<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сыр өңірінің диқандары жылма-жыл сәуір айы ортасынан ауғанда күріш егіп бастайды. Биыл да сол дәстүрден жаңылмай, көктемнің әр күнін тиімді пайдаланып қалуға тырысуда. Қазір дайындыққа қызу кірісіп кетті. Қажетті тұқым, минералдық тыңайтқыш, техникасын әзірлеп, жауапты науқанға сақадай сай болуға назар аударып отыр. Биыл облыс еңбеккерлері 187 мың гектар ауыл шаруашылығы дақылдарын егуді межелеген. Оның ішінде негізгі дақыл – күріш 83,9 мың гектар. Нақты егіс көлемі облысқа қаралған су лимитіне байланысты есептеледі. Сондықтан алдағы уақытта өзгерістер болуы мүмкін.Су үнемдеудің маңызыОблыста наурыз айының алғашқы күндерінен ерте егілетін дақылдарға назар аударылды. Қазірге дейін 32,3 мың гектар жаңа жоңышқа, 16,5 мың гектар жаздық бидай, арпа, мақсары, қант құмайының дәні себілді. Сондай-ақ өткен жылдың күз мезгілінде 3,7 мың гектар күздік бидай егіліп, 50,6 мың гектар сүдігер айдалған еді. Бұл жұмыстар күріш егісіне дейін аяқталады деп күтілуде.<blockquote>– Дариядағы су жағдайына байланысты биыл жалпы егіс көлемін 6,4 мың гектарға азайту межеленіп отыр. Оның ішінде күріш 5 мың гектар. Есесіне әртараптандыру бағытында суды аз қажет ететін малазықтық, майлы және картоп, көкөніс дақылдарын арттырамыз. 2022 жылдан бері облыс әкімінің тікелей тапсырмасымен тұрғындар өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз етуі үшін тиісті іс-шаралар қолға алынды. Оған ниет білдірген азаматтар саны жылдан-жылға көбейіп отыр. Биыл 5 мыңға жуық отбасы 3179 гектарға картоп, көкөніс, бақша дақылдарын егеді деген жоспар бар. Бұл аймақта азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге оң әсерін тигізді. Нәтижесінде биыл 929 гектар картоп, 865 гектар көкөніс, 1386 гектар бақша дақылдарын егуге жер дайындалуда, – деді облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасы басшысының орынбасары Ерсұлтан Апетов.</blockquote>Облыста су үнемдеу технологиясын пайдалану арқылы егіс көлемін 2,3 мың гектарға ұлғайту көзделуде. Ол былтыр 872,5 гектарды құраған еді. Мұндай жаңашыл әдіске көңіл бөлген шаруашылықтар саны артып келеді. Олардың қатарында тамшылатып суару әдісімен «Таң ЛТД» ЖШС жүгері, «Qaratau Fruits» шаруа қожалығы қарқынды бақ, «Ер Әлі» шаруа қожалығы картоп, көкөніс, бақша, жаңбырлатып суару әдісімен, «РЗА Агро» ЖШС &nbsp;сүрлемдік жүгері, «Gamil Pro» шаруа қожалығы жоңышқа, «Жетікөл жер» ЖШС күнбағыс, «Береке» шаруа қожалығы жоңышқа, жүгері егуді жоспарлап отыр.Тұқымның жайы қалай?Облыс диқандары күріштің сапалы тұқымын дайындауға баса назар аударуда. Алдағы егіске қоймада 21,3 мың тонна тұқым бар. Оның ішінде 48,4 тонна суперэлита, 448,5 тонна элита болса, қалғанын І-ІІІ репродукциялы және көбейтілген тұқымдар құрайды. Айта кетсек, биыл күріш тұқымының 2,4 пайызы – отандық, қалғаны – ресейлік және украиналық сорттар. Отандық сорттардан «Маржан», «Сыр сұлуы» өндіріске енгізілсе, жергілікті диқандар ресейлік «Янтарь», «Лидер», украиналық «Премиум», «Виконт», «Маршал» сорттарын да тиімді пайдаланып келеді.Кейінгі жылдары диқандар әрбір сорттың өсу мерзіміне және өзге де талаптарға баса назар аударып келеді. Оның себебі де жоқ емес. Біріншіден, күріш негізінен суда тұратын дақыл болғандықтан, кейбір шаруашылық құрылымдары өсу мерзімі тиімді түрлерін таңдауға тырысады. Енді бірі тұтынушылар талабына сай сорттарды таңдайды.<blockquote>– Бұрынғы жылдары облыста негізінен «Маржан» сортына мән беріліп келді. Одан кейін ресейлік сорттар өндіріске енгізіліп, өз тиімділігін дәлелдей түсті. Қазір диқандар украиналық сорттарды егіп, өнім алуға бет бұра бастады. Ең бастысы, сапалы өнім шығаруға көңіл бөліп отыр, – деді Е.Апетов.</blockquote>Сондай-ақ облыстың ауыл шаруашылығы құрылымдары 938 тонна жаздық бидай, 736 тонна күздік бидай, 48,9 тонна арпа, 10,8 тонна тары, 67,6 тонна дән жүгері, 5,6 тонна күнбағыс, 108,5 тонна мақсары, 13,5 тонна соя, 21,8 тонна сүрлемдік жүгері және 298 тонна жоңышқа тұқымын жинап, бұл бойынша толық қамтамасыз етілген.&nbsp;Қазір қажетті минералдық тыңайтқыштың 84,4 пайызы қолда тұр. Бұл бағытта шаруашылықтар оны жеткізуші мекемелермен келісім-шарт жасау арқылы сатып алуда. Сондай-ақ ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер иелігіндегі 3799 техниканы толықтай жөндеуден өткізген. Олардың барлығы көктемгі дала жұмыстарына қатысуда. Оның ішінде 1890 трактор, 491 соқа, 258 тұқым сепкіш, 822 трактор тіркемесі бар. Биыл ауыл шаруашылығы құрылымдары 253 техника сатып алды. Жалпы құны – 9,3 млрд теңге. Осының нәтижесінде машина-трактор паркі 4,5 пайызға жаңартылған.Жыл басына дейін шаруашылықтар &nbsp;«ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы 3,3 млрд теңгеге 85, лизингтік компаниялар арқылы 1,8 млрд теңгеге 31, өз қаражаты есебінен 4,2 млрд теңгеге 137 ауыл шаруашылығы техникасын алды.Арзандатылған жанармай игілігін көредіОблыста жанармаймен қамтамасыз ету бағытында нақты жұмыстар жүргізілуде. Көктемгі дала жұмыстарына барлығы 12,9 мың тонна арзандатылған дизель отыны қарастырылған. Ол наурыз, сәуір, мамыр, маусым айларына бөлінген. ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі бекіткен қағидаға сәйкес арзандатылған дизель отынын айқындау мақсатында облыстық комиссия құрылған. Нәтижесінде «Жібек жолы ЛТД», «РК Мұнай», «Жаңақорған Ойл», «Petro Retail» ЖШС секілді операторлар анықталды. Бекітілген кестеге сәйкес ақпан айына бөлінген 3,5 мың тонна дизель отынының басым бөлігі жеткізілді. Оның 1,8 мың тоннасын операторлар шаруашылықтарға 1 литрін 247-250 теңгеден босатты. Ендігі кезекте наурыз айына бөлінген дизель отынын жеткізуге көңіл бөлінуде.<blockquote>– Қызылорда қаласы мен барлық аудандардағы су шаруашылығы нысандарын көктемгі су алу науқанына дайындау былтыр күзде жоспарланған еді. Қазірге дейін шаруашылықаралық каналдар 83, ішкі шаруашылық каналдары 87, гидротехникалық құрылыстардың магистралдық каналдары 66,7, насос қондырғыларын жөндеу 93, гидробекеттерді жөндеу 89 пайызға орындалды. &nbsp;Облыста 49,9 мың гектар шабындық, 4,4 мың гектар жер ылғалдандырылып суарылды, – деді басқарма басшысының орынбасары.</blockquote>Аудандар бойынша жинақталған мәліметке сәйкес, биылғы дала және егін егу жұмыстарына орташа болжамдық қажетті қаржы көлемі 26,7 млрд теңгені құрап отыр. Ол қаржы шаруашылықтардың өз есебінен, «Аграрлық несие корпорациясы» және басқа да көздерден тартылды. Бүгінге дейін жоспарланған қаржының 88,8 (23,4 млрд теңге) пайызы тиісті мақсатқа жұмсалды.Еңбеккерлер көктемнің жайлы күндерін пайдаланып қалуға күш салуда. Басты дақыл – күрішті дер мезгілінде егу ертеңгі күні мол өнімге негіз қалайды. Сондықтан бұл бағытта диқандар уақытпен санаспай, еселі еңбек етіп жатқан жайы бар.

Су үнемдеу технологиясы арқылы егін көлемін ұлғайтпақ

Аралдың дамуына кедергі жоқ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет тарапынан денсаулық сақтау жүйесінде скрининг тексеріс енгізілген. Уақытында жүргізілген тексерулер аса ауыр ауруларды ерте кезеңде анықтауға және емдеуді бастауға көмектеседі. БАҚ өкілдерімен өткен брифингте Жалағаш ауданының бас санитары Гүлзираш Айымбетова осылай деді.&nbsp;Спикер ауруларды ерте сатысында анықтау және алдын алу үшін профи­лактикалық медициналық тексерудің маңызды екенін айтады. Яғни емханаға бір рет бару арқылы арнайы тексеру әдістерін қолдана отырып, скринингтің түріне байланысты қатерлі ісік немесе басқа да аурулардың болуының ал­дын аласыз немесе олардың пайда болу ықтималдығын уақытында анық­тайсыз.Басқарма басшысы журналистердің «Тексеріс қалай жүргізіледі?» деген сауалын да жауапсыз қалдырмады. Спикердің сөзінше, профилактикалық қарап-тексеру дәрігерге дейінгі, білікті және мамандандырылған кезеңдерді қамтиды. Дәрігерге дейінгі кезеңде 3 жасқа дейінгі балаларда дененің өсуі мен салмағын анықтайды, бас пен кеуде қуысының көлемін өлшейді. Ал 7 жастан бастап физикалық және пси­хо-әлеуметтік дамуын бағалайды, қан қысымын өлшейді, көру және есту өткірлігін анықтайды, ЭКГ-ға түсіреді.Екінші кезеңде теріні және бас терісін, шырышты қабықтарды тек­се­реді, қалқанша без аймағын, паль­па­циялайды, кеуде, омыртқа, аяқ-қол­дарды тексереді, тынысалу, ас қорыту жүйелерінн де тексеру жүргі­зіледі. Патологиялық өзгерістер анық­тал­ған жағдайда баланы бейінді ма­манға қосымша тексеруге жібереді. Маман­дандырылған кезеңді бейінді мамандығы бар дәрігерлер жүргізеді.&nbsp;<blockquote>– Қазіргі таңда Денсаулық сақтау ми­нистрінің алға қойған мақсатта­рының бірі – халық арасында ауруды ерте анықтау және дер кезінде емдеу. Бізде №74 бұйрыққа сәйкес асқынудың алдын алу мақсатында тексерулер жүргізіледі. Скринингтік тексеру – дис­пансерлік есепте тұрмайтын науқас­тарды белгілі бір жас мөлшеріне сәй­кес тексеруден өткізу. Жүректің ише­миялық ауруы, артериялық қан қысымы, қант диабеті, глаукома, сүтбе­зінің қатерлі ісігі, жатыр мойнының қатерлі ісігі және коллоректалді қа­терлі ісік ауруларының алдын алу мақсатында скринингтік тексеру ерлер мен әйелдер арасында 30 бен 70 жас аралығында, 40 пен 70 жас және 50 мен 70 жас аралығында әрбір аурудың мөлшеріне сәйкес жүргізіледі. Соның ішінде жатыр мойнының қатерлі ісігі 4 жылда бір рет және жоғарыда атап өткен басқа дерттерге 1-2 жылда бір рет жүргізіледі. Өзіңіздің тұрғылықты мекен-жайыңыздағы емханаңызда ай­мақтық дәрігеріңіз және медбикеңіз арнайы жоспар құрады. Ол жоспарда әрбір науқас тегі бойынша жоспарға кіреді. Яғни сізді бірінші үш кезеңнен тұратын тексеруге шақырады. Бірінші кезең – тексеруалды кезеңі. Сізге ем­ханаңыздан хабарласып, тексеруге ша­қырады. Емханаға келгеннен кейін сіздің жасыңызға сәйкес белгілі бір тексеріс түрін, мысалы, қатерлі сүт безі ісігіне тексерісті немесе ультрады­быстық тексерулерді жүргізеді. Бұл – екінші кезең. Ал соңғы үшінші кезең – тексеріс нәтижесін ала отырып, сізді арнайы маманға жібереді. Мысалы, маммолог, онколог немесе кардиолог маманына жолдама беруі мүмкін. Осы мамандардың жіті қарауынан кейін сіздің тексеру нәтижеңізге сүйене оты­рып, диагноз қойылып немесе дис­пансерлік есепке алу туралы не сіз­дің денсаулық тобыңызды анықтау ар­қылы тексеруді аяқтайды. Бұл тексе­ріске жататын науқастардың барлығы – диспансерлік есепте тұрмайтын нау­қастар. Яғни бұл – халық арасында аурудың ерте алдын алу үшін жаса­латын жұмыстардың бірі, – деді ол.</blockquote>Осы ретте «Скринингте өту елдің әр азаматы үшін тегін бе?» деген сауал туындауы мүмкін. Кешегі брифингте БАҚ өкілдері осы сауалды басқарма басшысына қойды. Спикердің сөзінше, профилактикалық қарап-тексеру жә­не скрининг бойынша медициналық көмек ТМККК және МӘМС бойынша көрсе­тіледі. Яғни учаскелік дәрігердің қабылдауы ТМККК шеңберінде жүр­гізіледі. Сондықтан бәрі ақысыз әрі сақ­тандырылған тұлға мәртебесі қа­жет емес. Алайда пациентті кон­суль­тациялық-диагностикалық қыз­мет­­терге, мәселен, кардиолог, эндо­кринолог және офтальмологтың кон­суль­тациясы, талдаулар алу, рен­тген­нен өту немесе қандай да басқа тексерулерден өтуге жіберу үшін тұлғаның сақтандырылған мәртебесі болу керек. Өйткені бұл қызметтер МӘМС жүйесінде көрсетіледі. Әлеу­меттік медициналық сақтандыру қоры скринингтік зерттеулерге жыл сайын қаржы бөледі екен.Гүлзираш Айымбетова 30-39 жас аралығындағы әйелдер мінез-құ­лық қауіп факторларын ерте анық­тау мақсатында скринингтен өтуі керек­тігін айтады. Шылым шегу, дұрыс та­мақтанбау, дене белсенділігінің тө­мен болуына немесе алкогольді ша­ма­дан тыс тұтынуға байланысты пациентке салауатты өмір салты мен дұрыс тамақтану жөнінде ұсынымдар беріледі. Ал 40-тан 70 жасқа дейінгі ерлер мен әйелдер артериялық гипер­тонияны, жүректің ишемиялық ауруын, қант диабетін және глаукоманы ерте анықтау үшін скринингтен өтеді. Қан қысымының, холестериннің, қан глю­ко­засының деңгейі және дене салма­ғының индексі анықталады.&nbsp;<blockquote>– 30-дан 70 жасқа дейінгі әйелдер жатыр мойны обырын ерте анықтауға тексеруден өтеді, оның ішінде ПАП-тест және тереңдетілген диагностика, яғни кольпоскопия, биопсия және гистологиялық зерттеу, бейінді ма­мандардың консультациясын алады. 40-тан 70 жасқа дейінгі әйелдер сүт безі обырын ерте анықтауға екі проекцияда маммографияға тексеруден өтеді. Қажет болған жағдайда тереңдетілген диагностика нысаналы маммография, сүт бездерінің УДЗ, трепанобиопсия, пункциялық немесе аспирациялық биоп­сия, гистология, бейінді маман­дар­дың консультациясы жүргізіледі. 50-ден 70 жасқа дейінгі ерлер мен әйелдерге мокульт-тесттің көме­гі­мен колоректалдық обырды ерте анық­тау үшін тексеруден өтеді, терең­де­тілген диагностика жаппай бейне ко­лоноскопия, оның ішінде наркоз, эндо­скопиялық шерт­пелі биопсия, гис­тологиялық зерттеу ар­қылы маман­дардың консульта­циясын алады.</blockquote>Скринингтен өтерде нені ес­ке­ру қажет? Басқарма басшысы бұл са­уа­лымызды да жауапсыз қалдыр­мады. Спикер көңіл-күйіңізге, ден­сау­лығыңызға ешқандай шағым болмаса да, скринингтен міндетті түрде өту қажет дейді. Яғни профилактика – сіздің денсаулығыңызды қорғаудың ма­ңызды әдістерінің бірі. Әлемдегі медицина қазір дәрігерлердің, мем­лекеттің ғана емес, азаматтардың өз­дерінің де денсаулығы үшін ортақ жауапкершілікті көтеруге шақырады. Сондықтан жасына қарай жасалатын тексерулерді өткізіп алуға болмайды.

Аурудың алдын алған абзал

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырбойылық жастардың даму қарқыны қуантады.&nbsp;Дана бабалардың жолын жалғайтын, бәсекеге қабілетті және түрлі саланың алға басуына зор үлес қосуға дайын қызылордалық жастар көбейген. Жастар саясаты мен ақпарат саласында тәжірибесі бар, бүгінде республикалық телеарнада қызметте жүрген жастың бірі – Шернияз Жалғасбекұлы. Түрікменстаннан жақында оралған тілшімен әңгімелескен болатынбыз.– Ашхабадта халықаралық форум өтті. Жиын туралы толық тарқатсаңыз…<blockquote>– Иә, түркі халықтарының медиа менеджерлері Түрікменстан астанасында бас қосты. Өзге де шетелдік мамандар қатысты. Онда түбірі бір түркі елдерінің тереңнен тін тартқан тарихы мен мәдениетін, бағзыдан жалғасқан ата кәсібін, сенім мен нанымын, салт-дәстүрін жаһан жұртының жадында жаңғыртудың һәм насихаттаудың нақты тетіктері талқыланды. Айта кету керек, алда бауырлас мемлекеттер бірігіп ақпараттық агенттік ашуды қолға алуы мүмкін. Жиында осындай ұсыныс айтылды. Яғни, түбірлес тараптар телеарна, газет, интернет-сайттар ашуға ниетті.Сондай-ақ ақпарат құралдарына ортақ тіл бекіту де айтылды. Бірақ, БАҚ қай ұлттың тілінде ақпарат тарататыны белгісіз. Мүмкін, түрік, мүмкін, қазақ, мүмкін, қырғыз. Болашақта бұл мәселелер осы секілді келелі кеңестерде қаралады. Әзірге бір белгілі дүние – көне түркі тілін жаңғыртып, қолданыс аясын кеңейту жұмыстары қарқын алады.</blockquote>– Тікелей ақпарат тарату оңай жұмыс емес. Отандық және шетелдік медиадан қандай айырмашылық байқадыңыз?<blockquote>– Қиын деуге аса себеп жоқ, қызық болды дер едім. Мен үшін жаңа тәжірибе деуге болады. Ең басты ерекшелік – тіл мәселесі. Түркі халықтары дегенмен тілдеріміз әртүрлі. Тіпті кейбір бауырлас ұлттардың сөзін түсіну қиын. Сол себепті аударма жасау жағы кішкене уақытты талап етті, ал ақпарат таратудан қиындық болмады. Енді екі елдің медиа кеңістігін салыстыратын болсақ, ондағы БАҚ көбірек мемлекеттік идеологияны жүргізуге басымдық беретін секілді. Шектеу жоқ деп те айта алмаймыз. Ал бізде еркіндік бар.</blockquote>– Түрікменстанның ақпараттық қорғанысы қандай? Сапар барысында қиындықтар болды ма?<blockquote>– Түрікменстандық әріптестердің арқасында қиындық болмады. Керек спикер, керек ақпаратымызды алуға көмек көрсетті. Сұрағыңыздың төркінін түсіндім, алайда бір дүниеге ерекше тоқталғым келеді. Интернет-сайттарға жазылғандардың бәріне сене беруге болмайды. Біздің түрікмен халқы туралы оқып жүрген ақпарат бөлек, көрген Түрікменстан бөлек дер едім. Барынша ашықтық танытты.</blockquote>– Елордаға жұмыс бабы бойынша ауысқаныңыздан хабардармыз. Жұмыс бойынша ұсыныс қай тараптан түсті?<blockquote>– Жұмыс жұмысшыны іздемейді ғой. Ұсыныс та, ниет те өзімнен болды. Алғаш Астанаға арман қуып, тамызда барып келген болатынмын. Сәті тек желтоқсан айында түсті. Сол уақыттан бері бас қаладамыз.</blockquote>– Сіз үшін баспа ісі мен тележурналистиканың айырмашылығы қандай? Баспасөздегі тәжірибеңіз тележурналистикаға бейімделуге әсерін тигізді ме?<blockquote>– Журналистиканың әліппесін баспасөзде, әдебиетін тележурналистикада таныдым дегім келеді. Әлі де үйренетін тұстарымыз бар. Сондықтан көсіле сөйлеп, шешіле айта қоятындай ештеңе жоқ. Ұстаздарымыздан алған теорияны тәжірибе барысында қолданып жүрміз. Екі бағыттың өзіне тән ерекшелігі бар. Телеарна жеделдікті, қысқа сөйлегенді тәуір көреді. Ал баспасөзде кеңінен ақпарат таратуға мүмкіндік бар. Бас-аяғы осы. Ал, бейімделуге келсек, газетте жазған, сызғандарымыз әліге дейін азық болып келеді. Бір кеңес журналистикаға ниетті жан еңбек жолын басылымнан бастаса екен деймін.</blockquote>– Республикалық телеарна тіршілігінде жүргеніңізге 4 ай болды. Қызықты немесе есте қалған оқиғамен бөліссеңіз.<blockquote>– Сұхбат алуға барамыз ғой. Спикерің кәдуілгі Мақсат, Арман, Берік, Оспан деген кісілер. Атына қарап, «қазақ екен» деп барасың. Алайда алдыңнан шыққан адам, «Мен кишкене казакша билмейди дурыс» деп тұрады. Күлесің, қынжыласың…</blockquote>– Тілшілік өмірге енді қадам басқан жас мамандарға қандай кеңес бересіз?<blockquote>– Кейінгі буынға бірдеңе дей қоятындай тәжірибе жинай қойған жоқпыз. Сондықтан замандас, үзеңгілестерге деген жөн болар. Ең бастысы еңбек. Қаламының сиясы маңдай терімен бірге тамбаған журналистен жақсы маман шығады деу қиын. Екінші, ақпаратты саралай алу керек. Шындықтың бәрі осы екен деп, бұрқыратып жаза беруге, хайп қууға тағы болмайды. Сенің аузыңнан шыққан әр сөз тұтас қоғамның пікірін өзгертуі мүмкін. Сондықтан беретін ақпаратыңның дәл қазіргі уақыт үшін маңыздылығын ескеру керек. Бұқпантайлап қал демеймін, бірақ ұлттық құндылығыңа, мемлекеттік бағытыңа, халықтың бірлігіне кері әсер ететін ақпараттар шындық болса да журналистің ішінде өлгені дұрыс дер едім. Ақиқат пен шындықтың ара-жігін ажырата білу керек. Мәселен, тауар қымбат деп айқайлай бергенге қарағанда, оның не үшін қымбаттағанын түсіндіру абзалырақ. Арзандатудың шешімін қоса айта алсаң, тіпті жақсы.</blockquote>– Сырбойылық медианың бүгінгі жағдайы туралы не айтасыз?<blockquote>– Өңірдегі медианың бүгінін бағамдау үшін кешегісін көру керек. Біз бергі буын өкіліміз. Сондықтан ештеңе дей алмаймын. Салыстырмалы түрде айтуға болады. Қазіргі республика деңгейінде ақпарат алаңында нәтижелі жұмыс істеп жүрген мамандардың дені – қызылордалықтар. Оның ішінде жастардың қарқыны қатты. Сол себепті сырбойылық медианың өзіндік мектебі қалыптасқан деген болар едім. Басқа өңірден шыққан әріптестермен көп тілдесеміз. Олар өз облыстарында маман тапшылығы бар екенін айтады. Нарықта өзге аймақтың адамдары еңбек етіп жүр. Ал бізде ондай мәселе жоқ. Кадрдың барлығы өзімізден шығады. Ол – өңірдегі медиа саласының жолға қойылғандығы.</blockquote>– Жұмыс бабындағы Шернияз бен кәдімгі Шернияздың айырмасы қандай?<blockquote>– Айырмасы жоқ. Кең ауқымды сауалыңызға осылай қысқа жауап бергім келді.</blockquote>– Бүгінде медиа әлемде подкаст бағыты қарқынды дамуда.&nbsp;Осы жанрда жоба жасау ойда бар ма?<blockquote>– Әзірше тілшілік тіршілікте шыңдалғым келеді. Кейін ұсыныс, уақыт болып жатса неге көрмеске. Кішкене болсын халыққа айтар ойымыз бар болса, тек қонақ ретінде баруға болады.</blockquote>– Оқырманға ұсынатын топ 3 кітап.<blockquote>– Жалпы оқырманға Мұхтар Мағауиннің «Шаһан Шері», Төлен Әбдіковтің «Оң қол», Сәуле Досжанның «Үлкен үйдегі үрей» туындысын оқуға кеңес беремін. Оқу керек кітаптар көп. «Ұсын» дегеніңізде ойыма түскендер осы болды. Ал журналистер үшін Бейімбет Майлин, Міржақып Дулатов секілді өткен буын өкілдерінің журналистік жазбаларын оқыңыз дер едім. Қазіргі біздегі жетіспейтін дүние елжандылық. Ол тек азаматтық көзқарасымызда ғана емес, журналистік қолтаңбамызда да көріну керек.</blockquote>– Болашақ туралы сөз қозғасақ, биылғы жоспарыңыз қандай? Ал 5 жылдан кейін өзіңізді қалай елестетесіз?<blockquote>– Сыртта жүргеннен кейін бе, әлде шынында уақыты келді ма, әйтеуір отбасылы болу туралы көп ойланып жүрмін. Сондықтан бес жылдан кейін бірнеше балалы әке болғым келеді. Бұл адам ретінде арманым. Маман ретіндегі мақсаттарымды уақыт көрсетер, бірдеңе дей қою қиын.</blockquote>– Әңгімеңізге рақмет!

Түрікменстаннан оралған тілші іс-сапар туралы айтты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 1998 жылы Қызылорда қаласының тұрғыны Римма Кимнің асқазанын толық алып тастады. Кәмелетке толмаған үш баланың анасында қатерлі ісік ерте сатысында анықталды. Дер кезінде емделіп, қайсарлығы мен дәрігерлердің кәсіби шеберлігінің арқасында бұл дертке шалдыққан науқас отыз жылға жуық өмір сүруде. Биыл Римма Ким 70 жасқа толады.<blockquote>«Басында үлкен жараның салдарынан асқазанның жартысынан көбі алынып тасталды. 2 жылдан кейін ісік анықталды. Қазақ онкология және радиология ҒЗИ-ның дәрігерлері бүкіл асқазанды алып тастауға мәжбүр болды. Асқорыту мүшесінің қызметін ішек қапшығы орындайды. Ауыр оңалту кезеңінен, химиотерапия курстарынан өттім. Облыстық онкологиялық орталықта жылына екі рет ем аламын. МӘМС жүйесінің арқасында дәрі-дәрмектер қолжетімді, МРТ, КТ, ФГДС және т.б. тегін өтемін. 90-шы жылдары мұның бәрі ақылы болды», —дейді Римма Ким.</blockquote>Римма әр науқастың өмірі үшін күресетін облыстық онкологиялық орталықтың мамандарына алғыс білдіреді. Қатерлі ісік - бұл үкім емес, дейді дәрігерлер. Бөлім меңгерушісі Болат Қашақовтың айтуынша, диспансерлік есепте 5 525 пациент бар, оның 2 796-сы 5 жылдан астам өмір сүруде.<blockquote>«Онкологиялық аурудың ағымы оның сатысына, науқастың эмоционалды жағдайына, оны қалай емдеуіне байланысты болады. Қазір медицинада хирургиялық емдеу, сәулелік терапия, химиотерапия, иммунопрепараттардың үлкен арсеналы бар. Мұның бәрі науқастың өмірін ұзартады. Бірақ, ең алдымен, уақтылы скринингтен өту керек. Қәтерлі ісікке шалдығу қаупі бар болса, МӘМС аясында диагностикалық тексерулер мен емдеу халықтың барлық топтарына қолжетімді. Денсаулығыңызды сақтаңыз!»,- деп атап өтті Болат Қашақов.</blockquote>Биыл облыстық онкологиялық орталыққа Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорынан 4,7 млрд теңге бөлінді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/onkoczentr_paczient_ec8ae62824.jpg" alt="онкоцентр пациент.jpg"></figure>

Онкологиялық аурумен ауыратын тұрғын МӘМС аясында қалай тегін ем алады?

&nbsp; <a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Сыбайлас жемқорлыққа қарсы агеттігі спортты қаржыландыру саласындағы жемқорлық тәуекелдерін жою мәселелері бойынша ведомствоаралық мәжіліс өткізді. Бұл туралы <a href="https://stan.kz/sport-salasinda-zhuyeli-zhemkorlik-aniktaldi-397948/">Stan.kz </a>ақпарат агенттігі сыбайлас жемқорлыққа қарсы агеттігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап хабарлайды.Елімізде спортты дамытуға бөлінетін мемлекеттік қаражаттың ұтымсыз және тиімсіз жұмсалуына әкеп соқтыратын елеулі жемқорлық тәуекелдері мен факторларының болуын көрсеткен сыртқы талдау нәтижелері талқыланып, &nbsp;сыбайлас жемқорлыққа қарсы агеттігі ағымдағы жылдың басынан бері спорт саласында 39 жемқорлық қылмысын тіркеген. Ұлт денсаулығын нығайту және бұқаралық, әсіресе балалар спортын дамыту мәселелеріне мемлекет басшысы ерекше көңіл бөлінгендіктен, тек&nbsp;соңғы 6 жылда осы саладағы бюджет 2 есеге өсіп, 1,4 трлн теңгені құрады.&nbsp;Алайда, Қазақстанның әлемдік спорттағы рейтингі төмендеуде. Осы сала бюджетінің 90%-ы жұмсалатын "жоғары жетістіктер" және "бұқаралық" спортты қаржыландыру арасында теңгерімсіздік байқалады.Мәжілісте Қазақстандағы спортшыларды натурализациялау, кәсіби клубтардың бюджеттерін қалыптастыру және легионерлерге төлемдерді қаржыландыру мәселелері талқыланды. Ел Президентінің бюджет пен жалақы мөлшерін шектеу жөніндегі тапсырмасына қарамастан, еліміздің футбол кәсіподақ клубтары соңғы 3 жыл ішінде 30 млрд теңгеден астам үстеме ақы төледі. Сонымен қатар, өзінің спорттық инфрақұрылымын дамытудың орнына бюджет қаражаты легионерлерге төлем жасауға және спорт нысандарын жалға алуға жұмсалды.Талдау қорытындысы бойынша Агенттік салалық министрліктің атына жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша ұсынымдар енгізді.Ведомстволық бақылауды күшейту және дискрециялық өкілеттіктерді қысқарту, қаражатты бөлу процестерін нақты нормативтік және құқықтық регламенттеуді белгілеу және бұзушылықтар үшін жауапкершілікті дербестендіру, сондай-ақ бірыңғай цифрлық платформа құру туралы сұрақтар қойылды.Фото: Олимпиада комитеті

Спорт саласында жүйелі жемқорлық анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қасым-Жомарт Тоқаев Теректі, Сырым және Қаратөбе аудандарындағы қалыптасқан жағдаймен танысты.Мемлекет басшысының Батыс Қазақстан облысына жұмыс сапары қарғын су басқан аумақтарды тікұшақпен аралап көруден басталды, деп хабарлады Ақорда.Қасым-Жомарт Тоқаев Теректі, Сырым және Қаратөбе аудандарындағы қалыптасқан жағдаймен танысты.Облыс әкімі Нариман Төреғалиев Президентке бүгінде 6 аудан мен Орал қаласын су басқанын баяндады. Қарғын су 552 тұрғын үйге, 427 саяжай теліміне зиян келтірген. Өңір басшысының айтуынша, су тасқынына қарсы шараларға 1911 адам, 332 техника, 101 мотопомпа, 1 тікұшақ жұмылдырылған. Сонымен қатар құтқару жұмыстарына Алматы және Маңғыстау облыстарының құтқарушылары атсалысып жатыр. Қарғын су басқан аумақтардан 6505 тұрғын көшірілген, жедел-эвакуациялау пункттері құрылған. Зардап шеккендерге біржолғы материалдық көмек көрсету үшін жергілікті бюджет есебінен 63 миллион теңге қаржы бөлінді. Су айдау, нысандардың жан-жағын топырақпен қоршау және су жүретін құбырларды кеңейту жұмыстары жүргізіліп жатыр.Фото: Ақорда

Президент Батыс Қазақстан облысының су басқан аумақтарын тікұшақпен аралады

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев су тасқынынан зардап шеккен Батыс Қазақстан облысына келді. Бұл туралы Ақорда мәлімдеді.“Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Батыс Қазақстан облысына жұмыс сапарымен келді”, – делінген бейсенбіде тараған ақпаратта.Сапар барысында президент өңірдің қарғын су басқан аумақтарын тікұшақпен аралап көріп, эвакуацияланған тұрғындармен кездеседі деп күтілуде.“Сондай-ақ төтенше жағдайлар жөніндегі жедел штабтың отырысын өткізеді”, –&nbsp;деп қосты Ақорда.Фото: Ақорда

Тоқаев су тасқынынан зардап шеккен Батыс Қазақстан облысына барды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қызылорда қаласында жастар мен жасөспірімдер арасындағы нашақорлықтың алдын алу, салауатты өмір салтын ұстану жолында көмек көрсететін облыстық денсаулық сақтау басқармасының «Облыстық жастар денсаулығы орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі жұмыс істейді. Орталықтың мақсаты – жастар мен жасөспірімдердің &nbsp;репродуктивті денсаулығын қорғау және психологиялық көмек көрсету. Бүгінде орталық мамандары аймақтағы&nbsp;294 мектеп, 17 колледж, 2 университетке кураторлық жасап, ақпараттық-насихаттық іс-шаралар өткізіп келеді. Орталықта алғашқы бір жылдықта, яғни 2016 жылы 12&nbsp;171 адам қамтылған болса, өткен жылы&nbsp;53&nbsp;922 адамға жетті.&nbsp;Яғни бұл көрсеткіш облыстағы 167 739 жасөспірімдер мен жастардың 32,1 процентін құрайды. Бұл туралы қоғамдық кеңес алдындағы есеп беру кезінде облыстық денсаулық сақтау басқармасы Ана мен бала денсаулығын қорғау жөніндегі орынбасарының міндетін атқарушы Айгүл Төлегенова баяндады.Облыстық жастар денсаулығы орталығы жастар арасында нашақорлықтың алдын алу бағытында 2024 жылдың 3 айында халық көп шоғырланған орындарда нашақорлықтың алдын алу, салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында 2 акция өткізіп, 57 адам қамтыған. Ал өткен жылы барлығы&nbsp;98 іс-шара, 4476 адам қамтылған. Оның ішінде 1854 адам қатысқан 54 семинар-тренинг, 58 адамға 5 дөңгелек үстел, 378 адамды қамтыған 4 ашық есік күні, 193 адаммен 6 таңғы жаттығулар, 98 адамның қатысуымен 5 асфальтқа, плакатқа сурет салу, 156 адам қатысқан 6 спорттық сайыс, 52 адаммен 4 флешмоб, 1671 адам қатысқан 13 акция, 16 адамның қатысуымен 1 отбасылық сайыс&nbsp; өткізілген. Акцияда&nbsp; ақпараттық-танымдық материалдар таратылып, есірткі, темекінің тағы басқа зиянды әдеттердің алдын алу жөнінде түсіндірме&nbsp; жұмыстары&nbsp; жүргізілген.&nbsp;Сонымен қатар, қала көлеміндегі Қызылорда қызмет көрсету және сервис колледжі, аграрлық-техникалық колледжі, музыкалық колледжі, М.Мәметова атындағы жоғары педагогикалық колледжі, Құрылыс және бизнес колледжі, Текей батыр Қарпықұлы атындағы арнаулы білім беру және Қорқыт ата атындағы университеті, Ақмешіт институты жоғары оқу орындарының студенттерінің қатысуымен 9 іс-шара өткізіліп, 234 адам қатыстырылған.&nbsp;Сондай-ақ қаладағы білім ошақтарындағы оқушылардың қатысумен де түрлі танымдық шаралар өткізілген. Оның ішінде қала көлеміндегі №212, №3, №173, №43, №222, №8, №136, №211, №7, №138, №189, №176 орта мектептерінің жоғары сынып оқушылары арасында «Зиянды әдеттерден-алыс жүр!», «Есірткіге жол жоқ!», «Нашақорлықтың зияны», «Есірткісіз әлем!» тақырыптарында 12 семинар-тренингтер ұйымдастырылып, 288 адам қамтылған.Орталықтың басшысының орынбасары 2024 жылдың&nbsp;I тоқсанында барлығы 37 алдын алу&nbsp; іс-шаралары өткізіліп (2023 жылы - 33), 1480 жастар мен жасөспірімдер қамтылғанын айтады. Бұл көрсеткші былтыр 1153 адамды құраған.&nbsp;– Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтеріне сәйкес, Қазақстан әлемдегі суицид деңгейі ең жоғары елдердің қатарына кіреді. 2023 жылдың көрсеткіші бойынша еліміз 19 орында тұр. Ағымдағы жылдың 3 айында жасөспірімдер мен жастар (10-29 жас аралығы) арасында өз-өзіне қол салуға ұмтылған 20 адам болса, 4 қайғылы жағдай орын алған. Былтыр өз-өзіне қол жұмсамақ болған 17 жасқа дер кезіндегі көмек көрсетілген. Бүгінде Қызылорда облысы суицид жасаудан республика бойынша – 14 орында.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ұмтылыс жасаған барлық жасөспірімдер мен жастарды тұрғылықты мекен-жайы бойынша емхана психологтары тәуекел тобына есепке алып, коррекциялық жұмыс жасалуда, олар бақылауға алынған.&nbsp; Облыстық жастар денсаулығы орталығы «Әлеуметтік-психологиялық кеңес беру бөлімінің психолог мамандары суицидтің алдын алу бағытында ағымдағы жылда 58 іс-шара атқарды. Оның ішінде: №215, №285, №15 мектеп-лицей, №278 мектеп-лицей, №211, №8, №253, №271, №120, №7 мектеп-интернаты, №171, №189, №261, №217 мектеп-лицей, №280, №212, №187, №222, №189, №101, №179, №138, №7, №257, №112, №211&nbsp;қала мектептері және «Болашақ жоғары медициналық колледжі», «Текей батыр атындағы колледж», «М. Мәметова атындағы жоғары педагогикалық колледжі», «Жас жеткіншектерді бейімдеу орталығы&nbsp;арасында «Психикалық саулықты сақтау дағдыларын қалыптастыру», «Зорлық-зомбылықтың алдын алу», «Аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу», «Буллинг, кибербуллинг», «Белсенді өмір сүреміз», «Мен өмірге құштармын», «Репродуктивті денсаулық» тақырыптарында орталық мамандарымен кездесулер, дәрістер және семинар- тренингтер өткізілді. Жалпы қамтылғандар саны&nbsp; 1910 (2023жылы 1815). №23, №212, №179 орта мектептептерде, №7 мектеп-интернаты, С. Ысқақов атындағы құрылыс және бизнес колледжінде ата-аналармен кездесулер өтілді, қамтылған адам саны&nbsp; 225.&nbsp;Салауатты өмір салтын ұстанудың маңыздылығы мен зиянды әдеттердің зардаптары бойынша тақырыптық ақпараттардың жастар денсаулығын сақтаудағы өзектілігін ескере отырып, жыныстық жолмен жұғатын аурулардан сақтану, репродуктивті денсаулықты сақтау, ерте жыныстық қарым-қатынас, ерте жүктілік, түсік және тағы да басқа тақырыптар бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарымен облыс жастарының танымдық деңгейін арттыруға бағытталған жұмыстар жүргізіліп отыр, – деді сала маманы есеп беру жиынында.

«Облыстық жастар денсаулығы орталығы» жастармен жүйелі жұмыс істеуде

Қызылорда қаласында аяқ су мәселесі шешім таппақ

Бірлігі бекем, тірлігі түзу, ынтымағы жарасқан Еңбек ауылында бүгінде 43 «Алтын алқа», 54 «Күміс алқа» иесі бар. Отбасының ұйытқысы, ұрпақ жалғастығы болған батыр аналар түрлі салада қызмет етіп, еңбектен бақытын тапты. Бесік жырымен бала тербеткен аналардың бастамасымен ауылда «Батыр аналар» ансамблі құрылған.&nbsp;Еңбек ауылындағы «Батыр аналар» ан­самблі 1988 жылы құрылған. Сол жылы алғашқы құрамдағы 19&nbsp; батыр ана ауылдық мәдениет үйінде жеке концерт берген. Алтынқұрсақты ана­­лардың шығармашылық кешіне ауыл түгел қатысқан. Алғашқы кон­церттен-ақ көрерменнің сұрауы­мен батыр әжелер көршілес Жаңа­дария, Аққұм, Ақарық, Шаған, Мыр­­забай ахун сынды ауылдарға концерттік іс-сапармен шығып, өз өнерлерін көрсете бастаған.&nbsp;Ан­самбль құрамында Әдеп То­лы­­баева, Айнагүл&nbsp; Бұрышова, На­бира Каукенова, Жанымкүл Есі­мо­­ва, Ақ­зереп Аяпова, Қантай Ите­­­но­ва, Жұмакүл Бексейтова, Абаш­­тар Жұмағұлова қазақ, орыс ха­­лық әндерін әуелете шырқаса, Зәпен Жал­­ғасбаева қазақ биін би­ле­ген. Сонымен қатар ансамбль құ­ра­­­мын­дағы Дәркүл Тоқабаева, Рая Нұрханова, Гүлсім Жаңабаева ха­­лыққа ой салар көріністерді сах­на­лаған. Ауыл тұрғындарының ай­туынша, ансамбль жетекшісі Рахия Жұ­бат­ханова өзбек, сыған, үнді ха­лықтарының ұлттық биін нақы­шына келтіре орындаған деседі.&nbsp;Мәдениет үйінде өнерлі топтың үлгілі жолын дәріптейтін арнайы кабинет те жасақталған. Мұнда ан­самбль тарихымен терең танысуға болады. Аты аңызға айнал­­ған өнер ұжымының жеткен же­тіс­тіктері өте көп. Рес­публикалық және облыстық конкурстарда топ жарған.Еңбек ауылында тәрбиелік бағытта ба­тыр аналардың қатысуымен жиі кез­десулер, түрлі іс-шаралар ұйым­дас­тырылып тұрады. Ақжаулықты аналарымыздың ғұмыры өскелең ұрпаққа үлгі болары сөзсіз.&nbsp;2018 жылы Аққошқар ауылдық мәдениет үйінде «Батыр аналар» ансамблі өзінің 30 жылдық ме­рейтойын облыстық деңгейде атап өткен. Мерейтой қарсаңында ана­ларымыз сахна төрін өзінен кейінгі ізбасарларына, яғни ансамбльдің ізін жалғастыруды ауылдағы 18 жас батыр ана­ға аманаттаған.&nbsp;Өткенге көз жүгіртіп, тарихқа қа­нық болу үшін кеше Еңбек ауы­лы­на атбасын бұрып, ансамбльдің алғашқы жетекшісі Рахия Жұ­бат­ха­нова анамыздың қара шаңы­ра­ғына барып қайттық.&nbsp;<blockquote>– «Батыр аналар» ансамблі 1988 жылы құрылып, мен оған 30 жыл жетекшілік жасадым. Ауыл, ау­дандарды аралап концерт беріп, билет бағасын арзандау қойып, халықтан жиналған қаражатты сол ауылдың әлеуметтік тұрмысы тө­мен отбасыларына азық-түлікке деп табыстап кететінбіз. Қай ауыл­ға барсақ та осы үрдісімізді тас­­таған емеспіз. Одан бөлек ар­­найы об­лыстық шараларға ша­қыр­ту тү­сетін. Әсіресе сәбилер үйі мен қарттар үйіне концерттік бағ­дар­ла­мамен жиі баратынбыз. Құрқол бармайық деп, үйден сүт, айранымызды, балаларға киімдер апа­­рып беретінбіз, – дейді Рахия Жұбатханова.&nbsp;</blockquote>Батыр ана 10 рет құрсақ көтеріп, қызын қияға, ұлын ұяға қондырған. Ол – бүгінде 37 немере, 8 шөберенің ортасындағы бақытты әже.&nbsp;Тағы бір айта кететін дүние бар, ана­ла­рымыздың алтын қолынан шық­қан көрпешенің сан түрі ау­дандық «Иманқұл», ауылдық «Мү­сір­әлі баба» мешіттеріне сыйға тар­тылған. 6 баланың анасы Айнұр Доспанбетова – құрақ құрау ісінің шебері. «Күміс алқа» иегері хоббиін кәсіпке айналдырған. Ол 1 млн теңге қайтарымсыз грант алып, өз жұмысын бастаған.&nbsp;<blockquote>– Жүн түтіп, жіп иіру, жылы киім тоқу, киіз үйге арналған кілем мен әшекей жасауды аналарымыз бен әжелерімізден үйрендік. Қолөнер мен қолданбалы өнер біздің халықтың қанында бар. Бұл білім әрқашан ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады. Дәстүріміз бен мәдениетімізді сақтау біз үшін де өте маңызды, – дейді алтынқұрсақты ана.&nbsp;</blockquote>Ансамбльдің белді әншісі Дәркүл Тоқабаева бүгінде 80-нен асты. Ол – 10 балаға өмір сыйлаған батыр ана. Бүгінде 70-тен аса немересі мен 50-ден аса шөбересі бар. Тек бала тәрбиесімен ғана емес, жас кезінде шаруашылықта сауыншы әрі сушы болып еңбек етіп, күріш екті. Батыр ана – бүгінде Аққошқар ауылдық мәдениет үйіндегі «Қолөнер» үйір­месінің жетекшісі. Он саусағынан өнер тамған әжеміз ауыл жастарын ұлттық ою-өрнектерімізбен безен­дірілген кілемдер тоқу, ши орау, түскиіз ою, құрақ құрауды жастарға насихаттауда.&nbsp;Бүгінде «Батыр аналар» ансамб­ліндегі 18 ана аудан, облыс сах­наларында өнер көрсетіп, батыр аналар жолын жалғап, қазақ өнеріне қалтқысыз қызмет етіп келеді.&nbsp;Айта кетейік, мақаламызға ар­қау болған Еңбек ауылы «Батыр аналармен» ғана танымал емес. Ауылда соңғы 7 жылда құқық бұ­зу­шылық орын алмаған. Еліне құрмет көрсетіп, көпшілікті рухани бай­лық­қа кенелтіп жүрген батыр анала­ры­мыздың өнер жолы ұрпақ­тан-ұр­паққа мұра болып қала бермек.&nbsp;

Жалағаш ауданындағы батыр аналар ауылы көпшілікті сүйсінтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өнердің түр түрі болса, театр сол өнерлердің ішінде ең киелісі, қадірлісі.&nbsp;Театрдың тарихы тереңде және әр заманда жоғары бағаланады. Қазақ сахнасының да қазаны қайнап, көрермені жыл санап артуда.Өткен жылы Нартай Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық Қазақ академиялық музыка театры айрықша қойылымдардың премьерасын халыққа ұсынды. Үсен Рамазанның режиссерлық бастамасымен «Шырмауық » атты Ахмет Ақмоншақтың психодрамалық моноспектаклі көрерменге жол тартты. Театрдың репертуары өзге де қойылымдармен толысып, балаларға арналған жаңа спектаклдерін паш етті. Атап өтсек, Шыңғыс Айтматовтың 95 жылдық мерейтойына орай «Жәмила» драмасы, Оңталап Нұрмахановтың «Көрғұлы» рухнамасы, Ақберген Елгезектің «Болмаған балалық шақ» драмасының премьерасы халық назарына ұсынылды. Алтын қор тек бұл қойылымдармен толығып қоймай, Сыр сахнасында басқа да спектакльдердің тұсауы кесілді. Сәуір айының 4-і Н.Баймаханның «Үйлену оңай…» атты ерекше форматтағы спектаклі халыққа жол тартады. Сондай-ақ театр балаларға арналған Е.Шварцтың «Күлше қыз» атты қойылымын тамашалауға шақырады.<blockquote>– Театр өнері нақты пайда табуға бағытталған сала емес. Тазалықты, шынайылықты талап ететін ерекше дүние. Дүйім жұрттың алдында белгілі бір рөлді сомдап шығу үлкен жауапкершілік. Бізде қазір жастар да бар, оларға бағыт-бағдар беретін орта буын да бар. Барлығы да осы бір өнерге адал болып, ел-халықтың алдында жоғары деңгей көрсетуде. «Бұлақ көрсең көзін аш» дегендей ізімізді басып келе жатқан жастардың әр жетістігіне тілекші болып, қуанып отырамыз, – деді режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Хұсейін Әмір-Темір.</blockquote>Көрерменнің көңілін толқытып, ойға жетелеген қойылымның бірі – «Болмаған балалық шақ».<blockquote>– Өзіме ұнайтын бірнеше рөлдерім болды. Онымен қоса сомдағым келген өзге де образдар аз емес-ті. Ал тосыннан ұсыныс түсіп, актерлық мансабымда маған қатты жақын болған кейіпкер Ақбергеннің рөлінде ойнау бұйырды. Лезде образды барынша ашу үшін кейіпкерімді «оқи» бастадым. Процесс барысында бұл баланың жан дүниесіне үңіліп, оның бастан кешкен тағдырын өз өмірімде өткізе бастағандай сезіндім. Табиғатынан ерекше Ақбергенге жаным ашып, көрген қиыншылығын мейлінше халыққа жеткізгім келді. Шынымды айтсам, «сахна әртістері образдан шыға алмай қалады» деген ұғымды осы кезде бастан кешкендей болдым. Бұл драманың қойылымы бірнеше айлар бұрын өтіп кетсе де, кейіпкерімді әлі күнге дейін сезінемін. Қорғағым келетін інім секілді. Ал спектакльді сахналайтын сәтте сол інімнің артына тұра қалатындаймын, – дейді «Болмаған балалық шақ» драмасының басты кейіпкері, актер Ердәулет Мәму.</blockquote>Облыстық театрдың биылғы жоспары – «Сыр әзілі» әзіл-сықақ бағдарламасының тұсауын кесіп, халыққа ұсыну. Сондай-ақ театр ұжымы Т.Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясында шығармашылық тәжірибе алмасуды жоспарлап отыр. Театрдың жаңа репертуарымен Алматы, Байқоңыр қалалары және ауылдарға гастрольдік сапарға аттанбақ.Оңталап Нұрмахановтың бастауымен 2016 жылы «Жастар театры» құрылып, үйірме ретінде жұмыс істеп келді. 2024 жылдан бастап кәсіби театр ретінде өз жұмысын бастады. Мұндай театр еліміздің тек бірен-саран аймақтарында ғана бар. Бүгінде театр ұжымы халық арасында тағылымы терең спектальдерді сахналап жүр. Жастар театрының ұжымы республикалық, облыстық, қалалық дәрежеде өнер көрсетіп, беделді марапаттарды иеленді. Ағымдағы жылдың қаңтар айынан бастап жаңа өнер ордасының директоры Нұрмат Мансұров болып тағайындалды.<blockquote>– Жалпы Қазақстанда 5 мыңға тарта ауыл болса, оның 4 мыңға таяуында мәдениет үйі бар. Ал айналасы 70-ке жетер-жетпес театр бар. Бұл театр жұмысының ауырлығын, театрды құрудың қиындығын білдіреді. Осы бір ауыр міндетті қолға алуға бел буған Қызылорда қаласының жастары да үлкен жолға түсті. Енді-енді бастап, жүргелі тұрған жұмыс жетерлік.Бізде шешілмеген мәселе көп. Солардың ең үлкені – актерлық құрам құру. Қазір біз осы аталған актерлар труппасын құру үстіндеміз. Бұрын ұжым мүшесі болған жастар қазір өзге театрларда. Солардың орнын толтыру үшін жаңа жас таланттарды іздестеріп жатырмыз. Бізде аймақ берген штаттық мүмкіндіктер бар. Сондықтан актерлықты оқып жатқан студенттерге агитация жұмыстарын жүргізудеміз.Жас театр екенбіз деп қол қусырып отырған жоқпыз. Ақпан айында «Оң қол» атты Т.Әбдіктің үлкен шығармасын сахналадық. Қағазға сөзін түсіріп, сценарийін жазған Жастар театрының жас драматургі Нұрдәулет Баймахан. Ал режиссерлық шешімдермен толықтырған Берік Ахмет. Қойылымның тақырыбы ауқымды болған соң, «автордың ойынан тайқыды» деген секілді сыннан қашып құтылмадық. Десек те, режиссер мен драматургтің қызметі – туындыны өзіндік идеямен ерекше етіп, көрерменге айрықша етіп ұсыну. Албырт пікірлерге қарамастан, қалың халық «Оң қол» қойылымының тағы да сахналануын асыға күтуде. Бұл шығарма заманның шындығы болған соң көрерменнің құрметіне ие болды.Гастрольдік сапарлар туралы айтар болсақ, іргемізді нықтап, қазығымызды нық қаққан соң, алдағы уақытқа жоспарлап отырмыз. Ол күннің де ауылы алыс емес. Биыл аймаққа қарасты ауылдарды аралап, өнер көрсеткіміз келеді, – дейді Жастар театрының директоры Нұрмат Абдоллаұлы.&nbsp;</blockquote>Университет қабырғасында жүрген жас шәкірттер де өнерден қалыс емес.&nbsp;Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің студенттері де көрерменнің сүйіктісіне айналып үлгерді.Университет жанынан құралған «Жауқазын» студенттік жастар театры бірнеше спектальді сахналап, көптің қошеметіне ие болып жүр. Студенттік театр бүгінге дейін Мұқағали Мақатевтың «Қош, махаббат» драмалық поэзиясын сахналап, сонымен қатар Әбіш Кекілбаевтың «Махаббат мұнарасы» атты шығармасы, Исраил Сапарбайдың «Сыған серенадасы» музыкалық спектаклі халыққа жол тартты. Көпшіліктің ілтипатына бөленген қойылымдар әрбір студенттің театрға деген қызығушылығын арттырды. 2024 жылдың ақпан айында «Шәмші сүйген Изольда», наурыз айында «Қаракөз» трагедиялық спектакльнің тұсауын кесіп, студенттік театрдың алтын репертуары жаңа қойылымдармен толысуда.<blockquote>– Қазір студенттік театр қарқынды жұмыс істеуде. Жылына 2 рет кастинг өткізіледі, ал ұжымда 30-дан астам адам бар. «Жауқазын» театрының ең алғаш жасақталған командасы әлі күнге дейін шашырамаған. Тек қана университет қабырғасындағы шәкірттермен шектеліп қоймай, колледж, мектептерден үйірмемізге мүшелік ететіндер бар. «Жауқазынға» қызығушылық танытқан барша жанға театр мүшесі болуға мүмкіндік бар.Аға-буын өкілдері облыстық драма театрдың барлық спектакльдерін үзбей көріп, тәжірибе жинақтап, шыңдалуға тырысамыз. Сондай-ақ театрымыздың әрбір мүшесі ізденіс үстінде жүреді. Ән, би, қойылым, концерттік киімдерге дейін ұқыптылықпен қарап, сахна мәдениетін тереңінен ұстануға бейімбіз. Алдағы уақытта арнайы мамандармен біріге жұмыс істеуді жоспарлап отырмыз, – деді «Жауқазын» студенттік жастар театрының төрағасы Ақниет Мәулен.</blockquote>Қазақтың киелі сахнасы ешқашан қадірін жоғалтпайтыны анық.&nbsp;&nbsp;Коллаж: kyzylorda-news.kz

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары