&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. 2020 жылдан бастап, қалада 109 бірыңғай нөмірі арқылы коммуналдық мәселелер бойынша қала тұрғындарының өтінімдерін қабылдайтын «жедел әрекет ету орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі қызмет атқарып келеді. Ал былтырдан бастап бұл қызмет аймақ көлемінде қолжетімді болды.&nbsp; Негізі орталық екі бағыт бойынша жұмыс істейді. 109 байланыс қызметі – коммуналдық саланы, 112 желісі шұғыл қызметтерді қабылдап отырады. Яғни 101, 102, 103 жедел желілері қосылып, бір жүйе 112 байланысына біріктірілген. Бұл бірыңғай жүйенің мониторингі шақырушы тұлғаның мекенжайын көрсетуге, орналасқан жерге жақын экипажды автоматты түрде анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар өтініш берушіге келудің тиімді картасын, жолын ұсынады. Осы жобаны іске асырудың экономикалық тиімділігі бір терезе қағидаты бойынша жедел қызметтерді шақыруды ұйымдастыру және шақыруларды қабылдау мен өңдеу уақытын 30% қысқартуды көздейді. Оған қоса 109 бірыңғай байланыс орталығының да жұмысы қарқынды жүруде. Бұл жүйе арқылы қаланың инфрақұрылымына қызмет көрсету үдерісіне тартылған барлық коммуналдық қызметтерді: жылу, электр, сумен жабдықтау, су бұру, қоқыс, люктер, жол шұңқырлары, қоғамдық мәселелері біріктіріледі. Тұрғындардан келіп түсетін барлық өтінімді қабылдаған оператор жүйеге енгізеді. Содан соң оны автоматты түрде осы мәселені шешуі тиіс ұйымға жолдайды.&nbsp; 109 қызметі 24/7 жұмыс режимінде жұмыс істейді. Қазіргі күні орталықта барлығы 28 қызметкер 4 ауысыммен халыққа қызмет етуде. Олар үздіксіз, әсіресе жергілікті тұрғындардан келетін қоңыраулар легіне 24 сағат бойы жауап береді.&nbsp; Сонымен қатар орталық тұрғындардың өтінім жібере алатын немесе жағдайды егжей-тегжейлі сипаттай алатын құралдар ауқымы кеңейтілген. Олар: «komek – 109» мобильді қосымшасы (AppStore/ Playmarket) және WhatsApp (+77717000109), Telegram-бот (@kyzylorda109_ user_bot), Instagram (qyzylorda_109), Facebook (Жедел әрекет орталығы) әлеуметтік желілер арқылы өтінім бере алады. Өткен жылы 109 қызметі облыстық сайлау комиссиясының бірыңғай «Call» орталығы болып бекітілді. «Smart City» жобалары аясында Қызылорда облысында «orda.kz» порталы 2023 жылдың 20 қыркүйегінен бері іске қосылып, портал (iorda.kz) көмегімен жеке және заңды тұлғаларға 83 бағыт бойынша (Қызылорда су жүйесі, Қызылорда тазалығы, Энергосервис, Қызылорда электржүйесі, «ҚЭТТҚ» АҚ, Қызылорда жылу орталығы) қызмет көрсетуде. Бұрын тұрғындар кем дегенде 24 коммуналдық не авариялық қызмет орындарына хабарласатын. Ал қазір олай емес. Бір ғана 109 нөмірін теріп, туындаған мәселені асықпай түсіндіруге болады. Тек нақты айтсаңыз болды. Әрі қарай жұмысты орталық мамандары атқарады. – Халықтың өмір сүру сапасын жақсарту және қалалық инфрақұрылымды дамыту мақсатында 109 қызметі жүйесі әзірленіп енгізілген. Соның арқасында қаладағы тыныс-тіршіліктің барлық мәселелері бойынша, оның ішінде тұрғын үй коммуналдық шаруашылық, табиғи газ, көпқабатты үйлердің жылу жайы және тағы да басқа мәселелерді 109 қысқа нөміріне хабарласуға болады. Әрбір тұрғын өзін толғандырған мәселесін операторға нақты түсіндіріп өтуі тиіс. Бүгінгі күні байланыс орталығы бірнеше мекемемен тығыз байланыста. Орталықтың басты артықшылығы – көптеген мәселелерді қашықтықтан шешеді. Инспектороператорлар халықтан өтінімдерді тәулік бойы қабылдап, тиісті мекемеге жолдайды, орындалуын қадағалап, тұрғынмен кері байланыс орнатады. Тұрғындар 109 нөміріне қоңырау шалу арқылы өзінің тұрмыстық өтініштерін жеткізе алады. Кейде қоңырау барысында кеңес сұраушылар да кездеседі. Мұндайда операторлар қолдан келгенше тиісті орындар арқылы көмек көрсетеді. Біз хабарлама түскеннен кейін оның орындалған не орындалмағанын да анықтаймыз. Мысалы, үйден су кеткен жағдайда тиісті мамандар барып оны жөндесе, тұрғынның өзі де қоңырау шалып, алғысын айтатын кездер де болады. Сонымен бірге фотоға түсіріп, біздің +7771700109 whatsApp желісіне суреттерін жібереді. Өзіміз де бақылауға алып, тиісті мекемеге де, тұрғынға да шығып, мән-жайды анықтаймыз– дейді орталық директоры Руслан Бүркітбаев. Расымен, орталық жылдам қызмет көрсетудің үлгісін танытып-ақ отыр. Оған қоса ауа райы қолайсыз болып, қар қалың түскенде, жаңбырлы күннің арты мұздаққа айналып, жол қатынасы қиындағанда да байланысқандар қапы қалмайды. Операторлар көмек көрсетуші құзырлы орындарға қоңырау соғып, жедел түрде шешім табуға жәрдемдесіп отыр. Арасында кейбір тұрғындар шыдамсыздық танытып, қайта-қайта телефон шалатын кездер жиі болатын көрінеді. Мұндайда ашу үстінде артық сөз де айтылатыны белгілі. Бұған орталық операторлары асқан сабырлылықпен жауап беріп отырады. Сондай-ақ әр қоңыраудағы диалог телефон жадында сақталып, тіркелген уақыты бойынша қайта тыңдауға да мүмкіндік бар. Бұл тұрғындар тарапынан сенімсіздік болған жағдайда немесе операторлар қоңырау шалған әр адаммен дөрекі сөйлессе, дәлел бола алады. Сонымен қатар 109 бірыңғай байланыс орталығының функциясы өтінішті кәдімгі телефон арқылы ғана емес, барлық әлеуметтік желілер, яғни қалта телефонымен де қабылдайды. Әрі бұл қоңыраудың барлығы тегін. Сондай-ақ сіз аса қиын жағдайда қалып, ұялы байланыс тым әлсіз не мүлде жоқ жерде 109 нөмірін терсеңіз, сіздің нақты мекен жайыңыз бірден анықталып, соған жақын жердегі құтқарушы құзырлы орынға хабар беріледі. Ғарыштық желінің осы кереметін ұқсата білген орталық адам өміріндегі қауіп-қатерлерге тосқауыл болып отыр. Орталық мамандарының айтуынша, 109 қызметінде тәулігіне өтініштерді қабылдау мен тіркеудің орташа статистикалық саны – 454 өтінімді құрап отыр. Коммуналдық салаға қатысты апатты жағдайлар орын алғанда 3000-ға дейін өтінім саны артады. 109 бірыңғай байланыс орталығы қызметінің мақсаттарының бірі – тұрғындардың мәселелерін шешуде нақты бағдар беру. Осы күндері орталықтағы атқарылған жұмыстар оң нәтижесін беруде.

«Жедел әрекет ету орталығы»: 109-бен бар мәселе шешім табуда

&nbsp; <a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Ақ халатты жандарды көрсек, көзімізге жүрегі мейірімге толы, жанашыр, жүзі жылы жандай көрінеді. Себебі&nbsp;әр минут сайын адам өмірін құтқаруға бар күш-жігерін салып, өмір мен өлім үстіндегі адам жанын ажалдан арашалап, дертіне дауа тауып, әрқашан көмек қолын созуға дайын жүреді. Сондықтан оларды ақ халатты абзал жандар дейді.Бала күнінде қатты ауырған қаршадай қыз ауруханаға түсіп, айналасынан ақ халатты абзал жандардың мейіріммен қарап, &nbsp;емдегенін көреді. Осылайша &nbsp;«Мен міндетті түрде ақ халат киіп, адамдарға жақсылық жасап, барлығын емдейтін боламын» деп алдына мақсат қойған кейіпкеріміз Зейпін Уызбаева мектепті үздік бітіріп, арман-мақсатына жетеді. Яғни Ыбырай Алтынсарин атындағы №10 мектепті бітірген соң, 1985-1988 жылдары аралығында Қызылорда медициналық училищесінде&nbsp;жалпы мейірбике саласын оқып, тәмамдаған.Алғаш еңбек жолын 1988 жылы Ленинск қаласында қазіргі Байқоңыр­да госпитальда травматология бөлімін­де &nbsp;бастаған. Ондағы жұмыс қиын бол­са да күні-түні науқастардың жағдайын жасап, денсаулығын қадағалаған.Бір жылдан соң отбасын құруына байланысты Қараөзек ауылындағы ФАП-қа фельдшер қызметін атқарған мейірбике қалалық ауруханаға қалай ауысқанын айтып берді.<blockquote>– Тоқырау&nbsp;кезеңі &nbsp;болатын. Ол кезде ауылда акушер, мейірбике және медбике болып үш адам жұмыс істейтінбіз. Ауылдағы адамдар мен балаларға екпе салып, әр адамның денсаулығын қадағалап, қызмет атқа­ратынмын. Тіпті келіншектердің &nbsp;үйіне барып босандыратынбыз. Себебі қазіргідей көлік&nbsp;болмайтын. Кейін Қаракөл совхозына қоныс аударып, сондағы жаңадан салынған ауруханада бес жыл еңбек еттім. Алайда 2010 жылы аурухананың жабылуына байланысты қызметкерлерді екіге бөлді. Яғни&nbsp;ауыл­дағы емхана бөліміндегі қызметкерлер екінші емханаға ауысса, қалғанын қала­лық ауруханаға ауыстырды. Міне, осылайша Қызылорда қалалық ауру­ханасына ауысып, қазіргі таңда физио­терапия бөлімінің мейірбикесі болып қызмет атқарамын, – деді мейірбике Зейпін Молдашқызы.</blockquote>Адам жаны мен тәнін емдеуді, игі іс жасағанды жаны сүйетін ақ халатты абзал жан бүгінде өзі армандағандай маман иесі атанғаны көрініп-ақ тұр. Себебі ауруханадағы науқастармен ашық-жарқын сөйлесіп, жанашырлық танытып жүргенін сырттай бақы­ладық.<blockquote>– Мейірбике болу бұл жоғары кәсіби шеберлікті талап етеді. Себебі мейірбикелерге де үлкен міндеттер жүктелген. Мәселен, &nbsp;бақылаушылық, науқастың бойындағы физикалық, психологиялық өзгерістерді көретін, байқағыштық қасиеттерге ие &nbsp;болу керек. Сондай-ақ мейірбике болатын адам мейірімді, сабырлы, ұстамдылық пен қатар өзінің сезімталдығын бас­қара білетін және эмоциялық &nbsp;тұ­рақтылықта тәрбиеленген жандар болуы қажет. Өйткені ауруханада түрлі­ жағдай болады. Сондықтан бойында қорқыныш сезімі болмаған жөн. Одан бөлек &nbsp;алдыңа&nbsp;келген науқасқа жақсы қарап, жылы сөйлесу керек. Себебі жылы сөз – адам жанының шипасы. Сол үшін әрбір адамға жақсы қарап, жылы сөйлеу арқылы күш-қуат беріп, емдеуге болады, – дейді Зейпін Уызбаева.</blockquote>Сондай-ақ адамдарға жәрдем беріп, әрбір науқасқа жақынындай қарап, тезірек сауыққанша қолынан келгенін аянбайтынын жеткізді.Сондай-ақ науқастардан сұрас­тыру барысында өте қарапайым жан екенін, қызметіне адал, әрдайым күліп жүретін, ауырып тұрғаныңды ұмыттырып қана қоймай, қолдау білдіретінін білдік. Тіпті мінезі қандай жұмсақ болса, қолы да өте жеңіл укол, системаны білдіртпей салатынын айтуда. Жалпы айтқанда науқастар мейірбикені мақтап, кез келген уақытта жұмысынан бөлек үйге де шақыртып емделетіндерін де жеткізді.Кейіпкеріміз отбасында аяулы жар, қамқор ана және мейірімді әже. Өмірге арыстандай&nbsp;бес ұл әкеліп, балаларын оқытып, келін түсіріп,&nbsp;бес немере сүйіп отыр. Осындай үлкен отбасының отанасы болып үлгі көрсетсе, қызметте &nbsp;абырой биігінен көрініп еңбек етуде.

Зейпін Узбаева: Жылы сөз – адам жанының шипасы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ қыздары қай кезде де спортта биік белестерді бағындыра алды. Сол бұрымдылардың қатарында Олимпиада жүлдегерлері де бар. Осы ретте елімізді әлемге танытқан қазақ қыздарының тізіміне енген қармақшылық ару туралы сөз қозғамақпыз. Көк туымызды әлемдік аренада желбіретіп жүрген ақылына көркі сай күрес сүйген бойжеткен Әсемай Рүстемованың бойында сұлулық пен зеректік өзара үйлесім тапқан.Спортқа деген құштарлығы мен сүйіспеншілігі шексіз Әсемайдың жасы небәрі 20-да. Бала күнінен киелі Қармақшы топырағында өсіп, талай спорт тарланы түлеп ұшқан орталықтан тәлім алады. 12 жасында әкесі Ғалымжан Боранбаевтың күреске жетелеп әкелгендегі &nbsp;үміті ақталды. Спортсүйер бойжеткен бүгінде біршама белесті бағындырып, шет елде де өзін мойындатып жүр. Нақтылай кетсек, Әсемай – жасөспірімдер арасында самбодан Қазақстан чемпионы, Азия чемпионатының күміс жүлдегері, жастар арасында самбо күресінен &nbsp;Қазақстан чемпионы, жастар арасында Азия чемпионы, әлем чемпионатының қола жүлдегері. Дзюдодан 23 жасқа дейінгілердің Қазақстан чемпионы, жастар арасында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері, одан бөлек бірнеше турнирдің жеңімпазы.Өткен жылдың қорытындысы бойынша «Жас спортшы», «Жылдың үздің спортшысы» атанып, мерейі тасыған жанмен жақын таныстыруды жөн көрдік.<blockquote>&nbsp; – Жалпы қазақтың жанына жақын спорттың бірі – күрес. Отбасымызбен салауатты өмір салтын ұстанамыз. Спорт маған жақсы мінез қалыптастыруды, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуді үйретті. Осы спорттың себебімен шетелді араладым. Түрлі спортшылармен тәжірибе алмастым. Жалпы бұл саладағы жүрген жандардың бәріне шетелді көру, жеңіс шыңына шығу бұйырсын деймін. Спортты енді бастап жатқан іні-сіңлілеріме ерінбей еңбектеніңдер дегім келеді. Сонда ғана оның нәтижесі болады. Өзімнің алдыма қойған мақсатым –былтыр Әлем чемпионатынан ІІІ орын алдым, соны алтынға айналдыру. Еліміздің көк туын көкке желбіретіп мықты спортшыларды шығарып, әлемге Қазақстанның қандай мықты ел екенін дәлелдегім келеді. Қазақстан азаматшасы ретінде өз еліме пайдамды тигізсем, – дейді Әсемай Ғалымжанқызы.</blockquote>&nbsp;Жалпы спортта жетістікке жетуде мінез қажет. Қанша жерден техникалық, тактикалық дайындығы жақсы болғанымен ерік-жігердің жоқтығынан жеңіліп жатады. Сондықтан оларды рухтан¬дырып, жеңіске сендіру – жаттықтырушының жауапкершілігіндегі жұмыс. Ал Әсемайдың үнемі жеңіс төрінен көрінуіне бірден-бір себепші – жаттықтырушысы Бақберген Тәттімбетов. Спортшы арудың да ұстазына деген құрметі ерекше, айтар алғысы мен жеткізер лебізі бөлек.<blockquote>– Әрбір жетістігім – бірінші Алланың, екінші – жаттықтырушым Бақберген ағайдың арқасы деп білемін. Ол менің жамандығымды жасырып, жақсылығымды асырып, тура жолға бағыттап, қиын сәтте қолдау білдіріп, ауыр кезеңдерден алып шықты. Ағайдың маған жасаған жақсылықтарын сөзбен айтып жеткізе алмаймын. Ол өзі тәрбиелеп жатқан шәкірттерінің бәріне тең қарап, білгенін үйретуден танған емес. Сол кісінің қайсарлығының, қаталдығының арқасында біз жетістік төрінен көрінудеміз. Елімізде осындай жаттықтырушылар көп болса деймін. Себебі спортта жаттықтырушы мен спортшының арасындағы байланыс дұрыс болуы керек. Жаттықтырушы спортшыны шын түсіне алғанда ғана, шәкіртте сенім пайда болады. Соның арқасында жеңіске қол жеткізеді. Сондай-ақ, отбасыңнан қолдауы, саған сенім артуы спортшы үшін өте маңызды. Осы ретте маған үнемі ақ тілегін жаудырып, төрден көрінуіме тілекші болатын жақындарыма алғысыз шексіз, – дейді Әсемай.</blockquote>&nbsp;Киелі жерде туған спортшы қыз еліміздің көк туын әуеде желбіретіп, ата-анасының, ұстазының үмітін ақтап, ел намысын шетелде қорғап, биік шыңдардан көрінуді мақсат тұтқан жан. Бүгінде Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи атындағы Халықаралық қазақ түрік университетінде жоғары білім алып жатқан Әсемайдың әлі талай алар асуы алда.

Күрес шыңын бағындырған қайсар қыз

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Мүмкіндігі шектеулі азаматтарды қоғамға бейімдеу, баырнша қолайлы жағдай жасау бүгінгі күннің басты талабына айналған. Қалада мүмкіндігі шектеулі жандардың басын қосқан бірлестіктер баршылық. Олар осы бірлестіктер арқылы өз қалауындағы іспен айналысып, қоғамдағы орнын қалыптастыруда.&nbsp;Жуырда қала әкімі Серік Қожаниязов жұмыс барысымен мүмкіндігі шектеулі жандардың мұң-мұқтажын, әлеуметік мәселелерін тыңдау, мақсатында аталған бірлестіктердің жұмысымен танысқан еді. Соның бірі - «Қазақ саңыраулар қоғамының»&nbsp; облыстық филиалы. Айта кетейік, саңыраулар қоғамы естуі бойынша мүгедектігі бар адамдармен жұмыс істеу арқылы олардың өтінішін тыңдап, заңды құқығын қорғауды және әлеуметтік оңалтуды жүзеге асырады.&nbsp;Мүгедектігі бар жандарды қоғамдық өмірге бейімдейді.Бүгінде «Қазақ саңыраулар қоғамының» облыстық филиалына қарасты 187 мүгедек болса, оған ымдау тілінің 17 маманы қызмет көрсетеді. Биыл&nbsp;қоғамдық бірлестік 10 мүмкіндігі шектеулі жанды жұмыспен қамтыған. Қоғамдық бірлестік төрайымы Алтынкүл Аяпова басқа ортадан келген адамдар есту қабілеті нашар адамдармен жұмыс істей алмайтынын айтады. Бүгінде мемлекеттен әр есту қабілеті нашар жанға 220 000 теңге жәрдемақы беріледі. Десе де мұндағы азаматтардың қолынан біршама іс келеді. Алайда олар өз бетінше әрекет етуге қаржы тапшылығы қолбайлау екендігін айтады. Сондықтан жиһаз жасауға және тағы басқа жұмыстарды атқаруға құрылыс заттарын алып берсе дейді.Мүмкіндігі шектеулі жандардың басын қосқан тағы бір орта – «қазақ соқырлар қоғамы»&nbsp; қоғамдық бірлестігі. Мемлекет тапсырмасымен бүгінде көзі нашар көретін азаматтарға&nbsp;әлеуметтік оңалту жүзеге асы¬рылып келеді.&nbsp; Биыл қоғамдық бірлестік 20 мүгедектігі бар адамды жұмыспен қамтыған.Айта кетейік, қазақ соқырлар қоғамының оқу өндірістік кәсіпорны 1941 жылы ашылған. Кеңес одағы кезінде түйреуіш, әскери киімге ілгек, қағаз қалта, қойын дәптер және мақтадан төсеніш матрас тігілген. Арал тұз комбинаты мен облыс орталығындағы аяқ киім фабрикасында қатырма қағаздан қалта мен қорапша жасалған. Сонымен қатар үй әктейтін&nbsp; щетка мен аяқ киім щеткасы, шыны құтының қақпағы өндірілген.&nbsp;Қазіргі кезде бұл өндірістен тек қана тігін цехы жұмыс істеп тұр. Кәсіпорында көзі нашар көретін мүгедектігі бар адамдар жұмыс істейді . Биыл қоғамдық жұмысқа 24 адам қабылданса,&nbsp; оның 15-і ерекше жандар. Бұл кәсіпте көз майын тамызып құрақ құрап, тігін тігіп отырған жандардың бір қалауы – қаламыздағы аурухана, бала-бақшалар&nbsp;өздеріне&nbsp; тапсырыс беріп,&nbsp; кәсіптерін жүргізсе дейді.&nbsp;«Қызылорда қалалық мүгедектер қоғамы» қоғамдық бірлестігі – қала аумағында тұратын мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтендіруді жүзеге асыратын мекеме. Сонымен қатар олардың құқығын қорғап, мәселесін шешуге көмектеседі. Мәселен, мекеме көмегімен 14 мүгедектігі бар адам қоғамдық жұмысқа қабылданған.Қаламыздағы мүмкіндігі шектеулі жан¬дар өздерінің шексіз мүмкіндігі барын дәлелдеп келеді. Зағип жандар құрақ құрап, матрас тігіп жатса, есту қабілеті нашар жандар құрылысқа бейім.&nbsp; Армандары қоғамға пайдамыз тисе дейді. Мүмкіндігі шектеулі болса да өз мүмкін¬дігін барынша көрсетіп отырған жандар көпке үлгі қыларлық.

Қызылорда: Мүмкіндігі шектеулі жандар көпке үлгі боларлық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Былтыр Жалағаш аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының эпидемиялық мәні жоғары объектілердің біліктілік талаптарының сәйкестігін тексеруге 19 объекті жоспарланған, алайда дәлелді себептермен тексеру жүргізілмеген. Сондай-ақ былтыр 3 арыз-шағым, 1 прокурор талаптарына сәйкес жоспардан тыс тексеру жүргізіліп, 7 әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама толтырылған. ӘҚБТ хаттама негізінде 1 345 500 теңге көлемінде 6 айыппұл салынған. Оның төртеуі жеке тұлғаға тиесілі болса, қалғаны кәсіпкер, заңды және лауазымды тұлғалар еншісінде. Мұнан бөлек 1 лауазымды тұлғаға шара көруге сотқа материал берілді. Соттың шешімімен лауазымды тұлғаға 60 375 теңге айыппұл салынып, сот шешімімен объектінің жұмысын уақытша тоқтатуға ауданаралық экономикалық сотына материал ұсынылды. Бұл туралы басқарма басшысы Г.Айымбетова мәлімдеді.Басқарманың былтырғы жұмысын саралаған ол аудан тұрғындарының 99,2 пайызы орталықтандырылған ауыз су жүйесін, 0,8 пайызы жүйелендірілмеген ауыз суды пайдаланатынын айтады.&nbsp;– Ауыз су сапасы мемлекеттік бақылауында болып, су сынамаларына зертханалық зерттеулер жүргізіліп отырды. Жыл көлемінде &nbsp;санитарлық-химиялық зерттеуге 399 су сынамасы алынды, оның 37-сінен, яғни 9,2 пайызынан хлоридтер, құрғақ қалдық бойынша сәйкессіздік анықталды. Микробиологиялық зерттеуге 447 су сынамасы алынып, оның 17-сінен, яғни 3,8 пайызынан сынамадан термотолерантты, жалпы колиформды бактериялар және жалпы микробтық саны бойынша сәйкессіздік көрсетті. Орталықтандырылған сумен жабдықтау объектілерінде көктемде, күзде жуу тазалау және дезинфекциялау жұмыстары толығымен жүргізіліп, халық арасында су факторына байланысты аурушаңдық тіркелген &nbsp;жоқ. Мәдениет, Аққұм елді мекендерінде су тарату жүйесін, аулаішілік су тарату желісін кеңейту, тұтынушыларға су тарату желісінің, Жалағаш кенті «Ақтерек» учаскесіне су ұңғымалары және су жинау-тарату кешенінің құрылыстары жүргізіліп, Аққұм ауылында құрылыс аяқталып, іске қосылды, – деді ол.&nbsp;Ауданның бас санитары былтыр 4505 жедел респираторлы вирусты инфекциясы, 20 дерматофития, туберкулез, 13 нақтыланған жіті ішек инфекциясы, 9 нақтыланған қызылша, 6 энтеробиоз, 5 желшешек, 4 эхинококкоз, 3 тұмау, 2 бруцеллез, риккетсиоздар және 1 жағдайдан гименолепидиоз, лямблиоз, коронавирусты инфекциясы, педикулез, жедел әлсіз сал аурулары тіркелгенін жоққа шығармады. Бірақ 2023 жылы жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардан өлім-жітім жағдайлары орын алмаған.&nbsp;– Жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың 2023 жылғы эпидемиялық жағдайы қанағаттанарлық болғанымен, кейбір жұқпалы аурулардың 2022 жылға қарағанда өсу тенденциясы байқалды. Атап айтсақ, ЖРВИ сырқаты 1,8 есеге, қызылша 9, туберкулез 4, эхинококкоз, риккетсиоз, бруцеллез аурулары 2 жағдайға көбейген. 2023 жылы КВИ, ЖІИ, Конго-Қырым гемморагиялық қызбасының сырқаттанушылық көрсеткіші төмендесе, сальмонеллез, вирусты гепатит, аскаридоз аурулары мүлдем тіркелген жоқ. Жұқпалы, аса қауіпті жұқпалы және паразиттік аурулардың алғашқы диагнозымен тіркелген барлық ошақтар, олармен байланыста болғандар және қоршаған ортаға зертханалық сынамалар алумен эпидемиологиялық тергеп-тексеру жұмыстары жүргізіліп, аурудың әрі қарай таралуын болдырмау мақсатында эпидемияға қарсы іс-шаралар ұйымдастырылды. Сонымен қатар ведомствааралық іс-шаралар қолға алынып, әрбір инфекциялық ауруларды бақылауға алуға бағытталған шаралар қабылданды, – деді басқарма басшысы.Брифингте Г.Айымбетова вакцинамен басқарылатын жұқпалы аурулардың алдын алу мақсатында ҚР жұқпалы ауруларға қарсы алдын ала егу шараларын жүргізу күнтізбесіне сәйкес жоспарлы егулер 2023 жылы 103 пайызға орындалғанын айтты. Сондай-ақ былтыр перзентханада 446 бала дүниеге келген. Туу көрсеткіш 2022 жылмен салыстырғанда 1,1 есеге азайған. Перзентханада туған нәрестелердің 97,9 пайызы ВГВ, 97,7 пайызы БЦЖ-ның алғашқы екпесімен қамтылған. Перзентханадағы алғашқы екпелерін алмаған 6 бала ВГВ, 12 бала БЦЖ екпесімен аймақтарда егілген.Ауданның бас санитары БАҚ өкілдерінің жұқпалы аурулардан сақтануға қатысты сауалын да жауапсыз қалдырмады.

Жалағашта жұқпалы аурулардың алдын алу шаралары жүйелі жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш аудандық сотында жұмыс қорытындысы бойынша БАҚ өкілдерінің қатысуымен өткен брифингте аудандық сот &nbsp;төрағасы Асылхан Мизанбаев 2023 жылдың 12 айында &nbsp;атқарылған жұмыс жайлы баяндады. &nbsp;Спикер азаматтық, әкімшілік, қылмыстық құқық бұзушылықтарға кеңінен тоқталып, аудандағы ахуалды да назардан тыс қалдырмады.Аудандық сот төрағасының айтуынша, былтыр барлығы 897 іс қаралып, аяқталған. Оның ішінде азаматтық құқық бұзушылыққа байланысты 466 іс, қылмыстық құқық бұзушылыққа байланысты 69 іс, әкімшілік құқық бұзушылыққа байланысты 362 іс қозғалса, 466 азаматтық іс қаралып, аяқталған. Яғни оның 44-іне сот бұйрығы қабылданып, 234-іне шешім шығарылып, 136 іс тоқтатылды. Бұдан бөлек соттың қарауына 2 іс жолданған. &nbsp;Асылхан Мизанбаев қаралған істердің ішінде өткен жылы ажырасу жағдайының аз болмағанын айтады. Мәселен, былтыр ауданда 72 неке бұзылған. Барлық істі қараған төрағаның айтуынша, оның көбісі жолдасы ішімдікке салынып, жұбайына тыныштық бермейтін жағдайлар. Көбіне татуластыруға ықпал жасап, ардагерлер мен әйелдер кеңесіне де жіберетіндігін жасырмады.– Ажырасуға қатысты мәселенің себептерінен гөрі сылтауға келеді деген дұрыс шығар. Рас, кейбір жағдайлар бар, жұбайының айтуынша, жолдасы ішімдікке салынып, тыныштық бермейді. Иә, мұндайда нәзік жандыларды түсінеміз. Біреудің қызын жар етіп алғаннан кейін ер азаматтар бойдағы жауапкершілікті еселеу керек. Ал кейбір жағдайлар болады, телефон ішіндегі блогерлер мен әртістердің өмірін сұрап, кикілжіңнің бәрін болмашыдан шығаратын. Жолдасына арқа сүйеп, оған демеу болудың орнына жолдасын төмен санайтын азаматшалар да кездеседі. Иә, ажырасуға шағым көптеп түсіп жатады. Екі жақтың сөзін тыңдап, шағымын қанағаттандыруға да болады. Бірақ бұлай жасай берсек, отбасы құндылығы қайда қалады? Иә, олар ақыл тоқтатқан ересектер, ал ортада қалған балалар ше, олардың кінәсі не? Сондықтан біз көп жағдайда әуелі оларды аудандағы ардагерлер мен әйелдер кеңесіне жібереміз. Кейбірі солардың ақылын тыңдап, райынан қайтып жатады. Ал кейбірі өкінішке орай алған бетінен қайтпай, тұрып алады, – дейді ол.Расында, қазір әлеуметтік желіде ұзақ отыратын жас отбасылар көп жағдайда өзгенің өміріне қызығумен болады. Отау құрудың мәнін де ұмытып, ортадағы балаға қарамай, жанжал шығаратындар да аз емес. Ал оны бірден ойландырмай, іс жүзінде ажыратып жіберу бәрінің қолынан келуі мүмкін, ал керісінше, татуластыруға амал жасап, ақыл айту – кез келгеннің қолынан келмейтін іс.Жалпы былтыр аудан бойынша жалпы 69 қылмыстық іс қаралып, аяқталған. Оның ішінде 37 іске үкім шығарылып, 26 іс тоқтатылып, оның 22-сі медиация тәртібімен татуласқан. Соттылығы бойынша 5 қылмыскер жолданып, 40 адам сотталған. Олардың ішінде қоғамдық жұмысқа тарту бойынша 4 азаматқа, бас бостандығын шектеу бойынша 15 азаматқа, бас бостандығынан айыру бойынша 15 азаматқа жаза түрлері тағайындалған. Сонымен қатар 2 кісіге айыппұл салып, 2 кісіге шартты жаза тағайындалды.&nbsp;Аудандық сот төрағасы аяқталған істердің санаттарына да жеке-жеке тоқталды. Ол бойынша жеңіл санаттағы қылмыс саны 9, ауырлығы орташа қылмыс саны 20, ауыр қылмыс саны 21, теріс қылық санатындағы қылмыс саны 19-ды құрайды.&nbsp;Аяқталған қылмыстық істердің ішінде қылмыс санаты бойынша ең көп қаралғаны алаяқтық пен ұрлық болған. Яғни ҚР ҚК-нің 190 бабы бойынша, алаяқтық жасаған – 4 іс, ҚК-нің 188-бабы, ұрлық, яғни бөтеннің мүлкін жасырын жымқырған – 17 іс, ҚР ҚК 187 бап, ұсақ-түйек жымқырған – 12 іс қаралған. Сот төрағасы «оңай олжаға кенелемін» деген халықтың ойының дұрыс еместігін де атап өтті. Әлеуметтік желіде көрсетілген «осынша ақша салсаң, осынша есе етіп қайтарып аласың» деген алаяқтардың алдамшы сөздеріне бой бермеу керектігін айтты.&nbsp;Айта кетейік, есірткі затын заңсыз егу, тасымалдау бойынша ауданда жалпы 7 іс қаралып, оған 7 адамның қатысы бары анықталған. Сот төрағасы үй ауласына есірткі егетіндердің көбейгенін де жасырмайды.&nbsp;– Қаралған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша 370 іс түскен, оның 362-сі аяқталған. 8 іс біріктіріліп, жаза тағайындалғаны 245 іс болды. Сондай-ақ 115 іс тоқтатылып, соттылығы бойынша 2 іс жолданды. Тараптардың татуласуына байланысты медиация тәртібімен 59 іс тоқтатылды. Жаза тағайындалғандары бойынша 133 айыппұл салынып, 16 ескерту жасалды. 95 қылмыскер қамаққа алынып, 1 азаматты көлік құралын басқару құқығынан айырды, – дейді Асылхан Мизанбаев.Әкімшілік құқық бұзушылықтың ең көп қаралған санаты бойынша көлік құралын алкогольді масаң күйде басқару болған. Яғни ол бойынша 22 іс қаралған. Сондай-ақ жеке бастың құқықтарына қол сұғатын, оның ішінде ұрып-соғу, отбасы-тұрмыстық қатынастарда тұратын адамды ұрып соғу бойынша 39 іс қаралып, 8 іс біріктірілген.Жалпы аталған есепті мерзімде сотпен азаматтық істер бойынша 2 қаулы, &nbsp;жекеше ұйғарым, қылмыстық іс бойынша 3 қаулы және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша 9 жеке қаулы қабылданған.Жиынды қорытындылаған сот төрағасы алдағы уақытта сот төрелігінің сапасын арттыруға, сот жүйесін нығайтуға барлық шаралар қолданылатынын атап өтіп, БАҚ өкілдерінің бірқатар сауалына жауап берді.

Жалағаш ауданы: Бір жылда 897 іс қаралған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймақта Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының жаңа президенттік мерзімдегі бірінші Жарлығы – «Ауылдық аумақтарды дамытудың 2023-2027 жылдарға арналған тұжырымдамасы» негізге алынып, оны іске асыруға басымдық берілген. Ауылдық елді мекендердің алдағы жоспарлары, өркендеу мүмкіндіктері қарастырылуда.&nbsp;Өткен жылы ауыл игілігі үшін мемлекеттік бюджеттен 18 млрд теңге қаржы берілді. «Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында 47 елді мекенде 216 жобаны жүзеге асыруға 12 млрд 400 млн теңге бөлінді. Биыл бағдарлама аясында 11 млрд теңгеге 67 жоба межеленген.«Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 3 млрд теңгеге 404 жоба жүзеге асты. Биыл 6 млрд теңгеге жуық қаржыға 800-ден астам жоба жоспарланған. Өткен жылдан бері қолға алынған «Үлгілі елді мекен» жобасы аясында жеңімпаз 12 елді мекенге күнделікті ел тұрмысына қажетті заманауи үлгідегі 29 арнайы техника берілді. Тағы 12 ауылдық елді мекенге газ кіргізіліп, қазіргі кезде табиғи газдың игілігін пайдаланатын ауыл саны 34-ке жетті. Биыл 4 млрд теңгеге 12 елді мекенді «көгілдір отынмен» қамтамасыз етіледі. Мұның барлығы – ауылдардың, ондағы халықтың әл-ауқатын арттыру бағытында жасалған жұмыстар.Жалағаш ауданындағы Таң ауылдық округінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы, ондағы кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығы, құрылыс салаларын өркендетудің жолдары да бір ізге түскен. Бұл ауылға соңғы 5 жылда 2,4 млрд теңге қаражат бөлінді. Соның 1,3 млрд теңгесі демеушілік есебінен, яғни осы ауылдың тумасы, Еңбек Ері Имамзада Қуанышбайұлы өз қаржысын салған. Осылайша халықты тұрақты жұмыспен қамтып келеді.&nbsp;Өткен жылы Таңдағы бірқатар әлеуметтік нысандар мен автомобиль жолдарын жөндеуге жоба-сметалық құжаттар әзірленіп, бюджет есебінен қаржыландыруға ұсынылды. Биыл 4 жобаға облыстық бюджеттен 813,9 млн теңге бөлінді. Мәдениет үйін күрделі жөндеудің жоба-сметалық құжаттамасы мен эскиздік жобасын әзірлеуге Алматы, Түркістан қалаларындағы тәжірибелі сәулетші мамандар қатысты. Жоба құны – 377,4 млн теңге.&nbsp;Сондай-ақ «Таң-Жаңақоныс» автомобиль жолын қайта жаңғыртуға 287,6 млн теңге, «Таң-Самұрат» автомобиль жолын қайта жаңғыртуға 118,8 млн теңге, қосымша 1-ші су көтеру ұңғымасын қайта қазуға 30 млн теңге бөлінді. Ауылға кіреберістегі «Бозарық» каналының көпірін қайта жаңғыртуға және 4 көшені жарықтандыруға ЖСҚ әзірленіп, бюджеттік өтінімдер жолданды. Ішкі көшелерге ағымдағы жөндеу жұмыстары аудандық бюджет есебінен іске асырылады. Өндірістік ғимараттар мен «Таң LTD» ЖШС-ның демеушілігімен салынатын жаңа тұрғын үйлердің орналасатын орындары белгіленіп, эскиздік жобаға енгізілді.Мұнан бөлек биыл ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің «Ауылда, кентте, ауылдық округте жалға берілетін тұрғынжай салған жұмыс берушілердің шығындарын субсидиялау қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы күшіне енді. Осы орайда Құрылыс комитеті кәсіпкердің тұрғын үй құрылысына кеткен шығындарының 50 пайызын субсидиялауға мүмкіндік бар екендігін хабарлады. Жұмыс аяқталған соң бюджеттік өтінімдер тапсырылады.«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автодәлізінен Таң ауылына кіреберіс жолдың бойына ағаш егу үшін облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы қажетті көшеттермен қамтамасыз етеді. Ал тал егу және су апару жұмыстарын «Таң LTD» ЖШС жүзеге асырады.Сонымен қатар «Ауыл аманаты» жобасы аясында құс өсіру жобасы пысықталды. Қазіргі уақытта 500 басқа арналған тауық шаруашылығын ашу бағытында жеке кәсіпкер Д.Доспановтың құжаттары әзірленді.

Жалағаш ауданы: Таңда тың жобалар жүзеге асады

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Үстіміздегі жылы Жаңақорған ауданында әлеуметтік желі алаяқтарының саны артып, қарапайым халық тығырыққа тіреліп отыр. Әлбетте, әлеуметтік желі адамдар арасында қарым-қатынас орнатудың ғана емес, ауқымды мәселелерді талқылауға, белгілі бір оқиға не құбылыс туралы қоғамдық пікір қалыптастыруға ықпалы зор үлкен күшке айналып отыр. Ақпарат ғасыры саналатын мына заманда басқаша болуы мүмкін де емес сияқты. Дегенмен, интернетті осындай игі мақсаттардан бөлек, арам пиғылдарын жүзеге асыру үшін пайдаланатындар да кездесіп жатады.Мәселен, аудан тұрғыны 28 жастағы көпбалалы ана айналдырған 5 айдың ішінде он миллион теңге қарызға шырмалыпты. Бұған әлеуметтік желідегі онлайн ойын себеп болған. Бала күтіміне байланысты үйде отырған ана әккі айлакерлердің құрығына түскенін өзі де білмеген. Әуелі 1000 теңге салып, оны 10 000 мың етіп еселеп алып, біртебірте көбейте берген. Ақыры солардың кеңесімен өзі қарыздар болып, оны төлеу үшін бірнеше банктен өзінің және бауырларының атынан несие алып, өзгелерді де қиындықта қалдырған көрінеді. Мұндай оқиға бұл бір ғана емес келіндер арасында тым терең тамырлап бара жатқаны қорқынышты. Бірі 1 000 000 миллион, енді бірі 15 000 000 миллион теңге қарызды мойынға іліп шарадай бастары шақшадай болып жүргендерін көру қандай ауыр. «Төрт баласын қиып тастап кеткен, үйден шығып іс-түссіз кеткен «безбүйректіктің» сыры осында, бәлкім.Расымен де, инстаграм желісінде онлайн ойындар арқылы ақша табуға шақыратын жарнамалар көбейді. Кәдімгі ел алдында жүрген блогерлер қайта-қайта жарнама жасап, шынайы көмектесетінін алға тартады. Мысалы, «Достар, мен бүгін онлайн ойнап, 84 мың теңге ұтып алдым. Сақтап алыңыздар деп сілтемесін бөлісіп жатырмын» дейтін жанашырлар көп. Сонымен әлгі блогерлер жарнамалап жүрген сілтемеге өтіп көрдік. «Вулкан» онлайн казиносына қош келдіңіз деген экранда «Джекпот ұту» тетігін бастық. Әрмен қарай тіркелуге 3 мың теңге салу керек. Артынша, бірнеше ойын түрі шығады. Ол жерде арнайы алгоритм жұмыс істейді. Яғни үш ұтыс, одан ұтылыс дегендей қайталанып тұрады. Ұтқан күннің өзінде ұтысыңызды дереу картаңызға салмайды. Бір тәулік кетуі мүмкін. Ал құмар ойынын ойнайтындар берілгіш екені анық. Сондықтан ұтқанын да түгел салып артық қыламын деп тыртық қылуы ғажап емес. Осылай ғаламтор желісінде алаяқтардың саны жыл сайын артып келеді. Ұялы телефоныңызға бейтаныс нөмірден қоңырау шалып, алаяқтар өте сенімді әрекет етіп, тіпті өте талғампаз азаматтарды да алдап кету дерегі жиі орын алуда. Оңай олжаға кенеліп, тер төгіп тапқан тиын-тебенін еселеп көбейтемін деген дәмемен жолбикеге алданып қалу ауылдағы ағайынды да әбіржітіп отыр. Осы ретте аудандық соттың кеңсе меңгерушісі Бибайым Нәлібаевамен тілдескен едік.&nbsp;<blockquote>– Соңғы уақыттары интернет алаяқтық өте көп. Бізге алаяқтардың құүрбанына айналған жандар өте көп келеді. Бірінен 1 миллион, бірінен 2 миллион алып тақырға отырғызған жағдайлар көп. Мемлекеттік грант алып беремін деп талайдың ақшасын қалтаға басқан алаяқ жәбірленушілерге жалпы құны 13 690 000 мың теңге мүліктік шығын келтірген. Күдіктінің кінәсі анықталып, 3 жылға мерзімге бас бостандығынан шектеу жазасы тағайындалды. Жалпы, бұндай алаяқтық істер ауданда аз болмай тұр, күннен күнге көбейіп жатыр, – дейді.</blockquote>Күнделікті өмірде ұялы телефонымызға әртүрлі хабарламалар мен нөмірлерден қоңырау шалып жатады. Біреулер күмәнді ақпараттан өзін алыс ұстаса, біреулер не айтса да сеніп, бармақ тістеп қалады. Сайып келгенде, сіз телефоныңызға келген кодты ешкімге айтпауға тиіссіз. Алаяқтар деректемелерді көрсеткен кезде клиенттің нөміріне жіберілген SMS-хабардағы кодты айтып беруді сұрайды. Алаяқтар кодты алғаннан кейін клиенттің интернет банкингтегі телефон нөмірін ауыстырады және шоттан ақшаны оңай алып алады. Бәлкiм, бiрiңiзге таныс, ендi бiрiңiзге таңсық болар. Бiрақ жұмыс iздеген кез келген адам бұл жүйенi жақсы бiледі. Өйткенi ғаламторда «жұмыс» деген хабарландырудың басым көпшiлiгi осы тектес. Бұл жайында аудандық полиция бөлімінің капитаны Ермұхамед Әбдраманов былай дейді.<blockquote>– Қазіргі таңда, ауданымызда ғаламтор арқылы жасалынатын алаяқтық қылмысы көбейген. Оның басқа алаяқтық қылмыстарынан ерекшелігі, олар интернетті пайдаланғандықтан халықаралық деңгейде таралуымен ерекшеленеді. Яғни, басқа елде, қалада, ауданда отырып екінші қала, аудандардағы адамдарды да қамти алады. Екіншіден интернет алаяқтар жасырын болып келеді. Яғни, олар жалған жеке және заңды тұлғалардың атынан жиі әрекет етеді. Қазіргі таңда, интернет желісін, оның ішінде инстаграм, фейзбук т.б. желілерді ашқанда көмек сұрау парақшалары көбейген. Алаяқтар осы парақшалардың көшірмелерін ашып, өздерінің реквизит номерлерін жазып қояды. Көмек көрсеткісі келген адамдар шынайы ашылған парақша екен деп ойлап алаяқтақтардың есепшотына ақша аудара бастайды. Сондықтанда қорларға ақша аудармас бұрын иелерімен сөйлесіп, аударылған есепшот номерін тексеріп алып қана көмек қолын созу керек. Ғаламторда, әлеуметтік желілерде әр түрлі заттар, киімкешектер, телефон, басқа да тұрмыстық бұйымдарды арзан бағада сатамыз деп жарнамалап жататындар бар. Олардың арасында шынымен интернет арқылы сауда саттық жасайтындармен қатар, алаяқтықпен айналысатындар да бар. Мысалы, соңғы үлгідегі ұялы телефондарды өтірік жарнамалап, тек 2-3 телефон ғана қалды, негізгі бағасы 500 000 теңге болса, өз бағасы 350 000400 000 теңгеге береміз деп адамдарды қызықтырады және сатып алушыларға «QIWI-әмиян (QIWI-кошелок)» арқылы ақша аудару керектігін айтады. Міне бұл банк арқылы емес QIWI-әмиянмен жасалынатын алаяқтықтың түрі. Көбінесе QIWI-әмияндардың номері шетелдерге тиесілі болып келеді. Қазіргі кезде тағы бір қылмыс түрі анықталуда. Яғни, уатсап әлеуметтік желісі арқылы бейтаныс бір номермен өзінің туысының фотосуретін қойып сол кісінің атынан хат жазысып отырғандай смс жіберіп, өзінің бір жағдайға ұшырап қалғанын, тез арада ақша аударып жіберуін сұрайды. Жәбірленуші оның фотосуретін көріп өзінің туысы екен деп ойлап айтқан номеріне ақша аударып жібереді. Ақшаны алған алаяқ бірден ұялы телефонды өшіріп тастайды. Ертесіне жәбірленуші өзінің туысына хабарласып не болғанын сұрағанда ешқандай ақша сұрамағанын, ондай ұялы байланыс номерін танымайтынын айтады. Осылай алаяқтық қылмысы жағдайлар бар. Интернет алаяқтықпен айналысатын адамдар қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Олардың кінәсі дәлелденсе, 4000 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл төлейді. Аса ірі мөлшерде алаяқтық жасаса, мүлкі тәркіленіп, 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Өткен жылы 28 алаяқтық орын алған. Оның 4-і ашылмаған, 13 істің күдіктілері анықталған, 4 іс өндірісте. Бірақ мұндай интернет алаяқтықтың ашылуы қиынға соғып отыр. Өйткені оның әдістәсілдері күнбе-күн жаңаруда, хаккерлік механизм де сан құбылып отыруымен сан соқтырып кететіні жасырын емес. Сонымен қатар, ең бастысы, ешкімге банк шотыңызды толық нөмірін, құпия сөздерін беруге, айтуға міндетті емессіз, осыны ұмытпаңыздар, – дейді сала маманы.&nbsp;</blockquote>Одан бөлек, кейбір алаяқтар әлеуметтік желілердің бірінен жас қыздардың атынан парақша ашып, онда көркі көз қызықтыратын сұлулардың суретін салады. Сол аккаунттан жігіттерге достық ұсыныс жіберіп, әңгімеге тартады. Кісінің көңілін аударатын, қызықты посттар жазып, қалталы әрі жеңіл жүріске бір бүйрегі бұрып тұрады-ау деген азаматтардың жазбаларына үнемі пікір қалдырып жүреді. Жеке чатта әңгімелесуге қол жеткізгеннен соң арулар әлдебір себептермен «достарынан» ақша сұрай бастайды. Көп тараған себептердің бірі мынау: ғаламтордағы қылықты ару өзі сөйлесіп жүрген досы тұратын қалаға бір шаруалармен бармақ жоспары барын, бірақ жол жүруге біршама қаражат жетпей тұрғанын айтады. Қаражат «қолын байлаған» аруға мәрттігі ұстап көмектеспек болатындар да көп. Алаяққа керегі де осы. Ал, алданған жомарт таныс та бейтаныс істүссіз ғайып болғанда ғана алданғанын түсінеді. Сонымен қатар қайырымдылық акцияларын ұйымдастыру арқылы ақша табуға машықтанып алғандар да аз емес екен. Бұл да әлеуметтік желідегі алаяқтықтың кең тараған түрі. Мұнда ауыр дертке шалдыққан, шаңырағында қайғылы жағдай болып, қаражатсыз қалған адамдар мен отбасылар туралы жариялап, елден көмек сұрайды. Ұсынылған күмәнді есеп-шоттар мен электронды әмияндарға ойланбастан ақша аудара салатындар болмаса, ондай алаяқтар туралы да айтпас едік...&nbsp;«Сыныптастар бас қосады. Ақшаны мен жинап жатырмын», «Телефонымда бірлік бітіп қалды, қаланың сыртында жүр ем. Ақша салшы» деген сылтаулармен оңай пайда тапқысы келетіндерді күнде көріп жүрміз. Тіпті, ондайларға мән бермейтін де болғанбыз. Ал, енді жоғарыда аталған алаяқтықтарға тап болмас үшін әрбір әлеуметтік қолданушылардан барынша сақтық талап етіледі. «Жаңа таныстармен» мұқият тексермей, ортақ таныстардың бар-жоқтығына көз жеткізбей сұхбаттаспауға, аса қажет болмаса жеке өміріңізге қатысты суреттер, бейнежазбаларды әлеуметтік желіге жарияламауға, «сырластарыңызбен» құрған сұхбаттарды ізін суытпай өшіріп отыруға тырысыңыз. Ең бастысы, ел аузында ертеден келе жатқан «сақтансаң – сақтайды!» деген тәмсіл әлеуметтік желіні де айналып өтпейтінін есте сақтаңыз.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Жаңақорғанда әлеуметтік желі алаяқтары көбейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданының Дәуімбай елді мекеніндегі «Бодыбай Құлтекенов» атындағы жабық бассейн жергілікті халықтың қажетіне жарап тұр. Әсіресе аталған нысан өңірдегі су спортына серпін беруге үлкен мүмкіндік болып отыр. Бассейнде соңғы уақытта жастар арасында су спортынан түрлі жарыстар жиі ұйымдастырылуда. Жуырда аудандағы мектеп оқушылары тағы да жүзуден бақ сынап, өзара мықтыны анықтады.&nbsp;Бассейн директорының орынбасары Берікқазы Әуесбаев жарыс ұйымдастырылмас бұрын аудандағы барлық мекемеге алдын ала қатынас хат жолданатынын айтады. Өкініштісі, мұндай жарыстарға ауылдық елді мекендерден адамдар келмейді екен. Бірақ мұны директордың орынбасары түсіндірме жұмыстарының төмендігімен байланыстырады.&nbsp;– Мәселен, бүгінгі турнирдің болатыны жөнінде аудандағы барлық білім ошағына алдын ала хат жолданды. Бүгін жастар бұл жарысқа көптеп қатысып отыр. Бірақ 14 ауыл бойынша тек бір ауылдан ғана жалғыз бала келіп отыр. қалған ауылдардан ешқандай қатысушы жоқ. «Таланттың бәрі ауылда» деген бар, олардың талабын шыңдауға осы мәселе қиындық тудыруда. Мен мұны оқушылар арасында ешқандай түсіндірме жұмыстарының жоқтығымен байланыстырамын. Болмаса кей кезде ауылдарға жаз мезгілінде жолымыз түсіп жатады. Сонда канал жағалап суға түсіп жүрген топ баланы жиі көреміз. солардың ішінен біреуі су спортына қызықпауы мүмкін емес қой, – дейді Берікқазы Әуесбаев.Жүзу спортынан аудандық турнирге білім ошақтарынан 20 оқушы қатысты. Алдымен 13-14 жас аралығындағы оқушылар 50 метрді қысқа уақытта еңсеруге тырысса, 11-12 жастағы балалар 25 метрді бағындыруда өзара мықтыны анықтады.&nbsp;50 метрді 37 секундта бағындырған Никита Романенко жарыстың тартысты өткенін айтады. №31 мектеп-гимназиясының оқушысы бұған дейін де жүзу спортынан алдына жан салмапты. Ол алдағы уақытта спорттың бұл түрінен ел мерейін үстем ету басты мақсаты екенін де жасырмады.&nbsp;– Мәреге бірінші болып келдім, жарыс оңай болған жоқ. Қарсыластарымның барлығы дайындық үстінде жүрген сияқты болды. Ұйымдастырушыларға, жалпы осы жабық бассейнді салып берген ағаларға алғыстан басқа айтарым жоқ. Мен алдағы уақытта су спортынан ел мерейін үстем етіп, көк туымызды биіктен желбіретуді армандаймын. Ал осы мақсатта ізденуге бұл нысанның маған пайдасы мол, – дейді турнир жеңімпазы.&nbsp;13-14 жастағы оқушылар арасында 50 метрді 43 секундта еңсерген Серік Рамазан мәреге екінші жетті. Ал дәл осы межені 47 секундта жүзіп өткен Мейрамбек Жанәділ үздік үштікті түйіндеді.&nbsp;25 метрге жүзген оқушылар арасындағы сайыс та тартысты өтті. Бұл додада мәреге 22 секундта жеткен №123 мектеп-лицейінің оқушысы Дінмұхамед Мұратбекұлы турнир жеңімпазы атанды. Ал дәл осы межені 24 секундта бағындырған Қайыржан Ғалымжан екінші орынға жайғасса, Батыр Қаппар үшінші орынға тұрақтады.&nbsp;

Жабық бассейн жалағаштықтардың қажетіне жарап тұр

Халқымыздың ұлттық құндылықтарының бірі – қолөнер. Оны бірі жай мамандыққа баласа, енді бірі шығармашылық жұмыс ретінде қарайды. Алайда қолөнерді жанына серік етіп, тіпті оны кәсіпке айналдырғандар да жоқ емес. Мәселен, Жалағаш ауданының тұрғыны Жұлдыз Смаханова 4 жыл бойы тігін машинасын жанына серік етіп, кәсібінің жемісін көріп отыр.– Өмір деген негізі қызық қой, осыдан 5 жыл бұрын «мен тігінші боламын» деген ой үш ұйықтасам да түсіме кірмеген. Мектепте география пәнінің мұғалімі болып сабақ беріп жүретінмін. Бірақ іштей ол нәрсе ұнамайтынын сездім. Сонымен 2020-2021 жылы карантин кезінде бетперде тапшылығы болып, ауданда сол өнімді тігіп бастадым. Кейін бұл тігін тігу ісі өзіме ұнайтынын, сонымен айналысу керектігін түсіндім. Осылай тәуекелге бел буып, 2019 жылы мемлекеттен 250 мың теңгелік грант ұтып, алғашқы тігін машинамды сатып алдым. Кейін үйде отырып-ақ кәсібімді бастап кеттім, – дейді кейіпкеріміз.&nbsp;«Шебердің қолы алтын» дейді қазақ. Сөзге шебер, іске де ұста халқымыздың мәдениетін паш ететін оның қолөнері екені анық. Асыл тастан сән бұйымын жасаған, көздің жауын алатын ерекше киім үлгілерін тігіп, қазақы нақышты паш етіп жүрген Жұлдыз Абушахмайқызының ісі көпке үлгі.&nbsp;Екі жыл бойы кәсібімен үйде айналысқан кейіпкеріміз, 2022 жылы бар жиған-тергенімен аудан орталығынан, өз күшімен арманындағы тігін дүкенін ашқан. Шеберлігінің арқасында көптеген тапсырыс алып, бір адамды жұмыспен қамтитын дәреже жеткен.&nbsp;Қазақ қашаннан он саусағынан өнер тамған ісмер жандарға кенде емес. Кейіпкердің айтуынша, тігін дегеніміз – тұнып тұрған математика. Себебі дәлдік, есеп, теңдік керек. Тігіншілік өнер бойға шабыт беріп, көңілге шаттық ұялатады. Адамды іскерлікке, икемділікке, дәлдікке баулиды. Зеректік пен ептілікке &nbsp;де тәрбиелейді.4 жыл бұрын кәсібін бастаған Жұлдыз Смаханова қазір тек қана киім қысқартып емес, балабақша, мектеп оқушыларына арналған топтық киімдер де, тойға арналған безендірулерді де, сонымен қатар тақия тігіп, шашбау сырғаларды да жасап халыққа ұсынуда.– Менің тігіншілік өнерде кәсіби білімім жоқ. Қызығушылығым артқан кезде 10 күндік тігіншілерге арналған курстан өткенмін. Алайда бұл теорияға қарағанда тәжірибемен келетінін түсіндім. Себебі маған алғаш тігін тігудің қыр-сырын үйретіп, дәл бүгінгідей жетістікке жеткізген Гүлнар апай болды. Себебі өз дүкенімді ашпай тұрып, алғашында тігінші болып Гүлнар апайдың жанында жұмыс жасадым. Киім тігуде біле бермейтін көп дүниені үйрендім. Осы кәсіпті бастауыма себеп болған, алғашқы ұстаз болған да сол кісі деуге болады. Қазір әйтеуір білмегендерімді интернеттен үйреніп, жаңа үлгідегі киімдерді халыққа ұсынуға тырысамын. Тек киімдермен шектелгім де келмейді, сол үшін қыз жасауына керек заттарды, перделерді тігіп те сатып жатырмын. Қызығы, ешкімнің тапсырысынсыз, ойыма бір нәрсе келсе, соны тігіп шығармайынша тыныныш отыра алмаймын. Тігіп болған соң әрі кетсе екі күннен кейін сол дүнием тапсырыс беруге келген адамдарға ұнап, сатып алып кетеді. Бастысы, сол өз ісіңе деген ерекше махаббат керек сияқты. Сол кезде әр істің берекесі болады, – дейді ол.Иә, тігіншілік, қолөнермен айналысу – бүгінгі заманның ең табысты бизнесінің бірі. Жас болса да тігінші болған кейіпкеріміз өзінің сүйікті ісімен айналысып қана қоймай, қолөнерді кәсіпке айналдырған. Кең көлемде жұмыс жасап жатқанына екі жыл ғана болса да, Жұлдыз ханымның өнімдерін іздеп келетін тұрақты тұтынушылары да бар. Қазіргі таңда дүкеніне тек өзі тігіп қойған заттардан бөлек халық сұранысында жүрген ең қажетті заттарды да әкеліп қойған. Сұхбаттасу барысында сатып алушылардың көптігінінен халық арасында сұранысқа ие дүкендердің бірі екенін де аңғардық.Жеңіл өнеркәсіптің дамуына үлес қосқан тігінші қажетті құрал-жабдықтар мен тауар, ине, жіптердің барлығын сырттан алдыратынын айтып қалды. Өйткені бізде олардың бағасы біріншіден, қымбат болса, екіншіден, сапасы жағынан ақсап жатады. Алдағы уақытта кішкентайлардың бір күнге ғана киетін қазақы киімдерін бірнеше есе қымбат бағаға сатып алғанша, оны өз қиялымен әсемдеп, өзі тігіп, сатылымға немесе жалға беруге шығаруды жоспарлауда.&nbsp;Шынында бүгінде балалардың киімі қымбат. Оны өзімізде тігіп, сату екі есе арзанға түседі екен. Халықпен жұмыстан мол тәжірибе жинаған шебер болашақта киімдерді сызба реттілігімен шығарып, дайын өнімдерді тігуді ойластыруда. Сондай-ақ машина санын көбейтіп, жанына тігінші жастарды тарту мақсаты бар екенін де айтып өтті. Дүкенін кеңейтіп, мерекелік іс-шараларға киетін көйлектер, камзолдар санын арттырғысы да келеді. Әрине бәріне уақыт керек, тігіншінің жанып тұрған көзіне қарап, аз уақытта бұл мақсаттары да орындалатынына сенім арттық.&nbsp;Ешкімге қол жаймай, тынымсыз еңбек ету арқылы үлкен жетістікке жеткен Жұлдыз Смаханованың ісіне сүйсініп қайттық. Өмірге төрт бала әкеліп, отбасының жағдайынан бөлек еңбектен қол үзбей жүрген жанның бұл ісі өзгелерге үлгі болары анық.

Мемлекеттен 250 мың теңгелік грант жеңіп, кәсіп бастаған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еліміздегі құрылыс нарығы қазіргідей қарқынды дамыған тұста заманауи құрылыс материалдарынан жасалған отандық өнім жетіспеушілігі айқын көрініп отыр. KazDataInsider порталының мәліметтеріне сүйенсек, жалпы отандық өндірушілердің 15 пайызы құрылыс материалдарын шығарумен айналысады. Дегенмен бұл Еуразиялық экономикалық одаққа мүше ел үшін тым аз көрсеткіш. Ахуалды өзгертудің ең тиімді жолы – инновациялық, бәсекеге қабілетті өнім әзірлеу және импорттың орнын басатын өнім өндірісін жолға қою.Шиелі ауданы ерекше кәсіппен айналысатын кәсіпкерлерден кенде емес. Соның ішінде тәуекелге бел байлап, уақытты босқа өткізбеуге тырысқан жастардың легі жасаған еңбектің еш кетпейтінін түсінеді. Солардың бірі – Қылышбек Айтбай. Ол бүгінде үйдің қасбетін әрлейтін фибробетон өнімдерін шығаратын цех ашып, өз ісін дөңгелетіп отырған жас кәсіпкер.25 жастағы Ортақшылдың жігітін көрші аудандардан ғана емес, түркістандықтар да жиі іздеп келеді. Ескіні жаңа, сұрықсыз ғимараттарды ажарландыра түсетін түрлі-түсті панель жабындыларға расында сұраныс жоғары. Алайда есік алдынан басталған шағын кәсібі көп сұранысты қанағаттандыруға қауқарлы емес. Енді ғана өрлей бастаған кәсібін өркенкетуді ойлаған Қылышбек алдағы уақытта аудан орталығынан үлкен цех ашуды жоспарлап отыр.<blockquote>– Қазіргі таңда Ортақшылдағы цехта 2 адам, кент ішінде 4 адамды жұмыспен қамтып отырмын. Бұл кәсіпті өткен жылдың тамыз айынан бастадым. Осы уақыт ішінде 25 нысанды фибробетонмен қаптап шықтық. Материалдың бағасы – 2500 теңге. Өнім сапалы шығу үшін құрамындағы заттарға баса мән беремін. Фибробетонның жарамдылық мерзімі – 30 жыл, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Сәт сайын бір жаңалық шығатын қазіргі заманда ерекше кәсіп ойлап табу қиын-ақ. Ал шығарған өнімді өткізу тағы бар. Ортақшылдық Қылышбек Мәжитұлы бұл мәселенің барлығын алдын ала саралап, халыққа қажетті дүниені сараптаған. Осылайша жаңа кәсіп ашып, өз ісін өрге домалатуда. Бұйырса Шиеліден үлкен құрылыс цехы ашылса, ауданның да әлеуеті арта түсер ме еді...

Шиеліде фибробетон өнімі шығады 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кеше Қармақшы ауданында көктемнің алғашқы күні 1 наурыз – Алғыс айту күніне арналған мерекелік іс-шара өтті. Шарада аудан әкімі Жандос Еркінбек арнайы құттықтауын жеткізіп, шынайы алғысын білдірді.<blockquote>«Алғыс айту күні – қиын кезеңді бірге еңсеріп, Тәуелсіз Қазақстанды құру жолында қажырлы еңбек еткен еліміздің барлық азаматтарының бір-біріне құрмет білдіретін уақыты. Осынау мерейлі мерекеде ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани дамуына, ауданның санитарлық тазалығына, электр энергиясының үзіліссіз жұмыс істеуіне, табиғи газдын тоқтамауына елеулі үлес қосып жүрген барша азаматтарға шынайы ризашылығымды білдіремін», – деді Жандос Еркінбекұлы.</blockquote>Сондай-ақ, аудан басшысы ақпан айында Төретам кентіндегі тұрғын үйдің шатырынан шыққан отты байқап, жедел әрекет етіп сол үйдің тұрғындарын ескертіп, өрт сөндіру бөліміне хабар берген Жанқожа батыр атындағы №269 орта мектебінің 10 сынып окушылары Алимжан Қуатбаев пен Азамат Құдайбергеновтың ерліктерін ерекше атап өтті.Мерекелік шара барысында еңбек адамдарына, тазалықшыларға, коммуналдық сала қызметкерлеріне, қоғамдық көлік жүргізушілеріне, құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен еріктілерге аудан әкімінің алғыс хаттары табысталды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары