<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Біле білсек, әлемді құтқару, адамзатқа ізгілік көрсету үлкен ерлікті қажет етпейді. Жаныңдағы жақыныңа қамқор болу, мұқтажға жәрдемдесу, қысылғанға қол ұшын беру батырлыққа тән қадам болуы ықтимал. Науқастың өмірін арашалауға ықпал етіп, қан тапсырған адам да қоғам тарапынан ерекше ықыласқа бөленетіні айтпаса да түсінікті. Сондықтан халықаралық донор күні аясында аймақтағы қан тапсыру үрдісінің жай-күйі мен игі істің пайдасы төңірегінде ой бөлісуді жөн көрдік.Елімізде тұрақты түрде қан тапсыратын 2 мыңнан астам адам бар. Оның ішінде 100-ге жуық азамат «Қазақстанның құрметті доноры» атағын иеленген. Ал өткен жылы облыста қан тапсырған азаматтардың саны 8 мыңнан асқан екен.<blockquote>– Соңғы жылдары ерікті түрде қан тапсыратындардың саны артып келеді. Оған жастар арасында донорлықты дамыту туралы ақпараттық жұмыс, мектеп оқушыларымен байланыс, әлеуметтік желі мен өзге де заманауи ақпараттық технологияны қолдану әсер етіп отыр. Донор болудың медициналық көмегімен қатар, рухани құндылығы мол екенін жете түсінген әрбір азамат белсенділік танытары анық. Жалпы донорлық қан көптеген адамның өмірін аман алып қала алады. Босану кезінде туындаған қан кету жағдайында, қан аздықтың ауыр түріне шалдыққан балаларға, жазатайым оқиға кезінде зардап шеккендерге және онкология мен хирургия бөлімдерінің емделушілеріне қан құйылады. Сондықтан аталған қадамға немқұрайлы қарамаған жөн, – дейді облыстық қан орталығының донор жинақтау бөлімінің дәрігері Фаризат Ермағамбетова.</blockquote>Сонымен қатар маман қан тапсырудың зияны жоғын және процедура кезінде барлық сақтық шарасы сақталатынын жеткізді. Мысалы, қан тапсырмас бұрын тексеру жүргізіліп, дәрігерлербірнеше сауал қояды. Оның ішінде қан тапсыруға ниетті азаматтың денсаулығында ақау бар-жоғы, дәрі-дәрмек қабылдауы, өмір сүру салты секілді маңызды мағлұмат бар. Мұндай сұрақтарды қоюдағы басты мақсат – донормен қан құйылатын адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету.Келесі кезең – тамырдан қан алу. Бұл шамамен 15 минут уақыт алады. Кейін дәрігерлер міндетті түрде азаматтардың денсаулық жағдайын тексереді. Күні бойы сұйықтық ішу, құнарлы тамақ жеу секілді кеңес беріп, қайтуға рұқсат береді. Міне, қан тапсыру барысының қысқаша баяны осыған саяды.<blockquote>– Қан тапсыру – донорлар үшін қауіпсіз. Өйткені барлық донорлық орталықтар бір рет қолданылатын әрі залалсыздандырылған жабдықтармен қамтылған. Бір рет қана қолданылатын шприцтер мен инелерді тек донор көзінше ашады, кейін оны бірден қоқысқа лақтырады. Сол себепті адамзат игілігі үшін донор болу зиянсыз ғана емес, пайдалы әрекет екенін ұмытпаақ екен, – дейді Ф.Асылбекқызы.</blockquote>P.S. Расында, «Әлемді мейірім құтқарады» деген тәмсілдің жаны бар. Байқасақ, жан-жағына жақсылық жасап, өзгенің өмір сүруіне үміт сыйлау ғаламды құтқарумен тең емес пе? Өз кезегінде аяққа тұрып, оңалған әрбір азамат әлемге сеніммен қарап, жақсылықтың қайырымын қайтаруға, қоғамды ізгілендіруге бір қадам жасары анық.

Қызылордада қан тапсыратындардың саны артып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Сырбойылық жастар қашанда жақсы жаңалықтың басында, оң өзгерістің қасында жүреді. Сөзімен де, ісімен де ұлт руханиятына үлесін қосып жүрген жастың бірі – жас ақын, ҚР Жазушылар Одағының мүшесі, филология ғылымдарының магистрі Дәулет Жадырасын. Жақында жарық көрген балаларға арналған «Дара бала» кітабының авторымен жаңа туынды, қазіргі балалар әдебиеті мен алдағы жоспарлары туралы тілдескен едік.– Дәулет, жаңа туындының шығу тарихымен бөліссеңіз…– Идея авторы – белгілі радиожурналист, диктор, ауылдас ағам Мұхамедияр Рашай және талантты жас журналист Ардақ Қасымхан. Қателеспесем, қаңтар айында хабарласып, балаларға арналған кітап жазуға ұсыныс тастаған болатын. Бұрын бұл жанрда жазып көрмеген мен үшін алдын-ала уәде беру қиын еді. Сондықтан уақыт беруін сұрадым. Бірақ 2-3 күннің көлемінде Мұхамедияр аға берген тақырыптарға тақпақтар жазып шықтым. Жыл басындағы жаңалық болған соң мені біраз шабыттандырды. Жазған дүнием идея авторларының көңілінен шықты. Сөйтіп, корректорлардың сүзгісінен өтіп, мамыр айының соңында баспадан «Дара бала» деген атаумен шағын кітапшамыз жарық көрді.– Балаларға арналған қазақша, сапалы контент жасау – «балалар жылында» ғана назарға алынатын мәселе емес. Мемлекет алдындағы маңызды міндеттің бірі десек, қателеспейміз. Соңғы жылдары балалар әдебиетіне ден қойылып келеді. Жаңа туындының артықшылығы неде? Балалар оны не үшін оқуы тиіс?&nbsp;– Дұрыс айтасыз. Балалар елдің болашағы дейтін болсақ, олардың іргетасын қалауда әрбір қоғам мүшелері жауапты. Бұл жоба да осындай ізгі ниеттен туындап отыр. Кітапшаның артықшылығы дегеннен гөрі ерекшелігі деген жөн болар, бұл кітап біріншіден, балабақша жасындағы балақайларға арналған. Тақпақтар танымдық сипаттан ажырамай, барынша жеңіл сөздермен жазылды және көбіне қ, р, ң әріптерін жиі пайдаландық. Себебі, осы әріптердің дыбысталу мәселесі бүгінгі күні өзектілігін жоймай тұр. Ал келесі ерекшелігі, әрбір тақпақтың жанында арнайы екі QR код берілген. Бірінші QR кодта Ардақ Қасымхан балақайларға тақпақтың дұрыс оқылуын үйретеді. Балалар журналистпен бірге және қайталай отырып өлеңдерді әдеттегіден тез жаттай алады. Екінші QR код ата-аналарға арналған. Ол сілтемеде өлеңдегі күрделі әріптердің дұрыс дыбысталуын білікті логопед көрсетеді. Яғни, ата-аналар үй жағдайында баласының әріптерді жөнді айта алуын өзі үйрете алады.– Өзіңізді лирикалық, сатиралық өлеңдеріңіз арқылы жақсы танимыз. Өмірге юмормен қарай аласыз ба?&nbsp;– Рақмет! Байқағаным, бастан өткен әрбір кезеңнің қайғы жеген тұстары уақыт өте келе күлімдеп еске алатын сәттерге айналып жатады. Сол кездегі кезіккен кедергілерге көрсеткен реакцияң еске түскенде, тіптен күлкіден көзіңнен жас шығып кетеді. Қорғасындай ауыр көрінген дүниелердің кейін қауырсындай жеңіл екенін сеземіз. Яғни, бәрі де көзқарасқа, түсінікке келіп тіреледі. Шынында, өмірдің өзі жылап тұрып күлуге болатын үлкен сатиралық тақырып. «Мен бір өлеңімде былай деймін» деп аға-апалар айтпақшы, «Сүйсең сүй қара көлеңкемді де, Ол-дағы Күннен жаралған» дейтін тіркес бар еді бір өлеңімде. Күн болмаса, көлеңке де болмас еді, сондықтан қараңғының артында міндетті түрде жарық тұрғаны анық. Басқа қайғы келген қайғыны да, қуанышты да жақсы қабылдағанға не жетсін. Сол адам бақыттырақ.– Өнерге әркімнің-ақ бар таласы. Біреу үшін өлең мүшайраға арналған арнау өлеңдердің жиынтығы болса, біреуге музейге сақталған, іздеп барған адам ғана қол жеткізетін құпия қазына сынды. Сіз үшін өлең мен өнер немен өлшенеді? Не үшін жазасыз? &nbsp;— Мүшәйраға жазып тұратынымыз жасырын емес. Алайда оған өлең деп қарау айып болар. Жұмекен Ғафу жайлы мақаласында «Ол «жазу» үшін жазбайтын ақын» дейді ғой. Байқауға көп өлең «жазу» үшін жазылады. Жүрегіңді жарып шыққан жырдың орны бөлек, әрине. Өлең, меніңше, шынайылықпен өлшенуі тиіс. Өзіңе жат болып көрінген туындыны көптің назарына ұсынып керек емес деп ойлаймын. Шынайылық қашанда сұлулығын жоғалтпайды. Себебі айналамызда аздық етеді, шынайылыққа шөлдейміз. Шынымен басымыздан өткен, сезінген дүниелерді жазуға тырысып жүрміз. Алла сол жолдан айырмасын.&nbsp;Ал не үшін жазып жүргенімді білмеймін. Әзір білмеген де жөн шығар. Кейін уақыт өзі көрсетеді деп ойлаймын.– Әдебиет керек пе деу қателік. Дегенмен сананы тұрмыс билеген заманда сұраныста не болса, соны жаппай сатылымға шығарып, қайта-қайта басып шығару сәнде. Осы жағынан көңілі аш оқырманға ананы да, мынаны да же демей, іріктеп, саралап, жүректі айнытпайтын, сапалы дүние ұсыну керек сияқты..?&nbsp;– 2 жылдан астам уақыт кітапханада жұмыс істедім. Мұхтар Ниязов ағамыз: «Тұсауын кескен кітап көп, Шауып кеткені шамалы» деп. Сол секілді талай кітаптың тұсаукесерін жасап, қызыл лентасын кесіп, кітапхана сөрелеріне қойдық. Өйткені сол үшін айлық аласың. Бірақ сонша кітаптың ішінен жарқырап шығып, бағы ашылғаны шамалы, жоқ деуге де болады. Қап, зая болған қағаз бен сиялар-ай дейсің. Нағыз трагедия емес пе?! «Баспаға шағым» деген утопиялық өлеңім бар. Сол өлеңде «шіркін, осы кітаптарда ақындардың өлеңді қалай жазғаны, қандай сезімді бастан кешіргені де көрінер болса ғой. Біраз «таланттың» беті ашылар еді. Нағыз ақындар мен нағыз оқырмандар қалар еді» дегендей боламын. Шындығында, әрбір өлеңде автордың сезімі айқын беріліп тұрады. Оны сезетін жүрек, көретін көз керек.&nbsp;– Алда қандай жоспарларыңыз бар?&nbsp;– Мен жалпы жоспарсыз жүретін адаммын. Мүмкін, мұным қателік шығар. Өмір өзі аяқ астынан жаңалықтар жасап отырады. Әзірге тап басып айта алмаймын. Бірақ Құдайдың бізге жақсы жоспарының бар екенін сеземін.&nbsp;– Сыр өңірінде, киелі Қазалыда туып өстіңіз. Туған жерді сағынасыз ба? Қандай сәттер сағынтады?– Кең пейілдерді, таза жүректерді, аппақ көңілдерді сағынбауға бола ма?! Кез келген адамның жүрегі бар ғой. Балаң шақтағы әрбір сәтті сағынамын.– «Тығылмақ» өлеңінің тарихымен бөліссеңіз…– Бұл өлең 2019 жылы ауылда жүргенде жазылды. Мүмкін, балалардың ойынынан әсерленген шығармын. Әйтеуір, бір білерім – бұл да аяқ асты келе қалған туынды екені. Көп адамға жақын тақырып болған соң оқырманның жақсы бағасын иеленді. Ал өзім үшін көп өлеңнің бірі.– Сұқбат үшін рақмет!<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/kitap_fc92865748.jpg" alt="китап.jpg"></figure>

Сырбойылық ақынның «Дара бала» кітабы жарыққа шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекеттің баянды болашағының алғышарты – арманы айқын, мақсаты мәнді, өзіне сенімді ұрпақ қалыптастыру. Осы орайда аталған мәселеге «балалар жылы» ғана баса назар аударылмай, жалпы ел көлемінде түрлі жобалар қолға алынып жүр. Соның бірі – «Дара» қайырымдылық қоры қолға алған «Тәлімгерлер» жобасы. Облыс бойынша жобаны жүзеге асырушы, «OSTOD» қоғамдық бірлестігінің директоры, «Самғау» жастар сыйлығының иегері Әділ Әліқұловпен сұқбаттасудың реті түсті.– Жобаның тарихына тоқталсаңыз…– «Дара» балалар қайырымдылық қоры 2015 жылдан бастап республика бойынша «Тәлімгерлер» бағдарламасын жүзеге асырып келеді. Бағдарламаның мақсаты – балалар үйіндегі жасөспірімдерді әлеуметтендіру. Қазіргі таңда еліміздің 15 қаласында іске асырылып отыр. Өңірлерде бағдарлама серіктес ҮЕҰ-мен бірлесе отырып жасалынып келеді. Ең алғашында Алматы, Астана және Қарағанды қалаларында бастау алса, кейіннен басқа өңірлер де қосылды. Жыл сайын бағдарлама жүргізілетін қалалар саны көбеюде.&nbsp;Бұл әлемдік тәжірибеде бар дүние. АҚШ-та 100 жылдан астам тарихы бар «Big brother Big sister» жобасы, Ресейде де осы сынды тәлімгерлік бағдарламалары жүзеге асырылып келеді. Әлемдік тәжірибені ескере отырып, біздің жағдайға бейімдеп жасадық. «Тәлімгерлер» бағдарламасы осы уақытқа дейін орыс тілінде жүзеге асты, осы жылдың сәуір айынан бастап қазақ тілді бағытын дамытуды қолға алдық. Себебі өңірлерде қазақ тілді балаларға тәлімгер табу қажеттілігі туындады.&nbsp;– «Тәлімгерлер» бағдарламасының нәтижесі қандай?– «Тәлімгерлер» бағдарламасы 3 бағытта жүзеге асырылады: біріншісі жеке (дара) тәлімгерлер болса, екіншісі корпоративтік тәлімгерлер. Ал соңғысы білім беру курстарына тікелей байланысты.&nbsp;«Жеке тәлімгерлер» бағытының мақсаты – балалар үйінде тәрбиеленген жасөспірімдерді әлеуметтендіру, ерікті-тәлімгермен достық қатынас құру арқылы дербес өмірге дайындау. Тәлімгер демеуші емес, балалар үйіндегі жасөспірім үшін маңызды ересек адамға айналатын үлкен дос. Тәлімгер өзінің өмірлік тәжірибесімен бөліседі, балалар үйіндегі баланы бағыттайды және қолдайды. Басты талап – баланың жасы 11-ден асу керек. Ал жасы 25-тен асқан ҚР-ның кез келген азаматы тәлімгер бола алады, ол үшін іріктеуден, арнайы оқытудан өту қажет. Бағдарламаға қатысу ұзақ мерзімді. Әрине, тәлімгер мен балалардың арасындағы достық қатынас өмір бойына жалғасқанын қалаймыз.Корпоративтік тәлімгерліктің мақсаты – жасөспірімдерге қоғамда табысты әлеуметтену үшін өмір мен кәсіби жоспарлауға көмектесу, сондай-ақ бизнес қауымдастық үшін балаларға қандай да бір кәсіпті меңгеруде білім, тәжірибе алуға көмектесу мүмкіндігі. Бұл бағытта корпортивтік тәлімгерлер-балалар үйінен балаларды оқытып, тағылымдамадан өткізе алатын түрлі компаниялар.Соңғы бағыттың мақсаты – балалар үйінің &nbsp;тәрбиеленушілеріне мектеп пәндері бойынша білімдегі олқылықтардың орнын толтыруға және ҰБТ тапсыруға, колледждерге түсу емтиханына дайындалуға, олардың жоғары оқу орындарына түсу мүмкіндігін арттыруға және сол арқылы қоғамда табысты әлеуметтенуді арттыруға көмектесу. Қазіргі таңда 220-дан астам баланың жеке тәлімгері бар, корпоративтік тәлімгерлік бойынша 280 бала әртүрлі компанияда маусымдық тағылымдамадан өтті. Білім беру курстары бойынша 160 бала тұрақты түрде оқиды. Осындай білім беру курстарының арқасында 7 балалар үйінің түлегі грантқа ЖОО-на оқуға түсіп, студент атанды. Бұл – біз үшін үлкен қуаныш, үлкен мәртебе.– «Атамекен» балалар үйімен бірлесіп жұмыс жасап келесіздер. Өңірдегі балалардың өмір сапасына аталған жобаның қандай әсері бар?– 2020 жылы «Дара» қорына «Атамекен» отбасылық типтегі балалар ауылының директоры Лиза Ноғайқызы хабарласып, балалардың біздің бағдарламаға қатысқанын қалайтынын айтты. Әрине, ұсынысты қуана қабылдадық. Қызылорда қаласында жоба 2021 жылдан бастап жүзеге асырыла бастады, қазіргі таңда 2 баланың тәлімгерлері бар. Ал білім беру курстары бойынша 5 бала «Достық» білім беру орталығында дайындықтан өтуде. &nbsp;– Алда қандай жоспарларыңыз бар?– Біріншіден, Қызылорда қаласында тәлімгерлер санын көбейтуді жоспарлаудамыз. Сондықтан жасы 25-тен асқан қала тұрғындарын бағдарламаға қатысуға шақырамыз. Республика бойынша көптеген жасөспірім өз тәлімгерін күтуде. Біздің мақсат – тәлімгерлер санын көбейту. Сонымен қатар алдағы уақытта Ақтөбе және Талдықорған қалаларында бағдарлама бастау алады. Балалар үйінің жасөспірімімен дос болуға шақырамыз!&nbsp;– Әдемі әңгімеңізге рақмет!

Әділ Әліқұлов: Қызылордалық тәлімгерлер санын көбейткіміз келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көктем мен жаз ғана емес, бүгінгі таңда жыл он екі ай бойы адамдардың әлсіздікке ұшырап, ұйқышылдыққа бой алдырып, энергиясы құрып жүрулеріне де таңданбайтын болдық. Сондықтан да болар, екінің бірі қазір әлсіз энергияның орнын толтыруға әбден машықтанып алған. Оның орнын көкөніс, жеміс-жидек немесе түрлі дәрумен алмастырады деп ойласаңыз, қателесесіз. Шаршағанын басқысы, ұйқысын ашқысы, шөлін қандырғысы келетіндер тіпті ұлттық сусындарымызды да ішпейді. Иә, бүгінгілер дүкендерде самсап тұратын, сан алуан газды, зиянды сусындарды сатып алуға құмар. Құмар емес, тәуелді десек те артық емес шығар. Дегенмен, сұранысқа ие мұндай тауар түрінің адам өміріне аса қауіпті екенін көбісі біле бермейтіні өкінішті…Қазіргі таңда сұранысқа ие «Gorilla» сусынының өзінен әлем бойынша жыл сайын мыңға жуық адам ажал құшады екен. Ал еліміздегі статистика бойынша жүзге жуық адам оның зиянын тартып, түрлі қатерлі ісік аурларына шалдығатын көрінеді. Бұдан бөлек, оның салдарынан соңғы жарты жылдың өзінде жиырмаға жуық науқас көз жұмған. Алысқа ұзамай-ақ қойғанда Шиелі ауданында тұратын бірнеше тұрғын дәл осы сусынның залалын тартқан. Бір қарағанда кәдімгі сусын сияқты көрінгенімен, дәл осының бір ғана құтысы адам баласының өміріне орасан зор қауіп алып келеді. Өйткені оның құрамында «натрий цитраты», «мальтодекстрин», -«таурин», «карнитин», «кофеин», «аскорбин» сынды түрлі қоспалар бар. Ал дәл осы қоспалар тек жүрек, қатерлі ісік ауруларына ғана емес, сонымен қатар, қант диабеті, өкпенің созылмалы демікпесі, бауыр, өт жолы ауруларына да шалдықтырады. Бұл ғана емес, тіпті энергетикалық сусындар ұрпақсыз қалдырады-мыс. Мәселен, 2013 жылдан бері тұтынушылардың сүйікті сусынына айналған «Диззи» өнімінің өзінде адам бойындағы гармондарды әлсірететін қоспалар бар болып шықты. Бұл туралы талай бұқаралық ақпарат құралдарының да кезінде жарыса жазғандығы есте. Ал «Red Bull» қанаттандырғыш сусыны ше? Оның жөні бір бөлек әңгіме. Себебі «Red Bull»-дың тигізетін зияны жоғарыда айтқан сусындарға қарағанда екі есе зиян. Қауіптілігі аса жоғары бұл өнім түрі көпшілікке ұнайтын сусындардың бірі, әрине. Бір сөзбен айтқанда, шөліңді басады, сарайыңды ашады. Әлгі шөлмектің бағасы да арзан емес. Аты айтып тұрғандай, қанаттандырады. Тек уақытша ғана. Екі сағаттан соң, адам бәз-баяғы қалпына оралып, қайтадан шаршайды. Соның салдарынан ұйқысы келіп, әлсірейді. Ал энергетикалық сусын ішкен адам мінедетті түрде оны қайта ішкісі келіп, дүкеннен қайта сатып алады. Міне осылайша «шаршағанымды басамын» дегендер демде оған қалай тәуелді болып қалғанын білмей қалады. Өйткені кез келген энергетиктердің құрамында еліктіргіш болатыны айдан анық. Керек десеңіз, құтының қаптамасында құдды темекінің сыртындағы жазулар секілді оның зияндығы мен құрамы тайға таңба басқандай жазылып тұрады.Қалам ұшына іліккен бұл тақырып бұған дейін де талай рет айтылды. Мұндай зиянды сусындардың қауіптілігі жайлы бізге дейін де мың рет жазылған болатын. Алайда, оны елеп-ескеріп жатқан ешкім жоқ сыңайлы. Әрине, әлем елдерінен экспортталатын энергетикалық сусындарға бір тоқтам мен тосқауыл болмағандықтан оның саудасы жүретіні белгілі. Экспорт демекші, дүкендерде самсап тұрған мұндай сусындар көршілес Ресей, Беларусь, Ұлыбритания сынды елдерден көптеп келеді. Әр мемлекеттен келетін болғандықтан олардың сапасы да құрамы да әртүрлі болатындығы белгілі. Зияндығы болмаса, пайда бермейтіні анық. Мамандар жуырда ғана Ресейден алынатын энергетиктердің жүректің тоқтауына алып келетінін дәлелдеді. Алайда арнайы шара қолданған жоқ. Жасырып қайтеміз? Осы уақытқа дейін бұл өнімдердің залалын біле тұра қаншама адамдар оны пайдаланды. Сусынды сатуға, сатып алуға ешқандай шектеу болмағандықтан, дүкендерде де емін-еркін саудаға шықты. Яғни, «ішуге болмайды» деген бір ғана сөзбен шектелді. Оған құлақ асатын кім бар дейсіз? Мектеп жасындағы баладан бастап алпысты алқымдаған қарияларға дейін энергетикке тәуелді қазір. Тек осыдан жарты жыл бұрын ғана Денсаулық сақтау министрлігі &nbsp;дәл осы өнім түрлерін тек ересек адамдарға сатылу керектігін, жабық сатылымда болу қажеттігін ескертіп дабыл қақты. Бұған жауапты сала мамандары арнай заң қабылдаса да, әлі күнге дейін оған құлақ асатындар табылмай тұрғандығы өкінішті-ақ…Министрліктің сөзіне құлақ асатындар табылып қалар деген ниетпен, біз де аудан айналасындағы бірнеше дүкендерді бақылап, зерттеу жүргізіп көрдік. Осылайша, бірнеше мектеп оқушыларына әлгі сусындарды сатып алғыздық. Нәтижесі көңіл қуантпады. Біз барған барлық дүкен сатушылары балалардың қолына энергетиктерді емін-еркін ұстата салды. Осыдан кейін біз сатушыларға адам денсаулығы емес, сауданың басты орында тұрғандығын анық байқадық. Демек, дүкен иелеріне де ешкімнің тексеріс жұмыстарын жүргізбейтіндігін анық аңғаруға болады.<blockquote>«Сұхбат бермес бұрын, есімімді жасыруларыңызды өтініп сұраймын! Иә, өтірік айтып қайтеміз. Қазіргі таңда сұранысқа ие сусын түрі – энергетиктер. Бұлар болмаса ешқандай дүкеннің саудасы жүрмейді. Зияндығын біле тұра барлығының сатып алатынын да жасырмаймыз. Өздеріңіз білесіздер, қазір күн райы қолайсыз әрі өте ыстық. Адамдар тез әлсіреп шаршайды. Сондықтан да көбісі осындай сусындар сатып алып өздерін алдаусыратады. Керек десеңіз, бағасына қарамай сатып алады. Әсіресе такси жүргізушілері. Оларды да түсінемін. Таңнан кешке дейін көлік айдап отбасын асырау оңай емес. Ұйқы көрмейді. Сол үшін энергетиктерді ішіп ұйқыларын ашады. Оның зиянды тұсы жоқ емес. Көптеген жол апаты осы сусындардың салдарынан болады. Бірақ мен мектеп оқушыларына оны сатпауға тырысамын. Бірақ олар «Әкем дүкенге жұмсап жіберді» деп бәрібір сатып алады», – дейді А есімді сатушы.</blockquote>

Журналистік зерттеу: Шиеліліктер денсаулыққа зиян энергетикалық сусынға әуес пе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданының мәдениет және спорт бөлімінің қолдауымен, Қызылқұм ауылдық округі әкімі аппаратының «Кәукей ауылдық клубы» мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорнының ұйымдастыруымен, Ұлттық жаңғыру «туған жерге тағзым» жобасы аясында, мерейлі «Ауыл күні» бағдарламасы бойынша дәстүрлі мерекесіне орай «Сазды әнім саған-туған жер» атты аудандық әншілер байқауы өткізілді.&nbsp;Ән байқауы тек бір кезең бойынша өткізілді. Қатысушы талапкерлер туған жер тақырыбындағы бір ғана әнін орындады. Бір кезең бойынша өткізілген байқауда Әйтеке би кенттік мәдениет үйінің қызметкері Рақымжан Мақсатбаев, №225 орта мектептің музыка пәнінің мұғалімі, аудандық ән байқауларының жүлдегері Рахат Ерполатұлы, ән байқауына қаржылай демеушілік жасаған ауылымыздың 1974 жылғы қыз-жігіттерінің атынан Мейрамбай Сақтағанов қазылық жасады.&nbsp;Тартысты өткен әншілердің аудандық байқауының нәтижесі төмендегідей болды:Бас жүлде Карима Нағи /Каукей ауылы/, І орын &nbsp;Айтолқын Іскендір /Басықара ауылы, ІІ орын — Бауыржан Қауымбай /Қазалы қалалық мәдениет Үйі/, ІІІ орын — Әйгерім Кубекова /Бірлік ауылы және Ақылбек Мақатаев /Әйтеке би кенттік мәдениет Үйі/ бұйырды. &nbsp;Сондай-ақ қатысқаны үшін Тұрсынбек Тәуекелов, Жарылқасын Жұбандық, Құлпыбай Жөкеев, Рауан Шүленбаева, Жасқанат Рахатов, Қасым Балымбетов, Жансұлу Әли, Тілеумұрат Серік, Замзагүл Ізтілеуова, Зәуре Қалиева алғыс хат иеленді.&nbsp;«Туған жерге туыңды тік»-деп бабаларымыз бекер айтпаған. Ендеше осындай ауыл ұғымын ұлықтайтын, насихаттайтын рухани іс-шараларымыз алдағы уақыттада өз жалғасын табады.

Қазалыда «Сазды әнім саған – туған жер» атты әншілер байқауы ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласындағы №6 кітапханасы «Белсенді ұзақ өмір орталығы» КММ-мен бірлесіп 4 маусым – ҚР Мемлекеттік рәміздер күніне орай «Азаттықтың бой тұмары» атты шара ұйымдастырды. Ондағы мақсат – әрбір азаматтың елге, жерге деген патриоттық сезімін нығайту, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері туралы түсініктерін кеңейту, елінің Туын, Елтаңбасын, Әнұранын қастерлеуге, халқының тарихын білуге тәрбиелеу.&nbsp;Танымдық шара еліміздің Әнұранын айтудан басталды. Мұнан соң сөз алған облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаев мемлекеттік рәміздеріміздің құндылығы жайлы кеңінен әңгімеледі. Кітапхана қызметкері Г.Залиева «Ел рәміздері – тәуелсіздік айғағы» атты кітап көрмесіне библиографиялық шолу жасап, елдіктің, тәуелсіздіктің, мемлекеттіліктің ерекше белгісі болып табылатын мемлекеттік рәміздеріміздің тарихымен, авторларымен таныстырып өтті.&nbsp;Кітапхананың жас оқырмандары Көмекбай Қаракөзов атындағы №235 орта мектептің бастауыш сынып оқушылары Ә.Рүстембек, А.Ералиева, А.Нұралы, А.Мейрамбек, А.Мұратбай, Ж.Жасұланқызы, А.Байтемір қазақ ақындарының патриоттық рухта &nbsp;жазылған өлеңдерін мәнерлеп оқыды.&nbsp;Шара соңы ақын Қадыр Мырза Әлі сөзіне жазылған композитор Ескендір Хасанғалиевтің «Атамекен» әнімен қорытындыланды.

Қызылордалық оқушылар мемлекеттік рәміздерді ұлықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Білім айдынында мектеп атты кемені 11 жыл мекен еткен түлектердің желкенін үлкен өмірге қарай бұратын сәті келді. Міне, тағы бір оқу жылы аяқталып, мектебін бітіріп, қияға қанат қағатын жас түлектер үшін ең қымбат, ең қимас, ең бір ұмытылмас жүрек тебірентер сәт, соңғы рет қоңырау үні сыңғырлады. Бұл – балалық балдәуреннің бір белесі.Биылғы соңғы қоңыраудың ерекшелігі – халықаралық Балалар күнімен тұспа-тұс келгені. Бейсенбі күні еліміздің барлық өңіріндегі білім ордасында күміс қоңыраудың сыңғыры естіліп, жұртшылық түлектерге сәттілік тіледі. Бұл күні он бірінші сыныпты бітірушілер өмір айдынына жолдама алса, былтыр мектеп табалдырығын аттаған бүлдіршіндер бір сатыға көтеріліп, ата-ана мен ұстаздың көз қуанышына айналды. Соңғы қоңыраудағы салтанат әрбір жанның көңіл түкпірінде қалатын, санаңда сақталатын сәттердің бірі. Сол бір балалық шақтың ерекше естелігі ретінде өзіне әрдайым тартып тұратыны да жасырын емес. Осындай естелікке толы ерекше күні біз де кент орталығындағы Т.Көмекбаев атындағы №250 мектеп-лицейден табылдық. Арман мен мақсат жетелеген жас түлек, үкілеген үмітінің мектеп бітіргеніне қуанған ата-ана, бір жылды артқа қалдырған бүлдіршін, қимастық сезімі басым ұстаздар бұл кештің сәні болды. Салтанатты іс-шараға аудан әкімі Жандос Еркінбек, аудандық ардагерлер және қоғамдық кеңес төрағалары Асқар Мереков пен Әбдірахман Құлдүйсеновпен арнайы келіп, оқу жылының аяқталуымен құттықтады.Аудан басшысы ұстаздар мен мектеп түлектерін балалар күнімен тұспа-тұс келген соңғы қоңырау мерекесімен құттықтап, сәттілік тіледі. Сондай-ақ, білім беру саласына үлес қосқан ұстаздардың еңбегін ерекше атап өтіп, мектеп бітіруші түлектерге үлкен үміт артатынын жеткізді.Ата-аналар атынан сөз алған Сәлима Ертайқызы ұстаздар еңбегін жоғары бағалап, алтын ұядағы білім мен тәрбие алдағы уақытта өз жемісін беретініне сендірді. Жас түлектер ұстаздарына алғыстарын айтса, ұстаздары 11 жыл бойы білім алып, бозбала мен бойжеткендер қатарына бет алған шәкірттеріне сәт сапар тіледі. Балалықтың бал шағын артқа тас¬тап, үлкен өмірдің табалдырығын аттағалы тұрған мектеп түлектері мектеп вальсін сән-салтанатпен билеп, бірінші сынып бітірген бүлдіршіндермен соңғы қоңырау соқты. Оқушылар үшін оқу жылының аяқталуына орай кезекті қоңырау қағылса, бітіруші түлектер үшін оқушы кезеңіндегі қоңырау соңғы рет соғылды. Осылайша «мектеп» атты кемел білім кемесі жалынды жолаушыларын үлкен өмірге тағы бір мәрте шығарып салды.Алтын ұямен қоштасар сәт таяп, кешегі тұлымды ұл атжалын тартып, азамат болғанын, тұлымшақты қыз бой жеткенін бүгін ғана сезінгендей, көңілдері толқып, жүректері лүпілдейді. Алғаш әріп танытқан, бойларына жақсылықты дарытқан, балалығы мен шалалығын кешірген аяулы ұстаздарын қимаса да, қияға құлаш сермейді, аңсауға толы арманға қол созады. Мектеп бітірушілер бұдан кейін қоңырау олар үшін сыңғырламайтынын, мектеп партасына қайтып отырмайтынын білсе де, соның бәрін көкірегінің бір түкпіріне түйілген сырлы сағынышқа айналдырып кете бармақ. Ұстаздар он бір жыл бойы тәрбиесін шыңдаған, білімін жетілдіріп, қанаттандырған өрендерінің өздерін ешқашан ұмытпайтынына сенімді.&nbsp;Айта кеткен жөн, биыл аудан бойынша 655 оқушы мектеп бітіруде. Оның ішінде 566 оқушы Ұлттық бірыңғай тестілеуде бақ сынайды. Олардың арасынан 46 түлек «Алтын белгіге», 68 оқушы «Үздік аттестатқа» үміткер. Арманға қол созып, ата-ана мен ұстаздың үмітін арқалаған түлектерге ақ жол!

Қармақшыда соңғы қоңырау соғылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мамыр айының 26-27-сі күндері Кәукей ауылында «Ауыл күні» атап өтілді. Кәукей ауылы күнінің шығу тарихына үңілер болсақ 2011 жылы Кәукей ауылында «Жанқожа баба» атындағы мешіт үйі ашылған болатын. 27 мамыр күні өткізілген мешіттің ашылу салтанатына сыртта жүрген ауыл азаматтары, ауыл түлектері жиналды. Сонымен қатар дәстүр бойынша 25 мамырда ауылдағы №225 мектеп түлектері 10, 20, 30 жылдық кездесуге жиналатыны белгілі. Сонымен ауыл азаматтары, оның ішінде ерекше айта кету керек 1963 жылы дүниеге келген түлектер Сабыров Бақыт ағамыздың бастамасымен осы мешіт ашылған күнді (27 мамыр) «Кәукей ауылы күні» деп белгілеп, сол күні ауылға жиналуды ұсынған болатын. Ең алғаш болып «Кәукей ауылы күнін» осы 1963 жылғы (мүшел жас иелері) ұйымдастырып, өз дәрежесінде өтуіне басшылық жасады. Сол дәстүр бойынша ауыл күнін 49 мүшел жас иелері өткізіп келеді.&nbsp;Осы игі дәстүр жақсы жалғасын тауып, көрші ауылдарға да «Ауыл күнін» мерекелеуге мұрындық болды десек артық айтқандық емес. Сонымен биылғы «Ауыл күні» екі күн тойланды. 26 мамыр күні өткізілген шараларды айтқан болатынбыз. 27 мамыр күнгі шаралар қазақ күресінен жасөспірімдер арасында №18 Қазалы ауданының балалар-жасөспірімдер спорт мектебінің ашық біріншілігінен басталды. Сонымен бір мезгілде ауыл саябағында «Кәукейімнің келіндері-ай» тақырыбында ауыл көшелері арасында келіндер сайысы бастау алды. Кәукей ауылдық әйелдер кеңесінің төрайымы Р.Сексенбаева және Кәукей ауылдық клубы ұйымдастырған шара жоғары деңгейде өтті. Әр көше бір киіз үйден тігіп, қазақтың салт-дәстүрлерінен көрініс қойды. Ауылдың орталық саябағы этно ауылға айналды десек артық айтқандық емес. Сөз реті келгенде келіндер сайысына демеушілік жасаған кәсіпкер Тайлақбаева Венера ханымға рахмет айтамыз. Кәсіпкер келіндер сайысының жеңімпазына (Бас жүлде) 100 мың теңге қаржылай марапат, 1 орынға - 70 мың, 2 орын алған келінге – 50 мың, 3 орынға – 30 мың және тағы номинацияларға 10 мың теңгеден жүлде тікті.&nbsp;1974 жылғы қыз-жігіттер ұйымдастырған ас беру ауылдық «Жанқожа баба» мешітінің асханасында өткізілді. Ас беріліп, құран бағышталған соң 1974 жылғы қыз-жігіттердің ауылымызға тартуы - ауылға кіре беріс арканың ашылу салтанаты өтті. Ауыл ақсақалдары ұйымшыл ұйымға баталарын беріп, алғыстарын жаудырды.Одан соң ардагерлер арасында пневматикалық мылтық ату сайысына кезек берілді. Сайыс жеңімпазы болып Арыстанбай ақсақал танылды. Жүлдегерлер демеушілер дайындаған қаржылай марапаттарға ие болды.Қазақ күресінен жасөспірімдер арасында өткізілген аудандық турнир сағат 16:00 де мәресіне жетті. Жүлдегерлер демеушілер тағайындаған марапаттармен марапатталды. Жүлде саны бойынша командалық есепте №18 Қазалы ауданының балалар-жасөспірімдер спорт мектебі 1-орын, Қазалы қаласы 2-орын, Кәукей ауылы 3-орын алды.Одан соң кезек қазақ күресінен ауыл жастары арасында «Кәукей барысы» турниріне кезек берілді. Турнирге ауыл азаматы Қалымбетов Болат ағамыз әкесі, ауылымыздың құрметті азаматы Қалымбетов Батырхан аға атына жүлде тігіп, демеушілік жасаған болатын. Болат ағамызға үлкен рахметімізді айтамыз. Алыптар айқасында палуан Кенжебаев Райсбек қарсылас шақ келтірмей жеңімпаз атанды. 2023 жылдың «Кәукей барысы» атанған палуан арнайы жасалған белдікпен және бағалы сыйлықтармен марапатталды. Жүлдегерлер де демеуші тағайындаған сыйлықтарға ие болды.Спорт жарыстары одан әрі қол күресі, арқан тартыспен жалғасын тапты. Бабы мен бағы қатар шапқан жеңімпаздар қаржылай марапаттарға ие болды.&nbsp;Шара соңы жүлдегерлерді марапаттаумен жалғасып, гала концертке ұласты.&nbsp;Осылайша ауыл күні өз мәресіне жетті. Шараның өтуіне атсалысқан, демеушілік жасаған барша азаматтарға алғыс білдіреміз! 1974 жылғы қыз-жігіттерге, кіреберіс арка жанына арыстан бейнесін орнатқан 1996 жылғы азаматтар мен азаматшаларға, ауыл мешітіне жаңа қоршау жасап берген 1986 жылы дүниеге келген ауыл түлектеріне ерекше рахметімізді айтамыз.

Қазалы: Кәукейліктер ауыл күнін тойлады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әйтеке бикентінде жеке кәсіпкер Сәкен Құлпыбайұлы 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күніне орай аудандағы ерекше балаларға арнап «Әлем – балалармен мейірімді» атты қайырымдылық шара өткізді.&nbsp;Шараға арнайы барған аудан әкімінің орынбасары Дәурен Оңғарбайұлы бүлдіршіндерді мерекемен құттықтап, игі іске ұйытқы болып отырған кәсіпкерге алғысын айтты.&nbsp;Сол секілді жиынға келген ата-аналар да балаларға жылы лебізін жеткізіп, Сәкен Құлпыбайұлына және әлеуметтік қызметкерлерге ризашылықтарын білдірді.&nbsp;– Бүгін ерекше күн болды. Балаларымыз қуанып қалды. Керемет көңіл-күй сыйлаған кәсіпкерге алғысымыз шексіз. Баланың қуанғаны үлкен бақыт ғой. Осындай ерекше сәтті сыйлаған жомарт жанның несібесі молайып, кәсібі өркендей берсін деген тілек білдіреміз», – дейді бір топ ата-ана.Мерекелік кеште балалар ән айтып, би билеп, көңіл көтерді. Сондай-ақ, тегін таратылған балмұздақтан дәм татып, үйлестірілген ойыншықтарды алып, ерекше әсерге бөленді.Айта кетейік, мерекелік дастарханға Әйтеке би кенті, Қазалы қаласы және ауылдық округтерден мүмкіндігі шектеулі балалар, үйде арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету бөлімшесінен қызмет алушы 150-ге жуық бала қатысты.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_06_01_at_12_51_21_637a318ca5.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-06-01 at 12.51.21.jpeg">

Қазалылық жас кәсіпкер балалар мерекесін ерекше етіп ұйымдастырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін «1 маусым — Халықаралық балаларды қорғау күніне» орай, облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Искаков Олжас Ермекұлы «Қамқорлық» оңалту орталығының жұмысымен танысып, орталықтағы және көпбейінді облыстық балалар ауруханасындағы емделуші балаларды мерекемен құттықтап, оңалту орталығындағы гидрокинезо терапиясының, шунгиттерапия, сенсорлық және интерактивті педагогикалық түзету жұмыстарының мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалтудағы маңыздылығын айтумен қатар, бүлдіршіндердің сауығып шығуына тілектестігін білдірді.Одан соң аурухананың мәжіліс залында педиатрлар және ардагер педиатр дәрігерлер арасында дөңгелек үстел ұйымдастырды. Аймақтың бас дәрігері Олжас Ермекұлы педиатрия саласына ғұмырын арнаған ардагер дәрігерлермен жүздесу барысында балаларға арналған медициналық көмекке тоқталып өтіп, педиатр-ардагерлер арасында пікір алмасу жүргізіп, жас мамандарға өз кеңестері мен жылы лебіздерін білдірді.Сондай-ақ, көп бейінді облыстық балалар ауруханасының бас дәрігері Кушенова Зоя Рахатқызы мәртебелі меймандарды аурухана тынысымен таныстырды.Кездесу соңында ардагер дәрігерлер қатары педиатр дәрігерлер арасында алғашқы басқосу ұйымдастырған сала басшысына алғыстарын білдіріп тарқасты.

Аймақтың бас дәрігері емделуші балаларды құттықтап, педиатрлармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлқиса, адамзат баласының жеткен жетістігі болсын, жиған дүниесі, тіпті еткен еңбегінің жемісі басқалармен бөліскенде ғана тәтті болатынын қазақ халқы әлімсақтан білген. Әр адам ең болмаса күніне бір рет түймедей жақсылық жасаса, әлем де нұрлана түсері хақ. Біздер басқаға қалай пайдалы бола аламыз? Қолыңда болса дәулетіңмен бөліс, жетім жесірге қарайлас, мүгедек жанның қолын ұзарт, мүмкіндік бер! Даулетің өзіңнен артылмаса ақылыңмен көмектес, сырқат жанның, жарымжанның көңілін сұра, ең болмаса біреудің бетіне шынайы жымия қарап, жан жылуын сыйла. Бір амал қыл да, адамдардың жүрегіне қуаныш ұялат! Ол әрқайсымыздың қолымыздан келеді. Бірақ өкінішке орай бұл сөзді терең түсіну баршамызға мүмкін болмай келеді.Сондықтанда «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын» деген ұстанымды жүзеге асыратын «Алтын жүрек» премиясы дәстүрлі марапатқа айналып үлгерді. Ұлттық премиясы меценаттар қатарының &nbsp;көбейіп, елімізде игі істердің &nbsp;қарқын алуына түрткі болып келеді. Міне, ауданымыздың азаматшасы, қолы ашық, жүрегі жомарт, жүрегі алтын жан биыл дәл осы марапат төрінен көрінді.&nbsp; Анығырақ айтсақ 35 жыл бойы ұлағатты кәсіп ұстаздықтан қол үзбеген білім саласының біліктісі, қайырымдылық дейтін асыл қасиетті жанына серік еткен Бақытгүл Елюбаева қоғамдық-ұлттық &nbsp;"Алтын жүрек" премиясын иеленді.Республикалық қайырымдылық қоры ұйымдастырған шара Алматы қаласында өтіп, қоғамдық ұлттық номинация салтанатты түрде табыс етілді. Бақытгүл Кәрімқызы:<blockquote>«Қазақта "оң қолың бергенді сол қолың көрмесін" дейді ғой. Сол себепті қайырымдылықпен айналысып келе жатқанымды барынша жасырын ұстаймын. Шындығына келгенде басы-қасында жүрген азаматтар болмаса, менің осындай шарада бой көрсетіп жүргенімді ешкім білмейді десем де болады. Бірақ соңғы 15 жылда расымен мектептегі балаларға қайырымдылық жасап, оқу құралдарымен, өзге де қажеттіліктерімен қамтамасыз етіп жүрдім. Мұнан бөлек аз қамтылған, көмекке мұқтаж отбасыларға да азық-түлікпен де, ақшалай да қамқорлық жасап келдім. Міне, осының өтеуі болар, "Алтын жүрек" премиясы бұйырды. Бұл марапатқа облыс көлемінде 3 адам ұсынылса, ауданнан тек мен ғана алдым», – дейді.</blockquote>Иә, марапат төріндегі Бақытгүл Елюбаева қызметте де табысты болған жан. 2018 жылы "Ұстаз-білім шырағы" атты Республикалық байқауының жеңімпазы болса, "Білім жолы-нұрлы жол" топтама жинағы на үздік мақала үшін 1 дәрежелі дипломмен марапатталған. Астана қаласының Білім басқармасының Құрмет грамотасымен, Арал ауданы әкімінің Алғыс хатымен, Алматы қаласы Республикалық ғылыми-әдістемелік "Білім әлемі" журналына үздік мақала жариялағаны үшін арнайы дипломмен, Білім және ғылым қызметкерлері кәсіподағының облыстық &nbsp;комитетінің Құрмет грамотасымен, одан бөлек 35 жылдық еңбек өтілі уақытында көптеген марапаттарға ие болған ол "Активные методы обучения на уроках русского языка " атты әдістемелік &nbsp;кітаптың авторы.&nbsp;Тағы бір айта кетер нәрсе ұстаздықтан бөлек шығармашылықтан да алыс емес жан. "Тарихымды танысам деп жыр жазам" атты аймақтық жазба ақындар мүшайрасының бас жүлдесі мен "Ұлы даланың Ұлы тұлғасы "Әбу Насыр әл-Фараби бабамыздың 1150 жылдығына орай өткізілген жазба ақындар мүшайрасында І орынды жеңіп алуы соның анық дәлелі.&nbsp;Мемлекеттік қызметте ерекше еңбегі үшін "Мейірім", "Ұлағатты &nbsp;ұстаз", қоғамға айрықша еңбегі үшін Қазақстан Республикасының құрметті азаматы &nbsp;төс белгілерімен қатар Қазақстан Республикасының 100 жаңа есіміне енген кейіпкеріміздің жетістігі жайлы айтып тауыса алмаймыз.Қазақта "Қайырымдылық жасасаң, қайырын өзің көресің" деген терең мағыналы тәмсіл бар. Ендеше жүрегі алтын жанның алдағы уақытта жақсы жаңалықтарын бөлісіп отырамыз деп сенейік.

Аралдық ұстаз «Алтын жүрек» премиясын алды    

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Экономиканың негізгі тірегі саналатын кәсіпкерлік саласына қолдау жылдан-жылға артып келеді. Биыл жыл басынан сәуірге дейін 36 006 &nbsp;шағын кәсіпкерлік нысан тіркеліп, жұмысын бастаған. Оның 27 637-сі жеке кәсіпкер, 5 999-і заңды тұлға және 2278-і шаруа қожалығын құрайды.&nbsp;Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 31,9 процентке артқан. Бүгінде жеке ісін ашып, кәсібін дөңгелеткісі келетіндер қатары көбейген. Көзі қарақты тұрғындар бұл ретте, мемлекет тарапынан көптеген мүмкіндіктер барын біледі. Сондықтан тиімді тірлікті игілікке жаратқысы келетіндер көп. Мәселен, жыл басында қала бойынша шағын кәсіпкерлік саласында 430 оның ішінде 302 сауда саласында, өнеркәсіп-26, білім және денсаулық сақтау – 5, &nbsp;басқа да қызмет түрлері бойынша – 97.Жалпы, кәсіпкерлік саласы қалада тек сауда емес түрлі бағытта өркен жайып келеді. Білім, медицина, өнім өндіру ісін жетілдіріп отырған кәсіпкерлер баршылық. Әсіресе, соңғы уақытта медицина саласы қарқын алып келеді. Саланы қолдауда мемлекеттің кәсіпті жаңадан бастаушы жастарды да ескергені құптарлық іс. Бұл бағытта «Бастау бизнес» бағдарламасының тиімділігі зор. Іс бастауды, оның бизнес-жоспарын жасауды, әрі қарай дамытуды үйретіп қана қоймай, білім алушылардың тегін грант ұтып алуына да мүмкіндік қарастырылған. Бұдан өзге, кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған бірнеше мемекеттік бағдарлама бар.Халықты жұмыспен қамту, шағын кәсіпкерлікті дамыту, экономика саласын әртараптандыру мақсатында «2021 – 2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі» ұлттық жоба іске асырылуда. Бірнеше бағыттан тұратын бағдарламаның субсидиялау бағыты бойынша қалада 44 жоба қолдау тапқан. Бұл жобалардың қаржы көлемі 1 миллиард. 539 миллион. 515мың теңгені құрайды. Сондай-ақ, осы бағдарлама аясында жаңа бизнес-идеяларды іске асыруда жалпы құны 131 миллион. 100 мың теңгені болатын 95 жоба мемлекеттік грантты жеңіп алған. &nbsp;«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ-ы арқылы «Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға &nbsp;арналған «Еңбек» бағдарламасы аясында қайтарылған қаражат есебінен және &nbsp;«Іскер» бағдарламасы бойынша 51 милилон. 300 мың. теңгені құрайтын 10 жоба қолдау тапты.Кәсіпкерлікті өркендетуге бағытталған тағы бір бағдарлама «Қарапайым заттар экономикасы». Ішкі нарықты отандық өнімдермен қамтамасыз ету, халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыра алатындай бәсекеге қабілетті өндіріс орындарын құру, өңдеу өнеркәсібін дамыту мақсатындағы жоба бойынша былтыр облыс орталығында жалпы құны 4 миллиард 730 миллион теңгені құрайтын 42 жоба қолдау тапқан. Ал, ағымдағы жылдың басынан бері тағы 2 жоба мақұлданған. Оның &nbsp;құны 716,1 миллион теңгені құрайды.&nbsp;Былтыр облыс көлемінде кәсіпкерлікті қолдау мақсатында 19,9 млрд теңгеге 373 жоба қаржыландырылған. Атап айтсақ, «Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба» шеңберінде 5,2 млрд теңге бөлініп, 171 жоба субсидияланған. Ал, ауыл кәсіпкерлеріне несие беруде «Қызылорда» өңірлік инвестициялық орталығы арқылы 1,2 миллиард теңге қаражат қаралса, оның 360,7 миллион теңгесіне 64 жоба қаржыландырылған. Сондай-ақ, «Аграрлық несие» корпорациясы 4,5 миллиард теңгенің 138 жобасын мақұлдаған. Бұл жобалардың жүзеге асуында облыс орталығының үлесі басым.Жалпы, мемлекеттік бағдарламалар игілігін көріп жатқан кәсіпкерлер күн санап артып келеді. Бұл ретте, жыл сайын мемлекеттік бюджеттен бөлінетін қаражат көлемі де ұлғаюда. Оған жоғарыда аталған көрсеткіштер дәлел болмақ.Бұдан бөлек, қала экономикасының өсуіне өңдеу өнеркәсібінің дамуы тамақ өнеркәсібі, машина жасау, мұнай өнімдерін өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру, химия және жеңіл өнеркәсіптердің де үлесі зор. Мәселен, өнеркәсіп өнімдерінің өндіріс көлемі 2023 жылдың қаңтар-ақпан &nbsp;айында 101 009 миллион. теңгеге орындалса, нақты көлем индексі былтырғы жылмен салыстырғанда 91,1 % құраған. &nbsp;Бұл ретте, облыс бойынша өндірілген өнімнің 64,4 проценті &nbsp;Қызылорда қаласының үлесінде.Есепті кезеңде кен өндіру өнеркәсібінде және карьерлерді қазуда &nbsp;102 952,4 миллион. теңгенің өнімі өндіріліп, нақты көлем индексі 96,1%-ды құраған. Оның ішінде 87 315 миллион теңгенің шикі мұнай өнімі өндірілсе, нақты көлем индексі 95,7 процент болыпты. Яғни, 636,7 мың тонна мұнай өндірілген. Мұны процентке шаққанда 95,7 пайызды құрап отыр. Өңдеуші өнеркәсіп саласында 41 380 миллион теңгенің өнімі өндіріліп, өткен жылмен салыстырғанда 104,4 &nbsp;процент болған. Оның ішінде, жеңіл өнеркәсіп саласы бойынша &nbsp;117,8 миллион. теңгенің &nbsp;өнімі өндірілсе, өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда нақты көлем индексі 117,3 процент &nbsp;орындалған. Атап айтқанда, киім өндіру &nbsp;42,6 миллион теңге, &nbsp;өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен &nbsp;109,2 процент, ал, тоқыма бұйымдарын өндіру 75,1 миллион. теңгені немесе 123,8 процентті құрап отыр.Мұнай өңдеу өнімдерін өндіру саласында 1 420 милилон. теңгенің өнімі өндіріліп, нақты көлем индексі 133,5 процентті құрады. Химиялық өнеркәсіп өнімдері саласында 2 369 миллион.теңгенің өнімі өндірілсе, нақты көлем индексі &nbsp;94,6 процентті &nbsp;құрап отыр. Бұдан бөлек, резеңке және пластмасса бұйымдары &nbsp;өндірісінде 1 500 &nbsp;миллион. теңгенің өнімі алынса, өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен &nbsp;114,3 процентке орындалып отыр.Машина жасау, жөндеу және орнату саласында да ілгерілеушілік бар. Мәселен, бұл салада есепті кезеңде &nbsp;4 264 &nbsp;миллион.теңгенің өнімі өндірілген. Нақты көлем индексі 259,1 процентті құраған. Сонымен қатар, өзге металл емес минералдық өнімдерін өндіру &nbsp;(кірпіш, тауарлы бетон және темір бетоннан жасалған құрылыстық мақсаттағы бұйымдар) &nbsp;саласы бойынша 6 764 миллион. теңгенің өнімі өндіріліп, өткен жылғы тиісті кезеңге 125,1 процентті құраған.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары