарған қызметі арқылы елдің болашағын бажайлай аламыз. Қазір масылдық санадан сәл де болса ажырап, екі қолға бір күрек алғандардың қатары артуда. Жасыратыны жоқ, ауданда кәсіпкерліктің көкжиегі кеңеюде. Ал жаңа жобамен тың кәсіптің көзін тапқан Айдын Жыланбасовты бірі білсе, бірі білмейді.Ол аудан тұрғындарының көлігін жаңа стильде сәндеу мақсатында «EvaPolik» автотөсеніштерін жасауды қолға алды. Солай өз қаражатымен кәсібін бастап отыр. Тұрғындар енді ғана үйренісіп жатыр. Әлеуметтік желідегі белсенділігі арқылы тұтынушыларын да жинау үстінде. Ал соңғы үлгідегі бұл төсеніштер автокөліктің барлық түріне жасалынады екен. Жалпы автомобиль төсеніштері – бұл автомобиль салонын қорғаудың жаңа, инновациялық және стильді тәсілі. Төзімді төсеніштер барлық пішіндер мен қисықтарға мұқият жабысады, оларды алу, жуу оңай, интерьердің эстетикалық көрінісін сақтайды.<blockquote>«Төсеніштер автокөліктің әр маркасы мен моделі үшін жеке үлгілерге сәйкес тігіледі. Олар жүргізуші мен жолаушыларға ең жоғары деңгейдегі жайлылықты қамтамасыз ететіндігімен, эстетикалық және сыртқы келбетімен ерекшеленеді. Сонымен қатар олар қаптамаға кірдің түсуіне жол бермей, автомобильдің барлық төменгі қаптамаларын толығымен жабады. Бұл химиялық тазарту қызметіне жүгінбестен, кір мен құмды оңай кетіруге мүмкіндік береді. Олар өте төзімді, кірді сіңірмейді, тығыз жабысады және оңай кетіріледі. Төсенішті тазарту да оңайырақ», – дейді жас кәсіпкер.</blockquote>Оның айтуынша, төсеніштер беріктікке, ылғалға, кірге және басқа да көптеген қатал факторларға төзімділікке ие. Температура өзгерісіне төзімді. Солтүстіктің қақаған аязына қалай шыдаса, оңтүстіктің шыжыған ыстығына да солай шыдас береді. Салмағы жеңіл. Экологиялық таза материал. Ал бұл материалдардың медицинада көбірек пайдаланылуы адамға зиян еместігінің дәлеліндей.<blockquote>«Кәсіп бастау бірден нәтиже бермесе де талап пен төзімділік қажет. Ең бас¬тысы, ешқашан берілмеу керек. Ерік-жігерің мықты болса, қателіктен қорықпай, қайтпасаң түбі жеңіске жетесің. Кәсіпкерге қажет ең басты қасиет – табандылық. Табандылық – табыстың кілті. Сондай-ақ, бизнесте табысқа тезірек жетуде жан-жақтылық керек. Ең басты өнім – өзің. Ендеше әрекет – бізден, берекет – Алладан», – дейді талапты жас.</blockquote>Әзірге Айдын кәсіпте жаңадан қадам басқанымен алдағы уақытта көкжиегін кеңейтпек. Мемлекеттік бағдарламаларға да қатысып, бағын сынамақ ниетте. Әрине, алдымен кәсіпкердің өнімі сапалы болуы шарт. Сонда ғана оған сұраныс арта түседі. «Арманда, қанаттан, жүзеге асыр!» деген ұстанымды серік еткен жас кәсіпкер болашақта кәсібін одан әрі дамытқысы келеді.Қармақшыда «Rocky boxer» барҚалаларда қыз-жігіттердің дәл осы құрылғыны ұрып, күшін сынап жатқанын көретінбіз. Қалтаңда аз-маз тиының болса болғаны, әлгіге саласың да, білектегі күшіңнің мықтылығын көресің. Жаныңдағыларға дәлелдейсің. Қалаға жолы түскен ауылдағы жігіттер соны ұрмай кетпейтіні бар-тын, ендігі ол аппарат қазір Жосалы кентінде тұр. Қандай да бір істі бастамас бұрын адамға алдымен бірқатар қабілет керек. Соның бірі – ұйымдастыру, іздену. Сондай қабілетті бойына жиған, халыққа қызмет етіп, мүлт кетпеген мүмкіндікті тиімді пайдаланған жанның бірі – Жосалы кентінің тұрғыны Мейрбек Төлепбергенов.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1646111104_rokkibokser_2fedc336a1.jpeg" alt="1646111104_rokkibokser.jpeg"></figure>Ол 2014 жылы аудандағы басты көшелердің бірінен дүкен орнын сатып алады. Ал 2015 жылы тәуекел етіп мемлекеттен 6 процентпен берілетін 7,5 млн теңге көлеміндегі несиеге қол жеткізеді. Алған қаржыға үлкен станок алып, компьютерлік клубқа айналдырады. Алдымен жарнама орталығы болса, екінші жағынан компьютер жөндеу қызметтерін қолға алады. Қазіргі таңда «Дильназ» компьютерлік жөндеу және дизайн орталығы аудан бойынша қызмет көрсетуде. Ал оның дәл алдында біз қаузаған «білектің күшін» анықтайтын құрылғы тұр.<blockquote>«Бірде бірге жұмыс істейтін Ерасыл деген бауырым осы идеяны айтты. Орталыққа «Rocky boxer силомер» аппаратын неге әкелмейсің деп ой тастады. Неге жүзеге асырмасқа деген ниетпен көп ойламай, Алматыға барып, алып келдім. Қойылғанына көп болған жоқ. Қазір жігіттер келіп, әр соққыға 100 теңгеден салып ойнап жатыр. Ойлап қарасам, жалпы тіршілікті бастағалы жоқтан бар жасауға болатынын түсіндім. Мен кәсіп бастарда көбі сенімсіздік танытты. Мүмкін басынан өткен соң ба? Бірақ барлығы жақындарыңның қолдауына байланысты екен. Кеудеңде үмітің сөнбей алға қарай ұмтылсаң алынбайтын қамал жоқ. Иә, бизнес немесе кез келген жұмыс сатысын 0-ден 10-ға дейін деп алсақ, көбі 11-ге бір-ақ жоғарылағысы келеді. Барлығының тез-тез болғанын қалайды. Дайын дүниені күтеді. Бірақ бәрі осыншалықты жеңіл қарайтын дүние емес. Алдымен адам бойында өзіне деген сенім мен сабырлық ұштасуы керек», – дейді кәсіпкердің өзі.&nbsp;</blockquote>ТүйінҚазір шағын және орта бизнесті дамытуға мемлекет басымдық беруде. Соның нәтижесінде, ауданда кәсіпкерліктің өрісі кеңеюде. Солай кәсіп ашамын дегендер арманын жүзеге асыруда. Сіз де ойда жүрген идеяңызды шындыққа айналдыра аласыз. Ол үшін мемлекет берген мүмкіндікті тиімді пайдалансаңыз болғаны.&nbsp;

Қармақшылық жастар кәсібінің нәсібін көруде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облыстық қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ ұйымдастыруымен Талсуат оңалту орталығындағы ерекше жандарға арналған спартакиада өтті.Шараның шымылдығын облыстық қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ директоры Бақытжан Камалов ашып, қатысушы командаларға сәттілік тіледі. Орталықта ем алушы жандарға мықты денсаулық, дертіне шипа беріп, қалыпты өмір дағдыларына оралуына тілектестігін білдірді.Тартысты «Толағай» отбасылық спартакиадасына ем алушы жеткіншектер ата-аналарымен бірге белсенді қатысты. Көңілді сайысқа «Қоғамдық келісім» КММ директорының орынбасары Фархат Халилуллаев, мекеменің бөлім басшысы Шахизат Абдраманова қазылық етті.Сайыс нәтижесінде Жалағаш ауданынан келген «Қызғалдақ» тобы жүлделі бірінші орынды қанжығасына байлады. Жеңімпаздар мен барлық қатысушыларға бағалы сыйлықтар мен «Қоғамдық келісім» КММ директоры атынан дипломдар табысталды. Шараға қатысушылар бір серпіліп қалды.Ал, Талсуат оңалту орталығының директоры Мейрамбек Әбдікәрімов қайырымдылық шараны қорытындылап, ұйымдастырушыларға ризашылығын білдіріп, Алғыс хат табыстады.&nbsp;

Қызылордада «Толағай» отбасылық спартакиадасы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Егемен елімізді дамыту бағытындағы міндеттер қатарында көлік инфрақұрылымын дамыту мәселесі назардан тыс қалған емес. Өйткені, жол да, көлік тасымалы да экономиканың өзегі іспеттес. Расында да көлік – ел экономикасының инфрақұрылымын қалыптастыратын салалардың бірі әрі бірегейі. Нақты әрі үздіксіз жұмыс істейтін көліктік кешен болмайынша мемлекеттің экономикасы ойдағыдай дами алмайды. Бұл ең алдымен, теміржол көлігіне қатысты, сол арқылы халықаралық және аймақаралық жүктер мен жолаушылар тасымалының негізгі бөлігі жүзеге асырылады.Сондықтан да «Теміржол – ел экономикасының күретамыры» деп бекер айтылмаса керек. Қармақшы ауданы, Жосалы кентіндегі Жосалы стансасының жүйелі жұмыс жасап келе жатқанына бір ғасырдан асқан. Теміржолшылардың атқарып жатқан қызметтерін көрмекке Жосалы стансасына арнайы барып, жұмыс барысын көзбен көрдік.Жұмысы үзілмейтін, қателесуге болмайтын мекемеде күндіз де, түнде де қайнаған тірлік. Ондағы мамандар да өздерінің жауапкершілігі мол жұмысты алып жүргенін жақсы түсінеді. Бұл мекемеге бүгінде Бауыржан Сағатұлы басшылық етеді. Әңгімеміздің төркінін стансаның тарихынан бастадық.<blockquote>«Жосалы стансасы 1904 жылдан бері жұмыс істейді. Ол уақытта станса Орынбор-Ташкент теміржолына қараған. Бастапқыда Жосалы осы Орынбор теміржолының шекарасы болған. Ал Анакөлден бастап Ташкент теміржолының құрамына кірген. Кейіннен заманның ағымына қарай түрлі өзгерістер орын алған. Бір жылдары «Батыс темір жолына» бағынсақ, кейіннен «Түркістан темір жолына» қараған. Одан соң «Қызылорда жол бөлімшесі» болып құрылды. Ал қазір «Қызылорда қосалқы бөлімшесі – Батыс» деген бөлімге қараймыз. Батыс бөліктегі бес облыстың теміржолшылары осында біріктірілген»,- деді станса басшысы Бауыржан Баянов.</blockquote>Бұл мекемеге он жылдан астам уақыт басшылық етіп келе жатқан Бауыржан Сағатұлы 1966 жылы Ақтөбе ауылында дүниеге келген. Кейіннен Жосалы кентіне қоныс аударып, осындағы №105 мектепті тәмамдаған. Еңбек жолын Жосалы механикалық зауытында токарь болып бастаған. Германия жерінде әскерде болып, азаматтық борышын өтеген. Әскерден оралған соң 1986-1987 жылы қайтадан зауытта еңбек етеді. Алматыдағы қазақ политехникалық университетіне «инженер-механик» мамандығына оқуға түседі. 1991 жылдан бастап теміржол саласында түрлі қызмет атқарып, станса кезекшісі, 1993 жылы станса басшысының орынбасары, 2011 жылдан бері станса басшысы болып еңбек етуде. Теміржолда қызмет ете жүріп «Пойыз қозғалысын ұйымдастыру» мамандығы бойынша білімін жетілдірген.<blockquote>«Біздің басты міндетіміз – пойыз қозғалысын ұйымдастыру, басқару. Оның қозғалыстағы қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Мекемеде қырықтан аса адам жұмыс істейді. Оның ішінде &nbsp;станса кезекшілері бар. Олар 4 ауысыммен кезектесіп, жұмысқа шығады. Ауысымдағы басқа қызметкерлер станса кезекшісіне бағынады. Одан өзге де оператор, тасымал құжаттарын өңдеу операторы, парк кезекшісі, тауар кассирі деген мамандар бар», – деген станса басшысы жұмыс барысымен таныстырды.</blockquote>Байқасақ, бұл жұмыстың жауапкершілігі үлкен. Барлық жүріп жатқан жүк пойызы, жолаушы пойыздарының қозғалысын ұйымдастыру оңай шаруа емес. Уақытылы пойыздарды қабылдау, оны уақытылы жіберу, уақытылы маневрлік жұмыстарды атқару, уақытылы вагондарды беру, жүкті түсіру, тиеткізу, алып шығу. Қарап отырсақ, бәрі уақытпен тікелей байланысты. Ал кешігіп қалуға әсте болмайды. Бір пойыздың кестесі бұзылып кешігер болса, ол осы стансаға бет алған өзге де пойыздардың кестесін бұзады.Мақаланы жазу барысында теміржолдың жүрегі атанған «Пост ЭЦ»-мен де таныстық. Толықтай автоматтандырылған арнайы жұмыс кабинеті. Қаптаған түймешені бағындырған мамандар қызу жұмыс үстінде. Теміржолдағы әрбір жолақ олардың көз алдында. Қай жолға қандай пойыз келетінін де осындағы мамандар үйлестіреді.<blockquote>«Қазір ГидУрал деген арнайы бағдарлама бар. Ол пойыздардың келген, кеткен уақытын, пойыз туралы барлық ақпаратты көрсетіп отырады. Бұл бағдарлама біршама теміржолшының жұмысын жеңілдетті. Қазіргі теміржол саласы заман ағымына қарай дамып келеді. Тепловоздар ауысып, жұмысшылардың жұмысы шамалы да болса азайды. Бір тетікті түртіп қалсаң болғаны. Дегенмен де, қай кәсіптің болмасын жеңілі жоқ. Мәселен бұрын тоқтаған пойыздың дөңгелегін тексеріп, тықылдатып ұрып жүретін теміржолшыларды жиі көретін едіңіздер. Олардың орнын техника басты. Қазір Анакөл және Ордазымен екі ортада «Понаб» деген аппарат бар. Ол үстінен пойыз өткен кезде дөңгелектің қызған-қызбағанын анықтап, станса кезекшісіне автоматты түрде қандай пойыз, қай вагон, қайсы дөңгелек екенін хабарлап тұрады. Осы арқылы пойыз тоқтаған уақытта мамандар аппарат көрсеткен дөңгелекті лезде тауып, жөндеу жұмыстарын жасап, қалпына келтіреді. Бұрын мұндай ақауды анықтау үшін пойыздағы барлық вагонның дөңгелегін ұрып, дауысын тыңдап шығу қажет болатын. Бұл да жаңа заманның жетістігі. Қай стансада болмасын, жұмыс орындары толықтай компьютерлендірілген. Бұрынғыға қарағанда алға қарай ілгерілеу бар. Теміржолшылар – бұл бір үлкен тату отбасы. Ондағы әр маман, станса кезекшісі, жолсерік, қозғалыс жылдамдығын реттеуші, бағыттаушы бір-бірін толықтырып тұрады. Жалпы, теміржол – бұл шексіз қозғалыс. Ал қозғалыс бар жерде өмір бар», – деп сөзін қорытты станса басшысы Бауыржан Сағатұлы.</blockquote>&nbsp;

Жосалы стансасының жұмысы жүйелі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Жүйе іске қосылған 2017 жылдың 1 шілдесінен 2023 жылдың 1 сәуірі дейінгі аралықта Қызылорда облысының тұрғындары Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына 49,7 млрд. теңге аударды, оның 30,8 млрд. теңгесі жұмыс берушілердің аударымдары болса, қалған 18,9 млрд. теңге - жеке кәсіпкерлер мен азаматтық-құқықтық келісімшарт негізінде еңбек ететін тұлғаларға тиесілі, - деп хабарлады «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.Жинақталған қаржы сенімгерлік басқару туралы келісім бекітілген Ұлттық банкте сақталады және МӘМС пакеті шеңберіндегі қызметтер ақысын төлеуге жұмсалуда.&nbsp;&nbsp;Егер тағы да басқа сұрақтар туындап жатса, сіз өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау қызметіне» жүгіне аласыз. Ал ол жерден мардымды жауап ала алмасаңыз, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының келесідей байланыс арналары арқылы өтініш жібере аласыз: fms.kz ресми сайты, 1406 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot.Осы құралдар арқылы сақтандыру мәртебесін тексеруге болады. Сондай-ақ медициналық сақтандыру жүйесіндегі өз мәртебеңізді тексеріп, жүргізілген төлемдер туралы ҚР электрондық үкіметінің сайтындағы (egov.kz) «Денсаулық сақтау» бөлімінде «Медициналық қызметтер туралы және МӘМС-ға аударылған сомалар туралы ақпарат» мемлекеттік қызметі арқылы білуге болады.&nbsp;

Қызылордалықтар Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына 49,7 млрд теңге аударды

 Сырдария ауданының жер көлемі қанша?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Үкімет мұнай өнімдерінің бағасын қайта қарау кезінде мемлекетке төленетін салықты арттыру жөнінде қосымша шаралар қабылдауы тиіс. Бұл туралы елдің әлеуметтік-экономикалық мәселелері жөніндегі кеңейтілген кеңесте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айтты, деп хабарлайды ҚазАқпарат.<blockquote>«Жұрт коммуналдық қызмет үшін төлеген ақшасы қайда кетіп жатқанын көріп отыруға тиіс. Қазіргі заманғы ақпараттық технология бұған толық мүмкіндік береді. Жанар-жағармайдың бағасын көтеру мәселесіне де дәл осылай қараған жөн. Түскен қаржыны делдалдар, яғни алыпсатарлар иемденіп кетпеуі қажет. Оны жаңа мұнай-газ жобаларын жүзеге асыруға және мұнай өңдеу зауыттарын жаңғыртуға жұмсау керек», - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.</blockquote>Осы орайда Президент Үкімет мұнай өнімдерінің бағасын қайта қарау кезінде мемлекетке төленетін салықты арттыру жөнінде қосымша шаралар қабылдауы тиіс екенін айтты<blockquote>«Жалпы, тариф саясаты бойынша Үкіметке тауарлар мен қызметтерді реттейтін «тұтынудың әлеуметтік нормасын» енгізу мәселесін пысықтауды тапсырамын. Бұл – халықаралық тәжірибе», - деді Мемлекет басшысы.</blockquote>

Жанармай саласын делдалдар иемденіп кетпеуі қажет – Мемлекет басшысы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ол – жастар жанашыры. Ол – шығармашылық үшін жаралған. Оның пайымдауынша, Аралда қолға алынбаған мәселе көп. Ол бар жақсылықты туған жеріне тарту еткісі келеді. Жастарды қолдау, олардың көкірек көзін ашу үшін бар уақыты мен қаражатын сарп етуге бар. Өйткені ол осы жұмысынан рахат алатын жан. Жайдарманшы, жас кәсіпкер, Төребек Дәрмағамбетовпен еркін әңгіме өрбіттік.&nbsp;– Төребек, ең алдымен әңгімені танысудан бастасақ? Өзіңіз жайлы айтып өтсеңіз...&nbsp;– Мен 1987 жылы 11 қыркүйекте Арал қаласында өмірге келдім. Отбасында 3 баланың кенжесімін. Білімім жоғары. Қазіргі таңда Арал қаласындағы оқушылар үйінде жұмыс жасаймын. Жұбайым – Жұлдыз, екі қыз тәрбиелеп отырмыз.&nbsp;–Шыны керек, көпшілік Төребекті қазақша КВН арқылы таниды. Жайдарманға жаңа толқын болып келген «Арал-АС» тобы жайлы толық айтып беріңізші?&nbsp;– Негізінде, мен ең алдымен Ақтөбе қаласының құрама командасында ойнап жүрдім. 2007 жылы сол кездегі қазақша жайдарман ойындарын көрсететін жалғыз арна– «Еуразия» бірінші арнасында біздің ойынымыз эфирге шықты. Осы кезден бастап Аралда да осындай команда болса деген жан-жақтан ұсыныстар келіп түсе бастады. Сөйтіп, ең алғаш Ғалым екеуміз жолықтық. Онда да бұрыннан бері осындай топ құру ойында жүрген екен. Команданың атын «Арал-АС» деп Ғалым қойды. Осылайша ауылдан өнерлі балалар іздей бастадық. Бас-аяғы 7-8 айдың ішінде құралдық. Басында 10-11 бала болды. Арасында азайды, көбейді. Ақырында 2 жылда ғана команда мүшелері тұрақталды. Сонымен 2008 жылы Ақтөбе қаласына алғаш рет республикалық батыс лигаға қатыстық. Мұнан соң, 2009 жылы Қызылорда қаласындағы Сыр елі орталық лигасы біздің бағымызды ашты. Бұл ойын телеэкраннан көрсетіліп, осы жылы біз чемпион болдық. Осыдан кейін бірден Астана қаласына кеттік. Өзіңіз білетіндей, мұнда «Жайдарман», КТА ойындарының чемпионы атандық.&nbsp;– Әзілдеріңіз өткір. Қоғамдағы маңызды мәселелердің қиюын келістіріп көрерменге ұсынғанда халық талай рет күлкіге көмілді. Сценарийді кім жазады?&nbsp;– Басында бізде автор болған жоқ. Біз көбіне ауылда көргенімізді, жүрген жеріміздегі болған оқиғаны әзілге айналдырып қойып жүрдік. Біздің қойылым кейіпкерлерінің 50 пайызы өмірде бар. Ал көрінісіміздің 30-40 пайызы болған оқиғалар. Ол кезде біз жан-жақта жүрдік. Басымыз тек пойызда бірігетін. Сол сәтте ғана біз дайындықты бастап, барлығымыз өз идеямызды ортаға салып, жинақтап бір жүйеге келтіріп, сосын барып қойылым етіп жасайтынбыз. Соңғы 3 жылдықта ғана автормен жұмыс жасай бастадық.&nbsp;– «Арал-АС»-тың алғашқы қадамына кімдер қолдау көрсетті?&nbsp;– Бізді бастапқыда әкем қолдады. Бірінші жылдықта санаулы ғана кәсіпкер қаржылық жағынан көмек көрсетті. Жетпеген қаражатты концерт қойып, түскен ақшаға билет алатынбыз. Бізге сол сәтте пойызға отырсақ болды еді. Әрі қарай қайда қонам, не ішіп, не жейміз? – деген сұрақтарға бас қатырған жоқпыз. Ең бастысы, біз үшін ойынға үлгеріп бару болды. Тіпті кейде несие де алатынбыз. Үстеме ақша да алдық. Әйтеуір шақырған ойыннан қалмай барып жүрдік.&nbsp;– «Арал-АС» өз көздеген биігін бағындырды ма?– Орындады деуге болады. Бастысы, чемпион болу еді. Оны алдық. Негізінде, осындай команда құрып жатырмыз дегенде, сенімсіздік танытқандар көп болды. Түрлі әңгімелер естігенімізді жасыра алмаймыз. Сол әңгімелер шыны керек ашуға тиді. Бізді сахнаның бір бұрышында ғана елеусіз қалады деп ойлады. Бірақ уақыт өте келе, соны айтқан жігіттер келіп қолымыздан алды. Мойындату деген осы шығар...&nbsp;– Расымен де, бүгін біз сіздермен мақтанамыз. «Арал-АС»-тың жігіттері теледидар арқылы қазақстандықтарға танылып үлгерді. Бүгінде түрлі бағдарламаларда, отандық кинода төбе көрсетіп жүр. Ал сіз әлі Аралдасыз. Болашақта Төребек те астаналық болуы мүмкін бе?– Ондай әзірге ой жоқ. Әрине ең алғашқыда ондай арман болды. Уақыт өте келе есейдік. Ел көрдік, жер көрдік. Біртіндеп ойымыз өзгере бастады. Бәлкім, ақыл тоқтаттық па? Қазір әке-шешемнің жанында қара шаңырақта отырмын. Ұсыныс жоқ емес, бар. Бірақ мен үшін қала – әрі кетсе бір апта қыдырып демалып жүретін жер. Ал ауылда ашылмаған нәрсе көп. Мүмкіндік мол. Мен тіпті көршілерімнің өзін қимаймын. Аралда халықтың 70 пайызы – танысың. Тойтомалақ, ойын-сауық, жұмыс бәріне үлгеріп жүресің. Қалада олай емес. Ешқашан уақыт жетпейді. Маған ондай өмір ұнамайды. Мен еркіндікті жақсы көремін. Ауылда жүріп те жұлдыз болуға, бағдарламаға түсуге, жұмыс жасауға болады. Қаладағыдай көп мүмкіндік болмаса да. Десе де, бұл менің қалауым.&nbsp;– Жастарға көп қолдау көрсетесіз. Бұрынғы жастар мен қазіргі өскелең ұрпақтың арасында қандай айырмашылық бар? Бүгінгі жастар өздерінің мүмкіндігін пайдаланып жатыр ма?&nbsp;– Әр адамның жолы әр түрлі. Олар біз жеткеннен де асып түсуі мүмкін. Бізден өзгеше жасауы мүмкін. Десе де, мектеп оқушылары ерте есеюге асығады. Тез ренжігіш. Тез ашуланғыш. Сосын оларға әлеуметтік желілерден басқа ештеңе қызық емес. Тіпті олар қоғамда не болып жатқанын да білмейді. Теледидар да көрмейді. Кітап жайлы сөз қозғаудың өзі артық. Сосын мынадай нәрсе бар, бір бала жақсы танылып, өзінің өнерін көрсетер болса, оған қасындағылар кері әсер етеді. Мазақ қылатындар бар. Содан барып жаңағы бала бәрін тастай салады. Яғни, ортаның кері әсері тиеді. Әйтпесе, бізде мықты әнші де, биші де, суретші де бар.&nbsp;– Өзіңіз айтып отырған осындай жастармен қалай жұмыс жасауға болады?– Бізді құртатыны болмайды деген нәрсе. Жастарға тәрбиелік мәні бар нәрсе жасаймыз дейміз, бірақ оған қызығушылық танытатын жандар аз. Мен өткен жылы заманауи би жарысын ұйымдастырып бастадым. Сол кезде көбі «бұл не береді, керек дүние емес» деп қарсылық танытты. Сенесіз бе, сол кезде жастар ағылып келді. Билеті қымбат болса да, күні бұрын өтіп кететін. Қатысуға ниеттілер де көбейді. Біз болмайды деген нәрседен арылып, жастарға не керек деген сұраққа жауап іздеуіміз керек сияқты. Біз қорқақпыз. Нәтижеге емес, тыныштыққа жұмыс жасаймыз. Тәуекел жасап үйрену керек.&nbsp;– «Арал-АС» шығармашылық орталығының жұмысы қалай жүріп жатыр?&nbsp;– Қазір біздің 2 тобымыз бар. Үлкен және кіші топтан тұрады. Мұнда ерікті жастар жұмыс жасайды. Оларға мен ешқандай айлық төлемеймін. Бірақ атаулы мереке күндері үлкен етіп дастарқан жайып, бір орта қалыптастыруға тырысамын. Түрлі кештер ұйымдастырамыз. Сол кезде олардың әрқайсысының жасайтын жұмысы бар. Олар осы арқылы жауапкершілікті сезініп үйренеді.&nbsp;– Әңгіменің арнасын футболға бұрсақ. Сіздің жетекшілігіңізбен құрылған «Порт» футбол командасының қазіргі деңгейі қалай? Жігіттер сенімнен шыға ала ма?&nbsp;– 5 жыл бұрын өзіммен құрдас жігіттер футбол командасын құрайық деп ұсыныс жасады. Мен қолдай кеттім. Атауын өзім қойдым. Бұл атау Аралға жақын болғандықтан өзімнің ойымда жүрген еді. Солай толығымен жігіттердің формасын алдық. Содан бері аудан көлеміндегі ала доп додаларына қатысып келеді. Олар кубок алмаса да, үлкенді-кішілі жеткен жетістіктері баршылық. Мен өзім де футболдан көп нәрсе түсініп қалдым. Қазір бұл жігіттерді де түрлі жарыстарға апарып жүрмін. Өткен жылы Қызылордаға барып қайттық. Жақында Қазалыға барып, жолдастық кездесу өткіздік. Жоспар көп. Енді Байқоңыр, Тараз, Астана қалаларына барсақ па деп отырмыз. Бірақ мен оларға аса бір үлкен көлемде демеушілік жасап жатқан жоқпын. Олар өздері ұсыныс жасап келеді. Мен беттерін қақпаймын.&nbsp;– Алда &nbsp;қандай жоспарларыңыз бар?&nbsp;– Биыл «Арал-АС» шығармашылық орталығын заңдастырсам деймін. Ойда жүрген жоба көп. Заңдастырған соң, осы шараларды біртіндеп ұйымдастыруға жол ашылмақ. Бірінші кезекте әншілер сайысы, мектептегі жас мамандар арасында өтетін сайыстар бар. Әзірге осылар алдыңғы қатарда тұр. Қалғандары біртіндеп бола береді. – Ауылдағы жастар назардан тыс қалып жатқан жоқ па? – Дұрыс айтасыз. Ауылда да ашылмай жатқан таланттар жетерлік. Оларды табу үшін біз алдымен сол ауылдардан бір адамды өзіміздің жанымызға жақын етуіміз керек. Касымызда алып жүріп, барлық нәрсені үйрету керек. Сосын ол өзінің достарын алып келеді. Солай-солай ауылда жастар командасы пайда болады. Бұл жастар да өздерін көрсетуге мүмкіндік алады. Маған бір жас келер болса, мен оларды қуана қарсы алар едім. Керек болса жарыстарға да алып барам. Бірақ бәрі бірден бола бермейді.– Сізді не толғандырады? Не қызықтырады?&nbsp;– Мені жастардың мәдениетінің төмендігі ойландырады. Бізде әлі концерт көру мәдениеті жоқ деп айтуға болады. Қазір жастар ондай кештерге танысуға, өздерін көрсетуге барады. Ал қызықтыратын нәрсе өте көп. Мейрамханадағы даяшының жұмысынан бастап, өзім отырған жердің безендірілуі– бәріне қызығушылық танытам. Үлкен қалаға барғанда міндетті түрде қонақ үйге барып, бір күн қонамын. Себебі мұндағы тұсқағаздар мен ішіндегі жиһаздың орналасуы, бәрін қалай үйлестіргендігін, қызметшілердің қонақпен сөйлесу мәдениетін өз көзіммен көргім келеді. Осындай талғампаз дүниелерден үлгі алып, бізге де алып келгім келеді.&nbsp;– Әңгімеңізге көп рақмет!&nbsp;

Төребек Дәрмағамбетов: Аралдың жастарын көтеру басты мақсатым

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қасиетті де, киелі Қазалы жерінде небір кәсіпкерлер өз табысын еселеп, халықтың қазынасын толтыруда. Мұнда сегіз мыңға жуық кәсіпкер түрлі саланы қолға алған. Соның ішінде, ең берекелі саналатын балық шаруашылығын иіріп отырғандар аз емес. Сондықтан да Қазалы мен Аралдың балықшылары ұстаған су маржанына елдің түкпір-түкпірінде әрдайым сұраныс жоғары. «Өзен жағалағанның өзегі талмайды» деген бар.Сыр өңіріндегі Қазалы, Арал ауданы ертеден балықшылар мекені саналады. Ал, балықшылар үшін су маржанын аулап ұстауда аудың атқарар рөлі зор болған. Мәселен, зерттеушілер Қазалының атауын «қаза» дейтін аумен байланыстырады. Сондықтан, оқырмандардың назарына балықшылардың негізгі құралы жөнінде ел аузындағы бірнеше ақпаратты ұсынуды жөн көрдік.Шайтан ау деген не?Су маржанын аулап ұстау үшін аудың атқарар рөлі зор, дейді кәнігі балықшылар. Оны ертеде балықшылар жібек жіптен, түйе жүні мен аттың қылынан тоқыған. Халық тілінде, аудың үлкен түрін – жылым деп атау дағдыға айналған. Жылым атауының төркіні, судың қатпай жатқан ау салатын бөлігінің атауымен байланыстырылады. Екінші болжамда – қазақ жеріне қоныс аударған шығыс славяндары мен Дунай бойы балықшыларының тіліндегі ау атауының қазақыланған нұсқасы. Өзен жағалап, су маржанын сүзіп алуды сүйікті кәсібіне айналдырған балықшылар әркезде аулардың алуан түрлерін тұрмысқа ыңғайлап ойлап тауып отырған. Солардың арасындағы атауымен елітіп, таңдандырып, ойға шомдыратын ең еркшесі – шайтан ау деп аталған. Ел аузында жүрген әңгімеге сенсек, жиырмасыншы ғасырдың басында Ұлы Отан соғысының алдында пайда болған. Жоқшылық пен таршылық дендеген шақта шағындап тоқып пайдаланылған ауға балықшылар өзара «шайтан ау» деген атау қойған.Әйтеке би кентінің тұрғыны Әмірбек Нұрымбаев, бұлай аталудың сыры – оның көлемінде болар деген болжамымен бөлісті. Әңгімеге тартқан кейіпкеріміздің айтуынша, қазіргі аулардың ұзындығы 30-40 метр болса, ол небары 5-6 метр ғана болған екен. Ағысқа қарсы құратын арқалығы мен табандығы бар құрма ау саналған. Әдепкі уақытта балықшылар, оны жәй жіптен тоқыса, кейін орнына капрон жіппен ауыстырып тоқыған. Ірі балықтар аулау мақсатында «шайтан ау» торларын кең қылса, кішкентай балық ұстау үшін тор көзін кішірек көлеммен дайындаған. Азығы үшін қолданған шағын ауды балықшылар өзі ойлап тапқан. Ол кезде 4-5 балық ұстап, бір руды асырай алатын жағдайда болған деседі. Тез салып, жылдам суырып алатындықтан «шайтан ау» деп аталған-мыс. Қазіргі күні мұндай ауды ешкім қолданбағандықтан. Сұраныста жоқ.Қазалы «қаза» атауымен байланысты ма?Қ.Пірімов ауылының тұрғыны Рамазан Қонысбай жұмыстан қолы қалт еткенде, жақын маңдағы өзен-көлдерге барып, отбасына балық аулап келуді әдетке айналдырған. Рамазан Қонысбайдың деректеріне сүйенсек, кезінде балықшылар «гөңкі» ауды кеңінен қолданған. Ол үш қабатты, екі жағы керегенің көзіндей үлкен, ортасы кішірек болады екен. Ірі балықтарды аулау үшін капрон жіптен тоқып, жасаған.Ал, талдан иіп дайындалатын «қабадан ау» өзен-көлдің тайыз жерлеріне құру мақсатында ойлап табылған құрылғы саналады. Оның ерекшелігі – ауға кірген су маржаны қайта шыға алмайды. Сонымен бірге, ел аузында жүрген «ақанай ау» көпті тамсандырған. Ауды тоқыған адамның құрметіне солай аталған көрінеді. «Ақанаймен» тек ғана, үлкен жайындар ауланған екен.<blockquote>«Енді бір әңгімелерде ауыл ақсақалдары Сырдарияны жағалаған балықшылар «қаза» ауын құрғандықтан ауданның «Қазалы» деп аталуы мүмкін деген тұжырым келтіреді. Олардың дерегінше, «қаза» майланғанда балық судың бетіне шығып тұрады. Кейін аулардың жаңа түрлері пайдалануға енгеннен кейін «қаза» қолданыстан шығып қалған. Қазаны қамыстан, жыңғылдың шыбығынан жерге қазық қағып, соны айналдыра тоқитын болған. Ұзына бойына 10 метрге дейін тоқып, астыңғы жағынан балық кіретін орын қалдырған. Ішіне су маржаны толғанда бетінен шолпымен сүзіп алып отырған», – дейді Құмжиек ауылының тұрғыны Рамазан Қонысбай.</blockquote>Тоқылған тордың түрі көпАудың самала, қода, құрма, шөміш, тағы басқа да, бір-бірінен өзіндік құрылымдық айырмашылығы бар көптеген түрлері қолданылғаны туралы тілдік және этнографиялық мәліметтер тарихи құжаттарда кездеседі. Әр жердің өзіндік ерекшеліктеріне қарай шеберлер ертеректе балық аулайтын құрылғыларды ағаш, шілік немесе қамыстан тоқып жасаған. Мұндай құралдардың тор көздерінің мөлшері аулайтын балықтың айқұлағынан ілінетіндей және балықтың басы өтпейтіндей мөлшерде жасалған. Соның бір түрі – қода деседі. Ау түрлерін пішіні, құрылымы, көлемі және қолданыстық ерекшелегіне қарай негізінен үш топқа бөліп қарастыруға болады.<blockquote>«Сүзгі ay – үлкен сулардан балық аулауға құрылатын ортасы сүйретілген, ұзынша етіп тор көзінен үлкен балықтар өтіп кете алмайтындай етіп тоқылған жабдық. Сүзгі төрт бұрышына тағылған арқан арқылы ауға түскен балық сүзіліп алынады. Сүзгі аудың ақап ау, аламан ay, майшабақ ay тәрізді түрлері кездеседі», – дейді қазалылық ақсақал Әбдіреш Баймұратов.</blockquote>Сонымен қатар, ел аузындағы құрма ау – жалпақ тоқылып суға кесе көлденең керілетін ау түрі. Тоқылуы сүзгі ауымен ұқсас. Мұны қыста мұз астында, жазда суға екі жағына екі қада орнатып, астыңғы жағының әр жеріне тас байлап, құрып қояды. Одан өтпек болған балық желбезегінен тор көздеріне кептеліп, оралып қалады.Көпті көрген ақсақалдың мәлімдеуінше, шөміш ау – көлемі шағын, тордың түп жағы қанар тәрізді ұзынша болып келген ау түрі. Тоқылуы сүзгі ау мен құрма ауға ұқсайды. Алдымен ұзын сырыққа ағаштан иіп, сап орнатады да, оның басына тоқылған ауды жіппен жіпселейді. Көбінесе түнге қарай құрылатын шөміш аудың түрлері көп. Олар қол қауға, тоспай, қара ау, бөгеу ау деп те аталады. Бөгеу ау құрылған жерінде ұзақтау, яғни, бір-екі ай тұрады.Ағынды суларда әрқайысысы 15-20 құлаш болатын бірнеше ауды бір-біріне жымдастыра жалғап, өзенге көлденеңнен құратын «ығызбай» ауы қолданылады. Оның үстіңгі арқалығына қалтқы, астыңғы табандығына салдауыр байлайды да, арқалықтың екінші ұшын қайықтағы балықшы ұстап отырады. Аудың мөлшері әртүрлі, ұзындығы бір жарымнан 8-20 құлашқа дейін барады. Басқа халықтардан сауда-саттық жолымен келген ау көзінің мөлшерін қазақ балықшылары үш, төрт, алты елі деген немесе төртінші, бесінші, алтыншы сияқты миллиметрлік өлшеммен атау қалыптасқан. Осыған байланысты, аудың қандай балықты ұстауға қолайлы екендігі балықшылар тілінде – «алты елі ауға табан балық, үш елі ауға торта түседі» деген тұрақты сөз орамында сақталған.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары