<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Сейсенбі күні Әбділда Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында Алаш қозғалысының қайраткері, Түркістан өлкесі халықтарының азаттық күресі жетекшілерінің бірі, публицист Мұстафа Шоқайға арналған «Мұстафа Шоқай – әлем таныған тұлға» атты дөңгелек үстелі өтті. Шараға облыстың зиялы қауым өкілдері, еңбек адамдары, ардагерлер, ұстаздар, жастар, студенттер, ғалымдар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. Жиынға қатысушылар мемлекет және қоғам қайраткері, журналист, «Шоқайтану» ғылыми орталығының ғылыми жетекшісі, саяси ғылым докторы, профессор Ә.Бәкір, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент, қалалық мәслихат депутаты А.Мұсабаева, М.Шоқайдың ұрпақтары Р.Ерғалиева, У.Ашеков және М.Шоқай атындағы № 187 Ақпараттық технологиялар мектеп-лицейінің тарих пәнінің мұғалімі К.Еркебаева өткен ғасырда тұтас Түркістанның азаттығы үшін күрескен Мұстафа Шоқайдың тарихи тұлғасы мен идеясы жөнінде кеңінен сөз өрбітіп, пайымды пікірлерін ортаға салды. «Мұстафа Шоқай мұрасы» тақырыбында арнайы кітап көрмесі ұйымдастырылды. Көрмеге Мұстафа Шоқайдың әр жылдары жарық көрген кітаптары, мерзімді басылым беттерінде жарияланған мақалалары, Шоқайтанушы-ғалымдардың ғылыми еңбектері, кітаптары мен мақалалары қойылды.&nbsp;

Алаш зиялысына арналған дөңгелек үстел өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; ҚР Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында 2024 жылдың көктемгі дала жұмыстарына дайындық мәселесі қаралды. Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев көктемгі егінге әзірлік барысын баяндады.<blockquote>– Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнім көлемін 5 жылда екі есеге арттыру тапсырмасына сәйкес, облыста 187 мың гектар жерге дақылдар егіледі. Оның ішінде күріш көлемі – 83,9 мың гектар. Өткен жылмен салыстырғанда егіс көлемін 6,4 мың гектарға, оның ішінде күрішті 5 мың гектарға азайттық. Орнына суды аз қажет ететін дақылдар егісін арттырамыз. Сырдария өзеніндегі су шаруашылығы жағдайы күрделі болғандықтан, су лимиті әлі белгіленбеген. Мемлекетаралық Су шаруашылығы үйлестіру комиссиясының 86-отырысында вегетация кезеңіне су лимиті белгіленгеннен кейін егіс көлемі қайта нақтыланатын болады. Бөлінген лимитке сәйкес күріш егісі әлі де қысқаруы мүмкін. Өңірде көктемгі егін егу жұмыстары наурыз айының бірінші онкүндігінде басталды, мамырда аяқталады. Күріш сәуір айының үшінші онкүндігінде себіле бастайды. Ерте егілетін дақылдар – жаңа жоңышқа, жаздық бидай, арпа, мақсары, қант құмайы жерге орналастырылуда. Бүгінгі күнге 16,5 мың гектары егілді, – деді аймақ басшысы.</blockquote>Облыс әкімінің айтуынша, су үнемдейтін озық технологияны енгізу биыл 4,2 мың гектарға жеткізіледі. Оның ішінде тамшылатып суару әдісімен «Таң ЛТД» ЖШС 800 гектар жүгері, «Qaratau Fruits» ШҚ 80 гектар қарқынды бақ, «Ер Әлі» ШҚ 15 гектар, майда шаруашылықтар 1800 гектар, жеке қожалықтар 1005 гектар көкөніс, бақша егеді. Жаңбырлатып суару әдісімен «РЗА Агро» ЖШС 260 гектарға сүрлемдік жүгері, «Gamil Pro» ШҚ 200 гектар жоңышқа, «Жетікөл Жер» ЖШС 40 гектар күнбағыс егуді жоспарлаған.Күріш мелиоративтік дақыл болғандықтан, атыздарда су үнемдеудің бірден-бір жолы – лазерлік тегістеу. Биыл күріш алқаптарының 70 пайызы лазермен тегістеледі. Бұл суды 20 пайызға дейін үнемдеуге және өнімділікті 30 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Су тапшылығы жағдайында суды екінші рет қайта пайдалану үшін 351 су насосы дайындалды. Кепілді өнім алудың алғышарттарының бірі – тұқым және минералдық тыңайтқыштарды өз деңгейінде пайдалану. Тұқым дайындауда ешқандай мәселе жоқ, 100 пайыз қамтамасыз етілді. Минералды тыңайтқыштарға қатысты қосымша қаржыландыруды күтпей, жыл басында тыңайтқыш жеткізушілер және өндірушілермен жасалған келісімдер нәтижесінде бүгінгі күнге 52,8 мың тонна тыңайтқыш шаруашылықтарға жеткізілді. Бұл – қажеттіліктің 83 пайызы. Қаржысы шаруашылықтар және инвесторлар есебінен шешілді.Көктемгі дала жұмыстарын жүргізуге қажетті қаржы көлемі 26,7 млрд теңгені құрайды. Оның 87,1 пайызы немесе 23,3 млрд теңгесі қаржыландырылды. Каналдардың 134 шақырымы тазаланып, гидротехникалық құрылыстардың 75-і жөндеуден өтті. Ауыл шаруашылығы техникалары толық жөнделіп, егін егу науқанына қатысуда.Шаруашылықтардың қажеттілігіне сәйкес облысқа бөлінген 12,9 мың тонна арзандатылған дизельдің 40 пайызы жеткізіліп, 1 литрі 250 теңгеден босатылуда.Баяндама соңында Нұрлыбек Машбекұлы көктемгі дала жұмыстарына дайындық жеке бақылауында екенін және тиісті министрліктермен тығыз жұмыс жүргізілгенін айтты.Үкімет отырысынан кейінгі арнайы мәжілісте облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев аталған мәселеге орай жауапты тұлғаларға бірқатар тапсырма берді.<blockquote>– Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы жалпы өнім көлемін алдағы 5 жылда екі есеге арттыру жөніндегі тапсырмасын орындауды биылдан бастауымыз керек. Ол үшін Үкімет мақұлдаған егін шаруашылығы индикаторлары бойынша биылға болжанған көлемді агротехникалық талаптарды сақтап, мерзімінде егу қажет. Жанар-жағармай, тыңайтқыш, тұқым, қаржы және су ресурстарымен қамтамасыз ету басты назарға алынады. Бүгінгі күнгі мәлімет бойынша «Шардарадан» жоғары орналасқан «Тоқтағұл», «Әндіжан», «Қайраққұм», «Шарбақ» су қоймаларындағы су көлемі 12,1 млрд текше метр, бұл өткен жылдағыдан 700 млн текше метрге кем. «Шардара» мен «Көксарайға» жиналған су көлемі 1 млрд текше метрге аз. Вегетациялық кезеңде «Шардара» су қоймасына жоғарыдан қосымша 3 млрд текше метр су берілмесе, қиындықтар туындайды. Сондықтан жоғарыдан келетін су көлемі тұрақты, күнделікті бақылауда болуы керек, – деді аймақ басшысы.</blockquote>Жиында шаруашылықтардың «Аграрлық несие корпорациясы» арқылы «Кең дала» бағдарламасымен 2,5 млрд теңге несие алуы, ауыспалы егіс тәртібін қатаң сақтау, су үнемдеу технологиясы қолданылатын егіс көлемін ұлғайту мәселелері талқыланды.Мәжіліс қорытындысымен облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына жанар-жағармайдың бекітілген кесте бойынша жеткізілуін қадағалау, қаржыландыруды ұйымдастыру, Қызылорда қаласы және аудан әкімдерімен бірлесіп, бақшалыққа қажетті судың берілуін үйлестіріп, көлемін арттыру тапсырылды. «Арал-Сырдария» бассейндік инспекциясы егіске қажетті суармалы судың лимитін сәуір айының 5-не дейін нақтылауы тиіс. Ал «Қазсушар» мекемесінің облыстық филиалы көктемгі су алу науқаны басталғанға дейін су шаруашылығы нысандарын (каналдарды тазалау, гидротехникалық құрылыстарды, гидропосттарды) жөндеуді толық аяқтауға жауапты. Мұнан бөлек, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдеріне қажетті тыңайтқышпен, тұқыммен, жанар-жағармаймен қамтамасыз ету, жергілікті тұрғындардың картоп, көкөніс, бақша дақылдарын егетін қосымша жерін дайындауды 1 мамырға дейін аяқтау жөнінде тапсырма берілді. &nbsp;&nbsp;

Өңір − көктемгі дала жұмыстарына дайын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылордалық Бекзат Жақып – қолөнер, ұсталық пен зергерлікті атадан балаға мирас етіп келе жатқан кәсіпкер. «Әулетімізде бұл өнер төртінші ұрпақ ретінде маған жалғасқан. Өтеу, Жақып, Нақып деген аталарымыз қолөнерлікті кәсіп еткен. Әкемнің есімі – Әліп. Ұсталықты да, зергерлікті де бала кезімде әкемнен үйренгем.&nbsp; Кеңес үкіметі кезінде ұлттық дүниелердің бәрі жатық боп кетті. Зергерлер сол кезеңде халық жауына айналды. Бабаларымның тығылып, ешкімге көрсетпей жүрген өнері маған қанмен дарыған екен» дейді зергер. Айта кетейік, ассортиментте белдік, зергерлік бұйымдар, саз балшықтан жасалған дүниелер бар. Ұлттық бұйымдарды жасауға арналған күмісті жан жақтан, соның ішінде банктерден немесе Астана қаласынан арнайы ресми дүкенінен сатып алады екен. Ұстаның ұсталық пен зергерлік жұмыстарының басы қасында болатын қолғанаты, көмекшісі – ұлы. Өзінің айтуынша, әкесінің жанында жүріп қолөнерге қолы біраз жаттығып қалғанымен, студент болғандықтан шеберханада отыруға қолы бос бола бермейді. &nbsp; – &nbsp;Тұрақты тұтынушыларым көбеюде. Бұрынғымен салыстырғанда қазір тапсырыс берушілер мен қызығушылар саны артқан. Тіпті қазақстандықтар ғана емес, басқа жақтан да тапсырыс беріп жатады. Мәселен, қамшыны көбіне әйел адамдар сатып алады және тапсырыс береді. Жалпы оны үйіне іліп қою үшін алып, киелі зат ретінде қарайды. Қамшының бөліктерінің бәрі табиғи өнімдерден жасалады. Үшқоңыр ауылының тобылғысы мен бұқаның қайысынан құрастырамын. Ал зергерлік бұйымдарға қажет күмісті жан жақтан алдырамын. Сазсырнайдың сазы – өзіміздікі. Керамика, яғни, қыш материалымен бұйым жасайтындар топырағын Өзбекстаннан, Алматыдан алдыратын. Мен Сыр елінің балшығын пайдаланудамын. Сазсырнайды, үскірікті көбіне кішкентай балаларына ойыншық ретінде тапсырыс береді. Мысалы, үскірікпен ойнауға, әуен шығаруға жоғары музыкалық қабілеттің қажеті жоқ. Телефонға үңіліп, дүкеннің пластмасса ойыншықтарына таңданбайтын балаларға ойын ретінде де, зейіні мен музыкалық қабілетін дамыту үшін де үскірік таптырмас құрал болмақ. Әсіресе, соңғы кезде үскірікке тапсырыс беретіндер қатары артуда. Балам дамысын деген жас атааналар жақсы таңдау деп ойлаймын, – дейді ұста. Қолөнерші кәсіпкердің ұсталық пен зергерлікпен айналысып жүргеніме биыл отыз үш жыл толыпты. Жан-жақтағы қолөнер саласының жаңалықтарына құлақ түріп, түрлі қалаға, әр қилы көрмелерге барып, халықаралық. республикалық көрмеден ұлттық бұйымдары орын алатын ол жыл өткен сайын тұтынушының талғамы нені талап ететінін, қандай зат сұраныста екенін біліп жүретінін айтады. Тіпті қолөнер бұйымдарын жасауға тың идея, жаңа өзгерістер де осындай қолөнершілердің басы қосылатын көрмелерден кейін туындайды екен.&nbsp; «Адамда арман азайған ба? Жасымыз келген сайын ата-бабамнан мұра боп қалған қолөнерді өзім де ұрпағыма, жастарға дарытып, шәкірт тәрбиелегім келеді. Қолөнер, осы ұлы өнер үзілмесе екен деймін. Әкеден балаға қалатын байлық пен мұра – ақша емес, өнер мен тәрбие болуы керек» дейді ол.

Зергерлік зеріктірмейтін іс

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақтың «қыдырып қайтайық» деген сөзінің аясы кең. Себебі ел азаматтарының саяхаттауға деген құмарлығын айтып жеткізу мүмкін емес. Кейбір жандар саяхаттау үшін ғана жаралғандай. Жаңа, қызықты оқиғаларды бастан кешуді жаны қалап тұрады. Ал кейбір адамдар оны дүниетаным кеңейтудің жолы емес, тек демалыс деп қана ұғады. Қалай десек те, екі топтағы жандар да қаражаты мен күш-қуатын қыдыруға, ел тануға жұмсайды. Сондай жерлесіміздің бірі, жиһанкез – Әсем Қаһарманова.<blockquote>– Саяхаттау – менің бала күнгі арманым. Оқушы кезімде география пәнінен сабақ беретін Дария апайымның қолынан үлкен әлем картасы түспейтін. Сабақтың 45 минуты картадағы 190-нан астам мемлекет пен астаналары, аралдар мен мұхит, теңіздердің атауын жаттаумен өтетін. Тақтаға шығып картадан аталған мемлекеттерді тауып, тарихы туралы түсінік айтатынбыз. Сол кезеңде “бір күндері осы мемлекеттерді аралайтын уақыт келеді” деген іштей сенім болатын.Шет мемлекетке алғашқы сапарым 2014 жылы басталды. Ол уақытта студент ретінде басты мақсатым – білім алу еді. Академиялық ұтқырлық бағдарламасы арқылы 2014 жылы Қырғызстан мемлекеті, Бішкек қаласы Жүсіп Баласағұни атындағы Қырғыз Ұлттық универсиетінде білімімді шыңдап, 2016 жылы Қытай елі Санджы қаласының белді оқу орнында тәжірибе жинақтадым.Мысалы тіл үйренудің басты әдісі – тәжірибе. Қытай тілі сабағының бірінші күнінде теория жүзінде ереже жазып, саудаға байланысты жаңа сөз жаттасақ, екінші күннің тапсырмасы дүкендерге барып, жаңа сөздерді пайдаланып, сатушылармен сөйлесіп, керек заттарымызды алу болатын. Мұғалім үндемейді, бірақ бізбен бірге еріп жүреді және сол арқылы бізді бағалайтын, – деді Әсем Бекнұрқызы.</blockquote>Оның айтуынша, әр елдің өзіне тән білім жүйесі бар. Ешбірі салыстыруға келмейді. Оқу барысында өзіне керек ақпаратты түртіп алып отырған.Жиһанкез ару саяхатшы ретінде осы кезге дейін 10 мемлекет, 25-тен астам қаланы аралап үлгерген. Атап айтқанда, Ресей, Қытай, Моңғолия, Түркия, Қырғызстан, Өзбекстан, Еуропа мемлекеттері.<blockquote>– Еуропаға саяхат кезінде ұнағаны – қалалар тұрмақ мемлекеттердің бір-біріне жақын орналасқаны. Аз уақыт аралығында автобуспен бірнеше мемлекетке барып-қайтуға болады. Барған әр қаланың орындары бөлек. Керемет пейзаждар, қайталанбас табиғат, ежелгі сәулет, тарихи ескерткіштер – бәрін бір уақытта Еуропадан табуға болады. Ерекше ұнағаны Испанияға тиесілі Балеар архипелагының астанасы – Пальма де Майорка аралы. Бұл қала заманауи және ортағасырлық сәулет өнерінің ерекше қоспасы. Мұнда ежелгі соборлар мен тар көшелер, ыңғайлы қонақ үйлер мен қалалық ғимараттар тамаша үйлесім тапқан. Орта ғасырда басқыншылық соғысынан кейін шіркеуге айналған мешіт те осында орналасқан.Биыл іс-сапармен Моңғолияда болдым. Бұл ел көпшілік үшін жұмбақ мемлекет. Мен үшін де солай болған. Сапар аясында жарты әлемді жаулаған Шыңғыс ханның ту тіккен жерін жаңа қырынан таныдым. Бір қызығы, моңғол азаматы елдің кез келген аймағынан тегін 0,7 гектар жерге киіз үйін тігіп, өмір сүре береді. Салт-дәстүрлерінің өздеріне тән өзгешелігі бар, ал ұлттық ойындары бізге ұқсас келеді, – дейді Әсем.</blockquote>Саяхат азарт ойыны секілді, ел аралаған сайын құштарың оянып, тынысың ашылады. Ол үшін де өмір салтына айналып бара жатқандай. Әр жылын жоспарлағанда саяхатқа міндетті түрде арнайы күн белгілеп қояды.<blockquote>– Жалпы демалудың екі түрі бар: бірі теңіз жағалауларында суға түсіп, күнге күюді ғана мақсат ететін пассивті демалыс болса, ендігісі қала аралап, жергілікті музейлерге барып тарихымен танысу, тұрғындардың тыныс-тіршілігі мен мәдениетін көзбен көру активті демалыс түрі. Маған екінші түрі жаныма жақын.Жақындарым мен достарым үшін мен кішкентай жолдорбасы бар саяхатшы Дарамын. Осы тұста саяхатшы мен туристің айырмашылығын білген жөн секілді.Турист тек оншақты күнге тур алып, турагенттің жоспарына сай елді аралап, көре алады. Ал саяхатшы шетелге шыққанда жүріп өтетін маршрутын өзі белгілейді, қаласа жоспарын, бағытын оңай өзгерте алады. Сәйкесінше, саяхатшының күнделікті өмірі де туристке қарағанда ерекше, қызыққа толы болады. Себебі жоспарсыз шытырмандарға тап болуыңыз да мүмкін. Мысалы, сіз бүгін бес жұлдызды қонақ үйде жатсаңыз, ертеңіне әуежайда түнеуіңіз де ғажап емес. Кез келген жағдайға дайын болу керек, – дейді жиһанкез.</blockquote>Жасыратыны жоқ, саяхаттау адамды төзімді әрі мықты етеді. Жиі саяхаттайтын адам жолсапар барысында әртүрлі жағдайларға тап болады, өзі үшін жаңалық ашады. Соның нәтижесінде оның тез шешім қабылдап, әрекет ету қабілеті арта бастайды.<blockquote>– Ақшаны дұрыс жұмсауды үйренесің. Шет елде жүріп, сол елдің тілін білсеңіз жақсы, білмеген жағдайда жол сұрау үшін ымдап түсіндірудің өзі сіздің коммуникациялық, адаммен қарым-қатынас орнату, тез тіл табысу қасиетіңізді дамытады. Жаңа ортаға оңай бейімделу әр саяхатшыға тән. Сонымен қатар дүниетанымы, жалпы таным көкжиегі үнемі кеңейіп отырады.Сондықтан өзім үнемді саяхаттау үшін 5 лайфхакты естен шығармаймын. Біріншісі, ұшаққа билетті арзан алу үшін 1-2 ай бұрын тапсырыс беру немесе тікелей рейс емес, белгілі бір қалаға дейін ұшып, сол жақтан отыруға болады. Екіншіден, қымбат дәмхана емес, көшеден тамақтану немесе қоғамдық асханалардан тамақтану, бес жұлдызды қонақ үй емес, хостель жалдау арқылы үнемдеуге болады.Саяхаттың негізгі мақсатын ұмытпаған абзал, яғни сіз шоппинг немесе туған-туыстардың әрқайсысына естелік кәдесыйлар аламын деп қаражатыңызды шашқаннан гөрі жаңа әсер алуға жұмсағаныңыз жөн. Экскурсия жүргізушінің немесе гидтің ақылы көмегіне жүгінбей, көретін жеріңіз туралы деректерді өзіңіз алдын ала оқып алып немесе экскурсшы жалдаған топқа қосылу арқылы ақпаратқа қанық бола аласыз.Алғаш саяхаттап отырсаңыз, өз еліміздегі жерлерден бастауыңызға болады. Елімізде туризм жоғары деңгейде дамымаса да, көруге тұрарлық әсем жерлер аз емес. Ал шет елдерге келер болсақ, біздің елімізге жақын орналасқан Өзбекстан, Ресей, Түркия мемлекеттерінен бастасаңыз болады. Аталған елдерді аралау қалтаңызға салмақ түсірмейді, ұсынары көп.Саяхат кезінде табиғаттың түрлі ғажайыптары кездеседі: көк аспан, биік таулар, терең мұхиттар, ұшы-қиыры жоқ кең дала. Бұл мен үшін шексіздік пен еркіндік ұғымымен парапар түсінік, – деді Ә.Қаһарманова.</blockquote>

Қызылордалық саяхаттауға қатысты лайфхакпен бөлісті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Жас жұбайлар бірге болуға сеніммен серт етеді. Куәгерлердің көзінше жары болуға келісімін береді. Бұл – ең жауапты әрі аяулы сәт. Осы орайда өңірімізде «Отбасы» орталығы бой көтеріп, лентасы да қиылған болатын. Енді зәулім ғимарат жанұя игілігіне жарауға әзір. Бұл туралы «Отбасы» орталығы басшысының орынбасары Ұлбосын Қылышбаевамен әңгіме өрбіткен едік.– Шариғат шартына сәйкес неке қию мешітте өтеді. Ал неке сарайы АХАТ бөлімінің жұмысын жандандырды десек болады. Айтыңызшы, орталық ашылғаннан бері қанша неке тіркелді? Мұнда табан тіреген жас жұбайлардың сезім күйімен бөліссеңіз…<blockquote>– Отбасы орталығы өткен жылдың қыркүйек айында салтанатты түрде ашылып, сол уақыттан бері жұмыс істеп келеді. Осы уақыт аралығында 70-тен астам жұп неке қидырды.Кез келген адам үшін үйленіп, отбасы болу ең маңызды кезең әрі жауапты іс. Сондықтан неке қию алдындағы қуаныш пен қобалжу баршаға тән сезім. Жастардың шаңырақ құрып, үлкен өмірге аяқ басқан сәттерін көру әрине ерекше.</blockquote>– Отау құрған екі жас шағын мемлекеттің моделін құрады. Демек бұған аса дайындық керек. Сіздің ойыңызша, ұл мен қыздың міндеті қандай?<blockquote>– «Отан отбасынан басталады» деп тегін айтылмаған. Яғни мемлекеттің ең басты байлығы – халық болса, қоғамда халықтың тұрмыс жағдайымен қатар, бақытты болуы да үлкен рөл атқарады. Ал адам отбасы құру арқылы бақытын еселейді. Отау құруға ниетті ұл-қыздың негізгі мақсаты да бақытты отбасы құру. Ол үшін өз өмірі мен іс-әрекетіне жауапкершілікпен қарауы қажет. Яғни сезіммен ғана емес, саналы тұрғыда қабылданған шешім арқылы шаңырақ көтеру маңызды. Одан кейін бір-біріне деген сыйластық, сүйіспеншілік болса отбасының іргетасы берік, шаңырағы биік болып, үй іші бақыт пен шаттыққа толы болары сөзсіз.</blockquote>– Неке сарайына немкетті қарап, «даңғарадай зал тек неке қиюмен шектеле ме?» деген сыңаржақ пікір де айтылды. Бірақ бүгінде отбасы орталығына айналуы ғимараттың ғибратқа толатынын білдірді. Мұнда тағы қандай қызметтер көрсетіледі?<blockquote>– Үйленуге бір ай бұрын өтініш білдірген жас жұбайлар отбасын жоспарлау мақсатында медициналық тұрғыдан тексеруден өте алады. Ата-ана үшін қуанышты шақ – сәби сүю. Сондықтан жастар денсаулығы орталығы мамандары жүктілікті жоспарлау, бедеуліктің алдын алу бойынша кеңес береді. Ер мен әйел денсаулығындағы созылмалы ауруларды емдеу арқылы бала босану мүмкіндігі туралы хабардар болады.Тіпті жұмыссыз жүрген жастар орталықтағы «Мансап» бөліміне келсе, мамандығы бойынша жұмысқа орналасуға ықпал жасаймыз. Ал «Бақытты отбасы» бөлімі жас отбасыны тұрғын үймен қамтамасыз етеді. Бұл ретте «Отбасы банк» филиалының қызметкерлері жастарға үй алудың тиімді жолдарын қарастырып, бағыт береді. Сондай-ақ «Бақыт мекені» бөлімінде қазақы отбасының құндылығы мен тәрбие туралы түсіндіріледі. Мұның бәрі отау құратын жастарды жаңа өмірге дайындайтыны сөзсіз. Жас жұбайлардан болашаққа деген сенім мен үмітті байқап, жолдары ашық болсын деп іштей тілеп тұрамыз. Яғни орталық – берекелі ғұмырдың баспалдағы іспетті.</blockquote>– Қоғамда резонанс тудырған «Бірақ» бағдарламасы бірінші шығарылымынан-ақ жабылды. Әйелдің жан-айқайы мен ішкі күйзелісі көп көңілін күйретті. Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алуда отбасы орталығы қандай шараларды жүзеге асырмақ?<blockquote>– Тұрмыстық зорлық-зомбылық өте өзекті мәселе. Отбасылық мәселеге тап болған әйелді зорлық көрсеткен күйеуіне қосуға тырысу дұрыс емес. Бұл одан да сорақы жағдайға алып келуі мүмкін. «Ұлт болам десең, бесігіңді түзе, ол үшін әйелдің хал-жағдайын түзе» деген сөз әлі күнге дейін маңызды. Зорлық-зомбылықтың көбеюіне әр түрлі себеп бар. Бірі – тәрбие, екіншісі – тұрмыстың төмендігі, үшіншіден – ерлі-зайыптылар арасына басқа тараптардың араласуы. Түптеп келгенде мұның бәрі адамның психологиялық тұрғыдан әлсіз әрі сауатсыз болуы деп ойлаймын. Себебі кез келген адам өзінің эгокүйлерін сау басқара алатын болса, ішкі-жан дүниесіне үңіле алса, басқа адамға жанашырлық таныта алса, бәлкім, бүгінгідей статистиканы азайтар ма едік?! Орталықта бұл мақсатта тұрақты түрде психолог жұмыс істейді. Яғни жастардың әлде де бір-бірін танып білуіне үлес қосады. Жан саулығына қатысты кез келген сұрақтарға жауап береді.</blockquote>– Бір құмалақ бір қарын майды шірітеді дейміз. Соңғы уақытта орын алған жайттар ер-азамат атауы мен әке рөлін түсіріп жіберген сыңайлы. Сіздіңше, заңнан басқа отбасы институтын сақтаудың негізі не?<blockquote>– Әр отбасы жеке мемлекет. Ол мемлекеттің іргетасын қалаушы, басқарушы – отағасы, әке. Отбасының рухани, материалдық жағынан құлдырамай, мықты болуы әкеге байланысты. Алайда әке болу бар да, әке бола білу тағы бар. Өкініштісі, бала тәрбиесіне келгенде көп жағдайда отанасына ысыра салатын әке жетерлік.Бұрын бала санасында, әсіресе ер баланың санасында әкені тұлға ретінде қалыптастыруда ананың рөлі ерекше еді. Анамыз әкеміздің қабағына қарап өсуге бейімдеп, тәрбиелеген болатын. «Әкең жұмыстан келеді», «әкеңмен ақылдас», «әкеңнен сұран» деген секілді қарапайым ғана тәрбиені санаға аналар құйып өсірді. Қазіргі таңда әкенің рөлі сәл төмендеп қалғандай көрінеді. Баланың әкеден гөрі анасына иек артуы басым болып кетті. Менің ойымша, ұл рухты, намысты болып ер жетуі үшін әкесінің тәрбиесін көп көру қажет. Сонда бала әкенің бүкіл тұлғалық болмысына, өмірлік ұстанған принциптеріне қарап, бой түзейді.Әкенің рөлін көтеріп, абыройын арттыру үшін ана ықпал етуі тиіс. Бірақ қазір бала ақылды. Кімнің көңіл бөліп, бөлмеуін өзі саралай алады. Сондықтан әкелер отбасына, бала тәрбиесіне уақыт тауып, көңіл бөлгені құба-құп. Сонда отбасындағы, бала алдындағы, жар алдындағы рөлі ешқашан аласармақ емес.</blockquote>– Сұхбатыңызға рақмет!

«Отбасы» орталығында 70-тен аса жұп неке қидырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өнер – жастан. Өмір есігін ашқан әрбір жанның Құдай берген дарыны немесе өнері болады. Соны дұрыс таба білген, өнерлі жан өмірден де өз орнын табады. Өнер адамның әрбір кезінде берілуі мүмкін. Десе де, қолы шебердің көпшілігі балалық шақтағы қызығушылықтан туғанын алға тартады. Ал кейде осы қызығушылығы кәсіпке айналып, өміріне серік ететіндер де бар. Осындай жанның бірі Эльвира Шыңғысбекова – Төретам кентінің тумасы. Осында мектеп табалдырығын аттап, оны бітірген соң есепші мамандығы бойынша жоғары білім алады. Мамандық бойынша бір жарым жыл ғана еңбек етеді. Тұрмысқа шығып, ана атанған соң үйден бала кезден бойына сіңірген өнерін жалғастыруды ойлайды.<blockquote>– Алғашында үйден орамал тігіп, әлеуметтік желі арқылы сататынмын. Кейіннен фетрден ою жасадым. Былтыр мемлекеттен берілген қайтарымсыз грантқа 2 түрлі тігін машинасын және тігіншілерге өте қажетті бу үтігін алдым. Қазір тұтынушылардың тапсырысы бойынша қазақы қамзол, көйлек, шапан, тақия тігеміз. Сатып алуға да, уақытша жалға алуға да болады. Қазақстанның барлық қаласына жеткізу қарастырылған. Қоғамдық жұмысшы негізінде бір адамды жұмыспен қамтып отырмын, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Қолөнер – қазақ халқының ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан асыл мұрасы. «Шеше көрген тон пішер» демекші, кейіпкеріміз осы асыл мұраны әжесінен бойына сіңіріп өскен. Ал кәсіпке құмарлығы әкесінен дарыған.<blockquote>– Кәсіпкердің қызы ретінде біз мұндағы қиындықтар мен артықшылықтарды бала кезден танып-біліп өстік. Қазір екі баланың анасымын. Қазір көз алдыңызда тұрған мына дүкенде мен 4 жыл сатушы қызметін атқардым. Айдана есімді кәсіпкер келіншектің ізбасарымын десем де болады. Ол қазақы киім тігудің шебері, әрі менің кәсіп бастауыма себепші болған жан. Бар білгенін жасырмай үйрете білді. Мен үшін кәсіптің артықшылығы мол. Отағасым да жақында кәсіпке бет бұрып, тағы бір отбасылық кәсіпті қолға алудамыз. Бір баламыздың мүгедек болуына байланысты кәсіптің біз үшін орны бөлек. Баламыз үнемі жанымызда, көз алдымызда. Ұл-қызымыздың несібесіне шүкір бұйырғаны болып жатыр. Кәсіпкер болған соң, өсе бергің келеді. Мен тек бір бағытты ғана ұстап отыратын кәсіпкер емес, жан-жақты болғым келеді. Отағасым екеумізде арман-мақсатымыз ортақ. Барлығын бала-шағамызбен бірге жүріп, бағындырып келеміз. Егер, мен осындай бала тәрбиелеп отырмын деп үкіметке қол жайып отыра берсем, мұндай нәтиже болмас еді. Яғни жақсы өмір сүргің келсе, өзің еңбектенуден қашпауың қажет. Ешнәрсе оңайлықпен келмейді. Тек қорықпай тәуекел ету керек, – дейді Эльвира Төребекқызы.</blockquote>Расында да, біз ауыз толтырып айтып отырған толағай табыстардың тасасында таудай талаптан бөлек, талмай еңбектену мен табанды ізденіс жатыр. «Мақсат жолында тынымсыз тер төкпесем, жетістікке жете алмаған болар едім» дейді ол. Абай сөзімен айтсақ, «Еңбектенгенді Құдай да құр тастамайды». Ісмерлігі мен өзінің табандылығының, бірнеше істі үйлестіре алуының арқасында бүгінде қос кәсіпті дөңгелетіп отырған кейіпкеріміз мақсаты – айқын, жоспары – нық.<blockquote>– Маған әр күн сайын әртүрлі адамдардан «шағын бизнесім бар, бірақ қалай дамытарымды білмеймін», «дипломым бар, жұмысым жоқ» деген сынды хабарламалар да келіп жатады. Осы тұрғыда менің жауабым бойыңдағы қабілеттерді дамытып, оларды табыс көзіне айналдыра білсең, қосымша білім алып өзіңді жетілдірсең, жұмыссыз қалмайсың. Ең бастысы, өз өміріңе жауапкершілік тек өзіңде екенін түсіне білуің керек. Шағын бизнесті дамытудың қарапайым болса да көпшілік мән бермейтін қағидалары бар. Осы қарапайым алгоритмді түсініп, әрі қарай өз өміріңді қолға алып әрекет етсең, сөзсіз табысқа жетесің. Ең бастысы өзіңнің біліміңді арттырып, қабілетіңді көте¬руің керек. Біз өз кәсібімізді дөңгелете жүріп, ұлтымыздың мәйекті мәдениетін дәріптеуге тиіспіз, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Қазіргі дамыған заманда жеңіл өнеркәсіпті өрге сүйреудің маңызы зор. Көңілімізге медет сыйлаған бір нәрсе, Эльвира қалыптастырған отандық өнімдерде ұлттық болмысымыздың исі бұрқырайды. Ол тіккен киімдерде ұлттық қасиет-қалыбымыздан сыр шертетін ою-өрнектеріміз үйлесімді көрініс тапқан. Мұндай ерекше киімдерге қыз-келіншектер тарапынан да сұраныс жоғары көрінеді. Кәделі кәсібін ұлтымызды танытуға ұластырып жүрген кәсіп иесінің ісі берекелі болғай.

Эльвира Төребекқызы: Кәсіпкерге жан-жақтылық керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгін Қызылорда облысы әкімдігінде квазимемлекеттік секторда «ISО 37001:2016 Парақорлыққа қарсы менеджмент жүйесі» халықаралық стандартын енгізу мәселесі бойынша оқыту семинары өткізілді.Іс-шараға Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қызылорда облысы бойынша департаменті басшысының бірінші орынбасары А.Ашиков, Қызылорда облысының әкімі аппараты басшысының орынбасары Е.Бәкіров, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы Қызылорда облыстық филиалының директоры М.Айтимов, жергілікті атқарушы органдар мен оларға қарасты квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары және комплаенс-қызметіне жауапты мамандары, сонымен қатар қала және аудан әкімдіктері (онлайн режимде) қатысты.Кездесу барысында, Превенция басқармасы басшысының орынбасары О.Мырзағалиев квазимемлекеттік сектор ұйымдарында комплаенс-қызметінің және ыбайлас жемқорлыққа қарсы халықаралық стандартын енгізу маңыздылығын айтып өтті.ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының &nbsp;Қызылорда облыстық филиалының профессоры, заң ғылымдарының кандидаты А.Мадалиева аталған стандарт туралы жан-жақты мәлімет берді.Шара соңында жергілікті атқарушы органға квазимемлекеттік ұйымдарда комплаенс-қызметіне дербес штат бөлу және ұйымда ISO 37001 халықаралық стандартын енгізу мәселесін қарастыру ұсынылды.Айта кетейік, ҚР сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспарының 12-бабына сәйкес, квазимемлекеттік және жеке секторлар қызметіне ISO 37001 сыбайлас жемқорлыққа қарсы халықаралық стандартын ерікті түрде енгізу көзделген.Стандарттың мақсаты – ұйымға сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, анықтау және шаралар қабылдау үшін әзірленген, негізделген тиісті тетіктерді енгізуге көмектесу.Қазіргі таңда өңірімізде «Қызылорда газ тарату жүйесі» кәсіпорны аталған стандарттан өткен жалғыз мекеме болып табылады.

«Парақорлыққа қарсы менеджмент жүйесі» стандартын енгізу мәселесі бойынша семинар өткізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» акционерлік қоғамының тұрақтандыру қорындағы бірқатар азық-түлік тауарларының бағасы төмендетілді.15 наурыздан бастап арзандаған тауарлардың тізімінде басты пияз, қырыққабат, өсімдік майы, қарақұмық жармасы бар. Басты пияздың бағасы бұрын 50 теңге болса, бүгінде 30 теңгеге түсірілді. Ал қырыққабат 115 теңгеден 55-ке, өсімдік майы 520-дан 350 теңгеге, қарақұмық бұрын 300 теңге болса бүгінде 230 теңгеге арзандатылды.Тұрақтандыру қорының жұмысы жөніндегі басқарма басшысы Мейрамбек Кеңесұлы бүгінде маусымаралық кезеңнің аяқталуына орай азық-түлік тауарларының бағаларын түсіріп жатқандығын айтты. Мысалға, базардағы пияз бағасы бүгінде 80-120 теңге аралығында болса, осы бағаны тұрақтандыру мақсатында корпорация арқылы барлық аудандар мен қалада жуаны қазіргі кезде 30 теңгеден сату ұйымдастырылуда деді.Айта кетейік, тұрақтандыру қорындағы бұл әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерін қаламыздағы 37 әлеуметтік дүкен мен 10 ірі сауда үйлерінен және үй жанындағы дүкендерден төмен бағада сатып алуға болады.Фото: gov.kz

Май 350 теңге: Тұрақтандыру қорындағы бірқатар азық-түлік бағалары төмендетілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Төрт түлік мал қазақтың тұрмыс-салтымен бірге келе жатқан байлығы әрі күнкөрісі. Малдың жайын жасаған атамыз қазақ дала кезіп, көшіп-қонып жүрген. Оның ішінде қой шаруашылығы қоңыр түтінді қазақ үшін жайлысы болып саналған. Бүгінде Қармақшы ауданында 68 мыңнан аса қой-ешкі болса, оның 5033-і шаруашылықтар бағымында.&nbsp;Күзгі мезгілі жиын-терімнің науқаны біткенде жыл сайын озаттар анықталады. Диқан қауыммен қатар барша еңбек үздіктерінің марапатында мал шаруашылығы саласының да ерен ерлері мерекеде қошеметке құрметке ие болады. Олардың қатарында қой басын 100 пайыз аман сақтап, 554 аналықтан 460 бас қозы алған қармақшылық Марал Бертаев та бар.&nbsp;Шопан өткен жылы жыл көлемінде 2 тоннаға жуық ет өндіріп, үзеңгілес әріптестерінен озық шығып отыр. Ол мал шаруашылығымен 2006 жылдан бері тұрақты түрде айналысады. Оған дейін атакәсіптің тізгінін оның ата-анасы ұстаған. Жарты ғасырдан астам уақыт қой өсіру – Бертаевтар отбасының кәнігі. Әр нәрсенің өз бабы болатыны секілді, қой басын көбейтіп, оның өнімін игілікке жаратуды қолға алған кәсіп иесі малдың жайын жақсы біледі. Бала кезінен көріп өскен ісі болғасын оған бұл шаруаны дөңгелетіп әкету қиындық келтірмеген.&nbsp;<blockquote>– Мал шаруашылығы қай қазаққа да жат емес. Аталарымыз жазира далада көшіп-қонып жүріп, жанның да, малдың да жағдайын жасаған. Оның үстіне жолдасым үнемі қолдап, демеп отырады. Бейнетін де бірге көтерісуде. Қой малы жуас келеді. Сүтінен ірімшік қайнатуға болса, жүнін де тоқымаға пайдалануға таптырмас дүние. Еті боса да жесеңіз азық. Қазір медициналық тұрғыда қойдың еті дәтке қуат, денге шипа. Қайсысын да кәдеге жарата білгенге малда пайда жетерлік. Ата-анам өмірден өткенше осы малдан қол үзген емес. Олардан кейін малға иелік етіп, өзім жалғастырудамын. 17 жылдан бері шаруашылықты қолымнан келгенше дамытып келемін, – дейді Марал Бертаев.</blockquote>Кәсіпкер бүгінде мал басын көбейтіп қана қоймай, асылдандыруды да қолға алған. Сол арқылы бірқатар жетістікке де жеткен. Ол қой шаруашылығымен бірге мүйізді ірі қара бағумен де шұғылданады. &nbsp;Малдың төлін асылдандырып отыруды маңызды санайтын азаматтың бұл жөнінде өз айтары бар екен.<blockquote>– Осы кезде шаруашылықта түліктің үш түрін, атап айтқанда жылқы, сиыр, қой малын игеріп отырмын. Асылдандыруда бастапқыда Ақтөбе облысынан жартылай қылшықты Еділбай қошқарын алатын едім. 2 жыл бұрын Жаңақорғаннан гисарь тұқымдас қошқарын әкеп салуды бастадым. Сондай-ақ сиырды асылдандыруда да Оралдан ақбас тұқымды бұқалар әкеліп, оның төлін көріп жатырмыз. Мемлекеттен бірер жыл бұрын субсидия берілетін. Қазір ештеңе алмаймыз. Сонда да болса атакәсіпті тіршілік қып, әрекетімізді жасаудамыз. Қойдың аналық басы 500-дің үстіне шықты. Одан өнім алып, керек кезінде сатып қыстайғы жем-шөбімізді дайындаймыз. Малды дұрыстап күтіп-баптасаңыз ғана ол өнім береді. Аң-құстан да абай болу керек. Қыстауымыз Жосалы ауылдық округі жолы трассасындағы Сортөбе деген жерде болса, жаз жайлауым – Байқоңыр маңындағы Шилібай, Бөдене атты бұлақтың басы. Сонда малды төлдетеміз. Қырықтық та осында жүргізіледі. Күн суытқанда қыстауға қарай көшеміз, – дейді өткен жылдың «Үздік шопан» номинациясының иегері шопан атаның таяғын қастерлеп ұстайтынын білдіріп.</blockquote>Марал Бертаевтың шаңырағының шырайын келтіріп отырған жан жары Гүлжайна Аяпова жолдасының өмірде де, еңбекте де қолдаушысы, қай істе де адал көмекшісі. Екеуі бақытты отбасында 1 қыз, 2 ұл тәрбиелеп өсіріп отыр. Ерлі-зайыптылар аудан-қаладағы бар қызықтан қалып қойдық демейді, олар үшін мал шаруашылығын өркендету – басты мақсаттары. «Кәсібімізді әрі қарай да дамытып, мал санын арттыруға жұмыс жасай береміз. Себебі бар береке – еңбекте» дейді олар жоғары көңіл-күйде.

Қармақшылық үздік шопан мал басын көбейтудегі сырымен бөлісті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шиелі ауданындағы ең өзекті мәселенің бірі – электр жарығының жай-күйі. Өйткені жел үп етсе, жарық жылп етіп сөне қалады. Тіпті биылғы қыс электр желісін жаңалау керектігін нақтылай түскендей. Мұның салмағын аудан басшылары да жақсы түсініп отыр. Бірақ бұл мәселе бір жылда шешіле қоюы екіталай. ХХ ғасырдың 60-70 жылдары жүргізілген электр желілері мен бағаналарды жаңалауға қомақты қаржы керек-ақ.Жалпы Шиелі ауданында ВЛ-35 кВ - 195,3 км, ВЛ-10 кВ - 434,4 км, ВЛ-0,4 кВ - 516,1 км барлығы 1145,8 км электр желілері бар. Оның 78 пайызының тозығы жеткен. Мұны сала мамандары растайды. Бүгінде электр желілерінің үзілуі, бағаналардың сынуы жиі орын алады. Әсіресе, күздегі жаңбыр, қыстағы қалың қар мен боран кезінде ауылдық округтер түгілі аудан орталығында жиі жарық өшіп, сабылып кететін кездер көп.&nbsp;Шиелі ауданының электр желілері мен бағаналарын ауыстырудың жобасы дайындалды. Жобаның жалпы құны миллиардтан асады. Шиелі ауданының әкімі Нұржан Ахатов облыс әкімі алдындағы есеп беру кездесуінде:&nbsp;<blockquote>– Шиелі кентіндегі жоба құны 808 млн теңге болатын электр желілерін қайта құрылымдаудың І кезеңіне 2023 жылы 100 млн теңге, биыл 619 млн теңге қаржы қаралып, тозығы жеткен трансформаторлар мен электр желілері ауыстырылуда. Жоба толық аяқталғанда аудан орталығын электрмен қамту желілерінің 42 пайызы жаңаратын болады. Сонымен қатар, жобалық құны 4,5 мрлд теңге болатын Шиелі кентіндегі қосалқы станциясын қайта жаңғырту жұмыстарына осы жылға Ұлттық қор есебінен 1,5 млрд теңге бөлініп, мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізілуде, – деді. Яғни, осы жобалар толығымен жүзеге асса аудан орталығындағы 38 мың тұрғын сапалы электр энергиясын тұтынатын болады.&nbsp;</blockquote>Тоқсан сайын ауыл халқымен жүздесетін аудан әкімі ең әуелі жарық мәселесіне жиі кезігеді. Сондықтан болар биыл әбден тозығы жетіп сын көтермей тұрған Бестам, Алмалы, Ш.Қодаманов ауылдарына бірінші кезекте қаржы бөлу мәселесін күн тәртібіне қойып отыр. Яғни, ауылдағы ағайын «Ауыл – ел бесігі» жобасының игілігін көрмек. Мәселен, аталған жоба аясында Бидайкөл, Жиделіарық, Ә.Тәжібаев ауылдарының сыртқы электрмен қамту желілерінің құрылысына республикалық бюджеттен 153 млн теңге бөлінді. Сонымен қатар 9 елді мекеннің электрмен қамту желілерін жөндеуден өткізуге атап айтқанда Алмалы, Бестам, Ақмая, Байсын, Тұрсынбай датқа, Бәйгеқұм, Жөлек, Ш.Қодаманов, Ы.Жақаевқа демеушілермен ЖСҚ әзірленіп, сараптамадан өткен. Жалпы жоба құны – 3 млрд 477 мың теңгені құрап отыр.&nbsp;Ақпан айының орта тұсына қадам басқанда тағы да буырқасын боран ұрды. Желді күні жарық та жалт-жұлт етіп сөніп-жана қалады. Мұндай сәтте аудандық электр торабына тынымсыз қоңырау түседі. Бізде биылғы жылдың жоспарын білмекке аталған мекеменің басшысы Ғабит Қалқұловқа қоңыраулаттық.&nbsp;<blockquote>– Жылдық жоспарға сәйкес, биыл аудан орталығы мен елді мекендерге ағымдағы және күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Мәселен, 2024 жылға жоспарға сәйкес күрделі және ағымды жөндеу жұмыстарына 20 754 807 теңге бөлінген. 10 кВ әуе желісіне 1,86 шақырым, 0,4 кВ әуе желісіне 1,32 шақырым, 10/0,4 кВ 6 дана қосалқы станцияға, 1 дана 35/10 кВ қосалқы станцияға күрделі жөндеу жүргізіледі. Ал 10 кВ әуе желісіне 0,32 шақырым, 0,4 кВ әуе желісіне 0,69 шақырым, 6 дана 10/0,4 кВ қосалқы станцияға, 1 дана 35/10 кВ қосалқы станцияға ағымдағы жөндеу жүргізіледі. Қазіргі таңда 2023 жыл тамыз айынан бастап «Шиелі аудандық құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі» КММ-нің тапсырысы бойынша, Шиелі кентінде 808 960 092 теңгеге 10/0,4 кВ электр желілері мен электр қондырғыларын қайта құру жаңғырту жұмыстарының I-кезеңі іске асырылуда. Бас мердігер – «Энергомера» ЖШС, – деді мекеме басшысы.&nbsp;</blockquote>Аталған жоба бойынша желі ұзындығы 25,2 шақырым 10 кВ әуе желісі, 18,3 шақырым 0,4 кВ әуе желісі, 9 дана 10/0,4 кВ қосалқы станция қарастырылған. Ғ.Қалқұловтың сөзіне сүйенсек 2023 жылға бөлінген 100 000 000 теңге қаржыға 0,4 кВ әуе желісіне 494 дана бағана қойылған. Сондай-ақ 3,5 шақырым СИП-4 0,4 кВ әуе желісі тартылып, 10/0,4 кВ 1 дана қосалқы станция қойылған. Қалған жұмыстар 2024 жылдың наурыз айына жоспарланған.&nbsp;Айта кететіні, Шиелі аудан әкімінің есебінен елді мекендердің жарықтандырылуын қамтамасыз ету бойынша «Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында қаржы қаралатынын білдік. Демек жұмыс жүйеленеді дегенді білдіреді. Біздің бір білетініміз, аудандық эклетр торабы мекемесінің қызметкерлерінің межелі жұмысы бар. Ол – аудан халқына электр жарығын жеткізіп беру. Себебі, кейбір елді мекендерде электр жарығына ұялы байланысты қуаттап алудың өзі мұң болып тұр.&nbsp;Жалпы бұл мекеменің толық межесі емес, бұдан да басқа атқарар жұмыс жетерлік. Ең бастысы, біз күткен ірі бастама ертерек басталып, аудан тұрғындарының игілігіне берілсе дейміз. Шиелі ауданының әкімі осы мәселенің ертерек шешімін табуын, республикалық қаржының тезірек ауданға келуіне жұмыс жасауға талап қойып отыр. Тұрғындар да берекелі бастаманың оң болуына тілекші. Қалғаны уақыттың еншісінде.

Шиелі: Электр желілері жаңалауды қажет етіп тұр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Дипломмен ауылға» бағдарламасы 15 жылға жуық уақыт аралығында мемлекетке де, жас мамандарға да тиімді екенін дәлелдеуде. Тиімдісі сол, жоғары оқу орнын бітірген, қолында дипломы бар жас мамандар ауылға барса, мемлекет есебінен біржолғы көтермеақы ала алады.&nbsp;Сондай-ақ аз пайызбен несие беріліп, сол қаржыға жергілікті жерден тұрғын үй сатып алуға мүмкіндік бар. Жағдайын жасаған жас маман өз саласы бойынша мамандығымен жұмысын ауылда жалғастыра береді. 2009 жылдан бастау алған бағдарлама аясында өткен жылы Шиелі ауданы бойынша 80 маманға 414 миллион теңге қаржы бөлініп, тұрғын үймен қамтамасыз етілген. Тарқатар болсақ, 44 маман білім саласы, 24 маман денсаулық саласы, 4 маман мәдениет және спорт саласы, мемлекеттік қызметшілер 2 маман, агроөнеркәсіптік кешен саласы бойынша 6 маман алған.ЖОБАҒА ӘРКІМНІҢ-АҚ БАР ТАЛАСЫ...Осы тұста "Бұл&nbsp;бағдарламаға кімдер қатыса алады? Талаптары қандай? Шектеу бар ма? деген сауалдардың да туындауы заңдылық. Осы және өзге де сұрақтарды Шиелі аудандық экономика және қаржы бөлімінің жетекші маманы Ғазиза Нұрланбекқызына қойған едік. Сонымен…<blockquote>– Көпшілік «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы тек қана жастарға, жоғары оқу орнының биылғы түлектеріне арналған жоба деп түсінеді. Бұл – қате пікір, қате түсінік. Бағдарламаға қатысу үшін жап-жас болу, университет немесе институт бітіру міндет емес. Маманның жас ерекшелігінде шектеу жоқ. Сондай-ақ, колледж түлектері де қатыса алады. Маманның оқуды қашан аяқтағаны да маңызды емес. Ең бастысы ауылды көркейтуге үлес қосуды мақсат етіп, ауыл үшін қызмет еткісі келетін әлеуметтік саланың маманы болуы тиіс. Нақтырақ айтқанда, денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт саласының және мал дәрігері маманы бағдарламаға қатыса алады. Бір айта кетіні, кем дегенде 3 жыл ауылда тұруы тиіс. Пәтері болмауы керек, – дейді жетекші маман.</blockquote>ЖОСПАР ЖӘНЕ ЖҰМЫСШиелі ауданы бойынша биыл бағдарламаға 25 маманды қамту жоспарланып отыр. Бірақ әлі де өзгерістер енуі мүмкін.&nbsp;<blockquote>–&nbsp;Бұл мақсатқа бөлінген қаржы 618 миллион 410 мың теңге. Тиісінше бұл қаржыда да өзгерістер болуы ықтимал. Жалпы соңғы жылда мамандар бағдарламаға белсенді қатысып жатыр. Мысалы, өздеріңізге мәлім өткен жылы 80 маман қатысып, тиісті 414 миллион теңге қаржы бөлінді. Сәйкесінше қоныс тойын тойлады. Оның ішінде мұғалімдердің үлесі көп. Содан кейінгі орында денсаулық саласы тұр, – дейді Ғазиза Нұрланбекқызы.</blockquote>Оның айтуынша, бағдарламаға қатысу үшін өтініштер, әсіресе, жыл аяғына таман, желтоқсан айында көбейеді екен.<blockquote>– Мамандар қай кезде жазса да, өтініштері қабылданады. Жыл аяғында жазылған өтініштер келесі жылға кезекке қойылады, – дейді ол.</blockquote>ТУҒАН ЖЕРІН ТҮЛЕТКЕНДЕРБағлан Асқаров – "Дипломмен ауылға" бағдарламасымен туған жеріне келіп, еңбек етіп жүрген жас маманның бірі. Ол – Шиелі іргесіндегі Талаптан ауылдық округіндегі ветеринариялық пунктінің ветеринар фельдшері. 2021 жылы И.Әбдікәрімов атындағы Қызылорда аграрлық техникалық жоғары колледжін тәмамдап, "Ветеринария" мамандығын алып шыққан.&nbsp;<blockquote>– Әуелгіде көп ойландым. Қалада қалатындай мүмкіндік те болды. Бірақ ауылға біз сияқты жастар барып жұмыс істемесе, ауылды кім көркейтеді? Менің мамандығым бойынша ауылда маман жоқ десе де болады екен. Ветеринария – өте жауапты жұмыс. «Дипломмен ауылға» бағдарламасы бойынша келгендіктен, әлеуметтік жағдайымызға алаңдамадық. Тұрақты жалақыдан бөлек бір реттік жәрдемақы төледі. Тұрғын үй алуға мүмкіндік қоса бар. Өткен жылы баспаналы болып, бөркімді аспанға айтқан жайым бар. Осы қамқорлық үшін ризашылығым шексіз, – дейді Бағлан Сейдахметұлы.</blockquote>Осы көпке шапағаты тиген «Дипломмен ауылға» бағдарламасының игілігін көріп, ауылға оралған мұғалімнің бірі – Аида Айтбаева. Ол – Шиеліге қарасты Тұран Датқа ауылдық округінде орта мектепте оқушыларға білім нәрін құюда.Болашақта тәжірибелі, ұлт ұстазы болуды армандайтын Аида бүгінде өз жұмысын жауапкершілікпен атқарып, ауыл тұрғындарының алғысына бөленіп жүр. Жас маман өзі сияқты қатарластарын елді мекендерге барып еңбек етуге шақырады. «Адал еңбек еткен адамның қай жерде жүрсе де жетістігі зор, болашағы жарқын болады», – дейді ол.&nbsp;Фото: freepik.com

«Дипломмен ауылға» бағдарламасы қалай жүзеге асады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мектепті жаңа аттаған көптеген оқушыдан «Болашақта кім болғың келеді?» деп сұрасаңыз, ойындағы мамандық туралы білгенін жайып салатыны бар. Осындай бала шақтағы арманы орындалып, болашаққа нық сеніммен қараған жас маман – Назерке Төлебаева бүгінде Төретам кенттік клуб үйінде хореграф болып қызмет етуде.Назерке егемен елдің тумасы. Сондықтан да болар оның бойында еліне деген сүйіспеншілігі мен патриоттық сезімі мол. Балалық арманы алдамаған ару бүгінде білікті ұстазға, шебер маманға айналып келеді. Жас та болса өзінің еңбекққорлығымен, жұмысына деген адалдығымен алғы шептен көрініп жүрген ол осы уақытта дейін өзі де, шәкірттерімен де бірнеше белесті бағындырып, марапат төрінен көрінген.<blockquote>&nbsp;Жалпы өзім кішкене күнімнен биге құмар болдым. Мектеп жасынан үйірмелерге қатысып, байқауларда бақ сынадым. Алайда мамандық таңдауға келгенде отбасым медицина саласын таңдағанымды құп көрді. Менің ішкі қалауыма әкем алғашында қарсы болғанмен, кейіннен қолдаушыма айналды. 9-сыныпты бітірген соң Қазанғап атындағы музыкалық колледжге оқуға түстім. Сондағы әкемнің қуанғанын көрсеңіз... Колледждегі студенттік шағым карантин уақытымен тұспа-тұс келіп, онлайн оқуға мәжбүр болдық. Сахнаны, биге дайындалатын алаңымызды сағындық. Диплом алуға таянғанда пандемия аяқталып, оқуымызға оралдық. Бұл кезең бізге қиындық туғызғанымен, лайықты білімді білікті ұстаздардың арқасында бейнебайланыс арқылы игеріп шықтық. Жас маман болып осы клуб үйіне жұмысқа қабылдандым. Ұжымым ұйымшыл. Әрқашан қолдауға дайын. Әрбір қызметкерден үйренерім мол, – дейді жас маман.</blockquote>Назеркенің әрбір сөзінен мамандығын қаншалықты сүйетінін айқын аңғаруға болады. Мамандығына деген махаббаты жарқыраған көзінен-ақ көрініп тұр. Сондықтан да болар, ұстаз би өнері туралы тоқтаусыз айтуға бар. Ашық-жарқын қалпымен өзіне баулыған маман би туралы біз білмейтін мәліметтермен де бөлісті.<blockquote>Би өнері – бабадан балаға мұра болып келе жатқан, бишінің қозғалысы мен дене қимылы арқылы көркем образды бейнелейтін ұлттық сахна өнері. Маған негізінен халықтық билер ұнайды. Халықтық би өнері ерте заманнан қалыптасып, оның аса бай ауыз әдебиетімен, ән-күйлерімен, дәстүрлі тұрмыс салтымен біте қайнасқан асыл мұра. Ұлттың ұлылығын ұлықтайтын құндылығы, баға жетпес байлығы. Халықтардың көркемдік ойының бір көрінісі ретіндегі бекзат өнер болмысында барша адамзаттың жалпы дүниетанымына сай арман-мұраттарын бейнелейтін қимылдар жүйесін қалыптастырған. Мәселен, қазақ халқы да ежелгі би өнерінің дәстүрі мен өрнегін сақтап, өзінің рухани қазынасымен ұштастыра отырып, ғасырлар бойы дамытқан. Түсіне білген адамға би – өмірдің өзі. Ол музыкаға үйлестірілген жәй дене қимылы ғана емес, би арқылы ойыңды, көңіл-күйіңді, сезіміңді, белгілі бір көріністі жеткізуге болады. Меніңше, әрбір адам өз кәсібін, мамандығын сүюі тиіс. Мен өзім таңдаған мамандықпен, тәрбиелеген шәкірттерім мақтана аламын. Алға қойған жоспарым нық, мақсатым айқын, – дейді жас хореограф.</blockquote>Расында да біз биді бишілердің әдемі қимылына ғана қарап баға беретініміз рас. Ал әр қимылдың өзі жеке бір мағына беретінін, оның әрқайсысының қолданылу мақсатының бөлек екенін, топпен билегендегі үйлесімдікті ұйқастыра білуді қаперге де алмайды екенбіз. Оның бәрі үлкен еңбекпен, көп дайындықпен, тәжірибемен көрермен назарына ұсынылатынын жас маманмен әңгімелескенде көңілге түйдік.Назеркенің клуб үйінде қызмет еткеніне біршама ғана уақыт болғанымен, би саласын еркін игерген. Түрлі дипломдар мен мадақтама қағаздарына көз жүгіртсек, оның біліктілігін нақтылай түскендей. Нақтырақ тоқталсақ, былтыр аудандық «Үздік үйірме жетекшісі» атанса, &nbsp;биыл ауданның 95 жылдығына орай өткізілген «Жастар жалыны» атты мәдениет саласы жастарының арасындағы байқаудан ІІ орын, облыстық «Үйренейік, ізденейік, жас маман» атты облыстық байқаудан ІІ орын иеленген. Ал ұстаз жетекшілік ететін «Ай-Назым» би тобы аудандық, облыстық, республикалық өнер додаларында топ жарып жүр.Төретамдағы клуб үйі де ұжымның Назерке секілді жалынды жаспен толыққанына өте қуанышты. Осындай тәрбиесі жоғары, сапалы білімі бар маман әрқашан елдің мерейі. Болашақта ел абыройын асқататын, жас ұрпақты әсем өнерге баулитын ұстаздардың қатары көп болса, ел келешегі кемелдене түспек.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары