&nbsp; &nbsp; &nbsp;«Адам ұрпағымен мың жасайды» деген&nbsp; халық даналығында тағылымы мол, мән-мағынасы өте терең сөз бар. Иә, шынында да ұлағатты ұл мен қыз өсіріп, оларға білім мен тәрбие нәрін беріп, кейіннен сол ұрпағыңның жақсы жетістіктерін көруден артық жақсылық, қуаныш бар ма! Сексен жастың сеңгіріне қадам басқан Аманкелді Шәкірұлын сондай тұлғалар санатынан десек қателеспейміз. Ардақты ардагер 80 жасқа зор абыроймен, қуанышпен жетіп отыр деп айтуға болады.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ардақты ардагер Тереңөзек ауданына қарасты Үлгі ауылында өмірге келген. Әкеден жастай айырылып, тұрмыстың тауқыметін тартқан ол отбасында төрт ағайынды болған. Бізге өзінің өткен өміржолы туралы әңгімелеуді осыдан бастаған Аманкелді Шәкірұлы өткен күндерін ой елегінен өткізді.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Әкем Шәкір 1949 жылы қайтыс болды. Ол кезде арамыздағы үлкеніміз Мұхамедияр 13 жаста, апам Бибажар 8 жаста, мен 6 жаста, ал інім Өтеген алты айлық болатын, – деді ардагер.&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;А.Шәкірұлының айтуынша, әкесінің өмірден өткені ол кезде кішкентай болса да есінде сақталып қалған екен. Ол уақытта әлі тоқшылық заман болмаған кез екен. Десе де қасиетті қарашаңырақтан қонақ үзілмейтін. Әкесі тірі кезде де, өмірден өткен соң да ауылға келген уәкілдер, қонақтар Шәкір ақсақалдың шаңырағына жиі бас сұғып, қонақ болатын. Бұл отбасының қонақжайлылығын, кісі жатырқамайтын қасиетінің өте жоғары деңгейде бағалайтынын осыдан-ақ белгілі сияқты. Айта кету керек, бұл жақсы қасиет ұрпақтарына да сіңісті болып, осы уақытқа дейін жақсы дәстүр лайықты жалғасып келеді. Ардагер бізбен әңгіме барысында өмірлік жолындағы ұстаздары, алғашқы еңбек жолының басталуы, қызмет бабындағы әріптестері мен достары, достары, жетістіктері жөнінде айтып берді.&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;– «...аудандық ауылшаруашылық басқармасы бөліміне техника қадағалау инспекторының көмекшісі болып орналастым. Бұл жұмысты алты ай атқардым. Одан кейін мені аудандық партия комитетінің үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі К.Наурызбаевтың шақыртуымен, аудандық ДОСААФ ұйымының төрағасы қызметіне орналасу жөнінде ұсыныс айтылып, бағыт-бағдар берді. Аудандық ДОСААФ ұйымының төрағасы аудандық партия комитетінің бюросында бекітілуі керек екен. Бірінші хатшы Қонысбек Қазантаев іс-сапарда болғандықтан бюроны аудандық партия комитетінің үшінші хатшысы Көбейсін Исаев жүргізді. Сөйтіп, менің ДОСААФ ұйымын 13 жыл 4 ай басқардым. Ұйымда қызмет атқарған оқытушы нұсқаушылар мен техник қызметкерлердің барлығын ілтипатпен еске аламын» , – дейді Аманкелді Шәкірұлы.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Бір айта кететіні бұл туралы кейіпкеріміз өзінің «Өмір иірімдері» атты ғұмырбаяндық кітабында да кеңінен жазған. Ол туралы біз өткен жылы жергілікті басылымда жазған болатынбыз. Сол туындысында қазыналы қария қызмет бабында аудандық партия комитетінің үшінші хатшысы Көбейсін Исаев пен аудандық спорт мектебінің директоры Кеңес Иноятовтың ақыл-кеңес бергеніне, өмірлік мол тәжірибесімен бөліскеніне аса назар аударып, дәстүрлі қой төлдету науқанының өзіндік қиыншылығын қарапайым тілмен суреттейді. Бұл сол кезеңдегі қызмет пен қоғамдық жұмыстардың қарқынды түрде қатар жүргізілгенін аңғартады. Сонымен қоса бірлесе отыра атқарған жұмыстардың нәтижесінде А.Шәкірұлы басқарған ұйымдағы штат саны 16 бірлікке ұлғайғанын, 3 жүк көлігі, 1 жеңіл автокөлік, 10-ға жуық жол және спорт мотоциклдері сатып алынғанын, 1974-1987 жылдары ұйымның аудандағы іргелі мекемеге айналғанын атап өтуіміз қажет. Сондай-ақ А.Шәкірұлы 1968-1969 жылдары Жалағаштағы №150 кәсіптік-техникалық училищеде спорт нұсқаушысы қызметін де атқарған. Мұнан соң, яғни 1969-1973 жылдары аудандық дене шынықтыру және спорт комитетінің төрағасы ретінде қызмет етті. 1988-2007 жылдары Сырдария аудандық мемлекеттік техника қадағалау инженер-инспекторы қызметтерін атқарғанын, қызметте елге белгілі азаматтармен әріптес, сыйлас, сапарлас, замандас болғанын да айтып өткеніміз абзал. Ең бастысы, қай қызметті атқарса да тапсырылған жұмысқа тиянақты болған кейіпкеріміз жақсы нәтижелерге де қол жеткізе білген. Бұл А.Шәкірұлының ыждағаттылығын және әр іске мұқият қарайтынын білдіреді.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Сексен жасқа сергек жеткен ардагердің әңгімесінен және біз толық оқып шыққан кітаптағы анасы Рахила жайлы жазған естелігінен әулеттің тектілігін, қонақжайлылығын аңғаруға болады. Сондай-ақ, А.Шәкірұлының бауырларына, достарына, көршілеріне құрметі мен ықыласы өте ерекше. Оның ішінде, жары Орынкүл Жәркенова екеуі бағып-қағып өсірген ұлағатты ұрпақтарына деген көңілі тіптен ерекше. Әр баласының жетістігін, еңбектегі нәтижелі істерін үлкен мақтанышпен айтатын қария шыққан тегі мен бабалар шежіресіне, оны ұрпақтар санасына сіңіруге жіті мән береді.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Шығыс даналығында «Өмір – теңіз, жүзем онда демеңіз, ізгіліктен жасалмаса кемеңіз» деген сөз тағылымы мол сөз бар екен. Меніңше, ізгілік деген – адал еңбек, ұлағатты ұрпақ, ағайын-туысқа қамқорлық. Кім болсаң да, қандай қызмет атқарсаң да отбасы құндылығын ұмытпау керек деп есептеймін. Мәселен, қызмет – уақытша берілетін мүмкіндіктердің бірі. Оны дұрыс пайдаланып, жақсы жетістікке жете білгенде ғана сыйлы, құрметті боласың. Өзім еңбек жолыма да, өмір жолыма да өте дән ризамын. Қызмет бабымен талай азаматтармен кездесіп, сұхбаттастым, сырластым, сапарлас болдым. Мәселен, ДОСААФ мекемесінің орталық ұйымының басшысы, генерал-майор Б.Байтасовпен кездесуім әлі күнге дейін есімде. Жақсы естеліктер жадымда біршама. Бәріне шүкір деймін, – дейді Аманкелді Шәкірұлы.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ардақты ардагер ұзақ жылғы қажырлы еңбегі үшін түрлі марапаттарға да ие болған. Атап айтқанда, «Сырдария ауданына – 90 жыл», ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Агро­өнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің аумақтық басқармасының құрылғанына – 20 жыл, «ДОСААФ Орталық комитетінің құрылғанына – 50 жыл, 90 жыл» медальдарымен, «Ауыл шаруашылығы саласының ардагерлері» қоғамдық бірлестігінің «Құрметті ардагер» төсбелгісімен, аудан әкімдерінің алғыс хатымен марапатталған. Ауданымызда мемлекеттік техника қадағалау инспекторы қызметінде адал қызмет жасап, абыроймен зейнетке шыққан қария «Жаным – арымның садақасы, арым – жанымның садақасы» деген қағидамен өмір кештім» дейді.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Бүгінгі таңда қарияның ұл-қыздары өсіп, жетілген. Балалары түрлі салада еңбек етіп жүр. Үйдің үлкені әрі тұңғышы Қайрат облыстық табиғи ресурстар басқармасына қарасты «Табиғат» мекемесінде басшының орынбасар болса, ал Бақыткүл аудандық аурухананың дәріхана меңгерушісі қызметінде. Кенже ұлы Нұрлыбек көп жылдар бойы салық органдарында басшылық лауазымдарда еңбек етті, қазіргі кезде салық салу бойынша консалтингтік қызметтерін көрсететін «NUR CONSULT KZ» ЖШС директоры. А.Шәкірұлы мен О.Жәркенова ұл-қыздарынан 15-тен астам немере, 10-ға жуық шөбере сүйіп отырған жайы бар. Немере-шөберелер де ата-әжелерінің, әке-аналарының сенімі мен үмітін&nbsp; ақтап, бас қаламыз Астанада, өңірімізде еңбек етіп, оқуларын үздік оқып жүр.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Айтары бар ақсақалмен сөйлесіп, пікірлесу, әңгімелесу арқылы адам өмірінің қызықты да қуанышты, сынақты да сындарлы сәттері мен ұмытылмас кезеңдері жөнінде көп ой түйдік десек болады. Сексенге келсе де қолынан қаламын тастамаған қария қызметтегі адалдық пен ізденісті, азаматтар арасындағы сыйластық пен бауырмалдылықты насихаттауды азаматтық парызы деп санайды.&nbsp;

Аманкелді Шәкірұлын: Қызмет – уақытша берілетін мүмкіндіктердің бірі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Наурыз айында Қызылорда облысында орташа ауа температура +0,1 мен +7,7 градус шамасында сақталмақ. Тиісінше, аймақтың басым бөлігінде жылы ауа температурасы күтілсе, облыстың оңтүстік-шығысында ауа температурасы нормадан 1 градусқа жоғары болады деп болжануда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында «Қазгидромет» РМК Қызылорда облысы бойынша филиалының бөлім басшысы Айгерім Жөкелова хабарлады.<blockquote>-Наурыз айының бірінші онкүндігінде ауа температурасы түнде -5-10 градус, ал күндіз +5+10 градус шамасында болады. Ал облыстың солтүстігінде +2 градусты көрсетеді деп күтілуде. Айдың екінші онкүндігінде өңірде ауа температурасы түнде 0+5 градусты көрсетсе, күндіз +10+15 градусқа дейін көтеріледі. Ал үшінші онкүндікте ауа температурасы түнде +5+10 градус шамасында болады. Облыстың солтүстігінде түнде +2 градусқа дейін, ал күндіз +11+16 градус жылы ауа райы сақталады. Сондай-ақ, аймақтың оңтүстігінде +21 градусқа дейін жоғарылауы болжануда. Бұдан бөлек, наурыз айында жауын-шашынның айлық мөлшері норма шамасында жауады деп күтілуде. Сәйкесінше, жауын-шашын айдың бірінші онкүндігінің соңында, екінші онкүндіктің басында және үшінші онкүндіктің соңында жауады. Ал тұман бірінші онкүндіктің басында және үшінші онкүндіктің ортасында, көктайғақ айдың ортасында болуы мүмкін. Сондай-ақ, наурызда жел секундына 15-20 м/с соғып, бірінші онкүндіктің ортасында шаңды дауыл көтеріледі, – деді Айгерім Болатқызы.</blockquote>Фото: Өңірлік коммуникациялар қызметі

Наурыз айында ауа райы қандай болады?

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Адамды адам ететін оның еңбегі дейді қазақ. Жастайынан еңбекке араласып, бүгінде өз кәсібін адал атқарып, жұмысының білгір маманы болған әр азамат – нағыз еңбек адамы. Осы орайда, төрт түлікті түлетуге атсалысып, олардың індет жұқтырмауы үшін барын салатын ветеринария саласының мамандарының да еңбегі орасан. Бүгін Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында сала мамандары өз жұмыстарының қызығы мен қиындығы жайында сөз қозғады.<blockquote>– Ветеринария – қызығы мен қиындығы қатар жүретін, аса жауапкершілікті қажет ететін ауқымды сала. Өзім ауылдың баласы болғаннан кейін маған төрт түлік бөтен емес. Бала кезден аттың құлағында ойнап, қой бағып өскендіктен, мамандық таңдар тұста отбасыммен ақылдасып мал дәрігері болсам деген ойға келдім. Сол кезде өз мамандығымды қателеспей таңдап, дұрыс қадам жасағаныма бүгінде дән ризамын. Мен өз еңбек өтілімді ветеринар-фельдшер болып бастадым. Міне, қажырлы еңбек еткеннің арқасында қазіргі таңда қалалық ветеринариялық станция басшысының орынбасарымын. Аянбай еңбек еткен адам ешқашан жерде қалмайды. Жалпы, бұл мамандықты таңдаймын деген жастарға үлкен төзімділік пен батылдық керек. Сонымен қатар, оларда жан-жануарға деген сүйіспеншілік, жанашырлық сезімі болуы керек. Бұрындары бұл мамандыққа қызығушылық аз еді, ал қазір керісінше ветеринария саласына қызығар жастар көбейіп келеді, – деді Қызылорда қалалық ветеринариялық станция басшысының орынбасары Қайрат Әбдімәліков.</blockquote><blockquote>– Мен Қызылорда қалалық ветеринариялық станциясына қарасты Қосшыңырау ауылдық округінің ветеринариялық пунктінің меңгерушісімін. Қазіргі уақытта біздің ауылда 5 579 мүйізді ірі қара, 5 205 бас ұсақ мал, 3 572 бас жылқы мен 325 түйе малы тіркелген. Бүгінде біз адамдар мен жануарларға ортақ аса қауіпті жұқпалы аурулардың алдын алу үшін екпе егу жұмыстарын ұдайы жүргізудеміз. Сондай-ақ, бруцеллез ауруын анықтау және алдын алу мақсатында қан алу жұмыстары да жүргізілуде. Негізінде, мал асыраймын, мал шаруашылығымен айналысамын деген азаматтарға мемлекет тарапынан көптеген қолдаулар көрсетіліп жатыр. Сәйкесінше, оларға субсидия, жеңілдетілген несие берген сайын облыстағы төрт-түліктің саны да еселеп артуда. Шын мәнінде, мал дәрігерінің жұмысы қиын, өйткені көзге көрінбейтін тұстары көп. Алайда, ауырған малды емдеп жазып, халыққа көмегіміз тиген сәтте бойымызды мақтаныш сезімі билеп, мамандығымызға құрметіміз арта түседі, – деді Қосшыңырау ауылдық округінің ветеринариялық пунктінің меңгерушісі Алтынбек Абдраманов.Фото: Өңірлік коммуникациялар қызметі</blockquote>

Мамандығы мақтанышына айналған еңбек адамдары

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде білім қуған жастардың қалаған мамандығын игеріп шығуы оңайға түсіп жатқан жоқ.&nbsp;Себебі, жоғары оқу орындарының оқу ақысы шарықтап тұр. Жыл сайын өседі. Беделді деген университеттердің жыл сайынғы оқу ақысы кем дегенде 1-1,5 млн теңгеден басталады, әрі қарай жалғаса береді. Әрине мұндай жағдай екінің-бірінің баласы үшін қалта көтеретін ахуал емес. Ал қарапайым отбасының баласы мемлекеттік гранттан үмітті. Болмаған жағдайда ата-анасы несие алып оқытуға мәжбүр.Жыл сайын елімізде демографиялық өсім қуантады. Әйтсе де мектептердің жетіспеуімен қатар оқу гранттарына сұраныстың көбеюі тағы&nbsp; мәселе тудыратыны аян. Осыны ескерген Мемлекет басшысы Жолдауында: «Мемлекеттің білім саласына қатысты жұмысында тұтастық, яғни жүйе жоқ. Тіпті өзара байланыс жоқ деуге болады. Сондықтан бес жастан асқан балаларға арналған «Келешек» атты бірыңғай ерікті жинақтау жүйесін енгізуді тапсырамын. Бұл бағдарламада мемлекет тарапынан ұсынылатын бастапқы білім беру капиталы, жыл сайынғы мемлекеттік сыйақы және инвестициялық табыс қарастырылуға тиіс. Осы жинақ пен «Ұлттық қор – балаларға» жобасының қаражаты қосылғанда жас ұрпақтың сапалы білім алуына мүмкіндік туады» деген болатын.Осыған орай жоғары оқу орнында білім алуға қажетті ақшаны жинауға мүмкіндік беретін «Келешек» жүйесін 2024 жылы енгізуді тапсырды. Бұл бағдарлама халық пен барлық қатысушы үшін қарапайым әрі түсінікті болуы керек.Деректерге сүйенсек, кейінгі үш жылда 1 млн-ға жуық бала дүниеге келген. Орташа есеппен алғанда, жыл сайын елімізде 400 мыңға тарта бала туады. Қазір сол балалардың орташа есеппен 40 пайызы мемлекеттік грантпен қамтамасыз етілген екен. Ал біздің облыс туу деңгейі бойынша Шымкент, Маңғыстау, Түркістан облыстарынан кейінгі төртінші орында.Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек келер 10-15 жылда жастардың көбін грантпен қамту мүмкін болмайтынын алға тартады.«2020 жылдан бері жыл сайын грант саны көбейіп келеді. Бірақ мұның өзі жеткіліксіз болады. Сондықтан бірыңғай ерікті жинақтау жүйесіне көшіп жатырмыз. Оның үстіне жеңілдетілген несие және сараланған гранттар жүйесі ескерілген. Биылдан бастап «Келешек» бағдарламасы аясында есеп-шоттар ашу қарастырылып отыр» деді министр.Сарапшылар министрлік бұған дейін грант санын көбейтіп, экономиканы тығырыққа тіреп қойды деген пікірде. Олардың пікірінше, бюджет қаржысын үнемдегісі келсе – шекті балды көтеріп, ең үздігін ғана грантпен оқыту керек.– Меніңше, ата-аналардың жинаған ақшасы ештеңеге жетпей қалады, өйткені жыл сайын оқу бағасы қымбаттайды. Оған инфляцияны қосыңыз. Тіпті тұрақсыз экономика да бұған әсер етеді. Министрлікке грант санын қалай азайтуды емес, сол гранттарды қалайша мақсатты пайдалануға болады дегенді ойлау керек, – дейді сарапшы Жанна Меңдібаева.Дүниежүзілік банктің мәліметінше, экономика өсімінің 16%-ы физикалық, 20%-ы табиғи, қалған 64%-ы адами және әлеуметтік капиталға байланысты. 2040 жылға қарай 18 жастағылардың саны айтарлықтай өседі. Бұл ретте гранттар санын арттыру олардың көбін жоғары біліммен қамтуға мүмкіндік бермейтіні анық.Бағдарламаның артықшылығыҚазіргі кезде баланың оқуына қаражат жинау үшін кез келген банктен депозит ашып, есепшотқа ақша сала беруге болады. Алайда жай депозиттің бір кемшілігі бар. Қаржылық қиындыққа тап болған адам есепшоттағы ақшаны шешіп ала алады. Сол себепті елімізде 2013 жылдан бастап мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі енгізілген болатын. Соның аясында «AQYL» депозитін ашуға мүмкіндік бар. Ал есепшоттағы ақшаны 20 жыл бойы алуға тыйым салынған. «Келешек» ерікті жинақтау жүйесі де осы «AQYL» депозитіне ұқсас. Бір ерекшелігі, мемлекет ата-анаға көмек ретінде алғашқы жарнаақы капиталын салады. Ол 60 AEK көлемінде. Бір айта кетері, 7 пайыздық мемлекеттік сыйақы әлеуметтік осал топтарға ғана төленеді. Олар – жетім, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, мүгедектер, көпбалалы және жағдайы төмен отбасылардан шыққандар. Ал 5 пайыздық сыйақы Қазақстанның басқа азаматтарына төленеді. Бағдарлама шарттарына келер болсақ, бала 5 жасқа келгенде мемлекеттен бір реттік бастапқы капитал – 60 АЕК (қазіргі 207 000 теңге) түседі. Ата-ананың міндетті салымдары ай сайын 1-3 АЕК немесе 3450-10350 теңге. Мемлекеттің 7 пайыздық және банктердің сыйақысы бар. Бала 18 жасқа толғанда Ұлттық қордан түсетін ақшамен біріктіріп оны оқуына пайдалана алады. Егер ата-ана баласының ертеңін ойлап, жағдайы келіп 3 AEK-тен салып тұрса, ақшаны алар уақытта 7500000 (жеті жарым миллион) жинақталады екен. «Келешектің» басты артықшылығы&nbsp; да – ақшаның көптеп жиналуында. Себебі есепшотқа бірнеше көзден ақша түсіп тұрады. Ал ең соңында баланың Ұлттық қордағы үлесі аударылады. Бірақ 18 жасқа толған жасөспірім грантқа түссе, ақшаны шешіп алуға болмайды. Қазіргі жоспарға сәйкес, оны тек баспана сатып алуға ғана жұмсауға болады.Қаржы&nbsp;жинайсыз ба?Қазақ «алты жастан жинасаң асады, жеті жастан жинасаң жетеді» деп біліп айтқан ба дерсің. Тағы бір даналығында «тарта жесең – тай қалар, қоя жесең – қой қалар, қоймай жесең не қалар?!» дейді. Расында, бауыр еті баласының болашағын ойлаған халқымыз қаражат жинауға қатты мән берген секілді. Ал бүгінгі боямасыз өмір қалай? Баланың келешегі үшін қаншалықты қам жасаймыз? Ата-аналар чаттарында жүргізген сауалнама нәтижесі көрсеткендей, көп адамның айлығы шайлығы мен несиесінен артылмайды. Жауап бергендердің 90 пайызы ақша жинауға мүмкіндігі жоғын алға тартқан. «Келешек» бағдарламасы туралы тіпті хабары жоқ.Сонымен алдағы наурыз айынан бастап іске қосылатын жаңа бағдарлама аясында халық арасында кеңінен түсіндірме жұмыстарын жүргізу керек те шығар. Айына 3450 теңгені үнемдеп, баламның келешегі үшін деп қаржы жинағаннан ұтылмайтын шығармыз. Сіз қалай ойлайсыз?

«Келешек» бағдарламасы тиімді ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданының «Кәукей» ауылы – ырыс пен берекесі келісті мекен. Бүгінде ауылда мектеп, мектеп жанынан ашылған 50 орындық балабақша, амбулатория секілді халыққа қызмет ететін әлеуметтік нысандар бар.Аудан басшылығының қолдауымен басталған 100 орындық мәдениет үйінің құрылысы аяқталуға жақын.<blockquote>– Бұл мәдениет үйін ауыл халқы көптен сұрап жүрген болатын. Мемлекет басшысының жергілікті жердегі халық өмірін жақсарту мақсатында шалғай ауылдарға жасап жатқан қолдауының негізінде мәдениет үйі салынуда. Ежелден руханияттан, ән мен жырдан ажырамаған «Кәукей» ауылының халқына бұл ерекше тарту болмақ. Барлық жұмыстары бітіп, ішіне заманауи үлгідегі жиһаздар әкелінуде. Келешек бұл нысанның ішінде ауыл кітапханасы да жасалады. Бүгіннің өзінде кітапхана сөрелері жетті. Тапсырыс беруші – Қазалы аудандық құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі, – дейді «Қызылқұм» ауылдық округінің әкімі Оңталап Мүсілім.</blockquote>Ауыл әкімінің айтуынша, ғимаратта көрермен залынан бөлек, бірнеше бөлме қарастырылған. Ал ғимаратты салып жатқан «SCS Инжиниринг» ЖШС мәдениет үйін керекті құрал-жабдық, жиһаздармен қамтамасыз етуді жауапкершілігіне алған.&nbsp;

Жүз орындық мәдениет үйінің құрылысы аяқталуға жақын

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Көркем сурет – болмысты зерттеудің және бейнелеудің аса маңызды құралы. Бұл айналадағы өмірді өзгеше қырынан көруге мүмкіндік беретін, яғни сурет арқылы белгілі бір жанды, болмысты бейнелейді. Ашып айтатын болсақ &nbsp;көркемсурет өнері бұл адамның ішкі ойын, жан толғанысын, қиялы мен арманын бейнелейді. Сурет салу ол адам­ның туабітті қабілеті арқылы білінеді. Мұны тек мұғалім ғана баланың қабілетін, оның әр жанрда түрлі сурет салуды алып кете алатынын байқай алады. Тіпті сурет арқылы мамандар көркем сурет баланың психологиялық тұрғыдағы ойын да біледі. Осыны әрі қарай дамытып, өнерін шыңдау үшін, арнайы көркемсурет салуды үйрететін мұғалімдерге жүгінеді. Осындай балаларды өнерге баулып, олардың жетістікке жетуіне аянбай еңбек етіп келе жатқан мұғалім – Эльза Смағұлова. Ол Қорқыт ата атындағы қызылорда университетін 2007-2011 жылдар аралығында «бейнелеу өнері және сызу» &nbsp;мамандығы бойынша тәмәмдаған.2014 жылы Мұлкаман Қалауов атындағы Қызылорда қалалық өнер мектебіндегі көркемсурет сыныбының мұғалімі болып жұмысқа орналасқан.<blockquote>– Қазақ бейнелеу өнері – ол көркем кескіндеме, мүсіндеме, графика мен сән және қолданбалы өнер сала­ларын қамтиды. Осы салаларды үйре­ту үшін, оқушыларға төрт жыл бойы арнайы қосымша білім беруге ар­налған бағдарлама бойынша сабақ беремін. Оқушыларымды облыстық, республикалық және халық­аралық бай­қауларға қатыстырамын. Онда өздерінің салған көркем суретін және қол өнерін көрмеге апарады.</blockquote>Одан бөлек &nbsp;пленэр әдістегі сабақтар жүргізіледі. Бұл – табиғат аясындағы сурет салу сабағы. Осындай сабақтардың арқасында балалардың ойын, жандүниесі мен арманын білуге болады. Себебі олар &nbsp;сурет салу арқылы өміріндегі өзгерістер мен жан толғанысын, қиялын&nbsp;бейнелейді, – дейді Эльза Смағұлова.Сондай-ақ оқушыларының &nbsp;был­тырғы оқу жылында түрлі байқаулар нәтижесінде &nbsp;облыстық байқаулардан 7 оқушы, республикалық байқаулардан 66 оқушы, ал халықаралық байқаулардан &nbsp;46 оқушысының жоғары дәрежелі дип­ломдармен марапатталғанын жеткізді. Соны­мен қатар тобындағы &nbsp;оқушылардың өнері мен ең үздіктерін атады.<blockquote>– Оқушылардың ішінде үздік деп танылған екі оқушымның жұмыстарынан жеке көрмелері жасалды. Оның бірі – Арайлым Нұрмахаш. Ол көркемсурет сыныбының төртінші сынып оқушысы. Өте талантты, барлық жанр бойынша жұмыс істей алады, алға қойған мақсат армандары көп. Одан кейін Диляра Шыңғысхан есімді оқушым. Ол үшінші сынып оқушысы. Алғашында оқуға түскенде сурет салудың қыр-сырын білмейтін. Себебі мүлдем бояумен салып көрмеген екен. Кейін осы өнер мектебіне келген соң сабаққа ден қойып, сурет салуға деген қызығушылығы арта бастады. Оның &nbsp;қиялы ұшқыр. Өзінің еңбекқорлығымен, талпынысымен екі жылдың ішінде түрлі жанрдағы сурет­терді сала бастады. Соның нәтижесінде көрмелер мен байқауға қатысып, жетістіктерге жетуде.</blockquote>Қазіргі таңда осы екі оқушымның жұмыстары бойынша кескіндеме мен портрет және графика жанрында салынған 100-ге жуық суреті іріктеліп, олардың жеке көрмесі ұйымдастырылды. Өткізілген &nbsp;көрме жоғары деңгейде болды. Көрмені тамашалауға мектебіміздің барлық мұғалімі мен ата-аналар және басқа да оқушылар&nbsp;қатысып, жақсы пікірлерімен бөлісті, – дейді мұғалім.Еңбек жолын осы осы өнер мектебінен бастаған мұғалім Эльза&nbsp;тоғыз жылдың ішінде балаларға білім беріп ғана қоймай, олардың өнерін шыңдап, алға жетелеп байқауларға қатыстырып келеді. Әр оқушынысының жеткен жетістігіне қуанған мұғалім, берген білімін міндеті деп емес, мақсаты екенін жеткізді.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/ba48ac63_75c7_4d60_8a49_a8ead597585d_5b5225b7ca.jpg" alt="ba48ac63-75c7-4d60-8a49-a8ead597585d.jpg">

Эльза Смағұлова: Көркем сурет – адамның қиялы мен арманын бейнелейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Ұлттық киімді тек Наурыз мерекесі қарсаңында киетініміз жасырын емес. Біздің ұғымымызда ұлттық киім тек мерекелік іс-шаралардың, ұлттық мерекенің, сахнада артистердің киімі деген түсінік қалыптасқан.Жақында Мәжіліс депутаты Дәулет Мұқаев Премьер-министрдің орынбасары Тамара Дүйсенованың атына сауал жолдап, ұлттық киімдерді тек Наурыз мерекесінде кимей, оны трендке айналдыру қажеттігін айтты.Сонымен қатар ол республикалық деңгейде «Ұлттық киім» күнін бекіту туралы бастама көтеріп, бірқатар іс-шараны қолға алуды ұсынды.<blockquote>– Біріншіден, &nbsp;ұлттық киімдерімізді ұлықтау мақсатында республикалық деңгейде «Ұлттық киім» күнін бекіту. Бұл күн мәдени құндылықтарымызды кеңінен насихаттап, өскелең ұрпақты отаншылдыққа тәрбиелеудің негізі болар еді. Екіншіден, мемлекеттік қызметкерлер мен халыққа қызмет көрсететін орталық қызметкерлерінің киімдеріне қазақи айдентика элементтерін қосу. Үшіншіден, ұлттық киім өндіретін отандық кәсіпкерлерге мемлекет тарапынан қолдау көрсетіп, бизнесті өркендетуге бағытталған гранттар беру, халық арасында ұлттық киімді қолжетімді етуге ықпал етіп, сұранысты арттыру. Төртіншіден, мектеп оқушылары киетін ұлттық киімдер стандартын әзірлеп енгізу әрі халықаралық түрлі жарыстарға баратын азаматтардың формаларына міндетті түрде ұлттық нақышты бейнелеу, – деді депутат.</blockquote>Наурыз айы жақындағандықтан ба, базар мен дүкендерден ұлттық киімдер көбірек орын алыпты. Бағасы қолжетімді. Қырғыз елінен келген киімдер 2500 теңгеден басталып 5000 теңге аралығын құрайды. Ал жергілікті тігіншілер 3000-4500 теңге аралығында тапсырыстар орындауда.Тігінші Гүлмира Сариева бүгінде мектептердің тапсырыстарын тігуде. Бағасы жұмысына қарай қойылады. Матасы, оюына қарай 3500 теңгеден жоғары. Расында ұлттық киім ұлықтауды қажет етеді. Байқасаңыз кейінгі уақытта еліміздің барлық мектеп оқушылары әдемі оюы бар жилет пен қамзол кие бастады. Алдымен бұл бастаманы елорданың білім беру ордалары көтеріп, кейін басқа облыстағы оқушылар жалғастырды. Этно стильдегі киім киген оқушылар мен ұстаздарды көргенде көз сүйсінеді. Бұл әрбір баланың ұлтына деген патриоттық рухын, мақтаныш сезімін оятары анық.&nbsp;&nbsp;

Ұлттық киім киесіз бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Құрылысқа қажетті заманауи құрал-жабдықтар мен өнімдер өзімізде де шығарылуда. Ең қызығы, бала күтіміне байланысты декреттік демалысқа шығып, қосымша табыс ретінде кәсіп бастаған &nbsp;Гүлзат Әбілованың ісі көпке үлгі.<blockquote>Біз цехта брусчатка, еуроқоршау шығарумен айналысамыз. Маусымдық жұмыс кезінде 20 адамға дейін көмекші аламыз. Бұл отбасылық кәсіп еді. Алайда осыдан 4 жыл бұрын жолдасым өмірден өтті. Сонда да қаймықпай балалардың жарқын болашағы үшін еңбек етіп келемін. Алда жұмыс жоспарым көп. Бастысы – қиындыққа мойымай, кәсібімді өркендетіп, адамдарды жұмыспен қамтысам, – дейді ол.</blockquote>Гүлзат Әбілова өткен жылы жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға берілетін қайтарымсыз грантты жеңіп алған. Бұл қаржыға қажетті құрал-жабдықтарын түгендеп, арнайы қалыпқа салып әзірленетін еуроқоршаудың 600-800 метрін тапсырыс берушіге өткізген. Жұмыс ауқымы кеңейген соң &nbsp;«Қызылорда» өңірлік инвестициялық орталығы микроқаржы ұйымына «Құрылысқа қажетті темір торлар шығару үшін қажетті құрал-жабдықтар салып алу» жобасын ұсынып, төмен пайызбен 13 млн теңге қаражатқа ие болды. Қазір қытайлық компаниялармен келісім-шарт арқылы құрал-жабдықтарды алдыртуда. Наурыз айынан бастап жұмысқа кіріскелі отыр.Гүлзаттың ерге тән қабілеті сүйсіндірмей қоймайды.&nbsp;

Кәсібіне адал кәсіпкер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бір ауыз сөздің жан тетігін табатыны рас. Музыканың құдіреті де одан кем емес. Ал ән мен сөздің үйлесімінен жүректерді қозғай алатын жанды дүние туындайды. «Тілге жеңіл, жүрекке жылы тиетін, айналасы теп-тегіс, жұмыр келген» туындылар қазір аз. Кейде әдемі әуен жүректің қылын шерте алмай жатады. Осындайда ұлы Абайдың әнге қатысты сөзін «әншінің де естісі бар, есері бар» деп өзгертсек жарасатындай. Сырбойылық Нұртас Омаров – өнердің өз баласы. Эстрада номинациясы бойынша «Дарын» сыйлығының иегері, қазақ вокал өнерінің дамуына қосқан үлесі үшін Күләш Байсейітова атындағы төсбелгімен марапатталған әншімен әңгімелесудің сәті түскен еді.– Осыдан екі жыл бұрын «Дарын» мемлекеттік сыйлығының иегері атандыңыз. «Дарын» өміріңізге, өнеріңізге әсер етті ме?&nbsp;– Иә, 2022 жылы сол кездегі Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі шешімімен ҚР Үкіметінің «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты атандым. Қазір 35 жасқа дейін деп ұзартылған сыйлық ол кезде 29 жасқа дейінгі әр саланың үздіктеріне берілетін. Үш жыл қатарынан конкурсқа қатысып, бақ сынадым. Соңғысында бұйырды. Аталған сыйлық – еліміздегі саф өнердің саңлақтары арқалап жүрген атақ. Өнерге әркімнің таласы болғанымен, бұл марапат бәріне тегіс бұйырып жатқан жоқ. Сол себепті лайық деп танылып, марапатталған сәтте қуанышқа кенелдім. Шығармашылық саласындағылар көңіл-күй мен сезімнің адамы болғандықтан жылы сөз бен алғыс естігенде бір жасайтынымыз рас.– Туған жерге оралу ойда жоқ па?&nbsp;– Иә, менің туған топырағым – Арал ауданына қарасты «Жаңақұрылыс» елді мекені. Осы топырақтың құдіретімен бойымызға өнер дарып, бала арманның жетегімен кәсіби өнер иесі атандық. Арман қуып арнайы орта білімді Ақтөбе қаласынан, жоғары білімді Астана қаласындағы Қазақ Ұлттық өнер университетінен алдым. Ақтөбе қаласына шақыртумен келіп қызмет етіп жүргеніме 7 жылға жуықтаған екен. Ұстазым, ақылшым – Қызылорданың тумасы, қазір әлем таныған Димаш бауырымыздың ұстазы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Марат Әйтімов. Ақтөбеге келіп облыс мәдениетіне, біліміне үлес қосуыма бірден-бір себепкер болған осы адам.Туған жерге деген құрметім ерекше. Бозбала күнімізде кеткен соң байланысымыз аздау. Жыр тұнған Сыр елі өнерлі перзенттерге өте бай. Қызылордадан арнайы білім алып, сол жерде қызмет жасап жүргендер бар. Әрине, маман тапшы болып, туған жерден шақырту келіп жатса, қызмет жасауға дайынбыз. «Қыр баласы қол созады аспанға» демекші халықтың ыстық ықыласына ие болып, әлде де болса өнеріммен танылсам, дамыта түссем деймін.&nbsp;– Әншілік – саф өнер. Дегенмен кейінгі кезде кімнің ақшасы бар, клип түсіріп, кімнің аудиториясы бар, ән жазып кетті. Шын өнерді бағамдап, таразыға салатындар қатары аз. Бұл жолды таңдауыңызға не түрткі болды?&nbsp; – Өнер жолын таңдау – бала күнгі арманым. Өнер жолына келуіме ата-анам, бауырларым қолдау білдірмесе, қарсы болмады. Ән – көңіл-күйден, сезімнен туындайтын шығарма. Ал әнді орындау барысында соның басты кейіпкері бола білуің, автордың сезімін сезінуің керек. 2007-2009 жылдары мектеп жасымда ақын, сазгер қазір дүниеден озған Дархан Оразымбетов деген ағама шәкірт әрі іні болып ізінен ердім. Бүгінде халықтың сүйікті әндеріне айналған Төреғали Төреәлінің орындауындағы «Ағама», Нұрболат Абдуллиннің орындауындағы «Анама» әндері дүниеге келгенде қасында болдым. Сол әндерді орында деп ұсынғанда әннің мәтіні менің ішкі күйіме, сезіміме сәйкес келмейді деп айтпай қойдым. Мүмкін, балалық шығар. Әннің құрылымынан бөлек мәтіннің мазмұндылығы мен сәйкестігіне мән беремін.&nbsp;– Жақында әншілердің әні тойханада қосылса да гонорар төленуі тиіс деген тақырыпты көпшілік біраз талқыға салды. Гонорар мәселесіне қалай қарайсыз?&nbsp; &nbsp; – Бұл – үлкен мәселе. Себебі тойда қосылған әр әнге гонорар төлену керек болса, онда тойда өнер көрсетіп, гонорар алып отырған әншілер де салық төлеу керек болады. Ол жағы заңдастырылмағаннан кейін тойда қосылған әнге гонорар сұрау артықтау секілді. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Әншілердің гонорары танымалдығынан бұрын әннің хит болуына байланысты болып тұр. Себебі ертеректе танымал болып, қазір хит шығара алмай жүрген әншілердің гонорары кеше ғана бір әнмен танымалдыққа ие болып, хит болып тұрған әншінікінен төмендеу, яғни тойдағы әншілердің гонорар мәселесі құбылмалы. &nbsp; &nbsp; &nbsp; Өз басым бұған оң көзбен қараймын. Әр нәрсенің рақметі, қошеметі болу керек. Әр әнші танымалдыққа, хит әнге жеткенше қажырлы еңбегі мен ұйқысыз түндерін, қыруар қаржысын жұмсайды. Соның қайтарымы деп білемін.&nbsp;Алдағы жоспарларыңызды бөліссеңіз…&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Жоспарым көп. Бастысы – өзіндік қолтаңбасы бар өнер иесі атану. Халық ықыласпен қарсы алып, зор қошеметіне бөлесе, жоспарымның жартысы орындалғаны. Қазіргі талғамды ескере отырып құлдырауға ұшырамай сапалы дүниелерді де халық назарына ұсынып отыру – мақсат. Ел мәдениетінің өркендеуіне, ұлттық ән-жырымыздың қайта жаңғыруына жұмыстану да – жеке шығармашылығымның бір бөлігі. &nbsp; – Әңгімеңізге рақмет!&nbsp;&nbsp;

Нұртас Омаров: Мақсатым − өзіндік қолтаңбасы бар өнер иесі атану

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Қазақ халқының сәндік-қолданбалы өнерді жандандыруда өз ісін жаңадан бастаған сырдариялық жас шебер үлкен жұмыс атқарып жүр. Аудандағы ең көрікті ауыл саналатын Нағи Ілиясов ауылында жас та болса қолөнер шебері атанған Жұлдызай Қосуақ тұрады. Шебер өзінің негізгі мамандығымен қатар құрақ құраудың хас шебері болуға машықтанған. Бүгінде &nbsp;қолөнер шеберінің қолынан шыққан сәнді бұйымдары көптеген көрмелерге қойылып, көпшілікке таныстырылды. Сондай көрменің бірінде көз жауын алатын керемет бұйымдарын тамашалап, Жұлдызайдың құрақтарынан нағыз шығармашылық ізденісті және бұйымдарының әрқайсысынан жаңашылдықты сезіндік. Жаңа леп, өзгерістер енгізуді оның әрбір құрақ үлгісінен аңғара алдық. – Халқымыз тұрмыс-тіршілігінде қажетті заттарды өз қолымен жасап алған. Әжелеріміз бен аналармыз кілем тоқып, алаша сырған. Ал көрпе-көрпеше мен жастықтарын әдемі ою-өрнектеп әсемдеген. Бұл қолөнер деп аталады. Сондықтан «Өнер көзі – халықта» деп бекер айтылмаса керек-ті. Қолөнер ғасырдан ғасырға, жылдан жылға өзіндік толықтырулармен, өзгерістермен жетіп жатыр, – дейді кәнігі шебер атанған Жұлдызай. Негізінен, Жұлдызай Амангелдіқызы – жас келін. Нағи Ілиясов ауылындағы Қыдырәлиевтер әулетіне осыдан екі жыл бұрын келін болып үлкен шаңырақтын табалдырығын аттаған. Ол қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі мамандығын алған. Жоғарғы оқуды бітіргеннен кейін қол қусырып отыруды қаламаған жас келін бұрыннан қызығушылық танытып жүрген қарапайым қолөнермен шұғылдануды бастайды. Оның әзірге тұскиіз, кілем, текемет секілді өнерді үйренбегенімен, осы өнерге деген сүйіспеншілігі мен талғамы әлі талай жаңа дүниенің өмірге келуіне себепші болары сөзсіз. Шын мәнінде қазақы менталитетімізге сай қыздарымыздың, жас келіндердің қолөнер шеберлігіне жақын болуы қанымызға сіңген қасиет. Ал оны жандандыру, одан әрі кәсіп көзіне айналдырып, табысқа жету еңбексүйгіштікті қажет етеді. Жұлдызай ізденісінің арқасында өзіндік ерекшеліктерімен түрлі ұлттық бұйымдарды қолдан жасауға бейімделген. Оның басты ерекшелігі кішкентай сәбилерге арнап тігетін бұйымдарына баланың есімін жазып, жастықтан бастап, көрпеше, көрпесін дайындап беретінен ерекше. Қазір сәнге айналған мұндай көрпе-жастықтың топтамалары сұранысқа ие екенін айта кеткен жөн. – Қазақтың салт-дәстүрінде дүниеге келген балаларға арналған бесік той, тұсаукесер, шілдехана тойлары көп болады. Осындай тойларға арнап тапсырыс та болады. Сәбидің төсек орнын, бесік жабдықтарын өзіндік ерекшеліктерімен, түрлі ою-өрнекпен дайындаймын. Тігілген бұйымдарым бір-бірін қайталамайды. Әр баланың жасауын өзіндік ерекшелігімен тігуге тырысамын. Ою-өрнектің мән-мағынасы болатындықтан, оларды да талғаммен таңдауға тырысамын, – дейді нағилық жас шебер Жұлдызай . Жұлдызайдың жасы қазір 24-те. Жұлдызай мектептен тыс уақытта, жұмыстан қолы қалт етсе сүйікті ісімен айналысуға тырысады. Әзірге қажетті заттарды өз қаражаты есебінен алып, тапсырыстарды дайындайды. Алдағы уақытта кәсіп түрін кеңейту үшін мемлекеттен берілетін қаржылық қолдауға өтініш беруді де ойлайды. Өзі секілді жас келіншектердің басын біріктіріп, ұлттық нақыштағы құрақ көрпеше құраумен, тігіншілікпен айналысқысы келеді. «Жаңаның бәрі – ұмытылған, ескі нәрсе» деп бекер айтылмаса керек. Жұлдызай шебер халқымыздың осы күні ұмыт болып бара жатқан киіз, тұскиіз, текемет, сырмақ, қоржын, алаша, аяққап, тұтқыш т.б. қайтадан тұрмысымызға жаңарып енетініне сенеді. Сондықтан он саусағынан өнер тамған, қазақтың қолөнерін жаңғыртып жүрген жас шебер әлі талай оқып-білуді мақсат етеді. Жұлдызай қолөнерді қызылордалық шебер Жанат Иманбаевадан бір ай бойы үйренген. Өз ісінің шебері құрақ құраудың қыр-сырын үйретсе, одан әрі ұзақ уақыттан бері танымал әртіс «Шабыт» тігін цехының иесі Гүлшарат Жубаеваның шеберлік сыныбында онлайн оқып, қазіргі күні ізденіс үстінде екен. Қолөнердегі ұстазының шеберлігі мен жауапкершілігі, әрбір үйренушісіне қоятын талабы бастаған ісін өте жоғары деңгейде жасап шығаруға негіз болды. Кәсіби шебер кез келген бұйымды тігу үшін, ең алдымен оның сызбасын дайындап және ою-өрнектерін сәйкестендіріп, содан кейін түстерінің үйлесімділігіне көңіл бөлу керектігін үйретті. Бұйымдарында түрлі-түсті түстерді көп қолданатындықтан, шебердің әр бұйымында бірден көзге түсетін ерекше әдемі рең бар. Жас шебер осындай үйлесімділікке аса мән беріп, тәжірибесіне енгізді. Қазір Жұлдызай тігін тігудің шебері атануды мақсат етіп, қазақтың ұлттық дәстүрлі қолөнерінің бірнеше түрін қатар алып жүр. Қолына алған матадан бұйымды жасарда іс-тәжірибесіне өз қиялын, әдемі ойларын қосып, шабыттана іске кіріседі. Әр оюдың өз атауы және мағынасы бар демекші, оның бір-бірімен үйлесімдігін табу оңай іс болып табылмайды. Қазір шеберлердің көп қолданатын оюы – «қошқар мүйіз». Бұл оюды көптеген бұйымдарға, әсіресе көрпешеге көп қолданады. Мұнан басқа да оюларды жиі қолданатынын айтады. Мысалы «құс қанаты», «қолтық ою», т.б. «Құс қанаты» оюының мағынасы «Ұшқан құстай еркін қанат қағып, бақытты болыңдар!» дегенді білдіреді. Ал «Қолтық ою» оюының мағынасы «Қош келдіңіз! Өз үйіңіздей көріңіз!» деген қошемет белгісін көрсетеді. Осындай ақ тілектерді білдіретін ою түрлерін арнайы қыздардың ұзатылу тойына немесе сәбиге арналған жасауларына қолданады. Бүгінде Нағи Ілиясов ауылынан басқа да елді мекендерден, Қызылорда қаласынан Жұлдызайдың бұйымдарына тапсырыс келіп түседі. Сондықтан шебер әрбір бұйымды тапсырыс берушінің талабына сай, көркем әрі сапалы етіп жасауға аса мән береді. Ол үшін түрлі ою-өрнектерден басқа бүлдіршіндерді қызықтыратын сүреттерге жан бітіреді. – Жұлдызайдың шеберлігіне тәнті болдым. Оның ізденісі мен қабілеті мықты. Жас болған соң, ізденуге де уақыт табады, талғамына сөз жоқ. Алғашқы тапсырыс берушінің бірі болдым десем болады. Балаларға арнап арнайы топтама тіккіздім. Құрақ көрпеше мен көрпесі, жастығы керемет болып шығады. Жұлдызай бұйымның матасына да аса мән береді. Түстердің үйлесімділігі өзінше бөлек. Сондықтан, Жұлдызайға сәттілік тілеймін. Көрмелерге шығып, өзін таныстыратын болса, мемлекет тарапынан қолдау білдірілсе аты танымал шебер болатынына сенемін. Жас келіншектер бос отырмай, осындай іспен айналысса, үйреніп, ізденсе, жұмыс та, табыс та болады, – дейді қызылордалық &nbsp;Наргиз Исламқұл. Қазақ өнерінің болашағы жайында өз ой-пікірін айтқан жас шебер «Менің ойымша жастар қолөнерге өте қызығады, қазіргі кезде ұлттық нақыштағы өрнектелген киімдерді тігетін шеберлер көп. Мен әзірге тек үйренушімін. Болашақта елімізге осы қолөнерім арқылы танылғым келеді» дейді.

Сырдариялық кәсіпкер қолөнерді дамытуда

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. 2020 жылдан бастап, қалада 109 бірыңғай нөмірі арқылы коммуналдық мәселелер бойынша қала тұрғындарының өтінімдерін қабылдайтын «жедел әрекет ету орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі қызмет атқарып келеді. Ал былтырдан бастап бұл қызмет аймақ көлемінде қолжетімді болды.&nbsp; Негізі орталық екі бағыт бойынша жұмыс істейді. 109 байланыс қызметі – коммуналдық саланы, 112 желісі шұғыл қызметтерді қабылдап отырады. Яғни 101, 102, 103 жедел желілері қосылып, бір жүйе 112 байланысына біріктірілген. Бұл бірыңғай жүйенің мониторингі шақырушы тұлғаның мекенжайын көрсетуге, орналасқан жерге жақын экипажды автоматты түрде анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар өтініш берушіге келудің тиімді картасын, жолын ұсынады. Осы жобаны іске асырудың экономикалық тиімділігі бір терезе қағидаты бойынша жедел қызметтерді шақыруды ұйымдастыру және шақыруларды қабылдау мен өңдеу уақытын 30% қысқартуды көздейді. Оған қоса 109 бірыңғай байланыс орталығының да жұмысы қарқынды жүруде. Бұл жүйе арқылы қаланың инфрақұрылымына қызмет көрсету үдерісіне тартылған барлық коммуналдық қызметтерді: жылу, электр, сумен жабдықтау, су бұру, қоқыс, люктер, жол шұңқырлары, қоғамдық мәселелері біріктіріледі. Тұрғындардан келіп түсетін барлық өтінімді қабылдаған оператор жүйеге енгізеді. Содан соң оны автоматты түрде осы мәселені шешуі тиіс ұйымға жолдайды.&nbsp; 109 қызметі 24/7 жұмыс режимінде жұмыс істейді. Қазіргі күні орталықта барлығы 28 қызметкер 4 ауысыммен халыққа қызмет етуде. Олар үздіксіз, әсіресе жергілікті тұрғындардан келетін қоңыраулар легіне 24 сағат бойы жауап береді.&nbsp; Сонымен қатар орталық тұрғындардың өтінім жібере алатын немесе жағдайды егжей-тегжейлі сипаттай алатын құралдар ауқымы кеңейтілген. Олар: «komek – 109» мобильді қосымшасы (AppStore/ Playmarket) және WhatsApp (+77717000109), Telegram-бот (@kyzylorda109_ user_bot), Instagram (qyzylorda_109), Facebook (Жедел әрекет орталығы) әлеуметтік желілер арқылы өтінім бере алады. Өткен жылы 109 қызметі облыстық сайлау комиссиясының бірыңғай «Call» орталығы болып бекітілді. «Smart City» жобалары аясында Қызылорда облысында «orda.kz» порталы 2023 жылдың 20 қыркүйегінен бері іске қосылып, портал (iorda.kz) көмегімен жеке және заңды тұлғаларға 83 бағыт бойынша (Қызылорда су жүйесі, Қызылорда тазалығы, Энергосервис, Қызылорда электржүйесі, «ҚЭТТҚ» АҚ, Қызылорда жылу орталығы) қызмет көрсетуде. Бұрын тұрғындар кем дегенде 24 коммуналдық не авариялық қызмет орындарына хабарласатын. Ал қазір олай емес. Бір ғана 109 нөмірін теріп, туындаған мәселені асықпай түсіндіруге болады. Тек нақты айтсаңыз болды. Әрі қарай жұмысты орталық мамандары атқарады. – Халықтың өмір сүру сапасын жақсарту және қалалық инфрақұрылымды дамыту мақсатында 109 қызметі жүйесі әзірленіп енгізілген. Соның арқасында қаладағы тыныс-тіршіліктің барлық мәселелері бойынша, оның ішінде тұрғын үй коммуналдық шаруашылық, табиғи газ, көпқабатты үйлердің жылу жайы және тағы да басқа мәселелерді 109 қысқа нөміріне хабарласуға болады. Әрбір тұрғын өзін толғандырған мәселесін операторға нақты түсіндіріп өтуі тиіс. Бүгінгі күні байланыс орталығы бірнеше мекемемен тығыз байланыста. Орталықтың басты артықшылығы – көптеген мәселелерді қашықтықтан шешеді. Инспектороператорлар халықтан өтінімдерді тәулік бойы қабылдап, тиісті мекемеге жолдайды, орындалуын қадағалап, тұрғынмен кері байланыс орнатады. Тұрғындар 109 нөміріне қоңырау шалу арқылы өзінің тұрмыстық өтініштерін жеткізе алады. Кейде қоңырау барысында кеңес сұраушылар да кездеседі. Мұндайда операторлар қолдан келгенше тиісті орындар арқылы көмек көрсетеді. Біз хабарлама түскеннен кейін оның орындалған не орындалмағанын да анықтаймыз. Мысалы, үйден су кеткен жағдайда тиісті мамандар барып оны жөндесе, тұрғынның өзі де қоңырау шалып, алғысын айтатын кездер де болады. Сонымен бірге фотоға түсіріп, біздің +7771700109 whatsApp желісіне суреттерін жібереді. Өзіміз де бақылауға алып, тиісті мекемеге де, тұрғынға да шығып, мән-жайды анықтаймыз– дейді орталық директоры Руслан Бүркітбаев. Расымен, орталық жылдам қызмет көрсетудің үлгісін танытып-ақ отыр. Оған қоса ауа райы қолайсыз болып, қар қалың түскенде, жаңбырлы күннің арты мұздаққа айналып, жол қатынасы қиындағанда да байланысқандар қапы қалмайды. Операторлар көмек көрсетуші құзырлы орындарға қоңырау соғып, жедел түрде шешім табуға жәрдемдесіп отыр. Арасында кейбір тұрғындар шыдамсыздық танытып, қайта-қайта телефон шалатын кездер жиі болатын көрінеді. Мұндайда ашу үстінде артық сөз де айтылатыны белгілі. Бұған орталық операторлары асқан сабырлылықпен жауап беріп отырады. Сондай-ақ әр қоңыраудағы диалог телефон жадында сақталып, тіркелген уақыты бойынша қайта тыңдауға да мүмкіндік бар. Бұл тұрғындар тарапынан сенімсіздік болған жағдайда немесе операторлар қоңырау шалған әр адаммен дөрекі сөйлессе, дәлел бола алады. Сонымен қатар 109 бірыңғай байланыс орталығының функциясы өтінішті кәдімгі телефон арқылы ғана емес, барлық әлеуметтік желілер, яғни қалта телефонымен де қабылдайды. Әрі бұл қоңыраудың барлығы тегін. Сондай-ақ сіз аса қиын жағдайда қалып, ұялы байланыс тым әлсіз не мүлде жоқ жерде 109 нөмірін терсеңіз, сіздің нақты мекен жайыңыз бірден анықталып, соған жақын жердегі құтқарушы құзырлы орынға хабар беріледі. Ғарыштық желінің осы кереметін ұқсата білген орталық адам өміріндегі қауіп-қатерлерге тосқауыл болып отыр. Орталық мамандарының айтуынша, 109 қызметінде тәулігіне өтініштерді қабылдау мен тіркеудің орташа статистикалық саны – 454 өтінімді құрап отыр. Коммуналдық салаға қатысты апатты жағдайлар орын алғанда 3000-ға дейін өтінім саны артады. 109 бірыңғай байланыс орталығы қызметінің мақсаттарының бірі – тұрғындардың мәселелерін шешуде нақты бағдар беру. Осы күндері орталықтағы атқарылған жұмыстар оң нәтижесін беруде.

«Жедел әрекет ету орталығы»: 109-бен бар мәселе шешім табуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Ақсуат ауылдық округінде асауға тұсау салып, ат баптаған Әбдіғаппар есімді атсейіс бар. Кейіпкеріміз бала күнінен атқа құмар болған. Жылқы төлін жақсы көргендігі соншалық әскери мектепті жалғастырмай, ауылға қайтып жылқы баптаған. Қамбар ата төлінің жанын түсініп, асау мінезін жуасытып, бәйгеге қосып жүрген кейіпкеріміздің бұл қабілеті қанында бар екен. Арғы атасы Елемес жылқы баптап, бәйгеге қосқан. Қазақтың «Тектіден текті туады, тектілік тұқым қуады» дегені осы шығар. – Жалағаш ауданында Жауынбай деген кісінің тор аты жақсы шапқан. Әкем содан тұқым алып, тай әкеліп берді. Алғаш рет баптап, бұл кәсіпке құмарлана бастадым. Тұқымы сәтті шыққанымен бәйгеге қоспадым, – дейді Әбдіғаппар Нұржанов. Асау жылқылардың әрқайсысы әртүрлі тәсілмен бағынады екен. Соның ішінде ағылшын жылқылары сылап-сыйпап, жылы сөйлеген кезде үйрене бастайды. Олардың бір ерекшелігі, жүрегі тоқтағанша шабады. Соңғы демі таусылып, құлаған кезде ғана тоқтайтын көрінеді. Бәйгеге қосатын жылқының асаулығы басылғанша ат қорада, әр қатарға біреуден ұстамаса, бір-бірін теуіп, жарақаттап қоюы да мүмкін. Кейіпкеріміздің айтуынша, қазақы жылқылардың бағынуы қиынға соғады. Қорқытып үйірге қоспаса адамға бағына қоймайды. Ал, қазіргі таңда ең сұранысқа ие «ағылшын жылқысы». Дәл осы тұқымды Әбдіғаппар атсейіс 21 жасынан бастап баптаған. &nbsp;&nbsp; – Оған артық күш жұмсаудың керегі жоқ. Тек мейірленіп, тұмсығынан сипасаң болғаны он күн ішінде асау мінезі басылып, мойынсұна бастайды, – дейді ол бізбен әңгімесінде.&nbsp; Кейіпкерімізден жылқыны қалай баптау керектігін сұраған едік. – Қара жарыстың, яғни жаратудың дұрыс-бұрыстығын аттың теріне қарап анықтайды. Аттың терін алу – ат баптаудың басты шарттарына жататын аса маңызды дүние. Тері дұрыс алынбаған жүйрік тер буып шаба алмайды, тіпті өліп кетуі де мүмкін. Бұл әрекеттен қан айналымы жақсарады. Аттың терін салқын, бұлтты күні алған дұрыс. Бәйгеге жақындаған кезде жүйрікті ипподромға апарып, қашықтыққа шаптырған сәтте бусанып, терлейді. Мұны аттың суын алу дейді. Бәйгеге қоспас бұрын дәрумендерін беріп, жылқыны жақсылап бағады. Бұл әдісті жілік майын толтыру деп атайды. Жілік майы толмаған ат бәйгеге жарамайды. Жетектеп қолға үйреткеннен бәйгеге қосқанға дейінгі шамамен 90-100 күн уақыт керек. Атты тану үшін бірінші кезек тыныс жолына қарау керек. Ауыз омыртқасы кең, өңеш маңайы салбыраңқы болса, жылқының төресі саналады. «Жылқы жүйрік болса, жылқының қанаты бар» деген сөзді қолдануға болады. Менің тәжірибемде қанаты бар жылқылар болды. Кез келген ат шаппайды. Ресейден әкелген жылқылардың куәліктегі есімін теріп ата тегін, қай жерде, қанша қашықтықта шапқанын «ипподром.ру» сайты арқылы білуге болады, – дейді атсейіс. Жылқының жүйрік шабуына тек өкпесі, тыныс жолы ғана емес, тұяғы да үлес қосады екен. Оның ішінде қаз табан және құйма тұяқ болып бөлінеді. Бәйгеге қосатын жылқы құйма тұяқ болғаны абзал. Егер қазтабан болса тез қызып, қанын тулатады, тепе-теңдікті ұстай алмайды. «Жақсы ат аяқтан қалады» деген сөз жылқының ең әлсіз жері – аяғы болғанына байланысты айтылса керек. Жылқының ішінде қамыс құлақ немесе қысқа құлақ та түрі кездеседі. Ал сұлу әрі бәйгеге қосатын жылқының құлағы тас төбесінде болады екен. Әбдіғаппар ағаның жанына жақын жылқы – «Малайзия» деп аталады. Ол Төретам кентінде «Жәрімбет атаға» мешіт салған кезде бәйгеден автокөлік ұтқан екен. «Қаракөз» атты жылқысы да барған жерден бәйгесіз қайтпайтын көрінеді. Бұлардың күнделікті жейтін азығының өзі де бір күтімді қажет етеді. Атсейістің айтуынша, уақытылы арпа, бидай, сұлы, жүгері жемі беріледі. Дәнді дақылдардан бөлек алма, сәбіз секілді көкөністер қосылады. Бәйгеге қосып болғаннан кейін күш жинайтын, құрт түсіретін дәрі-дәрмектері де осы жеміне қосылып ұсынылады. Жалпы қалаға қарасты ауылдық округтің бірі – Ақсуатта жылқыны баптаумен айналысатын бірнеше адам бар. Соның ішінде біздің кейіпкеріміз бүгінде жан-жақтан жылқыны баптап, бәйгеге қосып отырған жайы бар.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары