<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданында жазғы суға шомылу кезеңіндегі балалардың қауіпсіздігі, діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу профилактикасы және кәмелетке толмағандар жасайтын құқық бұзушылықтардың алдын алуға орай тұрғындармен көшпелі кездесу өтті. Ең әуелі ауданға қарасты Аққыр ауылдық округінен бастау алған жиын Жаңаталап, Мақпалкөл, Мәдениет, Қаракеткен, М.Шәменов елді мекендерінде жалғасын тауып, ауыл тұрғындарына кеңінен түсіндірме жұмыстары жүргізілді.Кездесудің күн тәртібінде төрт мәселе қаралды. Алғашқы мәселе жаз мезгілінде балалардың бос уақытын тиімді пайдалану, кәмелетке толмағандармен орын алатын құқық бұзушылықтар мен қылмыстардың алдын алу бағытындағы жұмыстар бойынша тиісті ауылдық округтердегі учаскелік полиция инспекторлары баяндама жасады. Келесі мәселеде жаз айларындағы суға шомылу кезінде балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша жұмыстар бойынша аудандық төтенше жағдайлар бөлімі маманының, жазғы демалысқа шыққан жасөспірімдер мен балалардың тәрбиесі, бос уақытының тиімді ұйымдастырылуы бойынша мектеп директорларының және діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу профилактикасы бойынша аудандық қоғамдық даму бөлімінің қызметкері Арыстанбек Байқабыловтың хабарламалары тыңдалды.&nbsp;Жиын аудан орталығындағы Руханият орталығында жалғасты. Күн тәртібіндегі мәселелерге сәйкес, аудандық полиция бөлімі бастығының міндетін атқарушы Мәулен Өсер, аудандық төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы Еркін Назарқұлов, аудандық білім бөлімінің бас маманы Р.Ідірісов баяндама жасады. Жиын барысында аталған мәселелер кеңінен талқыланып, кент тұрғындары тарапынан айтылған ұсыныс-пікірлер тыңдалды.

Қауіпсіздік – басты назарда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әкенің ұлға беретін тәрбиесін басқа әке, не басқа институт бере алмайтынын қазақ халқы әуелден білген. Әкенің ісі – ұлға өнеге. Сондықтан «Әке көрген – оқ жонар» дейді бабаларымыз. Әкенің қоғамдағы беделін, рөлін арттыру үшін елімізде «Әкелер күні» мерекесі маусымның үшінші жексенбісінде аталып өтілуде. Былтыр енгізілген бұл мереке елімізде отбасы құндылықтарын насихаттап, әкелер институтын нығайтуда маңызды қадам болды.&nbsp;Жалағаш аудандық тарихи-өлкетану музейінде әкелер күніне орай «Әке – шаңырақ тірегі» атты мерекелік кеш өтті. Салтанатты шараға аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов қатысып, барша әкелерді мерейлі мерекемен құттықтады.– Бұл күн – асқар тау әкелерді ардақтайтын, отбасы құндылықтарын ұлықтайтын ұлағатты мереке. Әке, ата ұғымы біз үшін киелі, қасиетті. Себебі ұрпақ тәрбиесінде де әкенің айырықша орны бар. Бала анасынан мейірім мен махаббатты, жан шуағын алса, ерлік пен батылдық, мәрттік пен азаматтық, жігіттік, намысшылдық сияқты қасиеттерді әкесінен алады. Біз отбасы құндылықтарын сақтаймыз, нығайтамыз десек қоғамдағы әке мен ананың айырықша орнын әрдайым назарда ұстауымыз қажет. Сіздерді алдағы уақытта да ұрпақтарыңызға үлгілі, өнегелі тәрбие беріп, еліміздің жарқын болашағына өз үлесіңізді қосатындарыңызға сенемін. Барлық әкелерді бүгінгі мерекемен құттықтай отырып, отбасыларыңызға аманшылық, дендеріңізге саулық тілеймін! Әрдайым парасат биігінде болыңыздар, – деді аудан әкімінің орынбасары.&nbsp;Одан әрі салиқалы ұрпақ тәрбиелеп, отбасының үлгілі тірегі болып жүрген әкелер аудан әкімінің Алғыс хатымен марапатталды. Олардың қатарында ұл-қыздары биік белестерді бағындырып, ұрпақ тәрбиесінде өзіндік орны бар үлгілі әкелер Әділхан Жалғасбаев, Таңсықбай Зәуребаев, Қасымхан Айдархан, Салам Мажиев, Әділхан Құлтас, Оразбай Оспанов, Қыдырәлі Бекетов, Ербол Әділбеков, Данабек Танибаев, Болат Асқарбаев, Алтынбек Сыдықов мерейлі мерекеде марапат төрінен көрінді.Мерекелік шарада аудан ардагерлері мен қоғамда өзіндік орны бар үлгілі әкелер отбасы институтын нығайту, отбасылық құндылықтарды дамыту бағытында сөз қозғап, мерекелік лебіздерін білдірді. Шара соңы аудан өнерпаздарының концерттік бағдарламасымен қорытындыланды.

«Әке – шаңырақ тірегі» атты мерекелік кеш өтті

Оқырман алдындағы жауапкершілік үдесінен шығу терең дүние

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өткен аптада Жалағаш ауданына қарасты Жалағаш кенті және ауылдық округтерінде жаппай сенбілік шаралары ұйымдастырылды. Сенбілік жұмыстарына аудан бойынша меншік нысанына қарамастан барлық 125 мекемеден 1150-ге жуық адам қатысып, 16 дана техника жұмылдырылды.Әр апта сайын жаппай сенбілік ұйымдастыру – аудандағы тазалықты сақтап қана қоймайды, адам денсаулығына, таза ауа жұтуға да өз септігін тигізеді. Жастардың да қалауы таза Жалағаш болғандықтан, сенбілікке шығатын ерікті жастар да жетерлік. &nbsp;– Сенбілік – бұл ұжымдық рухты, бірегейлікті, ауызбіршілікті көрсететін керемет шара. Ауданда әр аптада жаппай тазалық жұмыстары жүргізіліп тұрады. Әр тұрғын бір адамдай атсалысуда. Осының арқасында болар, ауданымыздың әр көшесі едәуір таза. Бүгін сенбілікке шығып, талдарды әктеп, айналаны сыпырып, қоқыстарды жинап жатырмыз. Әр адам сенбілікке кішкене де болса атсалысып, үлесін қосса, тазалыққа деген жауапкершілігі де арта түседі. Жанға рахат, көңілге шаттық сыйлайтын тазалық шараларына алдағы уақытта да аудан тұрғындары белсене қатысса, нұр үстіне нұр болар еді, – деді әр сенбілікте белсенділік танытатын Болат Аққасынов.Рас, тазалық әр адамның өзінен басталуы тиіс. Өз ауласын тазартып, абаттандыруға көңіл бөлсе ауаны да тазартып, ауданды да көркейтуде үлес қосар еді. «Тазалық – табалдырықтан басталады» демекші, қоршаған ортаның тазалығына жауапкершілікпен қарау – әрбір азаматтың басты міндеті. Тазалықты жанына серік еткен кент тұрғындары сенбілікте жабайы шөптерді шауып, қураған талдарды кесіп, аяқ су жүретін арықтарды тазартты. Сонымен қатар, аудан бойынша мекемелер мен аллеялардың сыртқы қоршауларын, орындықтарын сырлау, талдар мен бордюрларды әктеу, парктер мен аллеяларды тазалау жұмыстары жүргізілді. Жалпы 18 тоннаға жуық күл-қоқыстар жиналып, белгіленген орындарға шығарылды. Жиналған қоқыстарды шығаруға Жалағаш кенті және ауылдық округтер бойынша шаруа қожалықтардың техникалары жұмылдырылды. Айта кету керек, аймақта мұндай тазалық жұмыстары көп жылдар бойы тұрақты түрде жүргізіледі.– Қазір тазалықты сақтауда бәріміз бір кісідей араласып жатқанымыз рас. Бірақ өкініштісі сол еңбекпен жиналған көшелерден бос, иесіз жүрген жануарларды көреміз. Оларды жайылымға қараусыз жібереді. Иә, төрт түлікті асырау қанымызға сіңген шаруашылықтың түрі екені белгілі. Алайда иесіне тапсырып, жайылымдарға тура баруын қадағалау қажет. Себебі жануарларды бос жіберу &nbsp;кент тазалығына немқұрайлық таныту болып табылады. Жануарлар қараусыз жүргеннен кейін аллеяларда, парктерде, тіпті орталық алаңға да кіріп, тазаланған орындарды бүлдіріп кетеді. Халық болып тазартқан ауламыз қайта бүлініп, шашылып қалмаса екен деймін. Әр адам тазалықты сақтауды, аудан жағдайын жақсартуды өз міндеті, парызы етіп алу қажет. Сонда мұндай жағдай болмас еді, – дейді Алтынай Омарова.Расында «адамның жануардан басты айырмашылығы санасында» демекші, қараусыз жүрген жануарлар оны түсінбесе де, иелері түсінуі қажет. Мәселен, сиыр, ешкілердің көзіміз көріп жүрген қоқыс салатын жәшіктерді төңкеруі, шөптерді шашып, өсіп тұрған ағаштарды бүлдіруі жалпы көше бойын ластауы сынды жағдайлар біріншіден, табиғат ластайды, екіншіден, кенттің таза тұруына кедергі келтіреді.&nbsp;Бауыржан атамыз «тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бас иген ел – құл болмайды» демей ме? Әр адам осы тәртіпті өзінен, отбасынан бастаса бәрі ойдағыдай болады, аудан да көркеюіне қосқан үлесі болар. Тұрған жеріміздің тазалығына, келбетінің көркеюіне атсалысу – әрбір тұрғынның міндеті. Тазалық ұғымы қоқыстарды жинаған жерде емес, шашпаған жерде қалыптасады. Сондықтан керексіз затты қоқыс жәшігіне емес, жерге тастар алдын &nbsp;ойланайық!&nbsp;

Сенбілік шаралары ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адам папилломасы вирусы 200-ге жуық түрді қамтитын тұқымдас вирустарға жатады. Кейбіреулері адам денсаулығына салыстырмалы түрде қауіпсіз, басқалары онкологиялық процестің дамуын белсендіре алады. АПВ – сыртқы жыныс мүшелерінің аурулары арасында ең көп таралған және агрессивті патология. Вирус көмей мен ауыз қуысының, тікішектің, вульваның және қынаптың, жатыр мойнының қатерлі ісігінің дамуын қоздырады. АПВ инфекциясы ұзақ уақыт бойы симптомсыз болып, &nbsp;ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін. Сондықтан оның алдын алған әлдеқайда тиімді. Биыл күздің алғашқы айында еліміздегі 11 жасар қыздар аталған дертке қарсы егіледі. Кейін, яғни араға алты ай салып, олар екінші рет вакцина қабылдайды. Бұл туралы БАҚ өкілдерімен өткен брифингте Жалағаш аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Гүлзираш Айымбетова мәлімдеді.Спикер аталған дерт жұқтырған кезде пайда болатын аурулар қатарында жыныс сүйелдерінің пайда болуы, тыныс алу жолдарының папиллома тозының дамуы, ісік процесінің дамуымен жыныс мүшелерінің зақымдануы барын айтады. Сондай-ақ ол көбі аурудың клиникалық көрінуінсіз патогенді тасымалдаушы бола алатынын жоққа шығармайды. АПВ-ны адам өмірінде қайталап жұқтыруы мүмкін екен. Өйткені бұл &nbsp;инфекциядан айыққандардың барлығында вирусқа төзімділік қалыптаса бермейтін көрінеді. Көбіне аурудың клиникалық белгілері ерте кезеңдерде пайда болмайды. Әдетте алғашқы белгілері қоздыратын факторлардың әрекетінен қалыптасады екен.Онкогенді қаупі бар HPV штамдарына жоғары онкогенді қауіпті және төмен онкогенді қауіпті штаммдар жатады. Вирустардың төмен онкогенді штамдары денеде сүйелдер мен тері папилломаларын қалыптастырады. Вирус штаммдарының жоғары онкогенді түрлері аногенитальды аймақта, әйелдерде жатырмойнында, ерлерде жыныс мүшесінде кондиломалардың пайда болады. Ағзаға вирустың 16, 18, 31, 33 типті штамының ұзақ уақыт әсер етуінен жатырмойны дисплазиясына және одан да ауыр ауруға, яғни жатырмойны обырына әкелуі мүмкін.Ағзада жоғары онкогендік қаупі бар бұл дерт болса да, онкологиялық патология әрдайым дамымайды. Сондықтан ауданның бас санитары диагностикалауға тәжірибелі дәрігерлерге уақытылы көріну дұрыс деп есептейді. Сондай-ақ уақытында тағайындалған ем адамда ешқашан папиллома вирусының қауіпті клиникалық көріністерінің пайда болуына мүмкіндік бермейді.Дерттің жұғу жолдарына келсек, аталған кесел тұрмыстық байланыс, жыныстық қатынас және вертикальды жолмен беріледі. Жұқтырған кезде вирус эпителий жасушаларына еніп, бөліну процесін бұзумен әртүрлі аурулардың дамуын белсендіреді. Негізінен, вирус несеп-жыныс жүйесінің органдарына және аноректалды аймаққа әсер етеді. Әйелдер мен еркектер патогенді бірдей жұқтырады.&nbsp;– Негізгі берілу жолы – жыныстық қатынас. Әдетте адам папилома вирусы алғашқы жыныстық қатынастан кейін жұғады, бірақ инфекцияның басқа жұғу жолдарды да анықталған. Мәселен, вертикалды жолына келсек, жұқтырған әйелдің босану жолы арқылы өту кезінде туған нәрестеге жұғуы мүмкін. Аутоинокуляция, яғни эпиляция немесе қырыну кезінде өз-өзіне жұқтыруы мүмкін. Тұрмыстық байланысқа келсек, адам папиллома вирусы қоршаған ортада біраз уақыт өмір сүре береді. Сондықтан оларды қоғамдық орындарға, яғни монша, спорт зал, бассейнге және басқа да орындарға барғанда жұқтыруы мүмкін. Байланыс инфекция терідегі немесе шырышты қабаттардағы жара беті арқылы жұғуы мүмкін. Бұл жыныстық – инфекцияның жұғуының ең көп таралған жолы. Кез келген адам &nbsp;вирустық инфекцияны жұқтыруы мүмкін. Сондықтан оның алдын алған әлдеқайда тиімді, – дейді спикер.&nbsp;Инфекцияның негізгі көріністеріне келсек, папиллома вирустық инфекцияда ұзақ уақыт бойы клиникалық көріністер болмауы мүмкін. Аурудың инкубациялық кезеңі бірнеше жылға созылып, науқастың вирустың әртүрлі түрлерін жұқтыруы ғажап емес. Тек қоздырушы факторлардың әсерінен АПВ инфекциясының белгілерін байқауға болады. Көп жағдайда 1-2 жыл ішінде бұл инфекциядан өздігінен жазылуға мүмкіндік бар. Бірақ кейбір науқастарда патология созылмалы түрге ауысады.&nbsp;– Жыныс сүйелдері дененің барлық жерінде болады, бірақ көбіне жыныс мүшелерінің терісі мен шырышты қабығында кездеседі. Папилломалар онкогендік потенциалдың төмендігімен сипатталады. Олар сирек қатерлі ісікке айналады, әдетте науқасқа ыңғайсыздық туғызбайды. Тегіс кондиломалар өзіне тән құрылымға ие, зардап шеккен органның шырышты қабығының бетінен шықпайды. Мұндай папилломалар жоғары онкологиялық потенциалға ие. Сондықтан мұқият диагностикалауды қажет етеді. Әдетте олар қынаптың, уретраның, жатырмойнының қабырғаларының шырышты қабатында орналасады. Кондиломаның табиғатын диагностикалау үшін биопсия қажет. &nbsp;Қатерлі ісік патологиясының дамуына себеп болатын «А» типті жасушалардың болуы жиі кездеседі. Мұқият бақылауды, қажет болған жағдайда хирургиялық түзетуді талап етеді. Патологияның әртүрін дәрігер мұқият бақылауы керек. Онкологиялық процестің даму қаупін азайту үшін терідегі және шырышты қабаттардағы мұндай өсінділерді алып тастау керек, – дейді ауданның бас санитары.Спикер «Бұл дерттің алдын алу үшін қайтпек керек?» деген сауалымызды да жауапсыз қалдырмады. Маман кеңесіне жүгінсек, тосқауыл контрацепциясын қолдану жеңіл, қолжетімді, бірақ әрқашан инфекциядан 100 пайыз қорғай бермейді. Науқас тіпті зақымдалған теріге тиген кезде де вирус жұқтыруы мүмкін. Мерзімді профилактикалық тексерулер де маңызды. Мәселен, қыздар гинекологиялық тексеруден тұрақты түрде өтуі керек. Осылай аурудың алғашқы белгілерін анықтап, оны емдеуді уақытылы бастауға болады екен.Гүлзираш Айымбетова бұл дертті ауыздықтаудың тиімді тетігін тағы да вакцинаға әкеліп тіреді. Оның сөзінше, дертті ауыздықтауда екпенің маңызы жоғары екен.&nbsp;– Вакцинация – тиімді және ыңғайлы профилактикалық әдіс.&nbsp;Вакцинация ерлерге де, әйелдерге де жасалуы мүмкін. Ғалымдардың пікірінше, 11-13 &nbsp;жас аралығындағы қыздарды вакцинациялау жатырмойны обырының даму қаупін 100 пайызға жуық төмендетеді. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, биыл қыркүйектен бастап 11 жастағы қыздарды АПВ-ға қарсы егу жоспарлануда, – дейді ол.

Гүлзираш Айымбетова: «Дерттің алдын алған әлдеқайда тиімді» 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өткен аптада Жалағаш ауданындағы барлық білім ошақтарында бітіруші түлектерге аттесттат тапсыру рәсімі өтіп, үлкен &nbsp;өмірге шығарып салды. 11 жыл бойы білім нәрімен сусындап, білім ордасын тәмамдаған 420 түлек үлкен өмірге қанат қақты. Аудан орталығындағы қоғам қайраткері Темірбек Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейінде өткен аттестат тапсыру рәсіміне аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов қатысып, мектеп бітірушілерге сәттілік тіледі.– Бүгінгі күн, ертеңгі тарих. Сіздер үлкен өмір атты ұзын жолдың алғашқы баспалдағын аттап, алдағы биік сатыларына қадам басқалы тұрсыздар. Әрқайсыларыңыз ертеңгі елдің тұтқасын ұстар жалынды жастарсыздар. Сіздердің тәуелсіз еліміздің &nbsp;өсіп өркендеуіне үлес қосар, туған жердің даңқын асқақтатар білікті маман иесі болуларыңызға тілектеспін. Жаңа өмірге басқан қадамдарыңыз сәтті болсын, – деп ізгі лебізін білдірген аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов жас түлектерге салтанатты түрде аттестат табыстады.&nbsp;Айта кетейік, биылғы жылы елімізде 11 сыныпты 186 мың түлек аяқтады. Оның ішінде 7 420 оқушы «Алтын белгі» белгісімен марапатталған. Ал 13 727 түлек жалпы орта білім туралы үздік аттестат алған. Ал аудан бойынша биыл 6 990 оқушы оқу жылын аяқтаса, 420 түлек алтын ұя мектебімен қоштасты. Оның ішінде 396 оқушы Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысты. Аудан бойынша 18 оқушы «Алтын белгіге» аяқтап, 43 оқушы «Үздік аттестат» иеленді. 11 жыл бойы алған білімі сыналатын ҰБТ-ның бірінші мүмкіндігінде №114 орта мектептен Нейла Нәрікбай 127 балл, Рамазан Бақтиярұлы 120 балл, Ә.Оңалбаев атындағы №117 орта мектептен Ақнұр Қоңтай 127 балл, Т.Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейінен Алмассұлтан Айнабек 130 балл, Әл-Фараби атындағы №201 мектеп-лицейінен Назерке Қарғабай 122 балл, Даниял Русланұлы 128 балл жинап, аудан мерейін үстем етті.Шара барысында мектеп бітіруші түлектер ұстаздарына алғыстарын айтып, олардың артқан сенімдерін ақтауға тырысатындықтарын жеткізді. Салтанатты шара одан әрі мектеп бітіруші түлектердің концерттік бағдарламасымен жалғасты.

Түлектерге аттестат тапсыру рәсімі өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қолөнер – атадан балаға мирас болып келе жатқан қазағымыздың дәстүрі, бет-бейнесі. Оны дамытушының бірі – қуаңдариялық Боян Толабергенова бала кезінен ата дәстүрімізді жанына серік етеді.Ол Жаңақорған ауданында 1961 жылы дүниеге келген. Қызылдың қиясына Алмахановтар отбасына келін болып түсіп, жақсы атымен танылып келеді. Қолөнер иесімен сөйлескенімізде әңгімесін әріден бастады.<blockquote>– Кәмпескенің кезінде аталарымыз Тәжікстан асқан. Қиын заман, аштық жайлаған кезең. Атамыз сонда қайтыс болады. Әжем елге жетіп алуды ойлап, бала-шағасын ертіп Қазақстанға келеді. Жаңақорғанның Задария деген ауылына қарасты 1 май бөлімшесіне қоныстанады.&nbsp;Сонда 1969 жылы көш-көлігін тоқтатады. Әкем 49 жасында өмірден өтті. Анам Набат өнерші кісі болды. Әжем де, анам да қолынан өнері тамған кісілер болған. Анам тігін ісі шебері әрі ауылдың белгілі ісмері еді. Кілем тоқитын, балаларына да тоқуды үйреткен. Кілем, жүннен түрлі бұйымдар тоқи береміз. Қолөнершілік маған анамнан дарыған деп айта аламын, – дейді шебер.</blockquote>Бір айтарлығы, Боян апамыздың негізгі мамандығы бола тұра қолөнерін тастап көрмеген. Жұмыссыз қалған кезінде де осы өнерін қадесіне жарата білген."1982 жылы Қызылордадағы ауылшаруашылық техникумының мал дәрігерлік бөлімінде жолдасым Бағыбар Алмаханов екеуміз бірге оқыдық. 1985 жылы соңғы емтиханды тапсырып, бірге қол ұстасып осы ауылға келдік. Көп балалы отбасына келін болып түстім. Апама (енеме) жұмыс жоқтығын себеп етіп қалаға кетейік деп айтып едік, үйде кілең ер бала болғасын, оның үстіне қайнағаларым да, қайынінілерім де үйленбеген екен. Бір жағынан көп күттірмей жұмыс та табыла кетті, бір жағынан енемді де қимадым жалғыз қалдыруға. Тағы да бірге оқыған курстасымыз бар еді, жолдасыма да, маған да, жаңағы курстасымызға да жұмыс табылды. Сөйтіп үшеуміз де мал дәрігері болып жұмысқа орналастық" дейді ол сөз арасында өткен күндерді еске алып.Жұмысқа орналасқанымен, тұрақты болмаған көрінеді. Қысқартулар келіп, жұмыстан маза кеткен. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарының қандай болғанын аға ұрпақ жақсы біледі. Бұл отбасынан да ол қиындықтар айналып өтпеген. Ерлі-зайыптылар 1993 жылдары бірден жұмыстан қысқарып, уақытша өздерінше күнелткен. Отанасы &nbsp;қызметін ауылда дүкенші болып жалғастырса, отағасы елді мекендегі балабақшада шаруашылық меңгерушісі болып жұмысқа тұрады. Кәсіби мамандар сонда да болса мал шаруашылығына ара-кідік араласып, қызметтерін жасап жүрген. Тек 2013 жылы веттехник штаты ашылып, жұмысты болған. 45 мың теңге көлемінде жалақы алып, ұл-қыздарын жоғары білімге оқытады.<blockquote>– 2 қыз, 1 ұлымыз бар. Үшеуі де жоғары білімді, мұғалімдікті бітірген. Меруерт дефектолог маманы. Жалағаштың Таң деген ауылында тұрады. Айдана балабақшада тәрбиеші болып істейді. Ол Қызылордада тұрады. Қуандық Шымкент қаласынан география пәні бойынша магистратураны бітіріп жатыр.</blockquote>Қолөнер – бала кезімнен жаныма жақын. Тұрмыс құрып келгенімде енемнің сандығында мата-шүберек деген өте көп. Үйде атамыз тігін тігеді екен. Аяқ машинасы бар екен, соны Кенже атты қайныма қол машинаға айналдырып істеткізіп алдым. Сол құралмен көрпе-көрпешелер тігіп тастайтынмын. Ешқашан қолөнерден қол үзген емеспін. Қыздарым да кейде киілмейтін киімдер әкеліп тастайды. Бәрін қажетке жаратамын. Солардан құрақ құрап, іске асырамын. Көбінесе ши құрақ құраймын. Қазір талап қылғанға жол ашық. Ғаламтордан неше түрлі үлгі табуға болады. Ютуб каналдан қарап отырып, бұйымдар тіге беремін. Ши құрақтың да түр-түрі кездеседі. Сатуға да шығарамын. Қаражат артық етпейді. Қостанайда тұратын сіңілім бар, сол тапсырыс береді. Соған жіберемін де тұрамын. Бір айдың көлемінде 2 құрақ көрпеше тігіп шығарамын. Ауылдан да тапсырыс беретіндер бар. Ауданда ұйымдастырылатын көрмелерге 1991 жылдан бері қатысамын. Келешекте де осы кәсібімді жалғастыра беремін. Қолөнермен айналысу ойыңды бөледі, бір жерің ауырып тұрса, соны ұмыттырады. Жолдасым қайтқанда қатты қиналдым. Сол бір ауыр уақытта осы қолөнерім көмекке келіп, сәл де болса ойымды бөліп, уайым-қайғыны сейілдірді – дейді ши құрақтың шебері.Сәрсенкүл РАЙЫМБАЕВА&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a0f29b7e_0400_4349_b18e_22436155881e_486de505f9.jpg" alt="a0f29b7e-0400-4349-b18e-22436155881e.jpg">&nbsp;

Қармақшылық шебер: Құрақ құрау – бірігудің белгісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Соңғы жылдары елімізде азық-түлік бағасының күрт қымбаттауы тұрғындарды алаңдатқаны рас. Атқарушы билік әлеуметтік маңызы бар азық-түлік құнын мемлекеттік қолдау тетіктері арқылы төмендетуге тырысқанымен, қымбатшылықтың қарқыны қайтпай тұр. Осы ретте Үкіметте вице-премьер Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен кеңесте әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің бағасына қатысты жағдай қаралды.Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанованың мәліметінше, бір апта ішінде 10 түрлі тауардың, атап айтсақ, қырыққабат 9,7, пияз 1,3, қарақұмық жармасы 1,1, тауық еті 0,6, күріш 0,4, күнбағыс майы 0,4, макарон өнімі 0,2, қант, сүзбе және ұн бағасы 0,1 пайызға төмендеген. Жалпы елімізде негізгі азық-түлік бағасының индексі 0,1 пайызға түскен. Баға 11 облыста, әсіресе Алматы, Павлодар, Шығыс Қазақстан және Батыс Қазақстан облыстарында айтарлықтай төмендеген.&nbsp;Оңтүстік өңірлерде ерте пісетін көкөністерді жинау науқаны басталып жатыр. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тасжүрековтің айтуынша, ерте пісетін картоп – 219 мың тонна, қырыққабат – 105 мың тонна, сәбіз – 32 мың тонна, пияз – 66 мың тонна көлемінде күтілуде. Бұл көлем маусым-шілде айларында халықтың аталған көкөністерге деген қажеттілігін қанағаттандыруға жеткілікті.&nbsp;– Өндірушілерден мегаполистерге тікелей жеткізуді қамтамасыз ету үшін Ақмола, Алматы, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Түркістан облыстарындағы ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілердің тізімі құрылды, барлығы 900-ден астам кәсіпорын. Мәліметтер Астана, Алматы және Шымкент әкімдіктеріне көкөністерді жеткізу келісімдерін жасау үшін берілді, – дейді Ербол Тасжүреков.Ал Сыр өңірінде азық-түлік бағасы, оның ішінде көкөніс бағасының көр-сеткіші басқа аймақтарға қарағанда әлдеқайда тұрақты. Жергілікті билік те алдағы уақытта бақша өнімдерінің бағасы тұрақты болатынын айтады. Бұлай пайымдауға негіз бар. Бүгінде &nbsp;ауыл тұрғындары өздерінің ауласына немес шаруа қожалықтар дайындап берген арнайы жерлерге бақша дақылдарын егуді әдетке айналдырған. Мәселен, былтыр Жалағаш ауданында жеке тұрғындар тарапынан картоп, көкөніс және басқа да бақша дақылдарын егуге 500 гектар жер бөлінген. Сол жерге 921 отбасы 217,3 гектар картоп, 63 гектар көкөніс, 219,7 гектар басқа да бақша дақылдарын еккен. Осылайша жалағаштықтар еңбектің арқасында қыстық азығын жинап алған болатын.&nbsp;Биыл да бұл үрдіс жалғасын таппақ, тіпті бөлінетін жер көлемі де былтырғыдан көп екен. Ал шаруа қожалықтар былтыр 75 582 центнер картоп, 190022 центнер көкөніс және 283 824 центнер басқа да өнім алған.&nbsp;Өздеріңізге белгілі, жергілікті шаруа адамдары өзінің өнімдерін жәрмеңкеге әкеліп, қолжетімді бағада саудалауды үрдіске айналдырған. Мәселен, Жалағаш ауданындағы «Ер-Әлі» ШҚ бұл мақсатта былтыр картоптың 1 келісін 120 теңгеден, сәбізді 125 теңгеден сатты. Мұнан бөлек аудан бойынша «Байқоңыр» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясының тұрақтандыру қорындағы өнімдері жылжымалы жәрмеңке арқылы тұрғындарға төмен бағамен ұсынылуда. Бұл шаралар да бағаның тұрақтауына сеп болады.

Азық-түлік бағасы бақылауда ма? 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ақпарат саласында күннің ыстығы мен суығына қарамай, билік пен халықтың алтын көпірі болып, әрдайым ізденісте жүретін, қиындығы мен қызығы мол, &nbsp;жауапкершілікті талап ететін сала мен отбасының ұйытқысы болып, екеуінде қатар ұстап жүрген редактор-жүргізуші Әйгерім Нажмадинқызымен&nbsp;тілдесудің сәті түсті.Әйгерім еңбек жолын газет басылымынан бастап, бүгінде телеарнада редактор-жүргізуші болып «Қайырлы күн Қызылорда!» бағдарламасын жүргізіп келеді. &nbsp;Тілдесу барысында Әйгерім телеарна мен газеттің айырмашылығын айтып, қызықты оқиғаларымен бөлісті.− &nbsp;Қазіргі таңда сіз «Қайырлы күн Қызылорда!» бағдарламасын жүргізіп келесесіз, бұл бағдарлама сізге несімен ерекше?− &nbsp;«Қайырлы күн Қызылорда» бағдарламасы ақпараттық танымдық сазды бағдарлама. Аптасына 5 рет шығады. Бұл бағдарламаны тізгіндеп келе жатқаныма 8 айдың көлемі болып қалды. Мұндағы ерекшелік бағдарлама күн сайын шығып, әртүрлі ақпараттық танымдық тақырыпта өзекті мәселелер талқыланып, әңгімелер мен сұхбаттар жүргізіледі. Алдымен біз сценарийді өзіміз жасаймыз. Мәселен осы күнгі &nbsp;аймақтағы өзекті болып отырған мәселелер мен оқиғалар талқыланады. Мұнан бөлек өнер адамдарымен де сұхбат жүргізіледі. Соңғы уақытта жаңа буындардың ішінде&nbsp;роботехника, жасанды интелектпен айналысып жүрген оқушылар, студенттер және жас &nbsp;мамандардың қатары көбейіп келеді. Оларды біз осы бағдарлама арқылы елге насихаттау мақсатында халыққа көрсетіп келеміз. Бағдарлама мен үшін осынысымен ерекше. Алайда бағдарламаны мен күн сайын жүргізбеймін. Себебі бөлімде 5 күнге 5 түрлі редактор-жүргізуші бағдарламаны жүргізеді.− &nbsp;Бұған дейін сіз редакцияда жұмыс істедіңіз, осы газет саласында жүріп телеарнаға ауысып кеткеніңізде қиын болмады ма?− &nbsp; &nbsp; &nbsp; Иә, рас! Мен осы уақытқа дейін редакцияда республикалық қоғамдық-саяси «Халық» газетінде жұмыс істедім. &nbsp;Оған дейін, яғни студенттік жылдары екінші курстан бастап журналистика бойынша газет, журналдарда және облыстық радиода жұмыс істеген болатынмын. Газет менің журналистика саласындағы ең алғашқы сатылардың бірі. Жалпы кез келген қаламгер, БАҚ саласында қызмет етемін, журналистика саласында өзімнің шеберлігімді шыңдаймын деген азамат ең бірінші еңбек жолын&nbsp;газет-журналдардан бастағаны&nbsp;дұрыс деп ойлаймын. Өйткені газет шығармашылықты шыңдайтын мектеп. Негізі мен «Халық» газетінде жұмыс істемес бұрын, «Ұстаз мәртебесі» редакциясында қызмет атқарған болатынмын. Осы аталған екі редакцияның редактары &nbsp; Нұрлан Көбегенұлы мен Нұржан Нұрмағанбетов менің жарналистика саласындағы басты ұстаздарым десем болады. Себебі қанатымды қомдауға, шеберлігімді шыңдауға, &nbsp;қоғамда болып жатқан оқиғаларға сын көзбен қарауға ықпалын тигізген болатын. Егер журналисте қырағы, сыни көзқарас болмаса оның қоғамда өзінің &nbsp;орны болмайды деп ойлаймын. Өйткені кез келген журналист өзекті мәселелер мен түрлі ақпараттардың иірімін әкету үшін, оларды жіктеуге өзіндік ойы мен сыни көзқарасы болуы керек. Осындай қасиеттерді менің бойы сіңірген жоғарыда айтып кеткендей &nbsp;редактор ұстаздарыма, осы жолға келуіме септігін тигізген университеттегі Аякөз Әбдіразақова, Асыл Оразова және Зухра Ермағанбетова &nbsp;ұстаздарымның еңбегі зор. Себебі ұстаздарым бізді журналистика саласына ерекше биімдеген болатын. Газетте жүріп телеарнаға ауысып кеткенімде ешқандай қиындық болмады. Себебі қазір ақпараттық технологияның дамыған заманы. Осы арқылы мен әлеуметтік желіде өзімнің жеке парақшаларымды жүргіземін. Жалпы әлеуметтік желідегі тикток, инстаграм, фэйсбукқа сурет пен видео жариялап қана қоймай, тікелей эфирге кіріп, камераға қарап көпшіліктің алдында сөйлеу арқылы адам өзін дамытуына болады. Бұл да телевидениеге ұқсас. Сондықтан маған телеарнаға ауысып кету қиындық тудырмады. Алғашында осы телеарнаға ертерек келуім керек пе еді? деген ой мазалайтын. Себебі телеарнаға келуді бұрыннан армандап, айнаның алдында тұрып жаңалық оқып, журналистер сияқты дикциямен оқып өзімді тәжірибеден өткізіп көретінмін. Әрине мұныңда бір пайдасы тиді. Дегенменде қайырлысы осы. Бәлкім &nbsp;телеарнаға осы уақытта келуім маңдайыма жазылған болар. Қазір менің ешқандай өкінішім жоқ. Өйткені бұған дейін жұмыс істеген редакцияда өзімнің шығармашылығымды шыңдап, кәсібилігімді дамыта алдым. &nbsp;Телевизия бұл синкретті сала. &nbsp;Яғни дыбыс, үн, сөз үшеуі бірігеді, осы арқылы телевизияда журналистиканы алып кетуге болады.− &nbsp;Алғаш экранға шығатын сәтте қандай сезімде болдыңыз?− &nbsp;Облыстық телеарна болғандықтан, әрі 1 миллионға жуық халқы бар облыс саған көз тігіп отырғаннан кейін кез-келген адамда толқу, қобалжу болады, бір жағынан камераның мысы бар дегендей. Әрине мұның барлығы менде де болды. &nbsp;Бірақ эфирге жиі шығып, жаңалықтар жүргізгеннен кейін үйреніп, сол атмосфераға&nbsp;қалыптасып, дағдыланасың. Оның ешқандай қиындығы жоқ, бірақ жауапкершілігі өте басым сала.−&nbsp;Телеарнадағы қызықты сәттерді айтсаңыз?− &nbsp;Теларнаға келгеніме бір жыл толмаса да, азғантай уақытта қызықты сәттер көп болды. Мысалы айтыскер ақындандар суырып салма болады, сол сияқты телеарна журналистерінде де тосыннан сөз табу, тығырықтан шығып кету сияқты қасиет, қабілет керек екен. Бір қызықты оқиға болды. Осы «Қайырлы күн, Қызылорда!» бағдарламасына ешкі шаруашылығымен айналысатын кәсіпкер келіншекті шақырдым. Ол келіншек студияға &nbsp;кубокпен келді. Содан эфир басталып әңгімеміздің барлығы сол малшаруашылығы болып, сұрақтар қойып отырғанда көзім кубокка түсіп кетті. Сосын «кешіріңіз сөзіміздің арасында сұрай кетейін, студиямызға кубок алып келген екенсіз, бұл қандай кубок? Қандай байқаудан алған едіңіз?» деп сұрақ қойғанымда, кәсіпкер келіншек «бұл менің ешкілерімнің халықаралық конкурстан жеңіп келген кубогы» деген сәтте, тікелей эфирде «Өлә қандай қандай конкурс?» деп айтып эмоциямды жасыра алмай күліп жібердім. Тікелей эфирдегі бұл қылығыма өзімнің күлкім келді, деседе эфирде өзімді жинап алдым. Сөйтсем кәсіпкер келіншек екі ешкісін халықаралық конкурсқа жіберген екен. Ол конкурста асыл тұқымды ешкілердің салмағы, күніне қанша литр сүт береді, оның қандай қасиеттері бар сол арқылы сараланып, орын алады екен. Содан кәсіпкердің екі ешкісі бас жүлдені жеңіп келген екен. Айта берсек қызықты сәттер көп. Негізі эфир барысында арасында қателіктер кетеді. Эмоцияға беріліп кетеміз. Бірақ кейін сол қателіктерді жібермей, түзеуге тырысасың. &nbsp; &nbsp;− &nbsp;Жалпы газет пен телеарнаның айырмашылығын айтып берсеңіз...− &nbsp;Газет пен телеарна үлкен күшке ие, қоғамда алатын орныда бірдей. Деседе газеттің айырмашылығын айтатын болсам газетте редактор тапсырма береді. Жазып берген мақаланы редактор тексеріп, газетке жариялайды. Ал телеарнада берілген сюжет, фильм кез келген тапсырма бірнеше шығармашылық ұжымның қатысуымен өтеді. Мысалы жаныңда оператор жүріп видеоға түсірсе, режиссер өзінің идеясын айтады. Ал монтажер оператордың түсірген видеосын монтаждайды. Оны болған соң редактор тексеріп, бағдарламаға шығаруға жібереді. Бұл жерде жалғыз өзіңнің емес, бірнеше шығармашылық тұлғаның ұжымдық еңбегі бағаланады. Жалпы газет пен телеарнада қателесуге жол беруге болмайды. Себебі халық екеуіне де сенім артады. Мен газет пен телеарна екеуін бөліп жармаймын. Себебі мен үшін екеуіде биік!− &nbsp;Әлеуметтік желіде де белсенді отырасыз. Бұл заманның талабы ма, әлде мамандықтағы қажеттілік пе?!− &nbsp;Әлеуметтік желі менің өмірімнің бір бөлшегіне айналды десем болады. Мен көбінесе фэйсбук пен инстаграмды қолданамын. Оның ішінде фэйсбук әлеуметтік желісіне 2013 жылдан бастап түрлі саяси мәселелер мен өзекті жаңалықтар жарияланып отыратын болғандықтан, оны үнемі бақылап, жазба жазамын. Жазба дегенде ұзақ жазып отырмаймын, барынша қысқа ғана жазба жазып, халыққа өзімнің ойымды, айтқым келген мәселені әзіл арқылы шындықты жеткіземін. Жалпы менің посттарымның 90 пайызы әзіл-шыны аралас.Енді мұны мамандықтағы қажеттілік деп айта алмаймын. Себебі әріптестерім бар әлеуметтік желіде белсенді болмасада өзінің жұмысын істейтін. Бірақ өзімді айтар болсам, әлеуметтік желісіз жұмысымды өмірімде елестете алмаймын.− &nbsp;Қайта мамандық таңдау мүмкіндігі туса, тағы да журналист болар ма едіңіз...− &nbsp;Ондай мүмкіндік туатын болса, бәлкім таңдамас едім. Басқа саланы таңдайтын едім, бірақ журналистика емес. &nbsp;Себебі журналистика саласы қыз баласына өте ауыр.&nbsp;Енді маған қайырлысы осы шығар, Құдай осы салаға әкеліп тұрғаннан кейін қазіргі таңда ешқандай өкінішім жоқ.− &nbsp;Ғылымда да сүрлеуге түсуге талпыныс танытқаныңыз бар еді... Ғылым сізді несімен қызықтырады?−&nbsp;Журналистика мамандығын бітіргеннен кейін магистратуға тапсырып, қазақ тілі және әдебиет мамандығы бойынша бітіріп, педагогика саласының магистрі болдым. Бұл жолды таңдауым бекер емес. Болашақта ғылымғада келіп, жалғастыратын шығармын. &nbsp;Бірақ жоспар бойынша әзір емес.Сұқбатыңызға рахмет!СұқбаттасқанНӘЗИРА МҰҚАТАЕВА

Әйгерім Нажмадин: Журналистика үлкен күшке ие

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Басымыз ауырып, балтырымыз сыздаса, ақхалаттылардың көмегіне жүгінетіміз рас. Осы ретте узи маманы қажет болса, жалағаштықтар «Кәметов клиникасының» көмегіне жүгінеді. Себебі саналы ғұмырын халық денсаулығын сақтауға арнаған Кәметовтер әулеті аудан жұртына етене таныс. Бірнеше дәрігер шыққан бұл отбасы халыққа қалтқысыз қызмет етіп, аудан тұрғындарының алғысына бөленуде.&nbsp;Кәметовтер әулетінің қорғаны болған Ханзулла Кәметов – &nbsp;аудан орталығынан шалғай орналасқан Аққыр елді мекенінде талай жыл адал еңбек еткен білімді дәрігер. Сондай-ақ ол білікті ұйымдастырушы, жоғары санатты стаматолог дәрігер және тәжірибелі маман болды. Қарым-қабілетінің арқасында оны аудан орталығына алдырды, аудандық емхананың бас дәрігері, аудандық денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі қызметін абыроймен атқарды. Аудан, облыс басшыларына, тіпті денсаулық сақтау министрлігіне дейін барып, қажетті құжаттарын дайындап, емхана құрылысын бастауға күш салды.«Дәрігерлер династиясы» туралы сөз етсек, ойға бірінші болып оралатын Кәметовтер халықтың денсаулығын жақсарту жолында жемісті еңбек етіп келеді. Мәселен, Ханзулла Кәметов көп жылдар бойы Аққыр ауылдық ауруханасының бас дәрігері болып қызмет еткен. Кейін аудандық денсаулық сақтау саласына басшылық жасап, зейнеткерлікке шыққан. Жұбайы Қарлығаш Тоқанбаева да осы салада еңбек етіп, зейнеткерлікке шыққан. Екеуі Аққыр ауылдық ауруханасына облыстық жолдамамен елге қызмет етуге барғанда танысып, 1976 жылы отау құрған. Балалары да ата-ана жолын абыроймен жалғастырып келеді. Үлкені Рүстем узи дәрігері, ал жұбайы Нұргүл Қабылтаева – Темірбек Жүргенов атындағы №123 мектеп-лицейде мұғалім. Ғалымжан аудандық емханада терапевт-рентгенолог болып қызмет етеді. Оның жұбайы Әсел Сарыбаева инфекционист, аудандық ауруханада аудит эксперт қызметін атқарады. Қызы Ақнұр аудандық емханада кардиолог дәрігер болса, Райхан – қалалық №1 емхананың эпидемиологы. Кенже баласы Ернар – аудандық емханада уролог-андролог, жұбайы Айгерім Иманмырзаева – инфекционист дәрігер.&nbsp;Дәрігерлер отбасы 2018 жылы отбасылық жеке клиника салуды жоспарлап, 2019-2020 жылдары аудан орталығынан «Клиника Каметов» атты емдеу мекемесін ашқан. Қазір клиникада күндізгі стационар жүйелі қызмет атқарады. Мұнда ішкі органдарды түсіретін узи, қан тамырларының узи аппараттары бар. Ғалымжан Кәметовтың айтуынша, олар аудандық емханадан бөлек жұбайларымен бірге клиникада да халыққа қызмет етіп, кеңес береді. &nbsp;&nbsp;– Әкем бізді ешқашан ұл-қыз деп бөліп жармайтын. «Қызым» деп те атамайтын, «балам» деп атайтын. Отбасымызда ұрыс-керіс, келіспеушіліктер деген ешқашан болған емес. Әкеміз бәрімізге тең қарап, анам екеуі қатарымыздан қалдырмай өсірді. Бізді оқытып, қалаған маман иесі болуымызға қосқан үлесі ұшантеңіз. Бұл орайда ата-анамызға мәңгілік қарыздармыз. Әкем менің жастайымнан ақылшым, ұстазым, психологым болды. Әлі есімде, 1997 жылы мектепті аяқтап, әкем ала жаздай Ғалымжан екеумізді химия, биология пәні бойынша дайындады. Әлі күнге дейін әкемнің арқасында валенттілік анықтау, химиялық қсопаларға реакция шығаруды ұмытпадым. Сөйтіп Шымкент қаласындағы Оңтүстік Мемлекеттік медицина академиясына оқуға ағам екеуміз емтихан тапсырдық. Ертеңіне нәтижесін білуге Түлкібас ауданынан автобуспен әкеммен бірге келе жатырмыз. Әкем менің қасыма отырып, «Оқуға түспей қалған жағдайда қайтадан дайындалып, келесі жылы тапсырамыз, бұл сынақ соңғы емес, әлі де алда мүмкіндіктер болады» деп психологиялық кеңес бергені әлі есімде. Әкемнің бізді оқуға дайындаған еңбегінің арқасында ағам Ғалымжан екеуміз жоғары балл жинап, оқуға түстік. Екеуміз 7 жыл бірге оқып, оқуымызды аяқтап, дипломымызды қолымызға алдық. Қазір де аудандық денсаулық саласында бірге қызмет атқарудамыз, – дейді Ақнұр Кәметова.&nbsp;Әрине, кез келген адамның ең басты құндылығы – мамандық игеріп, елге қызмет ету. Сол құндылықты жоғалтпай, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп, сақтай алудың өзі де үлкен абырой. Ата-анасының жолын жалғап, қызметтерін адал атқарып келе жатқан бұл әулеттің медицина саласындағы жалпы еңбек өтілі 50 жылды құраған. Ұрпақтар сабақтастығы жалғасқан жанұяның халыққа қызметі әлі де жалғасын таба бермек.

Жалағаш ауданы: Дәрігерлер династиясы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ақ халатты абзал жанның қай-қайсысы да құрметке лайық. Десе де, өмірге ұрпағының аман-сау келуіне үлес қосатын акушер-гинекологтің қызметін әрбір ана ұмытпаса керек. Өмірге перзенттің келуі – жауапты әрі таңғажайып құбылыс. Осы сәтте анаға дем беріп, дені сау ұрпағын бауырына басуға себепкер болатын да осы сала мамандары.&nbsp;Адамзат өмірі үшін жауапкершілік арқалайтын маман иесі – Байқоңыр көпбейінді ауруханасының акушер-гинекологі Набира Набатова. Ленинск қаласының тумасы мектеп бітірген соң, Шымкент медициналық училищесінде медициналық көмекші мамандығы бойынша білім алған. Сол жылдан бастап Ленинск қалалық ауруханасының клиникалықдиагностикалық зертханасында фельдшер болып қызмет атқарған. 1989-1995 жылдары Ақтөбе Мемлекеттік Медицина институтының «Жалпы медицина» факультетінде дәрігер мамандығы бойынша білімін жетілдірген. Одан кейін Төретам ауылдық ауруханасында акушер-гинеколог, 2003 жылдың қаңтарында Байқоңыр қалалық ауруханасының антенатальды клиникасында акушер-гинеколог болса, сол жылдың мамырында аурухананың перзентхана бөліміне ауыстырылған. 2008 жылдан бастап осы уақытқа дейін Байқоңыр қаласындағы №2 емхананың антенатальды клиникасында акушер-гинеколог болып жұмыс істеуде. Білімін әрдайым жетілдіріп отыратын ізденімпаз маман 2015 жылы 12 сәуірде акушерия және гинекология саласындағы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау саласындағы маманның сертификатын, 2016 жылы қазанда Ресей Федерациясының «Акушерлік және гинекология» мамандығы бойынша жоғары біліктілік санатын иеленген.<blockquote>– Өмірге ұрпақтың келуі – маңызды үрдіс. Болашақ мемлекет иелерінің саулығы – бүгінгі ананың саулығымен тікелей байланысты. Біз сол үшін де жаңалықты жатсынбай қабылдап, жаңа технологияларды меңгеріп, ана мен баланың амандығы үшін еңбек етеміз. Білімді қашанда жетілдіріп отыруды мақсат еткенмін. Себебі жаңа заман қарыштап дамуда. Біз де одан қалыс қалмай, жақсылығын көріп, көштен қалмауымыз керек. Мен үшін нағыз бақыт – балапанын бауырына басып, қуанған ананың жымиған жүзін көру, – дейді акушер-гинеколог Набира Нағашыбайқызы.</blockquote>30 жылдан астам бір салада еңбек етіп келе жатқан Н.Набатованың жеткен жетістіктері де жетерлік. Ол Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталса, Байқоңыр қаласының соғыс, еңбек, мемлекеттік және әскери қызмет ардагерлері кеңесінің «Адал қызметі және медициналық көмек көрсетуге жеке үлесі үшін» төсбелгісін кеудесіне таққан. Өзге адамның денсаулығы үшін еңбек етіп, ыстық ықыласы мен аялы алақанын ұсына білетін ақ халаттылардың еңбегі ерен. Қазіргі пандемия бұрынға қарағанда дәрігердің қадірін арттырып, адам өміріндегі орнын айқындай түскендей. Үзілгелі тұрған үмітті қайта жалғайтын, тіпті кейде ажалдан арашалап, екінші өмір сыйлайтын ақ халаттылар қандай құрметке де лайық.

Дәрігер – мамандықтың асылы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазір біздің өмірімізге смартфондар енді. Қай жерде жүрсеңіз де, үлкеннің де, баланың қолында смартфон жүргенін байқаймыз. Қалтафонның ересек адамға тигізер зияны қандай көп болса, балаға да дәл солай. Оның үстіне, мектеп оқушылары елге пандемия келгелі бері екі жылдай онлайн түрде оқыды. Бұл да балалар арасындағы көз ауруларының көбеюіне ықпал етуде.Осы ретте офтальмологтар соңғы уақытта балалар арасында көз ауруларының көбейіп бара жатқандығын айтып дабыл қағуда. Бұл келеңсіздіктің жылдан-жылға артуына біріншіден ата-ананың өз баласының денсаулығына жауапкершілікпен қарамауы себеп болуда. Мәселен, ата-ана өзінің құлағы тыныш болуды ойлап, баланың теледидар алдында сағаттап отыруына жол береді. Мұнан бөлек, бала компьютерде ойындар ойнайды, ұялы телефон, планшетпен сағаттап отыратыны жасырын емес. Күні-түні телефонға, теледидарға, компьютерге шұқшиған баланың көзі тек жақыннан жақсы көруге қалыптасады. Нәтижесінде алыстан көрмеушілік дерті пайда бола бастайды.Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, әлемде 200 млн адамның көру қабілеті бұзылған. Көзінің көруі нашарлап, көзілдірік тағатындардың қатары күн санап артып келеді. Әр бес минут сайын бір баланың жанары нашарлайды екен. Бұл «мектеп жасындағы әрбір үшінші бала көзілдірік киеді» деген сөз.Көз – адамның ең маңызды әрі өте нәзік мүшесі. Сондықтан оны қорғай білу қажет. Осы орайда, ұзақ жылдар бойы жемісті еңбек етіп жүрген дәрігер, Қармақшы аудандық емхананың балалар офтальмологі Зағипа Көпбергенованы сөзге тарттық. Ол соңғы кезде көзілдірік тағатын балақайлардың көбейіп бара жатқанына алаңдаулы. Бұған негіз де жоқ емес. Айтуынша күнделікті қабылдауға келетін балалар мен профилактикалық тексеруден өтетін оқушылардың басым бөлігінде көз ақаулары бар.– Қазіргі адамдарда, әсіресе балаларда көзге түсетін күштің көбеюінен соңғы он жылдықта көз аурулары жиілеп кетті. Компьютермен жұмыс істеудің әсерінен ғана емес, кондиционерді және жасанды жарық түсіру көздерін қолдану, тіпті біздің ауа райымыз да көзге жағымсыз әсерін тигізіп, қазіргі кездегі «құрғақ көз» синдромының себебі болып табылады. Бүгінгі балалардың арасында ең көп тараған көз ауруы – миопия, яғни алыстан көрмеу. Жаңа технологиялардың өмірге келуі осы аурудың көбеюіне әсер етіп отыр. Себебі, көз қашықтыққа жұмыс істемейді. Бірыңғай жақыннан жұмыс атқарады. Қалтафонға көз алмай қарағаннан қашықтықты көруге көз жанары «жалқаулана» бастайды. Осылайша көздің көру осі қысқарады. Алыстан көрмеушілік осыдан пайда болады. Негізінен біз есепке &nbsp;туа бітті ақаулары бар, ауыр дәрежедегі және көз жарақатын алған балаларды аламыз. Аудан бойынша мұндай балалар саны – 78. Көзінің көру дәрежесі орта, жеңіл болса олар есепке алынбайды. Десе де олар дәрігерге ұдайы келіп тұруы қажет. Қазір ауданда бес мыңға жуық балада түрлі дәрежедегі көздің нашарлау дерегі бар, – дейді Зағипа Қайыпқызы.Дәрігердің &nbsp;сөзінен түсінгеніміз, туабітті ақауды айтпағанда, көздің көру қабілетінің нашарлауына қоршаған орта факторлары тікелей әсер етеді. Яғни, балақайлардың көз жанарының бұзылуына компьютер, смартфон, теледидар кінәлі. Сонымен қатар сабақ орындау барысында жарықтың дұрыс түспеуі мен кітапты тым жақын, не тым алыс, жатып, еңкейіп, көзге салмақ салып оқығаннан да болады екен.<blockquote>– Қазіргі уақытта емханаға күніне 30-40 бала келеді.&nbsp;Мектепте де алдын ала тексеру жұмыстарын жүргіземіз. Мәселен күніне 60-70 баланы тексеруден өткізсек, телефонның кең қолданысқа енуіне &nbsp;байланысты біршамасында көздің нашарлауы кездеседі. Ол тізімді міндетті түрде мектеп медбикесіне тапсырып, ата-анасымен дәрігердің қабылдауына келу қажеттігін ескертеміз. Алайда сол тізімдегі балалардың шамамен 30 проценті ғана біздің алдымызға келеді. Бұл ата-аналардың бала денсаулығына немқұрайлы қарайтынын аңғартады. Бір өкініштісі, көз аурулары дер кезінде емделмесе, уақыт өте келе су қараңғылыққа әкелуі мүмкін. Осыны әрбір ата-ана ұғынып, бала өміріне жауапкершілікпен қараса екен, – дейді білікті дәрігер.</blockquote>Расында да, ата-аналар баланың өсу барысында дене бітімінің өзгерісіне қадағалап назар аударуы керек. Егер баланың көзінде төмендегідей қалыпсыздықтар байқалса, ауруханаға әкелу керек. Ең бірінші белгі – көзін жыпылықтату. Бала үнемі көзін жыпылықтатса, көзіне беймәлім нәрсе түсіп кеткендігін ескерумен бірге, көзіне ақ түсу, көздің дәнекер қабықшасының қабынуы сынды аурулардың белгісі. Екіншісі – көзін нұрдан тайсақтатса. Мұндай балалар өте жарық ортада көзін жұмып алады, қараңғы жерлерде ойнауды ұнатады. Бұл қызыл, сулы бөріткен және басқа да жұқпалы аурулардың белгісі болуы мүмкін. Сондықтан баланың жарықтан жасқану белгісі байқалса дәрігердің көмегіне сүйенген жөн. Ал үшіншісі – көздің қызаруы. Баланың көзінің ағы және көз айнасы қызарып, көзінен сарғыш жас ағады. Бұл балаға қызылша шығудың алдындағы ең көрнекті белгі болып, бұдан әрі тұмау, көз дәнекер қабықшасы қабынуы болып есептелінеді. Келесісі – баланың көзі нұрсыз болу. Егер баланың көзі нұрсыз болса, ата-аналар баланың денесінің әлсіреген-әлсіремегеніне назар аудару керек. Сондай-ақ алысты көре алмау. Бала кітап немесе басқа нәрселерге қарағанда көзіне өте жақын әкеліп алып көрсе, уақытын өткізбей тексерту керек.Дәрігер көп жағдайда ата-ана баласының көзі көруден қалып бара жатқанын байқамайтынын айтады. Ал көз қызметі нашарлаған жағдайда көзілдірік кию міндетті. Сондай-ақ, мектепте не үйде, әйтеуір сабақ тапсырмаларын орындап жатқанда әр 10-15 минут сайын үзіліс жасап, көзге арнайы жаттығулар жасаған жөн. Сабақ оқитын бөлмеге жарықтың мол түсуін қадағалау керек. Баланың бос уақытында теледидар көріп, компьютер ойнап, телефон шұқылап отыруын емес, далада, таза ауада бой жазып, ойнауын қадағалау қажет.Көз дәрігерінен білгеніміз, әлемдік медицинада көз аурулары мен нашар көретіндерді емдеудің 80 проценті нәтижелі аяқталады. Яғни, уақытында емдесе, 100 процент сауығуға болады. Сондықтан көзіңіздің көруі нашарлауын күтіп отырмай, жылына 1 рет офтальмолог-дәрігердің тексеруінен өткен дұрыс. Ауруды емдегеннен гөрі оның алдын алудың орынды екені анық.<blockquote>«Көз – адам жанының айнасы» деген бар. Сондықтан көз дәрігері болу үшін тек біліктілік қана емес, байыптылық пен мейірімділік қажет. Білікті дәрігер кенттегі №105 орта мектептен тәлім алып, Алматы қаласында медициналық білімін жетілдіреді. Алғашында Қызылорда қаласындағы №1 емханада жұмыс істесе, 1991 жылдан бастап «Шипагер» емханасында балалар дәрігері, 2008 жылы офтолмология бойынша қосымша білім игеріп, осы жылдан бастап аудандық емханада көз дәрігері қызметін атқаруда. Отыз жылдан астам уақыт бала саулығы үшін барын салып жүрген Зағипа Көпбергенованың есімі қармақшылықтарға етене таныс. Ал көз дәрігері болып ауысуына жерлесіміз, академик Камал Ормантаевтың септігі болғанын айтады. «Студент кезімде Камал Сәруарұлы бізге сабақ берді. Кезекті бір емтиханында «сен хирург болатын қызсың ғой» деді. Мен балалар дәрігері болуды қалайтынымды айттым. «Онда көз дәрігері бол. Сенен мықты маман шығады» деген еді. Арада 20 жылға жуық уақыт өткен соң, білімімді жетілдіруге барғанымда Камал ағайға жолығып алғысымды білдірдім. Ол кісі мені жазбай танып, таңдауыма қуанып, «осыны бұрын да айтып едім ғой» деп сәттілік тіледі. Әр студентін есіне сақтап, дұрыс бағыт-бағдар бере алатын осындай білікті ұстаздан білім алғанымды мақтан әліге дейін мақтан тұтамын. Ал қазір мен үшін сауыққан жандардың ризашылықтарын естігеннен асқан бақыт жоқ дер едім. Үлкендердің батасын алып, жазылып кеткендерін көргенде көңілімді ерекше қуаныш сезімі билеп, бірге қуанамын» дейді ол.</blockquote>Ұлт болашағына кесіріміз тиіп, көзәйнек киген балалардың қатары көбеймесін десек, перзент алдындағы жауапкершілікті өзімізден бастағайық. Бар-жоғы 8 грам салмақ тартатын көз жанарымызды ауру-сырқаудан қорғай білейік!

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары