<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 14 маусым – Дүниежүзілік донорлар күні. Қан құю арқылы ауыр халдегі науқастардың өмірін аман сақтап қалуға болады. Сондықтан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымдары барлық елде сапалы қанның қорын қамтамасыз етуді көздейді.&nbsp;Донорлыққа тарту, адам өмірін сақтау мақсатында жыл сайын 14 маусым – Донорлар күні аталып өтеді. Бұл үрдіс біздің облыста да дәстүрге айналған. Себебі, бүгінде қан және қан өнімдеріне халықаралық деңгейде сұраныс артқан. Сондықтан әлем елдерінің медицина мамандары осындай қан қорын жинақтап, сақтауды қолға алуда.&nbsp;Осы орайда, облыстық қан орталығында «Қан тапсыр, плазма тапсыр, адамдарға өмір сыйла және мұны жиі жаса» ұранымен акция ұйымдастырылды. Акция жиынында облыстық денсаулық сақтау басқармасының бөлім басшысы Раушан Сейтқасымқызы мен облыстық қан орталығының бас дәрігері Серік Қуандықұлы донорларды мерекемен құттықтап, арнайы Алғыс хаттармен марапаттады.&nbsp;Мереке қарсаңында тұрақты түрде донорлықпен айналысып жүрген 70-тен аса ерікті қан тапсырды. Оның ішінде, түрлі сала мамандары, ерікті жастар, &nbsp;медицина қызметкерлері, сондай-ақ «АMANAT» &nbsp;партиясы қалалық филиалы өкілдері, облыстық қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ қызметкерлері, «Ассамблея жастар» ұйымы мен этномәдени бірлестіктердің өкілдері де бар.&nbsp;<blockquote>«Мен бүгін адамдардың өмірін сақтап қалу ниетінде алғашқы рет қан тапсырдым. Біздің Лалуевтар отбасының барлық мүшелері де қан доноры. Ағам, тәтем барлығымыз бірге бүгінгі акцияға қатыстық», - дейді «Вайнах» облыстық шешен-ингуш этномәдени бірлестігінің белсендісі Дени Лалуев.&nbsp;</blockquote><blockquote>«Донор болу арқылы біз түрлі жағдайға тап болған жандардың өмірін сақтап қалуға үлес қосамыз. Сіздерді акцияға белсене қатысып, сауапты іс жасап, адам өмірін сақтап қалуға шақырамыз! Бұндай акциялар алдағы уақытта өз жалғасын табады», - деді «Қоғамдық келісім» КММ аға сарапшысы Нұргүл Ақсақалова.</blockquote>Облыстық қан орталығының бас дәрігері Серік Қуандықұлының айтуынша, соңғы бес айда аймақта қан тапсыруға 5 мыңнан аса тұрғын ниет білдірген. Ал, жалпы қан тапсырғандар саны – 4 мыңнан асады. Атап айтқанда, қан доноры – 3922 адам, плазма доноры – 15адам, тромбоцит доноры – 499 адамды құрайды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/354021126_3515180592134429_526137295889782558_n_e2fad829d4.jpg" alt="354021126_3515180592134429_526137295889782558_n.jpg">

Қызылордада донорлар акциясы ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp; Сырдария ауданы бойынша жалпы мүгедектігі бар адамдар саны – 1190-і құрайды. &nbsp;Оның ішінде I топ – 112, II топ – 324, III топ – 496, 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балалар – 258 болып табылады.&nbsp;Айта кетейік, өткен жылдың 1 қаңтарынан бастап, жеке оңалту бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдардың техникалық оңалту құралдары мен қызмет түрлері «Әлеуметтік қызметтер порталы жүйесі» арқылы көрсетілуде. Аталған жүйенің мүмкіндігі шектеулі жандарға 2023 жылдың 1 маусымына 953 мүгедектігі бар адамдарға өтініштеріне сәйкес портал арқылы тапсырыс берілді. Оның ішінде: протезді- ортопедиялық құралдарға – 105, техникалық көмекші құралдарға – 626, санаторий-курорттық емделуге – 85, жеке көмекшімен – 125; ымдау тілі маманының қызметімен – 12 адам қамтылды. Аталған тапсырысты мүгедектігі бар адамдар электрондық цифрлық қолтаңба арқылы порталда өз таңдаулары бойынша жасады.<blockquote>&nbsp;Қазіргі мүмкіндігі шектеулі жандарға қолдау көрсету тұрақты түрде жүзеге асырылуда. Біздің бөлім тарапынан мүмкіндігі шектеулі жандардың құқығын қорғау, олардың арнайы мамандармен қамтамасыз ету, жәрдемақыларын уақытылы алуға жағдай жасау бойынша білікті қызметкерлер жұмыс жүргізеді. Шын мәнінде, 1190 мүмкіндігі шектеулі жандардың денсаулығына көңіл бөлу – маңыздылығын жоймайды. Расында, әрбір мүмкіндігі шетеулі жанның материалдық базасын жақсартуға жағдай жасау өз тиімділігін көрсетіп келеді. Есту аппараттары, көру, жазу құралдары, арнайы қол арбалар мүмкіндігі шектеулі жандарға беріліп отырады, – деді аудандық жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің басшысы Мақсұт Қаратаев.</blockquote><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a0f86854_6398_40a2_aea3_0ac602b2a00c_da05b8fa54.jpg" alt="a0f86854-6398-40a2-aea3-0ac602b2a00c.jpg"></figure>

Сырдарияда мүмкіндігі шектеулі жандарға қолдау көрсетіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Нан көптеген адамдардың ас мәзіріндегі негізгі және маңызды өнімнің бірі болып табылады. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек бір адам жылына орта есеппен 100 кг &nbsp;тұтынатыны анық. Негізінен, мамандар медициналық норма 120 кг тұтыну қажеттігін айтады. Егер оншақты жыл бұрын нан өндірушілер тек қалыпта пісірілген нан мен батонды ұсынған болса, бүгінде нан асортименті айтарлықтай ұйғалған екен. &nbsp;Дәмді нанды қалай әзірлеу керек екенін бұл наубайханадағы әрбір қызметкер білетіні жасырын емес. Шаған ауылындағы кіші нан шығаратын цехтың жұмысымен таныстаруды ойға алған болатынбыз. Озық технологиямен жабдықталған ондағы өнімдерге деген сұраныс жоғары болып табылады.&nbsp;<blockquote>Біз ас атасы нанның &nbsp;сан түрлі түрін дайындап шығарамыз. Сұраныс та жоғары екенін айта кетейн. Мұнымен қоса тәтті бәліштер, торт және самсаны тапсырыстың түсуіне байланысты дайындаймыз. Ал үй нанын күнделікті 120-150 бөлкеден үзбей пісіреміз. Себебі жақын жерлерге дүкендерге өткізіп, халыққа жібереміз, – дейді кәсіпкер Қарлығаш Үмітбекқызы.&nbsp;</blockquote>Шағандық наубайханашы Қарлығаш Үмітбекқызы осыдан 5 жыл бұрын &nbsp;мемлекеттен 8 00000 мың теңге &nbsp;қайтарымсыз қаражат алып өз кәсібін бастаған болатын. Бұрыннан осы саланы жақсы меңгерген кәсіпкер әйел бүгінде қарамағына екі жұмысшы алып, еңбекпен қамтып отыр. Ауыл тұрғындары да осы наубайхананың дәмді өнімдерін асыға күтеді. Себебі мұнда дайындалатын нанның оннан астам түрінің бағасы да сапасы да көңілге қонымды. Оны дүкен сөрелеріне келген әрбір өнімнің бір мезеттен өтіп кетуінен байқауға болады.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Бұрын тапсырыспен торт пісіріп үйден сататын едім. Кейін күйеуім өмірден өткеннен кейін үйдің бар ауыртпалығы өзіме түскені мәлім. Балаларыма демеу болып, оларды өмірге қанаттандыру керек. Бірде мемлекеттің кәсіпкерлерге үлкен қолдау көрсетіп жатқанын естіп, бағдармалама аясында құжаттарымды тапсырдым. «Бұйырған кетпейді» дегендей, кәсібін қолдау тауып қайтарымсыз қаражатқа ие болдым. Осылайша, жұмыссыз әйелдерді қасыма жиып, нан пісірудің түрлерін үйреттім. Дайындауға қажетті нан пісірі газ пешінің екі түрін және торт дайындауға арналған миксер секілді дүниелерді алып, кәсіпті бастап кеттім, – деді ағынан жарылған кәсіпкер Қарлығаш Үмітбекқызы.&nbsp;</blockquote>Ауыл арасында «Қарлығаштың торты», «Қарлығаштың наны» деген тіркестер бар. Дүкенге нан іздеп &nbsp;келген әрбір тұрғын осы кәсіпкердің өнімін бірінші сұрайды. Халық алғысына бөленген кәсіпкер әйелдің сапалы өнім дайындайтынын осыдан-ақ байқауға болады.&nbsp; &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/9c53c16e_25c0_4672_a6f7_ab87280d56ab_c0740ce67e.jpg" alt="9c53c16e-25c0-4672-a6f7-ab87280d56ab.jpg"></figure>

Шағандық кәсіпкер қайтарымсыз қаражат алып өз кәсібін жандандыруда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қоғалыкөл ауылына сапарымыз барасында жеке бизнес иесімен амандық сұрасып, жөнімізді айтқаннан соң Темірбек Тұрғанұлы Қожанов байыппен сауалдарымызға жауап бере бастады. Газельдің қасында тұрмыз. Әуелгі міндет – кейіпкеріміздің қандай кәсіппен айналысатынын білу. Алғашқы сұрағымыз да соған сай. Шаруаға бейім Т.Қожанов бірден шешіле сөйледі.&nbsp;<blockquote>– Ауылдың шығыс жағында Базаркөл мен Кіндіккөл бар. Өзі екі шақырым жер. Сонда балық шаруашылығымен айналысамын. Бұл іске бейімделгеніме 15 жылдай уақыт болды. Қазір 3 тұрғынды жұмыспен қамтып отырмын, – деді кәсіпкер. Басты сұрақтың жауабын білгендей қойын дәптердің жаңа бетіне «Балықшы» деп жазып қойдым. Содан соң әрі қарай сөзге құлақ түрдік. Темірбек Тұрғанұлы балық шаруашылығымен айналысудың қыр-сырын түсіндірді. Су жануарының уылдырық шашу кезеңінен бастап ерекше күтімде болатыны, оларды көбейту, қоректендіру ісі көптің қолынан келетін іс емес. Қыс мезгілі таяп қалды. Бұл мезгілде балықтың тыныс алуына жағдай жасау өте маңызды. Сонымен бірге, көлдерде балық көбейген. Сондықтан қазірден көлдердің суын көбейту керек. Осы мақсатта Жаңарық каналымен су жеткізілуде. Ал қақаған қыста мұз қатқанда әр жерден ойып, қамыс салынады. Бұл олардың демалуына сеп. Кәсіпкердің жары Жұмакүл Қожанованың атындағы Қоғалыкөл көліне де осы жұмыстар жасалуда.&nbsp; Көлдерден ауланған балықтан түсетін пайда көп. Ауыл, қала халқы басты тұтынушы. Арагідік жәрмеңкелерге де шығып тұрады. Көбінесе 15-20 келілік амбурлар, сазан, дөңмаңдай секілді балық түрлері сатылымға шығарылады. Осы жұмысқа деп арнайы газель көлігін сатып алған екен. Кәсіпкермен бірге ақырын ерекше бортты уаздың жанына келдік. Мұны не үшін қолданатынын сұрағанымызда, Т.Қожанов бал арасын асырайтынын айтты. Сөйтсек, ауылдағы әйгілі омарташы осы кісі екен. Кәсіптің көзін білетін шаруа адамы жоғарыда айтқан көлдердің жанындағы жайылымдық жерлерді осы мақсатқа қолданатын болып шықты.&nbsp; Көбіне, балды орыс ағайындардан сатып алып жүргеніміз рас. Қазекем бұл іске бет бұра бермейді. Әрине, бал арасын асырап, оның өнімін алу деген қиынның-қиыны. Ал Темірбек Қожанов үшін оңай жерде нан жоқ. Бұл кәсіппен айналысқанына да аз уақыт болмапты. Он жылдың шеңберінде кәнігі омарташы болып алған. Тіпті, аралардың отбасылық жағдайына дейін тәптіштеп айтқанда таңғалдық. – &nbsp;Негізі, ара 29 күн өмір сүреді. Аналықтары 5-6 жылға дейін шыдайды. Бұларды ерте көктемнен бастап қоректендіру қажет. Мамырдан бастап дала өсімдіктері гүлдей бастағанда бал жинайды. Сол кезде аралар көбейеді. Арнайы жәшікке әкелген балды бұлар бірнеше рет сүзгіден өткізеді. Ішіндегі зиянды заттардан тазартып, өздері өліп кетеді, – деді кәсіпкер.</blockquote>Көктем мезгілінде бал жинаған аралар балалайды екен. Одан шыққан аралар бастапқыда арнайы жәшік ішіндегі жақтаудың тазалықшысы болады. Шамалы уақыттан соң күзетшілікке ауысады. Содан кейін ұшып, бал жинайтын көрінеді. Осындай өзіндік ішкі тәртіптерін айтқан омарташы асырап жатқан араларын қыстан аман алып қалудың қамына кірісіпті. Есік алдындағы ықтасынға жәшіктерді жинаған. 60 отбасыны әр жәшікке екі отбасыдан қойған. Ол жәшік ішіндегі жылулықты сақтайды. Және де қыстан аман алып шығуға әлсіз отбасыларды бір-біріне әдейілеп жұптаған. Екі отбасыны бір жәшікке тоғыту үшін пияз және әтірді пайдаланған. Бір-бірінің иісін сезбеу үшін осылай жасамаса қосылмайды екен. Сондай-ақ, кәсіпкер әркезде таза жүруді тілге тиек етті. Жағымсыз иіс-қоңысты сезе қалса, аралар жат адамға бірден шабуыл жасайды екен.&nbsp;<blockquote>Кейде аралар өз ішінде бүлік шығарады. Сол кезде не жағдай болғанын тексересің. Ішіндегі жалғыз аналық қартайып, өліп қалуы мүмкін. Аналық жоқ жерде еш тірлік болмайды. Сондықтан мұны үнемі бақылап жүресің. Бір орыс «Жиырма жыл болса да әлі үйреніп жүрмін» деп еді. Сол айтқандай, он жыл болса да әлі омарташылықты үйренумен келемін, – деген Темірбек Тұрғанұлы қазіргі жағдайдағы аралардың тіршілік үшін күресіне де тоқталып өтті.</blockquote><blockquote>Нашар бір отбасы бар еді. Бір ұяға бірен-саран ара кірді ма болды ғой, қыстан аман шықпайды. Сол күзетшісі нашар болды ма қай күні бір үяға бір-екі ара кірген. Олар балды ұрлап, басқаларына да айтып барған ғой. Сөйтіп, жан-жақтан қаумалап, екі күннің ішінде сол ұядағы балды тындырды. Енді оның аралары өліп қалады. Тіршілік үшін күрескенімен қаншама ара келсе, еш қоймайды, – деді омарташы.</blockquote>Осындай жіті қадағалаудың арқасында ара өнімі де пайданың көзі болып тұр. Жылына 3-4 рет арнайы аппаратпен бал алынады. Кәсіпкер «Көпшілік балға қант қосады» дейді. Ал Т.Қожанов қоспасыз, таза өнімді халыққа қолжетімді бағада береді. Оның сапасын анықтаудың сырын да айтты. Кәдімгі 1 литр судың салмағынан 1 литр бал салмағы жарты келіге басым болуы керек екен. Ал 1,5 литр балдың салмағы 2,4 келі болуы тиіс. Сол сапалы болмақ.&nbsp;Кейіпкеріміз мемлекеттік бағдарламалар негізінде несие алып, мал басын көбейту тұрғысында да кәсібін дөңгелетуде. Қора жағында жылқы ұстап, арнайы бағып жатқанын көрдік. Ол ісіне де береке тіледік. Сөйтіп, бар кәсіптің басында жүрген Темірбек Тұрғанұлымен тілдескеннен кейін манағы қойын дәптерге «Балықшы» деп жазғанды бел ортадан сызып, «Әмбебап кәсіпкер» деп қойдым.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/c164ab24_2152_43e5_bd27_d9fb1b7868dc_c705842dc4.jpg" alt="c164ab24-2152-43e5-bd27-d9fb1b7868dc.jpg"></figure>&nbsp;&nbsp;

Қоғалыкөлдік кәсіпкер балық шаруашылығын дамытуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Арал ауданы бойынша 1500 гектар жерге егіс егу межеленген. Оның 87 гектары көкөніс, 342 гектары бау-бақша дақылдары.Биылғы жылы ауданымызда мал шаруашылығы мен қатар егін шаруашылығы да ауыз толтырып айтарлықтай деңгейде дамып, егіс көлемі артып, тұрғындар мен жеке кәсіпкерлер ауданның азық-түлік оның ішінде бау-бақша, көкөніс өнімдерін сырттан тасымалдауды азайту мақсатында жемісті жұмыстар атқаруда.Бүгінгі күнге, Қосжар ауылдық округі бойынша жеке кәсіпкер Елтай Төреханов тамшылатып суару әдісі арқылы егілген 18 гектар құрайтын егіс алқабында 2 га жерге қияр, 1,5 га жерге қызанақ, 0,5 га жерге асқабақ, 4 га жерге қауын және 10 га жерге қарбыз егіп, қазіргі таңда диханшы күніне шамамен 100-150 кг қияр өнімін алуда.Ал, Сексеуіл кентінің тұрғыны, жеке кәсіпкер Ахметжан Боханов 240 шаршы метрді құрайтын жылыжай жұмысын бастап, қазіргі таңда голландиялық қиярдың бірнеше сортының өнімдерін алып, тұтынуда. Аталған азамат мемлекет тарапынан қолдау алып, «Қайтарымсыз грант» иесі атанған болатын. Бүгінде дихан жылыжай жұмыстарынан бөлек, отбасылық кәсіп негізінде 7 гектар жер жыртып, бау-бақша (қауын,қарбыз) дақылдарын орналастыры.Шаруалар жергілікті кәсіпкерлер мен өңірдегі ірі, шағын дүкендерді нарық бағасынан төмен бағадағы қияр өнімімен қамтамасыз ету арқылы бағаның тұрақтылығына өз көмектерін тигізуде.Бұл жасалып жатқан жұмыстардың негізгі мақсаты жеке тұрғындарды төмен бағада азық-түлік, көкөніспен қамтып, аудандағы импортты азайтып, нарық бағасын тұрақтандыру болып табылады.Сондай-ақ Қосжар ауылдық округі маңындағы Майшығыр өңірінде қияр дақылының алғашқы өнімі алынды. Өңірлік өнім жақын арада аудан дүкендерінде сатылымға шықпақ.Қосжарлық жеке кәсіпкер Елтай Төреханов заманауи тәсілдерді ұштастыра отырып, жалпы көлемі 18 гектар аумаққа түрлі көкөніс және бау-бақша дақылдарын орналастырған болатын. Оның ішінде, 2 га қияр, 1,5 га қызанақ, 0,5 га асқабақ, 4 га қауын және 10 гектар аумаққа қарбыз еккен. Алқап тамшылатып суару жүйесін қолданады.Бүгінде диханның көктемдік еңбегі ақталды. Голландиялық қияр тұқымының Авелла F1 сортын өсірген кәсіпкер бүгіннен бастап ауылішілік азық-түлік дүкендерде аталған өнімді 200 теңгеден сатылымға шығарған. Ал өзге аймақтардағы базар сөрелеріне бұл өнім 350 теңгеден ұсынылмақ. Өнім толық алынған соң бағаны төмендету жоспарлануда.Алдағы бір аптада қарбыз бен қызанақтан алғашқы өнім алу жұмысы басталмақ.Тұрғынның бұл кәсібі ауданды жергілікті өніммен қамту саясатын ұстауда септігін тигізуде.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/352497812_3571021353226225_6963644808664254785_n_1a7766cdff.jpg" alt="352497812_3571021353226225_6963644808664254785_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/353387060_3571007356560958_1894188010559856018_n_39def66d0d.jpg" alt="353387060_3571007356560958_1894188010559856018_n.jpg"></figure>

Аралдық дихандар алғашқы өнімдерін жинауда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазалы аудан әкімі Мұхтар Оразбаев «Жалаңтөс батыр» ЖШС-ның күріш алқабына барып, егістікті суға бастыру жұмыстарымен танысты.Қазіргі таңда Сырдария өзеніндегі су деңгейінің аз болуына байланысты барлық шаруашылықтардың егіс алқабтарын суландыру жұмыстарында қиындықтар бар. Осының салдарынан кей каналдарға мүлде су жетпей тұр.Бұл мәселені ішінара шешу мақсатында «Жалаңтөс батыр» ЖШС-і «Қазалысушар» өндірістік учаскесінің биыл су тапшылығының алдын алуға байланысты алған екі насосын пайдалануда.Шаруашылықтағы қиыншылықтар мен маңызды мәселелер жөнінде «Жалаңтөс батыр» ЖШС директоры Қасқырбай Әлімбай аудан басшысына егжей-тегжейлі айтып берді.&nbsp;«Жалаңтөс батыр» ЖШС дихандары биыл бес жүз гектар жерге күріш еккен. Аталған аумақта елу гектар мақсары, жүз елу гектар жаңа жоңышқа, төрт жүз гектар ескі жоңышқа күтіп бапталуда. Қазіргі таңда мұнда алғашқы суға бастыру жұмыстары жүріп жатыр.&nbsp; Мұхтар Әуесұлы шаруалардың жұмысына сәттілік тілеп, биылғы жылы жоғары көрсеткіш көрсетіп, молшылықта қауышуды айтты.&nbsp;Айта кетейік, аудан әкімі бұдан бөлек Ақтан батыр ауылындағы «Сыр маржаны» ЖШС-нің күріш алқабымен де танысты.

Қазалы ауданының әкімі егістік алқаптарын аралады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Ғани Мұратбаев жиырма үш жыл ғана өмір сүріп, жаһанға танылған тұлға. Ол XX ғасырдың жиырмасыншы жылдарындағы саяси-ағарту жұмыстарына белсене араласты, Шығыс жастарының рухани көсемі де болды. Тіпті, панасыз жүрген жетім балаларды көше-көшелерден іздеп жүріп тауып, оларды пансиондарға орналастырды, икемділерін оқытты да. Бір ғана Тәшкент қаласынан 800-ден астам баланы осылай өлімнен арашалап қалғанын қаһармандыққа балар едік. Керек десеңіз, Орта Азия мемлекеттерінің пароход жүйесін үйлестіріп, Арал және Әмудария флотилиясына басшылық жасаған Ғаниға КСРО Әскери соғыс теңіз флотының комиссариаты «Құрметті теңізші» атағын берген. Жерлесіміздің жалпақ жұртқа көп айтыла бермейтін қырлары жетерлік. Осы орайда, оның тағы бір елеулі еңбегін ел есіне салғымыз келеді. Өйткені, Ғанидың қазақтың сырлы сазының сақталуына сіңірген қызметі өз алдына бөлек әңгіме.1921 жылы 7-11 шілде аралығында Орынборда өткен Қазақстан комсомолының бірінші съезінде Ғани музыка зерттеушiсi, қазақ әндерi мен жырларын және күйлерiн нотаға түсiрушi Александр Викторович Затаевичпен танысады. Ол кезеңде А.Затаевич қазақтың ән-күйлерін жинақтап, терең зерттеу жүргізіп жүрген еді. Орайы келгенде айта кеткен жөн, сазгер 1920 жылдың көктемінде Орынбор қаласына Варшавадан келгенде қазақ музыкасының кешіне қатысады. Сонда ұлы дала сазының әуенділігіне таң қалады. Затаевич үйіне келе салысымен отбасына: «Бүгіннен бастап қазақ әндерін жинаймын», деп өз шешімін білдіреді. Бұл болашақта аңызға айналатын ұлы істің бастамасы екенін ол кезде ешкім де білген жоқ. Осылайша, Затаевич ел аралап, қазақ әндері мен күйлерін 500-дей адамнан жазып алған. Оған қазақ әндері мен күйлерін жинауға қазақ зиялылары да көптеп көмек қолын ұсынды. Олар: халық композиторы Жаяу Мұса Байжанұлы мен Үкілі Ыбырай, әнші Әміре Қашаубайұлы, батыр Аманкелді Иманұлы, қоғам қайраткері Сара Есқызы, әнші Жанбике Шанина, Қазақстанның халық әртісі Елубай Өмірзақұлы, қоғам қайраткері Алма Оразбайқызы, ІІ Бүкілқазақ партия жиылысының қатысушысы Шөпбай, Қазақ мемлекеттік театрының әртісі, әнші Дәлилә Оңғарбайқызы, ұлы ғалым Қаныш Сәтбайұлы, жазушы Ғабит Мүсірепұлы, Қазақстанның халық әртістері Қалибек Қуанышбайұлы, Серке Қожамқұлұлы, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі А.Тоқпанұлы т.б. Солардың қатарында қазақ жастарының көшбасшысы Ғани Мұратбайұлының да болғанын мақтанышпен айтамыз. Олардың есімдері Затаевичтің «Қазақ халқының 1000 ән-күйі» атты еңбегіне енгізілді.Сөйтіп, А.Затаевич Ғанидың орындауымен «Дударай», «Қатын жырау», «Қара торғай», «Сәулем-ай», «Әу-қарғам» әндерін нотаға жазып алады. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Сара Есова осы тарихи оқиғаны былай еске алады: «…Ғани тек қоғам қайраткерi ғана емес, өнер қайраткерi. Ол әндi жақсы көретiн. Өзi жақсы ән салатын. 1921 жылы Қазақстан комсомолының I съезiне шақырылып келгенiмiзде Орынборда Ғанидың тапсыруымен Ерғали Алдоңғаровтың үйiнде («Комсомол» журналының редакторы, белгiлi журналист) бiраз жастар ортамызға Затаевичтi алып, үлкен сауық кешiн өткiздiк. Сол жолы Ғани Мұратбаев, Ерғали Алдоңғаров, Алма Оразбаева, Мәдина Оразбаева (Алманың сiңлiсi) және дауысымызды Александр Викторович Затаевич ұнатқанды. Затаевич “Қазақтың 1000 әнi” бiрiншi томына Ғанидың айтуымен «Дудар-ай» және «Қатын жырау» әндерін енгiздi.…Ғанидың бастауымен әрқайсысымыз ән салып, өлең айтуға қатты құмар болдық. Ғанидың бiр ұмытылмас мiнезi осы. Азғантай өмiрiнде артында ұмытылмас iз қалдырып, жолдастары, құрбылары, шәкiрттерi ортасында жұлдыздай жарқырап жүрген Ғани Мұратбаевтың мейірiмдi жүзiн ұмытармыз ба?»Ғани Мұратбаевтың көрнекті ақын Қарасақал Ерімбетовпен туыстығы оны өнер атаулыдан да құр қалдырмаған-ды. Оның ән салу қабілеті ерекше болған. Зерттеушi журналист Сейiлхан Асқаров 1973 жылы «Простор» журналында жариялаған Ғанидың «Жизнь – пламя» атты өлеңi де оның өнерлi жiгiт екендiгiн айғақтайды.Қазалы қаласындағы Ғани музейіне барғанда қазақтың ән өнеріне қосқан үлесін дәлелдейтін тарихи деректердің көшірмесін көзімізбен көріп, қолымызбен ұстадық. Сондықтан, артына өшпес мұра қалдырған қайраткерді халқы мәңгілік жадынан шығармай, ұлықтап отырады.

Ғанидың қазақтың сырлы сазының сақталуына сіңірген қызметі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазалы ауданы аумағында 7-30 маусым аралығында "Борышкер" жедел профилактикалық іс-шарасы өткізілуде. Мақсаты – жол қозғалысы ережесін бұзғаны үшін әкімшілік айыппұлдарды өндіріп алудың тиімділігін арттыру, сондай-ақ қолданған жазаны орындамағаны үшін құқық бұзушылар арасында жазаның бұлтартпастығы қағидатын сақтау.Қазалы ауданы Полиция бөлімі өз айыппұлдарын келесі тәсілдермен тексеруге және төлеуге болатынын хабарлайды:&nbsp;- электрондық үкімет порталының көмегімен онлайн режимінде "egov.kz". Екінші деңгейдегі банктердің есеп айырысу-кассалық бөлімшелерінде, сондай-ақ мобильді қосымшаларда интернет-сайттар арқылы онлайн-төлем жасау qamqor.gov.kz, Kaspi.KZ, egov.kz. айыппұлдарды интернет-сайт арқылы тексерген кезде Сіз "өз айыппұлдарың туралы біл" бетбелгісіне кіресіз, одан кейін көлік иесінің жеке сәйкестендіру нөмірін енгізіңіз және фото-бейнетіркеу жүйелерімен тіркелген бұзушылықтар болған жағдайда, сол жерде осы бұзушылықтардың фотосуреттерін басып шығаруға болады.Құрметті азаматтар, жол қозғалысы ережелерін бұзбауды сұраймыз, ал егер құқық бұзушылыққа жол берсеңіз, айыппұлды уақытында төлеуіңіз керек.

Борышкер болмаңыз – айыппұл төлеңіз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қазалы ауданы көлемінде Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің нұсқауына және Қызылорда облысы полиция департаментінің ювеналды полиция тобының 2023 жылдың 2-тоқсанына арналған жұмыс жоспарына сәйкес, ағымдағы жылдың маусым айының 7-9 күндері аралығында «Жасөспірім» жедел профилактикалық іс-шарасы өткізілде.&nbsp;Іс-шара аясында Қазалы ауданы полиция бөлімі Жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің Ювеналды полиция тобының инспекторы полиция капитаны Н.Ағыбай Қазалы ауданы, Қазалы қаласында орналасқан дүкендер мен сауда үйлеріне рейдтік жұмыстар жүргізіп, ҚР Әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы 423-1-бабы жиырма бір жасқа толмаған адамдарға темекіні және темекі бұйымдарын, оның ішінде қыздырылатын темекісі бар бұйымдарды, қорқорға арналған темекіні, қорқор қоспасын, темекі қыздыруға арналған жүйелерді, тұтынудың электрондық жүйелерін және оларға арналған сұйықтықтарды сатумен және 21 жасқа толмағандарға ҚР ӘҚБтК-нің 200-бабы Қазақстан Республикасы заңнамасының алкоголь өнімін өткізу жөніндегі талаптарының бұзылмауы бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізді.&nbsp;Алдағы уақытта бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табатын болады.

Қазалыда «Жасөспірім» жедел профилактикалық іс-шарасы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Бүгін Әйтеке би кентіндегі «Жалаңтөс батыр» атындағы орталық стадионда аудан әкімдігінің қолдауымен аудандық ардагерлер кеңесінің ұйымдастыруымен ардагерлер арасында спорттық шара өтті.Қазыналы қарттарымыз дойбы, шахмат, қол күрес, мылтық ату сынды спорт түрлері бойынша бақ сынады. Өздерінің ептілігі мен ойларының жүйріктігін таныта білген қариялар ауызбіршіліктің үлгісін танытты. Ерекше ойын өрнеген көрсетіп, көзге түскендері арнайы сыйлықтармен марапатталды.&nbsp;Отызға жуық еңбек ардагерлері қатысқан спорттық шараға аудан әкімінің орынбасары Дәурен Тілеумбетов арнайы барып, жарысқа қатысушыларға сәттілік тіледі.Спорттың төрт түрі бойынша өзара мықтыны анықтаған ардагерлер жарыс қорытындысы бойынша жүлдегерлер анықталды.&nbsp; Айта кеткен жөн, аталмыш жарысты өткізу жыл сайынғы дәстүрге айналған. Мақсаты – ардагерлер арасында салауатты өмір салтын қалыптастырып, құрмет көрсету болып табылады.<blockquote>«Бұл сайысты әр жылы асыға күтеміз. Ойың бөлініп, санаң серпіліп, бір жасап қаласың. Ұйымдастырушыларға ризамыз. Ардагерлерді ардақтап, қолдап, осындай сайыстар өткізіп жатқандарына рақмет. Замандастарымызбен шүйіркелесіп, қатарластарымызбен қалжыңдасып, бір жасап қаламыз», – дейді қазалылық бір топ ардагер.</blockquote>

Қазалыда ардагерлер арасында спорттық сайыс өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Әне-міне дегенше жаздың басталғанына да он күннен асыпты. Жаз – өздігінше әдемі мезгіл. Бәрі де дәл осы уақытты есте қаларлықтай етіп өткізгілері келеді. Қалтасы қалыңдар мұхит асып, Мальдив аралдарына барса, сіз бен біз сияқты адамдар ел ішінде саяхаттағанға мәз болады. Ал ауыл балалары бассейнге шомылып, көлге барғанды місе тұтады. Бірақ бассейнге шомылудың өзі бүгінде бір проблемаға айналып отыр…Ауыл балалары мен жасөспірімдер үшін аптап ыстықта суға түсу – бір қуаныш. Ересек біздің өзіміз тынығу десе алдымызға жан салмаймыз. Ала дорбамызды асынып, үйдегі балаларды ертіп, демалыс орындарына баруға қашан да дайын тұрамыз. Бірақ бүгінде тиыннан теңге құраған тұрғындар үшін тынығудың құны – отыз мың теңгеден асып жығылады. Тіпті одан да көп... Өйткені, қазір бәрі қымбат. Сауықтыру кешендері, тынығу алаңдары мен бассейндерге кіру құны – екі мың теңгеден басталады. Бұл – ересектерге арналған баға. Ал 7 жасқа толмаған балалардың өзі – кемінде мың теңгемен кіреді. Бұған балалардың суға жүзуге арналған жабдықтарын қосыңыз. Одан бөлек, сол жерден сатып алатын түрлі сусындар мен тағамдарды да есептеңіз. Иә, иә, шалыс оқыған жоқсыз. ҚР Сауда және тұтынушылардың құқығын қорғау министрлігі биылдан бастап тынығу орындарына демалушылардың өзімен бірге тамақ алып келулеріне рұқсат берді. Бұл туралы арнайы заң да қабылданып үлгерді. Алайда, аталған заңға құлақ асып жатқандар шамалы. Тіпті көптеген кәсіп иелері бассейндер мен сауықтыру алаңдарына тағам түрлерін кіргізбек түгілі, бәрін қымбаттатып жіберген. Шіліңгір шілде болмай жатып-ақ қазірдің өзінде суға түсу маусымы басталып кетті. Соның өзінде тұтынушылардың құқығы тапталып жатқанға ұқсайды. Осы күнге дейін де редакциямызға тұрғындар тарапынан қаншама арыз-шағым келіп түсті. Ал біздің міндет – бұқараның базынасын тыңдау.Бүгінде ауданда айналдырған үш-ақ бассейн бар. Соның өзінде демалушылардың саны жетіп артылады. Бірақ көпшілік жұрттың бүгінгі тынығу орталықтарына көңілі толмайтыны рас. Бірі бассейндердің хәліне, тазалығына наразы болса, енді бірі мекеме қызметкерлерінің тұтынушыларға тамақ алып кіргізбейтінін айтып қынжылуда. Иә, бассейннің бәрін керемет деуге болмайды. Салқындап суға түсетіндерге аса сақ болу керек. Себебі мөп-мөлдір болып көрінетін судың өзі де қауіп тудырады. Тіпті кейбір орындар су лас болса да адамдарды қабылдай беретін көрінеді. Ал мұның барлығы түрлі денедегі жаралардың пайда болуына алып келеді. Әрбір әзілдің астарында бір шындық бар емес пе? Қазір суды жақсы көретін кез келген баладан сұрасаңыз, оны жатқа айтып береді. Яғни, бүгінгі бассейнге қанша су құйылса, одан екі есе көп су шығады дейді. Ал суды күн сайын тазартып отыруға – сол орталықтағы мамандар жауапты.Халықтың үніне құлақ асуға болады. Себебі шиеліліктердің басқа демалатын жері жоқ. Ал аталған тынығу алаңдары тұрғындардың теңгесін қалтадан шытырлатып алатыны өтірік емес. Мұндағы бағалар екі есе қымбат. Ал жергілікті жұртшылық оны амалсыздан сатып алуға мәжбүр. Өйткені сырттан келген тамақ ішке кіргізілмейді. Тек сол жерден сатып алуға болады. Тұрғындар осылай дейді. Біз де бұл ақпараттың анық-қанығына көз жеткізу үшін аталған басейндердің барлығына хабарласып, мән-жайды өздерінен сұрап білдік. Алғашқылардың бірі болып тұтқаны көтерген – «Бастау» сауықтыру кешеніндегі орталықтың мамандары. Мұндағы қызметкерлер былай дейді:<blockquote>«Иә, қазір тұтынушылардың сырттан тамақ алып келулеріне рұқсат. Біз де бұған қарсы емеспіз. Бірақ тұрғындар сырттан әкелген тауарларының түбіртегін көрсетуі шарт. Біздегі заң солай. Ал бассейннің тазалығына келер болсақ, суды күн сайын тазартып отырамыз. Ол жағынан алаңдамауға болады», – дейді әңгімесін қысқа қайырған орталық қызметкері.</blockquote>Иә, «Бастаудың» басын ашып алдық. Сөйттік те келесі тынығу алаңының жайын білу үшін әлеуметтік желіде көрсетілген нөмірге хабарластық. «Океан» тынығу орталығына хабарласып көріп едік, қоңырауымызға ешбірі жауап бермеді. Тұтқаны көтермеген соң, әлеуметтік желідегі парақшаларына жаздық. Ал олар біздің қойған сауалдарымызға дұрыс жауап бермек түгілі, сұрақтардың бәріне мысқылмен тіл қатты. Өзіміз күлкіге айналғандай күй кештік. Олар да бассейнге тамақ алып келуге болады, бірақ отыратын тапшандарға бір сағатқа мың теңге төлейсіздер деп айды аспанға бір-ақ шығарды. Бұл жауаптан халықтың қалтасына екі нұсқаның да оңай тимейтінін түсінуге болады. Демек, көп балалы отбасыларға немесе топтасып баратын демалушыларға қарапайым аудандағы бассейннің өзі арман. Халықтың қалтасына салмақ бола беретін болса, ауыл балалары амалсыздан көл жағалап кетеді. Ал кішкентайларымыз қараусыз қалған көлге түссе арғы не болатыны сіз бен бізге мәлім.

Шиеліліктер демалыста қайда барады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданының орталығы саналатын Тереңөзек кентінде кәсіпкерлік саласында айтарлықтай өсім бар. Бизнеске арналған мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде &nbsp;кәсібін кеңейтуге жекелеген азаматтар мүдделі. Мәселен, ааудан орталығында бизнестің сан түрлісі жергілікті халыққа қызмет көрсетуде. Өткен жылы бизнестің жаңа бастаған және кәсібін кеңейткен азаматтар кешенді қолдау іс-шарасы жүргізілді.&nbsp;Айта кетейік, бірнеше жылдан бері сауда саттық саласымен айналысып келе жатқан жеке кәсіпкер Айна Смайлова тауар айналымын жақсарту мақсатында 3 миллион теңге қаражат алған. Тауар айналымын ұлғайты негізінде Ақгүл Обашқанова мен Мәдина Омарова қомақты қаражаталып, кәсібін кеңейтті. Өз кезегінде &nbsp;кент орталығынан жаңа дүкен ашу үшін ауқымды құрылыс жүргізді.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Қазіргі уақытта нарықтағы бағаны реттеу – маңызды рөл ойнайды. Сауда-саттық саласында жүрген адам бизнесті түрлендірудің жолдарын жақсы біледі. Осыдан бірнеше жыл бұрын шағын дүкенімді ашып, кәсібімді бастағанда тұрғындардың әлеуемттік әлеуетін бағдарлайтын едік. Осы күні Тереңөзек кентінде сауда нүктелері жетерлік. Сондықтан бәсекеге қабілетті болуға міндеттіміз. Бүгінде 2 этажды дүкен жұмыс жасауда, – деді Ақгүл Обашқанова.</blockquote>Тереңөзек кентінде сауда-саттықпен қатар, құрылыс материалдарын шығаратын &nbsp;цех жұмыс жасайды. Жергілікті кәсіпкер М.Иманбеков 5 миллион теңге қаражат алып, «Пескоблок» өнімін шығаруда.&nbsp;<blockquote>– Жылдар бойы аталған кәсіп түрін бастауды ойлап жүрген болатынмын. Мемлекеттік қолдауымен ойлаған мақсатыма қол жеткіздім. Қомақты қаржаттың арқасында жергілікті тұрғындарды «Пескоблок» өнімімен қамтамасыз етудемін, – деді жеке кәсіпкер.</blockquote>Жергілікті тұрғындар жағамдық жаңалық жеткізігіміз келеді. Осы уақытта мемлекетттік бағдарма бойынша жергілікті кәсіпкер жеке емхана ашылды. Мұнда науқастарды емдеу &nbsp;іс-шарасы жүзеге асады. Қазіргі уақытта жеке емханалар ашу – заман талабы. Массаждан бастап, көптеген емдік іс-шаралармен көпшілік қамтылатын болады.&nbsp;Расында, Тереңөзек кентінде қоғамдық тамақтану орындары көптеп ашылуда. Мәселен, «Макing Тerenozek» фастфуд орталығы кәсіпкерлік көкжиегін кеңейтті. Жеке кәсіпкер Мақсат Бекенов қазақы киіз үй үлгісіндегі тамақтану орны тұрғындарға қызмет көрсетуде. Қазақы киіз үйде аудан тұрғындары фастфуд өнімдері мен қатар, ыстық тамақтарды ала алады. Ал «Жігер» асханасының иесі Қайрат Қазиев мемлекеттің қолдауымен 4 миллион теңге қаржы алып, қоғамдық тамақтану орнын жандандыру үстінде.&nbsp;<blockquote>– Шын мәнінде, «Макing Тerenozek» фастфуд орталығын ашатын кезде отбасымызбен көп ойландық. 2 жыл бойы &nbsp;жүйелі түрде жұмыс жасап келеміз. Қазіргі уақытта тез дайындалатын тағам түрлеріне сұраныс жоғары. Ең алдымен, біз өз тұтынушыларымыздың талап-тілегін тыңдай отырып, жұмыс жасайтын боламыз. Тазалыққа мән береміз. Сапа бар жерде жұмыс өнімді болады. Санитарлық талаптарды сақтай отырып, кәсібімізді кеңейте бермекпіз, – деді жеке кәсіпкер Мақсат Бекенов. &nbsp;</blockquote>Қазіргі уақытта қыз-келіншектер сән салондарын ашуға әуес. Мемлеттік бағдарлама тетігімен грант алған жандар шағын сән-салондарын жүргізуде. Сонымен қатар мүйізді ірі қара санын көбейту бойынша азаматтар жеңілдетілген несие алуда. Жылқы бордақылау, уақ мал өсіру секілді кәсіп түрлері Тереңөзек жолға қойылған. Бұл ретте, айта кеткен жөн тәтті өнімдерін шығаратын кондитерлік орталық жергілікті халықтың сұранасын қанағаттандыруда.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Мен бірнеше жылдан бері торт пісірумен айналысамын. Осы күніне 20-30 тортқа дейін сатылымға шығарамыз. Жақында табанды еңбектің арқасында өзімнің жеке дүкенімді ашуға мүмкндік алдым. Туған күн кештерге, тойларға тапсырыспен торт дайындаймыз. Қазіргі таңда тұтынушылар торттың дизайнына аса көңіл бөледі. Біз сондықтан кәсібилігіміз арттырып, басқа да кондитер мамандармен тәжірибе алмасып тұрамыз, – деді жеке кәсіпкер Айна Асылбекқызы. &nbsp;</blockquote>&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары