<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Сүйікті ісін серік еткен 24 жасар Нұрқиса Назар қызылордалықтын ине мен қаламының ұшынан туындаған өнері түрлі сайыстар мен байқауларда көрсетілуде. Осы орайда саяхаттаудан шабыт алып, шабытын туындыға айналдыратын Нұрқиса Бағдатұлымен сұхбаттасқан едік.–&nbsp;Сән әлеміндегі жолыңыз қашан және қалай басталды?<blockquote>– «Өнер әкенің қанымен, ананың сүтімен дариды» дейді. Менің атам сандық жасап, бесік құрастыратын ағаш ұстасы болған. Өзім бала кезімнен сурет салғанды ұнататынмын. Үлкендердің айтуынша, 3 жасымда ағамның бояулар жинағын алып, қыл қаламмен сурет салуды бастаппын. Есейе келе сәнді киімдер мен түрлі образдар бейнелей бастадым. Бұл – Fashion іllustration деп аталады. Салынған иллюстрацияларды қағаз бетінде қалдырмай, тігіп, іске асыру мақсатыма айналды. Осылайша 13-14 жасымда ата-анамнан тігін машинасын сыйлауын сұрадым.</blockquote>–&nbsp;Тігін машинасымен орындалған алғашқы толыққанды туындыңыз туралы айтсаңыз…<blockquote>– Алғашқы толыққанды туындым – анамның көйлегі. Анама сыйлыққа берілген матаны әр қырынан қарап, ойланып, трапеция формада көйлек, жеңіне інжу тастар іспеттес түйме тігіп сыйлаған едім.</blockquote>–&nbsp;Тігінші ретінде қандай қиындықтарға кездесесіз?<blockquote>– Жалпы тігіншілерге Қызылорда қаласында фурнитура және тағы басқа қажетті заттардың болмауы қиындық тудырады. Қазір бастап айтсам терминология болып кетеді. Бір сөзбен айтқанда, арнайы тігін құрал жабдықтарының болмауы. Бүгінде бұл мәселені интернет арқылы оңтайландырамыз, яғни онлайн тапсырыс беру арқылы алдыртып отырмыз.</blockquote>– Тігін ісі бойынша кәсіппен айналысып, табыс табасыз ба әлде тек хобби ретінде ме?<blockquote>– Тігін тігу бұл менің сүйікті ісім, хоббиді табыс көзіне айналдыру әрбір адам үшін керемет болар еді. Бүгінде «Persona» сауда үйінде стилист маманы қызметінде жұмыс істеймін. Жұмыстан тыс уақытта өзімнің сүйікті ісіммен айналысамын. Қалай айналсамда сән әлемінен алшақтамадым.</blockquote>–&nbsp;Кейсіңізбен бөліссеңіз…<blockquote>– «Кәмшат» киім ательесінен тағылымдамадан өтіп, киізден «Торғын киіз» коллекциясын басып шығардық. Бұл коллекция – «Сән мен сахна» байқауында жеңіске жеткен топтамалардың бірі. Қолөнер орталығында Aspara Fashion Week сән апталығына арналған стилист маман ретінде топтамамен жұмыс жасадым. «Raffina» ательесімен бірге Қазақ Аруы байқауының өңірлік Сыр Аруы байқауында қатысушыларға арнайы образдар дайындадық. Тәжірибе жинақтау және тағылымдама барысында атқарылған жұмыстар да бар.</blockquote>– Көбінде дизайнер, тігіншілерге шығармашылық еркіндік пен талант керек дейді. Кәсіби оқу қажет пе?<blockquote>– Әрине, алдымен адамның өзінде талпыныс, еңбекке құштарлық, мамандығына махаббат болу қажет. Мен дизайнер мамандығы бойынша білім алдым. Бұл салаға келуім үшін ата-анаммен біраз уақыт талқыладым. Алғашқыда түсініспеушіліктер орын алды. Алайда жұмыстарымды көргеннен кейін қолдау көрсетіп, менің таңдауымды құрметтей бастады. Қазір қоғамда «Ер адамдар тігінге жақын болмайды, ине ұстамайды» деген қате ұғым қалыптасқан. Негізінде үлкен брендтердің негізін қалаушылар ер адамдар, мысалы: Диор, Баленсиага, Луи Витон, Сен-Лоран. Кәсіби оқуға келетін болсақ, әрине базалық білім қажет. Бұл – жазу үшін әріп жаттағанмен тең. Сол секілді киім тігу үшін өзінің арнайы базасын білсе, әрі қарай қиял мен талант өзі қанаттандырады.</blockquote>–&nbsp;Қоғамдағы стереотипке де кезек келді. Нейтралды көзқарастан ауытқып, қатып қалған қағидаға қадалған ортада достарыңыз, туыстарыңыздың тарапынан қандай әрекеттер болды? Сіздің ойыңызша біздің қоғамда неге ер адам мен инені тең көрмеу қалыптасқан?<blockquote>– Бұл деген ұзақ әңгіме, қысқа ғана тоқталатын болсам пост-советтік елдерде мамандықтар шаблонды түрде гендерге бөлінген. Соның тарапынан қалған дүние ғой, қазіргі уақытта бұл біртіндеп жойылуда. Мен қуаныштымын. Ал достарым өте жақсы қабылдады, киім немесе стиль бойынша кеңес керек сәтте менімен ақылдасып, тапсырыс береді.</blockquote>–&nbsp;Тапсырыс беруші аудиторияңыз қандай?<blockquote>– Тапсырыс берушілердің басым бөлігі – жастар. Сән саласындағы стилистер, әріптестерім, достарым және сырттан ұсыныс бойынша арнайы тапсырыс беретіндер де бар.</blockquote>

Нұрқиса Назар: «Торғын киіз» коллекциясын басып шығардық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Туған жерден жырақта жүрсе де, елге жиі ат басын бұрып, амандығын сұрап отыратын азаматтар болады. Ондай жандар елдегі туған-туыс пен дос-жаранның да адал жанашыры. Қолдан келген көмегін беруден аянып қалмайды. Тілге тиек еткелі отырған осындай азаматтың бірі қармақшылық Қазақстан Республикасы «Білім беру ісінің үздігі», саяси ғылымдар кандидаты Мұсахан Басшыбаев.– Мұсахан Айтбайұлы, сіз жайлы жерлестеріңіз жақсы біледі деген сенімдемін. Дегенмен, өзіңізді тағы бір таныстырып өтсеңіз артық болмас еді?– Мен 1956 жылы Жосалы теміржол бекетінде дүниеге келгем. Ата-анам теміржолшылар болды. Отбасында 7 бала өстік. Солардың ішіндегі үшіншісімін. 1962 жылы Ш.Уәлиханов атындағы №26 қазақ орта мектебіне барып, оны 1972 жылы бітірдім. Бітіргеннен кейін алғашқы жылы Алматының политехникалық институтына құжат тапсырып, сынақтан 2 балл жетпей оқуға түсе алмадым. Сөйтіп, ауылда 1 жыл киномеханиктің көмекшісі болып қызмет етіп, келесі жылы Н.Гоголь атындағы педагогикалық институтының «Физика-математика» факультетіне емтихан тапсырып, сол факультеттің «Математик» мамандығы бойынша оқуға түстім. Оны бітірген соң өзімнің туған ауданыма оралдым. Институт қабырғасында өзіммен бір топта оқыған Қалдыгүл Өтешқызымен отбасын құрдық. Жоғары оқу орнын бірге бітірдік. Сол жылы тұңғышымыз Назым өмірге келді. Қолға диплом алып, елге келдік. Әрине, оқу орнын жаңадан бітіріп келген маманбыз. Жұмысқа орналасуда қиыншылықтар болды. Басында мұғалімдік қызметке орналасуға мүмкіндік болмады. Бірде сол кездегі аудандық комсомол комитетінің үшінші хатшысы Құндызай Молдабаева апайым көшеде кездесе кетті. Ол кісі бізге жоғары сыныпта орыс тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ берген. Көрген бойда менен «жұмысқа орналастың ба?» деп сұрады. Жарықтық, сол кездің адамдары-ай! Мен де жасырмай, жұмыссыз жүргенімді баяндадым. «Онда аудандық комсомол комитетіне жұмысқа тұрасың ба?» деді. Ұсынысына қуана келістім. Сөйтті де өзі мені аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы Нұртілеу Салықов жоғары партия мектебіне оқуға кеткен екен, екінші хатшы Есет Назарқұловқа кіргізді. Жұмысқа қабылдануыма ешқандай қарсылық болмады. Осылайша, жастар органына статист болып қызметке қабыдандым. Жұмысымды істеп жүріп, өз еркіммен Кеңес әскері қатарына шақырылдым. 1977-1979 жылдар аралығында Архангельск қаласында әскери борышымды өтедім. Міндетімді өтеу кезінде сол кездегі үрдіс бойынша партия қатарына кандидат болып өттім. Әскерден оралған соң ұстаздық еңбек жолыма жол салған мектеп директоры Әбдуәли Жаназаров әкеміз болды. Жолдасым Қалдыгүл де №26 мектепте мұғалім болып жұмыс істеп жатқан. Әбдуәли ағамызбен де көшеде кездесіп қалып, жөн сұрасқан соң мамандықпен бітіріп келгенімді айтқанымда, «Маған математика пәнінің мұғалімі болып келесің бе?» деп ұсыныс жасады. Бір аптадан соң мені шақыртып, аудандық оқу бөлімінің меңгерушісінің «Математика пәнінің мұғалімі, 0,25 штатпен, уақытша жұмысқа қабылдауға» деген бұйрығын көрсетті. Осылай педагогика саласындағы алғашқы еңбек жолым басталды.– Еңбек жолым демекші, жас адамда қиындықтан қорықпайтын батылдық болады емес пе? Әрі қарайғы қызметіңіз қалай жалғасты?– Иә, сізбен келісемін. Ол кезде жаспыз. Тау қопаруға бармыз. Қолымның өнері бар. Жазу-сызу келеді. Плакат қаламсабымен неше түрлі ұрансөз, үнпарақтар шығарамыз. Өзімді жақсы жағынан көрсеттім. Ерінбей еңбек еттім. Бір мұғалімнің жұмысымен шектеліп қалмадым. Күні-түні жүретінмін мектепте. Таңертеңгі 7.30-да барғаннан түнгі 11-ге дейін жұмыс істедім. Түскі асты мектеп асханасынан ішіп жүре беретінбіз. 2 айдан соң сол еңбегімді бағалап, Жаназаров ағамыз сағатымды бір штатқа толтырып берді. Ал 4 айдан кейін сағатымды 2,5-ке, яғни екі есеге тағы да арттырып, мол сенім артты. Әрине, бұл маған жақсы болды. Сол кезде енші алып, үй тұрғызып жатқанмын. Мектепте 2 жыл жұмыс істегеннен кейін оқу бөлімінің меңгерушісі Тілеумұрат Науанов әдіскерлік жұмысына шақырды. Үйім әлі бітпеген, қаражат керек дегендей. Қаржылық жағдайымды жақсартуым керек. Мектепте алатын айлығым 210 сом болса, әдіскердің жалақысы 84 сом. Сол жағынан бірінші ұсыныста барғым келмеді. Келер жылы тағы ұсыныс жасалды. Онда баспанамның 2 бөлмесіне кіргенбіз. 2 балам бар. Сонымен мектептен оқу бөліміне әдіскер болып ауыстым. 3 жыл мектепте мұғалім болып, 4-ші жылы аудандық оқу бөлімінің математика пәні бойынша әдіскері болып шыға келдім. Одан соң бөлімде инспектор, қазіргі Дүр Оңғар ауылындағы №107 орта мектеп директоры қызметін атқардым. 1987 жылы аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалдым. Меңгерушісі болып тағайындалу тұрған бір машақат. Алдымен аудандық партия комитеті ұсыныс жасайды. Оны облыстық оқу бөлімі қолдайды. Одан соң облыстық партия комитетіне ұсыныс жасалады. Облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы қабылдап, Қазақстан Республикасы Білім министрлігіне ұсыныс береді. Ал министрлік өз коллегиясында бекітеді. Мен сөйтіп Алматыға барып, білім министрінің қолынан бұйрық алғанмын. Коллегияда 31 жастағы мені республикадағы ең жас аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі деп таныстырды. Бөлімде 1996 жылдың қазанына дейін жұмыс істедім.– Сізге жоғары жақтан басшылық қызмет ұсынылған көрінеді. Не себепті бас тарттыңыз?– Айта берсек еңбек жолымда көптеген жаңашылдық идеялар, істер атқарылды. Жұмысымды көрсетейін, деңгейімді білсін деген мақсатта мектеп директоры кезімде директорлардың аудандық, облыстық семинарларын өткіздім. Оқу бөлімінің меңгерушісі болған кезімде облыстық, республикалық деңгейде семинар сұрадым. Оқу министрінің орынбасары Бердібек Сапарбаев қатысып, жұмысымды жоғары бағалады. Сонымен қатар сол тұстағы министр Шаяхметовке айтып барған көрінеді. Ол кісі мені Оқу министрлігіне қарасты ҚР Білім басқармасына шақырды. Бірақ 2 нәрсеге көмектесе алмаймын деп ашық айтты. Оның біріншісі, пәтер мәселесі болса, екіншісі қаладағы тіркеу мәселесі болатын. Ойлана келе, жылы орнымды суытпайын деп ауылда жұмыс істей беруді шештім. Сіздің айтып отырғаныңыз осы болар. Дегенмен, министрге кіріп алғысымды айтып кеттім. Өмір деген осы ғой.– Білім саласын басқарған кезіңізде қандай мәселелерге назар аудардыңыз?– Ауданның білім саласы негіздерін қалыптастыратын кабинеттік жүйе деген бар, соны бір ізге келтірдік. Яғни, физика, математика, химия, биология, қазақ тілі мен әдебиеті, тарих пәні кабинеттерін сақтадық. Себебі бұл пәндердің болашақ еліміздің мамандарына базалық білімді тереңірек оқуда маңызы зор. Шаруашылықтармен байланыс жасай отырып, шалғай жатқан Кекірелі, Тышқантамындағы орталау мектептерді орта мектепке ауыстырдық. Осындай жұмыстар жүргізілді. Семинарлар өткізу барысында шаруашылықтардың басшыларымен ақылдаса келе, Ақжар кеңшарының директоры Жарылқасын Байсалов деген ағамыз болды. Сол кісі мектеп оқушыларына арнайы шағын сауын фермасын жасап берді. Балалар сабақтан тыс еңбекпен айналысты. Бұл оңай шаруа емес. Дүр Оңғар ауылында Кәрімберді Жаханов оқушылардың жазғы еңбек демалысын ұйымдастыруға еңбек қосынын дайындап берді. Онда балалар еңбекпен айналысуға мүмкіндіктер алды. Игілікті шаралар жалғасын тапты. Осы ретте байырғы мектеп директорлары Сәдуақас Махамбетов, Зинабдин Әлімбаев, Зибаш Қамбарова, Мұрсал Әбдіқасов, Зәбира Сүюбердиева, Дәмелі Жалғасбаева, Дариха Әмзебековалардың есімдерін құрметпен атағым келеді. Бір командада жұмыс жасап, білім саласын нығайту мен қалыптастыруға өз үлестерін қосқан азаматтар деп айта аламын. Білікті мұғалімдердің қатарынан аға мұғалім, әдіскер мұғалім деген статустар берілді. Соған лайықты мұғалімдер іріктелді. Олардың ішінен Қали Шыңғысов ағамыз, Қалдан Мұқышева, Қалдыгүл Жүнісова, Маргарита Пуговкина, Райкүл Қаратаеваларды ерекше атаған болар едім. Бай тәжірибесін жас мұғалімдерге өнеге етуде ашық сабақтар, үлгілі жұмыстарын көрсетті. Ол кісілер ауданда мұғалімдердің алдыңғы шебінде жұмыс жасады. Әрине, мектептерге, балабақшаларға қамқорлық жасаған шаруашылық, мекеме басшылары да болды. Олардың арасында Сақтапберген Медеуов, Исағали Жұмағұловтар білім саласы мекемелері базасының нығаюына көмек қолдарын созды. Қазіргі тілмен айтқанда демеушілік жасап отырды.– Оқу-ағартушылық еңбегіңізбен қатар ғылыммен айналыстыңыз. Қазақстан Республикасы Парламент Сенаты аппаратында ұзақ жылдар бойы абыройлы қызмет еттіңіз. Бірнеше мамандықты меңгердіңіз?– Педагогикадағы қызметіммен қатар, өзімнің ғылыми жұмыстарымды бастадым. «Қазақстан мектебі» журналына іс-тәжірибелерімді жаза отырып, ғылыми жұмысымның негізін қаладым. 1997 жылы саяси ғылымдар кандидаты дәрежесін алдым. Оқу бөлімінің меңгерушісі болып жүргенімде екінші мамандығым – экономистік жоғары білім алдым. Қызылорда қалалық оқу бөлімінің бастығы болып жүргенімде білімнің артығы жоқ деп, үшінші заңгерлік білімге бой ұрдым. Отбасына келетін болсам, институтта оқып жүргенімізде жарым Қалдыгүлмен шаңырақ көтердік. №26 мектепте оқыдық, кейін осында екеуміз ұстаздық еттік. Мектеп директоры болғанда ол кісі бұрынғы Энгельс ұжшарында мұғалім болды. Қайтып келіп, оқу бөлімін басқарғанымда ол №26 мектепте сабақ берді. Қалалық білім бөлімінің меңгерушісі, облыстық білім жетілдіру институтының директоры, облыс әкімдігінің ішкі және әлеуметтік сала бөлімінің меңгерушісі болғанымда да жан серігім бола білді. 2000 жылы Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының аппаратына қызметке алындым. Мемлекеттік қызмет туралы заң 1999 жылы шілдеде қабылданды. Ең бірінші сол заң бойынша жұмысқа қабылдау 2000 жылдың қаңтарында жарияланды. Наурыз айында тест сынағынан сәтті өтіп, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты аппаратына қызметке қабылдандым. Сол қабырғада 20 жылдай сарапшы, бас сарапшы, сектор меңгерушісі қызметтерін атқардым. Осы жұмыстардың барлығында туған елімнің топырағының әсері болды деп ойлаймын. Азамат болып қалыптасуыма әріптестерім, мекеме басшылары, мұғалімдер, мектеп директорларының сүбелі үлесі бар. Сондықтан да осы жұмыстарыма бағыт-бағдар берген, алдымнан шам жағып тұрған, биікке самғатқан Қармақшының қасиетті топырағы деп есептеймін.– Әңгімеңізге көп рақмет!

Мұсахан Басшыбаев: Алдымнан шам жаққан, биікке самғатқан қасиетті Қармақшының топырағы болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Тарыны табыс көзіне айналдырған ортақшылдықтардың қазаны ортайған емес. Шиелі ауданындағы жалғыз тары өсірумен айналысатын ауылдық округте бүгінгі күні 275 үйден түтін шығады. Ортақшыл ауылында №150 қазақ орта мектебінде ауыл балалары сауатын ашуда. Сондай-ақ ауылда мемлекеттік бағдарламалар арқылы қолдау тапқан сөк, талқан өндіретін шағын 2 цех, 28 шаруа қожалық, 5 азық-түлік дүкені, автомобильдерге сервистік қызмет көрсету орталығы, наубайхана, тұрғын үйлердің сыртқы қасбетін заманауи әрлеу материалдарын шығаратын цех, монша, ұстахана халық игілігіне жұмыс істеп тұр. Ауыл турғындарының 70-80 пайызы тары егумен айналысады. Биыл Ортақшыл ауылына негізгі аяқ су жеткізетін «Л-5» және «Л-5-2» және «Жаңа сас» каналдарының бойына ауыл тұрғындары 349 гектар жерге егін екті. Оның ішінде тары 140 гектар, картоп 35 га, көкөніс және бақша дақылдары 174 га егіліп, күзде жиып алды.Табысы – тары, еңбегі – наныШиелідегі Әбдіманап орталық базарында 25 жылдан бері сөк, талқандарын өз қолымен жасап, нарыққа шығарып жүрген бұл кейіпкеріміз – Жұпар Тастайқызы. Ортақшыл ауылының тұрғыны 60 жасқа қадам басқан. Ауа райының ыстық суығына қарамастан 25 жыл бойы өз несібесін тары жиып, талқан сатумен тауып келеді. Жұпар апайдың айтуы бойынша ең өтімді дақыл түрі сөктің талқаны.Бірақ осы құнарлы астың дайындалу технологиясы оңай емес. Себебі шикі тарыны тазартып, пісіріп, қуырудың өзі ұзақ уақытты алады. Тарыны дайындап, оны сатып, сол арқылы табыс тауып отырған ортақшылдық Жұпар Қалыбекова аталған тағам түрін дайындауға қазір қыз-келіншектер онша құлықты емес екендігін айтады.Тоқсаныншы жылдардың басындағы қиын кезеңде отбасын осы тағаммен асыраған Жұпар апа қазір тары дайындауды негізгі кәсібіне айналдырған. Күн сайын аудан орталығындағы базарға шығып, тары сатып келеді.Талқан, сөк дайындау оңай жұмыс емес. Әсіресе, үлкейген адамға қиын. Бірақ шаруаны қиынсынып үйде бос отыра алмайсың. Себебі жұмыс жоқ. Жасы елуден асқан адамды қазір еш жерде жұмысқа алмайды. Сондықтан отбасын асырау үшін осы кәсіптен қол үзгенім жоқ. Түскен пайданың бір бөлігін шикі тары сатып алуға жұмсасам, бір бөлігіне азық-түлік аламын. Тарыны күн сайын дайындап, жаңа күйінде саудаға шығарамын. Себебі жаңа дайындалған талқан, сөк өтімді әрі сатқан уақытта да алушыға ұялмай ұсынасың. Тары дайындау ұзақ уақыт алады. Мәселен, мен күн сайын бір шелек тарыны диірменге саламын. Таңғы сағат 06:00-де бастағаннан түскі 12:00-ге дейін қазан-ошақтың қасында жүремін.Талқан жеген тоқ боларТары дайындаудың да өзіндік тәртібі бар. Алдымен, шикі тарыны екі-үш рет електен өткізіп, шикі сөгі мен ұсақ шөптерден тазартамын. Тазартылған тары жақсы қуырылады. Бұдан соң суға салып 20-30 минут қайнатып, кейін піскен тарыны салқын сумен шайып, көжесінен айырамын. Сосын шидің үстіне төгіп, аз уақыт дегдітіп қоямын. Осындай бірнеше сатылы жұмыстардан кейін барып тары қуырылады. Қуырудың да екі түрі бар. Бірін қызартып қуырсақ, екіншісін сарғайтып қуырамыз. Себебі тұрғындардың талғамы әртүрлі. Бірі қызарып қуырылған күтірлек тарыны жақсы көрсе, екіншісі сары тарыны ұнатады. Тарыны қуырып болған соң, екі қайтара тоқ келіге салып түйіп, елеп, кебегі мен талқанынан айырамыз. Жақсы қуырылған тарының хош иісі бұрқырап тұрады.Тарыны жылы және құрғақ жерге сақтау керек. Егер тарыны банкіге салып сақтайтын болса, оған резеңкі қақпақ жаппаған жөн. Себебі бұндай қақпақ тарыны жібітіп жібереді. Тарыны иісі бар тағам немесе заттармен бірге қоймаған абзал. Тары иісті бойына тез сіңіріп алады, – дейді Жұпар Тастайқызы.Қазіргі таңда базарда сөктің келісі – 1100 теңге, сөк талқан – 1100 теңге, бидай талқан – 700 теңге, жүгері талқан – 800 теңгені құрайды. Жұпар Тастайқызы қазір тарыға сұраныстың жоғары екенін айтады. Арнайы тапсырыс арқылы Қызылорда, Түркістан қалаларына алдыратындар бар. Көпшілігі алғашқыда таныс-тамыр, ағайын-туыстан естіп тапсырыс берсе, кейін өздері хабарласып, қанша тары қажет екенін айтады.Орталық базарда 10-нан аса әйел адам талқан, сөк сатады. Көпшілігі жұмыс болмағандықтан осы кәсіп арқылы күнелтіп отыр. Бірінің отбасында бірнеше бала мектепке барса, енді бірінің баласы студент. Ал оларды оқыту үшін қыруар қаржы керек.«Қолы қимылдаған қыр асады» деп бекер айтпаса керек. Алпысты алқымдаса да адал еңбекпен нан тауып жүрген аналарымыз көп. Олар тек сауда-саттыққа қолайлы, жылы орын болғанын қалайды.Түйіндей келе, ауылдағы қарапайым апаларымыздың тарыдан табыс тауып, оны брендке айналдырған табысты ісі көңілге қуаныш ұялатады. Қалай дегенмен де, Ресейдің «Доширагы» мен қытайдың, кәрістің «лапшасынан» тез дайындалатын, тойымды да сіңімді, иісі бұрқырап тұратын сап-сары тары мен сары майға иленген талқаны керемет емес пе?Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шиелі: Ортақшылдың өтімді өнімі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Саламатты әрі бақытты өмірді дәрігердің көмегінсіз елестету мүмкін емес деуге болады.&nbsp;Қазақтың “Біріншібайлық – денсаулық” деген тәмсілі де осыны меңзесе керек.Қазіргі күні елдегі ақхалатты жандардың біліктілігін медицинасы дамыған елдердің мамандарының қабілетімен теңестіруге әбден болады. Себебі күн өткен сайын алдына көмек сұрап келген адамның сырқатын жазып, көңілін көншітіп жіберетін дәрігерлердің саны артып келеді.&nbsp;Қазалы ауданындағы&nbsp;Бақыт Әлішева басшылық ететін&nbsp;аудандық көпбейінді&nbsp;ауруханасының қызметкерлері де бүгінде сапалы қызмет көрсету жағынан көш бастап тұр.Қазалы аудандық көпбейінді аурухана іші арпалысқан өмір. Әрбір дертке шалдыққандардың жанына араша түсу үшін ақ халаттылар барын салып жүгіріп жүр.&nbsp;Адам жанын арашалап жүрген ақ халатты жандардың көмегіне жүгінбейтін жан жоқ шығар. Сырқатына шипа іздеген талайды емдеп, тіпті, екінші рет өмір сыйлаған дәрігерлердің еңбегі ерен. Ендеше, қашанда құрметке лайық жандардың жұмыс барысымен танысуға бел будық. Бүгінгі сапарымыз Қазалы аудандық көпбейінді аурухананың терапия бөлімі құрамындағы нейроинсульт бөлімшесінен басталды.Қазір қазалылықтар арасында жүрек қан тамыры ауруларының көбеюіне байланысты, оның алдын алу мақсатында жиырма орындық арнайы бөлімше, 2022 жылы жұмысын бастаған болатын. Бүгінде мұнда невропотолог дәрігері Гүлмария Дәрменова өте ауыр және орта жағдайда түскен науқастарға ем-дом жүргізуде.Жаңа жабдық жанға дауаЕң әуелі, Қазалы аудандық көпбейінді аурухана бас дәрігерінің орынбасары Айгүл Медетбаеваға жолықтық. Айгүл Егізбайқызы аурухана ережесі бойынша қарамағындағы қызметкерлерімен әдеттегідей өтетін бес минуттық жиыннан шығып, Гүлмария Ертуғанқызын шақыртып алды. Арнайы бетке қорғаныш маска мен аяққа шүберек бахила және медициналық жамылғы берілді. Нейроинсульт бөлімі үшінші қабатта орналасқан. Мұнда ауыр жағдайдағы науқастарды лифт арқылы жеткізетін көрінеді. Жолай осы бөлімнің невропатолог дәрігері Гүлмария Дәрменова науқастардың жай-күйі жайлы баяндап берді.– Бұл біздің бөлім. Бірақ терапия бөліміне кіреміз. Барлығы 20 орын бар. Бесеуі жансақтау бөлімінде, қалғаны қарқынды емдеу палаталары, – дегенше ең бірінші палатада жатқан науқастарға: – Саламатсыздар ма. Жағдайларыңыз қалай? Қорықпай жасатып келдіңіз бе? – деп амандық-саулық сұрасты.– Церебральды ангиограф аппаратымен жасалған операциядан шығып тұр. Онда науқастың басының тамырларын тексереді. Коронография сияқты жолдармен аяқ шабы арқылы арнайы дәрілік сұйықтық жіберіліп, бас тамырларын бақылайды, – дейді Гүлмария Дәрменова.Бірнеше күн бұрын жедел жәрдеммен жеткізілген жетпіс жасты алқымдаған апа емдеуші дәрігеріне алғаусыз алғысын жаудырды. Есімін Ажар деп таныстырған ол, ауруханаға жоғары қан қысымымен жүре алмай, басы айналып, есеңгіреп жеткен екен.– Менде күнделікті қалыпты қан қысымым – 110/70. Мұнда келерде 160-қа дейін көтеріліп кетті. Ең алғашында құлағымда шу пайда болды. Содан осы дерт екі жылдан бері жабысып, мазамды әбден қашыруда. Қанша жерге барып, тексерілсем де, дәрігерлер шипасын таппай жатыр. Енді, осы операциядан кейін жағдайым жақсаратын шығар деген үміттемін. Себебі, осы жолмен енгізілген дәріден кейін қан қысымым әжептәуір түсті, – дейді Ажар Тоқмамбетова.Гүлмарияның айтуынша, ангиограф арқылы жасалған тексерістің көмегі зор.– Біздің міндетіміз – инсульт пен инфаркттің алдын алу және қазалылықтар арасында сал ауруын болдыртпай, тұрғындардың өздігінен жүріп-тұру қабілетін сақтап қалу. Арнайы аппаратпен жасалатын отаға емделушілердің басым бөлігі қорқып, келіспей жатады. Сондықтан, барынша, жан-жақты ғылыми дәлелдермен асықпай, түсіндіруге тура келеді. Ажар апа да, басында келіспей, үрейленген болатын. Сосын ойлана келіп, келісті. Нәтижесі – жағдайы жақсарды. Жақсарғаны соншалық үйіне қайтқысы келуде. Бірақ, әзір бүгіндікке төсегінде қозғалмай 24 сағат жатуы тиіс. Тәртібі сондай, – дейді Гүлмария Ертуғанқызы.Ажар апаның қасындағы Майра есімді әйел де жүре алмай, жедел ауруханаға жеткізілген. Оның жағдайы тіптен ауыр болған. Ол – 220 қан қысымымен түскен. Оның қан қысымы көтерілгенде бірден – 200-ден шығады екен.– Менің келгеніме екі күн болды. Әуелгіде отыра алмайтынмын. Құлай беремін. Қазір шүкір, осы алақандары шипалы дәрігерлер мен медбикелердің көмегінен кейін жақсардым. Көріп отырғандарыңдай, басымды көтеріп отырмын. Бірнеше жылдан бері осы дертіммен ауруханада есепте тұрамын. Бірақ, бұлай басымның айналып, құлауым бірінші рет болып тұр. Ешқандай соққы алмағанмын. Осылай аяқасты ауруға шалдықтық, – дейді Майра Әбжами.Аурудың алдын алу өміріңді ұзартадыБілікті дәрігер Гүлмария Ертуғанқызының кеңесінше, ангиограф аппаратынан үрейленбей, бір тексеріліп алғаны сырқаттың еміне пайдасы мол.– Ауыртпай, жасалатын операция арқылы бас тамырларында аневризма&nbsp;бар ма,&nbsp;соны нақты анықтап береді.&nbsp;Сол арқылы біз инсульттің алдын ала аламыз. Жастарда қазір гемаррогиялық&nbsp;инсульт миға қан құйылып кету жағдайы көптеп кездеседі. Ал, аневризма ол ми тамырларындағы қуыс. Сол кейін жарылып кетеді. Осыдан барып, миына қан құйылғандықтан инсульт алады. Олардың кейбіреуінде туа пайда болса, келесілерінде жүре шығады. Мәселен, түсіндіретін болсам, бойлап келе жатқан қан тамырының бір жерінде домалақтанған қуыс болуы мүмкін. Оның салдарынан бас жиі ауыра береді. Уақыт өте, сол қуыс жарылатын болса, жағдай ушығады. Соңғы кездері байқап жүрміз. Жастардың қан қысымы жиі көтеріледі. Ем жасасаң түспейді. Кеңесе келе, осыны зерттеу мақсатында кішігірім ота арқылы ангиографпен тексергенде аневризма салдарын көреміз. Осы жыл басынан бері 4 адамға жасадық. Бастапқыларын сәуір айынан бастап, порталға қойып, Қызылордаға барып, сол ми тамырындағы қуысты бітетіп келеді деп күтілуде, – дейді Гүлмария.Оның мәлімдеуінше, жақында жолданған бір науқасының операциясы сәтті шыққан. Ал, аневризманың шығу тегі саналуан екен. Денсаулыққа немқұрайлы қарап, қан қысымының жиі көтерілуі қан айналымының бұзылуына әкеп соғады. Дұрыс тамақтану тәртібінің жоқтығы, қозғалыс пен қимылдың аздығы салмақтың көбеюіне әкеледі. Бұның бәрі түбінде зиянды дертке шалдықтырады.Айта кететін жәйт, операция жасатқан адамдардың кейбірінен ми тамырларынан қосымша стеноз тапқан жағдай бар. Стеноз деген – тамырдың қысылып қалуы. Мұндайда егер, тромб болып, үзіліп қалса, ишемиялық инсультқа ұшырайды. Ишемия деген – қанның бармай қалуы. Гемаррогияда қан құйылып кетеді. Осындай аурулардың алдын алуда ангиограф жабдығы септігін тигізуде. Аталған құрылғымен жүректің жай-күйін де, тексеруге мүмкіндік бар. Бірақ, оны көбі түсінбей жатыр, дегенді жеткізді невропатолог дәрігер.&nbsp; Осымен нейроинсульт бөлімшесіне екінші рет түсіп отырған Ажар Тоқмамбетова палаталас серігі Майраға қорықпай, ота жасатуына кеңес берді.– Қайта-қайта қан қысымым көтеріліп, жаным қиналғандықтан келістім. Енді нәтижесін күтудемін. Дегенмен, отадан соң жағдайым да жақсарып қалды. Емдеуші дәрігерім Гүлмарияға бақыт тілеймін. Еңбегінің жемісін көріп, абыройы асқақтай берсін, – деген ақ батасын жаудырды жетпіс үш жастағы Ажар апа.Ақжарқын апалардың жағдайымен қаныққан соң келесі бөлмедегі емделушілерге беттедік. Мұнда бас сұққан Гүлмария Ертуғанқызы олардан амандық-саулық сұрасқаннан кейін, өздерін мазалап жүрген сырқаттары болса, баяндауын сұрады. Өзін Ұлмекен Елдесова деп таныстырған аралдық ана:– Айналайын, ешқандай шағымымыз жоқ. 220-мен түскен едім. Қазір халім біршама жақсарды. Коронографияны жасаттым. Енді үйге қайтуға асығып тұрмын. Қазалының дәрігерлері жақсы екен. Бар жағдайды жасап, қолдан келер ем-домдарын жүргізді. Ақхалаттыларға алғысым шексіз, – дейді аралдық Ұлмекен Елдесова.Қазалы аудандық көпбейінді аурухананың нейроинсульт бөлімінде Аралдан бөлек, Ақтөбеден келген емделуші бар. Мұнда дәрігерлер ауыр жағдайда жеткізілсе, оның қай жаққа қарағанына қарамастан жедел емін тағайындайды.Гүлмария Дәрменовамен қатар, бір ауысымда екі дәрігер мен алты медбике мен алты кіші мейіркеш, бір аға және екі ас таратушы мейіркеш, барлығы отыз бір қызметкер аурулардың тездетіп аяққа тұруына жағдай жасауда. Ол жұмысын таңғы сегізде бастағаннан кешкі алтыға дейін бітіреді. Таң атқаннан, кеш батқанға дейінгі жұмыстарының арасында отаға қатысады, науқастардың ауру тарихын компьютерде тереді. Осылайша, тынымсыз еңбек пен маңдай терге толы білікті дәрігердің бір күнімен таныстық. Мұндағы жайдарлы емделушілердің жүзін көріп, ауырмаудың жолын іздеу қажеттігі тағы бір мәрте еске оралды.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/f71aeb69_eb84_4078_8352_0d3ceed30b7a_1_c60160df33.jpg" alt="f71aeb69-eb84-4078-8352-0d3ceed30b7a (1).jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/9a8ff12c_9de0_4b4e_bbd3_83a92ed69aec_f401f7029b.jpg" alt="9a8ff12c-9de0-4b4e-bbd3-83a92ed69aec.jpg">

Құрметке лайық ақхалаттылар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың әр Жолдауында Мемлекеттің алдағы міндеттері қалай жүзеге асатыны, қайда бет түзейтіні безбенделеді. Мемлекет басшысы халқымыздың көкейінде жүрген, азаматтар көптеген кездесуде жиі қозғайтын мәселелердің түйінін тарқатады. Иә, елімізде шешімін күткен проблемалар көп-ақ. Осыған орай біз ауыл шаруашылығы саласындағы түйткілді шаруалардың бірқатарына тоқталмақпыз.Президент алдымен,&nbsp;су үнемдеу бойынша бірнеше бастама көтеріп, еліміз үшін судың тапшылығы қай кезде де маңызды мәселе екенін, оңтайлы шешу жолдарын жіті қарастыру қажеттігін ескертті. Мемлекет басшысы айтқандай, тіршілік нәрі судың нарқы мұнай, газ немесе металлдан кем емес. Сол себепті "Су ресурстары және ирригация министрлігін" құруы маңызды қадам. Құптарлық шешім дер едік. Өйткені елімізде су тапшылығы мәселесі жыл өткен сайын күрделеніп, құрғақшылық қысқан сайын күш алып келеді. БҰҰ мәліметтері бойынша, 2030 жылға қарай Қазақстан су тапшылығына тап болуы әбден мүмкін. Енді құрылған жаңа министрлік осы мәселе бойынша жүйелі түрде жұмыс атқарады дегенге сенім мол.&nbsp;Саяси құжатта айтылған тағы бір маңызды мәселе Мемлекет басшысы: «Егін шаруашылығында маңызды реформа жасайтын кез келді. Егіс түрлерін көбейтуіміз керек. Сондай-ақ көбірек пайда әкелетін дақылдар еккен жөн. Суды көп қажет ететін егіс алқабын біртіндеп азайтып, бір ғана дақыл түрін егуді шектеу қажет. Диқандарды жергілікті тұқыммен қамтамасыз ету маңызды. Сонымен қатар жаңа сұрыптарды шығарып, оны өсіру мәселесін шешкен жөн» деді.&nbsp;Расында да, мол өнім аламыз десек, жердің жағдайын жақсарту керек. Тыңайтып, тұқымды жаңалап, озық технологияны қолдану қажет. Президент алдағы үш жылда агроөнеркәсіптегі өңделген өнім үлесін 70 пайызға жеткізу керектігін қадап айтты. Мемлекет басшысының келтірген дәйегі бойынша, елдегі ауыл шаруашылығы техникасының 80 пайызы тозып тұр. Жыл сайын оның 8-10 пайызын жаңартып отыру қажет екенін міндеттеді. Несін жасырамыз, шаруалардың қолын байлайтын бір кедергі осы техниканың ескілігі, қала берді жоқтығы. Тозығы жеткен темір тез сынғыш келеді. Диқандар сынған техникамен қалай мол өнім өсіріп жинай алады? Әлеуметтің әлеуетін арттыру да күйіп тұрған мәселенің бірі демей немене?&nbsp;Жер-Анадан несібесін терген дала еңбеккерлеріне техника ауадай қажет. Аудандағы шаруасы щалқыған шаруа қожалықтар әзірге техникадан тарықпас. Алайда енді ғана тәй-тәй басып, өз кәсібін бастап келе жатқан шағын шаруа қожалықтары техникаға қашанда зәру. Сол үшін ауданнан технопарк ашып, қолдау көрсеткен ләзім. Себебі шетелдерде, тіпті өзге өңірлерде де бұл үрдіс тұрақты түрде дамыған. Алайда, Мемлекет басшысы мәлім еткендей, солтүстік өңірдегі ауыл шаруашылығы құрылымдарының қолындағы техниканың 70 пайызының тозығы жетіп, қаусап тұр.&nbsp;Әрине, ескіні жаңаға ауыстырғанның әбестігі жоқ. Есесіне жұмыс өнімді, шығын аз болады.&nbsp;Технопарк ашудың тиімді тұсы көп-ақ. Мәселен, қазіргі күні астық алқабын ұстарадай сыпырып жүрген жатка комбайндар гектарына 25 мың, ал бастыратын комбайндар гектарына 70 мыңды сұрайды. Мұндай бағаға «шықпа жаным, шықпа» деп отыратын шағын шаруа қожалықтардың қауқары қайдан жетсін?! Ал сатып алуға жатка комбайн үшін 120-150 млн, бастыратын комбайндар үшін 200 млн, жер жыртатын трактор алуға 35-40 млн теңгең қалтаңда болуы тиіс. Әрине, шағын шаруа қожалықтарға бұл сома айтарлықтар салмақ. Осы орайда аудан әкімдігі, ауыл шаруашылығы бөлімі облыстық деңгейде осы мәселені көтеріп, оңтайлы шешімін шығарса деген көптің тілегін жеткізуді жөн көрдік.Солтүстік өңірінде астық комбайндарын шығаратын «Казтехмаш» машина жасау зауыты» елге етене таныс. Бұл зауыт астықты өңірлер үшін еуропалық үлгідегі комбайн және басқа да ауыл шаруашылық техникасын шығарды. Комбайн Ресейдің шекаралас аудандарына, Ауғанстан, Моңғолия, Қытайға экспортталды. 2015 жылы «Казтехмаш» елуге жуық комбайн құрастыруды жоспарласа, оның 28-ін ғана құрастыру мүмкін болды. Шынын айтқанда, бәсекелестікке төтеп бере алмады. Жоғарыда айтқанымыздай, бар қырсық бағада болып тұр. Сөйтіп, қатал нарық айдынында өз өрісін таба алмаған «Казтехмаш» жұмысын тоқтатты. «Казтехмаштың» құрылтайшылары аты елімізге мәлім «Самұрық Қазына Инвест» және «Казинтертехсервис». Біріншісі зауыттың акциясының 49 пайызына ие, екіншісі тасымалдау көлігін сатумен айналысады. Екеуі де Қазақстан нарығында тәп-тәуір тәжірибе жинаған ұжымдар. Елімізде тек машина жасайтын зауыт "Казтехмаш" қана емес, Көкшетаудағы "Вектор" комбайн зауыты мен Қостанайдағы "Агромаш Холдинг" отандық ауыл шаруашылық машиналарын жасау кәсіпорны бар.&nbsp;Мақсатымыз – ауыл шаруашылық машиналарын жасайтын зауыттардың жұмысын, тоқтап қалу себебін нақтылау емес. Басты көздегеніміз, егінге қажетті техникаларды тиімді қолдануға арналған технопарктің іргесі қаланса.&nbsp;

Шиеліде технопарктің іргесі қаланса...

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазалы ауданы әкімі Мейрамбек Шермағанбеттің төрағалығымен ауылдық аумақтарды дамыту және салық базасын ұлғайту мәселелері жөнінде арнайы мәжіліс өтті.Жиында алдымен ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстар сараланды. Бұл бойынша аудан әкімі аудандағы жүргізіліп жатқан құрылыс, жол құрылысы, ауылдық елді мекендерді газдандыру, ауылшаруашылық саласын дамыту және «Ауыл аманаты» жобасы аясында халықтың әл-ауқатын арттыру бағытындағы жұмыстарды жандандыру бойынша тиісті сала басшыларына нақты тапсырмалар жүктеді.Мәжілістің күн тәртібінде салық түсімін арттыру және «көлеңкелі» бизнестің жолын кесу мәселелеріде қозғалды. Бұл орайда аудан басшысы ауданда тиімді бюджет және салық саясатын жүргізу, қаржы қазанына түсімдердің толыққанды түсуін, қаржының тиімді жоспарлануын әрі игерілуін нәтижелі ұйымдастыру керектігін жеткізді. Сонымен қатар жергілікті бюджеттің салық базасын ұлғайту бағытында жұмыс жасап, кент, қала және ауылдық округ әкімдері мен аудандық кірістер басқармасының басшысына салық базасын кеңейту, берешекті өндіру бойынша қарқынды жұмыс жасауды тапсырды. Сондай-ақ бюджеттерінің кіріс көзінің тиімді жоспарлануына және орындалуына жауапкершілікпен қарап, тұрақты бақылау жүргізу қажет екендігін айтты.Жиын соңында аудан басшысы әрбір мәжілісте берілген хаттамалық тапсырмалардың орындалуын қадағалап, аудан әкімінің орынбасарларына тапсырмалардың өз деңгейінде әрі мерзімінде орындалуын қатаң бақылауға алуды тапсырды.

Қазалыда ауылдық аумақтарды дамыту және салық базасын ұлғайту мәселесі талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық дәлізінің Қызылорда мен Ақтөбе облысы аралығын жалғайтын жол құрылысы биыл басталады.&nbsp;Халықаралық автодәлізбен тәулігіне арлы-берлі 10 мыңға жуық көлік жүріп жатыр. Бұл жол талап бойынша кемінде 4 жолақты болуы тиіс еді. Осының салдарынан тар жолда тайғақ кешкен тағдырлар аз емес. Мезгіл мәселесі мәжіліс мінберінде бірнеше мәрте көтерілді. Жұртшылықтың жанайқайынан президент те қағыс қалған жоқ. Жуырда өңірге келген жұмыс сапары барысында жауапты тұлғаларға түйіткілді тез арада шешуді тапсырған болатын. Қазір ауқымды жобаның құжаттама жұмыстары жүргізілуде.&nbsp;Бүгінде «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» дейтін автобанның республикалық маңызы бола тұра, тым тар салынғаны көп қисынсыз тіршіліктің бетін ашып тұрғандай…Мәселе жетті, пәрмен берілдіЖолаушы қозғалысына қиын тиген жолды жергілікті жұрт бірталай жыл жырлады. Қызылорда қаласынан басталатын Ақтөбе облысының шекарасына дейінгі жолдың жағдайы келіспеді. Рас, тақтайдай тегіс. Жыл сайын күтімі де бар. Әттең-айы, екі жолақты. Тап-тар. Оның үстіне неше түрлі жүк көлігі көбейді. Бір-бірінен басып озам деп қарманған көп жүргізуші қарама-қарсы көлікке не малға соғылып, сіз бен бізге белгілі жағдайға ұшырайды. Солай жүргенімізде…Өткен жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Сыр еліне сапары кезінде облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев «Қорқыт ата» әуежайының жаңа жолаушылар терминалының құрылысымен таныстырған еді. Сапар барысында аймақ басшысы инфрақұрылымға қатысты жаңа өзгерістерді Президентке баяндады. Атқарылып жатқан, мысалы, әуежай құрылысынан бөлек, жаңа автовокзалдың жыл соңында аяқталатынын, жылу-электр станциясы жобасын тілге тиек етті.Облыс әкімінің сөзінше, ел-жұрт жиі көтеретін күрмеулі жайдың бірі – «Қызылорда-Жезқазған» жолы болса, енді бірі – біздің аймақты кесіп өтетін «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» көлік дәлізінің басты мәселесі. Ол &nbsp;Ақтөбе облысына дейінгі жолдың екі жолақты етіп салынуы болатын.<blockquote>– Өзіңіздің қолдауыңызбен былтырдан бері «Қызылорда-Жезқазған» жолының құрылысы басталды. Екі облыс арасы 424 шақырым. Ал оның ішінде Қызылорда аумағындағы автомобиль жолының ұзындығы – 216 шақырым. Қазір шекараға дейінгі жол құрылыстарының 30 пайызы аяқталып, жыл соңына дейін 104 шақырымды бітіру көзделген. Екінші мәселе – Қызылорда қаласынан Ақтөбе облысының шекарасына дейінгі «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» автожолының 566 шақырымын І санатты 4 жолақтыға ауыстыру. Биылғы Жолдауда берген тапсырмаңызға орай, Көлік министрлігі бұл мәселе бойынша 566 шақырым жолды қайта жаңғырту, яғни, төрт жолақтыға ауыстыру жұмыстарына жоба-сметалық құжаттары келесі жылдан бастап әзірленетінін жеткізді. Бұл республикалық маңыздағы екі жолды қайта жаңғырту тек біздің аймаққа ғана емес, көрші облыстардың әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсер бермек, – деген еді өз сөзінде Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Дәл осы кездесуде Президент те жолдың тым тар екенін айтып, барынша назарда ұстауды Премьер-министрдің орынбасары Роман Склярға нықтап тапсырды. Сырбойылықтар бұл жаңалыққа қатты қуанды.Қош, біздегі мәлімет бойынша бұл жолдың жобалық құны 1 трлн теңгеден асады. Бүгінде Қызылорда қаласынан Ақтөбе облысына дейінгі аралықта жеңіл және ауыр жүк көліктерінің саны артқан. Тәулігіне 10 мыңнан көп. Бұрын бір күнде 5-6 мың машинадан аспаса керек. Өкінішке қарай, тар жолдағы апатты жағдайлардың көрсеткіші жанға батады. Бір ғана мысал, 2016 жылы дәл осы жолда 56 жол-көлік оқиғасы тіркелсе, 2019 жылы 71, ал 2022 жылы &nbsp;99 апат болған.Ұлытау облысымен шектесетін «Қызылорда-Жезқазған» жолының өңірге тиесілі 216 шақырымына 6 лот бойынша конкурс жарияланса, бесеуінің мердігері белгілі болды. Төртеуін қытайлық компания, қалған бір лотты ұтқан жергілікті жол салушы мердігер – «Қыран» ЖШС. Еуропалық қайта құру және даму банкі арқылы қаржыландырылады, тапсырыс беруші – «ҚазАвтоЖол» ҰК» акционерлік қоғамы.<blockquote>– Қазір «Қызылорда-Жезқазған» бағытындағы автожолдың облысқа қарасты 204 шақырымы қайта жаңғыртудан өтуде. Былтыр маусым айынан бері Мемлекет басшысының тапсырмасымен басталған жол құрылысы 2022-2025 жылдар аралығын қамтитын болады. Құрылыс аяқталса, жол жүру уақыты да қысқаратыны белгілі. Мысалы, қазір Астанаға 20 сағаттан астам уақытта барсақ, жаңа жолмен 11 сағатта жетуге болады. Көлік саны артып, жолаушылар тасымалы да қалыпқа түседі. Айта кетейік, аймақ шекарасына кіретін жолдың сапалы салынуы әрі уақытылы жүріп, өз мерзімінде бітуі облыс әкімінің тікелей назарында, – дейді облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Жәнібек Сыздықов. Қазір құрылысы қарқын алған жолда ауыр техникалар әрлі-берлі жүруде. Әр жерге шетелдік асфальт өндіретін зауыт орналастырылған. Сондай-ақ, құрылыс заттарының барлығы – жергілікті өнім. Жаңақорған ауданындағы «Шалқия» кен орнынан тасылуда.</blockquote>Халыққа ең қажеті де – осыЖол құрылысы саласының ардагері, ҚР Құрметті жолшысы Оспан Сарекеұлымен сөйлескенімізде, «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» жолының бұл аралығының әуелгі жобасы 4 жолақты болған. Қаржы үнемдеу мақсатымен екі жолақтыға қысқарыпты. Сол уақытта біздің кейіпкеріміз осы салада қызмет атқарған.<blockquote>– Бұл – жақсы жаңалық. Ел көптен күткен қуаныш. Халыққа қажеті де осы еді. Келесі жылдан бастап жұмысты мықтап қолға алса, облыс орталығы мен Ақтөбе облысына дейінгі шекарада көптеген құрылыс жүреді. Кем дегенде 3-4 жыл. Жергілікті халыққа жұмыс көзі табылатыны анық. Екіншіден, бүгінгі екі жолақтың жағдайын халық көріп отыр ғой. Кейде өзім де жолға шыққанда байқаймын, үлкен жүк көліктері колонна күйінде тіркесе жүріп, арасына машина кіргізбейді. Оны басып озам деген кейбір жеңіл көлік қарама-қарсы жүйткіп келе жатқанға бетпе-бет соғысады. Өзің ойлашы… Ана жағдайдан соң адам тірі қала ма? Ал осы автобанның бойындағы елді мекендердің малын қағып кету оқиғаларын мен айтпай-ақ білесің. Мал бақпа деп, ауыл халқын тағы тыя алмайсың. Мұның барлығы сол үлкен автобанның екі жолақты болып салынуында, – дейді Оспан Сарекеұлы.</blockquote>Қорыта айтсақ, республикадағы 96 мың шақырым автожолдың ішінде біздің Қызылордаға тиістісі 3420 шақырымға жуық. Оның ішінде республикалық 1014,5, облыстық 555 және аудандық маңыздағы жол ұзындығы 1849 шақырымды құрайды. Облыс жолдарының былтырғы индикаторлық көрсеткіші 82 пайыз. Биылғы меже – 87,5 пайыз. Қазір жол құрылысы қарқынды жүруде. Жыл басында жол инфрақұрылымына қатысты республикалық және облыстық бюджеттен барлығы 36 млрд теңгеге жуық қаржы бөлінген. Бұл – былтырғыға қарағанда екі есе көп сома. Бұған ұзындығы 569 шақырым автожол, көшелер және көпірлер жөнделуде.Бір сөзбен айтқанда, жол инфрақұрылымы – өте маңызды әрі күрделі сала. Кез келген мемлекеттің даму деңгейі жол сапасымен бағаланады. Ал облыс бойынша биыл жолға бөлінген қаржы мол. Қарымтасы қалай боларын алдағы уақыт көрсетеді. Президент тапсырмасымен құрылған «Жол активтерінің ұлттық сапа орталығы» республика аумағында салынып жатқан немесе жөнделіп, жаңартудан өткен автожолдардың сапасын сараптап-ақ берер. Аталған жолдардың әр қадамы адалдықпен төселсе, бұқара да базына айтпас дейміз.Фото: Сыр бойы&nbsp;&nbsp;

Қызылорда мен Ақтөбе облысы аралығын жалғайтын жол құрылысы биыл басталады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Қызмет табыстырған құтты шаңырақтың» бүгінгі кейіпкерлері – Бағдат пен Құндызай. Қос ғашықтың арасындағы сезім алауы өрт сөндіру бөлімінде тұтанып, үлкен өмірге бағытталған екен. Миға бағынуы қиын жүрек оты маздаса адамға ырық бермейтіні жасырын емес. Ал қызмет бабында талай қауіптің алдын алған жандардың қалай танысқанын, табысқанын әңгіме барысында сұраған едік.Бағдат та, Құндызай да – Тереңөзек кентінің тумалары саналары. Замандары қатарлас болса да, бір ауданда тұрса да, оған дейін бір-бірін көріп-білмеген жандарды алғаш таныстырған да, табыстырған да – өрт сөндіру бөлімі еккенін жақсы білеміз. Әрине, бұндайда тылсым күшті тағдырға балаймыз. Тылсым демекші жас жұбайлар бір-бірін алғаш көргенде бұрыннан таныс адамдар секілді күй кешкенін жасырмады. Бұл да махаббат дейтін түсініксіз түсініктің құдіреті болып саналады.<blockquote>– Жолдасыммен 2018 жылы таныстым. Сол жылы аудан орталығындағы №12 өрт сөндіру бөліміне қызметке орналасқан болатынмын. Оның алдында оқуға кеткен екен, ол бірнеше күннен кейін бөлімге қайтып келді. Бір қызығы, Бағдатты алғаш көргенде бұрыннан таныс адам сияқты жүзі жылы адам секілді ұшырасты. Кейін айтсам, ол кісіде де сондай сезім болған екен. Бәлкім, бір көргеннен ғашық болу дейтін сезім шығар бұл құдірет. Адамды жұп-жұбымен жаратқан Алла жұбыңызды өзіңізге сездіріп қояды деп жатады &nbsp;емес пе? Бірақ, жақын адам сияқты сезінгенімізбен, қазақы ұяңдық басым, біразға дейін сөйлесіп кете алмай жүргеніміз. Бір жылдан аса уақыт танысып, біліскеннен кейін ата-анамыздың батасын алып, бас құрадық, – дейді Құндызай Акбарова.</blockquote>Өрт сөндірушілер отбасында қазіргі таңда болашақта ата-ана жолын жалғайтын Ахат пен Хаким есімді перезенттер өсіп, тәрбиеленіп келеді. Қазір Бағдат Қайратұлы – төтенше жағдайлар департаментіне қарасты аудандық бөлімнің «Қол сұғылмайтын қор» қоймасының меңгерушісі, ал Құндызай – радиотелефонист болып қызмет етеді.Радиотелефонист демекші, бір салада қатар жүрген жұптардың арасында әрине қызметке қатысты қызықты оқиғалар орын алады. Кейіпкерлерімізден сондай бір жағдайды еске түсіруін сұрадық.<blockquote>– Мен бастапқыда өрт сөндіруші болып жұмыс жасаған едім. Ал Құндызай – радиотелефонист, яғни ол шақыртуларды қабылдап, өңдейді, мен сол өртті сөндіруге баратынмын. Қыз-жігіт болып сөйлесіп жүрген кезіміз. Қыз – қылығымен дегендей, бірде болмашы себеппен ол маған ренжіп қалды. Бірнеше күн сөйлеспедік. Қоңырау соқсам, телефонды алмайды. Содан менің кезекшілігімде шақырту түсіп, өрт сөндіруге аттандық. Бір уақытта рациядан Құндызайдың даусы шығып жатыр. Қуанғанымды көрсеңіз! Махаббат – ұлы күш екені рас. Мәз болып жүріп, аман-есен миссиямызды орындап, жұмысқа келдім. Күйе-күйе болған түрімді көрген Құндызай ренжігенін ұмытып, татуласып кеткенбіз. Қазір де жұмысқа бірге барып, бірге келетін кездер де болады. Немесе мен кезекшіліктен шыққанда ол кезекшілікке түсуі мүмкін. Жұмыстың қауырттығы мен маңыздылығын ата-анамыз да, балаларымыз да түсінеді. Жалпы үйдегі жағдай мен жұмыс барысын шатастырмауға тырысамыз, – дейді Бағдат.</blockquote>Өрт сөндіріп, халыққа адал қызмет етіп жүріп махаббат отын тұтатқан жандар бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп, ата-аналарына қарайласып әрі болашақ өрт сөндірушілерде тәрбиелеп келеді.&nbsp;

Қызметте де, өмірде де қол ұстасқан жандар   

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Ә.Мүсілімұлы &nbsp;атындағы №101 мектеп-лицейінде бастауыш бірлестігінің ұйыстастыруымен 4-сынып оқушылары арасында «Өнерлі қыз, өнегелі жеңге» атты сайыс өтті.Сайыстың мақсаты – халқымыздың бойына ғасырлап сіңген ұлттық мінез, ұлттық тәрбие, жақсы дәстүрімізді &nbsp;жаңғыртып, ұлағатты қасиеттерді сіңіріп, үлгі-өнеге алуға, шыншылдыққа баулып, ар тазалығын жоғары ұстайтын қылықты &nbsp; &nbsp;қыз тәрбиелеу және жеңге мен қайынсіңлі арасындағы қарым-қатынасты нығайту.Халықтың мәдени мұрасын, салт-дәстүрін, халық өнегесін насихаттап, отбасы мәртебесін нығайтуды мақсат еткен сайыс 5 бөлімнен тұрды. Бірінші бөлімде қатысушылар өз-өздерін таныстырып, әділ қазылардың жоғары бағасына ие болды.Келесі бөлім «Зерделінің ойы озық» деп аталды. Мұнда қазақтың салт-дәстүріне байланысты берілген сұрақтарға жауап берді.Сайыстың үшінші бөлімі «Ата дәстүр – асыл қазынам» деп аталды. Онда қатысушылар өздері қалаған салт-дәстүрге байланысты қойылым қойып, көрерменнің ыстық ықыласына бөленді. Ал төртінші бөлімде жеңгелер мен қайын сіңлілері үйден дайындап алып келген түрлі тағамдармен таңғалдырды. Әділ қазылар тәттілерден дәм татып, өз бағасын берді. Соңғы бөлім «Жеңешем өрген бұрымым» деп аталды. Аталған бөлімде жеңгелер қайын сіңлілерінің шашын өріп, өнерлерін ортаға салды.Халыққа деген құрмет оның салт-дәстүрін қастерлеумен бағаланады. Ал, салт-дәстүр қатысушы арулар мен жеңгелерінің бойында қаншалықты деңгейде сақталғаны сайыс барысында көрінді. Дәстүрге сай киіну үлгісі, әдеп-ғұрыптар мен салт-сананы танып білуі жан-жақты бағаланды. Қатысушы арулар қазіргі кезде ұмыт бола бастаған «Байғазы», «Босаға майлау» секілді салт-дәстүрлерді қайта жаңғыртқандай әсер қалдырды. Маңызы зор тағылымды іс-шарада мектеп-лицей ұстаздары қазылық етіп, сайыс ережесіне сай лайықты бағаларын берді.Сайыс соңында салт-дәстүрді сақтап, дәріптеуге атсалысқан қатысушылар арнайы номинацияларға иеленіп, Алғыс хатпен марапатталды. Сондай-ақ, ұйымдастырушылардың сый-сыяпатына ие болды. &nbsp;

Мектеп оқушылары қазақтың салт-дәстүрін ұлықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақтың қабырғалы қара орманының бүгінгі күйі қандай? Мәліметтерге сүйенсек, ұлан-ғайыр жеріміздің қазір тек 4 пайызын ғана орман алып жатыр. Оның өзінде ағаштар қаулап өспейді. Республика бойынша орман шаруашылықтары 28 млн гектарды алып жатса, оның тең жартысы дала. Басым бөлігінде сексеуіл өседі. Адамзаттың тіршілігі – табиғатпен тікелей байланысты. Жасыл желексіз айналаны елестету мүмкін емес.«Лесхоз» десе орман шаруашылығының мекемесі екенін біледі жұрт. Бірақ олардың немен айналысатынынан бейхабар. Сол үшін табиғатпен тығыз қатынаста жұмыс істейтін орманшылардың еңбегін елемей кету болмас. Қармақшы ауданындағы орман және жануарлар дүниесін қорғау мемлекеттік мекемесінің қызметі қандай? Орманшылар не істейді?<blockquote>“Қармақшы орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі” КММ-не бүгінде Абай Бекберген басшылық етеді. Ауданға қарасты орман қоры жерлерінің жалпы көлемі &nbsp;435 323 га жерді алып жатыр, оның 288 655 га орманды алқапты құрайды. Осы жерлерді қорғауға, сақтауға, күзетуге және молайту жұмыстарына мекемеде штат кестесі бойынша 67 қызметкер жұмыс жасайды. Олар ең алдымен – табиғатты қорғайды, содан соң орман қорын молайтады. Бүгінде мекеме тарапынан орманды күзету, қорғау және өсімін арттыру бойынша жұмыстар &nbsp;өз деңгейінде атқарылып келеді.&nbsp;</blockquote>Мекемеге қарасты 2 орманшылық болса, соның бірі – «Қорқыт ата» орманшылығы. Бүгінде орманшылыққа тәжірибелі маман, өз ісінің шебері Кәрім Өтегенов басшылық етеді.Орманды жайқалту үшін ондаған, тіпті жүздеген жылдар кетеді. Адам денсаулығына нәр беретін жасыл өскіннің құндылығын осыдан-ақ біле беріңіз. Ал өрт орын алған жағдайда орман күзету мамандарының балаша күтіп-баптаған жасыл саясы күлге айналып, бір демде-ақ жоқ болып кетуі мүмкін. Оның беті аулақ дейік. Осындай жайсыз жағдайларды болдырмау үшін уақытпен санаспай қызмет қылып жүрген орманшылардың еңбегі шынымен де ерлікке пара-пар ма дерсіз?!Қазір Кәрім Мақсұтбекұлы басқаратын орманшылықта 3 орман шебері мен 10 орманшы еңбек етеді. Шеберлер – орманшылардың атқарған жұмыстарын бақылап, қадағалап отырса, орманшылар қызметіне жасыл белдікті қорғау, күзету жұмыстары кіреді. Молықтыру ісі мен өрттен сақтау жұмыстары да осы сала қызметкерлері табандылықпен атқаратын шаруаға жатады.Орманшылық басшысының айтуынша, жұмыс барысында түрлі науқандар болады. Сексеуілдің тұқымын жинайтын маусымдық жұмыстар да соның бір парасы. Орманшылардың жауапкершілігі жоғары. Олар өздеріне белгіленген орамдар бойынша күзету жұмыстарын жасайды.<blockquote>– Осы уақытта өрттен қорғауға байланысты жұмыстар істеліп жатыр. Заңсыздыққа жол беруге болмайды. Соған орай кешенді жоспар құрылған. Заңсыз отын ағашын кесуге, шабуға жол бермеуде түсіндірме шаралары да қоса атқарылады. Күзде егін орағы аяқталған соң егістік жерлерін өртеу басталады. Сол кездерде өрт қашуы мүмкін. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, Арал ұлтанына сексеуіл отырғызу жүргізілді. Соны іске асыруда біздің жігіттер сексеуіл екті. Көктемде көшет отырғызылса, күзде тұқым себіледі. Соған мамандарымыз дайындық үстінде. Жақында солай қарай іссапармен жол жүреді. Орман шаруашылығы қызметкерлері үшін әрбір маусымның өзіндік ерекшелігі бар. Мысалы, қыста қорғау жұмыстары жүргізіледі. Мекемеде мұзхана деген болады. Ол мұз ойып, тал сақтайтын орын. Аққырауда көлден мұз ойып, соның ішіне жинаймыз. Жылт етіп көктем келе тал кесіп, соның ішіне тастаймыз. Бір жағынан көктеп кетпесін десек, бір жағынан ағаш құрғап қалмауы тиіс. Сөйтіп жыл көлемінде осы шаруа лар қайталап айналып келіп отырады, – дейді орманшылық басшысы.</blockquote>Әріптестері арасында орман шеберлері Ғани Есмаханов, Ерхан Қаражанов, Шыңғыс Мыңжасаровтар сыйлы-құрметті болса, орманшы қызметіндегі Қанат Каганұлы, Нұрболат Қосуақов, Ғабит Қайырбергенов, Сәбибек Бекмаханов, Айбол Ыбыраевтар еңбек үлгісін көрсетіп жүрген белсенді азаматтар. Ал Бекберген Айтжанов, Серік Қалмаханов, Қайрат Әбілдаев, Ерлан Құттаяқов, Ерлан Қуаңбаевтар өздеріне абыройдың биігін мақсат еткен жандар.Мекемеде орманды молықтыру бойынша &nbsp;жоспарға сәйкес көктемгі көшет қазу уақытында мекемеге қарасты 20гектар жерге орналасқан уақытша тұқымбағынан 3 747,0 мың дана, көшеттері қазылып, &nbsp;Арал теңізінің құрғаған ұлтанының 13 мың га жеріне &nbsp;отырғызылды. 2023 жыл жоспар &nbsp;бойынша 1 га жер ашылып оның ішінде: терек, сырталы &nbsp;және &nbsp; &nbsp;үйеңкі, қарағаш тұқымдары себіліп, яғни уақытша тұқымбақта 12 мың &nbsp;дана көшет бар.&nbsp;Күз айында Қуаңдаруя және Иіркөл елді мекенінен 20 гектар жерге сексеуіл тұқымбағының жері жыртылып, арықталып, 1200 кг 1 санатты сексеуіл тұқымы себілді. Қазан айында орман қоры және орман қорынан тыс жерлерден 18850 кг сексеуіл тұқымы теріліп, қараша айында Арал теңізінің құрғаған ұлтанының 13074 гектар жерге барлығы 47102 кг &nbsp;галафитти өсімдік ( қарабарақ) &nbsp;және сексеуіл ағашының тұқымы себіледі. Оның 37682 кг қарабарақ тұқымы, &nbsp;9420кг сексеуіл ағашының тұқымын себу жұмыстары жүргізілді.Ал орманды күзету және қорғау жұмысына келсек, &nbsp;орман және аң аулау заңдылықтарының алдын алу оны болдырмау мақсатында 23 рейдтік іс-шаралар жүргізіліп, 10 жағдай тіркеліп хаттамалар толтырылды. &nbsp; &nbsp;Орман заңдылығының өзге де түрлерінің бұзылуы бойынша ҚР ӘҚБтК-нің 370 бабының 2 бөлігімен 5 жағдай және аң аулау заңдылығының бұзылуы бойынша ҚР ӘҚБтК-нің 382 бабының 1 бөлігімен 5 жағдай тіркелді.Аудан көлемінде және мемлекеттік орман қоры учаскелерінде өсіп жатқан сексеуіл ағашының заңсыз кесілуіне тосқауыл қою мақсатында жүйелі жұмыстарды ұйымдастыру бағытында мекеме орман күзеті қызметкерлері тарапынан арнайы мобильді 2 топ құрылып, күнделікті заң бұзушылықтардың алдын алу және оны болдырмау мақсатында күзету, қорғау жұмыстары жүргізілді.Сонымен қатар орман және дала өрттерінің алдын алу бағытында түрлі іс-шаралар жүргізіледі. Орман және дала өрттерінің алдын алу оны жою жұмыстары бойынша облыс әкімінің орынбасары С.Қожаниязовтың 2023 жылдың 13 наурызында бекіткен іс-шара жоспарына сәйкес өрт қауіпті кезеңде орман және дала өртін жою дайындығына қатысты 30.03.2023 жылы Қармақшы ауданы әкімінің өкімі шығарылды. Қармақшы аудандық Төтенше жағдайлар бөлімімен келісілген орман және дала өрттерін болдырмау мақсатындағы іс-қимылының жоспары жасалды. Өрт болған жағдайда орманды жерлерге жақын орналасқан елді мекендердегі жедел өрт сөндіру тобының жетекшілері бұйрықпен бекітіліп және шаруашылық басшылары тікелей басшылық жасайтындығы жөнінде ескертілді.&nbsp; &nbsp;Мемлекеттік орман қоры жерлеріне өртке қарсы минералды жолақтарды 75 километрге жаңадан, ескі жолақтарды жаңарту 225 километрге жүргізілді. Аудан көлеміндегі мекемелері, шаруа қожалықтары мен аудан тұрғындары арасында 192 рет әңгіме, лекциялар мен түсіндірме жұмыстары жүргізілді. 100 дана үнпарақтар және 15 дана ескерту хаттар таратылды. Баспасөз бетіне 1 рет мақала жарияланды.<blockquote>– Орман және дала өрттерінің алдын алу оны жою мақсатында мекеме өрт сөндірушілері мен орманшыларды өртті сөндіру әдістерін үйретуге аудандық Төтенше жағдайлар бөлімімен 3 рет бірлескен өрт-тактикалық жаттығулары өткізілді. 2023 жыл мемлекеттік орман қоры жерлерінде орман өрті оқиғасы тіркелген жоқ, – дейді мекеме басшысы Абай Бекберген.</blockquote>2023 жылғы орман табысынан түсетін түсім 1675 мың теңге жоспарланса 12 айда орман табысынан түскен түсім 2144 мың теңге түсіп, жоспардан 28 пайызға артық орындалды. Атап айтсақ, &nbsp;орманды жанама пайдалану үшін 34 жеке тұлғадан өтініш түсіп,уақытылы өтініш қанағаттандырылып, &nbsp;9310 гектар жер беріліп 204700 теңге, Орман қорынан тыс жерлерден аудан тұрғындарына 472 гектар жерден жыңғыл &nbsp;отыны босатылып, 1939300 &nbsp;тенге түсті. &nbsp;Барлығы түскен түсім 2144000 теңге.Биотехникалық жұмыстар бойынша 2023 жылға №006 «Жануарлар дүниесін қорғау» бағдарламасы &nbsp;биотехникалық іс шаралар бойынша 1740 кг жем қаралып 2023 жылдың ақпан айында орман қоры жерінің аң құс мекендейтін алқаптарға, қосымша қоректендіру мақсатында 915 кг күріш қалдығы шашылып, қалған 915 кг күріш қалдығы желтоқсан айында шашылатын болады.Аудандық &nbsp;көлдер жүйесіне келсек, &nbsp;Қармақшы ауданында орналасқан маңызы бар 23 су айдыны орналасқан. 19 су айдындары табиғат пайдаланушыларға бекітіліп берілген. Облыс әкімінің орынбасары бекіткен 2023 жылдың 1 наурыз-31 мамыр аралығында балық шаруашылығы су айдындарына «Таза су айдындары» табиғат қорғау акциясы жариялануына байланысты, &nbsp; су айдындарының жағалауына «Таза су айдындары» &nbsp;атты &nbsp; &nbsp; &nbsp; 23 рет іс-шара жұмыстары ұйымдастырылып су айдындарының жағалауында тазалық жұмыстары жүргізілді.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қармақшыда былтыр орман өрті оқиғасы тіркелмеген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Осыдан екі жыл бұрын көрікті қаламыздың қақ ортасында «ұмыт қалған» Қызылорда құрылыс және бизнес колледжінің ұсқынсыз қалпын көретін едік. Оның осы күйін журналистер газет бетінде: «Соңғы отыз жылда ғимарат тіпті жеңіл жөндеу көрмеген, қабырғасына біреу бір алақан батпақ жапсырмаған. Есіктерінің сыры көбелектің қанатындай көтеріліп, едені баланың ақыл тісіндей айқасып жатыр» деп суреттеген. Қазір бұл оқу ордасы – әудем жерден бас көтеріп қарайтын әсем ғимарат.Оны бүгінгі бейнеге ендіріп, жаңаша мазмұнда білім игілігіне жаратып отырған білім меценаты, кәсіпкер, «Нұрай» ЖШС директоры Сейітқали Алшынбаев екенін жақсы білеміз.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев: «Лайықты азамат – өз білімін Отанымыздың игілігі үшін жұмсайтын адам. Алдымызда тұрған құбылмалы заманда жастарымыз еңбекқор болмаса, ешқандай бәсекеге түсе алмайтынын терең түсінуі керек» деген еді. Бұл сөз баланы еңбек пен білімге қатар үйрететін кәсіптік білім саласына деген ерекше көзқарасты білдіреді.Өткен жылы колледждің жаңаша келбетімен және материалдық-техникалық әлеуетімен арнайы танысқан облыс әкімі Н.Нәлібаев өз сөзінде: «Жастар арасынан келешек еңбек адамын дайындауды &nbsp;бүгіннен бастауымыз қажет. Бұл бағыттағы жұмыстар Сыр өңірінде жүйелі түрде жүргізіледі. Сейітқали Бегманұлы бұған дейін Қызылорда қаласынан «Шұғыла», «Нұр-Шұғыла» балабақшаларын, «Zerde» интеллектуалды мектебін ашқан болатын. Енді міне, Қызылорда құрылыс және бизнес колледжін сенімгерлік басқаруға алып, оқу орнын заманауи талаптарға сәйкестендірді. Аймақтың еңбек нарығына, оның ішінде құрылыс саласына қажетті, сұранысқа ие кадрлар даярлайтын оқу орнының алдағы атқаратын жұмыстары ауқымды», – деді ризалық білдіріп.Сенімгерлік басқаруға беру шарты бойынша келісілген инвестициялық жоба құны 3,5 млрд теңге болатын. Кәсіпкер бүгінде колледжге осынша қаржы салып, сапалы игеріп отыр. Осыны көзімізбен көрген біз оқу орнындағы жаңалықтарға қанығып, таңғалысымызды да жасыра алмадық. Сол көрген-білгенімізді көпшілікке баяндап бермекшіміз.Жалпы, колледж балаларды 12 мамандық, 24 біліктілік бойынша мамандыққа даярлайды. Солардың бірі – тігіншілік.Кезінде қазақ іші тігіншілікті өнер деп танып, тігін шеберлерін «ісмер» деп атаған. Баяғы әжелерінің қаны бар қазіргі балаларымыздан неге ісмерлік шықпайды? Себебі, үйрету, оқу жоқ.Өткен жылы осы колледжде тігін ісін оқытатын бір ғана сынып болатын. Биыл тұтас тігін цехын көріп отырмыз.Бұрын тәжірибе жасау шеберханасынан айырылған училище балаларды теория жүзінде оқытумен шектелген. Кейінгі жылдары практикалық сабақ алу үшін қаладағы өндіріс орындарына апарған. Ескі тігін машиналарынан іс үйренген оқушылар «Далатекс» секілді заманауи шеберханаларға барғанда өздері көрмеген жаңа тігін машиналарымен жұмыс істеуді меңгеріп кете алмай қиналған. Ал бүгінде бұл колледжде ең соңғы үлгідегі ондаған «Jack» маркалы тігін машиналары бар.Биыл колледждің өзін-өзі қаржыландыруын жүзеге асыру мақсатында «Тігін өндірісі және киімдерді үлгілеу» мамандығы бойынша тағы да қосымша тігін цехы жабдықталып, бизнес-жоспар жасалған. Мақсат – білім алушылардың кәсіби дағдыларын өндіріс талаптарына, WorldSkills халықаралық талаптарына сәйкестендіру, олардың оқи жүріп, жұмыс істеуін, кәсіби білік-дағдыларын шыңдауын және табыс табуын ұштастыру.Колледждің көше жақ бетінен есік ашқан дәмхана мен &nbsp;шаштаразды көргенде де көп жайды түсіндік. Бұл екі бизнес нысаны жаңа құрал-жабдықтармен жабдықталып, жалға беріліпті. Пайда оқу орнының арнайы есепшотына түсіп, материалдық-техникалық базаны толықтыруға жұмсалады.Сонымен қатар колледж ауласынан былтыр басталған екі қабатты спорт кешенінің құрылысы да еріксіз назар аудартады. Алдағы мамыр айында пайдалануға берілуі жоспарланған кешен колледж оқушылары үшін ғана емес, облыс жұртшылығына қызмет етуге қауқарлы болатынын қазірден-ақ айғақтап тұр. &nbsp;Оның 3 мың шаршы метр болатын залы, 300 көрермен сыятын кенересі, киінетін орындар мен сусебезгі бөлмелері, би үйірмесіне берілетін фойесі, т.б. тамаша жай-күйі қызықтармай қоймайды.Жақын арада «Жиһаз өндірісі», «Дәнекерлеу ісі», «Автомобиль көлігіне техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану», «Ғимараттар мен құрылыстарды салу және пайдалану» мамандықтары бойынша оқу-өндірістік шеберханалар құрылысын бастау жоспарлары да бар екен. Қазіргі кезеңде техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінде инклюзивті білім беру өзекті мәселеге айналып отыр. Оқу-ағарту министрлігінің жанынан инклюзивті және арнайы білім беру департаментінің құрылуы да бұл мәселенің көкейтестілігін көрсетсе керек. Ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыларды колледждерге оқуға қабылдаудан бастап оларды сапалы кәсіптік-техникалық біліммен қамтамасыз ету, педагогикалық-психологиялық қолдауды ұйымдастыру, арнайы құрал-жабдықтармен қамту сияқты түйіні шешілмеген мәселелер жетерлік.&nbsp; Біз сөз етіп отырған С.Ысқақов атындағы Қызылорда құрылыс және бизнес колледжінде аталған өзекті мәселелерді шешу барысында біршама ауқымды істер атқарылғаны анық.Биылғы оқу жылының басында инклюзивті-ресурстық кабинет ашылса, соңғы кезеңде сенсорлық бөлме жабдықталып, пайдалануға берілген. Мақсат – ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыларды оқыту, тәрбиелеу және дамытудың тиімді ортасын құру. Оқу-тәрбие үдерісіндегі педагогикалық-психологиялық қолдауды дұрыс ұйымдастыру, ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушылардың өздерін осы қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезіне алуы тиіс. Оларға түсетін психоэмоционалдық жүктемені азайту үшін қажетті алғышарттарды жасау жұмысы колледжде өз шешімін тауыпты. Психолог, дефектолог, педагог-ассистенттерді жұмыс үстінде кездестірдік.Инклюзивті-ресурстық кабинет сабаққа арналған жиһаздармен, құрал-жабдықтармен: арнайы оқу үстелдері, магнитті, интерактивті тақта, көз зердесі зақымданған білім алушыларға арналған компьютер, пернетақталармен, жеке және топтық сабақтар жүргізуге арналған жұмсақ жиһаздармен, пуфиктермен, массажды доптар, дидактикалық және иллюстрациялық материалдармен, гамак, қол және аяқ моторикасын дамытуға арналған балансирлермен жабдықталған.Тіпті өзіміз осы жаңалықтарға тамсанып, арт-терапия, музыка терапиясы аталатын бөлмелерге бөгелдік. Түрлі құстардың үнін шығарып, желдің уілін, судың сылдарын салатын релаксация, яғни, тынығу бөлмесінде көз жұмып біраз рахат күй кештік. Балалардың бақытты сәттеріне «саяхат жасадық». Бұл сапалы, сиқырлы құрал-жабдықтар Мәскеуден, әрісі алыс шет елдерден әкелінген. Мұның бәрі әрине, ең алдымен колледжді сенімгерлік басқаруға алған Сейітқали Алшынбаевтың тынымсыз еңбегін танытып тұр. Бұрын білім саласында мұндай жағдай болған жоқ, сондықтан, бұл – облыстағы пилоттық жоба болып саналады.Колледждің осындай оқу-тәрбиелеу жұмыстарын көріп, көзіне жас алған &nbsp;ата-аналардың қуанышы бір бөлек сөз.&nbsp;<blockquote>«Бұрын ата-аналар баламыз стипендия алып жүрсе болды дейтін, қазір білім алса екен дейді. Бұл – біздің Үкіметіміздің &nbsp;техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін жетілдіре түсу бағытына барынша көңіл бөлуінің нәтижесі», – дейді колледж директоры, педагогика ғылымдарының кандидаты Әлия Досмаханова.</blockquote>Осылайша біз сенімгерлік басқарудың сенімге селкеу түсірмеген білікті де жанашыр жұмыстарына куә болдық.&nbsp;

Заманауи үлгіде жабдықталған оқу ордасы

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Алдағы мереке күндерінде облыс тұрғындарын үздіксіз жылумен және табиғи газбен қамтамасыз ету үшін тәуліктік кезекшілік ұйымдастырылды.&nbsp;Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында сала мамандары мереке күндері коммуналдық қызметтердің жұмысы туралы баяндады.<blockquote>– Алдағы Наурыз мейрамы қарсаңында облыстағы коммуналдық қызметтер үздіксіз жұмыс істейтін болады. Облыс тұрғындарын «Қызылорда су жүйесі» мекесі үздіксіз ауыз сумен қамтамасыз етеді. Бас су жинау кешені арқылы қаланың орталығы, Тасбөгет кенті, Саяхат, СПМК-70, Сәулет, Сырдария, Ипподром мен қала орталығы, теміржол ауданы мен Шанхай және Коммунизм мөлтек аудандары ауыз сумен қамтылады. Сондай-ақ, демалыс күндері мүмкін болатын штаттан тыс жағдайлардың алдын алып, жою бойынша уақытылы шаралар қабылдаймыз, - деді Облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы басшысының орынбасары Бауыржан Ізмағамбетов.</blockquote>Сондай-ақ, облыс тұрғындарына электр энергиясы мен ауыз судың үздіксіз берілуі де қатаң бақыланады.&nbsp;<blockquote>– Ұлыстың ұлы күні Наурыз мейрамына орай облыс көлемінде 21-25 наурыз аралығында тәулік бойы электр жарығының үздіксіз берілуін қамтамасыз ету мақсатында жауапты мамандар тағайындалды. Электр жарығын үзбеу үшін аудандық электр тораптары бекітілген ауысымға сәйкес мәселелер туындаған жағдайда үздіксіз жұмыс істейді. Егер қала тұрғындары тарапынан қандай да бір сұрақтар туындаған жағдайда Орталық АЭТ – 23-56-43; Қызылжарма АЭТ – 25-48-50; Тасбөгет АЭТ – 21-50-05 жедел нөміріне қоңырау шалуларына болады, - деді Қызылорда электр тарату тораптары АҚ-ның басқарма төрағасының өндіріс жөніндегі орынбасары, бас инженер Шалқар Рахышев.</blockquote>&nbsp;Жалпы Қызылорда қаласы бойынша 199,05 шақырым жылу желілері бар. Қазіргі таңда қаланы жылумен қамтамасыз ету мақсатында «Қызылордажылуэлектрорталығы» тұрақты түрде жұмыс істеуде. Мереке күндері де біздің мекеме күшейтілген режимде жұмыс істейді, - деді «Қызылордажылуэлектрорталығы» МКК-нің директоры Дінмұхаммед Исламов.<blockquote>– Біздің филиал газ құбыр жолдары арқылы газды тасымалдау қызметін көрсетеді. Облыс бойынша барлық санаттағы тұтынушыларға газбен қамту қызметін іске асырамыз. Осы ретте тұрғындарға газ тұтыну жабдығын пайдалану кезінде қауіпсіздікті сақтау үшін дабылқаққыш қондырғыларын орнату керектігін ескертеміз. Сонымен қатар, үйіңізде газдың иісі анықталған жағдайда 104 телефоны бойынша авариялық-диспетчерлік қызметке дереу хабарласуларыңызды сұраймыз, - деді «КазТрансГаз Аймақ» АҚ Қызылорда өндірістік филиалы апатты-диспетчерлік қызметінің бастығы Базарбек Ерімбетов.</blockquote>Фото: Қызылорда облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары