<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кез келген мемлекеттің алғашқы орында алаңдататын мәселесі халықтың денсаулығы екендігі баршамызға мәлім. Мемлекеттің басты капиталына баланатын адам өмірінің қауіпсіздігі, саулығы қай елде болса да бірінші кезекте тұрады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Денсаулық сақтау бағытындағы жұмыстарды жалғастыра беру керек. Азаматтардың денсаулығын сақтау мәселесі менің жіті бақылауымда» деген сөзі мәселенің қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетіп отыр.«Мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының біріне айналған медицина саласының аудандағы бүгінгі ахуалы қалай? Емхана халыққа қай деңгейде қызмет көрсетіп келеді?» деген сауалдарға жауап алу үшін Арал аудандық емханасының меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау ісінің үздігі, жоғарғы санатты дәрігер ұйымдастырушы Шарапат Медетовпен кездесіп, әңгімелесіп қайттық.<blockquote>– «Арал аудандық көп бейінді орталық аурухана» ШЖҚ КМК-ге қарасты аудандық емхана 2007 жылы жаңадан пайдалануға берілді. Мұнда тұрғындарға медициналық көмектің 24 түрі бойынша мамандандырылған көмек көрсетеді. Қазіргі таңда емханада 37 дәрігер, 77 орта буынды, 10 өзге, 17 кіші буынды қызметкер өздерінің саласы бойынша сапалы қызмет атқарып келеді. 2022 жылдың қорытындысы бойынша аудандық емханаға 117 578 тұрғын дәрігерлер қабылдауында болып, медициналық тексерулерден өткен, – деген Ш.Медетов одан әрі материалдық-техникалық базаның қамтылуына тоқталды.</blockquote>Соңғы 2-3 жыл көлемінде емхананың базасы айтарлықтай жаңартылып, бүгінгі уақыт талабына сай жетілдірілген. Емхана бойынша қолданыстағы кольпоскоп, ультра дыбыстық зерттеу аппараты, жылжымалы маммограф, флюорография, стоматологиялық қондырғылар, зертханалық анализатор және биылғы жылы көз кабинетіне жаңадан алынған құрылғылар – компьютерлік периметр, авторефрактометр, офтальмоскоп көмегімен тұрғындарға көмек көрсетіледі. Сонымен қатар аудиометриялық кабинет, 4 дачикті УДЗ аппараты тұрғындардың игілігіне пайдаланылуда.Емхана қызметкерлері қашанда заман талабына сай үнемі іздену, қызметтік істе адал әрі мұқият болу тәртібін қатаң ұстайды. Себебі әр диагноздың артында адам өмірі, оның ертеңі жатыр. Мекеменің алдында тұрған міндеттердің бірі – скринигтік тексерулер жүргізу арқылы ауруларды ерте сатысында анықтап, сауықтыру. Осы мақсатта жыл сайын жоспарлы түрде кешенді жұмыстар атқарылып келеді.Мекеменің нәтижелі жұмыс жасауына барынша жағдай жасалғандығы туралы, қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілгендігін айтып өттік. Сонымен қатар 2011 жылдан бастап құрамында УДЗ дәрігері, хирург, окулист, гинеколог, стоматолог, өзге де жоғарғы санатты дәрігер мамандар бар және УДЗ, ЭКГ, лабораториялық тексеру аппараттары бар жылжымалы медициналық кешен аудан халқына қызмет көрсетіп келеді. Бұл да елді мекен тұрғындарының денсаулық көрсеткішін жақсыртуға таптырмас мүмкіндік сыйлап отыр. Біз осы арқылы Мемлекет басшысының тапсырмаларының бірі шалғай жатқан ауылдарда медициналық қызметтің қолжетімділігін қамтамасыз етіп келеміз. Әсіресе балалар мен жүкті әйелдерге, әлеуметтік жағынан аз қорғалған топтарға дәрігерлік қызмет көрсету айрықша назарға алынып отыр. Иә, жасалған жұмыс қашан да жақсы нәтижесімен қуантатыны белгілі емес пе?! Аудандағы ахуал да бүгінде емхана жұмысының қаншалықты жүйелі екенін көрсетіп отыр. Шарапат Алпысбайұлының айтуынша:<blockquote>– Аурудың жақсысы бола ма? Әрине, адамды әбігерге салып, тәнімен қатар жанын да сыздататын дерттің барынша алдын алуымыз қажет. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деп қазақ бекер айтпаған ғой. Міне, біз сол ауырмайтын жолды халыққа нұсқап келеміз. Мәселен 2008 жылдан бастап 9 түрлі ауруды ерте анықтау мақсатындағы скринингтік тексеру арқылы қауіпті әрі созылмалы дерттердің бетін қайтаруда көп жетістікке жеттік. Қаншама тексерілуші алғысын айтып жүр. Сол сырқаттардың қатарында ең қауіпті болып саналатын, әрі көп таралған қан айналымы жүйесі аурулары, қант диабеті, глаукома, сүт безі, жатыр мойыны, өңеш, асқазан ісігі сияқты бірнеше дерттің түрі бар, – дейді.</blockquote>Мұнан бөлек 2010 жылдан бастап қолға алынған республика аймағында енгізілген бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі бойынша жұмыс жасап, тұрғындардың жекелеген санатына тегін дәрі-дәрмек босатылып отыр. Бұл да ем алушылардың оң бағасын алып, көңілінен шығып отырған дүние.Сонымен қатар 2015 жылдың басынан бастап амбулаториялық-емханалық көмек бағдарламасы аясындағы науқастардың стационарды таңдау құқығымен портал бюросы арқылы республиканың кез келген ауруханасына жатуға да мүмкіндік бар. Стационарды алмастыратын көмек ретінде емханада 19 төсектік күндізгі бөлім де жұмыс жасап тұр.Осындай жүргізілген іс-шаралар жылдан жылға жақсарып келеді. Бұған дәлел ретінде көптеген көрсеткіштерді атап өтуге болады. Табиғи өсім жыл сайын жоғарылап, жалпы өлім-жітім, туберкулезбен ауыратындар саны азайып келеді.Иә, жұмыс тапсырма аясында көрінеді десек те, әрбір жетістіктің артында білікті мамандар мен жауапты азаматтардың таудай еңбегі жатыр. Әсіресе басы ауырып, балтыры сыздаған әрбір жанның дертіне дауа, жанына жылы сөзімен ем, аялы алақанымен жылу сыйлаған жандардың қызметтік шеберлігіне халық күмән келтірмейді. Дегенмен «жігітте де жігіт бар, азаматы бір бөлек, жүйрікте де жүйрік бар, қазанаты бір бөлек» дегендей халықтың аузынан түспейтін, өз ісінің нағыз майталмандарын ерекшелеп айтуға да болады. Шарапат Медетов:<blockquote>– Емхананың дәрігерлік құрамы өте мықты. Қайсысын алсақ та өзінің білімі мен білігін көрсетіп келеді. Бастысы халықтың игілігіне қызмет етіп жүр. Әр қызметкерім бір төбе. Әсіресе солардың қатарында жоғарғы санатты дәрігерлер Ақсалы Есеналиева, Гүлдәрі Мұстафаева, Айсәуле Пірманова, Дина Қожаниязова, Анар Сағындықова, Қуаныш Жанаева, Изатулла Ранов, Гүлзина Құрманбекова, Лайық Бижанова, Әмірхан Жүсіпов, Амантай Нұрпейісов, Балтабек Кемалов пен Нұрқасын Көбекбаевтарды халық іздеп келіп, алғысын жаудырып кетеді. Одан бөлек те орта буынды дәрігерлер мен медицина қызметкерлерінің қайсысын болса да мақтауға лайық, – деді.</blockquote>Иә, «медицина кәсібі – адамгершіліктің асылы» дегендей асыл қасиетімен барша аралдықтардың алғысына бөленген жауапты мамандық иелеріне еңбекте табыс, төзімділік пен күш-қайрат тілейміз.

Аралдағы заманауи қондырғылармен жабдықталған емхана халыққа лайықты қызмет көрсетіп жатыр 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ халқы отбасы құндылығын жоғары бағалайды. Қашанда отбасында атаның, әкенің орны бөлек. Ал әрбір азамат шыр етіп жарық дүниеге келген перзентінен үлкен үміт күтеді. Перзентінің биіктен көрінгенін қалайды. Сол мақсатта баласына барлық қамқорлығын көрсетеді.Қазақстандық жанкүйерлер боксшы Гүлсая Ержанды жақсы таниды. Қазалы топырағында дүниеге келген қайсар қыз қазірдің өзінде шаршы алаңда шеберлігін танытып жүр. Былтыр құрлықтық додада жеңімпаз атанды. Ал Сербияда өткен халықаралық турнирде күміс медаль алды.Қазалының Сарыбұлақ ауылында туған Гүлсаяны спортқа баулыған атасы.<blockquote>– Ауылда жүргенде немеремнің спортқа бейім екенін байқадым. Қол күресінен қарсылас шақ келтірмейтін. Жанашыр інілерімнің бірі Гүлсаяны аудан орталығындағы спорт мектебіне беруге кеңес айтты. Сол мақсатта Әйтеке би кентіне көшіп келдік. Мектепте оқи жүріп бокс үйірмесіне қатысты. Алғашқыда оны күреске береміз бе деген ойда болған едім. Алайда немеремнің қалауы болды. Білікті бапкер Бақытбек Құлбаев шәкіртін шыңдады. Талай жарысқа алып барды. Гүлсая барлығында өзін жақсы қырынан таныта білді. Еліміздің білікті мамандары оның жігерін, еңбекқорлығын, жауапкершілігін жоғары бағалады. Ұлттық құрама сапына қабылдану екінің біріне бұйырмайды. Алдағы күнге үміт зор, – дейді атасы Ержан Исмаилов.</blockquote>Қарапайым отбасында дүниеге келген боксшы қыздың әкесі – Ғалымжан жеке қожалық иесі. Жылқы шаруашылығымен айналысады. Анасы – Құралай бала тәрбиесіне көңіл бөліп, отбасы шырайын кіргізіп отыр.<blockquote>– Қашанда отбасында әкенің орны бөлек. Менің үш балам бар. Жастайынан оларға жақсы тәрбие беруге тырыстым. Еңбекке баулыдым. Әрбір перзентінің жақсы азамат болып өсуін қадағалау ер кісінің міндеті деп санаймын. Құдайға шүкір, балаларым ешқашан мені жерге қаратқан емес. Қазір немерелерге қарап, шаңырақ шуағына бөленіп жүрген жайымыз бар. Солардың бірі Гүлсая алға қойған мақсатына жету жолында үнемі ізденісте жүреді. Рас, бокс – қыз баласы үшін оңай емес. Алғашқыда оның жекпе-жегін қарауға шыдай алмайтын едік. Бірте-бірте бойымыз үйренді. Қазір ол тек біздің қызымыз ғана емес, елдің мақтанышына айналды. Алда көптеген жарыстар бар. Олимпиада жақындап келеді. Әркез тілекшімін ғой, – дейді Ержан аға ағынан жарылып.</blockquote>Қазір Гүлсая Көкшетау қаласында оқу-жаттығу жиынын өткізіп жүр. Негізгі мақсаттың бірі – Олимпиада жолдамасына қол жеткізу. Алдағы жылы Франция астанасы – Париж қаласында өтетін беделді бәсекеде еліміздің Әнұранын шырқатып, көк туын желбіретсем деген ойда.<blockquote>– Қашанда елдің үмітін ақтауға тырысамын. Әрине, барлық уақытта ойлағаның жүзеге аса бермейді. Десе де, маған сенім артқан елімнің, жерлестерімнің және отбасымның қолдауы әрдайым қанаттандырады. Жақында ғана әкелер күнін атап өту белгіленгенін білдім. Бұл – өте жақсы бастама. Әкені қадірлеу, оның беделін отбасындағы, қоғамдағы жалпы ел болудағы орнын бағалай білу керек. Сондықтан мен үшін де атам мен әкемнің орны ерекше, – дейді Гүлсая.</blockquote>&nbsp;

Сыр елінен шыққан Азия чемпионы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Біз белгілі тұлғалар туралы айтқанда, «сондай-ақ ол үлгілі әке» деген сөзді қосып отырамыз. Кейде бұл жәй жазылуға тиіс дәстүрлі қосымша сияқты болып көрінер, алайда, азаматтың ең үлкен парызы – әке болып, перзент тәрбиелеу. Осы маңызды қадамда сүрінген адамның басқа жетістігі де жасанды болмақ.Сәбит Ұлықпанұлының есімі бүгінде Сыр еліне ғана емес, барша қазаққа танылған.Қызылорда қаласы әкімінің «Мереке» вокалды аспаптар ансамблінің жетекшісі Сәбит Ұлықпанұлы музыка саласында үлкен жетістіктерге жетті. Оның әндерін Жұбаныш Жексенұлы, Ақбота Керімбекова, Жеңіс Ысқақова, Бақыт Шадаева, Нұрболат Абдуллин, Қыдырәлі мен Қарақат секілді танымал әншілер асқақтата шырқап жүр.Сәбиттің Ф.Оңғарсынованың сөзіне жазылған «Жүрек жылуы», Т.Айбергеновтің сөзіне жазылған «Мені ізде» &nbsp;деп аталатын әндері республикалық байқауларда бас жүлде алған. «Мереке» ансамблі «Тұран» республикалық конкурсының гран-при иегері. Пандемия кезінде АҚШ-та және Англияда өткен «Super world talent» конкурсына онлайн қатысып, шетелдіктердің бас жүлдесін жеңіп алған.Ал, тамаша композитор, талай таланттың тұсауын кескен танымал музыкант Сәбит қандай әке? Ол өзі отбасындағы бесінінші ұл. Шағанкүл екеуі бас қосып, өмірге екі ұл, екі қыз алып келді. Үлкені Данадан кейін дүниеге келген Ғалымжанның бесігін тербетіп отырған әжесі Гүлжан сәбидің уілінен оның болашақ елге танылатын әнші болатынын болжапты. Бұл бекер емес еді, Сәбит Ғалымжанды кішкентайынан қасынан тастамады. Мектепте оқып жүргенде әртүрлі ән байқауларына қатыстырды, барған жерінен бірінші орын алып келетін. Содан әкесі баласын өнерге шыңдап баулуға кірісті.Ғалымжан тоғызыншы сыныптан соң өзінің саксафон аспабын ұнататынын айтты. Оның жанын саксофонның сиқырлы үні баураған еді. Сөйтіп, Қазанғап атындағы Қызылорда музыка колледжіне түсіп, ұстазы Асанәліден осы бір жергілікті музыканттар сирек қолға алатын аспапты тез үйреніп шықты. Мұнан соң Астанадағы «Шабыт» университетінде оқыды.Әртүрлі конкурстарға қатысып, бас бәйге иеленіп, қазақ ән өнерінің көгінде тағы бір жұлдыздың жағылғанын паш етті. Бүгінде жас музыкант Ғалымжан Ұлықпанның аты әжесі болжағандай, күллі елімізге танылды.«Әкеге қарап ұл өсер» деп қазақ тегін айтқан ба? Өнер деген қасиеттің қадіріне жете білген жас талант Ғалымжанның мұнша жетістіктерге жетуінің басты сыры – әрине, әкесінің тәлімі. Әкелер мерекесінің негізгі мақсаты да осындай отағаларының өнегесін өз отбасы аясында қалдырмай өмірге ендіріп, ұрпаққа тағылым ету болмақ.Жалпы, Ұлықпан әулеті сиқырлы үннің сырсандығы секілді. Бұл үйге енсеңіз ата-ана бала-шағасымен бірге ән салып отырады. Наны да, әні де дастарханнан табылған берекелі отбасының басы – Сәбит. Ол үйінде қандай болса, қоғам ішінде де сондай. Көңілді, тәлімді, айналасына шуақ шашып жүреді. Мұндай әкелерді дәріптеу садақадан да, сыйлықтан да абзалырақ деп ойлаймын. &nbsp;

Өнерде орны бөлек жан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Білім бұлағының қайнар көзі, тарам-тарам тарихтың құнды сырларын сүріндірмей алып келе жатқан шырағы биік, парасаттылық пен біліктіліктің нағыз киелі ордасы – кітапхана. Ол оқырман үшін үлкен өмір мектебі, рухани ошақ. Ал әр таңын білімнің қайнар көзі кітаппен ашатын, сол кітаптағы құнды мұраларды оқырманға жеткізуші – кітапханашы. Бүгін мамандығын сүйіп, ұзақ жылдар бойы кітапханашылық қызметте абыроймен келе жатқан аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің директоры – Гүлдана Жақыповамен сырлы сұқбаттың сәті түсті.– Гүлдана Көпболсынқызы, сізді және барша кітапхана ұжымын кәсіби мерекеліріңізбен құттықтаймын! Жуырда заманауи үлгіде жасақталған ғимаратқа көшкендеріңіз белгілі. Жаңа ғимарат жаңа леп, жаңа құлшыныс сыйлаған болар? Әңгімеміздің ауанын осыдан бастасақ.– Шиелі аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесіне қарасты 32 кітапхана аудан халқына қызмет көрсетеді. Аудандық орталық кітапхана, 1 – аудандық балалар кітапханасы, 4 – қалалық кітапхана және 26 – ауылдық кітапхана бар. Оның ішінде 1 модельдік ауылдық кітапхана, үш ауылдық онлайн орталығы бар.– Кітапханада қанша кітап қоры бар? Оқырмандар қанша?– Жүйе бойынша кітап қоры 537381 дана, оның ішінде 351887 данасы мемлекеттік тілдегі әдебиеттер. Бес жылда бір рет ескі мазмұндағы (мәдени-тарихи жағынан құндылығы жойылған), жыртылып тозығы жеткен реставрацияға келмейтін кітаптар және мерзімді баспалар қордың есебінен шығарылып отырады. Жүйе бойынша 29 295 оқырман бар. Бүгінгі таңда 484 805 кітап оқырманның қолында.– Тұрғындарды әдеби ортаға шақыру, оқырман тарту бағытында қандай жұмыстар жүргізілуде?– Жалпы, «Кітап оқиық» ұранымен кітапты насихаттаудың түрлі формалары мен әдістерін пайдалана отырып, «Кітапхана такси» жобасы аясында жолаушылар межелі жерге тегін жеткізілуде. Мүмкіндігі шектеулі жандарға, егде жастағы адамдарға және қызметтен сырттай немесе стационардан тыс қызмет көрсету нысандары арқылы «Көшпелі кітапхана» жүйелі түрде жұмыс істейді. 23 жылдық жұмыс тәжірибемде аудан мәдениетінің өсіп-өркендеуіне үлес қоса жүріп, жаңа бастама, тың жобаларды жүзеге асыруда, қоғамдық жұмыс пен қайырымдылық шараларға күш-жігерімізді аямай қызмет етіп келеміз. Дәлел ретінде айта кетсем, асыраушысы жоқ, көпбалалы ана Асатуллаева Ләззаттың отбасын қамқорлығымызға алып, үздіксіз азық-түлікпен қамтамасыз етудеміз. Құлағалы тұрған үйдегі жәутеңдеген балаларды көріп, ұжымды ұйымдастырып, үш бөлмелі үй салып беріп, ана мен балаларының болашаққа деген үмітін ұштадық. Әрдайым қоғамға сай дамуда бірінші болып бастама жасау - менің кредом. Бірінші боп аудандар ішінде «Коворкинг» орталығын аштық. Кітапхана жанынан зағип және көзі нашар көретін жандарға рухани қызмет көрсету үшін, «Жанарсыз да жарық әлем» клубын ұйымдастыру үшін жоба әзірледік. Оған жергілікті бюджеттен 3100,0 мың теңге бөлініп, арнайы құрал жабдықтармен жасақтадық. Бір айта кетерлігі, тең дәрежеде жұмыс жасау үшін кітапханашыларға бірдей киім үлгісін енгіздік.– Жалпы оқырманның сұранысы қаншалықты қанағаттандырылады?– Әрине бар. Соңғы 3-4 жылдың көлемінде оқырмандардың сұранысына сай әр түрлі салада, оның ішінде психологиялық, қаржылық сауат ашу жайлы кітаптарды жергілікті бюджеттен сатып алып отырмыз. Адам баласының өмірге деген көзқарасы мен талғамын балалар әдебиеті қалыптастырады. Қазіргі технологиялық өзгерістер мен күллі әлем бастан кешіп отырған жылдам даму кезеңінде балалардың ой-танымы, қызығушылығы да басқаша. Сондықтан 20-30 жыл бұрын жазылған балаларға арналған кітаптар қазіргі баланы аса қызықтыра қоймайтыны заңды. Дей тұрғанмен соңғы жылдары балалар әдебиетіне деген қызығушылық қайта жандана түсті. Кітапхана оқырмандарының жасына қарай сұраныстарына келетін болсақ, кішкентай оқырмандарға ертегі-аңыздар, 14 жасқа дейінгі оқырмандарға баланың ой-қиялын ұштайтын фэнтези шығармалар, адамгершілік болмысын қалыптастыратын жаңаша тәлімдік-тағылымдық жаңа кітаптар қажет. Білім саласында жұмыс істейтін оқырмандар мен студенттерге методикалық көмекші құралдар, логикалық кітаптар және көркем әдебиеттер қажет.– Аудан бойынша қанша кітапханашы бар? Олардың жалақысы қалай?– Аудан бойынша 32 кітапханада 55 маман жұмыс істейді. Оның 33 маманы ауылдық жерде, қалған 22 кітапханашы орталық, балалар және кенттік мамандар. Кітапханашының жалақысы бірқатар факторларға, соның ішінде біліктілігіңізге, тәжірибеңізге, орналасқан жеріңізге, сіз жұмыс істейтін кітапхананың көлеміне, топ құрылымына т.б. байланыс¬ты өзгеретінін атап өткен жөн. Президент Қ.Тоқаевтың 2021 жылғы Жолдауында 2022 жылдан 2025 жылға дейін мемлекет кітапханашылардың жалақысын жыл сайын орта есеппен 20 процентке өсіретінін айта кетті. Сол Жолдауға байланысты биыл жалақылары 20 процентке көтерілді. Келесі жылы тағы да еселенетініне қуанудамыз.– Осы салада 20 жылдан астам уақыт өнімді еңбек етіп келесіз. Сол еңбегіңіз лайықты еленіп жатыр ма?– Иә, кітапханашы үшін алғыстан асқан марапат, бақыт жоқ. 2018 жылы «Қазақстандық салалық мәдениет, спорт туризм және ақпарат қызметкерлерінің кәсіптік одағы» қоғамдық бірлестігі төрайымы С.Иманқұлованың «Құрмет грамотасымен», 2018 жылы Астананың 20 жылдығы, Қызылорда қаласының 200 жылдығы және Шиелі ауданының 90 жылдығына орай Алғыс хат алдым. 2018 жылы Шиелі ауданының дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Шиелі ауданына 90 жыл» мерейтойлық медальін кеудеме тақтым. 2019 жылы Ұлт тұлғаларын ұлықтауға қосқан үлесі үшін «Ә.Тәжібаевқа – 110 жыл», Қазақстанның құрметті кітапханашысы, Қазақстандық салалық мәдениет, спорт, туризм және ақпарат қызметкерлерінің кәсіптік одағынан «Еңбек даңқы» төсбелгісімен марапатталдым.– Сұқбатыңызға рақмет!

Гүлдана Жақыпова: Шиелі ауданында 32 кітапханада 55 маман жұмыс істейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өмір – өлшеулі, өнер – өміршең. Мәдениет тарихы адамзат баласының қалыптасу кезеңімен тығыз байланыста дамып келеді. Өнердің дәріпті жалғасындай жас таланттар шоғыры үйірмелер арқылы шығармашылықтарын шыңдап, жетілдіруде.Тасбөгет кентіндегі оқушылар мен жасөспірімдер үйінде «Ән-терме» үйірмесінің «Өнерге бағыттадым, шалқысын шабыттарың» атты жылдық есеп беру кеші өтті.Шара барысында үйірме жетекшісі Айнұр Ерниязованың жетекшілігімен шәкірттері «Асыл мұра» дәстүрлі әншілер ансамблінің жыл бойы жасаған жұмыстарын көрсете отырып, «Анамның тілі», «Гүлдерайым, «Тобылғысай», «Қалқатайдың дауысы-ай», «Әженің әлдиі», «Туған жер», «Ақ бұлақ», «Он алты қыз», «Балымша», «Бипыл», «Бала арманы» атты әндерін орындады.«Асыл мұра» дәстүрлі әншілер ансамблі Ахмет Байтұрсыновтың Файзолла досына жазған «Қаншеңгел» шығармасын Нағашыбай Алпысовтың мақамында орындап шықты. Оқушылар топ болып та, жеке орындаушылық бағытында да қабілеттерін &nbsp;көрсетті. «Бала арманы», «Алаш ұраны» әндерін де әуелете шырқады. Сонымен қатар, үйірме мүшелері «Арал туралы толғаныс», «Жұмадағы тілек», «Арнау», «Кәнеки, тілім, сөйлеші», «Сен тілім ішкі сырдан қиял баста», «Қазақтың бәрі туысқан» атты Сыр сүлейі шығармаларын нақышына келтіре орындап, көпшілік қошеметіне бөленді. Балаларының осындай биік деңгейде өнер көрсеткеніне ата-аналар дән риза.Кешке қалалық білім бөлімінің әдіскері Нұржан Қуанышбай, «Өрлеу» БАҰО филиал директорының орынбасары Сәкен Серікбаев, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің аға оқытушысы Ғани Бекқожаұлы, қалалық білім бөлімі кәсіподақ комитетінің төрайымы Орынша Міржақыпқызы, жырау Айдос Рахметов, Болат Баймұратов, Мейірімжан Кәрімжанұлы қатысып, ыстық ықыластарын білдірді.<blockquote>– Дәстүрлі жыраулық өнерді жас ұрпақ бойына сіңіруде Айнұр Айжігітқызының және Гауһар Отарәліқызы басқаратын мекеме ұжымының үлкен үлесі бар екенін айтып, алғыс білдіремін, – деді Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің аға оқытушысы Ғани Байұлов. Кеш қорытындысында «Ән-терме» үйірмесінің жетекшісіне қалалық білім бөлімі кәсіподақ комитетінің атынан Құрмет грамотасы мен домбыра сыйға тартылды. &nbsp;</blockquote>

Оқушылар мен жасөспірімдер үйінде есеп беру кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дәрігер болу, оның ішінде балалар хирургі болу оңай емес.&nbsp;Мәселен, жаңа туған&nbsp; нәрестенің қандай да бір науқасы барын естіген бойда бірінші жаратқаннан, одан кейін&nbsp; дәрігерден үміт күтіп, жаутаңдайтынымыз рас. Себебі,&nbsp;бауыр еті – баласының аман-есен болуын тілемейтін ата-ана жоқ.&nbsp; Сол сәтте дәрігердің нақты диагноз қойып, дұрыс шешім қабылдауы сырқат жанның тағдырын шешіп жатады.Көпбейінді облыстық балалар ауруханасының хирургі Болат Махамбетияров&nbsp;– талай баланың сауығуына себепші болып жүрген жан. Ақтөбедегі М.Оспанов атындағы мемлекеттік медицина академиясының түлегі. Интернатураны академия базасында балалар хирургиясы кафедрасында өтті. Еңбек жолын 2009 жылы облыстық медицина орталығында балалар хирургі болып бастады. Балалар хирургі бола жүріп, жаңа туған нәрестелер арасында туабітті ақауы бар сәбилердің хирургиялық патологиясына көңіл қойып, осындай ақауларды анықтап, емдеумен айналыса бастайды.&nbsp; Санкт-Петербург қаласында неонатальды хирургия бойынша білімін екі рет жетілдірді. 2018 жылы Оңтүстік Кореяда «Северанс» клиникасында неонатальды хирургия бойынша туабіткен ақауларға жасалатын операциялардың ерекшеліктерін игеріп, ота жасау тәсілдерін жандандыра түседі. 2018 жылдан бері облыстық балалар ауруханасының І хирургия бөлімінің меңгерушісі қызметін атқаруда.Болат Үмбетиярұлы әлеуметтік желіде де белсенді. Қым-қуыт тіршілікке толы дәрігерлік қызметте жүргендіктен, оған көп адамның мойны жар бермесі анық. Ал Болат өзі жасаған қиын оталарды, түнгі кезекшілікте кездескен ерекше оқиғаларды, қызметте қолданған тың тәсілдерді желіде жариялап, дәрігерлік мамандықтың қыр-сырын, қиындығы мен қызығын көпшілікке жақын таныстыруды әдетке айналдырған. Кейінгі уақытта әріптестерінің жасаған күрделі оталары, аурухана базасында өткен шеберлік кластары туралы да жиі жариялап жүр. Хирургтің жазбаларынан медицина мамандарының күрделі де жауапкершілікке толы қызметіне қанығып, олардың ерлігіне бас иесің. Хирургтің жуырда жариялаған мына жазбасы көпшілікке ой салатын ерекше екен.&nbsp; Оқи отырып, дәрігер мамандығына, маман иелеріне деген құрметің одан сайын арта түсері анық.<blockquote>«Армысыздар, Қазақ елі!Жалған!Бауыржан Момышұлы атамыз «Қазаққа көшпенді, жалқау деп орынсыз тағылған екі жалған кінә бар. Екеуі де жалған. «Қазақ ешуақытта көшпенді болған емес, қазақ – отырықшы. Ол сығандар секілді бір елден екінші елге көшіп жүрген жоқ қой. Өз жерінде малдың ыңғайына қарай жаз жайлауына, қыс қыстауына қоныс аударғанды сендер көшпенді деп оттап жүрсіңдер. Бұл – тарих кешірмейтін қателік. Екінші, қазақ жалқау болса, мал баға ма? Мал – оның өмір сүрудегі ең негізгі көзі. Ол ғасырлар бойы өзін ғана емес, көрші елдердің халқын да етпен қамтамасыз етіп келді. Малдың бабын табу, жаздық, күздік жайлауын, қыстауын таңдау, қай жерге қалай жаю, жейтін шөбін анықтау, ауырған малды емдеп жазу, айсыз, қараңғы түнде жұлдыздарға қарап сапар шегу, қыран құс, тұлпар баптау, ауа райын болжау, сырқатты емдеу, көкпар тарту, бәйге күрес, асық, ақсүйек, тағы басқа ойындарды ойлап табу дегенің – білген адамға жатқан ғылым. Оны игеру үшін ақыл, тәжірибе, өте еңбекқор жандардың толассыз ізденісі керек» деп екеуін де жоққа шығарған екен.&nbsp;Біздің де жас мамандарымыз операция үстінде күлімдеп тұрғанымен, бұл – жалған. Үш сағат туа біткен ерін, таңдай жырығына операция жасап және ақыры қалай болар екен деп мазалап тұрған ой адамды өз еркімен күлдіре алмайды. Күліп тұрған жүздері ғана, дәрігерлердің күлімдеп жүргендері көбінесе жалған. Күнделікті түсіп жатқан науқастар, жасалып жатқан күнделікті және күрделі оталар, ауыр жағдайлар, біреуінің жағдайы тұрақтанып жатқанда, тағы түсетін науқастар дәрігерді шынайы күлімдете алмайды. Екінші жалған – бұндай күрделі оталарды тек көпжылдық тәжірибесі бар мамандар жасайды және бізде емес деген. Қандай қиындықтарға кездессе де мойымай, жаңа тәсілдер енгізіп, ауыр науқастарға күрделі операциялар жасап жүрген біздің жас мамандарымыз – бет-жақ хирургтары (ЧЛХ) Қонысбай Нұртілеу Нұрланұлы және Әнуәрбеков Маханбет Ердейбайұлы. Жас мамандарымызға мақсаттарына жетіп, биік белестерді бағындырып, халықтың алғысына бөленіп жүруіне тілектеспіз!»</blockquote>Болаттың мұндай жазбалары өте көп және оқыған адамға әр жазбасы тың ақпарат беріп, мазмұнды ой салады.<blockquote>– Ата-анам: «Адамның қолынан келмейтін іс болмайды, адамның істегенін адам істейді. Тәуекел түбі – жел қайық, өтесің де кетесің» дегенді жиі айтып отыратын. Осы сөздерді өмірлік ұстанымым ретінде пайдаланамын. Қиналған кезде әрдайым есіме түсіп, қайта жігерленемін.&nbsp; Жалпы хирургиядан бөлек, неонатальды хирургияға қызығушылығым артып, жаңа туған нәрестелердің туабітті ақауларымен айналыса бастадым. Нәрестенің дене бітімі қандай нәзік болса, ішкі ағзалары да сондай. Уақытынан бұрын, аз салмақпен, ақаумен туса жағдай қиындай түседі. Операция жасаған науқастарымның ішінде ең аз салмақтысы – 600 грамм. Ең қиыны 1500 грам салмақтағы өңеш атрезиясымен туған нәрестеге операция жасау болды. Осылайша күнделікті жұмыс барысында түрлі салмақтағы нәрестелерді, түрлі ақауларды көре береміз. Бір күнде ақаумен туған бірнеше балаға ота жасаған кездер де болды. Операция жасамасақ қайғылы жағдай орын алады, жасасақ үміт оянады. Үмітіміз ақталған сайын жұмысқа деген ынта-жігеріміз де арта түседі. Медицина – командалық жұмыс. Аурухананы біртұтас команда десек, науқастың амандығы осы команданың тұтастығына байланысты. Жалғыз мен емес, барлық әріптестерім жұмыс барысында осындай қиындықтарға тап болады. Біздің жұмысымызды қарапайым жұрт біле бермейді. Сол себепті әлеуметтік желілерге атқарған жұмысымыз туралы жазбалар жүктеп отыруды ойладым. Ол да қосымша жұмыс, бірақ қажет. Сондықтан уақытымды тиімді пайдалануға тырысып, үлгергенімше әлеуметтік желіге жариялап отырамын, – дейді дәрігер.</blockquote>

Бала денсаулығы бәрінен қымбат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дамыған елдерде кино саласы мемлекеттік идеологияның жаршысы әрі пайда алып келетін бизнес көзі болып табылады. Ал кино өнері пайда болған кезден бастап кинотеатр – оны таратушы басты құрал болып келеді.Киноны кең экранда кинотеатрда отырып көру мәдениеттіліктің белгісі. Қанша технология дамып, 3D, 4D теледидарлар пайда болғанымен, кино залдар үйдегі бейне құралдарына орнын бермей келеді. Ал интернет ресурстарына сүйеніп, онлайн түрінде ақылы фильмдер көруге мүмкіндіктің тууы таяу болашақта кино өнімдерін таратудың басты әрі жаңа нысанына айналуы бек мүмкін. Сол себепті өнеркәсіптік революция дәуірінде технологияның әрбір мүмкіндіктерін тиімді пайдалана білуіміз керек.Жалпы дамыған елдер осы кино өнері арқылы миллиондап пайда түсіріп отырғаны мәлім. Әлемдегі мұндай жүйенің алып мекені – Голливуд болып саналады. Ал әлемдегі ең ірі онлайн кино қорын жасаушы «Netflix»-тің табысы 2010 жылы 2,1 миллиард доллар болса, қазір 3-4 есеге артып кеткен. Қысқасы, әлемнің кино рыногі барған сайын ұлғайып, шекарасыз алып кеңістікке жайылып барады. Бизнес, мәдени құндылық әрі өнер ретінде кино-индустриясының жан-жақты мүмкіндіктерін әлем елдері барынша тиімді пайдаланып жатыр. Біз үшін де бұл бүгінгі күнгі кезек күттірмейтін өзекті проблема. Сондықтан тек қалалық жерлерде емес, бүкіл қазақстандықтардың кино мәдениетін қалыптастыруымыз керек-ақ.Кеңес кезеңінде әр ауылдағы клубтарда апта сайын көрсетілетін киноларды ел асыға күтетін. Жексенбіде мәдениет үйіне қарай ағылған жұрт кинодан алған әсерін айтып тауыса алмайтын. Ал Қазақстан егемендік алғаннан кейін бұл үрдіс кілт тоқтап, киноиндустрия ұзақ уақыт бойы өз орнын таба алмай келді.Қазір қазақ етек-жеңін жинап, өз қолы өз аузына жететін күнге де жетті. Қазақстанда түсірілген немесе Қазақстандық режисерлар түсірген фильмдер сапасы жағынан өте жоғары бағаланып, өз көрерменін табуда. Отандық актерлер көрермендердің сүйікті жұлдыздарына айналып келеді.Әрине, кеңестің кезеңдегідей әр елді мекеннен бір кинозал ұстау оңай емес. Десе де аудан орталығында 100 мыңға жуық халыққа ортақ бір кинотеатр болса несі айып? Көкшоқыдағы Арман мәдениет үйінде бірлі-жарым кинолар ұсынылып жатады. Бірақ жұрт көпшіліктің талғамынан шығатын туындылардың тұрақты түрде көрсетілуін қалайды.Иә, ғайыптан тайып ауданда кино зал ашыла қалса, халықтың мәдениеті артып қана қоймай, демалып, тынығатын ошағына айналар еді. Бұл туралы осыдан біршама уақыт бұрын Алғабас ауылдық мәдениет үйінің директоры, айтыскер ақын Кенжебай Жүсіптен сұрағанымызда:<blockquote>«Сіздер айтқан ұсыныс бойынша видео проектрмен тағылымы мол, тарихи фильмдерді көрсетуді қолға алғанбыз. Бұл жайында пікірлерімді де ортаға салып келемін. Алайда, белгілі бір бағытта не болмаса заңдылықтарға сүйенбей кез-келген киноны халыққа көрсете алмаймыз. Сондықтан арнайы талаптар бекітілсе, сол бағытта жұмыстар атқарар едік. Бұл ауыл тұрғындарының мәдениетімен қатар, демалып, тынығатын орнына да айналатын болады. Әрі мәдениет саласының да жұмысы алға ілгерілеп, кіріс көзіне айналатыны белгілі. Осы орайда мәдениет үйіндегі видео құрылғылардың шама-шарқына қарай 1.30-2 сағаттан аспайтын, тарихы терең қазақ киноларын көрсетуді талапқа енгізсе деген өзіндік пікірімді де білдіргім келіп отыр. Сондай-ақ, ауыл тұрғындарының жас шамасына қарай түрлі киноларды да жік-жігімен бөліп, қарастырсақ. Көбіне ауыл тұрғындарының аға буын өкілдері баяғы үнді киноларын көрсетуді сұрап жиі келеді. Сол себепті ауылдық жерлердегі кинотеатр мәселесі өте керек дүние. Көрермендері де табылатынына сенімім кәміл. Сондықтан, осы ұсынысқа жан бітірсе, алда атқарылар жұмыстың да ауқымы кеңи түспек», – деп өз пікірін білдірген болатын.</blockquote>Түйін: Сонау 70-90 жылдар аралығында аудандағы барлық клубтарда кино көрсетілетін. Оған ауыл тұрғындары ағылып барушы еді. Бүгінгі таңда осы үрдісті қайта жандандыруды қолға алса, мәдениет үйлерінің жұмысы жолға қойылып, әжептеуір табыс көзі де болар еді. Сіз не дейсіз, құрметті оқырман?

Кенжебай Жүсіп, Алғабас ауылдық мәдениет үйінің директоры: Ауылдарға кинотеатр керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Дертіне шипа іздеген науқастың сауығып кетуіне алдымен дәрігер жауапты болса, одан кем қарамайтын денсаулық сақшысы – медбике. Бүгінгі кейіпкеріміз – аудандық аурухананың хирургия бөлімшесінде еңбек жолын медбикеліктен бастап, табан аудармай 41 жыл жемісті еңбек етіп келе жатқан медбике &nbsp;Күлжақан Шәкірқызы Саймова.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Күлжақан Шәкірқызы 1962 жылы 25 қаңтарда Арал қаласында дүниеге келді. Анасы үй шаруасында, әкесі теміржолшы болды. Отбасында 7 бала тәрбиеленді. Күлжақан 1969 жылы №213 мектепке қабылданып, осы мектептен &nbsp;сегізжылдықты бітіріп, 9-10 сыныпты №13 мектептен &nbsp;тәмамдады. Сөйтіп, 1979 жылы онжылдықты бітірген соң киелі Түркістан қаласындағы медициналық училищесіне оқуға түсті. Мамандық таңдауда қателеспеген алғыр қыз медициналық училищені 1981 жылы "қызыл" дипломмен бітіреді. Сол жылы жас мейірбике 19 жасында Арал аудандық ауруханасының хирургия бөлімшесіне өз мамандығы бойынша қызметке орналасады. Сөйтіп ата-анасынан өнегелі тәлім-тәрбие алған қаршадай қыз болашағын медицина саласымен байланыстырды. Оның &nbsp;қызметтегі алғашқы ұстазы, бүгінде зейнеткер Клара Доштаевадан үйренгені көп."Отан отбасынан басталады" деп бекер айтпаған. Әрбір адамзаттың — алтын ұясы десе алдымен отбасы ойымызға орала кетеді. Бала отбасында әкеден ақыл, анадан мейірім алады. Күлжақанды тағдыр еркелете қоймады. Медучилищеде оқып жүргенде анасы өмірден өтіп, қиындық туындаған сәтте мойымады. Ізінен ерген бауырларын ешкімнен кем қылмай оқытып-тоқытты, қатарға қосты. Аллаға шүкір, бүгінде барлығы да отбасылы, балалы-шағалы.<blockquote>Ақ халатты жандардың сенімді серігіне айналған мейірбикелердің жұмысы қашанда үлкен жауапкершілікті қажет етеді. Дәрігер емінің нәтиже беруі де ең алдымен медбикенің ұқыптылығына байланысты. Әр медицина қызметкері өз білімі мен біліктілігін үнемі жетілдіріп, медицина саласындағы жаңалықтарды оқып-біліп отыруы тиіс. Дәрігер науқасты тексеріп, тағайындауын бергеннен кейінгі бар жұмысты медбике атқарады. Адамның жаны өмір мен өлімнің арасында тұрғанда әр секунд қымбат. Әрбір өзгерісті қалт жібермей қадағалап, оны дәрігерге жеткізу – медбикенің міндеті. Сонымен қатар егуін жасап, дәрі-дәрмегін уақытылы беріп, төсек-орын, ас-ауқатын, жалпы хал-жағдайын қадағалап, науқасқа қарайтын медбикелердің еңбегі өлшеусіз. Осындай жауапкершілігі мол жұмысқа өзіммен қатар келіп, &nbsp;адал еңбек еткен, бүгінде зейнеткер Тәжігүл Дүйсенбаева, Марал Әбілдаева, Гүлнар Бимағанбетова сынды құрбыларым және аға медбике Шолпан Ахметова мен егу бөлмесінің аяжаны Ләззат Піренова және де басқа әріптестерімнің &nbsp;еңбектеріне табыс, отбастарына амандық тілеймін,– дейді ақ халатты абзал жан Күлжақан Шәкірқызы.</blockquote>Медбике Күлжақан осы күнге дейін қаншама жас буынның тәжірибесін толықтырды, білікті медбике етіп шығарды. Қазіргі таңда хирургия бөлімшесіндегі медбикелер Күлжақанның ізін жалғастырып келе жатқан Ақтоты Шынбергенова мен Назым Айсауытова, Динара Бимағанбетова мен Жазира Қанатова өз ісінің мықты мамандары. Үзілгелі тұрған үмітті қайта жалғайтын, тіпті кейде ажалдан арашалап, екінші өмір сыйлайтын ақ халаттылар қандай құрметке де лайық. Уақытпен санаспай тәулік бойы науқастың жанында қалатын медбикенің қызметі адалдық пен жауапкершіліктен жаратылғанына еріксіз бас иесің, құрмет тұтасың, мақтан етесің.Абзал жанның ұзақ жылғы қызметі аудандық, облыстық сала басшылығы тарапынан лайықты бағаланып, түрлі мақтау-марапатқа да ие болды. Жақында медицина қызметкерлері күні қарсаңында кезекші мейірбике Күлжақан Саймова хирургия бөлімшесіндегі 41 жыл азаматтардың денсаулығын сақтау ісіне қосқан үлесі мен мінсіз, адал қызметі үшін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Алғыс хатымен &nbsp;марапатталды. Еңбектің өтеуі деген осы болар.<blockquote>Күлжақанмен қызметке де бірге келдік. Оның мамандығына деген сүйіспеншілігі, адалдығына тәнтімін. Қызметіне жауапкершілікпен қарайды. Қазір қай салада болмасын талап күшейтілді. Білікті маман бөлімшедегі әріптестерімен тығыз байланыс орнатып, науқастарды күтіп-баптауды үйретуге де уақыт табады. Қолы қалт етсе, жастарға білгенін үйретіп, тәжірибесімен бөлісу, кәсіби деңгейін көтеруден жалыққан емес. Замандасым Күлжақан ұдайы алдыңғы шепте жүріп, науқастардың тез сауығып кетуіне атсалысып келеді, – деп жылы лебізін білдірді Алима Жандеуова.</blockquote>Өзінен кейінгі жас мамандарға білгенін үйретіп, кәсіби біліктілігін арттырып келе жатқан өз ісінің майталманы Күлжақан Шәкірқызы– отбасында сүйікті жар, аяулы ана, мейірімді әже. Жолдасы Әмірхан кеме құрастыру зауытында токарь болып еңбек етті. Қазір жеке кәсібімен айналысады. Жан жары Әмірханмен бірге төрт қыз, бір ер баланы дүниеге әкеліп, өсіріп-тәрбиеледі. Бүгінде ата-ана бақытына бөленген Әмірхан мен Күлжақан ұлын ұяға, қыздарын қияға қондырып, немере сүйіп отырған жандар. Балаларының барлығы да жоғары білімді мамандар. Бақытын отбасынан, сүйікті мамандығынан тапқан Күлжақан Шәкірқызының ендігі арманы – жолдасымен тең отырып, бейнетінің зейнетін көріп, балалары мен немерелерінің сүйіспеншілігіне бөленіп, олардың жақсылығын көру.Ақ халатты абзал жандар үшін ең бастысы – халықтың алғысына бөлену. Өйткені ол – марапаттың төресі. Еңбекқор әрі ізденгіш, абырой-беделі артқан қадірлі маман, аяулы ана, мейірбан әже Күлжақанның бақыты да, мұраты да – осы.

Мерейі үстем медбике 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Осы жылдың наурыз айында Ашық НҚА порталында жарияланған Үкімет қаулысының жобасында аталған мерекені бекіту ұсынысы көтерілген болатын. &nbsp;Бастама негізінде Әкелер күнін маусымның үшінші жексенбісіне белгілеу жоспарланды. Атаулы күнге орай Премьер-Министр Әлихан Смайылов тиісті Үкімет қаулысына қол қойды. Тиісінше, мереке ресми бекітілді.Әкелер күнін атап өтуге бастамашы болған Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің мәліметінше, аталған мереке еліміздегі отбасы институтын нығайтуға әсер етпек.&nbsp;<blockquote>«Мерекелік күндердің тізбесіне «Әкелер күні» мерекесін енгізу Қазақстандағы отбасылық құндылықтарды ілгерілетуге, отбасы институтын нығайтуға, сондай-ақ әкелер институтын дамытуға ықпал етеді. Мұндай мереке көптеген әлем елдерінде бар», – деп мәлім етті министрліктен.</blockquote>Апта ағымында Сырдария аудандық қоғамдық даму бөлімінің қолдауымен және жастар ресурстық орталығының ұйымдастыруымен "Әке көрген оқ жонар" тақырыбында "Жалын" сауықтыру лагерінде еркін форматта кездесу өтті.Кездесуге аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Мұса Келдібаев, Халықаралық "Қазақ тілі" қоғамдық бірлестігінің Сырдария аудандық филиалының төрағасы Шаһарбек &nbsp;Нұрсейітов, қоғамдық даму бөлімінің жетекші маманы Тұрар Нұрмағанбетов пен орталық кеңесшілері Нұржан Сейтжан Нұржан мен Айдана Мырзахметова қатысты.Кездесу барысында әкенің отбасындағы рөлі мен әкенің берер тәрбиенің маңыздылығы жөнінде кеңінен әңгіме өрбіді. Кездесуге келген қонақтар өмірден алынған мысалдар арқылы қызықты оқиғалар айтты.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Ауданның барлық мектептерінде әкелердің қоғамдық ұйымы жұмыс істейді. Мұнда елге сыйлы, балаларына жақсы тәрбие берген отбасылардың әкелері арнайы сабақ өткізіп, әсіресе ер баланың тәрбиесі жөнінде кеңестерін айтады. Осындай жақсы жұмысты үйлестіріп отырған ел ағасы Мектепхан Елеусіновты көпшілігіңіз жақсы білесіздер. Мектепхан аға балаларына жақсы тәрбие берумен қатар, барлығын спортқа баулыған өнегелі отбасының иесі. Ардагер спортшы ауданда талай мықты спортшының шығуына атсалысты. Ардақты ардагер зейнетке шықса да ауданның қоғамдық жұмысында да белсенді. Ауданда Мектепхан аға секілді елге сыйлы азаматтар баршылық. Әкенің қоғамдағы орнын айшықтай түсетін атаулы күннің бекітілгеніне қуаныштымыз. Әр бала үшін отбасында әкенің орны бөлек. Әсіресе біздің ұлттық тәрбиемізде асқар тау боп саналатын ардақты әкелерге құрметіміз ешқашан кемімек емес. Сіздер бақытты ұрпақсыздар, ата-аналарыңыздың қадірін біліп, сабақты жақсы оқу үшін жазғы демалыста жақсылап тынығып, сауығып алыңыздар, – деді Шаһарбек Балтабайұлы.</blockquote>Лагерьдің аға тәлімгері Тұрар Жағыпаров кездесудің жоғарғы деңгейде өтуіне қолдау білдіріп, іс-шараны мазмұнды өткізді. &nbsp;

 Сырдарияда тұңғыш рет әкелер күні мерекесі аталып өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ақмешіт тәттісі» кәмпиттерін шығаратын кәсіпорында күніне 100 келі кәмпит дайындалады. Бұл туралы Қызылорда облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының баспасөз қызметі хабарлады.Еліміздегі отандық өнім өндірушілерге қолдау көрсету мәселесі үнемі назарда. Өзімізде шығарылатын өнімнің сапасын арттыру, соған сай тұтынушылар назарын барынша отандық өнімге бұру, Қазақстанда жасалған бұйымдар, құрал-жабдықтар, азық-түлік тауарларының бәсекеге қабілеттілігін арттыру бағытында елімізде түрлі бағдарламалар жүзеге асырылуда.Орасан зор экономикалық әлеуетінің арқасында өңірімізде жыл сайын ірілі-ұсақты бірнеше кәсіпорындар ашылып, зауыт-фабрикалар іске қосылып жатыр.Солардың бірі - Қызылорда облысының бренд өнімдерінің қатарына қосылған «Ақмешіт тәттісі» кәмпиттерін шығаратын кәсіпорын. Цехта тәулігіне 100 келі кәмпит дайындалады.Кәсіп иесі Зәуре Ахметованың айтуынша, қазіргі таңда кәмпиттің апельсин, pоkс, барбарuс, coлoмкa, лuмон, дюшеc секілді түpлерi шығарылады. «Ақмешіт тәттісі» кәмпиті өз облысымызда ғана емес, өзге өңірлерде де сатылады.<blockquote>«Бұл кәсіпті 2021 жылы бастағанда кәмпиттің 2-3 түрін ғана өндіретін едік. Кәмпит шығарудың өз қиындығы бар. Қоспаларының мөлшерін білуің керек, брендке айналған өнімнің өз дәмін беруің керек. Әрине соған арналған құралдарымыз, маманданған кондитерлеріміз бар. Бұл жобаны бастау үшін біз «Қызылорда Өңірлік инвестициялық орталығына» жүгіндік. 10 млн теңге көлемінде несие қаражатына «Ақмешіт тәттісі» өнімдері ерекше және бірегей жарқын түрдегі жаңа қаптамамен шығарылатын болды. Болашақта өндіріс көлемін арттыруды көздеп отырмыз», - дейді кәсіпкер.</blockquote>Қазіргі таңда, цехта өндірілген өнімдері барлық аудандарда сатылуда. Жеке кәсіпкер өндірілетін өнім түрін кеңейтіп, тағы түрлі тәттілерді өндіріске қосуды жоспарлап отыр.

«Ақмешіт тәттісі» цехында тәулігіне 100 келі кәмпит дайындалады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінгі қоғамда көпбалалы аналардың рөлі артпаса, кеміген жоқ. Оларға мемлекет тарапынан қолдау да жетерлік. Әкені асқар тауға, алып бәйтерекке, мықты қорғанға теңейміз. Балаларды өсіру, өмірге дұрыс бағыт беру&nbsp; әрине, оның иығына жүктеледі.Қала тұрғыны 37 жастағы Нұрлан Борамбаев – алты баланың әкесі. Келіншегі Айсұлу Талғатқызының жетінші бөпесіне аяғы ауыр. «Бұйыртса жақында тағы кішкентайлы боламыз» деген азаматтың жүзінен қуаныштың лебін байқадық.Әкесі Кәрімханның жалғыз тұяғы, ізін жалғар ұрпағы болғандықтан, анасы «көпбалалы болыңдар» деп әрдайым батасын беріп келеді. Кішкентайынан әкесінің жанында жүріп, еңбекке ерте араласқан Нұрлан қандай іске болсын бейім. Сантехникалық жұмыстар мен есік алдындағы шаруаны өзі атқара береді. «Көкшетау-Қызылорда» жүрдек поезында жолсерік болып жұмыс істейтін ол демалған уақытында отбасылық кәсіпті жүргізеді. Осыдан 3 жыл бұрын «Әлихан» атты түшпара шығарып, оны дүкендерге өткізу ісін қолға алған. Келіншегі Айсұлу түшпараның қамырын илеп, жайып берсе, балалары жабылып, оны әдемілеп түйіп шығады. Ал отағасына дайын өнімді дүкендерге уақытылы жеткізу міндеттелген.&nbsp; Ауызбіршілікпен кіріскен кәсіптері берекелі болып, қазіргі кезде тұрақты тұтынушылары қалыптасқан бірнеше дүкенде өнімдері сатылуда.&nbsp;Дүниеге әкелген үш ұлы мен үш қызы жасыл құрақтай жайқалып өсіп келеді. Балаларының алды Азамат 15-те болса, кенжесі Әлихан 3 жастағы бүлдіршін. Қыздары Кәусар, Қымбат, Қасиет – әжесі мен анасының көмекшілері.&nbsp; Рамазан мен Әлихан өзінің ізінде жүріп қазірден үй тіршілігіне араласады.<blockquote>&nbsp;Өзім әкемнің жалғыз ұлы болдым. Менен кейін бір қарындасым бар. Ол тұрмыста. Маған бір түйір бала деп қарамады. Керісінше, бала кезімде әкемнің жанынан қалмай, қолғанаты болдым. Ауыр жүк көлігімен алыс жолға шығатын. Бір жері бұзылып қалса, керек құрал-жабдығын алып беріп, қасында жүріп, көлік жөндеуді үйреніп алдым. Өкінішке қарай, ол кісі 48 жасында өмірден ерте кетті. Алайда мені еркелете жүріп, еңбекке баулыды. Өмірдің қандай сәттерінде де мойымауды үйретті. Қиындыққа төзе біліп, отбасындағы жауапкершілікті мойымай көтеруді құлағыма сіңірді. Қазір өзім де алты баланың әкесі атандым. «Баланы тәрбиелеме, өзіңді тәрбиеле» деп жатады ғой. Айтқан сөзің бөлек, ісің басқа болмау керек. Өйткені, бала көргенін қайталайды. Әкем қайтқан соң, отбасының барлық ісі өзіме жүктеліп, ерте есейдім. Анамның өмірі мен бала-шағамның болашағына жауаптымын, – дейді ол.</blockquote>«Әке көрген оқ жонар» демекші, біздің кейіпкеріміз әкесінің берген тағылымды тәрбиесін балаларына үйретіп, оларды өмірге бейімдеп, еңбекке баулып келеді. «Бір әкенің тәрбиесін жүз мектеп бере алмайды» деп бекерге айтпаса керек. Ұрпақтар сабақтастығы, үлгі-өнеге осылай атадан балаға жалғасатыны заңдылық секілді.

Нұрлан Борамбаев: Әкем бала кезімнен еңбекке баулыды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Облыс орталығындағы жоғары мамандандырылған көмек көрсететін бірден-бір медициналық ұйым – көпбейінді облыстық аурухана. Медицина қызметкері мерекесі қарсаңында аурухананың бас дәрігері, облыстық мәслихат депутаты Нұридин Әмитовпен сұхбаттасудың сәті түскен еді.–&nbsp; &nbsp; Нұридин Егенбердіұлы, алдымен кәсіби мерекелеріңіз құтты болсын.– &nbsp; &nbsp;Рақмет.– Кейінгі уақытта портал қызметіне қатысты көпшілік арасында екіұдай пікір бар. «Портал шыққалы ауруханаға жату қиындап кетті» деген айтылады. Шынында солай ма?– Біздің аурухана 525 орындық тәуліктік стационарға арналған. Сонымен қатар 30 ақылы және 115 күндізгі стационар бар. Бүгінде 525 орындық тәуліктік стационарда &nbsp;600-ге жуық науқас ем алып жатыр. 70-80 науқас артық. &nbsp;Науқас артық болған сайын біздің де жүктемеміз артады, яғни, &nbsp;шығынымыз еселене түседі. Ол жерге қосымша төсек-орын қоямыз, қызметкерлеріміздің де жүктемесі артады деген сөз. Ал науқастардың артуы негізінен шұғыл түрде түсушілердің көбеюіне байланысты болып отыр. 80 пайызы жедел көрсетіліммен жеткізілуде. Портал арқылы келетіндер ол – жоспарлы түрде жататын науқастар, яғни, &nbsp;созылмалы ауруы бар кісілер. Порталға емхана салады. Арнайы программа арқылы жүзеге асырылады. Аурудың жағдайына қарай және ауруханадағы төсек-орын айналымына байланысты жүйе өзі есептеп шығарады. Біз тек стационарға жатуға көрсетілім бар ма, жоқ па соны айтамыз. Қалғанының бәрі автоматты түрде есептеледі, шешіледі. Біз оған араласа алмаймыз. Ал ол есебін шығарамын дегенше жедел науқастар келіп қалады. Осылайша күтіп қалатын жағдайлар болады. Бірақ менде өзімнің квотам бар. Ол көпбалалы аналарға, ардагерлерге, мүгедектерге беріледі. Сол арқылы да жатқызылады. Ол да шектеулі. Көпшіліктің жату қиын деп ренжитіні осыдан деп ойлаймын. &nbsp;Тағы бір айта кетерлігі, проктология, урология, нейрохирургия, кардиология, кардиохирургия, аллергология сынды бөлімшелер облыс бойынша бізде ғана бар. Сондықтан портал бойынша реніш туындап жатады. Сосын тағы бір нәрсе, негізінен науқас ауруханаға медициналық көрсеткіш бойынша жатқызылады. Бірақ бізде әлі күнге дейін «жатып алайыншы» деп келетіндер көп. Олай болмайды десек, «мені жатқызбай жатыр» деп шағымданады. Аурудың көрсеткішіне қарай тәуліктік стационардан басқа күндізгі бөлімдер бар, оның өзі аудандық деңгейдегі, облыстық деңгейдегі болып бөлінеді. Тіпті емхана дәрігерлерімен байланыса отырып, үйден ем алуға болатынын айтсақ, &nbsp;түсінбейтіндер көп.&nbsp;– Қандай жаңалықтарыңызды &nbsp;бөлісер едіңіз?– Ауруханада 2009 жылдан бері кардиология орталығы бар. Оның құрамында кардиохирургия бөлімшесі жұмыс істейді. Сонымен қатар аритмология, эндоваскулярлы бөлімше, кардиореанимация бар. Кардиохирургия бойынша жүрекке ашық ота жасаудың жаңадан бірнеше тәсілдері енгізілді. Әсіресе, жүректің жекелеген ақаулары бойынша ота түрлері жасалып жатыр. Мәселен, кардиологияның аритмология деген бағыты бар. Ол – жүрек ырғағының бұзылуы. Қазір көп адамда кездесетін сырқат түрі. Соны емдеудің тың тәсілдерін қолданып жатырмыз. Екі жылдай болды бастағанымызға. Арнайы құрылғысын да алдық. Нейрохирургия бойынша да бірқатар жаңа заманауи әдіс-тәсілдерді енгіздік. Бас миының аневризмасы, мальформациясы кезінде ашық ота түрінде жасауды біздің мамандар меңгеріп алды. Сондай-ақ, бел омыртқаларының зақымдануында құрсаулаудың жаңа түрлері енгізілді. Грыжаға ота жасауда кіші инвазивті тәсілдер қолданылуда. Урология бойынша да көптеген жаңалық бар. Соның бірі – лапароскопия арқылы қуықтан шығатын несепағар жолының реконструктивті оталары. Бұрын оны мамандар ашық түрде жасайтын, қазір жаңа әдіс бойынша жабық түрде жасалады. &nbsp;Сонымен бірге екі жылдай болды бүйректі лапароскопиялық әдіспен алып тастауды меңгердік.Жалпы ауруханада инсульттік, офтальмохирургия, реабилитациялық және хирургиялық бейіндер, терапиялық бейіндер орталықтары бар. Хирургиялық бейіндер орталығына хирургия, проктология, урология, ортопедия, травматология, тағы басқалар кіреді. Ал терапиялық бейіндерге неврология, пульмонология секілді бірнеше бөлімшелер қарайды.– Емдеу орнының материалдық-техникалық базасы қандай?– Аурухананың құрал-жабдықтармен жабдықталуы &nbsp;93-94 пайызды құрайды. Бірақ жыл өткен сайын материалдық-техникалық база тозады. Физикалық тозғаннан бөлек, моральды тұрғыдан да ескіреді. Медицина күн өткен сайын жаңарып жатыр. Жылдан жылға жаңа емдеу-тәсілдері, соған сәйкес заманауи техникалар, аппараттар да жасап шығарылуда. Сондықтан жаңа құрал-жабдықтарға деген қажеттілік туындай береді. Қазір бізге ауыр техникадан қажеті – МРТ аппараты. Биыл келеді деген, күтіп отырмыз. Екі ангиограф, екі КТ аппараты жұмыс істеп тұр. Ангиограф арқылы қаншама &nbsp;коронаграфия жасалуда. Жылына 2 мыңға жуық коронаграфия жасалады. Пандемияның кезінде пайдасы көп болды. Белгіленген екі аймаққа қойдық та науқастың анализі дайын болғанша қызметімізді жасай бердік. Ангиограф арқылы тек жүрек ауруын емдеп жатқан жоқпыз, бас ми қан айналысының патологияларын анықтап, анықталған жағдайда эндоваскулярлы тәсілмен ем жүргізіп жатырмыз. Сонымен бірге перифериялық қан тамырларының қан айналысын анықтаймыз. Мысалы, аяқтың, қолдың тамырларын тексеріп, тромб болған жағдайда оны алып тастаймыз. Жатыр миомалары, бауыр гемангиомасы кезінде де осы құрылғының көмегіне сүйенеміз.– Кадр мәселесіне тоқталсақ, маман тапшылығы бар ма? Медицина қызметкерлерінің біліктілігін арттыруда қандай жұмыстар жасалып жатыр?– &nbsp; &nbsp;Бізде маман тапшылығы деген мәселе жоқ. Мамандарды тұрақтандыруда 50 пәтерлік қызметтік үйіміз бар. Қазір медицина қызметкерлерінің айлығы көтерілді. Екі-үш жылдың ішінде бірқатар реаниматолог-анестезиологтарды жұмысқа алдық. Ал біліктілігін арттыру бойынша жұмыс жолға қойылған. Бес жылда бір рет мамандардымызды оқытуға міндеттіміз. Қажеттілік болғанда оған қарамай &nbsp;жібереміз. Пандемияның кезінде &nbsp;онлайн курстар өтті. Қанша маманды өзімізге шақырып, шеберлік кластар өткіздік. Жыл басынан бері 5 шеберлік класы өтті. Аритмология, кардиохирургия, нейрохирургия бойынша Астана, Алматы қаласынан мамандар келіп, біздің жігіттерге үйретті. Өзіміздің елден бөлек шетелге барып оқыту да жүйелі түрде жалғасып келеді. Денсаулық сақтау басқармасының жоспарында бар. 2019 жылы Кореяның Сеул қаласындағы ауруханаға біздің 12 дәрігеріміз барып, оқып келді. Биылдың өзінде мамандарды Израильге 5-6 бағыт бойынша жіберу жоспарланған, дайындық жүруде.– &nbsp; &nbsp;Өзіңіз айтып өткендей, емдеу, алдын алу мекемелерінің материалдық-техникалық базасы жақсы, медицина қызметкерлерінің білім-білігін жетілдіруде жүйелі жұмыс бар, еңбекақылары көбеюде. Соған қарамастан елімізде медициналық қызметке, дәрігерлерге деген тұрғындардың сыны, арыз-шағымы азаяр емес. Себебі неде деп ойлайсыз?– Оның әртүрлі себептері бар. Мысалы, жоғарыда айтқанымдай, біздің тұрғындардың арыздары «ауруханаға жатқызбай жатыр» дегеннен басталады. Тәуліктік стационарда жатып ем алуға медициналық көрсеткіші келе ме, жоқ па шаруасы жоқ «мені жатқыз» деп келеді. Міне, түсініспеушілік осыдан басталады. Қай жерге барсақ та порталға деген өкпе-реніш. Портал деген әлемде солай, оны біз өзгерте алмаймыз. Арыз-шағымның тағы бір кең тараған түрі бар ол – &nbsp;деонтологияға байланысты. Дәрігер мен науқастың немесе науқастың туысқанының арасындағы қарым-қатынасы. Дұрыс сөйлеспеді, қолын сілтеп кетті, дауыс көтерді деп жатады. Бірін бірі дұрыс түсінбей қала ма, жеткілікті түрде түсіндірмей ме білмедім. Үшінші бір себебі – көрсетілген ем-домның сапасына көңіл толмаушылық. Дәрігердің білімі, білігі жетпей қалуы мүмкін. Болмаса қанша тәжірибелі, білікті маман болса да кейде ойламаған жерден қате кетіп жатады. Мұны медицинада, оның ішінде хирургияда «ятрогения» деп айтады. Операция үстінде жақсылық жасаймын деп отырып, абайсызда басқа жерге тиіп кетеді. Ол бізде ғана емес, әлемде кездесетін жағдай. Меніңше, көп жағдайда дәрігер мен науқас арасында түсіністік, байланыс керек. Бізде сол жетіспейді. Дәрігер науқасты тыңдай білсе, жылы сөзін аямаса, біздегі арыз-шағымның 60 пайызы азаяр еді деп ойлаймын. Осыдан отыз жыл бұрынғы медицинамен қазіргіні салыстыруға болмайды. Қазіргі біздің медицина әлдеқайда дамып кетті. Ол кездегі жұмыс пен қазіргіні салыстыруға әсте келмейді. Қазір жаңа технологиялар, заманауи әдіс-тәсілдер жыл сайын енгізіліп жатыр. Мысалы, осыдан отыз жыл бұрын Қызылордада ашық жүрекке операция жасау дегенді ойлап па едік? Жоқ. Ондай миымызға да кірмейтін. Облыс орталығын былай қойғанда, ауданда жасалып жатыр. Мәселен, Қазалыда осындай оталар жасалады. Салыстырмалы түрде қарасақ, &nbsp;отыз жылда елімізде медицина алға шығып кетті. Жоғары технологияларды енгізу, күрделі операциялар жасаудан отандық медицина озып тұр. Оны мойындауымыз керек. Арыз-шағым көп дейміз, әрине, қоғам, сала дамыған сайын адамдардың талабы да өседі. Қазір Астана, Алматы қалаларындағы ғылыми орталықтарда ағза алмастыру, яғни, жүрек, бауыр, бүйрек ауыстыру оталары жасалуда. Тек донор жеткіліксіз. Буын ауыстырудан да кенде емеспіз. Біздің травматология бөлімінде жылына 300-ге жуық буын ауыстыру операциясы жасалады. Бұрын солардың бәрі жүре алмай, ерте мүгедек атанатын. Қазір операциядан кейін жүру былай тұрсын, жүгіріп кетеді. Операциядан кейін дұрыс болмай қалу жағдайы жүзден бір-екеу шығар. Онда да науқастың ағзасына байланысты болып жатады. Қазір әлеуметтік желі деген жақсы болды, анық-қанығын білер-білместен жариялап жібереді, оның ақыр аяғы белгілі.– Депутат ретінде өзіңіз көтерген, ықпал еткен мәселелер туралы айтып берсеңіз…– Депутат ретінде белгілі бір мәселені көтеріп, оны өзім ғана жүзеге асырдым деп айта алмаймын. Олай айтсам ұят болар. Мәселе бір адаммен шешілмейді ғой, басқармалар бар, ауыл, аудан, облыс әкімі бар, ауылдардың белсенді азаматтары болады солармен біргіп атқарылып жатқан шаруалар. Ауылдық жерлерде, атап айтқанда, Өзгент, Жаңарық, Бірлік елді мекенінде жаңадан дәрігерлік амбулатория салынып, тұрғындар игілігін көруде. Біршама ауылдарда &nbsp;клубтар салынып, күрделі жөндеуден өткізілді. Спорт кешендері салынып, іске қосылды. Жолдар жөнделіп, көпірлер, мектептер салынуда. Сондай шаруалардың ортасында себепші болып жүрміз. Әлгінде айтылғандай, қоғам алға жылжыған сайын жаңашылдық келеді. Бұл кімді де болса ширатып, әсіресе атқарушы органдар мен халық арасындағы дәнекерлік міндетін күшейте түсуде. Сол жолда еңбек ету, елдің мұң-мұқтажын жеткізу, әрине, біз үшін үлкен сын, жауапкершілік болып қала береді. &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары