<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>Ұлттық телеарнада балаларға арналған ұлттық құндылықтарды дәріптейтін контенттің аздығы көңілімізге батады. Балаларға арналған жалғыз арна “Балапанда” бала қызығып көретін мультфильм, қазақ тіліндегі қысқа метражды көркем фильмдер жоқ емес. Неге екенін қайдам, мектепке бармаған ұлым оның бірін көріп алған соң, орыс тілді арналарға ауысады. Неге? Оның басты себебі, орыс тілінде көрсетілген ертегілер өте сапалы таспаланып, адамды мейірбандылық пен ізгілікке жетелейтіні көрерменін еріксіз жаулап алады.Отандық телеарналарда балалар мен ата-аналар бірге отырып тамашалайтын туындылар бар. Бірақ олардың дені ойын-сауыққа, арзан күлкіге, баланың көңіл күйін уақытша көтеруге ғана лайықталған сияқты көрінеді.Телеөнім көрерменінің жүрегіне жету үшін сапалы дыбысталуы маңызды. Барлық өнімді бір дауыспен дыбыстап аударылуы баланың санасын шаршатады. Балақайларды қайдам, ересектердің өзі тыңдауға шыдамы жете бермейтін шіңкілдек дыбысы құлақты сарсытады. Бала не көрсе, сол бейнені өмірде қайталайды. Көгілдір экраннан, кітап пен журналдан нені оқыса, соған еліктейді. Себебі, бала псикасы солай. Осы тұрғыдан алсақ, біздің балаларға ұсынып жүрген контентіміз жұтаң екеніне көз жеткізесің. Неге бұлай? Біз мұны талдап көрейік.Біздің елімізде қазақша мазмұндағы арналар кішкентай көрерменнің сұранысы мен талғамын ескере ме?&nbsp;Әлбетте, қызықты оқиғаларға құрылған мультфильмдер, қысқа метражды кинолардың балаға тәлім-тәрбиелік маңызы зор. Тарқата айтсақ, «Balapan»- дағы «Тоқты мен Серке», «Жібек», «Ертемір», «Айдар», «Аралар отбасы» сияқты мультфильмдерді, «Расулдың хикаялары», «Тентек», «Теңбіл доп» сияқты телехикаяларды қазақ балалары қызығып көретіні рас. Себебі, бала жүрегіндегі батырлық пен қайсарлықты бейнелеген.Бірақ олардан өзге өнімдер болмаған соң, қайталап қояды, біздің кішкентай көрермендер де қайталап көруге мәжбүр.&nbsp;Біраз уақыттан кейін бұдан жалығып, еріксіз басқа тілдегі арнаға ауысады. Бір ғана мысал, өзгенің өнімі «Элвин және алақоржындар» деген мульттоптама балаға да, үлкенге де әрқашан қызықты. Баланың жандүниесін жалықтырмайтын, өзіне бірден тартып алатын оқиғалары есіңізде сақталады. Демек, біздің елдің шетелдік өнімге тәуелділігі бар, әрі өз аудиториясының сұранысын қанағаттандыра алмай келеді.Біздің балақайлар қандай тақырыпқа қызығады деген сауал туындайды? Сөздің шындығы керек, бүгінгі балалар тек кітап оқып, теледидар көріп өсіп келе жатқан ұрпақ деудің қисыны келмес. Интернет біздің өмірімізге дендегеннен бері жаңа медианы таныпбілетін, соның игілігін толық пайдалана алатын заманауи ақпарат алу форматын меңгерген буын өсіп келеді. Қазір кез-келген жастағы баланың қолына смартфон берсең, суда жүзген балықтай тетіктерін басып, өзіне қызықты дүниелерді тауып алатыны анық. Ақиқатында интернет ресурсында мемлекеттік тілдегі балаларға арналған туындылар өте аз. Міне, ата-ана балаларының қолына смартфон ұстатқанда «Маша и медведь», «Щенячий патруль», «Барбоскины», «Приключения Лунтика и его друзей» сияқты ең танымал мультфильмдерді қосып береді. Бір ғана YouTube-та «Маша и медведь»-ті күніне 2 миллиардтан астам адам көреді екен. Әлем халқының 20 пайызы осы туындыны тамашалайды. Әзірше қазақ тілінде мұндай өнім жоқ. Интернет ресурсын дамытуға қыруар қаржы игерілгенімен көшіміз озбай тұрғыны анық. Десе де осы олқылықтың орнын толтыруға тырысып жүрген жас өнертапқыштар жетерлік. «Еркетай кз» платформасының негізін қалаушы он жасар Кәусар Наржан YouTube арнасын тамашалайтын балаларға есімі таныс. Ол өзі ойлап тапқан ертегісінің кейіпкерін сөйлету арқылы шағын бейнероликтерін интернетке жүктеп, қаламақысын тауып жүрген жерлесіміз. Қазір оның «Мақтаншақ бақа» ертегісінің қаралымы 1 5996 қаралым жинады. Үш айдың ішінде жүргізген контенті халықтың сұранысына ие болуы сүйсіндірді. Отандық аниматорларға арналған жүйелі жоспарлар болмаса да, оларды жігерлендіру мақсатында жыл сайын үздік анимацияға қомақты қаржы ұсынылуда.YouTube арнасындағы үздік контентті 5 топқа жіктеп қарастырады.&nbsp;Тарқата айтсақ, «Күміс батырмасы», «Алтын» батырмасы, «Гауһар батырмасы», «Лағыл» батырмасы және «Қызыл гауһар тас» батырмасына ие тұлға осы платформаның сыйақысына ие болады. Біздің елімізде күміс батырмаға ие мыңдаған адам болса, екі алтын, бір гауһар батырманың иесі бар. Димаш Құдайбергеннің YouTube-арнасы еліміздегі ең үлгілі контент. Оның аудиториясына әлемнің 182 елі кірген. Ал, бүгінде түрлі-түсті киімдегі Чики, Ча-Ча, Бум-Бум, ЛяЛя атты кейіпкерлерді екінің бірі біледі десек, артық айтқандық болмас. Олардың ырғақты әндерінің қаралымы бірнеше миллиардтан асып кеткен. Көңілді төрттіктегі кей жігіттердің жүзі әсіресе қазақ аудиториясына таныс сияқты көрінуі мүмкін. Өйткені балалар контентімен әлемді бағындырып жатқан шығармашылық ұжым қырғыз елінің өкілдері.Музыкалық топтың қырғыз, ағылшын, орыс, испан, француз, португал, араб, индонезия сияқты сегіз тілде контент тарататын он YouTube арнасы бар.&nbsp;Негізгі D Billions деп аталатын арнаның жазылушылары бүгінде 22 миллионға таяп қалған. Ал каналдағы жалпы қаралым 25 миллиардқа жуықтайды. D Billions бриллиант батырмаға ие Орта Азиядағы жалғыз Youtube канал. Ал видеолардағы әндер Spotify, Amazon, iTunes, Apple Music, Deezer, Yandex, Музыка, Вконтакте секілді ән сатып алу платформаларына жүктеліп отырады. D Billions жас көрерменді әндеріндегі көңілді мотивпен, балалар аудиториясына бейімделген қарапайым мәтіндермен жаулап алды. Кейіпкерлері алфавит әріптері туралы айтады, ағылшын сөздерін үйретеді, бүлдіршіндерге қайталау оңай би қимылдарын көрсетеді. Кейіпкерлердің образы жарқын, түс үйлесіміне, түстің визуал ықпалына қатты мән берілген. Топ танымалдыққа ие бола бастағанда олардың кім екенін білгісі келетіндер саны көбейді. Олардың бірі филиппиндіктерге, бірі қытайларға, енді бірі орта азиялықтарға ұқсатып жатты.Тек 2021 жылдың ақпанында арнаға қырғыз тілінде бірнеше бейнероликтер шығарылғаннан кейін D Billions қатысушылары жас қырғызстандықтар екені туралы ақпарат шықты.Ал, біздің отандық контентте осындай прототиптегі «Алдаркөсе», «Мақта қыз» бейнесіндегі аниматорлардың кескін келбеті көпті еліктіре алмай тұр.&nbsp;Оған себеп, жұпыны стильдегі кейіпкерге бала қызыға бермейтіні анық. Меніңше, ұлттық ертегілердің ішінен Ча-чачадан артық Күнекей қыз образын неге ұсынбасқа? Қырғыздың кейіпкеріне бәсеке болып тұрған Алик.кз-тің көрермендерінің көбі балалар. Ол интернет ресурсындағы жаңа ойындарды насихаттап, әрі оның ойнау әдіс-тәсілін көрсетеді. AJIuKZ есімімен таныс блогерге 211 млн адам жазылған, бір видеосы 593 млн қаралым жинаған. Қазақша контент қалыптастыруға үлесі бар десек те, балалардың психологиясына кері әсері мол атысшабыс ойынын насихаттаудан әрі аспайды. Міне, осы платформаға тіркелген балалар сабағын жиыстырып, алтын уақытын текке кетіріп, мәні жоқ нәрсеге әуестеніп жүр. Бұл туралы аудандық емхана басшысының ана мен бала жөніндегі орынбасары Ғалия Төребаева өз ойын жеткізді.<blockquote>– Интернет жылдамдығы артқан сайын балалар арасында неврологиялық аурулар артып келеді.&nbsp;Балалардың туабітті неврозы, жүйке жүйесінің әлсіздігі, көз ауруларының түр-түрі интернетке тәуелділігі жоғары балаларда кездесуде. Ата-аналардың баласының денсаулығына бей-жай қарауы, жұмысбастығы баланың үйде қандай контенттерді қарайтынын бақылауға мүмкіндік бермейтіні де анықталды. Менің ойымша, ел болып балалардың болашағы үшін интернеттегі қажетсіз ақпараттарға тосқауыл болып, әр баланың саулығына мән беру керек. Әйтпесе, келешек буын ұлттық құндылық пен парасат-пайымнан жаңылады, – дейді.&nbsp;</blockquote>Ауданда балалар кітапханасында көп жылдар бойы қызмет етіп, өзінің ізденісін дамытып, әр сенбіде ертегі оқып, оны әлеуметтік желі арқылы жолдап жүрген кітапханашы Мейрамкүл Жиенбаеваның жұмысына әжелер қауымы да риза. Бұл әр отбасында ертегі оқу сағатын қалыптастыруана себепші болуда. «Дәстүрге жол» қазақ аналарының ватсап желісіне тіркелген мыңға жуық аналарға бесік жырынан бастап салт-дәстүрді үйрететуде.Біздің алдымыздағы ең үлкен мәселе – балалар аудиториясын терең зерттеп, ақпарат тұтынуға қатысты мониторинг жасау.&nbsp;Бұл міндетті медиа саласында ашық, тәуелсіз зерттеулер жүргізетін үкіметтік емес институттарға жүктеуге болады. Алайда ондай институттар бар ма бізде? Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі статистикалық мәлімет берумен ғана шектелетінін ескерсек, ұлттық қауіпсіздігімізге қатысты мәселенің әлі ешкімді ойландырмайтынына көз жеткіземіз.Өткен жылы Үкімет мәжілісінде баланы буллингтен қорғайтын заң қабылдады. Бірақ, бұл заңның толық жұмыс істеуі үшін әрбір ата-ана құқықтық жағынан сауатты, заңның орындалуына үлес қосуы маңызды. Балалардың әлеуметтік желілерге, виртуалды ойындарға тәуелділігі деген мәселе тағы бар. Отандық сарапшы-мамандардың зерттеуіне сүйенсек, қазіргі кезде ата-ананың 49,7 пайызының белгілі бір себептермен (жұмыстан қолы босамайды, үйдегі шаруадан бос уақыты жоқ және т. б.) балаларымен үнемі уақытын өткізуге мүмкіндігі жоқ. Яғни ондай отбасылардың балалары күні бойғы уақытын өзі жоспарлайды, өзі өткізеді. Ондай ата-аналар баланың қауіпсіздігі үшін қажетті қарапайым қағидаларды да ұстанбайды. Мысалы, теледидар көріп отырған балаға ата-аналар бақылауы деген бағдарламаны қосуға болады. Бұл бағдарлама соңғы үлгідегі барлық теледидар модельдерінде бар. Ол арқылы күдікті контентті, қажетсіз қосымшаларды бұғаттап тастауға мүмкіндік бар. Тіпті баланың экранның алдында қанша сағат отыратынын шектейтін тетіктерін де қосуыңызға болады.Шын мәнінде балалар контентінің ақсап тұрғанына өзіміз кінәліміз.&nbsp;Бала өмірі үшін ортақ талап қоя алмай келеміз. Анаған бір, мынаған бір телмірген баланың көңілін жұбата алмасақ, тіл мен салт-дәстүрді өзбек пен қырғыздардай қорғай алмасақ, дініміз бен ділімізді өз тұғырына қоя алмасақ кімге өкпелейміз?! Сондықтан әр арнада ұлттық құндылыққа толы, заманауи талапқа сай, бала қиялы мен бос уақытына тиімді орайласқан бағдарламалар көрсетілсе жөн болары сөзсіз. Ал, сіз не дер едіңіз?&nbsp;Мақпал Марқабай&nbsp;Фото: &nbsp;freepik.com

Бала контенті көңілге қона ма?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қай кезде де Сыр өңірі дәстүрлі жыр жауһарларының алтын көмбесі саналады. Өйткені дария бойын жағалай қоныстанған киелі мекенде ежелден жыраулық, шайырлық өнер кең қанат жайған.Тарих парақтарына үңіл­сек, Сырдың жыраулық өне­рі сонау Қорқыт бабамыздан бас­тау алып, кешегі Нысанбай, Бал­қы базар, Ешнияз, Тұрма­ған­бет Ізтілеуовтердің жырларымен жал­ғасын тапқан. Бертін келе, Нұр­туған, Жиенбай, Нартай, Сәр­­сенбайдың жыраулар мектебі қа­лыптасты.&nbsp; 2006 жылдан бері ауданымызда Көшеней Рүстембеков атындағы Жыраулар үйі жұмыс істесе, оның жанынан ашылған ор­талықта 9 үйірме дәстүрлі өнер­­­­ді жаңғыртуға күш салып жүр.&nbsp;Жуырда &nbsp;ауданға қарасты тағы бір клуб үйінде «жыр-терме» үйірмесі ашылды.&nbsp; Нақтылай кетсек, Төретам кенттік кенттік клуб үйіне жаңа штат беріліп, жыр-термені нақышына келтіре орындаймын дегендерге үлкен қуаныш сыйлады. Әсіресе, балаларының құлағына ұлттық құндылықты құйғысы келетін, перзенттерінің бойына ұлттық өнерді дарытқысы келетін ата-аналар дән риза.<blockquote>– Былтыр жылдың қорытындысы бойынша аудан әкімінің есебінде Төретам кентінің ақсақалдарынан «жыр-терме үйірмесін» ашу туралы ұсыныс түскен болатын. Олар кентегі клуб үйінде көптеген үйірменің бар екенін, бірақ немерелерінің жыр өнерімен де сусындап өскенін қалайтынын айтқан еді. Аудан әкімінің қолдауымен «жыр-термеші», «домбырашы» деген штат ашылды. Оған халықаралық, респуболикалық байқаулардың жүлдегері, жыршы Тоғжан Бақытованы жетекші етіп алдық. Үйірменің ашылғанына көп уақыт болмаса да 10-аса оқушы жиналып, сабақ басталып кетті. Оқушылардың ынтасы зор, қызығушылығы жоғары. Күнделікті бір-екі оқушыдан қосылып, жыр үйренемін деушілердің қатары артуда. Осы орайда руханиятымызды, мәдениетімізді қолдаған аудан әкіміне шексіз алғысымызды білдіреміз, – деді Төретам кенттік клуб үйінің меңгерушісі Ақмарал Кішкентаева.</blockquote>&nbsp; Аталар жолын жалғап, қанға сіңген жыраулық дәстүрді ұстанып жүрген жас жыршымыздың бірі Тоғжан Бақытовамен аудан халқы жақсы таныс. Ол 2016-2020 жылдары Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық жоғары колледжінде білім алса, қазіргі таңда Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының 3 курсын тәмамдады.&nbsp; Жас болса да дауысымен көпті өзіне қаратып жүрген жерлесіміздің бағындырған белесі мол. Бидас Рүстембеков, Ұрхия Жұмабекова, Ұлжан Байбосынова, Аққалқа Арыстанқызы секілді ұстаздардан тәлім алған шәкірттің топ жармауы да мүмкін емес еді. Таудай талап пен ынта-жігердің арқасында 10 жылдан астам уақытын жырмен байланыстырып келе жатқан Тоғжан аймақтық, облыстық, республикалық сахналардан бөлек, халықаралық фестивальдерде топ жарған. 12 жасында Әзербайжан Республикасы, Баку қаласында өткен халықаралық «Mugam» конкурсында ІІ орынды жеңіп алса, «Айгөлек» телевизиялық балалар шығармашылық байқауында І орын, 2014 жылы Астана қаласында өткен халықаралық «Алтын Құлын» конкурсында «Қыз Жібек» жырын жырлап, І орын иегері атанды. 2015 жылы «Дарын» халықаралық байқауында бас жүлде иеленіп, осы жылы «Үйреніп, өсіп келемін, Сырдың сұлу мақамын» атты жеке шығармашылық концертін өткізген. &nbsp;Бізге берген бір сұхбатында «Басты мақсатым – елім маған не берді емес, мен еліме не бердім деген ұстаныммен өмір сүру» деген еді өнерлі бойжеткен. Енді шәкірттерге берері мол ұстаз боларына сенім мол.Ардақ СӘКЕНҚЫЗЫ

Төретам кентінде жыр-терме үйірмесі ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көп жылдық тарихы бар, сан мыңдаған шәкірттерді түлеткен бұл білім ордасының тарихы сонау 1937 жылдан басталады. Әуелгіде №4 бастауыш теміржол мектебінің атауымен ашылған білім ордасында 6 сынып қана жасақталып, 140 оқушы білім алуға келген еді.Білім ошағының алғашқы басшысы Николай Иванович Муров болса, алғашқы ұстаздары қатарында Клавдия Петровна Архипова мен Палина Михайловна Войткевич болған екен. Ал 1940 жылдың басында мектеп директоры қызметіне Глаголева Клавдия Федоровна тағайындалады. Қырқыншы жылдардың ортасында Клавдия Федоровнаның басшылығымен мектеп ғимаратының екінші қабаты салынады. Бұл жыл сайын оқушылар мен сыныптардың көбеюімен байланысты болған. Аталған білім ошағында елімізге нәубет болып келген сұрапыл соғыс жылдарының қиындығына қарамастан жыл сайын 300-ге жуық бала білім алған. Сондай-ақ, соғыс жылдарында әскери госпиталь болған. Соғыстан кейін 1960 жылға дейін жеті жылдық мектеп, 1967 жылы алғаш рет орта мектеп атауы беріліп, орта мектептің бірінші түлектері қанат қағады.Білім ордасы бұдан кейін де бірнеше рет атауын өзгерткен. Мәселен, 1960 жылы мектеп атауы №411 орта мектеп болса, 1989 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Жамбыл атындағы №120 орта мектеп атауымен қайта өзгереді. Мектепті әр жылдары тәжірибелі директорлар басқарады. Олар Юлаев Александр Иванович, Чихирников Яков Анатольевич, Ионцев Арий Аврамович, Бондаренко Федор акимович, Юрий Акимович Ганнибал, Фрумгарц Альберт Исакович, Худякова Зинаида Федоровна, Исхакова Ильгамия Зафаровна, Төрешов Тойлыбай Төрешұлы, Ыдрысова Жұмакүл Базарбаевна, Ғалымжан Нурмакович Тоқмырзаев, Қалтай Кеңесұлы Оразбеков, Роза Тағыбергенқызы Жадиева, Ануза Аманжоловна Шамшатова болды.Мектептің бірнеше ұстаздары Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігінің мақтау қағаздарымен, Қазақстан Республикасының құрметті мұғалімі атақтарымен марапатталған. Олардың ішінде Джаппаркулова Шамшия Абжанқызы, Шонина Любовь Михайловна, Калина Мария Ивановна, Төрешов Тойлыбай Төрешұлы, Жарылкасынова Ақкуміс сынды мұғалімдер бар.Сонымен қатар мектеп өмірінде өзіндік қолтаңбасын қалдырған&nbsp;Валентина Никитенкова, Ұлбала Есенжолова, Зейнеш Жағалова, Жақсылық Құлмағанбетова, Балсұлу Кенжеғараева, Солодухина Людмила Васильевна, Маковенчук Любовь Ивановна, Рузманова Галина Федоровна, Гордеева Вера Александровна, Щербакова Галина Сергеевна, Ким Юлия Николаевна, Демина Роза Михайловна, Гуро Раиса Васильевна, Денисова Елена Ивановна, Осауленко Раиса Ивановна, Золотухин Николай Владимирович, Талгат Набиев, Марат Кабиров сынды ұстаздар есімін шәкірттері мен әріптестері мақтаныш тұтады. Білікті ұстазы бар мектептің оқушылары да білімді. Бұған дейін мектеп бітірген түлектер қазіргі таңда ғылым, спорт, білім, экономика, мәдениет саласында қызмет атқаруда. 1980 жылғы түлегіміз Пятибратов Михаил – мықты биофизик, Санкт-Петербург Университетінің профессоры, 1985 жылғы түлек Нағиятова Ляззат - филология ғылымының докторы, Әл-Фараби атындағы қазақ ұлттық университетініңі профессоры, Қорқыт ата атындағы мемлекеттік университетінің мұғалімдері: Успанова Зеребике, Шильдебаева Ляззат, Телемисова Базаркуль, Баекова Светлана, Акбенбетов Болат, Серикбаева Валентина, Цай Вячеслав. Спорт жанкүйерлеріне Лептиков Владимир, Байшуленов Алибек, Шалгимбаева Светлана, Тимошин Сергей сынды шәкірттердің есімдері спорт саласындағы жеңісті еңбектерімен таныс. Экономика саласында Фаткульдинов Фарид Кабибуллаевич, Хен Вячеслав Афанасьевич, Гайниев Равил Шайхиваевич, теміржол саласында Байсугуловтар, Изтелеуовтар, Медеуовтер, Айтөреевтер династиясын мақтанышпен айта алады. Ал А.Н.Фаткульдинова, М.И.Калина, Л.М. Шонина, Б.Б.Еримбетова, Г.Сактаганова, С.А.Микушина, К.Е.Силкина, Н.А.Жук, Т.У.Байходжаева, С.Сулейменова есімді шәкірттері жоғары педагогикалық білім алып, өздерінің алтын ұя мектептерінде еңбек жолдарын бастаған.Білім ордасын басқарған басшылар әр кезеңде заманға сай&nbsp;материалдық-техникалық базасын жақсартуға және оқу-тәрбие үдерісін жаңартуға өз үлестерін қосқан. 2008-2009 оқу жылында мектепке қосымша ғимарат салынып, жобалық қуаты 500 оқушы болған. 2014 жылы мектеп толық жөндеуден өтіп, сынып едендері мен есік терезелері ауыстырылып, шатыры қайта жөнделген. 2018-2019 оқу жылында жаңа модификациядағы биология, 2019-2020 оқу жылында физика, 2021-2022 оқу жылында химия, 2022-2023 оқу жылында робототехника, инклюзия, алғашқы әскери дайындық және технология кабинеттері жабдықталып, қолданылып келеді. Заман талабына сай мектептің ішкі, сыртқы беттері әрленіп, мектеп ауласы асфальттанып, брусчаткалар төселді. 2021-2022 оқу жылында 2 дана, 2022-2023 оқу жылында 2 дана интербелсенді панель алынып, оқушылар игілігін көруде. Бұдан бөлек, коворкинг, домбыра кабинеттері жұмыс жасауда.Фото: Нұрболат Нұржаубай&nbsp;

Білім көшінде ғасырға жуық тарихы бар мектеп

Инфрақұрылым игілігі – халыққа

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жастар шет мемлекетке кетуді аңсайды. Осы арманын орындау үшін «оқуға түсуге көмектесемін» дейтін топтарға жүгінеді. Бұл қаншалықты дұрыс? Әрине, құжат жағынан жөн сілтейтін маманға жолыққан дұрыс шығар. Алайда мотивациялық хат сынды негізгі талаптарды да жаздырып алатын адамдар болады. Бұны қос қолдап құптауға болмас. Себебі біреудің еңбегі сен үшін бақыт әкелмейтіні анық. «Арманым үшін бәрін істеймін» деп жүріп, артынша қомақты қаражаттан да қағылып жататындар бар. Сондықтан бұғанасы қатса да, ақылы тоқтамаған мектеп бітіруші түлектерге шетелге түсудің жолын яки механизмін түсіндіруді шештік. Тұла бойы төзімділік пен тәуекелге тұнып тұрған жастардың құлағына алтын сырға. Сіздер үшін Түркия елімен тікелей байланысқа шығып, Ыстамбұл техникалық университетінде «Мұнай-газ инженериясы» мамандығы бойынша білім алып жатқан Азим Нұрбергенге қоңырау шалдық.– Алло! Қайырлы күн, Азим? Хал-жағдайың қалай?– Қайырлы күн! Шүкір жақсымын, өздеріңіз?– Аллаға шүкір! Ә дегеннен бастап, жұмысқа кіріссек. Өзің Түркияда оқып жатқан «Түркия бурслары» қандай бағдарлама? Кімдер үміткер бола&nbsp; алады?– Бұл – Түркияның мемлекеттік стипен­дия­лық бағдарламасы. Бұған тек шетелдік студенттер үміткер бола алады. Осы бағдарлама арқылы Түркияның үздік университеттерінің бірінде толықтай тегін, ешқандай қайтарымсыз грант арқылы білім алуға бола­ды. Бұл грантқа не кіреді? Біріншіден, бір жылдық түрік тілінен дайындық курсы, одан кейін бакалавр 4 жыл, магистр 2 жылдық оқу ақысы төленеді. Сондай-ақ тегін жатақхана, екі мезгіл тамақ, шәкіртақы, медициналық сақтандыру беріледі. Былайша айтқанда студенттің оқуына толықтай мүмкіндік жасалған. Бізді ешнәрсе алаңдатпай, тек бар зейінімізді сабаққа арнауымызды қамтамасыз етіп отыр.– Олай&nbsp; болса, бағдарламаның&nbsp; мүмкіндіктері&nbsp; қандай?– Мүмкіндік өте көп. Ата-ананың қалтасына жүк салмай, толығымен тегін оқуға болады. Бұны көпшілігі армандайтыны сөзсіз. Және осында оқып жүріп, Еуропаның ERASMUS ауысым бағдар­ламасы арқылы оқып келу мүмкіндігі бар. Тіпті Түркияның басқа қаласына да бір семестр оқып келу де қарастырылған. Яғни түсінікті болуы үшін нақтыласам, акаде­миялық ұтқыр­лық бойынша оқып келесіз. Түркия университеттерінің ең басты артық­шылығы – еуропалық стандарттан өткен халық­аралық университтер болып табылады. Сол себепті бұл жақтан алған диплом алыс-жақын ел болсын, бүкіл әлемге заңдық тұрғыдан&nbsp; жарамды.– Ал енді бағдарламаға қатысу үшін қандай құжаттар&nbsp; керек?&nbsp; Талаптары&nbsp; қандай?– Жалпы, бағдарлама қаңтар-ақпан айларында өтеді. Егер мектеп бітіруші түлек бакалаврға тапсыратын болса, 9-сыныпты бітірген аттестатын, 10-сыныптың табелін, сондай-ақ 11-сыныптың алғашқы екі тоқсанының табе­лін жүктеу керек. Бұл бағдарламаға ұсыныс хат керек, бұны мектептен немесе үйірмелерден алсаңыз болады. Және мотивациялық хат міндеттелген. «Не үшін «Түркия бурслары» бағдарламасы арқылы оқығым келеді?» деген тақырыпта жазу керек. Мұнымен қоймай, республикалық деңгейдегі диплом, сертификаттардың болғаны абзал.&nbsp; Өйткені сіздің сабақтан бөлек, қоғамдық іс-шараларға белсенді екеніңізді көрсетеді. Түркияда бұл жоғары бағаланады. Бірақ сабақ үлгеріміңіз де өте жақсы болғаны жөн. Және халықаралық емтихандардың болғаны да дұрыс деп санаймын. Өзімнің тәжірибеммен бөлісетін болсам, мен НИШ-та оқығандықтан IELTS, SAT емтихандарының нәтижесі болды. Осы да сіздің келесі кезеңге өтуіңізге&nbsp; үлкен&nbsp; көмегін&nbsp; тигізеді.– Мен де бұл бағдарламадан алшақ емеспін. Тапсыру жағынан тәжірибем болмаса да ізденіп, көріп жүрмін. Бағдарламаның сайтында 12 университетке құжат тапсыру болады делінген. Бұл қаншалықты&nbsp; рас?– Иә, бағдарлама бойынша бірінші турдың дедлайны жоғарыда атап өткендей жылдың басында болады. Сол кезде құжат өткіз­ген сәтте 12 университетті таңдауға немесе қалауыңыз­ша 6-10 университетпен шектелуге де болады. Максималды&nbsp; таңдау&nbsp; мүмкіндігіңіз – 12 жо­ғары оқу орны. Мәселен, үлкен қалалардан тек 6&nbsp; университет&nbsp; таңдауға&nbsp;&nbsp; болады.&nbsp; Ал&nbsp; екінші&nbsp; кезең – сұхбаттасу. Барлық кезеңді сәтті аяқтаған соң, бағдарлама сізді лайықты деп тапқан&nbsp; бір оқу&nbsp; ордасына&nbsp; жібереді.– Алайда бұл жерде ескеретін жайт, барлық университетте сіз қалаған мамандық болмауы мүмкін. Сондықтан кейбір қатысушылар 6-7 университетті таңдап жатады. Енді түрік тілін білу маңызды ма? Ағылшын тілі заман талабы ғой. Оны білмесек, әлемге сапар шегу қиынға соғады. Сонда да сұрай кетейік, IELTS қанша&nbsp; болу&nbsp; керек?– Түркияға оқуға түсу үшін түрік тілін білу маңызды емес. Бұл бағдарлама бойынша оқуға түскен әрбір студентке бір жыл тегін түрік тілі курсы өткізіледі. Ағылшын тілі де міндетті емес. Бірақ білген өзіңізге жақсы. IELTS&nbsp; кем&nbsp; дегенде&nbsp; 6.0&nbsp; болса…– Шамамен бүгінгі күні қанша қазақстандық осы&nbsp; бағдарлама&nbsp; аясында&nbsp; білім&nbsp; алып&nbsp; жатыр?– Бағдарлама Қазақстанға жыл сайын 200-300 шақты грант бөледі. Әр елге әртүрлі. Қазіргі таңда белсенді түрде оқып жатқан студенттердің саны 1500-ге жуық. Бұның арасына бакалавр, магистр, докторанттар да кіреді. Мүмкін бұдан да көп шығар. Себебі бакалаврды аяқтау мерзімі 4 жыл болса да, белгілі бір себептерге байланысты студент үлгер­мей қалса, 1 жыл тағы тегін ұзартып бере­ді. Сондықтан кейбір отандастарымыз бакалавр дәрежесін 4,5-5 жылда аяқтап&nbsp; жата­ды. Осыған дейін оқып, диплом алған азаматтардың&nbsp; саны 3000-4000&nbsp; деп&nbsp; айта&nbsp; аламын.– Бұл бағдарламаға бағымыз жанбай қалды дедік немесе аузымыз ашылып жүріп дедлайнды өткізіп алдық. Келесі жылға дейін күткіміз келмейді. Не істеу керек?&nbsp; Бұдан бөлек тағы қандай&nbsp; бағдарламалар&nbsp; бар?– Әрине, бар. «Diyanet» деген бағдарлама да толық студентті қамтамасыз етеді. Бірақ көбіне діни мамандықтарға негізделген. «Түркия бурслары» бағдарламасының базасында былтырдан бастап жұмыс істейтін «Дүние­жүзілік Ислам банкі» бар. Тапсырған үміткерлерге қосымша гранттар бөледі. Қысқаша айтқан­да, банк пен бағдарлама бірлесіп жұмыс істеуде. Екеуіне де бір сайт арқылы тапсыруға болады. Түркия айтады: «Біз стипендиялық бағдарламадан бөлек, шетелдік азаматтар үшін грант бермейміз. Десе де қолжетімді баға ұсынамыз. Жылына 200-300 мың теңге төлеп оқуға мүмкіндіктеріңіз бар» дейді. Баға арзан болғанымен, тәжірибелі оқу орындары болған соң білім сапасы жоғары екеніне еш&nbsp; күмән&nbsp; болмасын.– Түркияда&nbsp; оқуға&nbsp; кеңес&nbsp; бересіз&nbsp; бе?&nbsp; Және&nbsp; осы&nbsp; бағдарлама&nbsp; арқылы&nbsp; түскісі&nbsp; келетіндерге&nbsp; қолғабыс ете&nbsp; аласыз&nbsp; ба?– Егер шет мемлекетте, соның ішінде толық грант болып тұрса, оқуға кеңес беремін. Өйткені экономикасы бізден әлдеқайда дамыған. Түрік бауырларымыздан үйренеріміз көп. Қазақ жастары кезіндегі екінші дүние­жүзілік соғыстан кейінгі жапондықтар секілді «барлығымыз өзге елге барып, білім алып, елімізді&nbsp; дамытуға&nbsp; сүбелі үлес қосамыз» деген­ді ұстануымыз керек. Еліміз енді ғана нық қадам басып келеді. Бұл –жастарымыз­дың арқасы. Сондықтан Түркиядан білім алған жөн. Мұнда әділеттілік&nbsp; пен таза білім бар. Мен ақылы негізде оқуға түскісі келетіндерге бағыт-бағдар беріп жүрмін. Менен кеңес сұрап келетіндер баршылық.– Қазақ-түрік елдері туыс дегенмен орналасқан жеріміз екі құрлықта. Адаптация жағы қалай?– Бұл жақта тұру көптеген қазақтарға ұнайды. Діні бір, тілі бір, ділі бір бауырлас ел болғаннан кейін ортақ дүниеміз жеткілікті. Түркі халқының бауырмашылдылығының арқасында жырақта жүргенімізді сезбейміз. Баға жағы да қолайлы. Тарихы, мәдениеті барлығы керемет. Жалпы, адами&nbsp; тұрғыдан&nbsp; үйренетініңіз&nbsp; көп.– Сонымен бүгінгі мардымды сұхбатымызды қорытындыласақ. Елге оралу жоспарда бар ма?– Оқуды тамамдаған соң, туған жеріме қайту жоспарда бар. Нақты бүйтем-сүйтем деп ауызбен орақ ормай-ақ қояйын. Бірақ жеке кәсіп ашып, осы саланың дамуына үлес қосамын деген ниеттемін. Ең бастысы, осы алған білімімді дұрыс бағытта елім үшін қолдану.– Әңгімеңізге&nbsp;&nbsp; рақмет!Азамат&nbsp; АБИМОЛДА

«Түркияға оқуға түсу үшін түрік тілін білу маңызды емес»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі таңда еліміздегі дамып келе жатқан ережесіз жекпе-жектің бір түрі – панкратион спорты. Негізінен, тұтастай панкратион спортының элементі жұдырықтасу мен күрес, жекпе-жек түріне кіреді. Жауынгерлік санатқа жататын спорт көпшілік арасында аса танымалдылыққа ие болмағанымен, онымен шұғыл­данатын жандар қатары аз емес. Мәселен, еліміздегі үздік ауылдардың бірегейі саналатын Нағи Ілиясов ауылында осы спортты жанына серік еткен жеткіншектер көптеп өсіп келеді.Облыс әкімінің «Сыр үміті» жас­тар сыйлығының иегері Бағлан Мығымбаев шәкірт тәрбиелеуде өзіндік шеберлігін байқатуда. Күнделікті баланың бос уақытын құр жібермей, спортқа баулу нағыз жанкештілікті қажет етеді. Білікті де білекті бапкердің панкратионмен айналысып келе жатқанына 11 жыл болған. Алғашқыда кәсіби маманды қос бірдей жол нұсқаушысы Еркінбек Жүсіпбеков пен Ербол Байназаров спортқа әкелген. Аз уақыт ішінде тәжірибесі толысқан ол туған жерінде ерекше спорт түрінен арнайы үйірме ашады. Мұнда аптаның 6 күнінде 40 бала үздіксіз жаттығып, жақсы нәтиже көрсетуде.<blockquote>– Ертеректен әлем елдері арасында «достық көпірі» саналатын спортпен айналысқан жандар биік тұғырдан көрініп жатады. Осы уақытта панкратион спортына айрықша көңіл бөлінуде. Біздің саңлақтарымыз көптеген байрақты бәсекеде бәсі жоғары болып, жеңіске жетуде. Негізінен денені шынықтыруға, әдіс-тәсілді сауатты меңгеруге ұзақ уақыт керек. Сондықтан біз баланы 6-16 жас аралығында қабылдаймыз. Әрбір жеткіншекке жоғары талап қоямыз. Себебі, кез келген спорт залда олардың қарсыласы тынбай еңбек етуде. Әрине, дамылсыз жаттығудың арқасында шәкірттеріміз Әлем және ішкі біріншілікте топ жаруда, – деді білікті бапкер.</blockquote>Оның шәкірті Әмірхан Балғабай ҚР кубогының иегері атанған. Ал ҚР чемпионатында ІІІ орынды Сағындық Тұрғанбай мен Әли Ешпанов еншілеген. Бізбен сұхбаттасуға Бағлан Әнапияұлы жақында Қонаев қаласында өткен ҚР чемпионатында ІІ орын иемденген Мұхамедәлі Алдабергенмен бірге келіпті. Түймебай Айтбаев атындағы №132 орта мектепте 7 сынып оқитын оқушы 5 жыл бойы жаттығудан бір сәтке қалған емес. Оның басты арманы – әлем шыңын бағындыру.<blockquote>– Жарыс жолына шыққан уақытта бойымызды жинап, жаттығуда көрсе­тіл­ген әдіс-тәсілді қолдануға тырысамыз. Оң жамбасымызға келе бермейтін қарсылас тап болып жатады. Соқыр жеребеге кезігіп, мықты қарсыластан айла асыруға барымызды саламыз. Жақында ел біріншілігінде топ жарғаныма дән ризамын. Қашанда бапкердің айтқан ақыл-кеңесін назарға алып, жеңіске бір табан жақындаймын, – деді спортшы.</blockquote>Бағлан Мығымбаев Болашақ уни­вер­ситетінде спорт мамандығы бо­йынша білім алған. Бүгінде өзінен кейінгі 2 інісі мен 2 ұлына үнемі бағыт-бағдар беріп отырады. Жүрегінің түгі бар спортшы біткенді дайындайтын бапкер астықтан тау тұрғызған ауыл­­ды чемпиондар мекеніне айнал­дырмақ.

Бағлан Мығымбаев: Дамылсыз жаттығудың арқасында шәкірттеріміз топ жаруда 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы 2023-2027 жылдар аралығында ауылдық аумақтарды дамытуға арналған Жарлығына сәйкес Сыр өңірінде «Үлгілі елді мекен» конкурсы бастау алды.&nbsp;Мұндағы мақсат ауылдық жерлерде тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсарту және жайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру. &nbsp;Осы ретте, облыс әкімі Н.Нәлібаев қолдауымен елді мекендерде адам өмiрi мен денсаулығы үшiн қолайлы қоршаған орта қалыптастыру, жұртшылықтың табиғатты қорғауы мен елді мекендерді тазалық пен көгалдандыру шараларына ынталандыру мақсатында облыстық «Үлгілі елді мекен» конкурсы дәстүрлі түрде жыл сайын өткізіліп келеді. Өткен жылы конкурс жеңімпаздарына облыстық бюджеттен 990,0 млн теңге бөлініп, арнайы техникалар алынды.Конкурс номинациялары:&nbsp; «Үлгілі аудан орталығы» номинациясы: 1 орынға – 4 техника (мусоровоз, жол тазалағыш жүк көлігі, ассенизатор машинасы, кран манипуляторы); 2 орынға – 3 техника (мусоровоз, жол тазалағыш тракторы, ассенизатор машинасы); 3 орынға – 2 техника (жол тазалағыш тракторы, ассенизатор машинасы). «Үлгілі ауыл» номинациясы: 1 орынға – 2 техника (жер қазушы тракторы, жүк тасымалдаушы көлігі); 2 орынға – 2 техника (жер қазушы тракторы, трактор тіркемесі); 3 орынға – 1 техника (трактор). «Қызылорда қаласының үлгілі шағын ауданы» номинациясы:&nbsp; 1 орынға – 3 жоба (сквер, спорттық ойын алаңдарын салу, көше-аулаларды жарықтандыру); 2 орынға – 2 жоба (балалар және спорттық ойын алаңдарын салу); 3 орынға – 1 жоба (сквер салу).Биыл да бұл бағытта 436,0 млн теңгеге арнайы коммуналдық техникалар алынады. Қорытындысы шілде айында комиссиямен анықталып, үлгілі елді мекендерге табысталатын болады.&nbsp;Өткен жылғы «Үлгілі елді мекен» конкурсының жеңімпазы ретінде Сырдария ауданы, Нағи Ілиясов ауылы танылған болатын. Бүгінде елді мекенге табысталған арнайы коммуналдық техникалар ауылды абаттандыру мен тазалығын сақтау бағытында қызмет етуде.&nbsp; Елді мекен көшелерінің бойына 50-ге жуық контейнер қойылған.Санитарлық тазалық жұмыстарын қоғамдық жұмысқа тартылған ауыл тұрғындары және «Мағжан и К» серіктестігінің арнайы жұмысшылары жүргізуде. Жалпы, үздіктер көшін бастаған бірлігі бекем, тірлігі көркем Нағи Ілиясов ауылын «Үлгілі ауыл» деп айтуға толық негіз бар. Жасампаз істердің ұйытқысы болған бұл ауыл еліміздегі бастау алған «Таза Қазақстан» акциясына өз үлесін қосып келеді.Ауыл-аймақтың ажарын айшықтап, келбетін көркем ететін «Үлгілі елді мекен» сынды шаралар тұрғындардың туған жерге, еліне деген патриоттық сезімін оятып, экологиялық акцияға тұрғындар белсенділігін арттырады.Еске сала кетсек, аймақта «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясына 90 мыңнан астам адам, соның ішінде мемлекеттік мекемелер мен жеке ұйымдар, еріктілер мен тұрғындар қатысып, іс-шараларға барлығы 884 техника жұмылдырылды. Ұйымдастырылған тазалық шаралары нәтижесінде 5654 тонна қоқыс қалдықтары шығарылып, елді мекендердегі қоғамдық орындар, скверлер мен парктер және су айдындары мен өзен, көл жағалаулары тазартылды.Сондай-ақ, көгалдандыру шаралары аясында бүгінгі күні 127 908 дана ағаш көшеттері егілді. Бұл бағыттағы шаралар жалғасатын болады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/4d561ef4_2597_4688_b00c_06b10511eb52_8232b42f93.jpg" alt="4d561ef4-2597-4688-b00c-06b10511eb52.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3c4735e3_3aa2_4e8d_a055_b9bc977a4af4_f273a3c419.jpg" alt="3c4735e3-3aa2-4e8d-a055-b9bc977a4af4.jpg">

Қызылордада «Үлгілі елді мекен» конкурсы дәстүрлі түрде өтуде

БЕС ЖАҢАЛЫҚ: Апталық шолу

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Сыр елінде суретшілердің халықаралық симпозиумы өтуде. Осы орайда газет тілшісі Қазақстан Суретшілер одағының төрағасы Өмірбек Жұбаниязовпен жолығып, саланың бүгіні мен болашағы жөнінде аз-кем әңгімелескен болатын.–&nbsp;Өмірбек&nbsp;Орынбасарұлы, Сыр еліне&nbsp;қош&nbsp;келдіңіз. Суретшілер симпозиумының&nbsp;әсері&nbsp;туралы ой бөліссеңіз…– Симпозиум негізінен тақырып аясына қарай ұзақ мерзімге созылады. Әр суретшінің ерекше көзқарасы бар. Бүгінгі жобаның ерекшелігі – халықаралық. Бұрын-соңды болғаны республикалық симпозиумдар еді. Сыр елінде симпозиумның салтанатты көші бастау алды. Ал мұндай қолдаудың болғаны бізді қанаттандырады. Бұған еліміздің түкпір-түкпірінен белгілі суретшілер, сондай-ақ көршілес Қырғызстан мен Өзбекстаннан әріптестеріміз келді. Биылғы шараның бағыты өзгеше. Өнер өлкесінде суретшілерге арналып көрме залы ашылса деген ниет бар. Жоба аясында суретшілер түркітілдес халыққа ортақ Қорқыт бабадан бастап, Сыр топырағындағы қастерлі құндылықтарды туындысына арқау етпек. Бұл өнер қорын байытады.– Жалпы елімізде суретшілердің шығармашылығын&nbsp;қолдау-насихаттау деңгейі&nbsp;қандай?– Қазақстанда кескіндеме өнері кенжелеп қалғаны жасырын емес. Өткен жылы Қазақстан Суретшілер одағының 90 жылдығын атап өттік. 10 мемлекеттен 2-3 суретшіден қатысты. Нәтижесінде жиырмаға жуық жұмыс ұлттық музейге, жеті жұмыс Әбілхан Қастеев музейіне табыс етілді. Кейбір облыстарда тәуелсіздік алғалы бері шара өткізілмеген. Жалпы Қазақстан Суретшілер одағы үлкен ұйым. Қатарымызда мыңнан аса суретші тіркелген. Тұңғыш шығармашылық ұйым осы – Қазақстан Суретшілер одағы. Қазіргі таңда он бес филиалымыз жұмыс жасайды және жеті жеке ұйыммен екеуара меморандум бар. Жас суретшілер талабын жетілдіру жұмысы да жүйелі жүргізілуде.–&nbsp;Өз&nbsp;шығармашылығыңызға&nbsp;ойыссақ, сурет салу&nbsp;өнеріне&nbsp;қандай&nbsp;күш жетеледі деп ойлайсыз?– Адамның ең үлкен ұстазы – қызығушылық. Бейнелеу өнеріне қызығушылығым мектеп жасынан басталды. Алғашында бояужетіспеушілігінен мұғалімнен төмен баға алған кездерім болды. Сонда да сурет салуға ықыласым арта түсті. Кейіннен мектепішілік қабырға газетіне туындыларым іліне бастады. Нағашы атам Оспанғали Қарпықұлы етікші болған. Бейнелеу өнеріне келуім содан дарыған қасиет болуы мүмкін. Ол кезде кішкентай баламын. Байқап отырсам, балықтың сүйегін қайнатып желім жасап, тоғайға барып, қайыңның бұтақтарынан шеге жасайтын. Қайыңның қабығынан ұлтарақ жасайтынын көріп қызығып өстім.– Баулып жүрген шәкірттеріңіз бар ма?– Темірбек Жүргенов академиясында 20 жылдан астам жұмыс істедім. Сонда жүргенде тәжірибе бөлісіп, бағыт-бағдар берген шәкірттер болды. Ал бейнелеу өнері бойынша жеке дайындап жатқан жоқпын.Қызым Ғайни Жұбаниязованың мектеп жасынан бейнелеу өнеріне бейімі болды. Қазір дәстүрлі жолын қумаса да туабітті таланты бар. Болашақта бояу өнеріне келуі де мүмкін. Оны уақыт көрсетеді. Бір ұлым дизайнер мамандығы бойынша білім алуда.– Бір картинаға орта есеппен&nbsp;қанша&nbsp;уақыт жұмсайсыз?– Әр туындыға әртүрлі уақыт кетеді. Бір деммен салатындары болады. Кейде бір картина бір-екі жылға созылуы мүмкін. Бұл үшін сабырлылық пен ептілік керек. Жақсы үйлесті деген жеріңнің өзі кейін қарағанда өзгеріс талап етеді.–&nbsp;Әлі&nbsp;аяқталмай жүрген картинаңыз бар ма?– Осыдан үш жыл бұрын Оспан батырға байланысты шығарма бастағанмын. Жаңадан мағлұматтар қажет етуде. Сол жағын толықтыра түсуім керек болып тұр.Кенесары ханға байланысты картинам болды. Бүгінде көп оқулықтарға шығып жүр. Сол суреттемені шөбересі Напуса Әзімханқызының архивтегі жинақтаған материалдар негізіне сүйеніп жасадым. Ауызша түпнұсқаға негіздеп бейнеледім. Шығарма шынайы салынса өз бейнесін көркемдей түседі. Сол еңбегім көп жерде негіз ретінде қабылданып жүр. Өзім соған іштей қуанамын. Картина арнайы бір тұлғаға арналса көп мағлұмат талап етеді. Бір жағынан ғылыми жұмыс ретінде де қорың арта түседі.– Туындыларыңызға көбінесе&nbsp;қандай&nbsp;тақырыптарды арқау етесіз?– Бейнелеу өнерінде түрлі жанр бар. Менің картиналарым негізінен &nbsp;лирика жанрында салынады. Суретшілер көбіне-көп мінезіне келетін тақырыптарды кескіндейді. Туындыларымда махаббат, бейбітшілік жайлы бейнеленеді. Соңғы кезде әлемдік деңгейдегі жағдайға байланысты да шығармаларым бар. Қазақстан Суретшілер одағының 90 жылдығына орай өткен халықаралық көрмеде Украинадағы соғысқа байланысты көзқарасымды білдірдім. Мақсатым – жер бетіндегі тыныштық пен тұрақтылықты арттыруға үн қосу.–&nbsp;Өзіңізге&nbsp;ұнайтын&nbsp;суретшілерді атай аласыз ба?– Көңіліме ұнайтын суретшілер қатары қалың. Түп-тамыры ғасырлар қойнауынан бастау алатын сурет салу өнері бүгінге дейін қасиетін жоғалтпай, сақталып келеді. Бұл саладағы дарынды өнер өкілдерінің көптігінен деп танимын. Оны әрі қарай жандандырып, халықтың назарына ұсынып жүрген азаматтар жетерлік.– Жас суретшілерге айтар ақыл-кеңесіңіз.– Алдымен дұрыс бағыт ұстанып, соған жету жолды қарастырып алғаны абзал. Бойындағы кішкене талант ұшқыны болса соны дамытып, кемелдену керек. Ең біріншіден, сынға сынып қалмау керек. Сын, ескертпе адамды жетілдіре түседі. Әрине, жолымен айтылса.– Салыстырмалы түрде Сыр суретшілері&nbsp;қай&nbsp;деңгейде деп есептейсіз?– Салыстырмалы түрде қарайтын болсақ, республика бойынша бейнелеу өнерін дамытуда Алматы, Атырау қалалары жақсы деңгейде көрініп жүр. Кеше Орал қаласында жеке көрме өтті. Алдағы күндері Павлодар өңірі ұйымдастырмақ.Қызылордадан шыққан қылқалам шеберлері Қазақстанның сурет өнерінің дамуына үлкен септігін тигізіп жүр. Сырдан шыққан суретшілер Ләтипа Қожықова, Қожахмет пен Құлахмет Қожықовтар, Ағымсалы Дүзелханов, Қадырбек Қаметов, Қайырбай Зәкіров, Сахи Романов, Салихитдин Айтбаев қазақ сурет өнерінің тарихындағы таңбалы кескіндемешілер. Мұны мақтаныш тұтамыз.– Арнайы уақыт бөлгеніңізге рақмет.Тұрар БЕКМЫРЗАЕВ

Өмірбек Жұбаниязов: Адамның ең үлкен ұстазы – қызығушылық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қолөнер дәстүрін жалғастырып жүргендер жетерлік. Тіпті, оны кәсібі ғана емес, өмірлік бағыты етіп алғандар да бар. Қазақтың бағзы заманнан жеткен қасиетті өнерінің бүгінде ел жадында қайта жаңғыруына үлес қосып жүргендердің қатарында Азат Мырзаева да бар. Қолөнер саласында жүргеніне көп жылдың жүзі болған шебер жақында Жаңақорған ауданы, Түгіскен ауылында есеп беру шығармашылық кешін өткізіп, көптің ықыласына бөленді. Һәм жұртшылық автордың қолөнер бұйымдарымен танысып, шығармашылығына жоғары баға берді.Кеш көрмеден бастау алды, онда Азат Мырзаеваның қолынан шыққан таңғажайып қолөнер туындылары қойылды. Көрмеде әртүрлі ұлттық нақыштағы бұйымдар, сәнді киімдер мен зергерлік әшекейлер көпшіліктің назарына ұсынылды. Әсіресе, ұлттық киімдер мен әшекейлердің ерекше дизайны мен қолөнер шеберлігінің жоғары деңгейі көрермендерді таңдандырды.Азат Мырзаева өзінің әрбір бұйымын тек қолөнердің шеберлігімен ғана емес, сонымен қатар, ұлттық мәдениет пен тарихтың элементтерін біріктіре отырып жасаған. Оның әрбір туындысы қазақ халқының бай мәдени мұрасын, салт-дәстүрін және өнерін танытады.Қолөнер шебері бала кезінен этно стильге қызығып, ата-анасының қолдауымен осы дүниені игерген. Оның кәсібі ұлттық мәдениеттің ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан құндылықтарын жаңғыртуға бағытталған. Ол тек қолөнер бұйымдарын жасап қана қоймай, осы өнердің қазіргі заманғы қоғамдағы маңыздылығын арттыруға күш салады.Қолөнершілік – тек ұлттық мәдениетті сақтаудың құралы ғана емес, сонымен қатар, экономиканың маңызды саласы. Сәнді бұйымдар тек тұрмыстық қажеттіліктерді қанағаттандырумен шектелмей, сән әлемінде де үлкен сұранысқа ие. Жастар арасында қолөнерге қызығушылық артып, көптеген жастар осы салада өздерінің кәсіби жолдарын бастауға бел бууда. Сонымен қатар, мұндай өнімдер экологиялық таза материалдардан жасалып, табиғатты қорғауға да өз үлесін қосады.Айзат Мырзаеваның қолөнер саласына қосқан үлесі – киізді заманауи әдіспен өңдеп, бұйымын жасау. Яғни киіз басу технологиясына жаңалық енгізген автор өз білгенін шәкірттерге үйретіп, олардың шығармашылық әлеуетін арттыруда. Сонымен бірге автор республикалық «Ұлттық өнер – рухани қазына» танымдық журналын шығарып, оқырмандардың өнерге деген қызығушылығын қанағаттандырып келеді.Есеп беру кешінде облыстық мәдениет және архивтер және құжаттама&nbsp;басқармасының бас маманы Айжан Тұрғанбекқызы, Жаңақорған ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі басшысы Әбілқайыр Сыздықов сөз алып, қолөнер шеберін тағы бір бағындырған биігімен құттықтап, басқарма басшысының ақжарма тілегін табыстады.<ul><li>Өнер мен мәдениет – егіз ұғым. Ол – қашанда халықтың тұрмысы мен жадында сақталып тұратын киелі дүниелер. Біз бүгін Азат Мырзаеваның қолөнер бұйымдарын тамашалап жатырмыз. Мұнда қазақтың бай тарихы мен мәдениеті көрініс тапқан. Міне, ұлттық биіктікті сезіну – осы. Бүгінгі мерейлі сәтіңізбен құттықтаймын, – деді Айжан Тұрғанбекқызы.</li></ul>Салтанатты іс-шарада қолөнер шеберінің туыстары, жерлестері, шығармашалық жолында бірге жүрген әріптестері де сахнаға шығып, өз құттықтауын табыстады. Азат Мырзаеваның шығармашылық кешіне арнайы келген әнші, сазгер Үкітай Ерниязов ән орындап, концерттік бағдарламаның көркін қыздырды.Салтанатты жиында Азат Мырзаеваның шығармашылық жолда жүрген әріптесі,&nbsp; қолөнер шебері Пахриддин Садықов өз ой-пікірімен бөлісті.<ul><li>Қазақ – қашанда идеал жолды ұстанған халық. Оның өмірі – тұнып тұрған өнеге. Біздің ата-бабамыз тазалықтың, ар-ұяттың, биіктіктің, абыройдың, байлық пен имандылықтың аражігін осы қолөнер арқылы жалпақ жұртқа ұсынған. Міне, осы дүниені қолөнерде пайдалана білсең, сенің шығармашылығың – ең көркемі, ең артығы. Мен Азаттың шығармашылығында осы дүниелерді пайдалануын көремін. Барлығын өз орнымен, қалып-тұрпатымен іске асырып, киіз арқылы ұлыстың өз өмірін өзіне айнасыз бейнелейді. Сондықтан да мен және басқа да әріптестері Азат Сұлтанқызының шығармашылығына ерекше баға береміз, құрметтейміз, – деді Пахриддин Садықов.&nbsp;</li></ul>Бүгінде 100-ге жуық шәкіртке қолөнерді үйретіп жүрген автор киіз басудың жаңа технологиясын қолдану арқылы көршілес мемлекеттерге жолдама ұтып алып жүр. Шеберлігінің қыр-сырын анадан дарыған қасиет деп бағалаған шебер қолөнерді барлығы игергенін қалайды.– Анамыз ауылға белгілі шебер еді. Ауылда әлі күнге дейін ол кісінің қолынан шыққан кілемдер бар. Осы еңбекті әрі қарай дамытуды ойлап, қолөнермен айналысуды бастағанмын. Бастапқыда интернет арқылы қолөнер бұйымдарын жасаудың қыр-сырын іздеп көрген едім. Одан кейін Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің оқытушысы Айдана Әлайдарова киіз басудың жаңа технологиясын үйретіп, аяқкиім әзірлеуден бастадым. Әрі қарай өзім меңгеріп, &nbsp;түрлі үлгі бойынша киім басуды қолға алдым. Оның өзгешелігі, алдымен эскизін сызып алып, киімді киізден басып, дайын болған соң оюды инемен шаншып орналастырамыз.Қазір Оқушылар мен жасөспірімдер үйінде қолөнер үйірмесінің жетекшісімін, оған қоса, «Бегімбай» өнер орталығында киіз басу үйірмесіне жетекшілік етемін. Осы күні киімдердің үлгісін әзірлеп берсем, үйірмедегі оқушылар дайындайды. Киім жасауға қажетті өнімдерді өз қаражатыма сатып аламын, – дейді А.Мырзаева.Туған өлкеде өткен «Туған елге тағзым» шығармашылық кеші ұлттық қолөнердің құндылығын, оның қазіргі қоғамдағы маңыздылығын және болашақ ұрпаққа берер тәлімін көрсететін тағылымды жиын болды. Азат Мырзаева өз өнері арқылы ұлттық мәдениеттің байлығын дәріптеп, қолөнершіліктің мәртебесін арттыруда үлкен еңбек сіңіруде. Оның шығармашылығы жас ұрпаққа үлгі болып, қолөнердің жаңа қырларын ашуға жол салары сөзсіз. &nbsp;Е.СӘРСЕНҰЛЫ

Ұлттық өнім ұлт рухын көтереді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен аптада басқарма басшысы Есжанов Асқарбек Темірбекұлы, Арал ауданының әкімі, филология ғылымдарының кандидаты Оңғарбаев Аманжол Сақыпұлы мен Қызылорда ашық университетінің ректорының міндетін атқарушы Абайбек Жүнісов, университет ғалымдары мен профессор-оқытушылары, білім алушылар және БАҚ өкілдерінің қатысуымен Қызылорда ашық университетінің Арал қаласындағы қашықтықтан білім беру орталығын ашу жөніндегі меморандумға қол қойды.Нақтырақ айтар болсақ, Қызылорда ашық университеті – 25 жыл тарих бедерінде алған асулары мен бағындырған белестері қоғамда лайықты орынға ие болған білім ошағы. Бүгінде бакалавриаттың 23 білім беру бағдарламасы бойынша білім беру қызметін жүргізіп келеді. Соның нәтижесінде аталмыш университет ғалымдары ғылыми және ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыру конкурсына қатысып, бірнеше жоба бойынша гранттық қаржыландыруды жеңіп алды. Сонымен қатар жергілікті атқарушы органдар ұйымдастырған конкурстарда университет ғалымдары өз жобаларымен қатысып, бірнеше мәрте жеңімпаз атанып, өздерінің ХХІ ғасыр талабына сай дәріс бере алатындарын дәлелдей алған болатын.Қызылорда ашық университетінің Арал қаласындағы қашықтықтан білім беру орталығын ашудағы басты мақсаты – университеттің атауы айтып тұрғандай ашық, қолжетімді білім беру мүмкіндіктерін кеңейту және білім беруді басқару, оқыту және зерттеу тұрғысынан оқу орынның сапасын жақсарту, қашықтықтан оқыту жүйелері мен кәсіби стандарттар арқылы білім беруге ықпал жасау, ашық және қашықтықтан білім беру мүмкіндіктерін кеңейту.Өз кезегінде Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаев 23 мамандық бойынша маман даярлайтын университет филиалын ашу аудан тұрғындары үшін тиімді екенін жеткізді.– Арал өңіріндегі жас жеткіншектер Ақтөбе және өзге қалаларда оқуға бейім. Оған жол жақындығы себеп. Десе де ауданда әлеуметтік жағдайы әртүрлі отбасы бар. Оқу ақысы тиімді болғандықтан, аймақ басшысының қолдауымен техника ғылымдарының докторы Қылышбай Бисенов негізін қалаған ашық университетімен оқу орталығын ашу үшін келісім жасауды ұйғардық, – деді аудан басшысы.Облыстық білім басқармасының басшысы Асқарбек Есжанов Арал ауданында Қызылорда ашық университетінің филиалының ашылуына қолдау көрсететінін айтып, жаңа бастамаға сәттілік тіледі.Сөз соңында облыстық білім басқармасының басшысы, Арал ауданы әкімі және Қызылорда ашық университетімен бірлесе отырып Арал қаласынан университеттің қашықтықтан оқытатын филиалын ашу жөнінде меморандумға қол қойды.Бұл бастама аралдықтар үшін жағымды жаңалық. Әсіресе жас жеткіншектер үшін қолайлы болмақ. Енді шәкірттер алысқа жырақтамай, Қызылорда ашық университетінің аудандағы филиалында 23 мамандық бойынша білім алады.&nbsp;Бұл студенттерге де, жалпы тұрғындарға да үлкен қолдау екені айтпаса да түсінікті. Ендігі жерде бұл бастама жүйелі жолға қойылып, нәтижесін бергенде аудан халқы үшін зор қолдау болмақ.

Аралда университет филиалы ашылмақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;«Amanat» партиясы атынан облыстық мәслихат депутаттығына сайланған Алмас Рахметов ауыл шаруашылығы мәселелерін көтеріп келеді.&nbsp;Әсіресе, күріш шаруашылығы, су ресурстары және оны үнемдеу мәселесін назардан тыс қалдырған емес.<blockquote>– Облыс басшылығы тарапынан су тапшылығына байланысты тиісті іс-шаралар қолға алынып отыр. Суды үнемді пайдалану, егіншілерге қажетті насостар, тұқым, минералдық тыңайтқыштар, жанармай, мұның бәрі – диқанның қамы. Жергілікті тұрғындардың бау-бақша дақылдарын егуіне қолайлы жағдай жасалуда. Әйтсе де алдағы уақытта судың жағдайы қалай болады? Әзірге нақты шешім айту қиын. Бұл – табиғат құбылысынан туындап отырған күрделі мәселе. Келешекте бұдан да күрделене түсуі мүмкін. Оны ешкім жоққа шығара алмайды. Сондықтан қолдағы су көзін тиімді пайдалануымыз тиіс. Мемлекет басшысы еліміздің көптеген аймағында су қоймаларын салу мәселесін көтерді. Солардың бірі – «Қараөзек» су қоймасы. Мамандардың айтуынша, су қоймасы қызылордалық егіншілердің мұқтажын шешуге ықпал етпек. Әйтсе де осы су қоймасын дарияның қай бөлігінен салған тиімді? Менің ойымша, оны дарияның өңірдегі жоғары бөлігінен салған дұрыс деп санаймын. Өйткені, Жаңақорған және Шиелі аудандарының диқандары да судан тапшылық көріп отыр. Дарияның орта тұсында орналасқан «Қараөзек» су қоймасының оған мүмкіндігі жоқ. Ол төменгі бөліктегі аудандар үшін қолайлы. Жоғары бөлікте су қоймасы салынса, оған қыс айларында қажетті суды жинап алуға болады. Сол арқылы көктемде Жаңақорған, Шиелі, Сырдария, Жалағаш аудандары мен Қызылорда қаласына қарасты шаруашылықтар мұқтаждығын шешуге мүмкіндік бар. Мамандар Жаңақорған ауданында дарияның ескі арнасы бар екенін айтады. Су қоймасын салу барысында осыны ескеру керек. Есесіне дария суы жерге сіңіп кетпейді, – дейді Алмас Рахметов.</blockquote>Депутаттың пікірінше, қаншама қаржыға салынатын су қоймасының тиімділігі толық сараптаудан өткені абзал. Өйткені, ертең олқылықтың зардабы болмауы тиіс.<blockquote>– Жалпы, су ресурстары әлем бойынша өзекті мәселеге айналды, – деді ендігі сөзінде Алмас Рахметов. – Облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес бақша дақылдарын егу үшін арнайы жер дайындалғаны – құптарлық іс. Сол арқылы халық картоп, көкөніс-бақша өнімдерін өсіруге мүмкіндік алып отыр. Демек, ынталы адамға еңбек көзі бар. Мәселен, Израиль мемлекетінің табиғи жағдайы біздің облысқа ұқсас. Онда жерасты су көздерін тиімді пайдаланады. Дегенмен, мұның да бірқатар проблемасы бар. Негізінен жерасты су көзінде табиғи минералдар жетісе бермейді. Ол егіннің қалыпты өсуіне кері әсерін тигізеді. Осыдан шығатын жолды жергілікті ғалымдар зерттесе деймін. Мен бұл мәселені зерделеп көрдім. Сол мақсатта арнайы барып қайттым. Қажетті мәліметтер жинақтадым. Ол жақта арнайы институттар жұмыс жүргізіп, ғалымдар судың құрамына не жетіспейтінін анықтайды. Су ресурстары насос арқылы жер бетіне шығарылады. Оған қажетті минералдар қосылады. Нәтижесінде егін бітік өсіп, мол өнімге негіз қаланады. Біз әзірге мұндай қадам жасай алмай келеміз. Үкімет тарапынан нақты іс-шаралар жоспары жасалғаны жөн деп ойлаймын. Оған жеке шаруашылықтардың қолы қысқа. Сондықтан мемлекет тарапынан қолдау керек.</blockquote>Кейінгі уақытта аймақта тамшылатып және жаңбырлатып суару әдістері қолданысқа ене бастады. Оған бейімделіп жатқан шаруашылықтар бар. Әйтсе де егіншілік мәдениетін көтерудің бір-бірімен сабақтас амалдары тиімді жасалуы керек.<blockquote>– Рас, бүгінде мемлекет тарапынан аграрлық саланы қолдау шаралары жасалып жатыр. Әлі де көңіл бөлетін жағдайлар бар. Қазір облыстың егін алқаптарында жергілікті сорттармен бірге күріштің ресейлік және украиналық сорттары егілуде. Кезінде Сыр өңірінде сорт шығару ісімен қаншама ғалым айналысты. Олардың еселі еңбегінің нәтижесінде жергілікті топыраққа, климатқа толықтай сай келетін сорттар шығарылды. Өкінішке орай, қазір бұл кенжелеп қалды. Ғалымдардың көбісінің жасы ұлғайды. Тәжірибелі мамандардың орнын баса қоятын жастардың қатары сирек. Әсіресе, күріш шаруашылығында. Соның салдарынан диқандар негізінен ресейлік сорттарға иек артуға мәжбүр. Ресейлік «янтарь» және «лидер» сорттарының біздің жерге бейімделіп кетуі кезінде олар осындай жартылай тұзды аймақтарда тәжірибеден өткізіліп, өндіріске енгізілген. Ендігі кезекте мемлекет тарапынан бұл салаға тиісті деңгейде қамқорлық көрсетілсе деген ұсынысым бар, – дейді депутат.</blockquote>Сайлаушылардың ұсыныс-пікірі депутат үшін маңызды. Сенім де сол арқылы құрылады. Алмас Рахметов аграрлық сала және әлеуметтік мәселелерге қатысты да ой-пікірін айтып жүр. Мәселен, көпбейінді аурухананың кәріздік жүйесінің ескіргені, сондай-ақ ауыл шаруашылығына қаржылай қолдау көрсететін «Даму» мекемесі ғимаратының талапқа сай келмейтіні жөнінде ұсыныс айтылған. Екеуі де оң шешімін тауыпты. Мұнымен қатар өзге де маңызды ұсыныстар жолданған.Депутат әріптестерімен бірге түрлі іс-шараларға атсалысып келеді. Әрине, бұл ретте әлеуметтік жағынан аз қамтылған отбасыларға қамқорлық көрсетуде аянып қалған емес.&nbsp;Әділжан ҮМБЕТ

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары