<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ресей президенті Владимир Путин 24 наурызды жалпыұлттық аза тұту күні деп жариялады. Бұл туралы <a href="https://stan.kz/putin-24-naurizdi-zhalpiylttik-aza-tytu-kuni-dep-zhariy-397374/">Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Ресей президенті Владимир Путин "Крокус Сити Холлда" болған шабуылға байланысты Ресей азаматтарына үндеу жасады. Ресей басшысы лаңкестік шабуыл кезінде туыстары мен жақындарынан айырылғандардың барлығына&nbsp;көңіл айтты. Ресей президенті&nbsp;24 наурызды жалпыұлттық аза тұту күні деп жариялады."Оқиғаға кінәлілердің барлығы жазаланады. Олар кім болса да.&nbsp;Ресейге жасалған бұл соққыны жоспарлаған&nbsp;әрбір адамды тауып, жазалаймыз. Біз халықаралық терроризмге қарсы күресте басқа елдермен күш біріктіруге дайынбыз. Біздің міндетіміз — бір жүйеде бірге болу. Біздің бірлігіміз бен ерік-жігерімізді ешкім де, ештеңе де шайқай алмайды", - деді Путин ресейліктерге үндеуінде.Еске сала кетсек, 22 наурызда&nbsp;Мәскеудегі&nbsp;"Крокус Сити Холлға"&nbsp;концерт кезінде террорлық шабуыл жасалып,&nbsp;ғимарат өртке оранды. Салдарынан көз жұмғандар саны 143-ке&nbsp;жеткен. Террористер ғимаратта 18 минут болған.Сағат 19.55-те "Крокус" ғимаратының алдына "Рено Симбол" тоқтап, ішінен автомат асынған террористер шығып, ғимаратқа қарай жүгіріп, адамдарға оқ жаудырып, күхетшілерді атып тастаған.&nbsp; 20:03-ке таман террористер концерт залының көрермендер отырған залына кіріп, алдынан шыққан адамдарды атып, креслоларды өртей бастайды. Шабуыл жасаған адамдарда бензин болған.&nbsp; Террористерден қашып құтылған адамдар терезелерді сындырып, ғимараттан қаша бастаған.&nbsp; 20:13-те ақ "Рено Симбол" мінген төрт қаскөй "Крокустың" көлік тұрағынан кете бастаған.Бүгін Федералдық қауіпсіздік қызметінің 11 адамды, оның ішінде "Крокус Сити холлда" болған&nbsp;4 террористің ұстағаны белгілі болды.

Путин 24 наурызды жалпыұлттық аза тұту күні деп жариялады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әлеуметтік желіде Мәскеудегі "Крокус сити холда" теракт ұйымдастырған күдіктіден жауап алу сәтінен видео жарияланды. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.Күдікті Брянск облысында жасырынбақ болған жерінен ұсталды.Желіде тараған видеода қансыраған күдікті тастанды автоматқа қатысты сауалға жауап берген. Қылмыскер орманда ұсталған."Renault" маркалы көліктен автоматты қайда тастадыңдар деген сұраққа &nbsp;күдікті "менің достарым тастады, солардан сұра" деп жауап берген.Еске сала кетсек, 22 наурызда&nbsp;Мәскеудегі&nbsp;"Крокус Сити Холлға"&nbsp;концерт кезінде террорлық шабуыл жасалып,&nbsp;ғимарат өртке оранды.&nbsp;Террористер ғимаратта 18 минут болған.Сағат 19.55-те "Крокус" ғимаратының алдына "Рено Симбол" тоқтап, ішінен автомат асынған террористер шығып, ғимаратқа қарай жүгіріп, адамдарға оқ жаудырып, күхетшілерді атып тастаған.&nbsp; 20:03-ке таман террористер концерт залының көрермендер отырған залына кіріп, алдынан шыққан адамдарды атып, креслоларды өртей бастайды. Шабуыл жасаған адамдарда бензин болған.&nbsp; Террористерден қашып құтылған адамдар терезелерді сындырып, ғимараттан қаша бастаған.&nbsp; 20:13-те ақ "Рено Симбол" мінген төрт қаскөй "Крокустың" көлік тұрағынан кете бастаған.&nbsp;Фото видеокадрдан алынған

«Крокус сити холдағы» теракт: Желіде күдіктіден жауап алу сәтінен видео тарады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Әлемде ең алғашқы миллионер әйел Сара Бридлав есімді кәсіпкер. Лақап аты Мадам Си Джи Уокер есімімен әйгілі болған американдық кәсіпкер 1867 жылы қарапайым отбасында жеті баланың алтыншысы болып дүние есігін ашқан. Афроамерикандық әйелдерге арналған косметика мен шашқа арналған өнім түрлерін табыс көзіне айналдырған ол «Madame C.J.Walker Manufacturing» компаниясын құрады. Тауарларды өндіру, жарнамалау және таратумен айналысқан атақты компания иесінің өмір жолы өте ауыр оқиғаларға толы.Тақырыптан ауытқымай, Отанымызға оралайық. Егемендік алып, еңсесін тіктеген елімізде де жылдан жылға кәсіпкер қыз-келіншектер қатары артып келеді. Жұмыс жыныс таңдамайтын заманда табысты тіршілікті дөңгелетіп отырған нәзік жандылар қауымы облысымызда да көбейіп келе жатқаны көңіл қуантарлық жайт. Заман ағымы жалғыз жұмыспен шектелуді құптамайды. Атап айтқанда, 2024 жылдың 1 қаңтарындағы есепке сүйенсек, облысымызда шағын және орта кәсіпкерлік бойынша 71 147 субъекті тіркелген. Оның ішінде әйелдер үлесі 35 269 құрайды. Бұл дегеніміз облысымыздағы кәсіпкерлердің 49,5 %-ы, яки тең жартысы әйелдер. Етектілер қауымы ерден бір саты төмен тұрғанымен, еш қалыспай еңбек ете алатынына көзіміз жетіп жүр.Былтыр, яғни 2023 жылы, облыста кәсіпкерлікті қаржылай қолдауға әртүрлі көздерден 68 млрд теңгеден аса қаржы қаралып, жыл көлемінде 4716 жобаға қаржылай қолдау көрсетілген. Кәсіпкерлікті дамытудың ұлттық жобасы аясында несие портфелі 31,0 млрд теңгені құрайтын 837 жоба субсидияланды. Оның ішінде, 13,1 млрд теңгеге 447 жоба әйел кәсіпкерлердің еншісінде.Сондай-ақ жалпы құны 16,6 млрд теңгені құрайтын 603 жоба бойынша кепілдік шарты жасалынған болса, оның ішінде 8,4 млрд теңгеге 302 жоба әйел кәсіпкерлердің үлесінде. 2022-2023 жылдары Ұлттық жоба шеңберінде жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға 5 млн теңгеге дейінгі мемлекеттік гранттар 43 шағын кәсіпкерге табысталған болса, оның 17-і әйелдердің үлесінде. Сонымен қатар аталған жоба аясында қайтарымсыз мемлекеттік гранттар (400 МРП) 1529 шағын кәсіпкерге табысталған болса, оның 890-ы әйел кәсіпкерлер үлесінде.Ал микрокредиттер «Қызылорда» өңірлік инвестициялық орталығы микроқаржы ұйымы арқылы 3,0 млрд теңге шамасында 372 жобаға табысталған болса, оның 32,7%-ы әйел кәсіпкерлерге тиесілі. Яғни, әйел кәсіпкерлердің 1,7 млрд. теңгеге 122 жобасы қаржыландырылды. Зерттеуіміз бойынша нәзік жандылар арасында ең көп таралған кәсіп түрі сауда-саттық саласы мен тігін, қолөнер бұйымдарын өндіру және сұлулық салондары екені белгілі болды. Жылжымайтын мүлік операцияларын орындау мен балабақшалардың басым бөлігі де дәл осы бұрымдылардың меншігінде.<blockquote>– Алматы қаласы саудамен айналысатын әйелдер саны бойынша көш бастап тұр. Бірақ олардың үлесі небәрі 52%-ды құрайды. Ұлытау және Қостанай облыстарында сауда секторында жұмыспен қамтылғандардың 67%-ы әйелдерге тиесілі. Саудадағы әйелдердің ең аз үлесі Түркістан облысында, онда көрсеткіш 47%-ды құрады, – дейді Dasco Consulting Group басқарушы директоры Дәрмен Сәдуақасов.</blockquote>Ауылшаруашылығына келер болсақ, аграрлық несие корпорациясы арқылы кредиттер 459 жобаға 10,2 млрд теңге қаржыландырылды. Оның ішінде әйел кәсіпкерлердің үлесі 23,1%-ды, яғни жалпы сомасы 2,3 млрд теңге болатын 106 жобаны құрады. Сонымен қатар 2023 жылдан бастап Аграрлық несие корпорациясы арқылы жастар кәсіпкерлігі мен ауыл тұрғындарына жылдық 2,5 пайызбен 492 жоба 2,3 млрд теңгемен қаржыландырылса, оның 917,9 млн теңгені құрайтын 205 жобасы әйел кәсіпкерлерінің еншісінде. Яғни ауылдық жерлерде мал мен құс ұстап, кәсібін дөңгелетіп отырған нәзік жандылар да аз емес көрінеді.Облыс бойынша «Ауыл-Аманаты» бағдарламасы аясында ауыл тұрғындарының табысын арттыру мақсатында жеңілдетілген тәртіппен жылдық 2,5%-бен шағын неси- елер беруді жүзеге асыратын «Байқоңыр» Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» акционерлік қоғамымен 3,0 млрд теңге сомасына 406 жоба қаржыландырылды. Оның 160 жобасы әйел кәсіпкерлердің үлесінде болып, жалпы сомасы 903,4 млн теңгені құраған.Жаңадан тағайындалған Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров ақпан айында өткен кезекті жиында әйелдер кәсіпкерлігінің қолға алынып жатқанын мәлімдеді.<blockquote>– Әйелдер кәсіпкерлігін дамытуға қатысты жуырда шағын және орта бизнесті қолдаудың жаңартылған бағдарламасы бекітілді. Оператор – «Даму» қоры. Онда алғаш рет «Әйелдер кәсіпкерлігі» бағыты бөлек енгізілді. Жаңа бағдарлама аясында әйелдер кәсіпкерлігін дамыту үшін жеңілдікті қаражат, сондай-ақ субсидиялар бөлінеді. «Даму» қоры өтініштерді қабылдайтынын ресми түрде жариялады. Сондықтан «Даму» қорына хабарласып, әйелдер кәсіпкерлігін қолдаудың жолдары туралы нақты түсініктеме алуға болады – деді ол.</blockquote>Ана мен бала – мемлекеттің басты байлығы. Бір қолымен бесікті тербетсе, бір қолымен кәсібін дөңгелетіп отырған осынау қайсар да нәзік жандылар қауымы қашанда құрмет пен қолдауға лайық.&nbsp;Фото: freepik

Қызылорда облысындағы кәсіпкерлердің 49,5 % әйелдер

Қасиетті Қазалы халқы Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесін сән-салтанатымен қарсы алды. Алаңда тігілген ақшаңқа үйлердің сырты мен іші ұлттық нақыштағы ою-өрнектермен көмкеріліп, әр үйдің жанына ата-бабадан мұра болып келе жатқан түрлі тұрмыстық бұйымдар қойылды. Таңертеңмен орталық алаңға ағылған халықтың қарасы қалың болды. Көктемнің шуақты күні де күлімдеп, ауа райы жанға жайлылық сыйлады.Наурыз – көне дәстүр сабақтастығының белгісі саналатын, ұлттық мәдениетіміздің қайта түлеген ерекше мерекесі. Халық арасында бұл мереке ұлттық таным бойынша үйге жыл бойы молшылық пен сәттілік әкеледі деген сенім бар.<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Табиғат ананың бусанып, тіршілік тірілетін жаңару айын қазалылықтар биыл да ерекше тойлады. Орталық алаңда ізгілік, ынтымақ, бірлік сынды түрлі тақырыпта тігілген киіз үйлерде ұлттық салт-дәстүрді дәріптейтін шаралар, көріністер қойылып, ұлттық спорт түрлерінен жарыстар ұйымдастырылды. Мереке нышаны саналатын наурыз көже әзірленіп, әсерлі ән мен жыр төгілді. Арулар мың бұрала билеп, кештің көркін одан әрі қыздырды.Мерекелік шара барысында Қазалы ауданының әкімі мен бірқатар зиялы қауым өкілдері және аудан ардагерлерінің қатысуымен жиырма төрт бүлдіршіннің тұсауы кесілді. Ұлыстың ұлы күнінде Қазалы ауданының басшысы Мейрамбек Шермағанбет жұртшылыққа ақжарма тілегін жеткізді.– «Халқымыз ұлы күнге балаған, жыл басы санаған әз-Наурыз – бірлік пен береке мейрамы. Дастарқанға ақ толатын, елімізге бақ қонатын бүгінгі арайлы шақты халқымыз Ұлыстың ұлы күні деп ұлықтаған. Күн мен түнді теңеген, іргемізді ізгілікке бөлеген мерекеде баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға баянды бақыт, береке-бірлік тілеймін. Ұлыс оң болсын! Ақ мол болсын!» – деді Қазалы ауданының басшысы Мейрамбек Шермағанбет.Ұлттық мерекеге орай, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосқан бірқатар азаматтар мен ұжымдар марапат төрінен көрінді.Мерекеге жиналған тұрғындар ұлттық тағамдар мен наурыз көжеден дәм татты. Жергілікті өнерпаздар мерекені думанға бөлеп, көтеріңкі көңіл-күй сыйлады. Сонымен қатар, алаңда қайырымдылық шатыры тігіліп, мерекелік дастархан ұйымдастырылды.Көтеріңкі көңіл-күйде жүрген тұрғындар мен аудан қонақтары мерекенің мәнін аша түсетін маңызы зор көріністерді тамашалап, рухани сусындады.– Қазақтар бұл мейрамда ең жақсы киімдерін киіп, туған-туыс, көрші-қолаңмен жиналып, дәстүрлі спорт түрлерінен жарыстар ұйымдастырады, ән айтып, би билейді. Бізде отбасымызбен ұлттық нақышта тігілген киімдерімізді киіп, алаңға келдік. Көрген көз сүйсінер, әсемдікке кезіктік. Бәрі тамаша, керемет өтуде.Наурыз мейрамына тән салт-дәстүрлер де қалыптасқан. Оның ішінде, ең маңыздысы – жаңаруға, тазалыққа бет бұру. Ол көптеген ғасырлар бұрын пайда болып, бүгінде жойылған жоқ. Адамдар тек, үй ішін емес, ауланы да тазалайды. Бұның барлығы жай ғана сөз емес. Адамдарды тазалыққа, ынтымаққа, ауызбіршілікке баулиды, – дейді Әйтеке би кенті тұрғыны Нұрбек Ұзақбаев.Кең көлемде аталып өтілген наурыз тойында аудан өнерпаздарының қосқан үлесі зор болды. Әйтеке би кентінің орталық алаңында «Наурыз, құт береке бастауы» атты театрландырылған қойылым концерті өткізілді. Шара шымылдығы Жәдігер Тұрсынов атындағы халықтық театрының дайындаған Жаңа жыл туралы сахналық қойылымы мен түрілді.«Мырза» халықтық ұлт-аспаптар оркестрі Ардақ Тәңірбергеновтің «Жорықта» күйін, «Өнеге» әжелер ансамблі «Тойбастар» халық әнін орындап, шашу шашып, меймандарға бауырсақ пен наурыз көже ұсынды. «Ақжелең» би тобы «Қыз қуу» биін биледі. Жігіттер арқан тартып, білек күшін сынады. Қыз бен жігіт арасындағы қайым айтыс тіпті ерекше өтті. Жарапазан айтылып, жаршы жігіттер дауылпазбен сахнаға шығып, Наурыздың келгенін хабарлады. Қыдыр ата халыққа ақ батасын беріп, жерге құт, елге тыныштық, дастарқанға молшылық тіледі.Шара әрі қарай аудандық мәдениет орталығының концерттік бағдарламасына ұласты. Концертте халық және наурыз туралы әндер, жыр-термелер орындалды.Әйтеке би кентіне жапсарлас жатқан Қазалы қаласының халқы да, Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесін жоғары деңгейде атап өтті. Жұртшылық орталық алаңға таң ертеңмен жиналып, бауырсақ пен наурыз көжеден дәм татты. Бұнда да, түрлі тақырыптағы киіз үйлер тігіліп, керемет көріністер сахналанды. Ұлттық спорттан жарыстар ұйымдастырылды.Мерекелік шараға Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет арнайы барып, Қазалы қаласының тұрғындарын мерекемен құттықтап, жылы лебізін білдірді. Сонымен қатар, Қазалы қаласының өсіп-өркендеуіне үлес қосып жүрген бірқатар азаматтар мен ұжымдарды «Алғыс хатпен» марапаттап, шынайы ризашылығын жеткізді. Қазалы ауданы әкімі мен бірқатар зиялы қауым өкілі және ардагерлер кішкентай бүлдіршіндердің тұсау кесу рәсіміне қатысып, алғашқы қадамдарына ақ жол тіледі.Мереке қала өнерпаздарының концерттік бағдарламасына ұласып, жиылған көпшілік көңіл-күйді сезінді.

Қазалыда Наурыз мерекесін сән-салтанатымен қарсы алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет Қазалыдағы бірқатар құрылыс мекемелерінің басшыларымен кездесті. Алдымен, мекеме басшыларымен танысып, Наурыз мерекесімен құттықтады.Құрылыс – материалдық өндіріс саласы. Негізінен әртүрлі үйлер мен ғимараттарды салумен, салынып жатқан нысандарды іске қосуға байланысты жабдықтарды монтаждаумен шұғылданады. Құрылыстың дамуы тұрақты жұмыс істейтін мердігерлік құрылыс ұйымдарының құрылуымен және құрылыс өнеркәсібінің өсуімен қоса, қабат жүргізілді. Құрылыс ашық жерде және әртүрлі табиғи ортада жүргізіледі. Сондықтан да, құрылыс нысандарының, жұмыстардың өндірістік циклі бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылады. Құрылыс елдің мәдениетін және экономиканың барлық саласын дамытуға мүмкіндік береді.Қазалы ауданының басшысымен кездесуге «Қазалы Тұлпары» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры, ардагер құрылысшы Ашықбай Тоғымов, «Қазалы Строй Сервис» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Әділбек Сарабеков, «Намыс құрылыс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Әбдімәлік Өтеулі, «Болашақ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Панабек Әлиев, «Нұрас и К» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Нұркен Ботабаев, «Энергомера» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Бекетай Мұхашев, «Сарым Құрылыс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Райымбек Бөлебаев сынды бірқатар құрылыс мекемелерінің басшылары қатысты.Мұнан соң, Қазалы ауданында атқарылып жатқан құрылыс жұмыстары сөз болып, Қазалы ауданының басшысы ең бірінші кезекте сапаға мән берілу қажеттігін тапсырды. Сонымен қатар, биыл бірнеше нысанның құрылысы басталатынын тілге тиек етті.Кездесу барысында, ардагер құрылысшы Ашықбай Тоғымов пен «Намыс құрылыс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі директоры Әбдімәлік Өтеулі Қазалы ауданында алдағы уақытта басталатын жобалармен жергілікті мердігер мекемелердің айналысуы жөнінде өз ұсыныстарын жеткізді.Басқосуды Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет қорытындылап, аудан халқының әлеуметтік жағдайын жақсарту, ауданды көркейту, дамыту бағытында жаңа жобалармен тың идеяларға әрдайым қолдау білдіретіндігін жеткізіп, бұл бағытта бірлесе жұмыс жасауға шақырды.&nbsp;

Қазалы ауданының әкімі құрылыс мекемелерінің басшыларына қатаң тапсырма берді

Қазалылық шәкірттер республикалық челленджге қатыстыНағыз қазақ – домбыра. Домбыра – қазақтар, ноғайлар және қалмақтар мәдениетінде бар екі ішекті, көп пернелі музыкалық аспабы. Алғаш эпикалық дәстүр шеңберінде жыр, толғау, термелерді сүйемелдеуге қолданылған домбыра кейін аспаптық шығарма – күй жанрының қалыптасуына ықпал еткен. Қазіргі кезде, домбыра жеке әнді сүйемелдеуге, күй тартуға, халықтық-фольклорлық музыкада, классикалық шығармаларды орындауға қолданылатын, мүмкіндігі кең музыкалық аспап болып табылады. Домбыра ежелде қазақтың тарихын баяндаған музыкалық аспаптардың бірі.Домбыра құрылысы бірнеше бөліктен тұрады: басы, құлақтары, пернелер, мойын, шанақ, бетқақпақ, ілгек және ішектер. Сондай-ақ, оның көптеген қосымша бөлшектері бар (тиек, кемер ағаш, тұжым ағаш, бастырма, ойық,&nbsp;қалқа, түйме, өрнек, желкелік). Домбыра тиегі үш түрлі болады (шайтан тиек, негізгі тиек, табалдырық тиек).&nbsp;Домбыра дыбыс өткізгіштігі жоғары қарағай, дыбыс жаңғырту қасиеті бар тұт, қатты жынысты үйеңкі, емен секілді киелі ағаштардан, негізінен, екі түрлі әдіспен – құралып немесе ойылып (шауып) жасалады. Құрама домбыралардың шанағы жұқа тілшелерден құралып жасалса, бітеу домбыра тұтас&nbsp;ағаштан ойылады.Домбыра аспабы халықтық кәсіби өнердің туып-қалыптасуына, өркендеуіне негіз болған.&nbsp;Байжігіт, Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет, Сейтек, Қазанғап, Сүгір, Тоқа, тағы басқа даңқты күйшілердің төкпе, шертпе күй дәстүрлерінің тууы, дамуы осы Домбыра аспабымен тікелей байланысты. Олардың дәстүрін, мұрасын бүгінгі күнге жеткізген Дина Нұрпейісова, Әбікен Хасенов, Науша Қашағанов, Махамбет Бөкейханов, Төлеген Момбеков, Мағауия Хамзин, Қали Жантілеуов, Сәдуақас Балмағамбетов, Лұқпан Мұхитов, тағы басқа сияқты домбырашылар болса, қазіргі, майталман орындаушылар&nbsp;&nbsp;–&nbsp;Қаршыға Ахмедияров, У.Бекенов, Р.Ғабдиев, С.Шәкіратов, Б.Ысқақов, Бекболат Тілеуханов, Айгүл Үлкенбаева, А.Райымбергенов.&nbsp;Домбыра – тек күй тартуға ғана емес, ән айтқанда сүйемел үшін де, қолданылатын аспап.&nbsp;Біржан сал, Ақан сері, Жаяу Мұса, Мұхит, Мәди, Кенен Әзірбаев, Әміре Қашаубаев, М.Ержанов, Ж.Елебеков, Ғ.Құрманғалиев, Қ.Байбосынов тағы басқа белгілі әншілер домбыраның әнге әр беріп, әншіге демеу болатынын дәлелдеді.&nbsp;Тұтас ұлттың ішкі рухын көтеретін аспаптың қадір-қасиеті биік. Осыған орай, еліміздің барлық білім беру ұйымдарында «Күй күмбірі» республикалық челленджі өтті.&nbsp;Қазақ елі бойынша бір уақытта миллионнан астам оқушы Құрманғазының «Балбырауын», «Адай» «Сарыарқа» және тағы басқа күйлерін орындады.&nbsp;Домбырашылар челленджі бұл – 2023 жылдан бері Оқу-ағарту министрлігінің бастамасымен жүзеге асырылып келе жатқан Наурыз қарсаңындағы ауқымды республикалық акция. Челленджге бір миллионнан астам жас домбырашы қатысып, көптік істі қазалылық шәкірттер де қолдады. Қазалы ауданындағы барлық мектеп жанынан ашылған домбыра үйірмесінің оқушылары әз-Наурыз мерекесінің ажарын арттыра түсті.&nbsp;&nbsp;

Қазалылық шәкірттер республикалық челленджге қатысты

&nbsp;Сенбілік басталғаннан, біраз шаруаның беті қарады десек болатындай. Әйтеке би кенті көшелерінде тазалық жұмыстары тиянақты жүргізіліп қана қоймай, аяқсу келер арықтар да қайта қалпына келді. Қолдағы мәліметке сүйенсек, он екі шақырым құрайтын&nbsp;Әйтеке би&nbsp;кенті ішілік арық-атыздардың шөбі шабылып, қоқыстары тазартылған.<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Шет аймақтағы, сондай-ақ, тұрғындар жиі жүретін көшелердің тазалығын қамтамасыз ету мақсатында кент әкімінің Өкімімен арнайы жұмысшы топ құрылды. Оған Әйтеке би кенті әкімінің екі орынбасары жетекшілік етеді. Бүгінгі таңда, кенттің орталық көшелерінен бастап шет аймақтарды түгел қамтитын рейд шаралары ұдайы ұйымдастырылуда. Соның аясында, тұрғындарға үнпарақтар таратылып, әлеуметтік желіде жұмыстар ақпараттандырылуда.–&nbsp;Әйтеке би кенті&nbsp;ішілік қалған екі жүз он бес көше мен шет аймақтың тазалығына «Авто-Тех» мекемесі жауапты. Қазір, аталған мердігер мекеме тарапынан тиісті жұмыстар жүргізілуде. Төрт техника мен отызға жуық жұмысшылар көше тазалығына атсалысып жатыр. Жалпы, кент тазалығы күнделікті біздің бақылауымызда, – дейді Әйтеке би кентінің әкімі Мұрат Әбсұлтанов.Жалпы, елді мекендерді санитарлық тазарту, көркейту және көгалдандыру айлығын өткізу жөніндегі облыс және Қазалы ауданы әкімінің Өкімі аясында Әйтеке би кентінде тазалық айлығы тұрақты ұйымдастырылуда. Көктемнің алғашқы күнінен бастап, бөлінген көшелер мен аумақтарда тазалық жұмыстары күнделікті жүргізіліп келеді. Яғни, көше бойын тазарту, аяқ су арықтарын тазалау, электр бағандарын әктеу, қоршауларды сырлау жұмыстары атқарылуда. Осы жұмыстар барысында, отыз жеті шақырымды құрайтын ішкі аяқ суарықтары мен он екі шақырым көше борьюдерлері қоқыстан тазартылған. В.Счастнов, Қ.Пірімов көшелеріндегі қоршаулар сырлануда. Бүгінге дейін, 2,6 шақырым көше қоршаулары, түнгі жарықшамдар мен орындықтар, кішігірім сәулеттік формалардың (үш ратун) барлығы сырланып, жаңартылды. Ал, қалған көшелердің көркін келтіру одан әрі жалғасын таппақ. Жалпы, тазалық айлығындағы сенбілікке денсаулық сақтау, білім саласы мен дербес бөлімдер, теміржол ұжымдары ауызбірлікпен атсалысуда.Нысандардың тазалығы назардаТазалық айлығында кентке көрік берген кәсіпкерлік нысандардың сыртқы кейпіне де көңіл бөлінді. Жалпы, кент ішіндегі кәсіпкерлік субьектілердің басым бөлігі Жанқожа, Әйтеке би көшелерінің бойында орналасқан. Екі көшенің бойында халыққа қызмет ететін елу беске жуық кәсіпкерлік субьектілері, яғни, орталық базар, азық-түлік дүкендері, кафелер, сауда дүкендері бар. Кейбірінің сыртқы кейпі көшенің сәнін кетіруде.Орталық базар айналасындағы сауда қатарларының жағдайын реттеуді мақсат тұтқан жауаптылар олқылықтардың орнын толтыруға мүдделі екендіктерін айтты.– Ғимараттар айналасында тазарту жұмыстары алға қойылып, жыртылған кермелер мен бильбордтарды, қоршаулар мен шартақтарды қайта ретке келтіру қолға алынбақ. Сондай-ақ, "Мусаев", "Ырыс-Болашақ", базарларының, "Талап" автостанциясының кірер қақпасын жаңалап, ауыстыру алдағы жоспардың еншісінде, – дейді жауаптылар.Қазалы ауданы әкімінің орталық көшелердегі кәсіпкерлік нысандардың аумағын ретке келтіру жөніндегі хаттамалық тапсырмасына сәйкес, тазалық айлығында базар айналасында заңсыз сауда жасаушылармен де жұмыстар жүргізілуде. Маңызды міндетті орындап жүргендердің мәліметіне сүйенсек, базар айналасындағы кәсіпкерлердің ҚР-ның «Әкімшілік Құқық Бұзушылық» туралы Кодексінің 505-бабындағы көрсетілген талаптарды орындамай қоршаған ортаны ластау, бүлдіру заңсыздықтарвна жол бергендігі анықталған. Жұмысшы топтың үздіксіз жұмысының арқасында Әйтеке би көшесіндегі аяқ су арықтарының үстіне, жаяу жүргіншілердің жолына қойылған столдар, жарнама ретінде ілінген бильбордтар, қоршаулар алынған. Көше бойын жайлаған кәсіпкерлерге аяқ су арықтарының ішін тазарту жөнінде жазбаша түрде ескертулер берілген. Заңдылыққа сәйкес, ендігі кезек көше бойында орналасқан кәсіпкерлік субьектілерінде.Келбеті күн санап көркейген кенттің сәулетін әлеуметтік нысандар арттырып тұр десек артық айтпаймыз. Олардың сыртқы көрінісі кент көркіне әсер ететінін ескерсек, орталық көшелерде орналасқан мектеп, балабақша, сондай-ақ халыққа қызмет ететін кейбір мекемелердің айналасын ретке келтіріп, тазалап отыру маңызды. Осыған орай, кейбір мекемелердің ауласында тал егіліп, сыртқы қоршаулары мен қақпалары сырланып, тазарту жұмыстары жүргізілмек. Атап айтқанда, Жанқожа батыр, Әйтеке би, В.Счастнов, Қ.Пірімов, Р.Бағланова көшелеріндегі әлеуметтік халықтық нысандардың аумағын жинастырылмақ.Жоғарыда айтып өткеніміздей, жұмысшы топ тазалық жұмыстарын жіті қадағалауда ұстайды. Кент әкімдігінен құрылған жұмысшы топ рейд жүргізу барысында кейбір кәсіпкерлік субьектілерінің қоқыс жәшіктерімен әлі күнге дейін қамтылмағандығы анықтады.– Тазалық жұмыстарын ұйымдастыру және оны қадағалау біздің құзырымызда. Кәсіпкерлердің жұмысын жіті бақылау барысында он бесіне ескерту беріліп, біреуіне әкімшілік айыппұл салынды. Бұл, алдағы уақытта да жалғасын табатын болады. Ендігі мәселеде, тазалық сақтамаған, абаттандыру қағидаларын бұзған мекеме, кәсіпорындарға шара қолдануды жүзеге асыратын боламыз, – дейді Әйтеке би кентінің әкімінің орынбасары Тәуіржан Құлмұратов.Тазалық айлығы кент көшелерінде ғана емес, ауданның елді мекендерінде де жалғасын табуда. Ондағы, сенбілікті көзбен көрудің сәті түспесе де, кент ішінде жасалып жатқан жұмыстардан кем емесін аңғардық. Өйткені, тазалық жұмыстарын әлеуметтік желіде жарыса жариялауда. Әкімшілік және мекеме қызметкерлері ауыл-аймақты ретке келтіріп, жұмыла еңбек етуде. Ал, кент ішінде атқарылған ауқымды істер әрі қарай да жалғасын таппақ. Осылайша, Наурыз мерекесі қарсаңында көшелер көріктеніп, кент ажары айшықтала түсері анық.&nbsp;

Көшелер келбетімен келісті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Көктемнің шұғылалы жайма шуақ уақытында "Көрісу" мерекесі іргемізден енді. Көрісу күніне орай Жаңақорған аудандық партия филиалының төрағасы Арман Мажитов айналамыздағы ағайын-туыс, дос-жаран мен қаумалаған қауымға сәлем беріп, атаулы мерекемен шын жүректен құттықтады! Өйткені, бұл – елдің ырыс-ынтымағын арттыратын айрықша мейрам. Бұл күн қол алысып, көрісумен ғана өлшенбейді. Адамдар арасындағы бұрынғы өкпе-реніш кешіріліп, араздық ұмытылады, жақын адамдар бір-біріне амандық-саулық тілейді.<blockquote>– Халқымызда Наурыз мерекесі ежелден бері атап өтіледі. Бірақ Алтай мен Атыраудың, Арқа мен Алатаудың арасы айшылық алыс жол болса да, Наурызды атап өту ерекшелігінде көп өзгешелік жоқ. Бәрі де – алты ай қыстан аман шыққан елдің арқа-жарқа жай-күйін дәріптеуі, көкке мойын созып, аққа аузы тиген жанның бірлігі мен тірлігіне шүкірлік етуі, көбесі сөгілген қар ерігеннен кейін ат-түйеге тақым артып, ауыл-ауылдағы ағайын-туысқа сәлем беруі, соғым соңын қазанға сап, наурызкөжеден ауыз тиюі. Дегенмен, ұлы Абайдың «Қырдағы ел ойдағы елмен араласып, Күлімдесіп, көрісіп, құшақтасып, Шаруа қуған жастардың мойны босап, Сыбырласып, сырласып, мауқын басып» дегені Көрісудің мәнін аша түсетіндей. Бұл – қазақ халқының татулық пен бауырмалдыққа бастайтын ерекше дәстүрінің бірі. Тамырын тереңнен тартқан халықтың осындай құндылықтардың арқасында қазір Қазақ елі әлемдік аренада айшықты орнын алды. Бұған басты негіз – қоғамдық келісім мен саяси тұрақтылық, халықаралық және ұлтаралық татуластық болып табылады. Сондықтан, өзге ұлт өкілдері қашан да қазақ халқына бас ие отырып, оның салт-дәстүрін де ерекше бағалайды. Соның ішінде Көрісу күнін біз асыға күтеміз. Бұл күні үй ішінде жыл сайын ерекше мереке бастау алады. Осындай игі дәстүрдің мәні мен маңызын кейінгі ұрпаққа жеткізіп отыру бізге парыз. Батыс аймағында кеңінен қолданыстағы осы дәстүр алдағы уақытта барша Қазақ даласына, оны мекендеген әрбір ұлт өкілінің бойына дарыса, қандай ғанибет, – деп ақжарма тілегін білдірді.</blockquote>Көрісу. Бұл мейрам бір замандары – күллі қазаққа ортақ мереке болған. Олай болса, неге қазір барша жұрт тойламайды? Неге тек Батыс өңірде ғана сақталған?Этнограф, тарихшы Жамбыл Артықбаев былай дейді:– Негізінен батыс өлкеде сақта¬латыны, батыста қазақтың үлесі көбірек болды. Кеңес заманында да, патшалық дәуірлерде де, Маңғыстаудың шөлейт жерлеріне орыс отарлаушылары бара қойған жоқ. Ал Орталық, Шығысымыз бен Оңтүстікте орыспен қан-жынымыз араласты. Араласпағанның өзінде, көп қазіргі ауылдар өздерінің тарихи-табиғи орнында отырған жоқ. Коллективизация кезінде қолдан жасалған ауылдар, бұлардың көбісі. Малыңды ортаға сап, өзіңді күштеп коммунист еткенде, қай дәстүрің есте қалады? Ал Маңғыстауда Адайдың шалдары 40-шы жылдарға дейін Советті мойындамай, құм арасында жүрді емес пе?Сондықтан батыс өлкеде, қазақ¬тың байырғы дәстүрлерінің бірсыпырасы сақталған.Көрісу – исі қазаққа ортақ мейрам екеніне тағы бір дәлел. Әдебиетті ашыңыз. Ол айтпаған сөз, ол қозғамаған тақырып жоқ – дейтұғын Абайымыз, көрісу туралы бүй дейді:– Қырдағы ел ойдағы елмен араласып,&nbsp; &nbsp; Күлімдесіп, көрісіп, құшақтасып. &nbsp; Шаруа қуған жастардың мойны босап, &nbsp; Сыбырласып, сырласып, мауқын басып. Мұны жазып отырған, шығыста туған, Семейдің Абайы. «Көрісіп, құшақтасып» – деп, қазіргі көрісуді айтып отыр.Жә, Абайдан сәл әрірек заманда, қазақ арасына ағылшын суретшісі Джон Кэстль келіп, осы көрісу рәсімін қағазға түсіріпті. Қолдарын жайып, құшақтарын ашып, көрісіп жатқан сәтті көресіз, әлгінің картинасынан.Көрісу мейрамының тарихын іздесек, бұл мерекені адам баласы – Ұлы Дала төскейіне тұрақтай бастаған сәттен-ақ тойлаған секілді. Өйткені, бетіне 5 мың жыл бұрын шимай түскен петроглифтік тастарда осы мерекенің символдары көп кезігеді. Екі адам бір-бірімен қауышып, көріскелі жатқан сұлбалар көп, әлгі тастарда.Енды сұрақ. Сонда, көрісуді бір тойлап, 22-ші Наурызды тағы тойлаймыз ба? Жоқ, мерекені 14-нен бастап кетеміз. Осы нағыз қазақы тойлауға жатады. Бір қызықты айтайық. Қазақ еш уақытта – Ұлыстың ұлы күнін дәл бүгінгідей Наурыздың 22-де, бір-ақ күнде апыр-топыр тойламаған. Иә-иә, орыстың жаңа жылы құсатып, бір күнде өткеріп тастап, ертеңіне мейрам аңсап жүрмеген. Наурыз мейрамын 14-ші Наурыздан бастап, 22-не дейін, 9 күн тойлаған. Неге десеңіз, жер шалғай. Үздік-создық келіп жатады, келгендерді күтіп жатады. Солардың барлығы да көрісіп жатады. Қуаныштарын бөлісіп жатады. Сөйтіп Наурызды ақырындап тойлайды. Яғни 14-нен бастап, біз Наурыз мейрамын ресми мерекелеуге болады. Бірақ, 9 күн бойы демалыс жариялап керегі жоқ, оған. Мереке деген демалыс емес.Иә, АМАЛ – ДЕМАЛ деген сөз емес. Ол еуропа жұрты, мейрамды қаңғыру, ішіп-жеу деп білетін. Ал Қазақ үшін, мейрам – мейірім, татуласуға тырысатын күн. Біздегі барлық мейрам – осы мақсатта өткізіледі. Сонымен, 9 күн тойды қалай өткермек керек? Бірінші күнді көрісуге арнап, ертеңіне көшет отырғызып, ең соңғы күн яғни 22-ші Наурызды астанамызда ғажап жиын өткерсек.Қысқасы, Наурыз мейрамының беташары – көрісуді жатсынуға болмайды. Кірме кейбір "мейрамды" құшақ жая қарсы алып, көрісуді жатсынғаның не еткенің?! Ұлт боламыз десек, ұлттығымызды дәріптейтін, қазақ үшін ең керекті осы мейрамның кең етек жаюына атсалысайық. Көрісу күні, амал мерекесі құтты болсын.&nbsp;

 Жаңақорған халқы көрісу күнін атап өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қалалық орталықтандырылған кітапханалар жүйесіне қарасты №13 балалар кітапханасының ұйымдастыруымен №2 «Бөбек» санаториялық бөбекжай балабақшасының тәрбиешілерімен бірге «Сыбайлас – жемқорлықпен күрес отбасынан басталады» атты ақпараттық-танымдық сағаты өткізілді.&nbsp;Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік құбылыс ретінде қазіргі уақытта саяси дамуға қарамастан әлемнің барлық дерлік елдерінде, оның ішінде Қазақстанда да өмір сүруін жалғастыруда. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес Қазақстандағы мемлекеттік саясаттың негізгі басымдықтарының бірі ретінде айқындалған.Іс-шарада сыбайлас жемқорлықтың пайда болуы, зардаптары және онымен күресу жолдары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер, оның жауапкершілігі бойынша ақпарат беріліп, балабақша тәрбиешілері өз ойларымен бөлісті.Бөбекжай балабақшасының тәрбиешілері осы тақырыпқа жоғары белсенділік пен қызығушылық танытты.Қөрмеге Қазақстандағы сыбайлас жемқорлық деңгейі, сыбайлас жемқорлықтың салдары, сыбайлас жемқорлықтың қоғам өмірінің түрлі салаларына тигізетін кері әсері туралы айтылған басылым беттеріңдегі материалдар, ҚР заңдары және әдебиеттер қойылды.&nbsp;

Сыбайлас – жемқорлықпен күрес отбасынан басталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгінде елімізде онлайн қызметтерге сұраныс артқан. Осыған байланысты бірқатар кәсіпкерлер сату арналарының бірі ретінде – интернет-дүкендерді таңдағанды жөн көреді. Мұның себебі де жоқ емес. Бұл қазіргі таңда азаматтардың сауда жасауына ыңғайлы әрі тиімді екенін дәлелдеп отыр.Осы орайда, қалалық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің ұйымдастыруымен жергілікті кәсіпкерлерге «OMarket.kz» электронды дүкенінің қызметтерін түсіндіру жұмыстары қолға алынды. Бұл ретте қала кәсіпкерлеріне 26 наурыз бен 27 наурыз аралығында арнайы оқу-семинары өткізілді.&nbsp;Семинар барысында «Nyssa» ЖШС-нің сарапшылары қатысушы кәсіпкерлерге электронды дүкенді қолдану жолдарын, оның тиімділігін айтып берді. Сонымен қатар, платформаға тіркелу жолдары, сауда жасау, тапсырысты рәсімдеу &nbsp;барысы да түсіндірілді.&nbsp;Мамандар аталған платформаның бірнеше пайдалы тұстарын ерекше атап өтті. Әсіресе, &nbsp;мемлекеттік сатып алу рәсімдерін оңтайландыра отырып, жеткізушілер мен тапсырыс берушілер арасында сенімді әрі уақытты үнемдей отырып қажетті тауарды сатып алуға мүмкіндік беретінін айтады.&nbsp;Фото: &nbsp;pexels

Кәсіпкерлерге арналған электронды дүкеннің қызметі түсіндірілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Тамырсыз тасында да шежіре тұнып тұратын аймақтың әрбір түкпірінде сан ғасырлық тарихты бойына сыйдырған жәдігерлер жетерлік. Ұлт мұрасын жинақтап, ұрпақ санасына сіңіріп жүрген музей қызметкері Әйгерім Бекқұлиевамен сұхбаттасудың сәті түскен еді.– Әңгіменің әлқиссасын музей ұғымынан бастасақ... Өзі қайдан, қалай шыққан сөз?&nbsp;– Музей грек тілінен аударғанда «муза сарайы» деген мағынаны білдіреді. Өнер адамдарының іздейтін музасы музейде жатыр. Музей алғаш пайда болған Грецияда арнайы үлкен зал болған. Халық сол залда жиналып, өздерінің өнерін көрсететін болған. Бірі ән шырқайды, бірі өлең оқиды. Кейін сол залда бір орын пайда болады. Сол орынға халық үйіндегі көне дүниелерін әкеліп қоя бастайды. Заттар жиналып, қоймаға айналған кезде оны ашып, келген халыққа көрсететін экспозициялық құрылым жасақтайды.&nbsp;Оны таныстыратын экскурсовод қажет болады. Орталарынан оны баяндайтын адам сайлайды. Осылай музей құрыла бастайды. Бүгін де музей – тарихи эскпонаттарды, жәдігерлерді сақтайтын ғана орын емес, түрлі іс-шаралар өткізетін де мәдени мекеме.&nbsp;– Үнемі ел аралап жүресіз. Жәдігерлерді ел аралап, үйді-үйге соғып, ұлт мұрасының қорын толтырып жүрген еңбегіңіз көзі қарақты оқырманға таныс. Осы экспедиция туралы айтсаңыз...&nbsp;– «Сыр өңірі бойынша далалық экспедиция және империкалық зерттеулер» атты музей экспедициясы ұйымдастырылып келе жатқанына 5 жыл болды. Музейдің мүмкіндігі бойынша ауыл-ауылды аралап, халықтың қолындағы жәдігерлерді жинап жүрміз. Негізгі миссия – өңірдің тарихын баяндайтын, халықтың тұрмыс-тіршілігінен мәлімет беретін жәдігерлер жинақтау және ұмыт қалып бара жатқан халық ауыз әдебиеті туындыларын жинау. Бір қызығы, ел аралап жүріп, ұсталардың дүкендері болғанын біліп, бағытымыз күрт өзгерді. Биыл «Сыр өңірі – ұсталар ұстаханасы» атты бөлек экспедиция ұйымдастыруды жөн көрдік. Өйткені Сыр өңірінде ұсталар көп. Бұл тақырып мен үшін өте қызық. Халықтың ұсталарға деген құрметі ерекше, олардың дүкендері болмаса да, орнын қоршап, әлі күнге дейін жоғалтпай, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп отыр.&nbsp;– Ұсталар туралы арнайы тақырып бөліп, жеке-дара қарастырып көрдіңіз бе?&nbsp;– Өзім өте қатты қызыққан осы тақырыпқа кейін арнайы бет бұрдық. Экспедиция тақырыбы жалпыдан жалқыға өтті. Ұсталар тақырыбына ауысып кеттік. Ұстаның ұстаханасын дүкен деп атағаны, дүкен сөзінің тарихы ұстаханада жатқаны біз үшін өте қызықты болды. Мені ұсталардың қызықтырғаны, ұста тек ұста болмаған, ол міндетті түрде сынықшы, емші, бақсы, көріпкел болған. Осы емшілік қызмет ұсталықпен қатар жүрген. Зерттей келе сол емшіліктің отпен тікелей байланысты екенін түсіндім. Қолөнер шеберлері көп: етікші де, кілем тоқушы, ши тоқушы, киіз басушы, ағаш ұстасы да бар. Емшілік қасиет олардың бірде біреуінде жоқ, тек темірден түйін түйіп, отпен жұмыс істейтін ұстада ғана болады екен. Оттың киелі культ екенін түсіндім. Оттың қасиеті ерекше екенін сезіндім. Отпен байланыстыра отырып, ұсталарды зерттеуді қолға алдым.&nbsp;– Экспедиция барысында табылған жәдігерлерге байланысты айтып өтсеңіз...&nbsp;– Ғасырлық тарихы бар бесік табылды. Одан бөлек, дәрі үгіткіш немесе тағы біреулер насыбай езетін құрылғы дейді, сол біздің назарымызға ілікті. Түрлі елеуіш, жылдар бойы сарайда жатқан сандық, келі, келсап, күбі, піспек, диірмен де табылып, музей қорына тапсырылды. Әрбірінің өз тарихы бар. Үш әженің қолынан өткен келі де біздің қолымызға түсті. Зерттеген сайын тың тақырыптар табылуда. Этнографиялық жәдігерлерді жинақтауда шеберлердің жасаған асыл дүниелерін көрдік. Ал экспедицияның мақсатына сай сол шеберлердің құрал-саймандарымен таныстық. Көздің майын тауысатын зергерлердің білезік, сырғаларын, әшекей бұйымдарын көріп қызыққанымызбен, оның артындағы орасан зор еңбекті, қандай саймандармен жасағанын біле бермейміз. Біз сол құралсаймандарды жинақтап жатырмыз. Көбісі сақталмаған, бірақ мүмкіндігінше қарап жатырмыз. Мысалы, Қазалы ауданының Бекарыстан би ауылында Файзулла Тілеуқұлұлы деген ұста болған. Базарқожаның ұрпағы. Әшекей бұйымдарды жасайтын қалыпты өзі істеген. Әкесінен ұсталық дарыған ұлы Мейірімхан музей қорына әкесінің құрал-саймандарын үлкен құрметпен табыс етті. Ұсталардың құрал-саймандарына тіл бітсе, талай сырды ақтарар еді-ау...&nbsp;– Сұхбат барысында сіздің мамандығыңызды ерекше жақсы көретініңізді, әрбір ісіңізді жан-тәніңізбен беріле мұқият орындайтыныңызды байқап отырмын. Негізі бітірген мамандығыңыз осы салаға жата ма?&nbsp;– Мамандығым – қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. Оқу бітіріп, жұмыс іздеген сәтімде музейден экскурсовод қызметі бұйырды. Осылай үш ай экскурсовод болдым, одан кейін ғылыми қызметкер болып еңбек еттім. Өзіме әсер еткен қызықты мағлұматтарды «көрген-баққаның музей болса» деген хэштегпен әлеуметтік желіде де жариялаймын. Білесіз бе, менде қазір үлкен бір мақсат бар. Ол – музей қызметкерлерінің мәртебесін көтеру. Жұмысынан шаршаған таныстарым «музейде жұмыс бар ма? Оңай жерге ауысқым келіп еді, мына жер қиындап кетті. Музейге барып демалсам деп едім» деп жатады. Осы сөз менің жаныма батады. Музей ісін оңай көреді. 2020 жылы «Асыл мұра» деген бағдарлама ашып, музей қорындағы жәдігерлерді музей қызметкерлерінің өзі таныстыратынын айтып, басты талапқа айналдырдым. Бұл жоба Қазақстан музейлерінің арасында өтетін дәстүрлі фестивальде «Үздік музейлік жоба» номинациясын жеңіп алды. Биылдан бастап облыстық «Қызылорда» телеарнасында «Жәдігер баян» деген жобамыз жарық көруде. Жобада музей қорына жаңадан түсіп жатқан жәдігерлерді музей қызметкерлері таныстырады. Әсіресе жеті ауданның қызметкерлеріне біраз мүмкіндік беріп отырмыз. Мұның барлығының ар жағында музей қызметкерлерінің мәртебесін көтеру мақсаты тұр.&nbsp;– Халықты музейге тартуға қандай қадам жасалуда?&nbsp;– Әлемдік тенденцияда музейдің үш түрі қалыптасып келеді. Алғашқы топты дәстүрлі музей деп алсақ, екіншісі – заманауи бағытта. Үшіншісі – аралас музей. Қызылорда облыстық тарихи өлкетану музейі үшінші бағытқа жатады. Бүгінгі қоғам дәстүрлі музейден заманауи музейге жайлап көшуде. Біз дәстүрлі музей құрылымдарын заманауи музейге бағыттап, сенсорлық киоскілер, лед экрандар, аудиогидтер пайдаланамыз. Сол себепті аралас музей құрылымына жатады. Музей экспонаттары да уақытпен үйлесе отырып, жаңарып келеді. Меніңше, экспонат емес, сол экспонат арқылы экскурсантқа берілетін сезім маңызды. Мұны өзімнің тәжірибемде жиі пайдаланамын. Мәселен, монолог емес, диалогқа негіздеймін, экспонатқа арнап өлең шығарамыз. Халыққа жәдігерлерді айтып көрсету мен қолмен ұстатып, ұғындыру екі бөлек нәрсе. Сондықтан біз қолмен ұстауға болатын жәдігерлерді қайта жаңғыртудамыз. Мәселен, музей қорында сақталмаған, бірақ ата-бабамыз тұтынған бір затты ел аузынан суретін сөзбен салдырып алып, оны қайта жасатып шығардық. Әрине, мұның артында үлкен қаражат тұр. Сол мәселені шешіп берген музей басшысы Сапар Көзейбаевқа алғысымыз зор. Мысалы, бұл қатарда жастық ағашы, неке кесесі, кір шомбал, шаш қап, малшылар пайдаланған тұяқ тақа, шоқпардың бір түрі бос мойын қайта жаңғырды. Тұсаукесер әшекейі ерте кезде көп қолданылған. Осындай дүниелер арқылы біз музей қорын толықтырдық.&nbsp;– Сұхбатыңызға рахмет.&nbsp;

Сыр елі – ұлттық құндылықтардың мекені

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өнердің құдіреті бөлек. Ән, күй, би, сөз өнері... Ал қылқаламмен дос болып, ақ қағаз бетіне сурет салып, оны сөйлете білу екінің бірінің қолынан келе бермейді. Қызылордалық суретші Дәулетбек Тойшыбаев қылқаламнан бөлек, құм, күріш арқылы сурет салып, жіп арқылы жерлесіміз Батырхан Шөкеновтің бейнесін бейнелесе, кілем бетіне қазақ аруларының суретін салып жүр. Ол 1988 жылы Қазалы ауданында дүниеге келген. №23 Ж.Қизатов атындағы орта мектептің түлегі. М.Мәметова атындағы гуманитарлық колледжінде, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде бейнелеу өнері және сызу мамандығын меңгерген.&nbsp;Бірнеше шығармашылық байқаулардың жеңімпазы. Қазақстан суретшілер одағының мүшесі.Суретші өңірде бейнелеу өнерінің жаңа түрін жан-жақты дамытып келеді. Өткен сенбіде Салихитдин Айтбаев атындағы көркемсурет галереясында Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі, креатив-суретші Дәулетбек Ділдабекұлының «Kilem Аrt» атты заманауи өнер көрмесін тамашаладық. Көрменің ашылуында облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы басшысы Мира Қазбекова және Қазақстан Суретшілер одағының Қызылорда облыстық филиалы төрағасы Темірбек Сағымбаев құттықтап, сәттілік тіледі.&nbsp;– Дәулетбек жас болса да, өте талантты суретші деген баға берер едім. Жетістіктерге жетіп жүр. Суретті жаны сүйетін өнер иесіне тек сәттілік, шығармашылық шабыт тілейміз, – деп суретшіге алғыс хат табыстады. Кілем бетіндегі бейнелер Галерея залында жағалай ілулі тұрған кілем жай кілем емес, қазақтың белгілі аналары мен арулары бейнеленген 12 кілем-картина көзге ерекше түсті. Суретші Дәулетбектің қолынан шыққан кілем бетіндегі суреттер бірінен-бірі өтеді. Сондай-ақ әрқайсысының өз тарихы бар. Ал тарихымен қылқалам шеберінің өзі таныстырды. Мәселен, «Ұмай ана» картинасында ана мен бала бейнесі салынған. Қысқаша тарихына тоқталсақ, ұлы даланы мекендеген түркі тілдес халықтың ұрпақ жалғастырушысы, береке мен молшылық тәңірісі. Сонымен бірге көне түркі мифологиясы бойынша Ұмай ана – ұрпақ жалғастығын жебейтін періште. Яғни Ұмай деген сөз баланың ізі, бала орны, ана жатыры деген мағынаны білдіреді. Келесі кілем-картинадағы сурет «Сыр аруы» деп аталады. Автор бұл суретті барлық сырбойылық қыздардың құрметіне арнап салыпты. Қазақ қызының бойындағы нәзіктік пен сұлулықты суретке сыйғыза білген суретші шеберлігіне еріксіз бас иесің. Көрмеде «Домалақ ана» бейнелеген кілемге көзіміз түсті. Суретші өз туындыларына аты аңызға айналған аналарымызды да арқау етіпті. Сондай-ақ көпшіліктің назарын аударған Қыз Жібектің бейнесі болды. Расында, басындағы сәукелесі, ұзын бұрымы, қиылған қасы, мөлдіреген көзі, қазақы әшекей бұйымдарына да дейін әдемі, қарасаң көз тоймайтын сұлулық. Тағы бір қызығы, «Қойшының қызы» деп атанған сурет те ерекше бейнеленген. Басына бөрік киген, сырғалы бойжеткеннің қолында қозы мен гүл. Автордың айтуынша, бір жағынан бұл туындыны «Көктем» деп те атауға болады. Суретші көктемгі сәтті қызғалдақ гүлдеп, төрт түлік төлдеген сәтпен байланыстырды.&nbsp;Расында, Дәулетбек – реалист суретшілердің бірі. Өз жұмысында әртүрлі техникаларды қолданып, тәжірибе жасағанды жаны сүйеді. Оның туындылары жастар арасында кеңінен танымал. Кілем бетіне бейнеленген кейіпкерлердің образы шынайылығымен ерекшеленеді. Оған қоса қазақтың бітім-болмысын, салтдәстүрін көрсетіп тұрғандай.&nbsp;Бала Дәулетбек қандай болды?&nbsp;Көрмеде суретшінің анасы Захара Орналиевамен жолықтық.&nbsp;– Ұлыстың ұлы күні қарсаңында ұлым Дәулетбек көрме өткізуде. Бес ұлдың анасымын. Дәулетбек – кенже балам. Өзі сурет салуға кішкентайынан жақын болды. 3-4 жастан бастап қағазға сурет сала бастады. Қағаз таппай қалса, денесінің қай жері ашық болса, сол жердің бәріне сурет салып тастайтын. Мектепке барғанда да үнемі сурет салып жүрді. Кейіннен осы саланы таңдайтынын айтқанда біз қарсы болмадық. Өйткені оның жаны суреттен басқаны қаламады. Ал қалған ұлдарым басқа салада жүр. Дәулетбектің қолы босай бермейді. Көп уақытын шығармашылыққа арнайды. Осы еңбектің арқасында біраз жетістікке де жетті. Көп адамдар қызығушылық танытып, тапсырыс беріп жатады, – деді анасы.&nbsp;Орайы келгенде суретші анасының суретін салды ма екен деген сұрақты қойдық.&nbsp;– Менің суретімді әлі салмады. Өткенде балама «күріштен менің де суретімді салсаңшы» деп едім, күліп құтылды, – дейді анасы.&nbsp;Бұл сұрақтың жауабын суретшінің өзінен білгіміз келді.&nbsp;– Шынымды айтсам, суретшілер жақындарының суретін салғанды ұната бермейді. Мәселен, мен де сондаймын. Оның орнына жақын адамдарымның фотосын шығарып, картина етіп іліп қойған ұнайды, – деді Дәулетбек.&nbsp;P.S. Үнемі ізденісте жүретін суретшінің туындысына сұраныс та көп екенін байқадық. Айтпақшы, көрмедегі кілем-картиналар сатылады. Суретшінің туындыларына қызыққандар қатары аз емес.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары