<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Халықаралық Жазушылар және Қазақстан Журналистер одақтарының мүшесі, өңірімізде жарық көрген «Сыр айғағы», «Ай-ару», «Құрылтай» газеттерінде, 2017 жылдан бері «Арал әлемі» газетінде бас редактор, әдебиеттің бірнеше жанрында жарық көрген «Жеңгелер келіп қалыпты», «Еркектер жиналысы», «Өмірімнің өлеңдері», «Ақиқаттың ақтаңгері», «Мұраты асқақ мұзбалақ», «Намыстың найзағайы», «Аралдық желтоқсаншылар», «Аралдың адамдары» кітаптарының авторы жуырда ғана 65 жылдық мерейтойын аудан көлемінде атап өткен Ерғали Абдулламен сұхбаттасқан едік.–Биыл мерейлі 65 жасқа келіп жатыр екенсіз. Осы жасқа дейін біршама дүниелеріңіз баспа бетін көріп,ел-халыққа танылдыңыз. Енді ең алғаш қалам алған кезіңізді еске бір түсіре кетсеңіз …– Қаладағы №199 мектептің 5 сыныбында оқып жүргем. Бірде мен қатысатын «Әдебиет» үйірмесі Аралдың белгілі ақындары Әмірадин Әленов пен Серік Сейітмағанбетовпен кездесу ұйымдастырды. Өлеңдерін жатқа оқыдық. Екі ақынның әр сөзі, әр сәті осы күнге дейін есімде. Сірә, ақындарды пір тұтып жүрсем керек, екеуіне табындым да қалдым. Сол күні түннің бір уағына дейін өлең шимақтадым. Ұйқым келер емес. Түннің бір уақытында шешемді оятып, әлгі «өлеңдерімді» оқып бергенмін. Ол кісі «жақсы екен» деді. Содан ертеңіне конвертке салып, «Толқын» газетіне салып жібердім. Басылмады. Бірақ Серік ағамыз редакцияға түскен өлеңдерге шолу мақала жазғанда мені атап өтіпті. Өлеңінің ұйқасы бар деп мақтап та қойыпты. Газетке шыққан әр сөзді халықтың қалт жібермей оқитын уақыты ғой. Үлкен сыныптың оқушылары мені «ақын бала» атап шақыратын болды. Сөйтіп, өлеңім шықпаса да ақын атанғанмын. Мектеп қабырғасында жүріп, сол шақтағы қазақ ақын-жазушыларының бірқатарының кітаптарын оқып шықтым десем, мақтанғандай болмас.– Бір поэзиялық кітабыңыз «Өмірімнің өлеңдері» аталады. Ғұмырыңыздың әр сәтін өлеңге айналдырып отырдыңыз ба?– Ол кезде жазғандарыңды басатын газет-журналдар аз, жариялайтын бүгінгідей әлеуметтік желілер де жоқ. Бірақ жазып жүргенім шындық. 1982 жылы Қызылорда облысының ақын-жазушыларының «Дария жыры» атты ұтымды жинағы шықты. Осы жинақ аймақ руханиятында бір елеулі оқиға болды. Менің бірнеше өлеңім осы кітапқа енді. Және авторлардың ішінде ең жасы болдым. Жиырмадан жаңа асқан кезім. Бір қызығы, сол кітапқа енген өлеңдеріме филология ғылымдарының докторы, белгілі сазгер Тынысбек Қоңыратбаевтың («Толқынның» алғашқы редакторы Әуелбек Қоңыратбаевтың баласы) әндер шығарып, республикалық басылымдарда «Қазақ әндері» кітабында жариялағаны бар. Сол «Сағыныш», «Жазғы таң» әндерін жергілікті әншілер Алтынгүл мен Айнаш айтатын... Ал өлеңдерім түрлі басылымдарда жарияланып жүрді. Бағасын оқырман береді емес пе? «Бекмырза хан» атындағы мүшәйрада І орын, «Жетес би» атындағы мүшәйрада ІІ орын алғам. Кейінгі жылдары бірнеше облыстық мүшәйраларда бас жүлдені еншілеп жүрдім. Әрине не жазсақ та өміріміздің айнасындай боп, жүректен төгіліп шығатыны анық. Әр ақын лирикада өзі бас кейіпкер болатыны шындық. Сондықтан да өлеңдерімнің басын біріктірген кітабыма «Өмірімнің өлеңдері» деп ат бергенмін. Биыл «Аралдың адамдары» деген екінші кітабымды шығардым. Дегенмен бертін келе өлеңнен гөрі басқа жанрларға ат ізін сала бастадық…– Жуырда ғана 70 жасын тойлаған аралдық ақын Толыбай Абылаевтың кейін шыққан кітабында жарияланған сізге арналған өлеңін «Әмбебап қаламгер» деп атапты. Өзіңізді жақсы білетін аға-досыңыздың бұл сөзі тегін айтылмаса керек-ті…– Рас сөз. Өлеңмен қатар біраз жыл сатираның сынын жалау қылып көтердік. 1980-1990 жылдары барлық дерлік облыстық, республикалық газет- журналдарға апта арылтпай әзіл-сықақ әңгімелерім үзілмей шығып тұрды. 1986 жылы әзіл-сықақ жазудан «Ара» журналы жариялаған республикалық «Жатып атар» атты бәйгеде ІІ орын жүлдегері атанғаным бар. Скетч-интермедияларымды атақты Алматының «Тамаша» театры, облыстық Нартай Бекежанов атындағы театрдың «Сыр әзілі» әзіл-сықақ отауы, жергілікті «Тамаша» да әр мейрам сайын қойып, көрерменді күлкіге қарық қылып жүрді. 2000 жылдардың басында осынау сатиралық дүниелерімді «Жеңгелер келіп қалыпты», «Еркектер жиналысы» атты кітаптар етіп шығардым. «Күлкіде шек жоқ, әзілде кек жоқ» дегендей, өмірдің, қоғамның көлеңкелі сәттерін сынға алып, тосқауыл болу – сатираның міндеті. Алдағы уақытта сәті түссе жарық көретін бір сықақ кітабым бас-аяғы түгенделіп дайын тұр. Төкең тауып айтса айтқандай, көркем новелла-әңгімелерім де жылдар бойы жазылып келеді. Ең алғашқы әңгімем «Бір келіншек» 1978 жылы осы «Толқынның» екі санында суретіммен жарияланған. Сосын мениатюралық әңгімелерімді «Ағаш қазан астындағы от» деген көлемді кітап қылып шығарғанмын. Бұл кітапты іздеп оқып жүргендер бар. Соңғы 20 жыл көлемінде журналистика саласында белсенді қызмет етіп келемін. Әр жылдары оқырмандарымен табысқан «Арал ақиқаты», «Сыр айғағы», «Ай-Ару», «Құрылтай» басылымдарында, ал соңғы бес жылдан бері «Арал әлемі» газетінде редактормын. Газеттің ағымдағы дүниелерімен бірге, туған жеріміздің, оның тұлғалары, аңыздары мен ақиқаттары туралы өлкетанушылық бағытта үзбей жазып келемін. Ал деректі кітаптарым «Аралдық желтоқсаншылар», «Жасампаз ғұмыр» (белгілі нартұлға Жетесов Жақсылық туралы) өз бағасын алды деп ойлаймын. Желтоқсаншы қаһармандарды жерлестеріне таныстырып, бұл жұмысымды әлі де жалғастыру үстіндемін…– «Достарым қайда кешегі, Қызыл бір тілдің шешені. Жалындай жанып, өртеніп, Жібермес жанға есені», – деп өлеңдеткен екенсіз. Сіздің достыққа мықты екеніңізді қатарластарыңыз, інілеріңіз айтып жүреді... Достарыңыз көп пе?– Бір данышпан айтқан екен: «Аз адаммен дос боламын, бірақ ақырына дейін дос боламын» деп. Мінездің тұйықтығы бар, басқадай да себептер бар шығар, көп адаммен дос бола алмаппын. Алайда «кеудеден жан кеткенше» дейтіндей достарым, сосын қатты сыйлайтын ағаларым, замандастарым бар, Құдайға шүкір.Біздің Аманғос Есмұрзаевпен достығымызды білетіндер тілге тиек етіп айтып жатады. Шынымен де солай болар. Бесінші сынып оқып жүргенде басталған достық досымның соңғы күніне дейін ұласты. Бір-бірімізге тіреу, сүйеу, сондай-ақ бір-бірімізге ұстаз да бола білдік. Бірімізден біріміз үнемі үйреніп отырдық. А.Есмұрзаев – өңірімізге танымал тұлға. Мектеп директоры, облыстық мәслихат депутаты, қоғамдық ұйымның жетекшісі болды. Үнемі өлең жазып жүретін. Айналасына мейірім шуағын төгіп, қол ұшын беріп жүретін. Бірақ ғұмыры тым қысқа болды. 40 жасында бақилық болып кетті. Дүниеден өткен соң оның жазған өлеңдері «Айсыз түнгі ақ жұлдыз» атты кітап болып шықты. Өлеңдеріне әндер жазылды. Есімі әрқашан еске алынып отырады. «Өлді деуге бола ма ойлаңдаршы, өлмейтұғын артында сөз қалдырған» дегендей, досымды өлгендердің қатарына жатқызбаймын. Оның рухы дем беріп ол туралы «Ақиқаттың ақтангері», «Мұраты асқақ мұзбалақ», «Намыстың найзағайы» атты 3 кітап жазып, жинақтап шығардым. Соларда көптеген естеліктерім мен өлеңдерім көп жайды көрсетеді. Достық жүрегімді танытады. Айтпақшы, оның есіміне қаламызда көше берілген, мен сол Есмұрзаев көшесінде тұрамын…– Алдағы уақытта қандай мақсатты жұмыстарыңыз бар. Айта отырсаңыз?– Иә, қаламда қартаю болмайды дейді журналист ағаларымыз. Біз де сол соқпақпен келеміз. Әлі жазар тақырыптарымыз да жетерлік. Айдынды Арал туралы әрбір деректі көздің қарашығындай жинап, сақтап жүрмін. Болашақта «Арал күнтізбесі» атты 366 беттік шежірелік каленьдар шығарсам деймін. «Арал ақындары» атты антологиялық-хрестоматия шығарсам мектеп оқушыларына, жалпы жерлестерімізге үлкен сый болар еді. Осыны қолға алып жүрмін. Және қаржын-тартпамда дайын жатқан 4-5 кітапты жарыққа шығарсам – ұрпаққа мұра болып қалатындай реті бар... Әуелі Алла денсаулық берсе, ғұмыр сыйлай берсе, айдынды Аралдың руханиятына қоса берерім сөзсіз. – Рақмет, аға!

Аралдық әмбебап қаламгермен әңгіме

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылорда облысы бойынша экономикалық тергеп-тексеру департаменті заңсыз ойын бизнесіне қатысты қылмыстық істердің айғақ заттарын жоюды жүргізді.Ойын орнынан алынған құрылғылар: рулеткалар, терминалдар, компьютер жабдықтары қала сыртындағы арнайы орынға жеткізіліп, мақсатты пайдаланылатын көліктер көмегімен жойылды.Айта кетейік, Департаментпен өткен жылы заңсыз ойын бизнесіне қатысты 18 қылмыстық іс тергелген. Нәтижесінде 18 ойын орны жабылып, барлық ойын ұйымдастырушылар ісі соттан өтті. Ойын орындарының жұмыс жасаған мерзімі, тапқан табыс көлеміне қарай заңсыз әрекет етушілер айыппұлға және 6 айдан 2,5 жылға дейінгі түрлі мерзімге бас бостандығын шектеу жазасына тартылған.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/29182972_5e67_41c7_891f_e4fb2dda083b_67130d6a33.jpg" alt="29182972-5e67-41c7-891f-e4fb2dda083b.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/02b13452_01ec_49da_bc4e_f0e5da520120_0f9e85bba8.jpg" alt="02b13452-01ec-49da-bc4e-f0e5da520120.jpg"></figure>

Заңсыз ойын орнынан алынған заттай айғақтар жойылды  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде 12 сәуір – Ғылым қызметкерлері күніне орай «Әлемді ғылым құтқарады» атты салтанатты шара өтті.&nbsp;Жиында Басқарма мүшесі – Ғылыми жұмыстар және халықаралық байланыстар жөніндегі проректор Майнұр Бөрібаева ғылым саласындағы жетістіктерге тоқталып, ғалымдарды кәсіби мерекемен құттықтады.<blockquote>«Қазіргі таңда университетте ғылым саласының дамуы – басты назарда. Өткен жылдан бастап жас ғалымдарға арналған ректор гранты тағайындалып, жастарды ізденіске жігерлендіретін үрдіс жалғасын табуда.Сонымен қатар, 2020-2023 жылдар аралығында 50 шетелдік университет, білім беру орталығымен және халықаралық қорлармен ынтымақтастық туралы меморандум, келісімшарт жасалды. Жыл сайын халықаралық байланыс нығайып, әріптестік байланыс артуда. Университетте соңғы 3 жылда 45 шетелдік ғалым онлайн және офлайн форматта дәріс оқып, тәжірибелік сабақтар өткізді», – деді Майнұр Әбілтайқызы.</blockquote>Айта кетейік, 2022-2023 жылдары халықаралық «Болашақ» бағдарламасы аясында университеттің 6 қызметкері ғылыми тағылымдамадан өтті.«Қос диплом» бағдарламасы бойынша Корея Республикасының Кангнам университеті, РФ Томск ұлттық зерттеу политехникалық университеті, Қытай мұнай университеті, РФ Дубнин университетімен бірлескен білім беру бағдарламалары жүзеге асырылуда. &nbsp; &nbsp; &nbsp;Алдағы уақытта оқу орны Корея Республикасының Сеул ұлттық ғылым және технология университетімен біріккен халықаралық жобаны жүзеге асырмақ. Сондай-ақ, жаһандық трендтерге сәйкес биологиялық ғылымдар мен биотехнологиялар, IT және жасанды интеллект, аграрлық ғылымдар, жасыл технологиялар және энергия тиімділігі, мұнай-газ кешені саласындағы ғылыми зерттеулерге бағытталған ұжымдық технопарк салу жоспарланған.Салтанатты жиынға Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағанов, Өзбекстан ұлттық зерттеу университетінің профессоры Көміл Астанакулов, оқу орнының профессор-оқытушылары мен білім алушылары және БАҚ өкілдері қатысты.Шарада бірқатар ғалым ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісімен, Қызылорда облысы әкімінің Құттықтауы және Алғыс хатымен марапатталса, оқу орнының стратегиялық дамуына үлес қосқан қызметкерлерге Басқарма Төрағасы-ректордың арнайы марапаттары &nbsp;табысталды. Сонымен қатар, жиын барысында университет ғалымдары өз зерттеулері бойынша баяндама оқып, тың жаңалықтарымен бөлісті.Айта кету керек, салтанатты шарада отандық ғалымдардың ғылыми еңбектері кітап көрмесіне қойылды.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a57d0afc_becd_42c5_9a48_250d1964321b_671d7020c1.jpg" alt="a57d0afc-becd-42c5-9a48-250d1964321b.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/f927d2ff_d3f7_47d9_ba0c_ac05791027f3_1_a8a3e0798a.jpg" alt="f927d2ff-d3f7-47d9-ba0c-ac05791027f3 (1).jpg"></figure>

Ғылым қызметкерлері күніне арналған салтанатты жиын өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалылықтар Албанияның Дуррес қаласында ауыр атлетикадан өткен Әлем чемпионатында өнер көрсеткен, оның ішінде жүлделі орыннан көрінген қайсар қыздары Таисия Алексеева мен Алтынай Тәңірбергенованы күтіп алды.&nbsp;Бүгінге дейін талай додада аудан, облыс қала берді ел намысын абыроймен қорғап жүрген ауыр атлетші арулардың қоржыны жүлдеден кенде емес. Ал бұған Таисия Алексеева жуырда Албанияның Дуррес қаласында өткен Әлем біріншілігінен күміс жүлдені қосты. Ал Алтынай Тәңірбергеноваға сәттілік жетіспеді. Сонда да болса әлі талай шыңнан көрінетін қайсар қыз мұнымен жігері мұқалмайтынын айтады.&nbsp;Қазалы халқы бас қосқан жиынға аудан әкімі аппаратының басшысы Ринад Тілеп арнайы барып, жерлестерімізбен мақтанатынын айтты.&nbsp;<blockquote>«Аудандағы спорт саласының деңгейі тым биікте. Оны мұндай дәрежеге жеткізген Сіздер секілді спортшыларымыз. Тек жеңістің шыңынан көрініп, аудан халқын қуанышқа кенелте беріңіздер», - деді Ринад Ібайдуллаұлы.&nbsp;</blockquote>Әрдайым бірін-бірі қолдап жүретін киелі жердің жұрты зілтемірші қыздардың әрқайсысына 250 мың теңге сыйақы мен гүл шоқтарын табыс етті. Одан бөлек, спортшылардың бапкері Азиз Жақсылыққа №17 олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар-жасөспірімдер мектебінің бір топ жаттықтырушылары шапан жауып, әрбір мықты спортшының артында білікті бапкер тұрғанын жеткізді.&nbsp;Мұнан ел мәртебесін көкке көтеріп, көк туымызды желбіреткен Таисияны өз ауылы, яғни Басықара халқы ыстық ықыласпен қарсы алды.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336436370_548441820709034_1799334197341226198_n_395cdceda4.jpg" alt="336436370_548441820709034_1799334197341226198_n.jpg">

Қазалылықтар спортшы қыздарын күтіп алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданының әкімі Мұхтар Оразбаев Жетес би дәрігерлік-амбулатория ғимаратына (көне емхана) арнайы барып, күрделі жөндеу жұмыстарымен танысты.&nbsp;Наурыз айында басталған құрылыс жұмыстары 6 ай көлемінде толық ақталады деп жоспарланып отыр. Бұл жайында жөндеу жұмыстарына жауапты Руслан Серікұлы баяндап берді.&nbsp;<blockquote>«Өткен айдан бастап қызу жұмыстарға кірісіп кеттік. Атап айтсақ, кәріз, жылу, су, жарық желілері жөндеу көреді. Сондай-ақ, есіктері мен төбе шатыры ауысып, ғимарат сырты сұйық травертинмен қапталады. Одан бөлек, сыртқы абаттандыру жұмыстары жүріп, көлік тұрағы асфальтталады. Қазіргі таңда мұнда барлығы 30 адам жұмыспен қамтылып отыр», – дейді Руслан Серікұлы.</blockquote>Аудан әкімі Мұхтар Әуесұлы жауапты қызметкерлерге күрделі жөндеудің уақытылы әрі сапалы болуын тапсырды. Сонымен қатар Қазалы ауданаралық ауруханасының бас дәрігері Бақыткүл Әлішева да құрылысқа қатысты өз ойымен бөлісті.Айта кетейік, мердігер мекеме «СК МАҚСАТ LTD» ЖШС атқарып жатқан ғимараттың жөндеу жұмыстарына республикалық бюджеттен 176,2 миллион қаржы қаралған.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336366825_587135236690708_6815168085628379555_n_b6b6464639.jpg" alt="336366825_587135236690708_6815168085628379555_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336752657_749613703430961_3669857828518255696_n_389ce4c3f7.jpg" alt="336752657_749613703430961_3669857828518255696_n.jpg">

Қазалы: Емхана ғимаратын жөндеу жұмыстары жүйелі жүріп жатыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін батыс аймақтарда найзағай ойнап, бұршақ жауады, деп хабарлайды Қазгидромет.Республиканың басым бөлігі жоғары қысым алқабында болады, соған байланысты көбінесе жауын-шашынсыз ауа райы күтіледі. Тек еліміздің батыс және солтүстік өңірлеріне атмосфералық фронтальды бөлімдердің әсерінен жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын түседі. Республика бойынша желдің күшеюі, батыста, оңтүстік-батыста шаңды дауыл, Батыс Қазақстан облысында найзағай ойнап, бұршақ жауады.

13 сәуірге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Нақты кезеңде өңірде 209 кітапхана бар. Олардың 165-і ауылдық елдімекендерде. Ал облыс бойынша барлығы 4 млн 522 мыңнан астам кітап қоры бар. 14 ақпан – Халықаралық кітап сыйлау күніне орай Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында Ә.Тәжібаев атындағы Қызылорда облыстық әмбебап-ғылыми кітапханасының директоры Нұрлыбек Мыңжас кітап қорын жасақтау бағытында атқарылған жұмыстарды баяндады.<blockquote>– Кітап – алтын қазына, білім бұлағы, жан азығы. Бүгінгі кітап сыйлау мерекесі 2012 жылдан бері халықаралық дәрежеде тойланып келеді. Қаламыздағы Ә.Тәжібаев атындағы Қызылорда облыстық әмбебап ғылыми кітапханамызда 42 мыңнан астам кітап қоры бар. Ондағы кітаптардың басым көпшілігі жаңартылған және электронды форматта оқуға ыңғайланып жасақталды. Қазіргі таңда халық арасында кітапқа деген көзқарас өзгеріп, ерекше кітапты оқуға құмартқан жастар артып келеді. Осыған орай, біз жастарды кітап оқуға тарту мақсатында орталық алаңда «Адалдық кітапханасын» ұйымдастырудамыз. Бұл игі шараның негізгі мақсаты – оқырмандарды бір-бірімен жолықтыру және өздерінің кітаптарымен өзара алмасу. Бұл бағыттағы іс-шараларды әрі қарай жалғастыра береміз, – деді ол.</blockquote>Брифингте «Кітап құрттары» клубының жетекшісі Талғат Меңдібаев аталған ұйымның 4 жыл ішінде атқарған жұмысын айтты.<blockquote>– «Кітап құрттары» атты клубымыз авторлық құқыққа ие болды. Бұл клуб мүшелерінің үздіксіз жұмысының нәтижесі. Мәселен, біздің клуб соңғы екі жылдан бері «Кітап сыйла» акциясын ұйымдастырып келеді. Осы уақыт ішінде оқырмандарға 3 мыңнан аса кітап сыйладық. Бұдан бөлек, интеллектуалды ойындарды қолға алып, мектеп оқушыларын кітап оқуға тарту мақсатында бағалы сыйлық беруді қарастырудамыз. Кітап оқысаң заманауи мықты тұлғасың. Бұл идеяны жастардың бойына мықтап сіңіргіміз келеді, – деді «Кітап құрттары» клубының жетекшісі Т. Меңдібаев.</blockquote>

Талғат Меңдібаев: Оқырманға 3 мыңнан аса кітап сыйладық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қобыз десе есімізге Қорқыт баба түседі. Қуыс шанақ аспапты қара жердей күңірентіп, бозінгендей боздатып отырған абыздың көз алдымызда тұра қалатыны бар. Сол үшін болар барлық ыспалы аспаптардың атасы саналатын қобызды ежелгі түркі-монғол &nbsp;ұлыстары «хор хуур» деп те атапты. Осыған қарап ғалымдар «хор құт», яғни, қобыздың арғы мәні «қобыз құт» деген біріккен сөзден шыққан болар деген болжам айтады. Біз бүгін осындай әлемдегі ең көне аспаптың тілін тапқан жас қобызшы Тоқтар Ағыраев жайлы жазуды жөн көрдік. &nbsp;Тоқтар − әке жолын жалғаған ұл. Арқа әндері десе жаны қалмайтын &nbsp;дәстүрлі әнші Ермекбай Ағырай баласының да өнерге жақын өскенін қалапты. Содан болар жас қобызшы әкесінің жанында жүріп, талай күйді құлағына сіңіріп, бүгінде өзі де ұлттық өнерді халық арасында насихаттап жүр.<blockquote>− Ең алғаш үйренген аспабым − домбыра. Бала күнімде домбыра тартуды да әкем үйретті. Кейін өнер саласында қызмет етемін деген шешіммен Қазанғап атындағы музыкалық колледжге оқуға тапсырдым. Ал қобызды колледж қабырғасында жүріп Бақыт Кәрібаевадан үйрендім. &nbsp;Ол − талай &nbsp;шәкіртті өнер додасына қосқан білікті ұстаз, − дейді Т.Ағыраев.</blockquote>Тоқтар колледжегі оқуын сәтті тәмамдаған соң, білімін Астанадағы Қазақ Ұлттық Өнер университетінде жалғастырады. Сол уақытта Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, қобызшы, зерттеуші ғалым, композитор Әлқуат Қазақбаев жас өнер иесіне қобыздың қыр-сырын үйреткен екен.&nbsp;<blockquote>− Бала күнімде әкем дәстүрлі ән-жыр жинақталған үн таспаны қосып қоятын. Әрі өзі де жырды жиі айтатын болған соң, біз де ұлттық ән мен күйге қызығып өстік. Сондықтан өнер жолына келуімді әке тәрбиесімен байланыстырамын.Ең алғаш «Қорқыт сарыны» күйін тартқаным есімде. Қобыз десе, Қорқыт ата жайлы аңыздардың ойға оралатыны рас. Сол үшін көпшілік қобызды қасиетті санап, одан әлдебір ғажайыпты іздейтіні бар. Бірақ мен қобызды қолға алғанда ешқандай тылсым дүние болған емес. Ғалым Әуелбек Қоңыратбаевтың еңбегінде: «Қорқыт &nbsp;сарынын» ойнағанда күйші өзінің ата-бабасын еске түсіреді, өткен замандағы ерлік дәуірді асқақтата толғай, келешекке, ізгілікке үндейді» деп жазған. Менде дәл сол күйді кешемін, − дейді жас қобызшы.</blockquote>Ғалымдар шанақты аспаппен тартылған төл шығармалардың сақталмағанын, сол үшін күй қорының аз екенін айтады. Бұл пікірді Тоқтар Ермекбайұлы да жоққа шығармайды.&nbsp;<blockquote>− Қобыз арқылы ойналатын күйлер көп емес. Оқу қабырғасында жүрген кезімде қобыздағы күйдің барлығын қамтып, үйрендім. Күйдің қай-қайсысын алсам да, бәрі жаныма жақын.Қобыз күйлерінің кеңінен таралған уақыты, күйдің алтын ғасыры саналатын ХІХ ғасыр екенін білесіздер. Осы ғасырда өмір сүрген Қорқыт атадан кейінгі әйгілі қобызшы Ықылас Дүкенұлының «Шыңырау» &nbsp;деген күйі бар. Сіздерге сол күйдің қысқаша тарихын айтып берейін. Себебі тыңдаушы күйді құлақ құрышын қандыра тыңдағынымен, кей сәттерде мағынасын түсінбай жатады. Ал шын мәнінде әр күйдің өзіндік тарихы бар. «Шыңырау» күйін бізге &nbsp;жеткізіп, тарихын баяндаушы − Дәулет Мықтыбаев ағамыз.</blockquote>Бірде Ықылас атамыз жолаушылап келе жатып, астындағы атын шалдырып алмақшы болады. Сол үшін бір түп ағаштың қасына аялдайды. Дәл сол мезетте ағаштың түбінде шыдамсыздана ұшып жүрген құсты, бұтадағы ұяда тағат таппай шырылдаған балапандарын көреді. Сөйтсе ұяға қарай бір жылан жылжып барады екен. Күйші орнынан жалма-жан атып тұрып, жыланды өлтіреді де, суға ағызып жібереді. Осы көріністен соң Ықылас атамыз «Озбырдың аты озбыр, әлсізді жұтып қойғысы келеді. Осы көргенімді қобыздың үнімен кейінгіге айтып кетейін. Озбырлардың қара ниет әрекеті қашанда халықтың есінде болып, қауіптен сақтана жүрсін» деген оймен «Шыңырау» күйін шығар екен, − дейді Т.Ермекбайұлы.Скрипканың арғы атасы саналатын қобыздың Сыр халқы үшін орны ерекше. Күй өнерін серік еткен Тоқтар да қобызға деген құрмет пен жауапкершіліктің жоғары болу керегін айтады: &nbsp;<blockquote>− Аймағымызда күй өнеріне жыл сайын қолдау көрсетіліп, насихатталып келеді. Әрі жастардың да бұл аспапқа деген қызығушылығы &nbsp;жоғары. Алда өнерімді елге танытсам деген жоспарым бар, Алла қаласа соның бәрін іске асыруға тоқтаусыз еңбек ету қажет, − дейді жас өнер иесі.</blockquote>

Аймағымызда күй өнеріне қолдау көрсетіліп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Мұнай бағасы қоғам үшін қашанда құнды. Бірақ одан алынатын шикізатты өңдеу бөлек &nbsp;мәселе. Салада білікті мамандардың жетіспеушілігі де алаңдатады. Осы тұста жас маман Бейбіт Әбдібекпен саланың болашағы мен назар аударуды қажет ететін мәселелер жөнінде әңгіме қозғадық. Айта кетерлігі, Сырбойылық Бейбіт Оразбекұлы мұнай-химия саласының ғылыми-техника магистрі, SinGO фильтр жобасының идея авторы.‒ Бейбіт, сіздің Назарбаев зияткерлік мектебінің үздік түлегі екеніңізден хабардармыз. Ғылым мен білімді тоғыстырған мектептегі ізденісіңіз жоғары оқу орнында, тәжірибе алаңында қалай жалғасты? Қазір қандай жобалар бойынша жұмыс істеудесіз? Әңгімемізді салаға қадам басқан сәтіңізден бастасақ…‒ Мұнай-химия саласына келгеніме жылға жуықтады. Бұл сферада сол уақытқа дейін жұмыс істеп көрмедім әрі менде тәжірибе де болмады. Бірақ мамандығыма деген қызығушылығымның арқасында саланы зерттеуге құштарлығым артты. Өзіңіз білесіз, Қызылорда қаласында мұнай өңдеу, мұнай өнімдерінен материал дайындау төмен деңгейде, бізге Атырау, Ақтөбе қаласындағы жоғары инфраструктура жетіспейді. Қазіргі таңда осыны егжей-тегжейлі зерттеу үстіндемін, оған қоса ғылыми-педагогикалық бағытта жобалар жасалуда.‒ Суды тазалайтын SinGO фильтр жобасын жасауға идея қайдан келді және бұл құрылғының мүмкіндіктері қандай?‒ Бұл жобаны бастау, зерттеу жұмыстарын жүргізу тікелей ғылыми жетекшіммен байланысты болды. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да ғылыми жетекшім, профессор Азат Сейітханмен бірге Алматы қаласындағы барлық ауыз суға зерттеу жүргіздім. Тынымсыз еңбек пен білімді талап ететін ізденіс нәтижесінде су тазалығы өте нашар, ішуге жарамсыз екенін байқадым. Біз жасап шығарған SinGO су тазалау фильтрлары суды барлық ауыр металдар (Fe,Cu) мен хлордан (Cl) тазалайды. Қазір осы жобаны әрі қарай дамыту жоспарлануда.‒ Бұл саланың жылдар бойы зерттеліп келе жатқаны белгілі. Десек те шикізат өңдеудің ғылымға беймәлім тұстары қандай?‒ Дұрыс айтасыз, мұнай-химия саласы толық зерттелген сфераның бірі. Бізде мұнай өңдеу аппараттарының жұмыс істеу сатысы стандартты саналады. Өкінішке қарай шикізат өңдеу кезінде адам ағзасына көп зиян келеді, олар жұмыс барысында белгілі бір деңгейде улы газдар жұтады, сол себепті сала мамандарының қауіпсіздігіне жіті көңіл бөлу керек деп ойлаймын.‒ Мұнайдан шикізат алудың артықшылығы көп. Кемшілігі жайлы не айтасыз?‒ Иә, мұнайдан 99 түрлі өнім шығады деген &nbsp;ақпарат бар, сол себепті мұнайды бағалы қазба ретінде қарастыруға болады. Қазіргі таңда елімізде мұнай өңдеу саласында толық дамыған технологиялар қолданылады. Көбіне бізге Қытай және Германиядан технологиялық қондырғылар жеткізіледі, бірақ оларды сатып алу, жөндеу жұмыстары қымбатқа түседі. Сондай-ақ &nbsp;білікті мамандар жетіспейді. Саланың басты кемшіліктері деп осыны айтар едім.‒ «Болашақта мұнай қоры таусылуы мүмкін және сала мамандарының жұмыссыз қалу қаупі бар» дегенді айтады зерттеушілер. Сіздің пікіріңіз қандай? Елде мұнай өңдеу ісін жолға қою үшін не істеу керек?‒ Елімізде мұнай қоры әлі де көп, шамамен 100 жылға жетеді деп болжанған. Әрине, “қара алтын” күннің бір уағында таусылуы мүмкін, сол себепті де ақырындап альтернативті энергия көздеріне ауысудамыз. Бірақ өзге мемлекеттермен салыстырғанда Қазақстандағы өндіріс әлі күнге артта келе жатыр. Сондықтан тезірек күн энергиясы, жел, су сынды баламалы қуат көздеріне ауысу қажет. Бұл ‒ уақыт күтірмейтін мәселе.‒ Сұхбатыңызға рақмет!&nbsp;

Бейбіт Оразбекұлы: SinGO фильтр – болашақ жобасы

Алмас Алматов: Сыр елі – үлгі-өнегені ұстанған қасиетті өлке

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалыда топтық төбелестің алдын алу мақсатында ұдайы кездесулер өтуде. Бұл ретте аудан орталығындағы бірқатар білім беру орындарында топтық төбелестің алдын алу мақсатында «AMANAT» партиясынан сайланған облыстық, аудандық мәслихаттың депутаттары жергілікті атқарушы орган өкілдерімен бірлесе мектеп оқушыларымен, ата-аналармен және ұстаздармен келелі басқосулар ұйымдастырылды.Кездесулерде өткен аптада ауданымызда орын алған оқыс оқиға бойынша кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстардың, оның ішінде топтық төбелестің алдын алу, жолын кесу сонымен қатар құқық бұзушылыққа қайшы іс-әрекеттерге жол бермеу бағыттарында түсіндірме жұмыстары жасалды.Сондай-ақ, топтық төбелестің алдын алу бойынша ауданда жұмысшы топ және қоғамдық тәртіпті бақылауға құрылған түнгі рейдтік топтар тиісті жұмыстар атқарып жатқандығын тілге тиек етті.Мұнан соң кездесулерге қатысқан учаскелік полиция қызметкерлері сабақ уақытында мектептен тыс жерде жүрмеу, түнгі мезгілде белгіленген уақыттардан кейін оқушылардың заңды өкілдерінсіз көшеде жүрмеуі керектігін айтып, оқушыларға және ата-аналарына мұндай жағдайда қандай жауапкершілік қаралатындығын ескертіп өтті.

Жасөспірімдер арасындағы жанжалды қалай тыйамыз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Осы жылдың наурыз айынан бастап төлем мерзімі өткен қарыздары және микрокредиттері бар азаматтар банкроттық рәсімге өтініш бере алады. Бұл жөнінде Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен брифингте Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Қызылорда қаласындағы өңірлік өкілдер басқармасының жетекші маманы Мұрат Сарманов мәлімдеді.<blockquote>«Өткен жылы кредиттік ұйымдар қарыз алушылардың 708,7 мың өтінішін қарады, оның ішінде 527,8 мың қарыз алушының қайта құрылымдауға берген өтініштерінің 74,5 пайызы мақұлданды. Осы орайда, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі кредиттік ұйымдар қарыздар мен микрокредиттер бойынша мерзімі өткен берешекті реттеудің міндетті тәртібі ескерілетін ішкі нормативтік құжаттарды жаңартты. Сондай-ақ кредиттерді қайта құрылымдау мәселелері бойынша қарыз алушыларға кеңес беру үшін қосымша жедел желіні ашты. Сонымен қатар, борышкерлер ипотекалық қарыз шартынан туындайтын дауларды реттеу үшін Банктер туралы заңға сәйкес банк омбудсманына жүгіне алады», - деді Мұрат Шахыбекұлы.&nbsp;</blockquote><blockquote>«Банкроттық және төлем қабілетін қалпына келтіру заңы 3 рәсімге сәйкес орындалады. Бірінші рәсім – соттан тыс әкімдік банкроттық деп тану, екінші рәсім – соттық тәртіппен банкроттық деп тану, үшінші рәсім – төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі. Соңғы екі рәсім сот шешімімен орындалады. Ал бірінші рәсімге сәйкес келетін азаматтардың мүлкі болмауы тиіс, соңғы 12 айда несие төленбеуі тиіс және қарыз мөлшері 5,5 млн теңгеден аспауы қажет болып табылады. Осы талаптарға сәйкес келетін болса Кірістер департаментіне арыз тастау арқылы жоғарыда аталған бірінші рәсіммен банкрот деп танылса болады. Екінші рәсім бойынша борышы 5,5 млн теңгеден асатын, мүлкі жоқ азаматтар сотқа арыз түсіру арқылы жүзеге асыра алады. Үшінші рәсімде қарызы мүлкінің бағасынан аспаған жағдайда жүзеге асады», - деді Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Қызылорда қаласындағы өңірлік өкілдер басқармасының жетекші маманы Асқар Махмутов.</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары