<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Облыстық дін істері басқармасының ұйымдастыруымен өңірдегі ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелеріне арналған оқыту семинар-тренингі өтті.&nbsp;«Дін мәселелері бойынша білікті мамандар даярлау» жобасы аясындағы іс-шараға қалалық және аудандық қоғамдық даму бөлімдерінің дін саласына жауапты мамандары, облыс орталығындағы мектептердің тәрбие ісі жөніндегі орынбасарлары мен дінтану пәнінің мұғалімдері және орталық мамандары қатысты.&nbsp;Оқыту барысында белгілі теолог, РАТТ мүшесі Т.Талдыбаев әлеуметтік желілерде радикалды идеологияға қарсы түсіндіру жұмыстарын жүргізудің маңыздылығы төңірегінде дәріс оқып, интернеттегі түрлі платформаларды тиімді пайдалану жолдарын түсіндірді. Яғни, фейсбукте білім, ғылым, өнер, саясат сахнасында жүрген тұлғалардың тұшымды жазбалары өтімді болса, ал инстаграм өз біліміңді, танымыңды көрсететін алаң деген тұжырым айтылды. Әсіресе, жеңіл контентті қолдайтын тиктокта батырлар жырын оқу, оқыған кітабыңды айту арқылы бала тәрбиесіне оң әсер ететін бағытта парақшаны дамыту жолдары бар екеніне тоқталды. Қалай болғанда да қоғамдағы теріс идеологияға қарсы материалдар дайындау арқылы жас буынды жат ағымның жетегінен құтқара алатынымыз анық. Бұл ретте, ғаламторда жүргізілетін ақпараттық-түсіндіру жұмыстары үлкен маңызға ие.

Ақпараттық түсіндіру тобына арналған семинар-тренинг өтті

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ұстаз деген ұлы мамандықтың арқалар жүгі тым ауыр. Алайда осы мамандықты игеріп, саналы ғұмырын өзгенің перзентіне білім берумен өткізетін асыл жанның дені нәзікжандылар. Қай білім ордасына бас сұқсақ та, ұстаз қауымының басым бөлігі әйел адам екенін байқаймыз. Ал бала тәрбиесінде ер адамның да орны ерек. Жоғары сыныпқа сабақ беретін ұстаздардың арасында ер азаматтардың бары рас. Ал бастауыш сыныптағы мұғалімдер ортасынан оларды кездестіру қиын. Бірақ, жас өскінге қалам ұстатып, партаға қалай отырудан бастап үйрететін ер ұстаздар да бар екен. Қармақшы ауданында бастауыш сыныпқа жетекшілік ететін жалғыз ер адам бар. Ол Жосалы кенті орталығындағы &nbsp;№121 мектептің мұғалімі Мейрамбек Қанатов.<blockquote>– Бүгінде мұғалім болып жүргенім – бала күндегі арманымның орындалғаны. 1989 жылы 8 сыныпты үздік бітіріп, Мәншүк Мәметова атындағы педагогикалық колледжде білім алдым. 1993 жылы осы мектепке жұмысқа орналастым. Бала арманыма қол жеткізгендегі қуаныш сезімі жауапкершілікпен астасып, қайнаған қазанға қойып кеттік. Міне, биыл осы қызметте табан аудармай жұмыс істеп жүргеніме 30 жыл толыпты. Осы уақыт аралығында өзге пәндер бойынша 2 жоғары оқу орнын бітірдім. Бірақ бастауыш сыныптан басқасына ауысқым келмеді. Бала кезімнен балаларды қатты жақсы көрдім. Бастауыш сынып мұғалімі немесе балалар дәрігері боламын дейтінмін. Сол арман мені осы мамандыққа әкелді, – дейді білікті ұстаз.</blockquote>Айтуынша, ата-аналар бастауыштағы ер мұғалімді көргенде, баласының сынып жетекшісі екенін білгенде таң қалатын да, қуанатын да кездері болады екен. Кейде «жоқ, апай болғаны дұрыс» деп өзге ұстазға ауыстыратын ата-аналар да ара-тұра кездеседі дейді. Расында қоғам бастауыштағы ер мұғалімді қабылдауға дайын емес секілді. Ал тәжірибелі ағай өзінің тәжірибесінде сыныбында ер балалардың көп болатынын алға тартты. Соған қарағанда ұл тәрбиелеп отырған ата-аналар ұстаздың да ер адам болғанын ұнататын секілді.<blockquote>– Бастауыш білім – бәріміз білетіндей, мектеп өміріндегі және онан кейінгі білімнің негізін қалыптастыратын маңызды кезең. Бала осы кезде қалай қалыптасты, кейін сол бағытпен кетеді. Жалпы жауапкершілігі ерекшелеу саналатын білім берудің бұл сатысына ер мұғалімдерді тарту үшін алдымен қоғам қажеттілік тудыруы керек. Атааналар кеудеден итермей, керісінше ер мұғалімге мүдделі болуы керек. Бұл тұрғыда заңдық жағынан да қолдау қажет. Бір ақсақалдан «Сонау соғыс жылдарында бір адамды жай ғана мұғалімдік мамандығы болғаны үшін қан майданнан елге қайтарды. Осыдан 50 жыл бұрын ауылдағы екі-ақ адамда соңғы үлгідегі көлік болатын, оның бірі – мұғалім. Мен үшін мұғалім мәртебесі деген – осы» дегенді естіп едім. Бұдан артық айта алмаймын. Бір қызығы, қандай жағдай болсын оқушыларымсыз, осы қызметімсіз бақытым толыспайтындай көрінеді де тұрады, – дейді кейіпкеріміз.</blockquote>Мейрамбек Қазтайұлы осы жылдар ішінде 7 сыныпқа жетекшілік еткен. Қазір 2-сыныптың сынып жетекшісі. Шәкірттері арасынан «Алтын белгі», «Елбасы медалін» алғандары да бар. «Ауданда барлық мекемеде оқушыларым бар. Барсаң алдымнан құшақ жая қарсы алады. Кез келген жерде мәртебең жоғары. Міне, нағыз ұстаз бақыты деген осы. Жолдасым екеуміз оқуды бірге бітіргенбіз. Ол да 30 жылдан бері балабақшада тәрбиеші. Көпбалалы отбасымыз. Үлкен ұлым мен қызым, келінім мен күйеубалам – ақ халатты абзал жандар. Ал үшінші перзентім менің жолымды таңдап, бастауыш сынып мұғалімі мамандығына жоғары білім алуда. Кішкентайларымыз мектеп оқушысы. Қазір жасым елуден асты. Ендігі арманым – осы мамандығыммен зейнет демалысына шығу» деген ұстаз оқушыларының арқасында демалып келгенін де мақтанышпен жеткізді.Оқушылары «Алтын белгі» алғаны үшін «Бурабай», «Біркөлік» шипажайларына тегін жолдама беріліпті. Бұл да еселі еңбектің нәтижесі. Аудан, облыс көлеміне сабақтар өткізіп, әріптестерімен тәжірибе алмасудың шебері бірнеше түрлі мадақтамамен құрмет төрінен де көрінген. Республикалық газет, журналдарға үздік сабақтары мен айтары бар мақалаларын жариялап тұратын білікті маманнан жас ұстаздардың үйренері көп-ақ.<blockquote>– Бастауыш сынып мұғалімі болу ерекше жауапкершілік. Ол – балалар мен үлкендер әлемінің арасындағы сарапшы. Мұғалімнің еңбегін өзгемен салыстыруға тіпті келмейді, себебі бұл еңбектің жемісі – жан-жақты білімді, рухани тұрғыда жетілген жеке тұлға қалыптастырумен өлшенбек. Мұғалімге отбасы мен қоғам ең қымбаттысын, өз елінің азаматының болашағын, оның тағдырын табыс етеді. Бүгінгі мұғалім қандай болса, ертеңгі болашағымыз да сондай болмақ. Сол үшін үнемі ізденісте, жаңаны игеруге құмар болуымыз шарт. Осыдан 10-15 жылғы мектеп табалдырығын аттаған бүлдіршіндермен салыстырғанда соңғы жылдардағы балалардың ойөрісі мүлде бөлек. Қазіргі балалар заманауи технологияларды жетік білгендіктен бе, танымы бөлек. Қойылған сұраққа нақты жауап бере алады, ойындағысын ашық жеткізеді. Өздерін еркін ұстайды, – дейді Мейрамбек Қазтайұлы.</blockquote>Иә, әріп танымай, қолға қалам ұстамай келген бүлдіршінді үлкен әлемге жетелеу оңай дүние емес. Қарапайым қағидалармен қатар, білім мен тәрбиені қатар меңгерту нағыз шеберлікті талап етеді. Бастауыш сынып оқушылары үшін мұғалім олар еліктейтін, үлгі ететін абыройлы жан. Олар ұстазының бүкіл іс-қимылына, жүріс-тұрысына, сөйлеу мәнеріне, адаммен қарым-қатынасына еліктейді. Сондықтан да жауапкершілігі мол, адал да мейірімді, әділ де парасатты, рухани дүниесі бай педагогтар ғана балаға білім мен тәрбие беріп, оның жан дүниесіне әсер ете алады. Бүгінгі ұстаз шәкіртіне мәлімет беріп қана қоймай, оны дүниежүзілік білім, ақпарат, экономика кеңістігіне шығуға, яғни қатаң бәсеке жағдайында өмір сүруге тәрбиелеу керек. Ол нағыз ұстаздың ғана қолынан келеді.

Қармақшыда бастауыш сыныпқа жетекшілік ететін жалғыз ер мұғалім бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы ауданына қарасты Төребай би ауылындағы «Дәуіт» шаруа қожалығы 2017 жылы құрылған. Оған дейін 1995 жылы Серік Төлегенов пен Бүркіт Қалдашбаевтың бірлесе құрған «Шаһзада» қожалығы 2017 жылға дейін жұмыс істеп келсе, осы жылдан бастап «Дәуіт» шаруа қожалығы жеке шығып, жұмысын бастайды.«Балажарма» каналының аяқ жағынан жер алып, аядай халқы бар елді мекеннің әлеуетіне қызмет етуге кіріседі. Айналысатын негізгі жұмысы – егін және мал шаруашылығы болса, егіс көлемінің 70-80 пайызы Сыр салысы құрайды. Төккен тер, еткен еңбек қашан да жемісін берген ғой. Шаруашылық үшін биыл табысты жыл болып отыр. Оған себеп – «Дәуіт» шаруа қожалығы ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдары арасында «Озат картоп, көкөніс, бақша өсіруші» номинациясын жеңіп алып, мерейлері тасыды.<blockquote>– Алғаш құрылған кезде шаруашылықтың мүшелігіне ағам Шаһзада Төлегенов, Өмірбек Садықов және мен үшеуіміз қабылдандық. Егін егу, бақша салу, мал азықтық дақылдарын өндіруді қолға алсақ. Сонымен қатар, мал шаруашылығын дамытуды да мақсат тұттық. Егістіктің көлемі әр жылы әрқалай. Судың берілуіне қарай есептеп егеміз. Бастапқыда 50 гектар жерге бақшалық өнімдер егіп, «Балажарма» каналы арқылы суару жұмыстарын жүргіздік. Бір жылдан соң күріш егуді бастадық. Содан беріде 70-150 гектарға дейін күріш егіп келеміз, – дейді шаруа қожалығының басшысы Дәурен Бүркітұлы.</blockquote>Ауыл шаруашылығы құрылымы 2022 жылдан бастап Жалағаш ауданындағы Ақділдә Қыпшақбаев төрағалық ететін «Мәдениет» шаруа қожалығымен бірлесе жұмыс атқаруда. Әріптесі демеушілік жасап, егіс көлемінің көбеюіне көмегін тигізуде. Мәселен өткен жылы 150 гектардай жерге егіс алқабы дайындалып, ақ маржан отырғызылса, каналдан келетін судың жеткіліксіздігіне орай су сорғымен 70 гектарға бақша егілген екен. Бұл жөнінде қожалықтың жетекшісі былайша жеткізеді.<blockquote>– Былтыр демеуші ағамыздың көмегімен 120 гектарға күріш ексек, 50 гектардың үстінде Жосалы кенті, ауыл тұрғындары бар және өзіміздің шаруашылықтың жұмысшылары бар картоп, көкөніс, бақша өнімін отырғызды. Бұрынғы ауыл әкімі Әлімбай Білжановтың қолдауымен қожалыққа жаңа су сорғысы берілді. Сол және демеушіміздің жәрдемімен егістікке уақытымен су айдалды. Науқан кезінде 15-20 адамға дейін жұмыспен қамтылады. Оның 10 адамы тұрақты түрде өзімізде еңбек етеді. Ауданда артық айтқанымыз емес, Төребай бидің қауын-қарбызы, басқа да бақшалық өнімдері жоғары бағаланады. Сырттан айлап, апталап тасымалданып әкелінетін өнімдерден гөрі, сапасы, дәмі жағынан жергілікті жердің дақылдарына ештеңе жетпейді. Қанша дегенмен өз өніміміз. Базарға түскенше тұрғындардың оны асыға күтетінінен де хабарымыз бар. Дақылдарымызды аудан орталығы – Жосалы кенті, Байқоңыр, Қызылорда қаласы мен Төретам кенті және Ақай ауылында саудаланады. Осы жылы егініміз сәл уақытынан кеш егілді. Бірақ қыркүйектің басында пісімшілік болып, бақшашылар өнімдерін дер кезінде жинап та, сатып та үлгерді. Жалпы ауыл халқының дені бақша, көкөніс егумен шұғылданады. Ауылдастарым әрбір науқанда қысқа дайындығын қамдап, жағдайларын біраз жақсартып алады десем, қателеспеймін. Одан бөлек, Астана, Алматы қалалары мен облыс, аудан орталығында өтетін ауыл шаруашылығы өндірісі жәрмеңкелерінен ауылдың еңбек адамдары қалыс қалмайды. Басқа да диқан қауыммен қатар, біздің бағбан Бағдат Нөсеров те өнімдерін жәрмеңкеге шығарып жүр. Күріш бригадирі Абдулла Көнеков және күрішші Бақытбек Бұқпанов Сырдың басты дақылы – күріштен жақсы өнім алды. Су айдаушылар Әлменбет Сәтов, Алшын Жұматаев маусымда жұмыстарын жауапкершілікпен атқарды. Қалдыбек Жақсылықов пен Асылбек Есетов өнегелі еңбек үлгісін көрсетті. Ал енді бағаға келер болсақ, нарықтан төмен саудаланды. Бұл алушыға да, сатушыға да орайлы. Бір сөзбен айтқанда, төребайбиліктердің еккен бақша өнімдеріне халықтың сұранысы қашан да жоғары, – дейді озат шаруашылық жетекшісі әңгімесінде.</blockquote>Қалдашбаевтар отбасының өмірде де, кәсіпте де жолы болған десек, жарасар. Олар шаруа қожалығының жұмысын жанұясымен бірлесе, ұйымдаса отырып жүргізеді. Әулеттің ұйытқысы, жанұяның қамқор әкесі Бүркіт Қалдашбаев өзінің іскерлігімен, ұйымдастырушылық қабілетімен біраз жерге танылған. Елдің де, жердің де жайын жақсы біледі. Бір кездері ат үстінде жүріп сол елге басшылық еткен азамат. Ол көппен еңбек еткен, істің көзін тани білетін тәжірибелі басшы, әке ретінде ақылкеңесін беріп отырса, отбасының келіні, Дәурен Бүркітұлының келіншегі Гүлмира Ерболатқызы шаруашылықтың құжаттар ісімен айналысады. Ал туысы Шаһзада техника тізгіндеген білікті маман. Егін болғасын әрине техниканың науқанға сай болуы шарт. Техника да жараулы аттай жүріп тұрмаса, жұмысқа кедергі келтіруі мүмкін. Бір айтары, осы жылы «Мәдениет» шаруа қожалығының техникалары да халықтық іске көп көмегін тигізген. Қожалық қайырымдылық жасауды да назарға алған. Елордада балалар үйінде өсіп жатқан бүлдіршіндерге де ауылдың дәмінен татқызған.«Биылғы жылдан &nbsp;үмітіміз күшті. Отбасылық кәсібімізді жандандыра беретін боламыз. «Қазан аузы жоғары» деп, осы жылы да несібемізді маңдай термен айыруға дайындық үстіндеміз. Көңіліміз «құрт» қалағанымен, бәрін шешетін су мәселесі. Судың көлеміне қарай егінімізді орналастырамыз. Бастысы – ел аман, жұрт тыныш болсын, – дейді қожалық басшысы, инженер-гидротехник Дәурен Қалдашбаев елге тілектестік етіп.

Төребай би ауылындағы шаруа қожалықта тындырымды тірлік көп

«Ауыл – ел бесігі»: Қармақшыда орталық аурухана ғимараты күрделі жөндеуден өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ерте көктемнен бастап қансорғыш кене жерді жайлап, адамның да, төрт түлік малдың да құтын қашырды. Көктемнен бастап көктейтін егістік алқабындағы ағайындардың да қорқынышы – осы. Одан қалды әлеуметтік желіде көтерілген мәселе де кенеге келіп тірелді. Не керек, күн тәртібінен түспейтін мәселенің бірі қансорғыш кенеге айналды.Кенеден сақтанайықИә, өткен жылы Шиеліде ала жаздай зиянкестердің көзін жою үшін біршама жиындар өтіп, тиісті улау жұмыстары да жүргізілді. Бірақ мұнымен қауіптің беті сейілмеді. Ауылдық жердегі ағайындар көкейдегі базынасын айтып, тиісті мекемелерден көмек сұрап біраз әбігерге түсті. Төрт түліктің қарасы мол саналатын ауданда өрістен желініне қаптаған қансорғыш жапсырып оралатын сиыр мен кенелеген жылқының жағдайы әлуметтік желіні қаптады. Денесін кене қаптаған төрт түліктің жем жеп, су ішіп, жарытып жайылмайтыны да анық қой. Көктем-күз айларында Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруының алдын алу мақсатында Шиелі ауданындағы елді мекендерде кенеге қарсы арнайы мекемелермен залалсыздандыру жұмыстары жүргізіліп келеді. Қатер айтып келмейді десек те, кене шағу салдарынан ажал құшып жатқан жандардың қатары да жоқ емес. Бұл бағытта жыл сайын түрлі шаралар қабылданып, тиісті жұмыстар да атқарылып келеді. Десе де, Шиелі ауданы көлемінде өткен жылы кенеден төніп тұрған қауіптен 17 елді мекен қолайсыз болып танылған. Атап айтқанда, Шиелі кенті, Бидайкөл, Ы.Жахаев, Н.Бекежанов, Орман шаруашылығы, Досбол датқа, Бәйгеқұм, Еңбекші, Қосүйеңкі, Майлытоғай, 20 бекет, Тұрсынбай датқа-Ботабай, Алмалы, Жиделіарық, Ш.Қодаманов, Бестам, Ортақшыл елді мекендері тіркелген.Шиелі аудандық санитарлық эпидемиялогиялық бақылау басқармасының басшысы Гүлзада Әйтекееваның сөзінше, тұрғындар арасында түсіндірме жұмыстарын күшейтіп, тұрғын үй аумағында жиналып қалған күл-қоқыстарды белгіленген қоқыс полигондарына шығару қажет. Осы арқылы дезинфекция жұмыстарының тиімділігі жоғары болмақ. Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруының негізгі тасымалдаушысы иксод кенелері. Сондықтан адамдар арасында Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруы кенелердің белсенділігі артқан кезде жиі кездеседі. Барша тұрғындар сақтық шараларын сақтап, өздеріне абай болған жөн, – деді.Өткен жылы 17 елді мекендегі 93 214 бас мал мен аумағы 231 831 шаршы метр болатын 6 836 мал қораны, 285 суат пен 148 шаңлақты «Satti tulik» ЖШС арқылы «Креолин Х5%» препаратымен 2 рет залалсыздандыру жұмыстары жүргізілген. Ал ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру мақсатында биыл мүйізді ірі қара – 18000, уақ мал – 36000, жылқы – 3000, түйе – 250, шошқа – 30 сырғалау жоспарланған болса, сол жоспарға сәйкес бүгінгі таңда мүйізді ірі қара – 21863 бас 121,4%, уақ мал – 45076 бас 125,2%, жылқы – 3072 бас 102,4%, түйе – 266 бас 106,4%, шошқа – 30 бас 100% бірдейлендіріліп (сырғалау, чиптеу) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру (АШЖБ) дерек қор жүйесіне енгізілген. Иә, күз айы келіп, күн суыды. Қауіптің де беті қайтты. Ал көктем келіп, жердің тоңы еріп, бәйшешектер бүр жарғанда кененің әлегі тағы әурешілікке салмай ма деген ой қылаң береді. Қансорғыш кенеден келіп жатқан қауіпті ескерсек, өткен жылы осы Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруы салдарынан Н.Бекежанов ауылының 17 жасар тұрғыны клиникалық белгі бойынша «Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, ықтимал жағдай ауыр ағымы» диагнозы қойылып, облыстық жұқпалы аурулар ауруханасына жеткізіліп, реанимация бөлімшесіне жатқызылғаннан кейін көз жұмса, биыл аудандық ауруханада кене шаққан 51 жастағы тұрғын қайтыс болды. Жыл сайын елімізде кенеден келген қауіптің құрбаны болып отырған адамдардың саны артып келеді. Мұндай қайғылы жағдайға жол бермес үшін, залалсыздандыру жұмысын әлі де күшейту керек шығар, бәлкім.Осы ретте, назарларыңызға негізгі аурудың белгілерін ұсынуды жөн көрдік. Конго-Қырым кенесі шаққан жағдайда дене қызуының көтерілуі, әлсіздік, тамаққа тәбеттің жоғалуы, құсу, жүрек айну, бұлшық еттердің ауыруы, бүйрек тұсының ауыруы, бастың, іштің ауруы байқалады. Осы белгілер байқалған жағдайда адам шұғыл түрде медициналық көмекке жүгінбесе, әрі қарай қан кетумен асқынып, өлім жағдайына әкеліп соғуы бек мүмкін. Аталған белгілер байқалса міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. Кез келген аурудың алдын алуға болады. Әр адамның сақтығы мен өмірі өз қолында екенін есте шығармағанымыз жөн.Үйірлі шегірткелер үрей туғызадыЕгіннің бітік шығып, өнімнің мол болуы топырақтың құнарына, су мен жылудың мөлшеріне ғана емес, алқаптың зиянкестерден дер кезінде қорғалуына да тікелей байланысты екені белгілі. Шегіртке зиянкестеріне қарсы жыл сайын жүйелі түрде химиялық өңдеу жұмыстары жүргізіліп жатқанымен, зиянкестерді біржола құртып жіберу мүмкін емес жағдай. Олардың тек сан мөлшері азайтылып отырады. Жыл сайын химиялық күрес жұмыстары ұйымдастырылып, қаншама адам жұмылдырылып, мемлекет тарапынан қаражат бөлініп жатқанымен олардың таралуы кей жылдары өршіп кетіп жатады.Өткен жылы Шиелі ауданында аса қауіпті зиянкес азиялық шегіртке дернәсілдеріне қарсы мониторинг жұмыстары 79 000 гектар жерге жүргізілген. ЭЗШ-нен асқан 13 400 гектарына (әуемен 12 976 гектар, жер агрегатымен 424 гектар) химиялық өңдеу жұмыстары орындалған. Аса қауіпті шегіртке зиянкесіне қарсы химиялық өңдеу жұмыстарын жер агрегатымен «Pest mosq treatment» ЖШС және әуе арқылы Авиакомпания «Дельта Юг» ЖШС-і жүргізді. Оның 6850 гектарына «Вантекс», м.к.с 352 литр және 6550 гектарына «Карат» супер, к.э 409 литр препараттары қолданылған. Сондай-ақ Азиялық шегіртке зиянкестерінің қанаттану, жұптасу, жұмыртқа салу кезеңінде жазғы-күзгі мониторинг жұмыстары тамыз-қыркүйек айы аралығында 119 мың гектар жерге жүргізіліп үлгерген. Қазіргі таңда ауданда калифорниялық қалқаншаға қарсы 5 гектар жерге нұсқама беріліп, тапсырылған жұмыс уақытылы орындалған. Арамсояуға қарсы 50 гектар жерге нұсқама беріліп шаруашылықтар тарапынан өз қаражаттарымен өңделген. Ал кекіреге қарсы 27 гектар жерге республикалық бюджеттен бөлінген «Фараон Гарант» гербицидімен РМК «Фитосанитария» тарапынан химиялық өңдеу жұмыстары жүргізілген. Карантиндік зиянкес қауын шыбынына химиялық өңдеу жұмыстарына 3 нұсқама беріліп, РМК «Фитосанитария» тарапынан химиялық өңдеу жұмыстары да жүйелі түрде атқарылған.Қазақта «Шегірткеден қорыққан егін екпес» деген сөз бар. Десе де, егінге көлемді қаржы салып, бейнеттеніп отырғанда, тұтқиылдан жау шапқандай қалың шегіртке қаптағанда, егін жайы еш болары хақ. Шырылдауық шегірткеден келер қауіпті алдын-алып жүйелі жұмыстарды үздіксіз жүргізіп отырған жөн. Көктем келісімен ән шырқап, әр гүлге бір қонатын шегірткенің кесірі алаңдатпай қоймайды.Фото:freepik.com

Шиелі: Әбігерге салатын жәндік қайсы?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мектеп табалдырығын кеше ғана бітірген студенттердің жатақхана жайы оқу жылының бас жағында үлкен мәселеге айналған еді. Ауылдағы мектепті тәмамдап, қалаға келгендердің дайын тұрған пәтері жоқ екені сөзсіз. Ал ақысына пәтер жалдап тұрудың өзі табысы жоқ студент үшін оңай тимесі анық. Алыстан келген студенттер пәтер жалдап тұруға ниеттенгені мен пәтер бағасының да шарықтауы жұртшылықтың жағасын ұстатты. Солай әр жерді пана тұтқан студенттердің жайы алаңдаусыз, ескерусіз қалды. Өткен жылы Алматыда 13 студенттің өртке оранған қазасы дүйім жұртты дүр сілкіндірді. Арман қуып үлкен шаһарға келген жандардың арманы сағымға айналды. Олар оқуға емес, құтты бір ажалға беттеп келгендей. &nbsp;Иә, студенттің алаңсыз білім алуы үшін жайлы жатақханамен қамтудың маңызы зор. Жыл сайын жатақхана жетіспеушілігі, жайлы арзан пәтер табу мәселесі студенттердің бас ауруына айналып кеткені қашан. Әсіресе, Алматы, Астана, Шымкент секілді үлкен қалаларда жатақхана жайы бас қатырар мәселеге айналған. Статистикалық деректерге сүйенсек, елімізде 1 миллионнан астам студент білім алады екен. Өткен жылы жаңа оқу жылында жатақханаға мұқтаж студенттердің саны 89 мыңнан асқан болса, биыл жатақхана тапшылығы 70 мыңға жуықтаған. Демек, осыншама студент пәтер жағалап, күн көреді деген сөз.Жатақхана жайлы министрлік не дейді?Жоғарыда айтып өткеніміздей өткен жылы елімізде 89 мың студентке жатақхана жетпеген. Оған бірден-бір себеп солтүстік көрші мемлекетте жаппай мобилизация жарияланып, елімізге келген мигранттардың аса көптігінен пәтер құны аспандап, студенттердің даладағы аулаларда, көшеде, метро, вокзалдарда түнегені туралы ақпараттар желдей ескен болатын. Осы тұста, ғылым және жоғары білім министрлігі жаңа оқу жылына жатақхана тапшылығы қаншалықты деңгейде екенін хабарлаған болатын. Ведомствоның хабарлауынша, биыл елімізде жатақхана орындарына қажеттілік 69 236 орынды құраған. Оның ішінде Алматы қаласында 30 328 орын, Астанада 13 834 орын, Ақмола облысында 3 049 орын жетіспейді. Ал қажеттілік 109 ұйымда, оның ішінде 48 жоғары оқу орнында 61 техникалық және кәсіптік білім беру ұйымында бар. Жыл соңына дейін 10 949 орындық 37 жатақхананы іске қосу жоспарланған болса, бүгінде 3 060 орындық 9 жатақхана пайдалануға берілген. Енді Алматы мен Астана қалалары студенттер мекені десек, бұл қалаларға оқуға түсіп, көкейіндегі арманын мақсатына айналдырып келетін студенттерге министрлік берген жатақхана жете ме?Шетелде барлық жағдай жасалғанЕлімізге көршілес елдерде жатақхана мәселесі әлі де өзектілігін жойған жоқ. Ал батыс мемлекеттерінде бұл мәселе түбегейлі шешімін тапқан. Мысалы, Еуропа немесе АҚШ-тағы жоғары оқу орындарында бірінші келісімшартта студенттің гранты немесе ақылы оқуы туралы анықтама көрсетілсе, екінші келісімшартта жатын орны мен тамақ келісімшарты көрсетіледі. Мәселен, Американың Маями қаласында Халықаралық қатынастар университеті бар.&nbsp; Егер сол оқу ордасына ақылы түрде оқуға түссеңіз, оқу ақысынан бөлек қосымша ақы төлеп жатақханаға орналасасыз. Сол төленген қаржыға үш мезгіл тамақ та кіреді. Яғни, онда сенің білім алуыңа барлық жағдай жасалған деген сөз. Грантқа түссең де, ақылы оқуға түссең де жатақхана бас қатырып, сүмке асынып, жалдамалы пәтер іздеу мәселе емес. Тағы бір айта кетерлігі онда әр бөлмеге жеке дәретхана мен душ бөлмелерін қоспағанда, тіпті тамақтанатын бұрыштар жасалған. Оқу күндерінен тыс арнайы демалатын коворкинг орталықтары мен демалатын, уақыт өткізетін бөлмелеріне дейін қарастырылған. Ал бізде ше? Бізде мүлдем басқа. Қазіргі уақытта біздің елдегі көп жатақаналар кеңес дәуірінен қалған. Бәрі ескі. Онда дәретхана мен душ бөлмелері ескі уақыттағы стандартпен салынған. Жалпы айтқанда жатаханалардың жайы көңіл қуантпайды. Шет елдегі жағдайға қашан жетеріміз беймәлім.<blockquote>– Мен 11 жыл мектеп қабырғасында оқыдым. Алға қойған мақсатым Алматы қаласындағы әл-Фараби ұлттық университетіне оқуға түсу болатын. Солай ұлттық бірыңғай тестілеуге дайындалып, жоғары балл жинадым. Арман қуып, алматыға келдім. Алматы шынында ғашықтар қаласы екенін сездім. Оқу ордасына табан тіреп, қажетті құжаттарымды дайындадым. Оқуға түскендер қатарынан өзімді іздедім. Тізімде бар болғанымда қатты қуандым. Солай өзім армандаған мамандыққа түстім. Бірінші келгенде жатақхана көңіл алаңдатарлық мәселе болды. Жатақхана беріле ме, жоқ па деген көңілдегі күпті ойлар маза бермеді. Бірақ бізге жатақхана берілді. Ал жақын қалалардан келген кейбір студенттер пәтер жалдауға немесе туысқандарының үйінде тұруға мәжбүр болды, – дейді Біржан Бектөреұлы.</blockquote>Шиелідегі ахуалҚазір жатақхана жайы күрделі мәселеге айналғанын айттық. Осы ретте, Шиелі индустриалды-аграрлық колледжінің жатақхана жайын білмек үшін Шиелі индустриалды-аграрлық колледжі директорының орынбасары Бақтияр Дайрақұловпен хабарласқан едік.<blockquote>– Колледж 2017 жылы оқу ғимараттары мен жатақханаға күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, білім алушыларға заманауи үлгідегі оқу кабинеттері, зертханалар және 240 орындық жатақхана сапалы білім алуға толығымен жасақталып, жұмыс жасауда. Қазіргі таңда жатақханада елді мекендерден қатынайтын 50-ге жуық білім алушы жатқызылған. Білім алушылар қыздар және ұлдар секциясына бөлініп жатқызылады. Жатақхана ғимаратында білім алушылар үшін барлық жағдай жасалған. Атап айтар болсам, әрбір жатын бөлме, ондағы төсеніш жабдықтары, едендерінде төселген кілемшелер, ас мәзірін әзірлеу үшін құрал-жабдықтарымен тоңазытқыш, газ плитасы, асхана, демалыс бөлмесі, жуынатын душпен қамтамасыз етілген. Сонымен қатар білім алушылар бос уақытында кітапхана қызметін, сауықтыру жұмыстарына арналған спорт зал қызметін пайдаланып, уақыттарын тиімді өткізуге барлық жағдайлар жасалған, – деді.</blockquote>Бүгінгі күні техникалық мамандықты игеруге ниетті әрбір түлекке мемлекет тарапынан қолдау бар. Жыл сайын мемлекеттік тапсырыс көлемі ұлғайып жатыр. Уақыт өте еңбек нарығы мен заман ағымына сәйкес колледж тынысы танымастай өзгеріп, ілгерілеп өсу сатысында дамып келеді. Алғаш ашылған кезде аграрлық бағытта ауыл шаруашылығының кең профильді тракторист-машинист мамандығы бойынша оқытылса, қазіргі таңда аудан көлемінде орналасқан өндіріс орындарынан сұранысқа ие болған 18 мамандық, 28 біліктілік бойынша мамандар дайындап, қанатын кеңге жайып үлгерді. Бүгінде колледжде 2023-2024 оқу жылына 25 оқу тобында 375 талапкер білім алуда. Оның ішінде ер балалар саны – 266 болса, қыз балалар саны – 109.&nbsp;Сөз соңы. Иә, жатақхана жайы түзелмей, бас қатырар мәселенің де түйіні шешілмейтіні белгілі. 30 жылдан астам уақыт өтсе де осы мәселе түбегейлі шешімін таппай келеді. Қиналатын – қара халық, студент пен оны күндіз-түні уайымдайтын ата-анасы. Кешегі орын алған қайғылы жағдай қайта орын алмас үшін, жатақхана жайын қайта ойланған жөн.&nbsp;

Шиеліде 375 студент бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Тілшілік тіршілікпен Шиелідегі Бидайкөл ауылына бағыт алдық. №148 орта мектебіне кіре сала, мұғалімдер бізді жылы жүзбен қарсы алды. Бұл жаққа келуіміздің басты себебі – «Шешендік өнер – ұлттық асыл қазына» атты іс-шара еді.Ұлттық дәстүрді дәріптеуге мұрындық болған Шиелі аудандық Теміржол тораптық әйелдер кеңесі төрайымы Маржан Садуақасова болатын. Ол «Қазақ аналары – дәстүрге жол» республикалық қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалының төрайымы Алтынай Мырқықызымен бірлесіп, Бидайкөл ауылы мен кенттегі «1 Аққайың» бөбекжайына барды. Бірінші бағытымыздағы салтанатты шараның барысы «Ұлттық құндылық – ұлтжанды ұрпақ» атты көрмеден көрініс тапты. Көрмені мектептің сынып жетекшілері мен оқушылары таныстырды. Ұлттық дәстүрді дәріптеген көрменіңұйымдастырушылары – әдеп кеңесінің төрайымы Гүлфатима Тәжібаева мен директордың тәрбие жөніндегі орынбасары Эльвира Бейсекова. Ұлттық құндылықтарды ұрпақ бойына сіңіруді мақсат тұтқан мұғалімдердің еңбегіне көпшілік сүйсінді. Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы емес пе? Келешек қоғамның тәрбиесінде. Осы ұстанымды жақсы ұстаған мектеп ұжымының бірлесе атқарған жұмысын көріп, марқайып та қалдық.Мектептің тағы бір ерекшелігі – музейінде. Келген қонақтар «Музей – ұлы даланың рухани мұрасы» атты музейге саяхат жасады. Музейдің жетекшісі тарих пәнінің мұғалімі – Мейрамгүл Байділдаева. Қоғамдық негіздегі музей 2021 жылы түлектердің демеушілігімен ашылған. Музейге қызығып, белсене қатысқан оқушыларды көргенде көңіліміз одан сайын қуанды. Білімді жастарды көріп қалайша қуанбасқа?! Жалпы, музей 5 бөлімнен тұрады. Атап айтсақ, «Тұлғалар туын тіккен мекен – Бидайкөл», «Білім – өмір шырағы», «Туған жер ғажаптары», «Тәуелсіздік – тұғырым», «Салтың – санаң, ғұрпың – ғұмырың» экспонациялық бөлімдері мен музей тынысы ақпараттық бұрыштары бар. Оқушылардың музейге деген қызығушылығы ерекше. Мәселен, музейге келушілерден тарихты білгісі келіп тұратын, еліне, жеріне деген патриоттық махаббатын байқауымызға болады, – деді М.Байсалбайқызы.Болашақ ұрпақ үшін тәрбиенің мектебі ол – асыл ойдың қазығы болған дана билеріміздің алтын сөздері. Елді бірлікке, елдікке шақыруда, халық тарихын байыппен саралап, бүгінгі ұрпақ санасына жеткізуде шешендік сөздердің маңызы ерекше.Осыған орай 6 «Б» сыныбының жетекшісі – Ақмарал Хаметова «Шешендік сөз – ұлттық тәрбие» тақырыбында танымдық сабағын өткізді. Тағылымдық мәнге ие болған сабақта анасы мен баласы дана тұлғалардың сөздерін айтып, залда отырған көрермендерді бір тамсандырды. «Қазақтың тыйым сөзі – ұлттық тәрбие көзі» демекші, шарада ұтқыр ой сыналатын дебат сайысы да болды. Айта кетейік, бүгінде 853-ке жуық бала тәрбиеленіп отырған мектепте талай белестерді бағындырып жүрген оқушылар бар. Мектептің әр бұрышында оқушыны өнер-білімге баулитын үйірмелердің көрмесі де қойылған. Әрине, бұл дегеніміз – ұстаз пен шәкірттің ортақ жемісі. Байқап қарасақ, оқушыларға барлық жағдай жасалған. Уақыттарын тиімді өткізу үшін де 8 үйірме жұмыс істейді. Сол үйірмелердің бірқатарын біз сахна төрінен тамашаладық. Мәселен, «Debate club», «ДосStar» мектеп ­театр үйірмесі көрермендерге өнерлерін көрсетіп, танқалдырды. Мінекей, осындай тағылымды шараның бас қасында жүрген №148 орта мектептің директоры Айжан Қаракееваның жұмысы бағалауға тұрарлықтай. Мектеп – даналардың түлеп ұшар тұғыры десек, оны басқару екінің бірінен келе бермейді. Өз міндетін адал атқарып, мамандығына сүйіспіншілікпен қарайтын мектеп ұжымының бір күндік тынысымен таныс болдық.Тіл жанашыры Маржан Садуақасова да жылы лебізін білдірді. Қаладан келген «Қазақ аналары – дәстүрге жол» Қызылорда облыстық филиалының төрайымы Алтынай Былаева және аталған филиалдың бас орынбасары Майра Абдухожаева мен кеңесшісі Гүлмира Әлжанова да мектеп қызметкерлеріне дән риза болып тарқасты.БАЛАБАҚШАДАҒЫ ӨНЕРЛІ ӨРЕНДЕРКелесі бағытымыз Шиелідегі мектепке дейінгі балаларды тәрбиелейтін мемлекеттік «1 Аққайың» балабақшасы. 135 орынға негізделген бөбекжай кент орталығында орналасқан. 21 педагог-тәрбиеші, 12 техникалық қызметкер еңбек ететін бөбекжайға меңгеруші Рыскүл Бектасқызы басшылық етеді. Жүзі жадырап, жанындағыларға күлкі сыйлап жүретін мейірімді басшы бізді күлімсіреп күтіп алды. Алдымен жетекші мен балалар дайындаған іс-шараларға куә болдық. «Балапан» тобының тәрбиешісі Гүлнұр Құдабаева «Қазақтың ұлттық құндылықтарын дәріптей отырып, баланы ерте дамыту» жобасын таныстырса, ал балабақшаның музыка жетекшісі Ақсауле Шәкенова «Мектеп жасына дейінгі балалардың ұлттық музыкалық аспаптарда ойнау қабілетін қалыптастыру» атты жобасын көрсетті.Айта кетейік, асықты балаларға ерте жастан үйреткен дұрыс. Осыны жүзеге асырған денешынықтыру нұсқаушысы Бибіалиша Әбдешева «Асық – асыл қазына» атты ойынды бүлдіршіндермен біріге ойнады.<blockquote>– Баланың болашаққа қадам басып, қоршаған ортамен танысып, ең бірінші білім, тәрбиемен сусындайтын орны – балабақша. Ауданда мектепке дейінгі балаларды балабақшамен қамту мәселесі толық шешілген. Жылумен, газбен толық қамтамасыз етілген. Жас қашанда жаңашылдыққа құштар. Жастардан үміт күтеміз. Сонымен қатар ұлттық құндылықтарды дәріптеп жүрміз. Тәрбиешілер бүгінгінің жаңалығынан сырт қалмай, үнемі ізденіс үстінде жүру керек, – дейді бөбекжай басшысы. Балалардың бал күлкісімен нұрланған бөбекжай жұмысына ата-ананың оң баға беруіне тәрбиеші көмекшілері мен ұжымдағы басқа да қызметкерлерінің үлесі мол. Мәселен, логопед Ақбілек Шалабаева мен психолог Ақкенже Нұрмаханова, ересек тобының жетекшісі Жанар Белгібаеваны ерекше атап кетейік.</blockquote>Тағы бір байқағанымыз, тәрбиешілер әр оқу қызметіне ұқыпты дайындалады. Жаңартылған білім мазмұны курстарына барып, тәжірибе толықтырады. «Ұлттық салт дәстүрді, мәдениетпен өнерді насихаттау – тәрбиенің төресі» дейді олар. Қыз қуу, арқан тарту, аударыспақ, асық т.б ойындарды жиі ойнатады. Баланың тілін дамытып, қарым-қатынасқа икемдейді. Қарапайым математикалық ұғым арқылы оң мен солын, ұзын мен қысқа, үлкен-кішіні ажыратып, жапсыру, мүсіндеу, сурет салу, аспаздық өнер, музыка арқылы шығармашылығын дамытады. Аспаздар дайындаған астың дәмі тіл үйірсе, медбике санитарлық тазалықты қатаң қадағалайды. Шара соңында «Дара жол» төсбелгісінің иегері Алтынай Мырқықызы бөбекжайдағы қызметкерлерді марапаттап, жұмыстарына сәттілік тіледі.&nbsp;

«Қазақ аналары – дәстүрге жол» қоғамдық бірлестігі Шиеліге келді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Шебердің қолы алтын» деген қазақта керемет тәмсіл бар. Қазақ халқы қашанда мәдениетімен ерекшеленген. Өнерді биік қойған халықпыз. Әр өнердің өзіндік бір өзгеше сыры болады. Қолөнердің өнердегі алатын маңызы орасан. Ата жолын ардақтап, келер ұрпаққа өнеге беріп отырған қолөнершілердің еңбегін жоққа шығара алмаймыз. Ата-бабалардан сақталған мұраны жалғастырып келе жатқан қолөнер шеберлеріміздің бары шексіз қуантады. Солардың бірі шиелілік – Қорлан Елтаева. Ибалы келін, адал жар, аяулы ана болып отырған кейіпкеріміздің өрнекті туындылары көздің жауын алады. &nbsp;2003-2007 жылдар аралығында Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінде еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мамандығы бойынша білім алады.Жастайынан әшекей бұйымдарға, әдемі кестеленген ою-өрнектерге қатты қызыққан. Қолөнерге деген икемі анасы Орынкүлден дарыған.<blockquote>– Кішкентай кезімде анамның жасаған ою-өрнектеріне, тоқыған тоқымаларына сүйсініп қарайтынмын. Сол мезеттен бастап, ине-жіпті серік ете бастадым. Менің бұл жолды таңдауыма анам мен әкем ықпал етті. Ол кісілерге өз ризашылығымды білдіргім келеді. Себебі олар менің қолөнерге бейімділігімді байқап, менен зор үміт күтті. Сондай-ақ осы саланың сырлы екенін ұғындырып демеу көрсетті, – дейді.</blockquote>Осы тұста «Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» деген мақал-мәтел есіме түсіп отыр. Анасынан алған үлгі-өнегені Қорлан Нұрмаханқызы өзіңнің қыздарына да көрсетіп, тәрбиелеп жүр. Ерте кезден-ақ қазақ халқының асыл аналары қыздарыңа қалай ине-жіпті ұстау керек, қалай ұршық иіріп, кілем тоқу керек екенін үйреткен. Мінекей, соның бір парасын кейіпкерімізден көріп отырғандаймыз.Еңбегінің нәтижесі оған тек жетістіктер әкелді. Көптеген көрмеге мен фестивальге қатысып, бірнеше мәрте Алғыс хаттар мен Құрмет грамоталарымен марапатталған.Адам белгілі бір істі бастағанда оны тек өзі үшін ғана емес, халық үшін де жасайды. Көрген адамдар оның бастаған ісің көріп, жоғары бағаласа нұр үстіне нұр болып, жұмысы алға басатыны анық. Одан сайын шабыттанып, алға қарай қадам басады.Бір қызығы, Қорланның жасаған қолөнер туындыларын көрген достары, ­таныстары еңбегін көріп қатты қызығып, тамашалайды екен. Тіпті оларға өз қолыңнан әшекей бұйымдар жасап береді. Олардың ыстық ықыласы оған шабыт сыйлайтын көрінеді. Сол себептен болар, ою-өрнектері, суретті гобелен кілемдері, әшекей бұйымдары сәтті болып шығатыны.Әсілінде, қыз баласы әсемдікке, әдемілікке жақын болады емес пе? Сондай әсемдікті біз Қ.Нұрмаханқызы шығармашылығынан көре алдық. Әңгіме түйінінде алдағы жоспарларын айтып, қолөнер қыз-балаларға керек өнер екенін түсіндірді.

Қолөнер шебері Қорлан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Базар мен дүкендерде келісі 80 теңгеден басталады, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/ekonomika/item/644291-yzylordada-piyaz-3-ese-arzandady">24KZ.&nbsp;&nbsp;</a>&nbsp;Ал азық-түлікті тұрақтандыру қорының әлеуметтік сауда нүктелерінде 30 теңгеден сатылып жатыр. Себебі қазан айынан бері қоймада сақталған пияз күн күрт жылыған кезде бұзылып кетуі мүмкін. Былтыр 120 тонна көкөніс жарамсыз болып, қоқысқа тасталды. Қазір тұрақтандыру қорында 400 тоннаға жуық пияз қалған.&nbsp;<blockquote>- Аудандар өзінің жол көліктерінің шығынын есептегенде 45-50 теңгеге барып қалуы мүмкін. Ал қала бойынша барлық нүктесінде, сауда үйлерінде, базарларда 30 теңгеден өзімізге тиісті әлеуметтік магазиндер арқылы сатып жатырмыз. Күніне осы тұрақтандыру қорының өзінен 3 тоннаға дейін жуа шығады, – деді тұрақтандыру қорының басқарма басшысы&nbsp;Мейрамбек Серікбай. &nbsp;</blockquote>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қызылордада пияз 3 есе арзандады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Күрес – күш жетілдіретін спорт түрі. Ұлттық спорт «қазақ күресінің» дамуы қазақ халқының тамыры тереңнен тартылатын тарихымен астасып жатыр. Бозкілемнің белді балуаны, облысымыздың мақтанышы, 2011 жылғы «Жас Барыс» республикалық турнирінің жеңімпазы, Дүниежүзілік көшпенділер ойынының 2016 жылғы күміс жүлдегері, 2017 жылғы «Қазақстан Барысы» Еламан Ерғалиев ұлттық спортты дәріптеп жүр. Осы орайда балуанның өміріндегі жаңалықтармен танысып, емен-жарқын сұхбат құрған болатынбыз.– «Қазақстан Барысы» атанған Еламан қазір қайда жүр?<blockquote>– Бүгінде дзюдодан ұлттық құрама сапындамын. Былтыр қараша айында дзюдодан өткен ел чемпионатында 100-ден ауыр салмақ дәрежесінде І орын иелендім. Бүгінде Алматы қаласында оқу жаттығу жиыны өткізілуде, дайындық үстіндеміз.</blockquote>–&nbsp;2017 жылы «Әскер Барысы» сайысында жеңімпаз атанғаныңыздан хабардармыз. Сонда әскери салада да қызмет етесіз бе?<blockquote>– Иә, «Қазақстан Барысына» «Әскер барысының» атынан шыққан едім. Енді, сол жылы толық әскери қызметкер болған жоқпын, бірақ әскер қатарына жұмыспен тіркелдім. Қызылорда облысының атынан қатыстым. Мақсат Исағабылов, Нұрым Сәлімгереев, Айбек Серікбаев сияқты мықты, белді балуандар болғандықтан, маған сол жақтан ұсыныс түсті. Балуандар сайысында Алла бұйыртып, «Әскер Барысы» және «Қазақстан Барысы» атандым.</blockquote>–&nbsp;Биыл елімізде «Дүниежүзілік көшпенділер ойыны» өтеді. Қазақ күресі бойынша қатысуыңыз мүмкін бе? Жалпы алдағы уақытта сізді қандай спорттық додалардан көре аламыз?<blockquote>– Иә биыл, алғаш рет елімізде көшпенділер ойыны болғалы жатыр. Біріншіден, сайыстың елі­мізде өтетініне қуаныштымын. Мен бұл жарысқа 2016 жылы Қырғызстанда қатысқаным бар. Ол кезде финалда орыс балуанына есе жіберіп, күміс жүлде иелендім. Бірақ биылғы жарысқа қатысамын деп айта алмаймын. Себебі арнайы чемпионатта жеңіске жетіп, іріктелген осы сайысқа белгіленген балуандар бар, солар күресуі керек деген ойдамын. Жалпы қазіргі жоспарым дзюдо күресінің төңірегінде. Олимпиадаға қатысуға мүмкіндік беретін жарыстарда бақ сынап, шетелде және Қазақстанда өтетін дайындық кезінде өзімді шыңдаудамын. «Қазақстан Барысы» сайысы жақындағанда екі күрес түрін қатар алып жүремін. Сәуір айының аяғында Тәжікстан астанасы Душанбеде өтетін жарысқа қатысамын. Алға қойған жоспар әзірге осы.</blockquote>–&nbsp;Еліміздегі қазақ күресінің қазіргі даму деңгейі, спортшыларды қолдау туралы не айтасыз?<blockquote>– Еліміздегі қазақ күресі жақсы дамып келе жатыр деп толық айта аламын. Аллаға шүкір, мемлекет тарапынан да бүкіл жағдай жасалып жатыр. Материалдық та, рухани жағынан да қолдау жақсы. Күресем деген адамға шектеу жоқ. Кез келген спорт түрінен еңбек етем, спортпен айналысам деген адамға қолдау жоғары. Жалақы көлемі де артты. Ел ішіндегі, шетелдегі жарыстарға шығуда да қиындық жоқ. Спортшыларды өте жоғарғы деңгейде қолдап жатыр. Тек бізден керегі – нәтиже. Көк туымызды желбіретсек, мемлекеттен көрсетілер қолдаудың деңгейі жоғары.</blockquote>–&nbsp;Мықты спортшының жетістігі тынымсыз еңбек пен жаттықтырушыға байланысты. Бапкеріңіз туралы да білгіміз келеді?<blockquote>– Мықты спортшы болу үшін ең алдымен – еңбек, одан бұрын – тәртіп керек деп айтқым келеді. Қайтпас қайсарлық, маңдай тер, жеңіске деген ынта болу керек деп ойлаймын. Осылар болмаса жақсы нәтижеге жету қиын. Қазіргі уақытта менің жеке бапкерім – Қален Қалиұлы. Қызылорда қаласында дзюдодан жаттықтырушы. Бүгінгі таңда менен бөлек 3 спортшысы толықтай Олимпиадаға үміткер. Алла қаласа Париж Олимпиадасына барғалы отырмыз. Осындай құрамада еңбек етіп жатқаныма қуаныштымын. Спортта табандылық, тәртіп және еңбекқорлық керек деп ойлаймын.</blockquote>–&nbsp;Сұхбатыңыз үшін рақмет!&nbsp;Фото: www.facebook.com/Qazaqkuresikz

Еламан Ерғалиев: Париж Олимпиадасында бақ сынамақпын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Соңғы жылдары «Мия» тамырын шетелге арзан бағада саудалайтын саудагерлердің қатары азаймай тұр. Теп-тегіс жатқан жерді қопарып, мия тамырын саудалап жатқандарға тоқтау салмаса 4-5 жыл көлемінде мияның тамыры қалмайтын түрі бар. Бұрындары егістік алқабы болған жерді қопарып, сол жердің бәрін ойлы-қырлы төмпешікке айналдырып тастаған. Мұны көргенде кеудеңді зіл, көңілді мұң басады.Пайдасын біле тұра, пайдаланбас...Сыр бойында жыңғыл, жиде, тораңғыл, сексеуіл, қарабарақ бұта тектес өсімдіктермен қатар, жанға шипа, дертке дауа шөп тектес өсімдіктердің де көптеген түрлері кездеседі. Ботаника ғылымында «Миялар» жүйесіне, «ASTRAGAL» сыныбына енген бірнеше түрлері де бар. Біз айтқалы отырған қызыл мияның тамыры сонау ықылым заманда жергілікті халық шипалы қасиетін біліп, дәрі-дәрмек ретінде пайдаланған. Уақыт өте өндіріске мәдени өсімдік ретінде кірмегендіктен күтімсіз, қараусыз қалған. Соның салдарынан мия тамыры жойылып кету қауіпі алдында тұр. Ал қызыл мия тамырының адам ағзасы үшін пайдасы орасан зор. Мия тамырының қолқа демікпесін емдеуде алатын орны ерекше. Пісіп жетілген дәні, тәтті дәмі жағымды келеді. Дененің ыстығын басып, ағзадағы зат алмасу процесін ретке келтіріп, бойды сергітіп, ойды жетілдіреді. Көк бауырды күшейтіп, ағзаны әлдендіреді. Қызыл мия тамырының тұнбасы өкпені қышқылдандырып, жөтелді басады. Ентікпе ауруына бірден-бір ем. Кеудені босатып, қақырықты түсіреді. Өкпенің сырылын басады. Сонымен бірге мия тамырынан жасалған өнімдердің тағы бір артықшылығы, қант диабетіне шалдыққандар үшін өте пайдалы. Ең алдымен қанттың орнын алмастырып, емдік қасиетімен ерекшеленеді. Қызыл мия онкологиялық ауруларды емдеуде, әсіресе химия курстарынан кейін өте маңызды болатын онкологиялық жасушалардың өсуін тежейді. Сондай-ақ күрделі жинақтардағы мия тамырын қуықалды без аденомасы, бүйрек және зәр шығару жолдарының аурулары, асқазан-ішек жолдарының аурулары, омыртқа мен буын аурулары, артрит, ревматизм, коксарттроз, омыртқа және басқа буындардағы диск жарығын, остеохондроз, онкологияда қолданатын сәулелік терапиядан кейін және ағза радиацияның әсеріне ұшыраған кезде қолданады. Жалпы айтқанда, мия тамырынан мыңнан астам пайдалы өнім жасауға болады. Дертке дауа болатын мия тамырының қадірін біздің медицина саласы мен алып сатарлар қадірін біліп жүр ме?Шетелдіктер неге құмартып отыр?Германияда мия тамырынан жақпа майлардың 20-30 пайызы жасалады. Тибетте мия тамырын «ұзақ өмір сүрудің сиқырлы тамыры» деп атап, жастық реңді сақтау үшін қайнатып ішеді. Ал Қытайда мия тамырының адамды жасартатын қасиеті 3 мың жыл бұрын дәлелденген. Бұл елдің дәстүрлі медицинасында мия тамырынсыз бірде-бір дәрі жасалмайды. Тамақ дәмдеуіш қоспаларға да мия тамыры қосылады. Қытай билігі 2008 жылдан бастап мия тамырын баж салығынсыз тасымалдауға рұқсат берген. Яғни, Қытай миядан 70-80 пайызға дейін пайдалы заттарды өндіріп алады. Ал косметологияда көш бастап отырған кәріс халқы да мия тамырларын күнделікті қолданушылардың қатарына жатады. Алайда шикізат тапшылығы салдарынан мияны бүгінде қолдан өсіруге көшкен. Бір кездері нарықты жаулап алған лакричные конфеті де мия тамырынан жасалған. Дәмі тіл үйіретін бұл тәттілерді Финляндия, Норвегия, Дания, АҚШ мемлекеттері экспорттап, зор байлыққа кенелуде.Тіпті, мия тамыры темірдің қуатын күшейтуге, тоқыма өнеркәсібінде де қолданылды. Қазір газдалған тәтті сусындардың денсаулыққа зиян екені жиі айтылуда. Бұл сусындардың құрамына қант қоспай-ақ, мия тамыры арқылы емдік қасиетін күшейтуге болады. Тәттілігі жағынан бұл өсімдік қанттан 50 есеге артық екенін қараша халық әлдеқашан дәлелдеп қойған. Сонымен қатар дүниежүзілік фауна, флора қорғау қауымдастығы қызыл мия­ны «Қызыл кітапқа» енгізілуге жатады деп мақұлдаған.Байлықты бағалай білдік пе?Иә, қолда бар алтынның қадірін білменгенге құт қонбайтыны белгілі. Біздің ел шикізат пен өсімдікке бай. Ал сол байлыққа көз тігіп отырған алпауыт мемлекеттер арыстандай ақырып, аш қасқырдай ұлып, жеріміздегі байлыққа көз тігіп отыр. Жасыратыны жоқ, елге, жерге жаны ашымайтын саудагерлер мия тамырын жасырын саудалап, істі болып жатқандары да бар. Байлықтың өзін білмей, аз ғана ақшаға үлкен байлықты айырбастап жатқан жандардың санасы таяз болса, оларға заң жүзіндегі таяқтың ұшын көрсету керек шығар бәлкім. Бір ғана мия тамыры, жайылымдық жердің жетіспеушілігіне алып келуде. Бүгінде жайылымдық жерден сән кеткенін көз көріп, жер дауына ұласқан мәселені жиі естіп жүрміз. Қарапайым қараша халық бұл мәселеге селсоқ қараған әкімшілікке базынасын айтады. Дұрыс-ақ. Бірақ жан-жақтан жұлмалап жатқан жұртшылыққа бір әкімшілік пен жергілікті полиция бөлімінің қауқары жете бермейді. Сондықтан бұл мәселемен ел болып, жұрт болып күресу қажет-ақ.Иә, біз қозғап отырған мәселе төңірегінде өткен жылдары ақын Жүрсін Ерман мен белгілі журналист Нұртөре Жүсіп Министрлікке хат жолдап, бос жатқан жерлердегі дәрілік өсімдіктердің елге тигізер қыруар пайдасына жан-жақты тоқталып өткен еді.<blockquote>– «...Қазiргi таңда қазақ жерiнде бос жатқан жерге бiржақты қарау үстем болып отыр. Сол бос жатқан жерде неше түрлi емдiк және дәрiлiк өсiмдiктер бар. Бiр ғана мия өсiмдiгi соңғы бiрнеше жылда түп-тамырымен қопарылып, Қытайға сатылып келеді. Қытай әлемдiк фармацевтика саласында ұлы төңкерiс жасап жатыр. Ненiң есебiнен? Негiзiнен, Қазақстан, Моңғолия секiлдi елдердiң табиғи дәрумендерге бай дәрiлiк өсiмдiктері есебiнен. Қазақстанның дәрiлiк өсiмдiктерiнiң есебiн алып, оны көздiң қарашығындай сақтап отырған отандық фармацевтикада оларды пайдаланып, табиғи байлығымызды дұрыстап игерудiң кешендi бағдарламасы бар ма? Егер осы сала дұрыс жолға қойылса, милл­лион гектарлап егiн екпей-ақ, Қазақстан экономикасына миллиардтаған табыс әкелуге болар едi ғой?!... Тиiстi мамандардан сарапшылар тобын жасап, Парламентке дәрiлiк өсiмдiктердi қорғау жөнінде заң жобасын ұсыну қажет деп бiлемiз», делінген болатын.</blockquote><blockquote>– Ауылда күнделікті мия теруге шығамын. Күніне 5-10 мың теңге ақша аламын. Азаннан бастап, күннің көзі ұясына батқанша жұмыс істейміз. Кешке дейін 600-700 бау мия тамырын жинап қоямыз. Кешкісін көліктеріне тиеп береміз. Аз ғана ақшаға қанша жердің сәнін қашырып жүргеніміз мені де қынжылтады. Қазір мия теру жұмысын тоқтаттым. Жердің миын шығарып, Жер-Ананы аялай білмегеннен ешқандай үміт жоқ екенін аңғардым. Содан бері өзімнің жеке кәсібімді ашып, тұрғылықты жұмысыммен айналысып келемін, – дейді шиелілік тұрғын Дәурен Үсен.</blockquote>Қателеспесеек, мия тамырының 1 келісі 200 теңгеден саудаланып жатыр. 1 тонна мия тамыры не бәрі 200 мың теңге. Ал бір күнде 15-20 адамды жинап, екі техниканы жалдап, жердің миын шығарып, мия теретіндердің бұл бизнесіне тоқтау салатын кез келген тәрізді. Бұл мәселеге жұмыла кірісіп, «Жер-Ананы аялайық» акциясын қолға алу қажет секілді. Қолда бар байлықты бағамдап, соны қорғай білсек, соның өзі бізге құт болып, қолға түсер пұл болар еді.

Дәурен Үсен: Мия іздеп, жердің миын шығарғым келмейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Түркістан облысында мектептегі мұғалімдер оқушылардың көзінше жаға жыртыспақ болды. Педагогтер арасындағы жанжал Мақтарал ауданындағы білім ошағында болған. Бұл туралы<a href="https://stan.kz/turkistan-oblisinda-mygalimder-okushilardin-kozinshe-zh-397562/"> Stan.kz</a> ақпарат агенттігі &nbsp;хабарлайды.Желіде тараған видеода мұғалімдер арасындағы дау-дамайдың ұл-қыздардың сабаққа ұлттық киім киіп келгенінен басталғаны айтылған.Педагогтер өз араларындағы түсініспеушілікті осылайша шәкірттерінің алдында шешпек болған. Мәселені оқушылар алдында айтқан мұғалімдер соңында бірін бірі желкелеуге көшкен.Кадрлардан педагогтардың төбелесуден тайынбай тұрғанын байқауға болады. Видеода ұстаздардың бірі оқушылардың ұлттық киіммен отыруына қарсы болды деп өзге әріптесін кінәлайды. Аталған жағдайға қатысты Түркістан облысының білім басқармасы комиссия құрып, тексерісті бастады. Әзірге білім ошағындағы дауға нақты не себеп және оқиғаны қашан болғаны белгісіз."Қазіргі таңда жан-жақты зерделеу үшін Түркістан облысының білім басқармасы мен білім сапасын қамтамасыз ету департамент өкілдерінен тұратын арнайы комиссия құрылды. Тексеру нәтижелері бойынша ҚР қолданыстағы заңнамасы аясында тиісті шаралар қабылданады. Мектеп оқушысына психологтар көмегі көрсетілді", – деді Түркістан облысы білім басқармасы басшысының орынбасары Айгүл Қасымбекова.Айта кетейік, бұған дейін&nbsp;Ақмола облысында бұрынғы мұғалім&nbsp;синтетикалық есірткінің ірі партиясымен ұсталғаны туралы жазған едік.&nbsp;Әйел Солтүстік Қазақстан облысындағы ауылдық мектептердің бірінде 10 жыл мұғалім болып жұмыс істеген, бірақ бірнеше жыл бұрын жұмысын тастап, есірткі қолдана бастаған екен.&nbsp;Фото: Видеодан алынған<figure class="media"><div data-oembed-url="https://youtu.be/Im0guiVDx30"><div style="position: relative; padding-bottom: 100%; height: 0; padding-bottom: 56.2493%;"><iframe src="https://www.youtube.com/embed/Im0guiVDx30" style="position: absolute; width: 100%; height: 100%; top: 0; left: 0;" frameborder="0" allow="autoplay; encrypted-media" allowfullscreen=""></iframe></div></div></figure>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары