<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp; Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы бірқатар мектепте еңбекақы төлеу кезінде лауазымды мамандар ресми құжаттарға жалған мәліметтер енгізіп, қаражаттарды бөгде адамдарға аударып келген, деп хабарлайды ҚазАқпарат.ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Қызылорда облысы бойынша департаментінде аталған деректер бойынша көпэпизодты қылмыстық іс тергелуде.<blockquote>«Келтірілген залал сомасы шамамен 543 млн теңгені құрайды. Оның ішінде 91,5 млн теңге өндірілді. Одан бөлек превенция шаралары нәтижесінде жекелеген мектептердің жауапты мамандары арқылы негізсіз шығысталған 35 млн теңге қаржы аудит басталу сатысында мемлекеттік бюджетке толық көлемде кері қайтарылды. Алдағы уақытта бұл жұмыс уәкілетті органдармен бірге жалғасады», - деді ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Қызылорда облысы бойынша департамент басшысының бірінші орынбасары Асылхан Ашиков.</blockquote>Ведомство мәліметінше, жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды болдырмау мақсатында облыстық білім басқармасы және оған қарасты мекемелерде еңбекақы төлеу және қорын игеру қызметіне сыртқы талдау жүргізілген.<blockquote>«Талдау барысында бірқатар сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған. Талдау обьектілерінде бизнес процестер автоматтандырылмаған. Яғни, қаржылық операциялар қолма-қол қағаз жүзінде жүргізіліп келген. Бағдарлама әкімшілері тарапынан жылдық қаржылық жоспарларға талдау-бақылау жұмыстары уақытылы жүргізілмей, бюджет қаржысы негізсіз артық жоспарланған. Салдарынан білім беру ұйымдарында «1С-Бухгалтерия» мен «Қазынашылық-клиент» жүйелеріндегі кемшіліктерді пайдаланып, аса ірі көлемде бюджет қаржысы жымқырылған», - деді департамент басшысының бірінші орынбасары.</blockquote>

Жаңақорған: Мектептерде қаражатты қолды еткен мамандар анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp; «Қазгидромет» РМК-сы сәурдің 5-і күнгі күн райы болжамын жариялады.<a href="https://www.kazhydromet.kz/weather/prognoz-sinopticheskoy-situacii-i-opasnyh-yavleniy-pogody-po-territorii-kazahstana">Қазгидромет</a> мекемесінің мәліметінше, 5-сәуір күні еліміздің басым бөлігі әлі де антициклонның ықпалында болады. Яғни күн ашық болады. Тек республиканың оңтүстігінде атмосфералық фронталды бөліктердің өтуіне байланысты жаңбыр жауады, таулы аумақтарда қатты жаңбыр жауады. Республика бойынша жел күшейеді.Күндіз Түркістан облысының таулы аумақтарында қатты жаңбыр жауады.Түнде Алматы облысының таулы аумақтарында, Жетісу облысының солтүстігінде, орталығында және таулы аумақтарында 1-6 градусқа дейін үсік сақталады.

5 сәуірге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Жүректің жабырқаулы жайы, қуанышы һәм үрей мен үміт, сенім мен күдік сынды сезім атаулының бәрі адам көзінен анық байқалады. Өйткені, нұрдың ұясынан сыр да бүкпесіз баяндалып тұратындай. Адам жүзіндегі жәудіреген жанардың түпсіз терең тұңғиығына қарап, бірде торығып, бірде қуаныш табуға болады. Көздер сөйлейді. Жалғанда жалған сөйлеймейтін де сол жанар іспетті. Ал, езуіне жымиыс жиылғанның, жүзіне күлкі үйрілгеннің емес, көзі күлімдеген жанның бақытты екені жиі айтылады. Сондықтан «көздің нұры таймасын» деген тәмсілдің мәні терең. Көз – ең нәзік, ең мөлдір саналғанымен, тылсым күш те, қуат та соған тиесілі. Бір көзқарастың өзі өңменінен өтіп, суықтық сыйласа, енді бірінің шуағына шомылып, шапағатына бөленесің. Сайып келгенде, сұқтанып қарағанның да салдары ауыр, зардабы қатты.Мұндайды қазақ «көз тию» деп атап, «сұқтанған көзден сақтасын» деп түрлі тәсілдерді қарастыратын болған. Содан болар, жақсыны көрсе «түкіріп», тіл-көздің алдын алуға бәрі бейім. Сонымен қатар, жатқа жақұт сыйлап, асылды аманаттап, құнды құндылықты сый еткенде «көздің қарашығындай сақтап» қиянат жасамауын қиыла сұраймыз. Осыдан-ақ, қос жанардың қадір-қасиетін ойша қорытып, бағасын бағамдауға әбден болады. Ендеше, біз көзімізді қаншалықты ауру-сырқаудан сақтап, қажетсізден қорып жүрміз? Көзге қаншалықты көңіл бөлеміз?Жарық дүниенің қызығы мен көркемдігін көріп, сұлулығын сезіне алмағаннан артық қасірет жоқ шығар?! Қайнаған тіршіліктің қарбаласына енгенменен қыбырды естіп, жыбырды жанармен көрмеген соң бәрінен мақұрым қалғандай меңіреу күй кешесің. Қараңғылықтың құрсауында қалғанның қиындығы бар, тек көкірек көзі ояу, жүрек жүдемесе болғаны. Өйткені, өзгенің кемістігін айтып кемсітіп, қоғамнан бөлек бөліп, шеттетуге ешкімнің қақысы жоқ. Иә, көздің көрмей қалуына түрлі себептер түрткі бола алады. Мәселен, тумысынан қалыптасқан сырқат немесе оқыс оқиғадан кейін оңалмау, қысым мен жарақаттың жазылмас жарасы болуы да бек мүмкін. Бірақ, кейде «ауруды да өзіміз сатып алған жоқпыз ба?» деген ойға келесің. Өйткені, бүгінде еңкейген кәріден, еңбектеген балаға дейін көз ауруына жиі ұшырасып жатады. Ұялы телефонға үздіксіз үңіліп, компьютерден көз алмай отырған соң да көз ауруының алғашқы белгілері анықтала бастайды.Сондықтан жанардың өздігінен жасаурап, орынсыз қызаруын байқағаннан-ақ дәрігерге қаралған ләзім. Аурудың алдын алғанның айыбы жоқ. Өршітіп алып өкінбей, тыңғылықты ем алуды қолға алған абзал.Балаға телефонға телміріп көп отырмау керектігі үй ішінде айтылады. Бала болашағына һәм денсаулығына алаңдаған ата-ана ескертпе жасап, ақылын айтады. Дей тұрғанмен, кейде бала жылай қалса жұбатып, тынышталу үшін телефонды өздері беретіні жасырын емес. Сондықтан шамадан тыс смартфонға шұқшиып қарап отыру үлкен қауіпті туындатады. Бұрын оқушылар, орта буын көру қабілеті айтарлықтай төмен болса да, көпшіліктен ыңғайсызданып, қолын сілтеп жүре беретін. Бәлкім, түрлі келеке мен мұқатудың астында қалғысы келмейтіндіктен болар. Ал, қазір үлкен-кішінің арасында көзілдірік кигендерге көзқарас қалыпты. Бір отбасының өзінде көзілдірікті кемінде 2-3 адам киеді. Білім ордасында да көзілдірік киген оқушыларды көптеп кездестіруге болады. Алыстан яки жақыннан көрмеушілікті біржолата жоя қоймағанымен, көзілдірік асқынудың алдын алуға, көру қабілетін қалыпты ұстауға септігін тигізеді. Сондықтан саулыққа келгенде өзгенің бостекі әңгімесін ысырған жөн. Бетін аулақ қылсын, бірақ көз мүгедектігіне шалдықса, әлдебіреудің мұрты да қисаймайды.Көз ауруы – ең қатерлі сырқаттың бірі. Асылында, аурудың қай-қайсысымен де ойнауға болмайды. Асқынса ажалдың апанына кезігуің ықтимал. Қазір де көз ауруы бойынша дәрігерге қаралып, ем қабылдаушылар саны өте көп.<blockquote>– Бүгінде кең таралған көз ауруларына алыстан көрмеушілік жатады. Компьютерде жұмыс істеп және телефонды шектен тыс пайдалану сынды көз жүктемесі көп болғандықтан мектеп жасындағы балалардан бастап, үлкендерге дейін алыстан көрмеушілік дәрежесі жоғарылайды. Алыстан көрмеушілікті емдеу жолдарымыз емханаға келгеннен кейін әр түрлі көзәйнектермен түзету жүргізіп, көзге тамызатын тамшылар және көзге арналған жаттығуларды көрсетеміз. Сондай-ақ, табиғаттың құбылып, ауа-райының өзгеруіне байланысты көздің вирустық аурулары пайда болады. Дәрігерге дер кезінде қаралған жағдайда 1 аптадан кейін жойылып, тез жазылып кетеді. Осы ретте, теледидардың және компьютердің алдында көп отырмауға, құнары мол тағамдарды тұтынуға, мейлінше жеміс-жидектер мен көкөністерді жеуге кеңес беремін. Сондай-ақ, көзге арналған жаттығу жасауды назарға алып, таза ауада тынығып, серуендеген дұрыс. Көз ауруына байланысты емханаға күніне 30-40 шақты адамға дейін келіп тексеріліп, дәрігер қабылдауында болады. Жас аралығы жаңа туылған баладан 80-90 жастағы қарттарды қамтиды. Әлбетте, нәресте мен қарт кісілердің жас ерекшеліктеріне байланысты көз ауруларының диагнозы әртүрлі болады. Көру қабілеті төмен диагнозымен диспансерлік есепке алып, 3 ай сайын келіп тексеріледі, 6 ай сайын біз түрлі диагностикалық емдік аппараттарға түсіріп, күндізгі емдеу станционарына жібереміз. Ал, егер де аяқ астынан жарақат алып, көз көрмей қалған жағдайда 4 ай бақылауда болып, мүгедектікке шығарылады. Негізінен облыстық ауруханаға үлкен, орта жастағы кісілерді катаракта және басқа көз аурулары бойынша ота жасатуға жібереміз.Ал, балаларда туа пайда болған глаукома, катаракта кезінде Алматы қаласындағы ауруханаға квота арқылы жіберіледі, – деді №3 қалалық емхананың офтальмолог дәрігері Ақманат Амандыққызы.</blockquote>Иә, ауруға тоқтау қойып, ерте күресудің қамына кіріскен жөн. Әйтпегенде, көзілдірікті көргісі келмей, алыстан қашып жүргенде аяқ аспаннан келер. Қанша дегенмен бұлыңғыр болған айналаны көзді сығырайтып қарап жүргенде көру қабілеті одан сайын нашарлай бермек. Көзілдіріктің көмегіне жүгінгісі келмейтіндер линза тағуды құп көреді. Біріншіден, көпшілік алдында еш қысылмай жүретінін негізге алса, екіншіден жаңбырлы мезгілде шешіп, кейін қайта киіп, оны сүртіп әуреге түспейді. Қақаған қыстың ызғарлы аязынан үйге ентелеп кірген соң көзілдірік секілді буланып берекетін қашырмайды. Спорттық ойындарда да линзамен емін-еркін жүруге, күш сынасуға болады. Оның үстіне қазір линзаның түрлі-түстісі жетіп жатыр. Кейбірі сәндік, сұлулық үшін де тағып сау көздеріне зақым келтіретіні жасырын емес. Линзаның зияны жетіп артылады, қолданғанда да аса сақтық пен тазалық керек. Мамандардың айтуынша, линза тағу үшін көз дәрігерінен кеңес алу керек. Себебі, кейбір организмдер полимерлерді қабылдамауы мүмкін. Организм аллергия берсе немесе көзге микроб түссе, көз қабынуы туындайды. Линзамен ұйықтап қалуға, суға түсуге болмайды.Жалғанда жанардың жарықтықпен қош айтысып, қос шырақтың көмескіленіп барып сөнгені өте ауыр. Сондықтан тексерістен өткен емделушілердің өзі кеңесімен бөлісіп, аурудан айығудың амалын ерте қарастыру керектігін ескертіп жатады.<blockquote>– Адамның көз жанары оның ғұмыр бойына ақ пен қараны, жақсы мен жаманды айыра алуына, жарық дүниенің сәулесін, шуағын сезінуін қамтамасыз ететін бірден бір қажет дүние. Қазір баладан атаға дейін көзілдірікті жанына серік еткен. Яғни, қоғамда көз ауруына шалдыққандардың қарасы қалың деуге болады. Уақытымыздың басым бөлігі компьютердің алдында өтетіндіктен, көздің ауыратыны жиіледі. Солай көз дәрігерінің кеңесіне жүгінуге тура келді. Жақында ғана оптикалық тексерістен өтіп, біршама өзгерістің барын байқадым. Жалпы, жұмысы компьютердің алдында өтетін адамдардың және смартфонға тәуелділердің арасында астигматизм ауруына шалдығатындардың қарасы қалың. Және бұл диагноз әрбір 5-6 адамда кездеседі. Ультракүлгін сәуленің әсерінен көздің сыртқы қабаты құрғақтанып, зақымдалады. Ол көру қабілетін нашарлатып, соқырлыққа алып келуі әбден мүмкін. Тексеріс барысында көздің қысымы көтерілп кеткенін білдім. Егер оның алдын алмаса, көзге жалғасқан тамырлар арқылы мидың жұмысы баяулап, шеке мен самай тұтастай ауырсынады. Мұның салдары ұзақ емдеуді қажет ететін процеске дейін апаратынын ескерген жөн. Дәрігердің кеңесімен көз ауруына қарсы дәрі-дәрмектер қабылдап, тамызатын сұйықтықтарды пайдаланған дұрыс. Жұртшылық арасында көру қабілеті нашарласа да, көзілдірік тағудан қымсынатындар бар. Осындай кезде біразы линза тағуды дұрыс санайды. Бірақ оның соңы көздегі шырышты қабаттың тез құрғап, микробактериялардың жиналуына апаратынын ұғына бермейді. Себебі, линзаны қолмен салып, оны алу барысында түрлі тозаң түсуі мүмкін. Егер көзде кінәрат барын сезсеңіз, айналасын қолмен уқалауды тоқтатып, окулист көмегіне жүгініңіз. Мұндайда медицинаның көмегі тиері сөзсіз,- деді Е.Жұмабек.</blockquote>Мамандар көз күтіміне байланысты көптеген пайдалы кеңестер ұсынады. Соның бірнешеуіне тоқталып өтейік.Бөлмеге жарық біркелкі түсуі керек және жарықтың қапталдан түскені қолайлы. Сондай-ақ, бөлменің төбесі қабырғасына қарағанда ашық, ақ болуы тиіс.Бала жазу жазып, кітап оқығанда үстелдің орналасуына мән беріңіз. Жарық баланың сол жағынан түскені дұрыс. Орындықтың биіктігі, арқалығы ыңғайлы, балалардың бойына сәйкес болсын.Көру гигиенасын сақтау керек. Жазу жазып, кітап оқығанда фокустық ара қашықтық шамамен 30-35 сантиметрден кем болмауы тиіс.Компьютерде 1-2 сағаттан артық отырмауға тырысыңыз. Ал, баланы жарты сағаттан артық отырғызбаңыз.Дұрысында экранның жоғарғы бөлігі көздің тұсынан төмендеу тұруы керек. Жұмыс арасында мүмкіндігінше 5-10 минут үзіліс жасаған жөн.Үзіліс кезінде көзді жоғары-төмен, оңға-солға айналдыра қозғалту, терезеге қарап, алысқа көз жіберу, одан соң жақынға көз салу секілді көз жаттығуларын жасаған дұрыс.Көру қабілетін сақтауда тағам өнімдерінің де маңызы зор. А, В тобы, Е, С дәрумендеріне бай тағамдарды көбірек тұтынса, көзге пайдалы.Мәселен, А дәрумені сәбізде, көк бұршақта, пиязда, сүзбеде көп. В1 дәрумені жаңғақта, жүгеріде, бидайда, В2 дәрумені салат жапырақтарында, алмада, бидай дәнінде, В6 дәрумені орамжапырақта, жұмыртқаның сары уызында, балық секілді өнімдерде, В12 дәрумені жүзім, шабдалы, кивиде көп, сондай-ақ кептірілген өрік те пайдалы.Түйіндей келе, әлемнің әсемдігіне, өмірдің сан түрлі бояуына қанығатын көздің қараңғыланбағаны игі. Қолдан кесел тауып күрсініп, сырқат сатып алып сан соғып қалмайық. Сәулені сезер қос жанар түнектен ада болғай.

Ақманат Амандыққызы: Көз ауруы кеңінен таралуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Өз ісімен өзгеге пайдасын тигізіп жүрген жандар қаншама. Хоббиін кәсіпке айналдырған Дина Ордабекқызы арнайы киімдер тігумен айналысады. Кәсіпкермен жеңіл өнеркәсіптің өңірдегі ахуалы жайында тілдескен едік.– «Ас-кА» – өңірдегі арнайы киімдер тігу ісін жолға қойған бірден-бір серіктестік. Бірақ пандемия қай салаға болмасын кері әсерін тигізбей қоймады. Сіздерде қалай, жұмыс тұралаған кезең болған жоқ па?– Біз арнайы киім тігуден бөлек, аяқ киім, жұмыс қолғабы секілді қажетті дүниелерді шығарамыз. Серіктестікте 30 адам еңбек етеді. Карантин көпті әбігерге салған уақытта біздің іске де кері әсері тие ме деген ой мазалады. Бірақ сабақты ине сәтімен. Тапсырыс үзілген жоқ, тұтынушылардың көңілінен шығатын өнімдерді ұсынуды жалғастырдық. Негізі барлығы өзімізге байланысты. Маған мұндайда осы істі қалайда алға сүйреймін деген ниет көмекке келеді. Бұған дейін тәжірибе арқылы шыңдалуға күш салдым, қазір де солай. Бірнеше жыл бұрын «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасының «Іскерлік байланыстар» оқыту жобасының екінші кезеңі аясында Германияда болдым. Мұнда жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары үшін өнеркәсіптік тігін жабдықтары мен көлік жүйелерінің өндірушісі, әйгілі неміс «Dürkopp Adler AG» компаниясымен келісімге қол қойылды. Сондай-ақ, сапар барысында өнеркәсіптік жабдықтар мен оның қосалқы бөлшектерін іріктеу және жеткізу бойынша кешенді қызметтер көрсететін «nabitex Technology &amp; Solutions» инжинирингтік компаниясымен іскерлік кездесу ұйымдастырылды. Дәл осы компаниямен келісімшартқа қол қойдым, тәжірибе жинақтадым. Осындай біліктілікті арттыратын курстар қажет кезде алға басуға мотивация береді.– Шикізат та шеттен келетіні белгілі. Көбіне қай елден алдырасыздар?– Бізде барлығы импорттық шикізатпен жұмыс істейді. Түйме, тіпті жіп жоқ. Бәрін сырттан аламыз. Қазақстан нарығына жеткізілетін импорттық киім-кешек пен аяқ киімдердің 90 проценті Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен әкелінеді. Біз де Қытай, Ресей елдерінен алуға мәжбүрміз.– Республиканың жалпы ішкі өнімінде (ЖІӨ) 1990 жылдары жеңіл өнеркәсіптің үлесі 15 процентті құраған. Соның нәтижесінде Қазақстанның жеңіл өнеркәсібі КСРО-да ЖІӨ-нің 4 процент берген. Соңғы 30 жылда жеңіл өнеркәсіп алға басудың орнына кері кетіп, ЖІӨ-дегі үлесі 1 процентке де жетпей қалды деген дерек бар. Дамуға не кедергі?– Жеңіл өнеркәсіптің соңғы жылдардағы тіршілігін саралайтын болсақ, республикамыздың өнеркәсіп өндірісі көлеміндегі үлесі 1990 жылы 15,8 процентті құраса, 2000 жылы 2,3 процентке дейін қысқарып, 2011 жылы 0,1 процентке дейін құлдыраған. Еліміздегі жеңіл өнеркәсіп саласында тек 2016 жылы ғана жұмыс істеп тұрған 79 кәсіпорынның 27 проценті жұмысын тоқтатқан екен. Осындайда оның себебі неде деген сұрақ туындайды. Жоғарыда айтқанымдай, импорт кедергі. Тығырықтан шығар жол – өзгенің қаңсығын таңсық қыла бермей, отандық киім-кешек және аяқ киім өндірісін дамыту. Қазақстанда жеңіл өнеркәсіп саласын қарқынды дамытуға мүмкіндік бар, тек қолдауды жалғастыру керек. Бұл мәселе Сенат деңгейінде қаралды. Сенаторлар жан-жақты талдау жасап, Үкіметке 90-нан астам тапсырма берген. «Қазақстанның жеңіл өнеркәсібі: қазіргі жай-күйі және өнімділігі жоғары бизнесті дамыту перспективалары» деген тақырыпта өткен парламенттік тыңдауда тапсырманың 50-ден астамы мүлде орындалмағаны, ал қалғаны формальды түрде ғана орындалғаны анықталды. Алдағы уақытта осы мәселелер мінберден түспеуі тиіс, өйткені сала қолдауды қажет етеді.Сонымен бірге жеңіл өнеркәсіптің әлеуметтік сипаты басым. Онда қызмет жасайтын адам¬дардың 80 проценті – әйелдер екенін ескеру керек.– Әлем елдерінің тәжірибесіне көз жүгіртер болсақ, жеңіл өнеркәсіп саласын дамыту үшін бірқатар мемлекеттер арнайы заң қабылдаған. Ал бізде қалай?– Жеңіл өнеркәсіптің үлесі АҚШ, Қытай, Түркия сияқты дамыған елдерде 12-20 про¬центті құрайды. Қытай, Түркия, тіпті іргедегі Қырғызстан мен Өзбекстан мемлекеттері табысының қомақты бөлігін жеңіл өнеркәсіп тауарларының экспортынан түсіруде. Ал Қазақстандағы қайта өңдеу өнеркәсібі саласындағы жеңіл өнеркәсіптің үлесі төмен. Мәселен, бізде агроөнеркәсіп кешені туралы заң бар. Онда жеңіл өнеркәсіп түсінігі жоқ. Ал жеңіл өнеркәсіптің 20 шақты саласы бар. Егер заңда түсінік болмаса, онда жеңілдік болмайды. Арнайы заң шығару керек. Қазір жеңіл өнеркәсіп бойынша елімізде 1200-дей кәсіпорын болғанымен оның 35-і ғана орта және ірі де, қалғаны ұсақ. Сондықтан мұндағы салықтың 35 проценті орта және ірі кәсіпорындардың үлесіне тиеді. Жеңіл өнеркәсіптен ел бюджетіне түсетін жалпы салықтың көлемі жылына 8-10 млрд теңге көлемінде. Егер Үкімет уақытша нақты салықтық жеңілдік беретін болса, сала да дами түседі. Бұл өндірісті ғана емес, жұмыспен қамтылатын халық санын арттыруға мүмкіндік берері анық.Сондай-ақ, шағын және орта бизнестің қызметіне жасалған талдау, кәсіпкерлермен өткізілген кездесулер барысында аймақта шағын индустриялық аймақтарға сұраныс жоғары екені байқалды. Жергілікті тауарөндірушілердің арасында 3 әлеуетті сала анықталған. Соның ішінде осы тігін өндірісі бар. Бұл бастама қолдауға лайық және оның алдағы уақытта сәтті жүзеге асарына сенім мол.– Сұхбатыңызға рахмет! &nbsp;

Дина Ордабекқызы: Жеңіл өнеркәсіпті жандандыратын заң керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Сұлулық пен мінсіз мүсін – әр арудың арманы. Ол үшін қаржы мен қатар, көп дене жаттығуы да керегі анық. Ал табандылық өз алдына қажетті құндылық. «Дүйсенбіден бастап жаңа өмір бастаймын». Осы айтылған дүние сол күйі қалатын кез көп. Себебі басым көпшілігіміз ойған алған істі ертеңге, келесі аптаға, алдағы айға, тіпті келер жылға қалдырудан жалықпаймыз. Ал кезекті кейіпкеріміз Ирина Ан жалқаулыққа жол бермей, онымен күресуге шақырады. Оны жеңуде арнайы жапон қағидасын ұстанатынын да айтады. «Кайдзен» қағидасы Иринаға әртүрлі сылтау тауып, орындағысы келмеген ісін жүзеге асыруға көмектескен екен. Тіпті, шабыт сыйлап, аэройога секілді жаңа хоббимен айналысуына сеп болған.<blockquote>«Кайдзенді» «1 минут қағидасы» &nbsp;деп те атайды. Бұл қағиданы ұстау арқылы сіз өзіңізге деген сенімсіздікті жойып, алға ұмтыласыз. Сосын бара-бара 1 минуттік жаттығу 5 минутқа ұласады. Сөйте жүріп, жарты сағатқа да жетесіз. Бұл қағида Жапонияда пайда болған. «Кай» өзгеріс, «дзен» білімділік деген мағынаны білдіреді. Қағида авторы Масааки Имаи оның жеке өмірде де, кәсіпте де көмектесетінін айтады. Бұл рас. Өйткені мен де жаңа дүниелерге көп назар аудара бастадым. Ойда жоқта аэройогаға қызығушылық танытып, өзімді жетілдіруге күш салдым. Алматы, Санкт-Петербург, Мәскеу қалаларында өткен арнайы шеберлік сабақтарына қатыстым. Тың тәжірибе жинақтап, өңірде алғашқылардың бірі болып, аэройога үйірмесін аштым», – дейді Ирина.</blockquote>Кейіпкеріміз үйірме ашылған уақытта оған қызығушылардың саны аз болғанын айтады. Тек уақыт өте ғана сұраныс көбейген. Себебі, аэройоганың денсаулыққа әсері мол. Буын ауруына, омыртқаға тұз жиналу, артрит және артроз сырқаттарына шалдыққандарға пайдалы. Аптасына үш мәрте жүргізілетін жаттығуларда ойыңызды жинақтап, ағзаны қалыпқа келтіруге мүмкіндік аласыз. Бағасы қолжетімді.<blockquote>«Йоганың көптеген физиологиялық процестерді қалыпқа келтіруі миф емес. Адам ағзасы сағат механизміндей қызмет ететіні белгілі. Егер өзіміздің биоырғағымызға бағынып, уақытылы ұйықтап, үйлестірілген тағам ішетін болсақ, ағзаға ешқандай да қосымша реттеу жұмыстары қажет болмас еді. Алайда қазіргі қарбаласқа толы кезеңде дұрыс режимді сақтап жүргендер сирек . Осыдан кейін денсаулыққа көмек ретінде қосымша құралдардың қажеттілігі туындайды. Аэройоганың көмекке келетін тұсы осы. Сондай-ақ ол қартаю процесін тежейді, бақыт гормонын бөледі. Адамның жасы оның омыртқасының иілгіштімен өлшенеді. Ал йоганың кез келген түрінің барлығы дерлік омыртқаға арналған. Аэройога немесе флаййога метаболизмді жеделдетуде де сеп. Көбіне келушілер йоганың косметологиялық әсерін байқайтыны сондықтан», – дейді жаттықтырушы.</blockquote>Бұдан бөлек, адамның бір нәрсеге зейін қоюы йоганың тағы бір артықшылығы дер едік. Мұнда йоганың басты компонентерінің бірі – медитацияның көмегі зор. Бір сөзбен айтқанда, бұл – ақыл-ой гигиенасы. Қазіргі уақытта табысты, жетістігі мол деген әйгілі адам туралы ақпарат оқысаңыз, медитациямен айналысатынын білесіз. Психологиялық тренингтердің ішінде міндетті түрде медитацияның болуы да қалыпты жағдайға айналған. Мамандар да оны жүйелі қолданатын адамдардың есте сақтауы, мәселелерді тез шешу қабілеттілігі артатынын алға тартып жүр.«Өзіңді үнемі жетілдіріп отыру – өмірлік қажеттілік» &nbsp;деп білетін Иринаның тобында да осы медитацияға жақын әртүрлі жас өкілдері , соның ішінде жастар көп екен. Бұл ретте жаттықтырушы артық салмақ кедергі еместігін айтты. Ілулі гамак дене салмағын толық көтереді, оның максималды жүктемесі 500 келіні құрайды. Алайда сақтыққа салғырт қарамау қажет. Бүгінде аэройоганың жүйесін түсіне бермейтіндер бар. Үй жағдайында ғаламтор арқылы жаттығумен айналысып, жарақат алып жататындар кездеседі. Ал мұндай оқыс оқиғаға жол бермес үшін бастапқыда йога жаттықтырушысымен жұмыс жасаған жөн.&nbsp;

Қызылордалық кәсіпкер йога орталығын ашты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Төтенше жағдай, қауіп пен қатер адам өмірінде орын алатыны ақиқат. Әсіресе төтеннен келетін қауіп орны толмас қазаға душар етіп, оның орны ешқашан толмайды. Айналып келгенде, адам өмірімен байланысатын қауіп қас-қағым сәтте адам өмірін жалмап кететіні жүректі ауыртады. Ал осы қас-қағым сәтте дер кезінде жасалған іс-әрекет адам өмірін кейде сақтап қалып жатады. Бұл әрине, ғажайып болғанымен, табиғат тосын мінез танытып, тылсым күштің құдіреті шексіздігін мойындайтын кез де кездеседі.Жылдың басы бауырлас түркі елі үшін адам айтқысыз қайғылы болды. Мыңдаған адамды жалмаған жойқын зілзала кезінде тұтас қала қирап, мыңдаған отбасы мүшелері мерт болды. Төтеннен келген апаттан түркі елі қайғы жамылды. Бауырлас елдің көз жасы көл болып, опаттан аман қалғандарын үйінді астынан шығару үшін көмекке көршілес елдерден арнайы мамандар аттанғанын білеміз.Зілзала адам өмірін жалмадыБиылғы жылдың ақпан айында Түркияның Кахраманмараш елді мекенінде қуаттылығы 7,8 балдық жер сілкінді. Қапелімде қасіреттің кесірінен мыңдаған адам үйсіз-үйсіз қалып, жақынынан айырылды. Бірнеше күн бойы құлаған үйлердің, үйіндінің астынан әлемнің түкпір-түкпірінен келген құтқарушылар адамдарды шығаруға күш салды. Орын алған жер сілкінісінің қуаттылығы қатты болғаны соншалық, жер дүмпуін Түркиямен шектесіп жатқан елдерде де сезілді. Әсіресе, Сирияда зілзала зардабын тартқан, қаза болғандар саны мыңдап тіркелді. Біздің елден де құтқару-іздеу тобы аттанып, қатердің салдарын жоюға Қазақстан Үкіметі 1 млн доллар қаражат бөлгені ресми мәлімделді. Бұл Түркиядағы 1999 жылы орын алған ең ауқымды жер сілкінісінен кейін болған оқиға болды. Яғни 1999 жылы Түркия тарихында 17 мың адамды жалмаған қаралы күнді ел-халқы әлі ұмыта қойған жоқ. Табиғи жойқын 24 жыл бұрын Измит қаласында болып, қаланы тұтас жермен жексен еткен.Ең қиыны мамандардың жүргізген зерттеу жұмыстары мұндай жойқын апат Түркияда 2030 жылға қарай қайтадан орын алуы мүмкін деген болжамында. Яғни мемлекет жер сілкінісі жиі болатын аймақта орналасқандықтан алдағы уақытта әлі де 7,7 балдық зілзала болуы ескертіліп, ол кезде 90 мыңға дейін адам қаза тауып, миллиондаған адам баспанасыз қалуы мүмкін деп дабыл қағады. Дегенмен қазіргі таңда Түркияда салынатын тұрғын үйлер мен ғимараттардың құрылысына қатысты жаңа нормалар қабылданып, жер сілкінісіне төтеп беретіндей етіп құрылысты жүргізу қатаң бақылауға алынбақ. Сонымен қатар халықты дер кезінде құлақтандыру жағдайы да ескеріліп, болуы мүмкін қауіпті айтарлықтай азайтуға мән берілмек.Шымкент пен Таразда жер сілкіндіТүркия елі есін жимай жатып, біздің елімізде де жер сілкінісі орын алғандығы жөнінде ақпарат тарады. Бұл жолы ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі «СОМЭ» ЖШС сейсмикалық станциялар желісі 21 наурыз күні жер сілкінгендігі туралы ресми мәлімет жариялады. Жер сілкінісінің ошағы Ауғанстан аумағында орналасқандығы, дегенмен Шымкент, Тараз қалаларында 3 балдық, Алматы, Түркістан, Қызылорда аймақтарында 2 балдық деңгейде сезілгендігі мәлім етілді.Түн мезгілінде орын алған жағдайды тұрғындар да сезінді. Адамдар дереу сыртқа шығып, ешқандай қауіптің жоқтығына көздері жеткен соң үйлеріне қайта оралған. Жерасты дүмпуін көпқабатты үйдің тұрғындары қатты байқады, үй жиһаздары орнынан қозғалып, адамдар өздерін жайсыз сезінгендігін әлеуметтік желіде жариялап жатты. Мамандардың қалаларда қирау немесе зардап шеккендер болмағандығы туралы ақпарат үрейді сейілткен. Шымкент қаласында болған 3 балдық жер сілкінісі кезінде құрылысы осыдан 4 жыл бұрын жүргізілген тұрғын үйлердің тұрғындары пәтерлерінен сыртқа шыққанда қабырғалары сықырлап, сылақтары түсіп, кейін жарықтар пайда болғанын айтады. Бұл жаңа тұрғын үйдің қуаттылығы қатты болатын жер сілкінісіне төтеп беретініне күмән тудырып, ел-жұрттың алаңдауына себеп болуда.Апат айтып келмейдіТөтенше жағдайдың орын алуына байланысты оны мамандар табиғи немесе техногендік деп бөледі. Табиғи апатқа жер сілкінісі, су тасқыны, табиғи өрт, мал арасындағы жұқпалы аурулары жатады. Ал техногендік сипаттағы төтенше жағдайға өндіріс орындарындағы, көлікке қатысты авариялар, жарылыс, тіршілік көзі саналатын су, электр жүйелерінің кенеттен істен шығуы т.б. Негізінен барлық адам айтып келмейтін төтенше жағдайға дайын болуы керек.<blockquote>– Ең алдымен құжаттарыңызды сөмкеге салып, кемінде 3 күнге жететін азық-түлік, ауыз су, алғашқы медициналық көмекке қажетті дәрі-дәрмек, жылы киім өзіңізбен бірге болуын қадағалаңыз. Жер сілкінісін сезсеңіз ең алдымен үрейге салынбау керек, электр жарығын, газды, су жүйесін сөндіріңіз.Төменгі баллмен орын алған зілзала болса, қорықпай, аяқталуын күту қажет, ал қуаттылығы күшті болса, пәтеріңіздің бұрышында, есіктің жақтауында немесе ваннаның ішіне жатуға тырысыңыз. Үй ішінде ауыр жиһаздардың жанында тұрмауға күш салыңыз, керісінше керуерт, үстел сізді құлайтын заттардан қорғап қалатынын біліңіз. Егер жер сілкінісі кезінде автокөлік ішінде болсаңыз, көліктен шықпай, күтіңіз. Өздеріңіз білетіндей зілзала кезінде адам қазасы болады. Ал алдын ала қауіпсіздік іс-шараларын сақтау – адам шығынын азайтудың бірден бір жолы, – дейді Сырдария аудандық төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы Н.Бақтияр.</blockquote>Жол-көлік оқиғадан 4 кісі қайтыс болдыКүн сайын еліміздің ауыл аймақтарында оқыс оқиғалар орын алып, оның соңы адам өлімімен аяқталуда. Бұл өз кезегінде сақтық шараларына немқұрайлы қараудың салдары және үлкендердің жас балаларды қараусыз қалдыруынан орын алатын жағдайлар. Күре жолдың бойында орын алатын көлік апаттары кезінде кенеттен қаза болу талай отбасын қайғы жамылтты. Өзекті өртейтіні қайғылы оқиғаның құрбандарының арасында жас жеткіншектердің де болуы.<blockquote>– Жыл басынан бері ауданда 2 жол-көлік оқиғасы тіркелді. Оның салдарынан 2 адам жарақат алса, 4 кісі қайтыс болды. Өткен жылдың қаңтар-наурыз айында 3 жол-көлік оқиғасы орын алса, 1 кісі жарақаттанып, 4 адам қайтыс болды. Ал былтыр аудан көлемінде 20 жол-көлік оқиғасы тіркелген. Оқиға кезінде 15 адам қайтыс болса, 25 адам дене жарақатын алды. Жол-көлік оқиғасы кезінде 5 жасөспірім зардап шексе, оның 2-і оқиға орнында қаза болды. Барлық жағдай бойынша анықталғаны жол-көлік оқиғасы жылдамдықты асыру, қарсы бағытқа шығып кету, басып озу кезінде өз жолына түсуге үлгірмей қалуы кесірінен орын алды, – дейді Сырдария аудандық полиция бөлімінің әкімшілік полиция бөлімшесінің бастығы, полиция подполковнигі С.Кеукенов.</blockquote>Балаңыздың өмірін қорғаңызМұнан басқа ата-ананың салғырттығынан қаншама кішкентай балалардың да өміріне қауіп төніп, қайғылы жағдайлар орын алуда. Күйік шалу, жоғарғы қабаттан құлау, суға кету секілді оқиғалардың тіркелуі қаншама отбасының көзқуанышынан айыруда. Мұнан бөлек өз-өзіне қол салу, қыз балалардың ерте жаста жүкті болып қалуы секілді оқиғалар елді елең еткізгені рас. Айналып келгенде мұның барлығы отбасындағы тәрбиенің осалдығы мен баланың өміріне жауапты ата-ананың салғырттығынан. Сондықтан ұрпағымыздың оқыс оқиғадан барынша қорғау үшін өте сақ болуды бір сәтке де естен шығармауымыз керек.Жақында ауданда қайғылы оқиға орын алды. Түн мезгілінде ғимарат шатырынан құлап түскен ер азамат мерт болды. Артында қалған отбасы қайғы жамылды. Бала-шағасы асыраушысынан айырылды. Оның салдарынан қаншама адамға тәртіптік шара көріліп, жауапты жұмысшылар қызметтен босатылды. Бұл оқиғадан көпшілік сабақ алды. Десек те қас қағым сәтте, көзді ашып-жұмғанша орын алатын жағдайды болдырмауға себеп болу адамның өз қолында екенін ұмытпайық.&nbsp;

Төтенше жағдайдан сақ болыңыз!

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ел болашағының тұтқасы – жастардың әлеуметтік, физикалық, рухани дамуы, жастар саясаты мемлекет назарынан тыс қалған емес. Жыл сайын шығатын сан түрлі бағыттағы бағдарламалар мен гранттар мыңдаған жасқа мүмкіндік сыйлап келеді. Осы орайда сырбойылық жастардың көшбасшысы, облыстық «Жастар ресурстық орталығының» директоры Талғат Тілеспен өткен жылдың оң өзгерістері мен жаңалықтары жайында сөз еттік.– «Жастар орталығының» жастардың бос уақытын тиімді өткізуінде, қоғамға белсене араласуында, тұлға болып қалыптасуында қолтаңбасы қалыптасқандай…– Әрине, орталық – Сыр жастарын бір арнаға тоғыстыратын, жастардың түйткілді мәселелерін шешуге тікелей ықпал ететін, шығармашыл, талантты буынға қолдау білдіретін бірден-бір мекеме. Ал, жастар қоғамның қозғаушы күші ғана емес, мемлекеттің тұрақты дамуының басты механизаторы. Жастарға құйылған инвестиция – өзінің маңызын жоғалтпайтын, қуатты Қазақстанның қарышты дамуына жасалған ең үлкен қадам.Бүгінде өңір халқының 21 пайызын жастар құрайды. Бір ғана 2022 жылдың ішінде оларды жан-жақты қолдауға бағытталған 5 мыңға жуық шара ұйымдастырылып, оған 100 мыңнан астам жас белсенді қатысты. Мемлекеттік бағдарламалар мен жобалар арқылы жастарды жұмыспен қамту, кәсіпкерлікке баулу, түрлі бағытта кеңес беруге бағытталған «Мүмкіндіктер керуені» шарасы тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Игі шараның нәтижесінде 10 мың жас тұрақты жұмысқа орналасса, маусымдық кезеңдегі жұмыстарға 2 мың жас тартылды. Аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес, NEET санатындағы жастардың үлесін төмендету бағытында да кешенді шаралар тұрақты түрде атқарылуда.Өңірімізге арнайы сапармен келген Ақпарат және қоғамдық даму министрі Дархан Қыдырәлі «Жастар орталығының» жұмысымен кеңінен танысып, бірқатар бастамаларға оң бағасын берді. Сондай-ақ жуырда өткен облыстық жастар форумында аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаев Сыр жастарын қолдауға бағытталған тың бастамаларды хабарлады. Соның негізінде алдағы уақытта да ерекше жобалар қолға алынып, сырбойылық жастарға бірқатар мүмкіндік берілмек.– Сыр жастары өнер жағынан өрге қадам басқан. Соңғы уақытта ғылым, технология, жаңа дағдылар бойынша да топ жарып келеді. Талапты жастарға ЖРО тарапынан қандай қолдау бар?– Сыр елі – қашанда өнер мен жырдың ордасы. Сыр топырағында туған талантты жастар қазір еліміздің түкпір-түкпірінде дарынымен дараланып, елге адал қызмет атқарып келеді. Хош. Біздің жұмысымызға келер болсақ, орталық барлық санаттағы жастарға тікелей қолдау білдіріп келеді. Білім саласында жүргізілген тиімді реформалар арқасында жастар биіктерден көрінуде. Ізденіске құштар жастарды ұштау мақсатында «Жастар ресурстық орталығының» ұйымдастыруымен үздік жобалар қолға алынды. Атап айтсақ, «Жас ғалым» облыстық ғылыми жобалар және инновациялық идеялар байқауы, «ТОП – 20 студент» жобасы, алғаш рет «IQ-ORDA» республикалық интеллектуалдық байқауы, «ІNNOFEST» облыстық инновациялық жобалар фестивалі өткізілді. Бұл жобалар білімді жастарды қолдауға бағытталып отыр. Сонымен қатар талантты жастарды үлкен сахнаға шығаруда да орталықтың еңбегі зор. Қазір қоғамға неформалды білім түсінігі терең еніп келеді. Орталықтың қолдауымен ағылшын, түрік тілдерін меңгергісі келетін жастарға арнайы курстар ұйымдастырылуда.Тағы қоса кетерлігі, тікелей орталық жанынан құрылған ұлттық ережесіз жекпе-жек, таэквондо, каратэ сынды спорт түрлерінен арнайы үйірмелер де жұмыс істейді.– Жастар санатына кіретін топтың жас ерекшелігіне өзгеріс енді. Бұл замандастарымыздың өміріне қаншалықты әсер етеді?– Осы кезге дейін 29 жасқа дейінгі жастар мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндігін мейлінше өз қажетіне пайдаланып келді. Жақында категория 35 жасқа дейін көтерілгендігіне байланысты осы санаттағы әрбір тұлға тұрғын үй мен кәсіп бастауға қолдау беретін мемлекеттік бағдарламаларға еркін қатыса алады. Бұл – әрбір жас үшін үлкен қолдау.– Жастармен бірге жүріп, өз ортаңды табу бір бөлек. Олардың көшбасшысы болу – үлкен жауапкершілік. Мағжан сенетін жастардың бойында болу керек қасиет қайсы?– Жастар – ел үміт күтетін болашақтың темірқазығы. Қай қоғамды алсаңыз да, жастарға артылатын жауапкершілік жүгі жоғары. Жастар қандай болуы керек деген сауалға әрбіріміз жауап бере аламыз. Ал менің ойымша, жастардың бойында ең алдымен еңбекқорлық, білімге, жаңаны тануға деген құштарлық болуы қажет. Әр қазақ баласы өзі сүйетін дүниемен айналыса алатын рухани кемел тұлға болуы керек. Шәкәрім атамыз: «Біреудің мінін көргенше, жамандығын тергенше, өз ойыңды мазалап, өз бойыңды тазалап, өзіңмен алыс өлгенше» дейді ғой. Осы ұстаныммен жүрген әр адам жаман болмасы анық. Сан салалы мемлекеттік сектор – жастар саясатында жүргеніме біраз уақыт болды. Сондықтан жастар мемлекет дамуына ықпал ете алатын, тікелей жұмыс жүргізе алатын буын деп толық сеніммен айта аламын. Әр жастың өзіне артылған жауапкершілікті сезінуі аса маңызды.– Сұхбатыңызға рахмет! &nbsp;

Талғат Тілес: Қоғамның қозғаушы күші – жастар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан композиторлары Одағының мүшесі, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры, философия докторы (PhD), дирижер Мүсілім Әмзенің зерттеу еңбегінің тұсаукесері өтті.Кітап - қазақ оркестрі мен дирижерлік өнерінің дамуына үлес қосқан майдангер-композитор, күйші, дирижер Мәлік Жаппасбаевтың шығармашылығына арналған. Дарын иесінің өмірбаяны туралы тың деректер қамтылған «Мәлік Жаппасбаевтың музыка мұрасы» кітабының салтанатты тұсаукесеріне Басқарма төрағасы-Ректор Бейбіткүл Сәрсемханқызы қатысып, Мүсілім Балтабайұлының еңбегі мен шығармашылығын жоғары бағалады.Мүсілім Әмзе - «Мәңгілік сарын» атты домбыра күйлері антологиясының, «Қазақтың дәстүрлі 1000 күйі», «Шаһнама» антология жинақтарының құрастырушысы, «Қазақстанның музыкалық мұрасы», «Қазақстандағы этностардың музыкалық мұралары» антология жинақтарының музыка редакторы. Отыз жылға жуық &nbsp;мәдениет саласының дамуына үлес қосып, ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Құрмет грамотасы», «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісі, «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы беріліп, &nbsp;Қызылорда облысы әкімінің «Құрмет грамотасы» және Халықаралық Түрксой ұйымының «М.Төлебаев – 100 жыл» мерекелік медалімен марапатталған.<blockquote>«Қазіргі таңда ғылымда жаңалық ашу – өте қиын. Мүсілім Әмзе ең алдымен орындаушы болса, екіншіден шығармашылықпен қатар ғылымды қатар алып жүрген ғалым. Жалпы ғылымда шығармашылық адамының зерттеу жүргізуі нәтижелі. Өйткені жан-жақты терең түсініп, тақырыпты түпкілікті аша алады. Бүгінгі кітап соның дәлелі. Оқулықта бір тұлғаның негізінде көптеген құнды ақпараттар берілген. Осы еңбек Сыр бойындағы музыкалық өнердің дамуына, оның ары қарай жалғасуына септігін тигізері анық»,-деді Қазанғап атындағы жоғары музыка колледжінің директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, филология кандидаты, жыршы &nbsp;Ұлжан Байбосынова.</blockquote>Мәлік Жаппасбаевтың есімі қазақ музыкасында сирек кездеседі. Құрманғазы атындағы мемлекеттік академиялық қазақ халық аспаптары оркестрінің тарихында екі күйшінің есімі ерекше аталады. Соның бірі-Сырдың саңлақ күйшісі Мәлік Жаппасбаев. Автор өз еңбегінде 29 жыл ғұмыр кешкен біртуар өнер иесінің музыка мұрасын жинақтаған.&nbsp;<blockquote>Кітап рецензенті, педагогика ғылымының докторы, профессор Шәрбан Майгелдиева: «Ғылыми еңбек - эстетикалық, құрылым жағынан өте сапалы. Қоғамның қажеттілігіне, маман даярлау сапасын арттыруға бағытталған құнды оқулық»,-деп пікір білдірді.</blockquote>Салтанатты жиынға Сыр елінің өнер қайраткерлері, БАҚ өкілдері, қонақтар, оқу орнының профессор-оқытушылары мен білім алушылары қатысты. Қатысушылар Сыр өнерпаздарының орындауында Мәлік Жаппасбаевтың репертуарындағы күйлері мен әндерін тыңдап, рухани азық жинады.Айта кетейік, салтанатты кеш А.Тоқмағамбетов атындағы мәдениет үйінде &nbsp;Тұрмағамбет атындағы қазақ халық аспаптары оркестрінің күйші, композитор, дирижер Мәлік Жаппасбаевтың шығармашылығына арналған «Сәлем» концертімен жалғасты.&nbsp; &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/5_6f83ea2419.jpg" alt="5.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/7_d8cb6aaab0.jpg" alt="7.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1_493b00c710.jpg" alt="1.jpg"></figure>

«Мәлік Жаппасбаевтың музыка мұрасы» зерттеу еңбегі жарыққа шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Туберкулезге қарсы күрес ешқашан күн тәртібінен түспейді. Жұқпалы індеттің алдын алу мен онымен күрес дүниежүзі бойынша белгілі ұранмен жүргізіледі. Биылғы жылы «Біз туберкулезді жеңе аламыз!» тақырыбын арқау еткен екен. Оқырмандарымызға осы жұқпалы дерт туралы кеңінен ақпарат беру үшін Сырдария аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Самалбек Өмірбаевпен сұхбаттасқан едік.– Самалбек Сүлетбекұлы, туберкулез инфекциялық жұқпалы ауру екені белгілі, осы дерт туралы жалпы халық нені білуі керек?– Туберкулез – негізінен ауа тамшылары арқылы таралатын жұқпалы ауру. Туберкулез туберкулез микобактериясынан туындайды. Бұл микроорганизмдерді туберкулез таяқшалары деп те атайды. Инфекция көзі көбінесе туберкулезбен ауыратын адамдар немесе олардың тұрмыстық заттары болып табылатындығын айта кетейік.Микроорганизмдер адамның тыныс алу жолдарына қақырық тамшыларымен сөйлескенде, түшкіргенде, жөтелгенде, күлгенде немесе шаңмен түседі. Өкпедегі қабыну процесінің дамуымен өкпе туберкулезі дамиды. Туберкулез микобактериясы тек өкпеге ғана емес, басқа мүшелерге де әсер етуі мүмкін, бұл жағдайда өкпеден тыс туберкулез дамиды – сүйектер, буындар, көздер, тері, лимфа түйіндері, жыныс мүшелері және басқа да мүшелер мен жүйелер. Осындай маңызды мәселені біліп, адамдар сақтанып жүрсе, аталған жұқпалы дерттен аулақ болатыны сөзсіз.– Туберкулездің таралуына тоқталса¬ңыз, ол адамға тек адамнан жұғады ма, әлде жан-жануарлардың арасында да кездесе ме?– Инфекция көзі ауру жануарлар мен адамдар. Туберкулезді жұқтырудың жетекші жолдары – ауа-тамшылары. Микобактериялардың сиырдан жұғатын түрі адам үшін ең қауіптісі болып табылады. Патогенді тасымалдау факторлары. Ірі қара мал ауруға шалдыққан кезде туберкулез микобактериясы жануардың сүтімен, нәжісімен, зәрімен бірге сыртқа шығады және көбінесе ауру жасырын түрде, клиникалық көрініссіз өтеді. Жас төл негізінен ауру малдан алынған сүт және майсыз сүт арқылы ауруға шалдығады. Бұзаулардың құрсақішілік инфекциясы болуы мүмкін.– Қандай жағдайда туберкулезге шалдығу қаупі жоғарылайды?– Ауру әдетте туберкулездің белсенді түрімен ауыратын адамдардан ауа тамшылары арқылы немесе туберкулезбен ауырған жануарлардан алынған сүт өнімдерін тұтыну арқылы таралады. Сіздің денеңізде туберкулез бактериялары болса да, сіздің иммундық жүйеңіз аурудың алдын алады. Туберкулезді қоршаған ортаның нашарлығы, дұрыс емес тамақтану, жаман әдеттер және жиі стресс тудыруы мүмкін.– Туберкулездің алдын алуға байланысты оған қарсы екпе көмектесе ме? Негізінен, дертке қарсы екпе алғандар 100 пайыз сақтанған деп айтуға негіз бар ма?– Туберкулездің алдын алудың бір түрі – БЦЖ екпесін салу болып табылады. Екпе жаңа туылған нәрестеге салынатындығы мәлім. Расында балалар 100 пайыз ауырмайды деп айта алмаймыз, бірақ ауырған жағдайда өміріне қауіп төнбейді, жеңіл түрімен ауруы мүмкін. Кейбір ата-аналар балаларына екпе салдыртпай жатады, балаларға зияны тиеді деген оймен. Сондықтан дәрігер ретінде айтарым, екпе алмаған балалар туберкулездің ауыр түріне, менингитке шалдығуы ықтимал. Ал оның зардабы туралы айтудың өзі қиын болар. Осындай жағдайды болдырмас үшін ата-ана түсіністік танытып, баласын қорғағаны дұрыс еді.– Біздің ауданда аурушаңдық көрсеткіші қадай? Салыстырмалы түрде төмендеу байқала ма?– Аудан бойынша 2021 жылы – 8 науқас тіркелсе, 2022 жылы – 11 жаңадан науқас тіркелді, аурушаңдық көрсеткіші 29,1 пайыз. Қуаныштысы, балалар мен жасөспірімдер арасында туберкулез тіркелген жоқ. Облыстық көрсеткішпен салыстырғанда біздің аудан төмен болса да, 2 жылда жоғарылау байқалатындығын жеткізгім келеді. Өйткені тіркелу көрсеткіші зейнет-керлер арасында жоғары болып отыр. Оның басты себебі егде жастағы тұрғындар уақытылы медициналық, соның ішінде флюорографиялық зерттеуден өтуі төмендеген.– Соңғы жылдың көрсеткіші бойынша жасөспірімдер арасында туберкулез ауруы тіркелген жоқ дедіңіз. Бұл екпеге байланысты ма, жалпы «Манту» сынамасының орындалуы қандай жағдайда?– Жоғарыда айтып өткенімдей, 2022 жылы балалар мен жасөспірімдер арасында туберкулдез ауруы тіркелген жоқ. Жыл сайын аудандық емханамен бірлесіп «Манту» жоспары бекітіледі, жоспар бойынша көрсеткіш 100 пайыз орындалып, туберкулез диагнозымен өлім-жағдайы тіркелген жоқ.– Туберкулезге шалдыққанын науқас қалай біледі? Оның белгілері қандай? Негізінен қандай жолмен анықталады?– Көбінесе халықтың арасында әлі де болса жыл сайынғы флюорографиялық тексеруден уақытылы өтуден қашып, келмей жүретіндер кездеседі. Олармен түсіндіру жұмыстарын учаскелік медбикелер жүргізіп, емханаға жетектеп әкелетіндері де бар. Негізінен науқаста салқын тиіп, қызуы көтеріліп, екі аптадан астам жөтел, әлсіздік пайда болады. Бұл белгілер дабыл қағатын жағдай. Науқас әлсіреп дәрігерге қаралғанда, флюорографиялық тексеруден өткізіп, зертхана арқылы анықтап, нақты диагнозы қойылады. Бұл дерттен қорқудың қажеті жоқ. Себебі, туберкулез – емделетін дерт. Уақытылы ем-шара қолданғанда дерттен толық айығуға негіз бар десек болады.– Аталған дертке шалдықпау үшін алдын алу шараларына тоқталсаңыз...– Уақытылы флюорографиялық тексеруден өтіп, жоғарыда айтып өткен белгілері байқалған жағдайда, дәрігерге көрініп емін алған жағдайда алдын алуға болады. Көбінесе интернет арқылы тұрғындар өздері ем-домын үйден жасап, қызуын түсіріп, шамалы жақсы болса дәрігерге бармай сол күйінде жүре береді. Өкпесінде туберкулез қалдығы қалып қояды да, асқынған кезде туберкулездің ашық түрі пайда болады. Сондықтан айтар едім, отбасы мүшелерінің бірі ұзақ уақыт бойына жөтеліп, қызуы түспесе тез арада дәрігерге көрінуі қажет. Бұл ең алдымен жақындарыңызға жұқтырып алмаудың кепілі.– Мазмұнды әңгімеңізге рақмет!&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Жұқпалы дерттің алдын алу жолдары қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Балалар шығармашылығына арналған өміршең жобалардың елге тигізер пайдасы мол. Елімізде «Art sport» бағдарламасы қолданысқа енгізілгенде негізгі жұмысына күмәнмен қараған жандар аз болған жоқ десек қателеспейміз. Мемлекет басшысының тапсырмасымен жүзеге асқан бағдарлама шеңберінде Сырдария ауданында бірнеше шығармашылық және спорттық үйірме ашылған болатын. Қазіргі уақытта жекелеген үйірмелер ел кәдесіне жарап тұр. Осы ретте Нағи Ілиясов ауылында «Аслан» спорт орталығына қарасты «Шахмат» үйірмесінің бөлмесі ашылған болатын.Батыр ауылындағы №132 Түймебай Айтбаев атындағы орта мектеп жанындағы «Шахмат» бөлмесінің ашылуына Нағи Ілиясов ауылының әкімі Сағдат Нұрмағанбетов, аудандық мәслихат депутаты Дархан Ералиев, аудандық білім бөлімінің әдіскері Сұлтан Үсенов, ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жұмабек Төребекұлы, «Аслан» спорт орта¬лығының құрылтайшысы Анар Қалдыбаева, мекеме басшылары, еңбек ардагерлері, ата-аналар мен тұрғындар қатысты.Ең алдымен, жиналған көпшілік, жаңадан жабдықталған бөлменің лентасын қиды. Өз кезегінде ауыл әкімі Сағдат Нұрмағанбетов сөз сөйлеп, құттықтау лебізін жеткізді.<blockquote>Біздің ауылымызда ерекше жаңалық орын алып отыр. «Аслан» спорт орталығының мамандары балаларға дәріс беріп, үздіктер қатарынан көрінуіне ықпал етуде. Сан түрлі деңгейдегі жарыстарға барған балаларымыз жүлдесіз қайтпайды. Бұған дейін спортшылар шағын жерде ойнап келсе, ендігі кезекте арнайы жабдықталған бөлмеде өзара шеберлік байқасатын болады. Баршаңызды қуаныштарыңызбен шын жүректен құттықтаймын, – деді ауыл әкімі.</blockquote>«Аслан» спорт орталығына қарасты Нағи Ілиясов ауылында бүгінде 5 үйірме жұмыс жасайды. 100-ге жуық бала қатысатын «Шахмат» және «Тоғызқұмалақ» үйірмесінің жетекшілері – Ардақ Алашбаев пен Әділет Қайратов. Осы күні қос үйірмеге қатысушылар арасынан 2 ҚР спорт шеберлігіне үміткер шыққан.<blockquote>Қазіргі уақытта Нағи Ілиясов ауылында «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығы мен «Аслан» спорт орталығының бірнеше үйірмесі жұмыс жасап жатқанына бек қуаныштымыз. Аудандық мәслихат депутаты Анар Қалдыбаева жетекшілік ететін қос орталықта, яғни, шығармашылық бағытта «Домбыра», «Ұлттық би», «Хормен ән салу», «Эстрадалық вокал» үйірмесінде ұстаздар шәкірт тәрбиелеп келеді. Ал спорт бағытында «Таеквондо», «Шахмат», «Тоғызқұмалақ», «Дзюдо», «Қазақ күресі» үйірмесінде ауыл балалары барынша шынығуда. Аталған әрбір үйірменің ұстаздарының еңбегі ерекше. Ашылғанына 2 жылға жуық уақыт болған орталықтың жұмысы жақсы нәтижеге қол жеткізген. Әрбір үйірмеге қатысушының сахналық киімі тігілді. Сонымен бірге спорттық құрал-жабдықтар алынды. Бұның барлығы қыруар қаражатпен келетіні жасырын емес. Балалардың жаттығу залына 72 татами әкелінген. Осындай бөлмені жабдықтау үшін орталық тарапынан 2 жарым миллионға жуық қаражат жұмсалған. Аталған қаражаттың тиімді жұмсалуының арқасында балалар жемісін көретін болады. Үйірме жұмысына сәттілік тілейміз, – деді аудандық мәслихат депутаты Дархан Ералиев.</blockquote>Кеш барысында №132 Түймебай Айтбаев атындағы орта мектептің директоры Ілияс Анафияев, ауыл тұрғындары Манат Оразбекқызы, Мәриямкүл Тәутенова, Кәмила Жүсіпова сөз сөйлеп, ақжарма тілегін жеткізді. Орталық құрылтайшысы Анар Қалдыбаева спорт үйірмелерінің жетекшілерін марапаттап, жұмыстарына сәттілік тіледі.<blockquote>Бүгін көптен бері қолға алған ісіміздің нәтижесін көріп отырмыз. «Шахмат» үйірмесінің оқушыларына барынша жағдай жасалып, үлкен бөлмеге қол жеткізіліп отыр. Баланың болашағы үшін игілікті іске жұмыла білгеннен артық бақыт жоқ. Біз басқа ауылдан да, спорт үйірмесін ашуға жұмыс жасап жатырмыз. Еңбек етуден тынбайтын мамандарды қашанда қолдаймыз. Ата-аналардың тілегі мен сыни пікірі бірде қанаттандырса, бірде қызметімізді жани түседі. Сондықтан мамандарымызға ауызбіршілікпен еңбек етіп, үздік көрсеткішке қол жеткізейік деп айтудан жалықпаймын. Бұл ретте, республикадағы үздік ауылдан мықты спортшылар көптеп шығып жатса, құба-құп, – деді Анар Қалдыбаева.</blockquote>Айта кейтейік, облысқа танымал жыршы Әділхан Қуаңбаев бірнеше жырымен тыңдарман қауымды серпілтіп тастады. Ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жұмабек Төребекұлы ақ батасын берді. Балғын спортшыларға балмұздақ таратылды. Аға буын өкілдері дәстүр сабақтастығын жалғастырып, шашу шашты. &nbsp;

Нағи Ілиясов ауылында шахмат бөлмесі ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жақында гүл өсіруші әрі гүл сатумен айналысатын қала тұрғыны Алуа Серікқызынан қызықты ақпаратпен бөліскен болатын. Оның айтуынша, әр гүл түсінің өз сыры бар екен. Сондай-ақ ол өз сөзінде әрбір адам баласына гүл ең керемет сыйлық екенін де айтқан болатын. Маманмен гүлге қатысты қызықты ақпаратты білу үшін арнайы тілдестік.&nbsp;<blockquote>«Жақын адамыңыздан сыйлыққа гүл алсаңыз, ол сіздің көңіліңізді көтеріп қана қоймай, денсаулығыңыздың жақсаруына да әсерін тигізеді екен. &nbsp;Айтпағымыз, дәрілік өсімдіктердің емдік әсері емес, кәдімгі аулаға, бөлмеге көрік беретін қарапайым гүлдердің денсаулыққа пайдасы жөнінде көп нәрсе білуге болады», – дейді қала тұрғыны Алуа.&nbsp;</blockquote>Гүлдің науқастанып жатқан адамның сауығып кетуіне әсер ететінін бұрынғылар жақсы білсе керек. Сол себептен ертеректе науқас жанның алдына гүл шоқтарын қою дәстүрге айналған. Әдетте гүл таңдауға келгенде біз сыртқы пішіні мен түріне, әдемілігіне ғана мән береміз. Ал гүлді өсіріп, баптаушылардың айтуынша, көз арқылы қабылданатын гүлдердің түсі миға әсер етіп, ағза қызметін жақсарта түседі екен. Мысалы, сары түс - зат алмасу қызметін жақсартады. Орталық жүйке жүйесінің жұмысын реттеп, иммунитет күшін көтереді. Сары түсті гүлдерді жұқпа ауруларымен науқастанып жатқандарға немесе уайым шегіп жүргендерге берген жөн.Қызыл түс - мидың психикалық белсенділігін арттырады. Қандағы адреналинді көтеріп, адамға күш-қуат береді. Осы түстің әсер етуімен ағзадағы жыныс гормондарының концентрациясы көбейеді. Қызыл түсті гүлдер шаршауды басады. Егер климаттық өзгерістерге ағзаңыз төзе алмаса бөлмеге қызыл түсті гүлдер қойыңыз, атмосфералық өзгерістерді жеңуге көмегі зор.Жасыл түс - ойлау қабілетін жақсартады. Теріс энергияны қуып, адамдағы қорқынышты басады. Бөлме ішінде жасыл түсті бөлме өсімдіктері көп болса, ми ашымай, кез келген нәрсеге мән беріп, сергек жүресіз. Сондықтан жасыл түсті бөлме өсімдіктерін кеңсеге қойған жөн. Ол сізді ашудан сақтап, зейінді етеді.Көк түс - мүн мен тыныштықтың түсі. Көк және ашық көк түсті гүлдер миға тыныштық сыйлап, ұйқының жайлы әрі жақсы болуына әсер етеді.Ақ түс - тазалық пен ұқыптылықтың белгісі. Мұндай түсті гүлдерді жаны таза адамдар ұнатады. Ақ түсті гүлдерді шығынға ұшыраған адамға немесе созылмалы аурудан айыға алмай зардап шегіп жүрген науқасқа сыйлаңыз.<blockquote>«Гүлдің иісінде де осындай ерекшелік бар. Түстерінен бөлек, олардың иістері де адамның орталық жүйке жүйесіне әсер етіп, ағзаның өмір сүру қабілетін жақсартады. Жалбыздың иісі қан тамырларын кеңейтіп, артериялық қан қысымын қалыпты жағдайда ұстайды. Жүйке жүйесін тыныштандырып, жүрек шаншуын басады. Бас ауруын қойдыртады. Шаршауды басып, тән мен жанға қуат береді. Тәбетті арттырып, ас қорытуды жақсартып, жүрек айнуын басады. Ал түймедақ өзінің жұмсақ иісімен жүйкені тыныштандырып, ұйқыны жақсартады», – дейді гүл өсіруші Алуа.&nbsp;</blockquote>

Алуа Серікқызы: Гүл түсінің де өз сыры бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мектеп бітіру кешін өткізуге тыйым салынады. Бұл туралы Қызылорда облыстық білім басқармасының баспасөз қызметі хабарлады.&nbsp;Биылғы оқу жылының мектеп бітіру кештерін ұйымшылдықпен өткізу, бітірушілердің өмірі мен денсаулығын қорғау, құқық бұзушылықты болдырмау және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою мақсатында білім басқармасының 2023 жылғы 3 сәуірдегі №56 бұйрығы шығарылып, барлық білім беру ұйымдарына жолданды. Аталған бұйрыққа сәйкес, оқу жылын аяқтау шараларын ұйымдастыруға және мектепке жөндеу жұмыстарын жүргізуге оқушылар мен ата-аналардан, педагогтардан ақша жинауға қатаң түрде тыйым салынған.<blockquote>«Қатаң түрде ескертетін жәйт, барлық білім бөлімдерінің басшылары мен мектеп директорларына: мектеп бітіру кештерін өткізу барысында бітірушілер мен қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіпсіз жағдай жасалуын қамтамасыз ету қажет, бітіру кештерін міндетті түрде мектеп қабырғасында және ауласында өткізу, шараға бітірушілердің мектеп формасымен қатысуын және барынша қарапайым түрде өткізілуін қамтамасыз ету жүктеледі. Сонымен қатар үйлер мен ресторандарда, басқа да ойын-сауық орындарында мектеп бітіру кештерін өткізу және бітірушілердің автокөліктермен кортежге шығуына жол бермеу, бітірушілердің өмір қауіпсіздігі мен құқық бұзушылықты болдырмау және алдын алу бағытында медициналық, өрт қызметтері, ішкі істер органдарымен бірлесіп шаралар қабылдау және мектеп бітіру кештерін ұйымдастыру үшін ана-аналардан ақша жинамауды, ата-аналар тарапынан мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерге сыйлықтар берілуіне жол бермеуді және шараларды мектептің қолда бар мүмкіндігімен ұйымдастыру керектігі ескертіледі. Сондай-ақ, табиғат аясына серуендеуге, өзен, көлдерге, шағын су алаптарына суға түсуіне тыйым салу және төтенше жағдай бөлімдерімен бірлесіп кезекшілік ұйымдастыру, бітірушілер, ата-аналар және педагогтар арасында ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын қамқоршылық кеңес мүшелерімен бірлесіп белсенді түрде жүргізу тапсырылды», - деді облыстық білім басқармасының мектепке дейінгі және орта білім бөлімінің бас маманы Қарлығаш Әнуарова.</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары