<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жуырда елімізде орын алған табиғи апат кім-кімге де оңайға соқпағаны анық. Бұл мұқым қазақ елінің мұңы. Батыс өңірінде болған оқыс оқиғаға Сыр құтқарушылары да өз жәрдемін көрсетті. 80 күннен аса іс-сапарда болған құтқарушылар мотопомпалар арқылы 589 мың метр куб суды тартып, 27 мың дана қаппен дамбыларға нығайту жұмыстарын жүргізді. Сондай-ақ, олар 1 395 адам мен 78 үй жануарларын, 1 487 төрт түлікті қауіпсіз жерге көшірген. Осы ретте халқымыздың қауіпсіздігі үшін аянбай еңбек еткен біршама азаматқа Мемлекет басшысы “Ерлігі үшін” медалін табыстады. Оның ішінде Сыр елінің құтқарушысы Еркін Әмірханов та бар.Бүгін құтқарушылар Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңына келіп, су тасқыны кезінде болған сындарлы сәттегі сезімдерімен бөлісті.<blockquote>– Елімізде орын алған су тасқынының салдарын жою және алдын алу жұмыстарына Қызылорда облысының құтқарушылары Қостанай, Ақтөбе, Орал және Атырау өңірлеріне кезек күттірмейтін және авариялық-құтқару жұмыстарына жұмылдырылды. Департамент тарапынан барлығы 102 жеке құрам, 12 бірлік техника, 30 бірлік мотопомпа, 8 жүзу құралы жіберілді. Алғашқы эшалон 26 наурыз күні Қостанай облысының Амангелді және Қарасу аудандарындағы Тобыл, Торғай, Қарасу, Ойыл өзендерінің арнасынан тасып, өңірге төндірген су тасқынының зардаптарын жойып, кезек күттірмейтін авариялық құтқару жұмыстарын жүргізуге шықты. Ал, екінші эшалон 1 сәуірде Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы Әйке ауылының аумағындағы Әйке көлі арнасынан тасыған тасқын судың қоршауында қалған халыққа көмектесуге аттанды. Келесі құтқарушылар тобы 11 сәуір күні Батыс Қазақстан облысы аумағындағы Жайық және Шаған өзендері арнасынан тасып Орал қаласына жақын орналасқан саяжайларды толық тасқын су басқан аймақтардағы азаматтардың мал мүлкі мен құнды заттарын эвакуациялау жұмыстарына аттанды. Осылайша, 80 күннен аса өзге өңірдегі тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз еткен Сыр елінің құтқарушылары абыроймен отбасына оралды,- деді облыстық ТЖД бастығының орынбасары Жасұлан&nbsp; Түйменов.</blockquote>Облыстық ТЖД “Жедел құтқару жасағы” РММ бөлімшесінің бас құтқарушысы Еркін Әмірханов ел Президентінің “Ерлігі үшін” медалімен марапатталды.<blockquote>– Үш айға жуық уақыт су тасқынанан зардап шеккен Батыс өңіріндегі ағайынға көмектесу мақсатында 102 жеке құрам аттандық. 18 сәуір күні Қызылорда облысынан аттанған барлыұ құтқару топтары біріктіріліп, Атырау облысына аттандық. Ол жерде біз үйлерін су басқан азаматтар мен олардың құнды мүліктерін, төрт түліктері мен үй жануарларын қауіпсіз жерге көшірдік. Сонымен қатар, өзен жағалауларындағы бөгеттерді қаптармен құмға толтырып бекіту жұмыстарын жүргіздік. Осы орайда атқарылған еңбегіміз елеусіз қалмай, ел Президентінің “Ерлігі үшін” медалімен марапатталдым. Жауапты сәтте жүктелген міндетті толығымен орындап, топан су басқан аймаққа адал қызмет еткенімді мақтан етемін,- деді Облыстық ТЖД “Жедел құтқару жасағы” РММ бөлімшесінің бас құтқарушысы Еркін Әмірханов.</blockquote>Фото: Қызылорда облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Ерен ерлік ескерусіз қалмайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Балық шаруашылығы сөз болғанда теңізді өлкенің тыныс-тіршілігі де күн тәртібіне шығатыны түсінікті. Бұлай деуімізге Парламент сағатында экология геология және табиғи ресурстар министрі Серікқали Брекешовтің мемлекеттік ұйымдарды балық сатып алуға міндеттеу ниеті түрткі болды.Әрине тіршілікке талғажау, жеңсік ас болып саналатын теңіз маржандарының пайдалану үлесі бізде мардымсыз болғанмен, тіршілігі теңізбен сабақтас елдің балық тұтынбауы мүмкін емес. Алайда министрдің сөзінше Қазақстан жан басына шаққанда балықты аз тұтынатын елдер санатындамыз. Бұл жөнінде С.Брекешов:&nbsp;– Қазақстан жан басына шаққанда, балықты аз тұтынатын ел екенін атап өткен жөн. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бір адамға жылына кемінде 16 келі балық өнімдерін тұтынуды ұсынады. Қазақстанда бұл көрсеткіш 4 келіден аз, – деді.&nbsp;Экономикалық зерттеулер институтының дерегіне сүйенсек, көрші Ресейде бір жылда бір адам 23 келі, ал Қытайда 43 келі балық өнімдерін тұтынады. Министрдің айтуынша, балық экспорттауға болатын ең ірі нарық Қазақстанға жақын орналасқан.&nbsp;Сондай-ақ ведомство басшысы 2025 жылдан бастап балық өнімдерін өткізуде қиындықтар болуы мүмкін екенін де айтты.&nbsp;– Балық өнімдерін өткізу мәселесін заңнамалық деңгейде шешу үшін білім, денсаулық жүйесіндегі мемлекеттік ұйымдарында, ішкі істер, қарулы күштер, қылмыстық-атқару жүйесі органдарында балықты тамақтану рационына енгізуді және отандық өндірушілерден балық өнімдерінің кепілдік берілген көлемін басым тәртіппен сатып алуды міндеттеу ұсынылады, – деді Серікқали Брекешев.&nbsp;Бұл өз кезегінде еліміздегі теңізді аймақтардың балық аулу көрсеткішін де еселеп арттырмақ. Әрине қазірдің өзінде аудан көлемінде ауланатын теңіз өнімдерінің нақты көрсеткіші көңілге медеу болғанмен бұл да сұранысқа сай жұмыстың нәтижесі. Өз кезегінде өңделген өнімнің дені өзімізге емес шет елге экспортталып жатқанын ескерсек, расында бізде балық өнімдеріне деген сұраныстардың төмен екені байқалады.&nbsp;Жалпы аудан аумағында балық шаруашылығы үшін маңызы бар Кіші Арал теңізінің 18 учаскесі, Сырдария өзені және 20 көл бар. Бүгінде теңіздің 18 учаскесімен 20 көлдің 18 көлі табиғат пайдаланушыларға ұзақ мерзімге беріліп, 2 көл резервте тұр. Еіші Арал теңізінде балықтың 22 түрі мекендесе, кәсіпшілік балық аулау мақсатында балықтың 14 түрін аулауға рұқсат етілген. Балық аулау лимиті биылғы жылға 7430 тонна балық болып бекітілсе, есепті мерзім ішінде оның 6590 тоннасы ауланып, 1600 тонна балық өнімдері өңделді. Ауданда жылдық қуаттылығы 23900 мың тоннадан астам 9 балық өңдеу зауыттары жұмыс істейді. «Еврокод» белгісін «Арал балық өңдеу зауыты» және «Арал сервистік дайындау орталығы» ЖШС-гі алған.&nbsp;Еліміздегі балық өнімдеріне деген сұраныс алдағы уақытта еселеп артатын болса, ата кәсіпті қолға алған балықшы қауым бұл бағыттағы жұмыстарды одан сайын жандандыра түспек. Сонда барып бізде межелі көрсеткіш толығымен орындалып, сапа белгісіне сай жұмыс істейтін өндіріс ошақтарының да жұмысы жанданатыны белгілі.&nbsp;Осы тұста тағы бір ескере кететін жайт еліміздегі балық өнімдеріне деген сұраныстың төмендігі. Бізге бәлкім мұның салдарымен емес себебімен күресу керек шығармыз. Мәселен өзге елдердегідей балық өніміне деген сұраныстың жоғарылауы үшін арнайы балық өнімдерінен тұратын дәмханалар мен мейрамханалар немесе арнайы дайын өнімдер сөресін қалыптастыру керек шығар. Бұл тұрғыда бізге керегі өз өніміміздің өзімізде қолжетімді бағада болуы маңызды. Қазіргі уақытта балық өнімдеріне сұраныс жоғары болса оны аулау мен өндірудің мөлшері артып, жұмыс өнімділігі елеулі көрсеткіштерге жетері сөзсіз.&nbsp;Қазір қарап отырсақ елімізде балық экспорты еселеп артқан. Айталық Қазақстанның табиғи су айдындарында жыл сайын шамамен 40- 45 мың тонна балық ауланады екен. Бұл көрсеткіш жыл сайын өсіп келеді. Үкімет сағатында Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Серікқали Брекешевтің назарынан бұл мәселе де тыс қалмады.&nbsp;– Өткен жылы 15 мың тоннаға жуық тауарлық балық өсірілді. Бұл 2017 жылғы деңгейден 5,5 есе жоғары. Сонымен қатар, Қазақстанға 41 мың тоннаға жуық балық өнімдері, негізінен мұхиттық және теңіз балық түрлері (скумбрия және майшабақ) әкелінеді және шамамен 25 мың тонна экспортталады. Бұл ретте, отандық балық өнімдері әлемдік нарықта табысты бәсекеге ие», – деді Серікқали Брекешев.&nbsp;Министрдің айтуынша, бұл бағытта ведомствоның негізгі міндет – балықтың ішкі тұтынуын арттыру, сондай-ақ теңіз балық шаруашылығын игеру және тауарлы балық шаруашылығын дамыту есебінен экспорттық әлеуетті одан әрі арттыру. Бұл ойын министр:&nbsp;– Балық саласы экономикалық өсу мен халықты жұмыспен қамтудың негізі ретінде экономикадағы маңызды салалардың бірі болып есептеледі, –деп толықтырды.&nbsp;Расында теңізді өлкенің негізгі күнкөрісінің бірі балық шаруашылығы болғандықтан бұл кәсіптен шетқақпай қалған жан жоқ десе де болатындай. Балық аулайтын балықшылардың заңды учаскелік аймақта тіркелгені өз алдына, бұл жұмысты тіршілік көзіне айналдырып, балық аулу ісінде табысты еңбек етіп жатқандары да жоқ емес. Алайда «қазаншының өз еркі, қайдан құлақ шығарса» демекші, балық аулау ісінде рұқсат етілмеген құрал түрлерін пайдалану да қазіргі таңда тиылар емес. Бұл мәселеге қатысты аталған сала министірінің өз ұсынысы бар.&nbsp;Яғни, бұған қатысты ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі тыйым салынған құралдармен балық аулағаны үшін айыппұлды 20-дан 50 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін көтеруді ұсынып отыр.&nbsp;Министрдің айтуынша, биыл құқық бұзушыларды қылмыстық жауапкершілікке тарту жағдайлары көбейген. 2020 жылы - 54, 2021 жылы - 67, 2022 жылдың 9 айында - 53 адам жазаланды. Әрине мұндай статистиканың денін браконьерлік жолмен жүріп, балық аулау ережелерін бұзған азаматтар тарапы құрап отыр. – Браконьерлікті азайту үшін әзірленіп жатқан Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодекс жобасы аясында жауапкершілікті күшейтуді ұсынамыз. Атап айтқанда, бұл – тыйым салынған құралдармен балық аулағаны үшін айыппұлды 20-дан 50 АЕК-ке дейін арттыру және бір жыл ішінде қайталап бұзғаны үшін 15 тәулікке әкімшілік қамауға алу, – деді Экология, геология және табиғи ресурстар министрі С.Брекешев.&nbsp;Ол алдағы үш жылда инспекцияларды толық жабдықтау үшін қосымша 8 миллиард теңге қажет екенін айтты. Оның айтуынша, бұл браконьерлік құқық бұзушылық туралы алғашқы деректерді жылдам әрі сапалы толтыруға және оған қарсы күрестің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ министр балықтың уылдырық шашу кезеңінде қолайлы жағдайларды қамтамасыз етуге ерекше назар аударылатынын айтты. Мәселен, Атырау, Маңғыстау және Батыс Қазақстан облыстарында мүдделі мемлекеттік органдардың бірлескен бұйрығы аясында жыл сайын «Бекіре» балық қорғау акциясы өткізіледі. Ал басқа өңірлерде көктемгі кезеңде «Уылдырық шашу» акциясы ұйымдастырылады.&nbsp;Бұл көтерілген мәселенің бір шеті біздегі балық аулау кәсіпшілігіне де қатысты болмақ. Егер көтерілген ұсыныс шын мәнінде қолдау тауып, күшіне енер болса мұндай маусымдарда белгілі бір деңгейдегі шектеулерге құлақ аспаған балықшылардың арқалайтын айыппұлдары да ауыр болғалы тұр. Сондықтан табиғат берген ризық-несібені теріп жеуде бейбастыққа жол беріп, жабайы кәсіптің жанын кіргізе беруге болмас. Бұл көп тілегі. Балық аулау әрине кәсіп, нағыз байлық. Алайда заңды жолмен жасалған жұмыстың нәтижесі де қайырлы болмақ. Сондықтан айтылған ескертулерді ескеріп, тиісті салалалық министрліктің мәліментіне құлақ түре жүргеніміз жөн болар.Алтынбек&nbsp;БИСЕНОВ

Балық экспорты басымдыққа ие

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «26 маусым – Халықаралық нашақорлыққа қарсы күрес күні» мерекесіне орай Қызылорда қаласының орталық мәдениет және демалыс паркінде ауқымды есірткіге қарсы акция өткізілді.Акция барысында &nbsp;есірткіге қарсы профилактикалық жұмыста үздік болып танылған түрлі сала өкілдері алғыс хаттармен және сыйлықтармен марапатталды . Сонымен қатар, сыйлық иелері болып тілшілер арасында ұйымдастырылған үздіктер де марапатталды. Концерттік бағдарлама ұйымдастырылып, оның барысында тақырыптық театрлық және би қойылымдарының көрсетілімі назарға ұсынылып, жергілікті және шақырылған әншілер өз өнерлерін паш етті.Концертке қатысу үшін қазақстандық эстрада әншісі Байтанат шақырылды, ол акция барысында қатысушыларды салауатты өмір салтын ұстануға және есірткіден алыс болуға шақырды.Сондай-ақ, есірткіге қарсы полиграфиялық өнімдер мен балаларға арналған ойыншықтар таратылды.

Қызылордада нашақорлыққа қарсы кешенді акция өткізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Еліміздегі ең ауқымды «Таза Қазақстан» эко науқанына жол саласының мамандары да белсенді атсалысып жатыр. Жергілікті «ҚазАвтоЖол» АҚ және «КАЖсервис» ЖШС облыстық филиалдарының қызметкерлері республикалық маңыздағы «Самара-Шымкент» автожолының бойында жаппай тазалық жұмыстарын жүргізді. Қызылорда қаласының аумағынан өтетін күре жолдың екі жағынан қаумалап өскен 1000 шаршы метр жердің шөбі шабылып, асфальт жабындысының жиегі тазартылды. Сондай-ақ, сенбілік барысында жол бойынан 7 тонна қоқыс шығарып, полигонға төгілді.&nbsp;«Қазір күннің ыстығына қарамастан әр апта сайын филиал қызметкерлері игі бастамаға жұмыла атсалысып келеді. Халықаралық автожолмен тәулігіне 10-15 мың көлік жүреді. Өкінішке орай, кейбір жолаушылар қоқысты жол жиегіне шашып кетеді. Біз барынша өткен-кеткен жүргізушілерге түсіндірме жұмыстарын жүргізіп жатырмыз. Бір қуантарлығы «Таза Қазақстан» эко акциясы басталғалы жол бойында бірте-бірте тазалық мәдениеті қалыптасып келеді. Бұрын аптасына 13-15 тоннаға дейін қоқыс шығарылса, қазір екі есе төмендеді. Яғни, оң нәтиже бар. Жалпы жол бойының таза әрі жүргізушілерге қауіпсіз болуы үшін біздің мамандар тазалық жұмыстарынан бөлек жол белгілерін талапқа сай жаңалап отырады»,- дейді «ҚАЖсервис» ЖШС ҚОФ директоры Нұрбол Абызбаев.

Күре жолдың бойы тазартылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шиелі ауданының құнды құжаттарын сақтап отырған архив мекемесінің басшысы Ербол Дүйсенбаевпен әңгімемізді назарларыңызға ұсынбақпыз.&nbsp;– Ерболат Әбішұлы, сіздің теміржол, білім, байланыс салаларында абыройлы еңбек еткеніңізді білеміз. Біршама уақыт ауыл әкімі лауазымында да болдыңыз. Архив саласына келуге не әсер етті?&nbsp;– Бала кезімде әкем архивке жетектеп алып баратын. Көп нәрсені түсінбесем де қызығатынмын. Сөрелерде толып тұрған қағаздар қайдан шығады деп ойлаушы едім. Уақыт өте осы саланың нанын жеу бұйырыпты.&nbsp;– Қайбір жылы «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақалада архив жұмысына кеңірек тоқталып, «Архив - 2025» жеті жылдық бағдарламасын жасауды &nbsp;ұсынған болатын. Осы бағдарлама аясында өзіңіз басқарып отырған мекемеде қандай жұмыстар өтті?– Бұл бағдарлама тарихи сананы жаңғырту бойынша көтерілген мәселелерді жан-жақты ой елегінен өткізіп, терең зерделеуді талап етеді. Тәуелсіздік &nbsp;жылдарында халқымыздың өткенін зерттеуге қатысты бабаларымыздың өмірі мен ғажап өркениеті жөніндегі көптеген деректі құжаттар, әлі де болса, ғылыми айналымға түспеген. Олар әлемнің бүкіл архивтерінде өз іздеушісі мен зерттеушісін &nbsp;күтуде. Сондықтан, ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі кезеңді қамтитын барлық отандық шетелдік архивтер дүниесіне елеулі іргелі зерттеулер жүргізіу үшін «Архив - 2025» жеті жылдық бағдарламасын жасау жоспарланды. Бұл жобаны жүзеге асыру барысында тарихшылар, деректанушылар, мәдениеттанушылардан &nbsp;құрылған арнайы топтардың отандық және шетелдік ірі архивтермен өзара жүйелі әрі ұзақ мерзімді ықпалдастықта болып, іздеу, зерттеу жұмыстарын жүргізуіне баса мән беру керек. Біз де өз кезегінде зерттеу жұмыстарын жүргізіп, отандық архив қызметін жетілдіру үшін аянбай еңбек етуге дайынбыз.– Ғылыми ізденіс жолында жүрген, жекелеген азаматтар өздеріне қажетті материалдарды архивтен қалай алады және тұрғындар қаншалықты жиі бас сұғады?– Кез келген адам архив қорында сақталған өзіне қажетті құнды материалдарын мекеме басшысының атына жазбаша өтініші арқылы ала алады. Бізге көбіне мектеп мұғалімдері мен оқушылары ғылыми жұмыстарына қажетті деректерін алу үшін келеді. Оларға мүмкіндігінше керегін тауып беруге тырысамыз.&nbsp;– Архивте қандай тарихи құнды деректер сақталған?– Соңғы он жылға жуық уақыт болып қалды, біз жеке тұлғалар жайлы деректерді жинап жүрміз. Яғни, Шиелі ауданына еңбегі сіңген, өз саласының озат еңбеккерлері мен үлгілі жандарды топ-топқа бөліп, арнайы коллекция жасадық. Мәселен, ұлттық архив қорының «Еңбек Ерлері» қор коллекциясында Социалистік Еңбек Ері, Ленин орденінің иегері, Қазақ ССР Жоғарғы кеңесінің депутаты Жадыра Таспамбетова, Социалистік Еңбек Ері, Қазақ ССР Жоғарғы кеңесінің депутаты, Батыр ана Ұлбала Алтайбаева, Социалистік Еңбек Ері, Қазақ ССР Жоғарғы кеңесінің депутаты Зәһира Ержанова, Қазақ ССР Жоғарғы кеңесінің депутаты, Социалистік жарыстардың жеңімпазы, «Еңбек Қызыл Ту» ордендерінің иегері, озат шопан Уайда Әлиханов жайлы мәліметтер енгізілді.&nbsp;Сонымен қатар, бізде «Отан үшін от кешкендер» қор коллекциясы бар. Ол жерде Ұлы Отан соғысы және еңбек ардагерлері Бәһән Дүйсенов, Маханбет Төрешев, Ибаділда Райысов, Әшім Аманжолұлының жеке құжаттары сақтаулы. Сол сияқты «Ұлағатты ұстаздар» қор коллекциясына &nbsp;Қазақ ССР Жоғарғы &nbsp;Кеңесінің депутаты, ұстаз, оқу-ағарту ісінің үздігі &nbsp;Қалияш Тұрсынованың, «Еңбек ардагерлері» қор коллекциясына Шиелі ауданының «Құрметті азаматы» атағының иегері, еңбек ардагері &nbsp;Қалдыбай Сүгірбаевтың, «Мәдениет майталмандары» қор коллекциясына Қазақстан Республикасының &nbsp;мәдениет қайраткері, сазгер, айтыскер &nbsp;ақын, сатирик Кенжебай Жүсіптің жеке тектік құжаттары жинақтаулы.Әзірге қол жеткізгеніміз осы ғана. Аталған тұлғалардан бөлек ауданның дамуына үлесін қосып, өз саласында абыройлы жұмыс жасаған қаншама еңбеккерлеріміз бар. Өкініштісі, көпшілік құжаттарын жоғалып кетеді деп қауіптенгеннен болу керек, архивке тапсырғысы келмейді.&nbsp;– Ғимараттың көне екені бір қарағаннан-ақ көрініп тұр. Қолдан от жағып отырсыздар. Кенттегі мекемелердің біразына газдандыру жұмыстары жүргізіліп қойды. Сіздерге әлі кезектің келмегені ме?– Аудандық архив болғанымен, облыстық бюджетке қараймыз. Мәселенің барлығы айналып келгенде осыған тіреледі. Жалпы, бұл ғимарат 1986 жылы №219 мектептің жылыжайы ретінде салынған. Іргетасы қаланғаннан бері мүлдем күрделі жөндеуден өтпеген десе де болады. Жаңа өздеріңіз қарап шыққандарыңыздай, қоймаларда жылу жоқ. Қыстыгүні ол жақа кіріп жұмыс жасау мүмкін емес. Ал, жазда өте ыстық, қапырық болып тұрады. Өйткені, жоғарыда айтқанымдай, бұл алғашқыда жылыжайға арналып салынған ғимарат. Оның үстіне әр жауын жауған сайын осылай есіктің алды көлге айналады. Оны арнайы көлік шақыртып тазалатамыз.– Қоймада қаншама құнды құжаттар сақтаулы. Қақаған аяз бен аптап ыстық қағаздарға әсер етпей қоймасы анық қой.– Дұрыс айтасыз, қойма ішінде арнайы желдеткіш пен терезе міндетті түрде болуы керек. Өкінішке орай, бізде болмай тұр. Тек бір ғана қоймада терезе бар. Бұл құжаттардың сапасының жоғалуына әкелуде. Архивті сақтау – тарихты сақтаумен тең. Әр қағаздың сиясы ақпай, жыртылмай сақталуы маңызды. Сол себепті, өзім басшылық жасаған уақыттан бастап аудан әкімдерінің есігін қағып, ғимарат мәселесін шешіп беруін сұраудан жалыққан емеспін. Жақында Әшім Оразбекұлының да қабылдауында болдым. Аудан басшысы реті келсе алдағы уақытта орталықтан ғимарат беруге ықпал жасайтынын айтты.&nbsp;– 2018 жылы Мәжілістің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы талқыланып, архив қызметін ақылы ету мәселесі көтерілген болатын. Бұл шешімнің қандай тиімді тұстары бар? Жалпы, бұл өзгеріс сіздердің жұмыстарыңызға қаншалықты әсер етті?– Орынды сұрақ. Негізінде біздің мекеме 2007-2008 жылдарға дейін өзін-өзі қаржыландырып келген. Кейіннен мемлекеттің қамқорлығына өтті. Дәл қазіргі уақытта елімізде архив қызметін ақылы ету пилоттық жобада сынақтан өткізіліп жатыр. Алдағы уақытта ережелер нақты бекітілген соң ақылы қызметке кезең-кезеңімен көшетін боламыз. Мұның да өзіндік тиімді тұстары бар. Мәселен, кейбір мекеменің мамандары құжаттарды архивтеуді, жинақтап реттілікпен орналастыруды білмей қиналуы мүмкін. Сондайда біз ақылы қызметімізді ұсына аламыз. Әрине, қызметтің тарифі мемлекеттен бекітіліп беріледі.– Электронды архив жобасының артықшылығы неде? Жалпы, цифрландыру бойынша қандай жұмыстар жасалауда?– Ақпараттандыру-коммуникациясы және байланыс агенттігінің бағдарламасы аясында &nbsp;Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы №807 бұйрығына сәйкес архив деректерін тек жинақтап қана &nbsp;қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде цифрлық форматқа көшіру қажет. Бүгінгі күні құжаттардың 30-40 пайызын электронды нұсқаға көшірдік. Оған арнайы штат бекітіліп, жұмысқа жаңадан маман қабылдаған болатынбыз. Жалпы, цифрландыру жұмыстары 2025 жылға дейін толықтай жүзеге асатын болады. Одан бөлек халыққа қызмет көрсету орталығы арқылы тұрғындарға электронды қызмет көрсетіп келеміз. Яғни, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында зейнет жасына жеткен тұрғындардың еңбек өтілімін сұранысқа қарай біз электронды үкімет порталы арқылы халыққа қызмет көрсету орталығына жолдап отырамыз. Айта кетейін, өзге аудандардағы архив мекемелері арасында электронды қызметті ең көп көрсететін біздің өңір екен.&nbsp;– Әдемі әңгімеңіз үшін рақмет!– Сіздерге де рақмет! Уақыт өтеді, ескі көнереді, бірақ рухани мұраның келешек ұрпаққа берер өз тағылымы мен тәлімі мәңгілікке жалғасады.&nbsp;Сұхбаттасқан Гүлхан ЯХИЯЕВА

Ербол Дүйсенбаев: Архивті сақтау – тарихты сақтаумен тең

<h3 style="margin-left:0px;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Отандық «Ел арна» телеарнасындағы «Қыздар мен жігіттер» бағдарламасында Тұрсынбек Қабатовтың әйелі Мөлдір Мұқан аты аңызға айналған даңқты батыр, Халық қаһарманы Бауыржан Момышұлын <a href="https://azattyq-ruhy.kz/society/72202-bauyrzhan-atamyz-mazak-boluy-ushin-sogyska-bargan-ba-tursynbektin-ieli-moldir-muk-anovanyn-reketi-synga-ushyrady">ойынға айналдырды</a>. Шоу-бизнес өкілдерінің ерсі әрекетін Бауыржан Момышұлының келіні Зейнеп Ахметова қатты сынға алып, наразылығын білдірді, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://azattyq-ruhy.kz/society/72270-ruakpen-oinap-basyn-oiyp-algan-zeinep-akhmetova-kabatovtyn-ieli-katyskan-bagdarlamany-sotka-beredi">Azattyq Rýhy</a>.</h3>Зейнеп Ахметова сөз басында телеарнада көрген үзінді жүрегіне қатты батқанын жеткізді.«Тәуелсіздік, еркіндік, сөз бостандығы деп кейбіреулер аузына келгенін айтып, ойына келгенін сөйлеп, бейбастыққа барып жүр. Адамның жаны түршігетін, жан-дүниеңді құлазытатын хабарды жанашыр кісілердің бірі жіберіп отыр. Қазақстанға белгілі Атамыздың тікесінен тік тұрған суретінің басын ойып, бір әйел адам сол жерге басын сұғып тұр. Оған айналасындағылар тырқылдап күліп, мәз болып отыр. Бұл не деген бассыздық, не деген тексіздік?! Әруақпен ойнап, Атаның әруағын таптап, басын жұлып алуға кім оларға мұндай құқық беріп отыр?Арасында бір депутат бар. Ол не үшін ыржыңдап тұр? Халықтың көзі, құлағы, тілі болады деп сенген халық қалаулысының сиқы сол болса, жетіскен екенбіз. «Әй, тәйт» деуге оның шамасы келген жоқ. Анау ыржақайлармен бірге ыржалаңдап тұрды. Ет сасыса, тұз салады, тұз сасыса, не салады демекші, депутаттың сиқы осы болса, одан не үміт, не қайыр?» — деп Зейнеп Ахметова ашуын білдірді.Айта кетейік, бағдарламада командалардың бірінде Мәжіліс депутаты Дәулет Мұқаев қатысты.Аты аңызға айналған батырдың келіні бұл істі жай қалдырмайтынын, сотқа дейін баратынын айтты.«Ал енді осы хабарды жасап отырған жап-жас кісілер титтей де болсын, ойланған жоқ па? Құдайдан қалай қорыққан жоқ? Әруақтан қалай сескенген жоқ? Олар үлкенді сыйлауды, әсіресе әруақты сыйлауды үйренген жоқ па? Басынан бастап уызына жарымаған бейшаралар өзінің тарихына өзі түкіріп отыр. Ұлы адамдарды аяққа таптап отыр. Ал бұл жақсылыққа апармайды.Ол құрдасы ма немесе жолдасы ма еді? Басқа адам табылмай қалды ма? Ол сурет бүкіл Қазақстанға белгілі. Алматыға жолы түскен кісілер әдейілеп үйге келіп, суретке тәу етіп, суретке түсіп, ескерткіш ретінде алып кетеді. Бұл – балаларын алып келіп, ертеңгі күні атасының қасында түскенін, сол шаңырақта болғанын көрсету үшін әтуірлейтін сурет.Егер түптеп барар болсақ, сотқа беруге болады. Ол кісі қазақтың ар-намысын ту етіп ұстаған, ұлттық рухтың символы болады. Соны түсінбеген мына жастар ертеңгі күні елге бірнәрсе береді дегенге сенбеймін. Мен оларды тіпті ата-анадан тәрбие көрмеген, тексіз деп ойлаймын. Өзгесі өзге, бақилық болған әруақтарды, оның үстіне бүкіл халық қадірлейтін ұлы тұлғаларын мазақтау ешкімді ешқашан жақсылыққа апармайды. Бір күн болмаса бір күні омақасып, қабырғалары қаусап түсуі мүмкін. Өсіп келе жатқан бала-шағалары бар. Неге Құдайдан қорықпайды?! Мен бұл істі жай қалдыра алмаймын. Өйткені ұлттың ұлы адамын қорлап отыр. Енді келіп, болашағы алда жап-жас қыз-келіншектер сол Атаның басын ойып, жұлып алып, оған әйелдің басын тығып «мынау кім?» деп соған ыржалақтап күліп отыр? Әруақ ешқашан кешірмейді», — деді ол.Ол сөзін жалғай отырып, осы істен кейін атасы Бауыржан Момышұлының ескерткішіне арнайы келіп, тағзым етіп, кешірім сұрағанын айрықша атап өтті.«Панфилов паркіндегі атаның тас ескерткішіне келіп, басымды иіп, сәлем салып, атадан кешірім сұрадым. Өйткені атаның алдында кешірілмес күнәға батқан адамдар бар. Жанашыр кісілер атаның суретін қалай қорлап отырғандарын көрсетті. Шыдай алмай, көзімнен жас парлап, жаным түршікті. Себебі, Ата – алты алаштың қадірлісі, иісі қазаққа ортақ ұлы тұлға, ұлттың рухани ар-намысы болған, соның символы ретінде елге белгілі ерекше адам», — деп Зейнеп Ахметова өнер саласының адамдарына, бағдарлама басшылығына ренішін білдірді.

«Әруақпен ойнап, басын ойып алған»: Зейнеп Ахметова «Ел арнадағы» бағдарламаны сотқа беруге болатынын айтты

Асыраушы саланың әлеуеті зор

Театр сахнасында трагикомедия

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Тараздық 33 жастағы 5 баланың анасы күйеуінен 12 жыл таяқ жегенін айтты. Бұл туралы <a href="https://kyn.kz/35358/5-balany-anasy-to-aevtan-k-mek-s-raydy-eks-sudya-k-yeuim-13-zhyl-boyy-ryp-azir-ysym-a-aldy-video/amp">Kyn.kz порталы</a> хабарлайды.Соңғы рет ер адам&nbsp; әйелді анасымен қоса ұрған көрінеді. Сол кезде&nbsp; көпбалалы ана арызданып, экс-күйеуі 10 күнге қамалған. Қамаудан босаған сәтте "меннен өш алуға кірісті" дейді әйел.<blockquote>"11 жасар қызымызбен телефон арқылы 5 күндей тоқтамай сөйлесті. Жай кезде балаларынан хабар да алмайтын. Балаларына нанға ақша бермейтін еді. Енді қызыма бәрін үйретіп, полицияға "нағашы әжем мен анам ұрды" дегізіп арыз жаздыруда. Енді 141-ші статья іске қосылды, мені және анамды 2 жылға соттататын түрі бар. Тоқаев мырза, маған көмектесіңізші, 5 баламнан айырмаңыздар",-деп жылады келіншек.</blockquote>Әйел дипломды дизайнер екен. Өңірге танымал тігінші. Балаларымды бағу үшін 7 күндік сәбимен жұмысқа шығамын дейді.<blockquote>"Мен ешқандай да жатып ішер, жалқау әйел емеспін. Тусам Алла несібесімен береді деп туабердім. Күйеуімді қатты жақсы көрдім. Әлі де жақсы көремін. Сол үшін мені ажыратып алмақ болған ағаммен ұрысып, үш жыл араласпай кеткенмін. Ендігі күйеуімнің қорлығына шыдай алмайтынымды түсіндім. Бүкіл отбасы маған "туаберме" деп ұрысатын. Тіпті баланы алдырып тастауға енем ақша да берген.</blockquote>Қазіргі бар өтінішім әкесі қызымның миын уласмаса екен. Балаларыма, маған тыныштық берсін. Одан ешқандай ақша, алимент талап етпеймін. Ол кісінің мінезі, психикасы дұрыс емес. Ол учаскелік полиция болып жұмыс істеді.. Парамен ұсталып, сотталғалы тұрған кезде өз еркімен жұмыстан кетті. Бүкіл әулеттері заң саласында лауазымды қызметтерде отыр, бұрында да істеген. Ата-енем де заң саласында еңбек еткен. Сол себепті 12 жыл таяқталсам да полиция күйеуіме еш шара қолданбайтын",-деп егілді әйел.Фото: kyn.kz

12 жыл таяқ жеген 5 баласы бар ананы күйеуі 2 жылға соттатпақшы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Белгілі болғандай, өрт толығымен 250 шаршы метр алаңда жойылды.&nbsp; Бұл туралы baq.kz хабарлайды.Өрттің алдын ала себебі: отпен жұмыс істеу немесе оттың аз калориялы көздері. 2-ші қабаттан 27-ші қабатқа дейін тұрғын үй кешенінің сыртқы қаптамасы мен жылытқышы жануы орын алды, — делінген ведомство таратқан хабарламада.Сондай-ақ, өрт кезінде өрт сөндірушілердің күшімен 12 адам эвакуацияланды, оның ішінде 7 бала. 2 адам құтқарылды, оның ішінде 1 бала бар.Оқиға орнында анықтаушылар жұмыс істеуде. Жоюға 20 бірлік техника мен ҚР ТЖМ 91 құтқарушысы жұмылдырылды.Қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ.Еске сала кетейік, бұған дейін Астанадағы көпқабатты үйдің 26-қабатынан өрт шыққан.Фото: Caravan.kz

Астанадағы алапат өрттің себебі белгілі болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақ әуел бастан бірін-бірі батыр дейтін халық. Сөз қадірін білетін текті халық үшін бұл сөздің астарында терең мән-мағына жатыр. Бір ұлы топқа түссе бүкіл ел болып тақымын қысып, қолдау көрсету сияқты асыл қасиеттерді тұла бойына дарытқан жұрт, жуырда тағы бір баласының жеңіс тұғырынан көрінген сәтіне куә болды. Жуырда ғана Шиелі ауданының орталық алаңында өткен «Алыптар сайысы» жарысында топ жарып, шеберлігімен бас бәйгені қанжығалап ел мерейін өсірген, атадәстүрге адал, ұлттық спортты бала күнінен жанына серік еткен азамат, гір тасын көтеруден Қазақстан Республикасының спорт шебері, Әлем біріншілігінің жүлдегері, ММА спортынан (Битва Титанов) турнирінің чемпионы Қуаныш Шәріпбекұлымен сұхбаттасудың сәті түскен еді.– Қуаныш Шәріпбекұлы, жерлестеріңіздің ыстық ықыласына бөленіп, кезекті жеткен айтулы жеңісіңізбен шын жүректен құттықтаймын. Кіл мықтылар қатысқан «Алыптар сайысы» қалай өтті, көңіліңізден шықты ма?&nbsp;– Ассалаумағалейкум! Өзімнің туған жерім, талай алыптарды дүниеге әкелген киелі өңір Шиелімде өткізілген республикалық жарыс мен үшін үлкен жауапкершілікті талап етті. Себебі, сенім артып отырған бауырларым, достарым, жақындарым келіп тамашалады. Ол кісілердің алдында әуелі Алла, одан соң қалың көпшіліктің қолдауының арқасында намысты қолдан бермедік. Бұл жарыстың біздің Қызылорда облысы, соның ішінде Шиелі ауданында өтуінің өзі үлкен жетістік деп білемін. Бүгінде «Алыптар сайысы» Президентіміз Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей бақылауындағы V дүниежүзілік көшпенділер ойынының қатарына енгізілген болатын. Осынау жарысты қолға алып, жоғары деңгейде өтуіне атсалысқан ауданның белсенді азаматтары мен орталық мешіт қызметкерлеріне үлкен алғысымды білдіремін.&nbsp;– Көпшілік тамсана тамашалаған толағайлар сайысы найза лақтыру, 100 келі тасты құшақтап қашықтықтан жүріп өту, бөрене, гір тасын көтеру сияқты бірнеше кезеңдер бойынша өтті. Осы сайыстардың арасында өзіңізге қай түрі қиынға соқты?&nbsp;– Иә, бұл жарыс білектің күшін көп қажет ететіндіктен, арасында қиын сәттері де болды. Жарысқа сайдың тасындай іріктеліп өзге облыстан келген спортшылардың салмағы менен едәуір үлкен. Арба сүйреу кезеңінде 90 келі салмағымның күші аздау болып, дегенмен шыдамдылық танытып соңғы минуттарға дейін қолдан келгенше тырысып, жақсы нәтижеге қол жеткіздік. Алдағы уақытта сала мамандарымен бірлесіп, «Бала толағай» сайысын ауданда жастар мен мектеп жасындағы балалар арасында өткізу жоспарда бар. Келешек ел тізгінін ұстар өскелең ұрпақтың ұлттық спортпен айналысып, үлкен белестерді бағындыруына үлкен септігін тигізеді деп ойлаймын.&nbsp;– Қуаныш мырза, осы тұста отбасыңыз жайлы, спортқа басқан алғашқы қадамдар жайында сөз қозғасаңыз?&nbsp;– Спортқа деген қызығушылық бала күннен басталды. Ол күндері ауылдық жерде тек қазақша күрес және футбол үйірмесі болатын. Екеуіне де қатысып, жаттықтырушылардың кеңесін тыңдап, жарыстарға шыға бастадық. Мектепті бітірген соң жоғары оқу орнына түсіп, университетаралық спартакиада сайыстарында барлық спорт түрі бойынша бақ сынадым. Университет қабарғасында жүргенде өзіме қатты ұнағаны гір тасын көтеру спорты болды. Бірде спартакиада жарысында гір тасын көтеруге қатысқанымда, ол жерде ҚР аға бапкері Серік Нұрғалиұлы да отырған болатын. Жарыс аяқталған соң қасыма келіп, өзінің жаттығу залына шақырып, талантымды шыңдауға ақылкеңесін айтып, тәжірибесімен бөлісті. Сонымен 17 жасымда гір көтеру спорт түріне келдім. Отбасымда 3 ағайындымыз. Мен үйдің кенжесі әрі еркесі болып өстім. Менің еркелігімді көтеріп, спортқа келуіме себепкер болған асқар тау әкем Шәріпбек Жандилдаев пен марқұм анам Зағипа Жұманазарованың еңбегі зор.&nbsp;– Әрбір ата-ана үшін баласының амандығы, жеткен жетістігі үлкен бақыт қой. Сондықтан әлі де бағындырар белестеріңіз, жеңісті күндеріңіз көп болсын дейміз. Енді алдағы жоспар-мақсатыңызбен бөлісе отырсаңыз.&nbsp;– Бүгінгі таңда өзге спорт түрлерімен айналысып, бағымды сынап көріп жүрмін. 2 жылға жуық уақыт болды грэпплинг күресіне қатысып, Азия біріншілігінің қола жүлдесіне ие болдым. Сонымен қатар, елімізде өтіп жатқан «Күш атасын танымас», «Алыптар сайысы» секілді додаларда жеңіс тұғырынан көрініп, тәжірибе жинақтаудамын. Құдай қаласа алдағы уақытта ұлттық спортымыздың дамуына үлес қосып, әлем елдерінің алдында көк туымызды желбіретіп, қазақ жігіттерінің қара күш иесі екенін көрсету мақсаты тұр. Бүгінгі таңда спортпен әуесқой түрде шұғылданып жүрмін. Өзім Астана қаласында «Титан секьюрит» күзет фирмасының директорымын. Алайда, спорт әлемінен бір сәтке қол үзген емеспін. Аллаға шүкір бүгінде спортпен шұғылданып жүрген жастарымыздың қатары күн санап көбейіп келеді. Қайсарлық пен шыдамдылықты қажет ететін ұлттық спортқа қадам басқан барлық бауырларыма сәттілік, жеңіс тілеймін. Тәуелсіз еліміздің тұғыры биік болсын!&nbsp;– Қуаныш Шәріпбекұлы, алтын уақытыңызды қиып, сұрақтарымызға мардымды жауап бергеніңіз үшін алғыс білдіреміз. Жеңісті күнде жолыққанша!&nbsp;Сұхбаттасқан М.ИБРАГИМОВ

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары