<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Көктем келді дегенше далада тынымсыз тіршіліктің қызатыны белгілі. Соның ішінде ауылдық жерлердегі шаруашылықтар жылдағы әдетімен көктемгі егін науқанына қамданып, дайындыққа кіріседі. Сондай-ақ берілетін су көлеміне сай егін егу жоспарын жүргізеді. Осы орайда &nbsp;бүгін Қармақшы ауданы әкімі Жандос Еркінбекұлының төрағалығымен аудандағы бірқатар бөлім басшыларының қатысуымен мәжіліс отырысы өтті. Мәжілісте көктемгі дала жұмыстарына дайындық барысы қаралды.Жиында аудан басшысы Қармақшы аудандық ауылшаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің басшысы Әсет Омаровқа көктемгі дала жұмыстарын қайта пысықтап, тұқым дайындау, минералды тыңайтқыштар мен жанар-жағармай қорын қалыптастыру, техникаларды әзірлеу сынды жұмыстарды қысқа мерзімде аяқтау керектігін тапсырды.Соңғы жылдары Сырдария өзенінің арнасы күрт түсуінен, дария жағалауындағылардың алаңы басым. Аймақтың экономикасы мен экологиясының өзегіне айналған өзеннің қазіргі ахуалы кім-кімге де оңай тиіп жатқан жоқ. Осы орайда сала басшыларына су беру жоспарын нақтылап, шаруашылықтармен тығыз жұмыс жасап, су лимитін бөлу мәселесін қолға алуды тапсырды.Аудан әкімі Жандос Еркінбек мәжілістің күн тәртібінде көтерілген мәселелер бойынша сала басшыларына тиісті тапсырмалар жүктеп, жиынды қорытындылады.

Қармақшыда егін егу науқанына дайындық жұмысы пысықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адамның ойлау қабілетін, логикасын дамытатын қазақтың ұлттық ойындарының бірі – тоғызқұмалақ. Ұлттық спорттың бұл түрі Абай Құнанбайұлының да сүйікті ойыны болған. Бүгінде тоғызқұмалақпен шұғылданып жүргеніне 14 жылдан асқан кейіпкеріміз есеп-қисаптан тұратын бұл ойын түрін бала күнінен жанына серік етіп, ел намысын әлемдік деңгейде қорғауда.Әріптесім екеуміз «Наркескен» спорт клубының біркүндік жұмыс барысымен танысу мақсатында мекеме ішін аралап келеміз. Шағын ғана бөлмеде қазандығын құмалаққа толтырып, қарсылас шақ келтірмей отырған спортшыны көзіміз шалды. Қарсыласына&nbsp; «мына отаудың құмалағын шашып жіберсеңізші» деп көмектескенім сол еді, әлгі спортшы «осыдан кейін бір мәрте ойнап көрейік» деген ұсыныс тастады. Бала күнімнен аздап қыр-сырын білетіндіктен ойнап көруге бел будым. Десе де қалам мен қағазды ғана жанына серік еткен журналист үшін ойын оңайға соқпады. Себебі қарсылас талай додаларда топ жарып, өз мықтылығымен Азия, Әлем чемпионы атанған Ақерке Кенжебекова болатын.&nbsp;<blockquote>–Тоғызқұмалақ үйірмесіне бастапқыда әпкем Ақнұр Кенжебекова қатысқан болатын. Ол үйге күнде тоғызқұмалақты әкеліп жаттығып жүрді. Бір күні отаудан-отауға тасырлап түсіп жатқан құмалақтарға қарап қызығушылығым оянды. Кейін тоғызқұмалақ үйірмесінің жетекшілері арнайы мектепке келіп, оқушыларды үйірмеге қатысуға шақырды. Сол күннен бастап мен де тоғызқұмалақ үйірмесінің тобына қосылдым. Ол кезде небәрі 2 сыныпта оқитын 8 жасар бала Ақерке едім. Үйірмеден тыс тәтем Ақнұр екеуміз үйде бірге ойнап, ойынның қыр-сырын меңгеріп, сол жылы жасөспірімдер арасында Қазақстан чемпионы атандым. Қазіргі таңда спорт саласында жеткен жетістіктеріме атам Кенжебек Әбдіхановтың қосқан үлесі зор деп білемін. Себебі атам мені кішкентайымнан қолдап, түрлі жарыстарға қатысуыма ықпал жасады. Мектеп оқушыларын қандай да бір үйірмеге бейімдеп, қызығушылығын арттыруда жетекшінің рөлі зор деп ойлаймын. Менің алғашқы ұстазым – Білімжан Елеусінов. Ол әркез шәкірттеріне жақсы қарап, ойынның қыр-сырын жалықпай үйрететін. Қазір ол кісі менің жаттықтырушым болмаса да бала күнімнен осы спорт түріне баулып, қыр-сырын үйреткендіктен өмірлік ұстазым болып қала береді, – дейді Ақерке Кенжебекова.&nbsp;</blockquote>Бүгінде Ақеркенің бапкері – әлемнің үш дүркін чемпионы Хакімжан Елеусінов. Ақерке мектеп бітірген соң білікті бапкердің шәкірті атанып, үлкен додаларда топ жаруда. Ол бүгінде облыстық жоғары спорт шеберлігі мектебінде&nbsp;ұлттық спортты ұлықтап, спортшылар дайындауда.<blockquote>&nbsp;– Ақерке мен жетекшілік ететін үйірмеге алғаш келген күннен өзінің тоғызқұмалаққа деген қарым-қабілетін көрсетіп, үйреткен білімді тез қағып алатын, ойлау қабілеті жылдам шәкірттерімнің бірі болды. Ол тыңғылықты әрі үздіксіз дайындықтың арқасында халықаралық дәрежедегі спорт шебері атанды, – дейді білікті бапкер.&nbsp;</blockquote>Иә, бірнеше мәрте жарысқа қатысып, жүлделі орындардан төбе көрсеткен Ақерке – Азия және Әлем чемпионы. Ол – 2016 жылы Ресей Федерациясының Алтай республикасында тоғызқұмалақтан өткен жастар арасындағы Азия чемпионатының ІІ орын иегері. 2017 жылы Астана қаласында өткен ересектер арасында IV әлем чемпионатының қола жүлдегері. 2018 жылы Моңғолия республикасында өткен ересектер арасында IV Азия чемпионатының алтын жүлде иегері атанған. Сондай-ақ Моңғолия республикасы, Баян-Өлгей қаласында 9 елден 200-ден астам спортшы қатысқан тоғызқұмалақтан өткен VI Азия чемпионатының алтын жүлде иегері атанып, еліміздің мерейін асқақтатқан болатын. Бұдан бөлек Румыния мемлекетінің Констанца қаласында ересектер арасында өткен әлем кубогында тоғызқұмалақ спортының рапид түрінен де үлкен жетістікке жетіп, Әлем чемпионы атанған болатын.&nbsp;<blockquote>– Жарыс аса қиын болған жоқ, керісінше ұнады. Басқа мемлекеттер адамдарымен ойнаған өте қызықты болды. Еліміздің абыройы үшін әлемнің үздіктері бас қосқан додада барынша мұқият ойнауға тырыстым. Қазақ 7 санын қашанда киелі деп санаған ғой. Сондықтан мен де көбіне ойынды 7-ші отаудан бастаймын. Себебі бұл отау маған ойынды жеңіспен аяқтауыма септігін тигізеді, – дейді Ақерке.</blockquote>Кейіпкеріміз – қазіргі таңда аудандық «Наркескен» спорт клубында тоғызқұмалақ үйірмесінің жаттықтырушысы. Дүбірлі додаларда бағы мен бабы сынға түсіп жүрген спортшымыз – 19 шәкірттің білікті бапкері. Талай жарыста топ жарған тоғызқұмалақшы Ақерке қазіргі таңда жетекшісімен бірге алдағы аптада Ақтөбе қаласында өтетін топтық әйелдер чемпионатына&nbsp; дайындық үстінде. Ақыл-ойдың ұшқырлығын талап ететін ұлттық ойын тоғызқұмалақтан бақ сынайтын спортшымызға сәттілік тіледік.<blockquote>– Бұл чемпионат – биылғы соңғы жарыс. Келер жылы қаңтар айынан бастап ересектер арасында блиц, рапид түрінен сайыс өтеді. Одан кейін Колумбияға жарысқа барамын. Ақпан айында ересектер арасында чемпионаттың классика түрінен жарыс болады. Қазіргі сәтте Ақтөбе қаласында өтетін жарыстан бөлек үш сайысқа дайындалудамын. Осы додалардан І, ІІ орын алғандар сәуір айында Түркия мемлекетінің Стамбул қаласында өтетін әлем чемпионатына жолдама алады. Менің де басты мақсатым – осы әлем біріншілігіне қатысу, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>

Жалағаштық тоғызқұмалақшы Ақерке – Әлем чемпионы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Адамзаттың табиғатсыз күні жоқ, оны айтатын табиғаттың тілі жоқ» дегенді адамзат үзбей айтып келеді. Кейде адамдар табиғаттың ата жауы тәрізді, жойқын жауыздықпен әрекет етеді. Иыққа мылтықты іліп, аңды ысырапшылықпен атып, отын көрсек, тамырымен жұламыз. Әйтсе де, бір нәрсені түсіну керек. Өмір бүгінмен тоқтап қалмайды. Жол бойында өсіп тұрған Сыр талы, тораңғыл, терек пен жидені айтпағанда сексеуілдің өзі өздігінен шықпайды. Оны да Қызылорда орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекеме мамандары күннің аптап ыстығы мен өңменіңнен өткен қара суыққа қарамай егіп, өсіріп, қорғап жүр. Соның бірі – Бейбіт Ибадуллаев.Бейбіт Дүйсенұлы еңбекке араласқалы бері осы салада тынбай тер төгіп жүр. Нөсер-жауынға, боран-дауылға қарамай дала кезіп, табиғатты қорғап келеді. Ағаштар қорын көбейтуде де атқарған еңбектері ерен. Мұны табиғат-ананың алдындағы борышы санайды.<blockquote>– Ауылдың қарапайым баласымын. Адал еңбектің нанын жеу өмірлік ұстанымыма айналған. Табандылық танытып, айтқанымнан қайтпай осы салаға білек сыбана кірістім. Қазір әріптестерімнің арасында абырой-беделім бар. Тау қопарып, тас жардым деп айта алмаймын, бірақ әрбір жұмысты, мойынға алған міндетті жауапкершілікпен орындап келемін», – дейді ол.</blockquote>Үнемі елдің сыртында, бекітілген аймақта еңбек етіп жүрген Бейбіт иен далада қонып қалатын кездері бар екенін айтады.<blockquote>– Еліміздің табиғаты сондай көркем, сондай бай. Аң-құстың, ағаштар мен өсімдіктердің түр-түрін кезіктіресің. Көңілің көкте қалықтаған құс тәрізді көтеріліп, туған жердің төсінде, ата-бабамыздан аманат болған алып далада еңбектеніп жүргеніме қуанамын. Мамандығымды мақтан етемін. Әсіресе, маңдай терімді төгіп, еңбектеніп, соның жемісін жеп жүргендегі сезім тіпті ерекше. Еңбек адамын құрметтеп, төрге шығаратын осы кезеңде қызметімізді айтып, ерекше алғыс та көрсетіліп жатады. Ондайда ең бірінші, ата-анамның «Адам бол!» деген ақылы ойға оралады, – дейді инспектор.</blockquote>«Орман – еліміздің баға жетпес байлығы, дәулеті, теңдесі жоқ экологиялық қорымыз» деп ұрандаған саланың ел ішінде атқарып жатқан осындай ұшан-теңіз еңбегі бар. Әрине, марапат та жақсы, бірақ ең әуелі халықтың алғысы басты орында тұрады. Бейбіттің ұстанымы да осы..Жыл бойы тыным таппайтын еңбеккерлер сексеуіл егеді, оны қоршайды. Терек, жиде, қара тал тәрізді ағаштардың бұтақтарынан қаламша жасап, оны мұз қалашыққа көмеді де, көктемде апарып отырғызады. Кәдімгі бағбан. Кейде оларды орманшы демей, бағбан дегің келеді.<blockquote>– Айналаңыз жап-жасыл талмен көмкеріліп, жүрген жолыңыздың екі бетінде сексеуіл жайқалып тұрса, керемет емес пе?! Жазда аптап ыстықтан қорғайды, қыста ық болады. Ал кейде тіпті қардың жолға жиналуына кедергі болып, суықты да ұстап тұрады. Сондықтан ағаштарға тек отын ретінде қарау дұрыс емес. Табиғатты аялайық, оның қадірін түсінейік, – дейді табиғат жанашыры.</blockquote>Жұмысының жауапкершілігі жоғары. Табиғат-ананы алақанда аялап, оны күтіп-баптауды мойынға алып, өз міндетін мүлтіксіз орындап жүр. &nbsp;

Орманшы: Ағаштарға тек отын ретінде қарау дұрыс емес

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ҚР Президенті&nbsp; Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Біздің еріктілеріміз мейірімділік пен адамгершілік, ынтымақтастық пен азаматтық жауапкершіліктің биік идеалдарын жүзеге асырады»,- деп ерікті жастарға зор сенім білдірді. Президент бастамасынан соң «МЕНІҢ БАУЫРЫМ» еріктілер жобасын&nbsp; Оқу-ағарту министрлігі мен Ғылым және жоғары білім министрлігі екіжақты келісіммен жүзеге асыруда. Жобаға Сыр өңірінде облыстық білім басқармасы мен Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті қатысады. Бүгін Т.Есетов атындағы 246 мектеп-лицейі базасында еріктілермен алғашқы семинар өтті.&nbsp;Онда "Өркен" балалардың әл ауқатты арттыру&nbsp; ұлттық ғылыми практикалық институтының вице-президенті Гүлнар Балғабаева жобаның маңыздылығына тоқталып, еріктілерді белсенді қатысуға шақырды.&nbsp; Сондай-ақ Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің Ректоры-Басқарма төрағасы сөз алды.&nbsp;<blockquote>&nbsp;- “Менің бауырым” жобасы біздің ерікті жастарды жанашырлыққа шақыратын бірегей ұлттық жоба. Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету міндетіміз.&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті бұл жобаны қолдайды. Біздің 566 студентіміз жобаға белсенді қатысуға келіп отыр. Волонтерлік - осы ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтардың тікелей көрінісі.&nbsp;</blockquote><blockquote>Еріктілердің өз елінің нағыз патриоты мен азаматы ретінде балаларды жақсылыққа, әділдікке, жасампаздыққа жетелеп, шығармашылық шабыт береді деп сенемін”, - деді Бейбіткүл Каримова.</blockquote>Жоба аясында балалардың құқықтарын қорғауға&nbsp; университеттің ерікті жастары белсенді қатысады. Облыстық білім басқармасының қолдауымен Қызылорда қаласындағы жалпы білім беретін мектептерінде оқушылардың қолайлы әрі қауіпсіз ортада білім алуына жағдай жасалмақ. Жоба аясында еріктілер Оқу-ағарту министрлігінен келген білікті тренерлерден білім алып,&nbsp;мәдени, спорт, білім беру, салауатты өмір салты, бұзақылықпен күрес, құқық бұзушылықтың алдын алу, құқықтық білім беру, IT сауаттылығы т.б. салалары бойынша оқушылармен жұмыс істейді. Еріктілер қамқорлық пен мейірімге толы өз жобаларын ұсынып, әрі жүзеге асыратын болады.

Қызылордада “Менің бауырым” жобасына 600-ге жуық ерікті қатысуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бір бағытта ғана емес, түрлі салада бақ сынауға әзір жастың көптігі қуантады. Қоғам дамуына тамшыдай үлес қоссам деген ізгі ой бастаманы берекелі ететіні белгілі. «Сенімен Болашақ» Республикалық ата-аналар қоғамдық бірлестігінде қызмет атқаратын Нұрасыл Бекматов жазуда да жауапкершілік танытты. Жаңа романы оқырман назарынан тыс қалмай, сұраныс пен ұсыныс көбейе түскен. Сәті түсіп кітап авторымен әдемі әңгіме өрбіткен едік.– Роман жазуды қыркүйек айында қолға алыпсыз. Бір ай көлеміндегі шығарма шикі болуы мүмкін деген күмән болды ма?<blockquote>– Кітаптағы жазбамда романның қысқа ғана уақытта жазылғаны жөнінде айттым. Идея келіп, қолыма қалам ұстағанша мазасыз күй кешіп, ішкі әлемімде бір құбылыстың шыға алмай жатқанын сездім. «Шығармам шикі болып қалмаса екен» деген ойдан гөрі оқырманның қалай қабылдайтыны алаңдатты. Шыны керек, әлі танданысымды жасырмаймын. Романды желіге салған уақыттан бастап кең таралып, өзі оқырмандары пайда болды. Бір сәтте сұранысқа ие болғанына қарағанда қоғам осындай шығармаларға зәру.</blockquote>–&nbsp;«Отан – отбасынан басталады». Қоғам дертінің тамырын тап басыпсыз. Бұл тақырыпта қалам тербеуге не түрткі болды және романның иесі сізге қаншалықты жақын?<blockquote>– Отбасы от басудан басталмаса екен. Статистика ажырасу мен тұрмыстық зорлық-зомбылық көрсеткішіне толы. Қазір бізге жетпейтіні жылулық пен адалдық қана. Роман арқылы адалдықтың кіршіксіз көрінісін көрсетуді мұрат еттім. Кітапты тілге жеңіл, миға қонымды әрі көз талмайтын сөздерді құрау арқылы жаздым.Романды жазуға бір жан себепкер болды. Екі адам арасындағы жылы диалогтан кейін осындай байламға келдім. Роман иесі қалам тербегеннен бастап қолдау білдіріп, соңына дейін өзі де күтті.</blockquote>– Бақытжанның қилы тағдыры жүректі қозғағаны рас. Бірақ ол анасымен қауышты ғой, сонда да бақытсыз болуы мүмкін бе? Роман атауына тоқталып өтсеңіз…<blockquote>– Меніңше, әр адам бақытты болуға лайықты. Бақытжанның кейіпін ала отыра жастарға үндеу тастағым келді. Анасы шақалақ сәбиінен бас тартса да, Бақытжанның ер жеткенде анасын іздеп шарқ ұруы зор сүйіспеншіліктен. Бірақ роман атауының Бақытжанға ешқандай қатысы жоқ. Асыл мен Жан есімді екі кейіпкердің өмірін бас аяғына дейін суреттедім. Роман атауы осы Жанға тиесілі. Жанның таңдаған шешімінен кейін тағдыр шиеленісі бақытқа ұласты. Асылында таңдау мен шығарған шешімімізге сәйкес бақытты немесе бақытсыз болатынымызды айқындап аламыз ғой.</blockquote>–&nbsp;24 сағаттың ішінде 200-ден астам адам оқыпты. Қандай ұсыныстар түсіп жатыр?<blockquote>– Таңнан кешке дейін келіп түскен хабарламалар мен ізгі тілегін жаудырған жандар аз болмады. Хабарласқан адамдардың басым бөлігі кітапты сатыңыз деп ұсыныс білдірді. Әу баста «Кітап сатылмайды. Білім тегін. Жаратқанның жүректен шығарған сөздері сіздерге сый» деп желіде жазба қалдырдым. Шығарманы пайда табу үшін жазбадым. Алғысөзде «Бақытсыз Жан» романы әр қазақтың қолына берілетін құрал дедім. Сол құралды қазақ баласының барлығы тегін пайдаланғанын қалаймын. Міржақып Дулатұлы әйелі Ғайнижамалға: «Жазған материалым білімімнің зекеті болсын» деп айтқаны бар. Бұл – менің де ұстанымым. Кітапты сатылымға қоймауымның себебі осында.Романның аз уақытта танымал болғаны еңбектің нәтижесі деп білемін. Қазір романның 2 басылымын әзірлеу үшін баспамен келісім-шарттар жүргізілуде. Сонымен қатар мәдениет саласының кәсіби мамандары байланысып, романды сахналауға ұсынысын жеткізген еді.&nbsp;</blockquote>–&nbsp;«Әр адам өз өмірінің кейіпкері. Сонда суретші сенің қазіргі образыңды қате салды ма?» деген ойды меңзейсіз. Айтыңызшы, жазушы ретінде кейіпкерлерді қалай сурет­тедіңіз? Ол қиялдан өрбіді ме, әлде шынайы өмірдегі адамның прототипі ме?<blockquote>– Оқиға­лардың барлығы айна­ламыздағы ша­ңырақта болып жатыр. Олардың бірін білсек, екіншісі жасырын. Роман эпизодындағы кейіпкерлер өмірден алынған. Жазу барысында қиялдан гөрі шынайылыққа аса мән бердім.</blockquote>–&nbsp;Кітаптың мұқабасы ерекше. Дизайны танымал дораманың бейнесіне ұқсас. Айтыңызшы, дизайнға да өзіңіз мән бердіңіз бе?<blockquote>– Негізі түпнұсқасы дорамадан алынды. Бірнеше нұсқаның ішінен осы таңдау бұйырды. Кішкене әрлеп, эскиздерін өзіміздің бағытқа қарай бұрдық. Оның да өзіндік мәні мен мағынасы бар. Жауын – сырттан келетін қатер. Қолшатыр – қорған. Қолшатыр ұстаған жігіт бақыты үшін күреске даяр жан.&nbsp;Мұқаба қандай тартымды болса, іші де сондай мазмұнға толы. Екеуін үйлесімді етіп жасадық.</blockquote>– Алдағы уақытта қандай мақсат-мұратыңыз бар?<blockquote>– Ағартушылық бағыттағы жұмыстарымды әрі қарай жалғастырамын. Бұл шығарманы жарыққа әкелуімді жай ғана жаттығу жасағанмен тең дегім келеді. Нағыз сыналар уақыт алда. Тарихи бағыттағы ата-бабамыз бен әулет шежіресі үшін зерттеу жұмыстарын істеп жатырмыз.Иса Байзақтың бір сөзі ойға оралып отыр. «Мезгілсіз, мерекесіз кеткендердің әруағы бізді де айт деп сыбырлайды». Уақытында қыршын, мезгілсіз, аты аталмай кеткен бабаларды зерттеп, есімдерін жаңғырту сіз бен біз секілді ұрпақтың мойнында. Қазіргі қоғамда жұлдыз көп. Жұлдыз болу бір ғана сәт. Қазаққа от пен жарықты қатар беретін күн болайық! Мың жұлдыз бір күн секілді нұрын шашпайды.</blockquote>

«Бақытсыз Жанның» авторы романды қалай жазғанын айтты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қала тұрғыны Қалдыгүл Жәмиева тоқыма өнерін бала күнінен бойына сіңірген. Заманауи сән түрін меңгеріп, бүгінде өз ісін дөңгелетіп отырған кәсіпкер. Түрлі түсті тоқылған аяқкиім, моншақтап тізбектелген сөмке көздің жауын алады. Жаны әсемдікке құмар нәзік жандардың арасында бұл қолөнер сұранысқа ие.– Тоқыма тоқуды қайдан үйрендіңіз?– Бұл кәсіп анамыздан дарыған. Ісмер шешем көктемде қырқылған қойдың жүнін жуып, ұршық иіріп, бізге шұлық тоқып беретін. Отбасымызда 5 қыз бірге өсіп, ойын баласы болсақ та киіз басып қолөнерді меңгеріп өстік. Бесінші сыныптан бастап жіп пен білтегешті қолымызға алып, өз шұлығымызды тоқып үйрендік. Төрт жыл бұрын анам төсек тартып жатып қалды. Жұмыстан шығып, анама қарайластым. Үйде отырған соң жан-жақты ізденіп, өзімді дамыта бастадым. Қолөнерге келмес бұрын құрақ құрадым. Кейін әлеуметтік желіден тоқыма өнерінің заманауи түрлерін байқап, өзіме таныс тоқыма өнерін қолға ала бастадым. Тоқыма үйрететін курстардан білімімді жетілдіріп, қолөнердің жаңаша әдіс-тәсілдерін үйрендім.&nbsp;– Тұтынушылар арасында сұраныс қалай артты?&nbsp;– Азын-аулақ ақшамен Алматыдан бес дана аяқкиім табанын алдырып, тоқымашылықты бастадым. Бұл кәсіпті қолға алғанымды естіген анам «сенің алғашқы тұтынушың мен болайын» – деп, тапсырыс берді. Осылайша тоқымашылықтағы алғашқы ұстазым да, тұтынушым да – анам. Аяқкиім ғана емес, жаңа курстар оқып, сөмке, күртеше, қалпақ, телпек тоқи бастадым. Жақындарым әлеуметтік желідегі парақшасында жариялап, таныс-тамырына айтып, мейрам, туған күндерде тапсырыс беріп қолөнеріме өзгелердің де қызығушылығы артты. Аяқкиім әрлеуіне, жіптің сапасына қарай 5000-15000 теңге арасындағы бағаны құрайды. Тұтынушы үшін де тиімді баға деп ойлаймын.&nbsp;– Тоқыманы алғаш рет үйренетін жан үшін нені білуі керек?&nbsp;– Әрбір жанға жаңа істі үйрену үшін әуелі ниет керек. Сосын біз, ілмек пен иірілген жіп керек. Тоқу біздері түзу, екі жағы немесе бір жағы ғана үшкір және айналдыра тоқу үшін иілме болып келеді. Тігіссіз бұйым тоқу үшін иілме біз немесе үш, төрт, бес инелі біз пайдаланылады. Иілмелі сымды айналдыра тоқиды. Бітеу етіп тек оң жағынан бес бізді сымды пайдаланып тоқиды. Бұл құрал мен тігіс түрі күрделі емес базалық тоқу түрлеріне жатады. Тоқуға деген қызығушылық оянса, «youtube» арнасынан көріп те қайталап үйренуге болады.&nbsp;– Тұтынушы қатарын аттырудың тиімді жолы – әлеуметтік желіде белсенді болу. Желіде қаншалықты белсендісіз?&nbsp;– Әрбір істеген жұмысымды, тоқыған қолөнерімді әлеуметтік желіге жүктеп отырамын. Тек қана қала емес, басқа өңір, аудан-ауылдардан тапсырыс түсіп жатады. Үлкен өлшемдегі аяқкиіммен қатар кішкентай сәби байпағын да тоқимын. Сондықтан әлеуметтік желіден көрген оқырман көздің жауын алар сәби шұлығына да тапсырыс береді. Бұл кәсіпке қызығушылық танытып, оқытқан шәкірттерім де баршылық. Сондай-ақ тоқымашылар арасында өз тобымыз бар. Бір-бірімізбен тығыз байланыстамыз. Алдағы уақытта әлеуметтік саладағы арнайы жеңілдетілген несие немесе қайтарымсыз грант секілді мемлекет тарапынан қаржылай қолдау болса, кәсібімді одан әрі кеңейтер едім.Р.S. Бүгінде қазақтың қолөнер мұрасы – тоқымашылық өнерін өрге сүйреп, кәсібін заманауи үлгіде дөңгелетіп отырған ісмер Қалдыгүл Жәмиева ұмыт болған өнерді қайта жаңғыртып, еңбегінің жемісін көруде.

Тоқымамен тұтынушысын тапқан кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Тұлға ретінде дамысам, маман ретінде мүмкіндіктерге ие болсам деп шетел асқан қазақ жастары қаншама. Дегенмен Америкадағы ауылынан алыстап, қазақ еліне, оның ішінде Қызылордаға келген шетелдік кемде кем. Осы орайда Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде мұғалім боп, тәжірибе алмасу үшін келген американдық Анна Кубаспен сұхбаттасқан едік.– Анна, әңгімені өзіңізді таныстырудан бастасаңыз...&nbsp;– АҚШ-тың Джорджия штатынанмын. Солтүстік Джорджия университетінде жоғары білім алдым. Оқушы кезімнен орыс тілі мен корей тілін үйреніп жүретінмін. Оқу бітірген соң мен барлық жас сияқты кім боларымды, әрі қарай не істерімді білмедім. Ойланып жүріп, өзіме, өмірлік дамуыма әсер еткен ұстаздарымның жолын қуып, білім саласына тұрақтаймын деп шештім. Мұғалім болғым келді. Осылайша түрлі мүмкіндіктерді қарап, іздене жүріп, Қазақстанға келіп жұмыс істеуге және өмір сүруге болатынын білдім. Бакалаврда оқып жүрген кезде-ақ қазақтардың тарихы жайлы азды-кем білетінмін. Қазақстанға барып жұмыс істеп, қазақ балаларына ағылшын тілі бойынша білім беремін деп шештім. Ал бос уақытымда маған жүгіру, табиғат аясында, тыныштықта жаяу жүру, тіл меңгеру ұнайды. Қазір 23 жастамын. Бос уақытымда Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің студенттері үшін «speaking club» өткізіп тұрамын. Бұрын аптасына 3 күн болса, қазір 4 күнімде де ағылшын тілінде сөйлесу практикасын өткізуге арналған уақыт бар. Ұлттық мәдениет, мерекелер, ойындар тақырыбында ағылшын тілінде әңгімелесу арқылы сөйлесу деңгейін арттырудамыз. Қатып қалған формат жоқ. Кейде фильм қарап, кейде шай ішеміз. Сонымен бірге қаладағы «Кітап құрттары» клубының оқырмандары үшін де ағылшын тілінде сөйлесу деңгейін арттыруға арналған практикалық сабақ өткізіп тұрамыз.&nbsp;– Неге Қазақстанды таңдадыңыз?&nbsp;– Қазақстан мен КСРО тарихына университет қабырғасында ерекше қызығатынмын. Әрі орыс тілін қызыға үйренуім де Қазақстанға жетелеген шығар. Себебі студент кезде орыс тілі сабағынан Әсел есімді қазақстандық ұстаз сабақ беретін. Ұстазым арқылы елдің тарихына қанығып, Орталық Азия елдері туралы көп нәрсені білдік. Палауды қалай дайындайтынын және қазақ тіліндегі бірнеше сөзді жаттап алдық. Орыс тілі мен мәдениеті жайлы бір кісідей білімім бар. Енді орыс тілін басқа елдер мен олардың мәдениеті туралы білуге құрал ретінде қолданудамын. Ал орыс тілін үйренуді мектеп кезден бастаған едік. Мен оқыған мектепте ұлттық тілден бөлек екі шет тілі оқуға ұсынылды. Испан немесе орыс тілінің бірін таңдап, сол бойынша базалық білім алдық. Неге орыс тілі десеңіз, барлық сыныптасым испан тілін таңдаған кезде басқаларға ұқсамауым керек деген ниетпен соны таңдаған едім. Украиндық апайымыз арқылы орыс тілін үйренгеніме еш өкінбеймін. Менде жалғыз жүруге, шетелге баруға қорқыныш жоқ. Себебі мен Қазақстан өмір сүруге қауіпсіз елдің бірі екенін білдім. Әрі өткен жылдары Еуропаның бірнеше еліне жалғыз саяхаттап көрген едім. Сондықтан жаңа елге көшу, оның тарихын, тұрмысын тану мен үшін қызығырақ. Өткен жылдың қыркүйек айында жалғыз көшіп келдім. Бірақ мен үшін мұның барлығы қалыпты. Шынымды айтсам, Қызылорда қаласын өзім таңдаған жоқпын (күліп). Бірақ бұл қала маған ұнайды, сондай жылы, ерекше аурасы бар.&nbsp;– Қызылордалықтар туралы алғашқы әсеріңізбен бөліссеңіз...&nbsp;– Негізі Оңтүстік Қазақстанға, яғни Шымкент қаласына немесе Түркістан облысына барғым келген еді. Бірақ елдегі АҚШ елшілігі мені Қызылордаға жіберді. Көшіп келген кезімде күз айы болатын. Бұл жақтың адамдары ерекше ашық-жарқын, мейірімді, көмек көрсетуге дайын. Әрине, джорджиялықтардан айырмашылығы көп. Мен таудың қызымын. Туған жерімде таулы қыраттар жиі кездеседі. Ал мұнда келгенде кең жазық далада жүргендей әсерде болдым. Мұның барлығы мен үшін тың, қызықты дүние. Қызылордадан бөлек Астана мен Алматы қаласында да болдым. Алматыдан АҚШ-тың қалаларына ұқсастық байқалады, аурасы бөлек. Бірақ Қазақстанды толық тану үшін Астана мен Алматыны білу жеткіліксіз. Ол үшін өзге облыстары мен аудандарын толық аралау керек. Қызылордалықтардан шай ішуді үйрендім. Тіпті шіліңгір шілденің ыстығында да шай ішетінін білгенде, таңқалғаным рас. Қызылордаға келгелі мен адамдарға, жаңа идеяларға ашық бола түскендеймін. Қай елде тусаң, кез келген дүниеге сол ұлттың көзімен қарайсың. Әлемге қазақтардың көзқарасымен қарау мүмкіндігіне ие болғаныма қуаныштымын. Ал қазақ асханасынан маған қуырдақ, ет тамақ пен бауырсақ қатты ұнады. Бірақ құртты жақсы көре алмадым. Тым қатты тұздалғандықтан ұнамаған секілді.&nbsp;– Туған жерге оралу ойда бар шығар?&nbsp;– Иә, мендегі виза шілде айына дейін жарамды. Сондықтан маған шілдеге дейін Қазақстаннан шығып кету керек. Америкаға кері оралып, аспирантураға оқуға тапсырсам деген мақсатым бар. Америка мен Қазақстанның басты айырмашылығы – адамдардың өзара қарым-қатынасында. Қазақстанның, әсіресе Қызылорданың халқы бүтін бір отбасы секілді. Адамдар бір-біріне сондай жақын, қамқор. Әрине, мұны артықшылығы деуге де, кемшілігі деуге де болады. Себебі адамдардың бір біріне көмектесуі, жағдайын сұрасып, үнемі байланыста болуы ұнайды. Алайда мұның американдықтардан байқалмайтын бір кемшілігі бар: тым тығыз қарым-қатынас жасау барысында сыйластық пен жеке шекараны бұзудың аражігі ажыратылмайтындай. Яғни мұндағы адамдар сенің бос уақытыңда не істейтініңді, кіммен жүргеніңді, жеке өміріңді, бәрін білгісі келеді. Жеке шекараны сақтамау мені қорқытады. Американдықтардың ерекшелігі – 18 жасқа толған әрбір азамат ата-анасынан бөлініп, жеке өмір сүруінде. Яғни өз мәселесін өзі шешіп, қалағандай өмір сүруіне мүмкіндік бар. Бірақ оның да кемшін тұсы бар. Кейде өзімізді тым жалғыз сезінеміз...&nbsp;– Қазақ тілін үйрену қаншалықты қиын?&nbsp;– Орыс тілін үйренуге қарағанда оңайырақ дер едім. Себебі орыс тілінде бір сөздің айтылуының бірнеше нұсқасы бар, оқылуы мен айтылуында бөлек ережелер бар. Бірақ грамматикасы қиын емес. Ал қазақ тілінде нақтылық бар. Сонысымен ұнайды. Қазақ тілінде біраз сөз үйреніп қалдым.– Сұхбатыңызға рахмет!&nbsp;

Қызылордада АҚШ-тан келген мұғалім сабақ береді

Жаңақорған ауданы егінді әртараптандыруға басымдық беруде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Көпке танымал «Келінжан» сериалында Нартай рөлін сомдаған Сәуіржан Төлеш – Сыр өңірінің тумасы. Әнші ретінде халықтың жүрегінен жол тапқан ол енді киноактер ретінде танылды. «Әке – балаға сыншы» демекші, бала Сәуіржанның әнге жақын екенін білген әкесі Төлеш оған кішкентай кезінде «осы сені асырайды» деп баян сатып әкеп берген екен. Әке тілегі қабыл болып, ол өнер адамдарының ортасында «баянмен ән айтуды трендке айналдырған Сәуіржан» атанады. Бүгінде елге әншілігімен қоса, киноактер ретінде танылған Сәуіржан Төлешпен сұхбаттасудың сәті түсті. – «Келінжан» сериалында актер ретінде танылған Сәуіржанның туған жері Қызылорда екенін біреу білсе, біреу білмес. Сол себепті әңгімені туған жеріңіз, өскен ортаңыз, отбасыңыздан бастасақ... – Мен 1986 жылы Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданында дүниеге келдім. Бес ағайындымыз. Үйдің кенжесімін. Алдымда 4 ағам бар. Мен дүниеге келгеннен кейін ата-анам Қызылорда қаласына көшіп келген екен. Балалық шағым Қызылорда қаласында өтті. Қаладағы №23 мектепте оқыдым. Әкем Төлеш өмір бойы мұғалім болды. Өнерге де жақын адам еді. Өзі ән айтпаса да, өнерді жоғары бағалайтын. Анам – Қалдыгүл отбасында бала тәрбиесімен айналысқан жан. Әкемнің айтуынша, мен кішкентайымнан музыкаға жақын болған екем. Бала кезімде домбыраға үйірсек болыппын. Ал төрт жасымда өзімнен-өзім домбыра тартып, үлкендер жиі айтатын халық әні «Күміс құманай» әнін домбыраға салып, ыңылдағанымды көрген әкем «осы бала түбі өнерге жақын болады» деп мені өнер мектебіне береді. Өнер мектебінде Болат Бекбатыров деген күйші ұстаздан сабақ алдым. Бұл өзі бесжылдық мектеп екен. Мен домбыра сыныбының бір жылын аяқтаған соң, алғырлығымды байқаған ұстазым бірден 3-ші сыныпқа көшірді. Сонымен, бес жылдық өнер мектебін 4 жылда аяқтадым. Өнер мектебінде тек домбыра ғана емес, ямаха да тартып жүрдім. 12 жасымда Файзулла деген ағамызбен тойға шығып, ән айтып, табыс таба бастадым. Сөйтіп, өнердегі алғашқы қадамым осылай басталып кетті. Ал 9 сыныпқа өткен кезде әкеме музыкалық аппаратура алып беруін өтіндім. Сол кезде оның бағасы 1000 АҚШ доллары тұрады. Әкем көңілімді қимай, біреуден екі есе етіп қайтаратын болып қарызға ақша тауып берді. Су жаңа аппаратураға қол жеткізген мен өнердегі ағаларыммен тойға шыға бастадым. Сол аппаратурамен мектептің бүкіл мерекелік іс-шарасын, тіпті мектеп бітіру кешін де өткіздім. Бір күні мектеп директоры Раушан Ахметәліқызы «сенің кешіңді ұйымдастырайық», – деді. Мектеп оқушысы үшін бұл үлкен мәртебе ғой. Мектептің акт залын безендіріп, үлкен концерт беретіндей дайындалдық. Сыныптастарым, ұстаздарым мені шабыттандырып, қолдап жүр. Концертіме ата-анам келіп қатысты. Олар да мәз. Кейін ойлап отырсам, ата-анам үшін сол менің алғашқы әрі соңғы концертім болыпты... Студенттік жылдарым да туған жерде өтті. Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің музыка факультетін бітіргеннен кейін де еңбек жолым сол тойдың айналасында жалғасты. Кейін үлкен қалаға, үлкен ортаға кеткім келді. Әкемнің батасын алып, Алматыға жол тарттым. Үлкен қала, бейтаныс орта. Қанша дегенмен жүрексіну бар. Дегенмен жолымда жақсы адамдар жолықты. Өнердегі достарым марқұм Нәби Аймұратов, Ерболат Ержанбаев, Тахауи Ахтанов үлкен ортаны жатырқамау, тез сіңісіп кетуіме себеп болды. Кейіннен өнерде жүрген ағалар Жанатбек Бәйтеков, Мейрамбек Беспаевпен танысып, ағалы-інідей қатысып кеттік. Кейін МузАрттың 15 жылдығына орай шығармашылық концертінде ансамбльде ойнадым. Алматыда тойларға баянмен шыға бастадым. Сол уақытта тойда баян тарту кездесе бермейтін. Қысқасы, бала күнімде әкем «түбі сені асырайтын осы болады» деп қара баян сатып алып бергенде бұған соншалықты мән бермеген екем. Шынында да, менің есімім баянмен егіз болды. Баянмен ән айтуды трендке шығарсам, сол қара баян мені әнші Сәуіржан етті.&nbsp; – Әнші Сәуіржан «Келінжан» сериалы арқылы актер ретінде жаңа қырынан көрінеді . Шынын айтқанда, сізді елге танымал еткен де осы сериал болды.&nbsp; – Иә, оны мойындаймын. Мені «Келінжан» сериалы танымал етті. Бұл – кино әлеміндегі алғашқы қадамым. Тіпті киноға түсем деген ойымда жоқ. Продюссер Гүлнұр Мамасарипова баян тартатын адам іздеп Мейрамбек Беспаевқа хабарласқан ғой. Ол бірден мені ұсыныпты. Ұсыныс түскен соң қолымнан келсе көрейін деп, тәуекел етіп келдім. Кино алғашында Бақбақты деген ауылда түсірілді. Дайындық басталып кетті. Маған Нартайдың ролін түсіндіріп жатыр. «Мас адамның ролін ойнайсың, баян тартып жүресің» дегендей. Костюмерлер үстіме шұрқ тесік киім кигізді. «Мынау немене?» деп әдепкіде түсінбей, қабылдай алмай тосырқағаным рас. Алғашында қиындықтар да болды. Бірақ жақсы алып шықтым деп ойлаймын. Негізі кино түсіру барысында өзіндік шектеу болады. Сценарийден шықпау, сондағы сөздерді ғана айту деген сияқты. Ал «Келінжан» сериалында бізге еркіндік берілді. Кейде рольді ойнау барысында өз шығармашылығыңнан қосып жіберетін кезің болады. Сонысымен де кино шынайы болды деп ойлаймын.&nbsp; – Көрермен ретінде Нартайдың роліне қандай баға бердіңіз? – Кинодағы рольдерді талдау, сын айту қолымнан келмейді. Себебі мен кәсіби маман емеспін. Бағасын халық береді. Бір қуанарлығы, қазір қазақ киносы қатты дамып келеді.&nbsp; – Бұдан кейін киноға түсуге ұсыныс түскен жоқ па? – «Күйеу бала» деген киноға түстім. Бірақ дәл «Келінжандағыдай» танымал болатындай рольде ойнамадым. – Кинодағы Нартай мен өмірдегі Сәуіржанның ұқсастығы мен айырмашылығын айтыңызшы. – Өнерге жақындығы, баян тартатыны, досқа адал, ешкімге зияны жоқ, адамгершілігі жаныма жақын болды.&nbsp; – Ішімдікке жақындығы ше?&nbsp; – Мүлдем татып көрмедім деп айта алмаймын. Пенде болған соң кемшіліктер де болады. Жастық шақ, оның үстіне Алматыда еркін жүрмін, «ай дейтін әже, қой дейтін қожа жоқ» дегендей. Қазір ішімдікпен дос емеспін.&nbsp; – Отбасыңыз туралы айтсаңыз.&nbsp; – Жұбайым Айжан екеуміз екі ұл тәрбиелеп отырмыз. Айжан да әнші. Екеуміз бірге дуэт айтып жүрміз. Өнерде де, өмірде де біргеміз.&nbsp; – Балаларыңыздың өнер жолын таңдағанын қалайсыз ба?&nbsp; – Жоқ. Балаларымның әркімнің босағасында жүргенін қаламаймын. Себебі бізде шоу бизнестен гөрі той бизнес қатты дамыған. Қазір өнер адамдарының барлығы тойдың айналасында жүр. Себебі табыс табу керек, күнкөріс қамы...&nbsp;– Сұхбатыңызға рахмет&nbsp;

Баянды трендке айналдырған қызылордалық жігіт 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгін аудан әкімі Берік Сәрменбаев "AMANAT" партиясының аудандық филиалында тұрғындарды жеке мәселелері бойынша қабылдаған болатын.Қабылдауға 6 тұрғын келіп, өз мәселелерін көтерді. Олар кәсіпкерлік, балық шаруашылығын дамыту, тұрғын үй құрылысы үшін жер телімін алу, аудан орталығында жүргізіліп жатқан құрылыс нысандарының жай-күйі, тұрақты жұмысқа орналасу мәселелерімен жүгінген еді.&nbsp;Аудан басшысы кәсіпкерлік саласында мемлекеттік бағдарламалар арқылы кәсіп бастауға болатыны жөнінде, жұмыссыздық мәселесі бойынша мамандықтарға сәйкес сұраныс болған жағдайда бос жұмыс орындарына кезектілікпен жіберілетіндігін түсіндірді. Басқа мәселелер бойынша да тиісті заңдылықтарға сәйкес жұмыстар жасалатынын айтты.&nbsp;– Жалпы аудан көлемінде жергілікті халық жеке қабылдауына жазылып, жеке мәселелерін көтеріп жатады. Шын мәнінде, әрбір қабылғау келген азаматтардың өтініш-тілектерін тыңдау арқылы мәселені басты назарға аламыз. Әрине, кез келген салаға жауапты басшыларға тұрғындардың мәселесін шешуге қатысты жұмыстар жүргізіледі. Мәселенің маңыздылығы зерделенеді. Кезең-кезеңі бойынша шешімі табуға тиісті дүниелер түбегейлі қарастырылады, – деді аудан басшысы.&nbsp;Аудан әкімі Берік Әбдіғаппарұлы тиісті сала басшыларына жеке қабылдауға келген әрбір тұрғынның мәселесін бақылауға алу жөнінде тапсырма берді.&nbsp;

Аудан әкімі тұрғындарды қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі балалардың көпшілігі асық атып, ләңгі теуіп, жалаң аяқ көше шаңын аспандатып жүгірмейді. Оның орнына құлақта құлаққап, қолдарына тақтайдай телефон ұстаған балғындарды көреміз. Асық ату демекші, Шиелі ауданында 45 жыл бойы асық жинап, санын 35 мыңға жеткізген тұрғынды таптық.<blockquote>– Менің асыққа деген махаббатымның оянуына анамның тигізген ықпалы өте зор. Бала күнімізде анам жинаған асықтарды асыр салып ойнайтынбыз. Үлкейіп, өмірдің қазанында қайнаған шағымда да асық жинауды әдетке айналдырдым. Өзім дене шынықтыру сабағынан беретіндіктен, оқу қызметінде ойын әдісі маңызды рөл атқарады. Осы орайда бала кезімде ойнаған асықты қайта қолданысқа енгізсем деген ой туындады. Бұл бастаған игі ісіме мектеп ұжымы мен ата-аналар да қолдау көрсетті. Қазір оқушылардың ұлттық ойынға деген ынтасы күшті. Бүгінде марқұм анамның қолымен тазаланып, жиналған асықтарына 45 жыл толыпты, – деп бізбен әңгімесін жалғастырған Батырбек Пазылбеков асықтың бала тәрбиесіндегі, дүниетанымындағы рөлін де егжей-тегжейлі айтып берді.</blockquote>Тосыннан "Асық ойынының бiз бiлмейтiн қандай түрлерiн атап айтар едiңiз?" деген сауалды жолдадық. Сонда кейіпкеріміз:<blockquote>– Асық ойыны – балалардың ежелгi ұлттық спорттық ойыны. Оны ойнау үшiн балалар тақыр алаңға көлденеңiнен түзу сызық сызады да, соны байлай тiгiлген кенейдi кезектесiп сақамен ату арқылы мергендiк сынасады. Кенейдi кiм көп атып салса, сол ұтады. Дегенмен, асық ойынының түрлерi көп. Мәселен, солардың iшiнде кеңiнен таралғаны «Үш табан», «Бiр табан», «Әйзiк», «Атпақыл», «Шығу», сондай-ақ, қыз-бозбалалар кешкiсiн үйде отырып ойнайтын – «Қора», «Хан талапай», «Құмар» «Алшы», «Таған», «Шеңбер», «Шiк-Бүк», «Доршке», «Қақпақыл», «Иiрмекiл», «Жемекiл» тағы басқа. Ең бастысы – «Сақаң» жақсы болса болды, сонда ұту мүмкiншiлiгiң де арта түседi. Ол үшiн қорғасынды молырақ құю керек. Асықтар әр түрлi болып боялады. Түсiне, көлемiне қарай әрқалай бағаланып отырады. Ал ең жеңiл кiшкентай асықтарды боямаса да болады. Бұл асық ойындарының көздiң көру қабiлетiн және қолдың ептiлiгiн арттыруға пайдасы зор.</blockquote>Білгеніміздей, Батырбектің асық көрсе, делебесі қозып тұрады екен. Жинаудан да жалықпайды. Бүгінде өсіп келе жатқан екі ұлына ұлттық ойынды үйретіп, тәрбиелеуде. Кезiнде асық атып, ержеткен қазақ жiгiттерiне бұл ойын мергендiктiң мектебi болды емес пе? Ендеше, асық ату қанымызға сіңгендіктен, осы ұлттық ойынға әр қазақ жанашырлық танытса дейміз.Фото: yandex.kz

Шиелі: Қоржынында 35 мың асық бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жаңақорған ауданында тұңғыш рет «Жас зерттеуші » жобасын бастаған Жайылма ауылындағы №195 мектеп гимназиясы ұжымы өскелең ұрпақтардың экомәдиниетін қалыптастырып, қоршаған ортаны аялау мақсатында «Жасыл мектеп» деңгейіне көтерілді. Біз осы ауылда болып, білім ошағының тыныс тіршілігімен танысып, ауыл өміріне дем беріп жатқан жаңа жүйенің артықшылықтарын көзбен көріп қайттық.Жайылма ауылында қауын-қарбыз егетін 12 шаруақожалық иелері бар. Олардың көбі Өзбекстан елінен көшет-тұқымдарын алатын еді. Олардың бәрі өз ауылындағы мектеп-гимназиясының тәжірибе ретінде сыналып жатқан шағын жылыжайынан көп үмітті. Тұңғыш рет жүзеге асырылып жатқан жобаның тиімділігін сөз етсек, біріншіден шаруалар қолжетімді бағада көшет алады, екіншіден өскіндердің біздің аймаққа жерсінуі мәселе болмайды, үшіншіден жол шығыны болмайды. Міне, осындай артықшылыққа ие болған жобаны жергілікті халық та қуаттайды.<blockquote>– Біз осы жобаны өткен жылдың күз айларында қабылдап, жылы-жай құрылысын бастадық. Ішкі жылулығы мен ылғалдылығын бақылайтын құрылғылар мен жылыту пештерін іске қостық. Наурыз айы басталған сәттен-ақ, қызанақ, бұрыш және қарбыз ұрықтарын егуді бастадық. Қазір мұнда ұрық себілген қатарды күленкімен қымтап жатырмыз. Тәжірибе ретінде атқарылып жатқан жұмыс оң нәтиже көрсетсе, болашақта осы жұмысты жетілдірмек ойдамыз. «Жас зерттеуші» жобамызды қолдап, өскелең ұрпақтың ғылымға бет түзеуіне қолдау берген аудандық білім бөлімі басшысы Бекжан Есенбаевқа ұжым атынан алғыс айтамын, – дейді жылы-жайды таныстырған №195 мектеп гимназиясының басшысы Гүлбазар Боранбаева.</blockquote>Жылыжайдың негізгі мақсаты – оқушылардың ғылыми дағдысын қалыптастырып, зерттеу жұмысына баулу. Олар биология және химия сабағында осы жылы-жайда дән егіп, және олардың даму сатысын бақылауды назарда ұстайды екен. Әр оқушы өзі еккен өсімдікті баптап қана қоймай, күнделікті өсу-өну процесін арнайы дәптерге жазып, қадағалап отырады. Қазір 20 мыңнан астам қарбызы көшеті, азын-аулақ қызанақ-қияр көшеті көктеуге жақын. Мектептегі әрбір ұстаз бен қызметкерлер қолы бос уақытта көмек-жәрдемін беріп отырады екен. Қысқасы, ауылының атын нарықта мойындатқан диқандар бір шаңырақ астында береке тапқаны жүрекке шаттық сыйлады.&nbsp;Мектеп-гимназияда 51 мұғалім жұмыс істейді. Тарқата айтсақ, 49 жоғары білімді, 2 арнаулы орта, 8 педагог-зерттеуші, 16 педагог-сарапшы, 16педагог-модератор, 10 жас маман білім беруде. Ұжымды ауызбіршілік пен еңбекке ұйыстыра білген Гүлбазар Жарылқасынқызының негізгі мамандығы химия-биология пәнінің тәлімгері екенін білдік. Мамандығына деген махаббат оны ғылыми жұмыстарға жетелепті. Аядай ғана ауылдағы ағайынның ортақ арманына айналған жобаны жүзеге асырарда осы саланы ұзақ жылдар бойы зерттегенін ұқтық. Алдымен, гидропоника әдісімен таулы-тасты аймақта егін өндірудің қыр-сырын зерттеді. Осы жетістігін әр түрлі деңгейлі ғылыми байқауларда қорғап, ауылшаруашылығы саласындағы маңдайалды ғалымдарға дәлелдемек ойы да бар. Бұл мектеп осы бағытта Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетітің биология, география және химия кафедрасының прфессорларымен тығыз тәжірибе алмасып, ауылшаруашылығына қызыққан жастарға семинарлар ұйымдастырып келеді. Жаратылыстану ғылымдарының магистрі Нұрқасым Ерболатовпен бірге химия-биология пәнінің мұғалімдері зерттеу жұмысын жоспарға қойған.<blockquote>– Өткен жылдары өңірімізде құрғақшылық белең алып, мал азығы тапшы болды. Бұл әдіс жыл он екі ай жасыл желек өндіруге қолайлы. Әрі топырақсыз, су ертіндісіне арнайы минералдарды қосып, өсімдіктің жылдам өнуіне ықпал ете аламыз. Өзіңіз көріп тұрған отыз ыдыста алты түрлі өсімдікті бесеу-бесеуден ектік. Бидай бір күнде бүрін жарып, бір аптада 25 сантиметр өсуде. Салат жапырағы да үш күнде өнім беруде. Ал, қара жерде қырық күннен соң құлақтанатын болгар бұрышы бір жетіден соң оң нәтиже беруде. Осыдан-ақ, гидропониканың ауылшаруашылығына әкелер пайдасы мол екені даусыз, – деді химия-биология пәнінің мұғалімі Гүлзира Жұмабекова.&nbsp;</blockquote>Бүгінде осы технологияға арналған арнайы кабинетте ауыл балалары ауылшаруашылығында ғылым мен білімнің қажеттілігіне көз жеткізуде. Солардың қатарында химия-биология пәні олимпиадасына қатысып, жүлделі орын алып жүрген 9 сынып оқушысы Айдана Өтеген жылыжай жобасын жетілдіріп, көпшілікке таныстырмақ ниетте. Ал, 8 сынып Гүлнәз Әбдімәлік гидропоника әдісімен көптің назарын аударғысы келеді.<blockquote>– Біздің мектептегі оқушылардың көбі диқаншылар отбасынан шыққандықтан осы салаға қызығушылық басым. Осыны байқаған ұстаздар ауылшаруашылығына қажетті ғылыми жобаларға бағыт-бағдар беруде. Өзім аймақтық көрмелерде гидропоника әдісімен таныстырғанымда көпшілік қызығушылық білдіріп, осы туралы көп сұрайтынын аңғардым. Осы жобаны алдағы уақытта жетілдіріп, ауылдағы егінші мен шопандарға өз көмегімді бергім келеді, – деді жас ғылам Гүлнәз Әбдімәлік.</blockquote>«Жасыл» экономиканың басты қағидаттарының бірі – табиғи ресурстарды барынша құнттап, үнемді пайдалану. Бұл ретте атаулы мектепті көп үлгі бола алады. Мектеп электр энергиясын үнемдейтін жарықдиодты шамдарды тұтынады. Соның арқасында, жылына 1121 киловатт энергия үнемделеді екен.&nbsp; Қалай десек те, «жасыл» экономиканың адамзат дамуына жаңаша серпін беріп отырғаны анық. Өткен ғасырдың соңында түсірілген фантастикалық фильмдерді қараңызшы. Қайсысын алсаңыз да, Жер-Анамыздың болашақтағы мүшкіл халі суреттелетін. Экологиялық апатқа ұшыраған ғаламшарды көруші едік. Түптің түбінде дəл осы халге жететінімізге сенетінбіз. Ал қазіргі адамдардың санасы өзгерген тəрізді. Осыдан екі жыл бұрын ағылшын экологтары жасөспірімдер арасында Жердің болашағына қатысты сауалнама жүргізген болатын. Сонда балалардың 80 пайызы болашаққа үмітпен қарайтындарын айтыпты. Адамзат Жер-Ананы апаттан құтқарудың əдісін табатынын «жасыл» технологияларды мысалға келтіре отырып, барынша дəлелдеп беріпті. ХХІ ғасырдың жастары жарқын болашаққа сенеді. Бұл – жақсылықтың нышаны.Білім саласын ауылшаруашылық саласымен ұштастырып отырған мектепте жас биологтар тәрбиеленіп жатқанына көңіліміз толды. Интернеті дамыған қоғамда баланы еңбекке қызықтыра білудің жолын тапқан ұжымның еңбегін қалай дәріптесек те жарасады.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары