<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 40 жыл бұрын әскери борышын өтеуге аттанған Темірбек Айкөпешов өмірінде елеулі өзгерістер орын алған. 2 жыл бойы Белоруссия елінде сарбаз атанған Тереңөзектің бозбаласы Чернобыль атом электр станциясында болған жойқын жарылыс барысына теледидар арқылы қанығады.Апат салдарынан зардап шеккен Хоиники қаласына 1986 жылдың қыр­күйек айында табан тіреген 12 сар­баздың ішінде Темірбек Әсер­бай­ұлы бар еді. Әскери адамға қашанда басшылықтан келіп түскен тапсырма бұлжытпас қағида саналады. Осыдан&nbsp;Желілік байланыс қызметін атқаратын сарбаз 45 күн бойы радиа­циялық аймақта қызмет етеді. Желі­лік сымды бір-біріне жалғап, байланыс орнатуға себепкер болған сарбаз өткен күнді күрсініспен еске алды.– Біз барғанда Хоиники қаласының халқын қауіпсіз ау­мақ­қа көшірген екен. Залалсыздан­дыру жұ­мысы үздіксіз жүр­гізі­луде. Жергілікті тұр­ғын­­дарды қайта көшіріп әкелуге атса­лыс­­тым. Бай­ланыс желі­­cін қайта қал­пына келтірдік. Алғашқыда біз оқу-жат­тығу­ға бара жатырмыз деп ой­лаған едік. Сөйтсек, апаттың нақ ортасына түскен екенбіз. Күнделікті үстіміз­ге киген киім бір реттікке арнал­ған. «Зил 131» жүк көлігімді тізгін­деген маған сала мамандары радиация мөлшерін тексеріп, зиян­дылығын ескертеді. Генерал талай қолдау көрсетіп, ортамыздан табылғанын көрдік, – дейді Темірбек Әсербайұлы.Апаттың зардабы жігіт ағасы үшін туған жерге оралғаннан кейін байқала бастады. Денсаулығы сыр беріп, арагідік аурушаңдық белгісі мазалайды. Соған қарамастан жас сарбаз байланыс саласына қызметке орналасады. Кейіннен сол кездегі №36 А.Жданов атындағы орта мектепте ұстаз ретінде дене шынықтыру пәнінен сабақ береді. Отбасында Темірбек аға Раушан апамен бірге 1 ұл, 1 қыз тәрбиелеп өсіреді. Қазіргі уақыт­та Чернобыль апатына қатысқан ардагерлер ұйымының төрағасы қыз­метін атқаратын азамат ардақты жан­дарды сауықтыру, іс-шараларға қатыс­тыру секілді бағыт-бағдарды жан-жақты үйлестіреді.– Чернобыль апаты көп адам­ның өміріне қауіп төндіргені мәлім. Әр жылдары біздің замандастарымыз радиациялық аумақтың ауасын жұтып, көптеген қиындықты бастан өткерді. Шын мәнінде, әскери борышын өтеген жандар жанкештілік танытты десем, қателеспеймін. Бүгінде жыл сайын ардагерлерге лайықты құрмет көрсетіліп тұрады. Жақында Ауған соғысы, Семей ядролық сынақ полигоны мен Чернобыль апатына қатысушыларға және Тәжік-Ауған шекарасында ерлік көрсеткен сар­баздарға арналған ескерткіш орнатылды. Біз өткен күннің еншісіндегі ұмытылмас естелікті ұрпақтарымызға айтып отырамыз, – деді Темірбек Айкөпешов.

Темірбек Айкөпешов: Біз өткен күннің еншісіндегі ұмытылмас естелікті ұрпақтарымызға айтып отырамыз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өнегелі отбасы – ұлт мерейі. Сәні мен салтанаты жарасқан, берекелі де мерекелі шаңырақта ауызбіршілікті жанына ту еткен өнегелі отбасы қашан да көпке үлгі болары анық. Осы тұста бүгінгі мақаламызға арқау болып отырған Өтепберген жанұясын өнегелі отбасы деп атауға әбден лайық.&nbsp; &nbsp; &nbsp; Өнегелі шаңырақтың тірегі, қадірлі қариясы Өтепберген Әбілов – Қалжан ахун ауылында&nbsp; дүниеге келіп, осы ауданның ұзақ жылғы тарихымен бірге жасасып келеді.Тарихы тереңнен сыр шертетін ауданның өсіп-өркендеуі, тыныс-тіршілігі, сындарлы сын сағаттардан өтуінің барлығы да &nbsp;– бұл жанның күні кешегідей әлі күнге көз алдында.Өтепберген Әбілұлы аудан халқына адал қызмет етіп, сіңірген еңбегімен дараланған жанның бірі. Ол тек бір отбасына ғана емес, сонымен қоса бүкіл ауыл жұртшылығына еңбегімен сыйлы ақсақал бүгінде 6 бала тәрбиелеп, сол балаларынан 23 немере сүйіп, 4 шөбере көріп отырған бақытты жан. Кеңес үкіметі кезінде, яғни 1966 жылы Сұлутөбедегі СПТУ-да механизатор мамандығын үздік бітірген ол, алғашқы еңбек жолын 1966 жылы&nbsp; Қалжан ахун ауылында механизатор болып бастайды. Отан алдындағы борышын өтеу үшін 1968-1970 жылдары Мәскеудің Химқа қаласында әскерде болады. Ел ағасы біліктілігі мен тәжірибесінің арқасында 1974 жылы партияға делегат болып сайланып, 1974 жылы Қазком партиясының «Құрмет грамотасы» және медальдарымен наградталады. Елеулі еңбегі мен қажырлы қайратының арқасында өз ұжымына беделді, белсенді маман бола білген қария 1976-2013 жылдары механик қызметін атқарып, саналы ғұмырын еңбек жолына арнады.&nbsp; &nbsp; &nbsp; Өз замандастарының арасында мақтаулы, сегіз қырлы бір сырлы азамат болған Өтепберген Әбілұлы 1971 жылдың қаңтар айында Күнсая Ысқаққызымен шаңырақ көтереді. Құдай қосқан жары Күнсая Төлегенова 1953 жылы Арал қаласында дүниеге келген. Ауызбіршілігі жарасқан отбасының отанасы да еңбек адамы. Шаңырақ шырайын келтіре жүріп жұмысты да қатар алып жүрді. 1973 жылы күрішші болып еңбек еткен аяулы ана, 1976 жылы партия қатарына өтіп, аудандық кеңеске депутат болып сайланады. Отбасының ұйытқысы бола білген Күнсая Төлегенова 1980-1985 жылдары аспаз болып жұмыс жасап, көпшіліктің ықыласына бөленді. Даланың жұмысы мен үй шаруасын қатар алып жүріп, көпбалалы ана қатарына қосылды. Күнсая анамыз бала тәрбиесінде де көпке үлгі бола білген ардақты жан. Өмірлік жары Өтепберген Әбілұлы екеуі көз қуанышы балаларына ата-аналық міндеті саналатын,сарқылмас қазына жақсы білім мен тәлімді тәрбие бере білді. Саналы ғұмырын қажырлы еңбек пен отбасына арнаған ардақты ата-ана бүгінде бала-шағасының қызығын көріп, еңбегінің жемісін жеп отырған жайы бар.&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;Көпті көрген ақсақал отбасы құндылықтарын сақтай білген азамат. Құндылық дегенде ол өзінің тұтынушы тарапынан керексіз болса, оның кұны да, мәні де болмайды. Құндылық өз алдына алғанда ол – қазына, қор, тәжірибе, таным. Оны қажет ететін адамның өзі соны игеруі керек. Яғни, санасы мен жауапкершілік сезімі болуы шарт. Демек, Өтепберген Әбілұлының&nbsp; өз отбасында қазаққа «қазақы болмысын сақтауға» – деген ниет, байланыс қуаты және жауапкершілігі басым болғанын айтпай кетуге болмайды. «Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» – дегендей ата-анасынан көріп өскен тарбиелері өскелең ұрпақтарына да қан арқылы берілгенін байқауға болады. Балаларының да, немерелерінің де бойларында ізгілік, шыншылдық, мейірімділік пен парасаттылық басым. Осындай ұрпақты өмірге әкеліп, тәрбиелеп, өсіргені үшін Күнсая Ысқаққызы 2011 жылы Президент қолынан «Батыр ана» атағымен наградталып, «Күміс алқа» иегері атанды.&nbsp;Дәстүрлі қазақ&nbsp;отбасында ата-ананың қадірі ерекше. Әке деген сөзді айтқанда өзіне пана болар, қиындықта қалдырмас, арман-мақсатына қол созғанда ақ батасын беріп ақ жол тілейтін адамның болғанын бала жүрегі аңсайтыны анық. Әке әр адамныңарқа сүйер тіреуі. Ал, аяулы ана отбасында ғана емес, тұтастай елдің, ұлттың, құндылықтың орталығы ретінде ең маңызды тұғыры. Ел ағасы болған ақсақалдың ұрпақтары осындай ізгілікті сезініп, толық отбасында өсіп, жетілді.Ардақты ардагер Өтепберген Әбілұлы бүгінде мерейлі 75 жасқа зор абыроймен жетіп, сексеннің сеңгіріне қадам басып отыр. Абыройлы еңбектің берекелі зейнетін көріп, құрметке бөленіп отырған абырой биігіндегі ардагерді мерейлі 75 жас мерейтойымен құттықтаймыз.&nbsp;&nbsp; Өнегелі отбасында үлкендер кішілерге қамқорлық етіп, ал, кішілер үлкендерге құрмет көрсету секілді қағидатты берік сақтаған. «Ырыс алды ынтымақта» – деп отбасы мүшелерінің өзара қарым-қатынасында өте нәзік сыйластық пен жылулық бар. Әулеттің әрбір мүшесі сондай нәзік сыйластықты үнемі &nbsp;басты назарда ұстайды. Ағайын-туыс, кұда-жекжатқа аса қадірлі ақсақал отбасы бірлігінің нық болуы, әулеттің берекесінің артуы жұбайы Күнсаяның еңбегінің өлшеусіз екенін сәт сайын мақтаныш сезіммен айтып отырады.&nbsp;Алтынай Қайратқызы&nbsp;

 Өтепберген Әбілұлы: Отбасы құндылықтары - қоғамның басты құрамдас бөлігі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Amanat» партиясы аудандық филиалының мәжіліс залында жетекші партияға қарасты бірқатар бастауыш партия ұйымдарының төрағалары атқарған жұмыстар туралы есеп берді. Аталған жиынға «Amanat» партиясы аудандық филиалының төрағасы Ержан Әжікенов және атқарушы хатшы Еркебұлан Жақып қатысты.Күн тәртібіндегі мәселе бастауыш партия ұйымының 2023 жылға атқарған жұмыстары және алдағы уақытқа жоспарлаған міндеттер туралы баяндады. Күн тәртібіне сәйкес «О.Абдулпаттаев», «Айдарлы», «Шаған», «Шіркейлі», «Аманкелді», «Жетікөл», «Бесарық», "Іңкәрдария" бастауыш партия ұйымдарының төрағалары есеп берді. Бастауыш партия ұйым төрағалары атқарылған жұмыстарға тоқталып, партиялық жобалардың орындалу барысын атап өтті. Сонымен қатар, алда &nbsp;уақытта атқарылатын міндеттер жайлы хабарлады. Филиал төрағасы бастауыш партия ұйымдарының жұмыстарына баға беріп, алда атқарылатын жұмыстарға тапсырмалар берді.– Жетекші партия жұмысын жетілдірудің басты көзі – бастауыш ұйымдардың қызметтік бағытын жан-жақты үйлестіру болып табылады. Қазіргі уақытта сайлаушылардың сенім үдесінен шығу үшін көтерілген мәселелерді ұдайы шешімін табуға үлес қосу керекпіз. Қашанда партияның жұмысын жандандыруға күш сала береміз, – деді филиал төрағасы.Өз кезегінде «Айдарлы» партия ұйымның жетекші Анар Қалдыбаева хабарлама жасады.–&nbsp;«Айдарлы» бастауыш партия ұйымында 103 қызметкер партия мүшелігінде бар. &nbsp;Оның ішінде әйелдер саны – 67, эейнет жасындағылар – 11 адам болып табылады.2023 жылы бастауыш партия ұйымынан 309540 теңге жарнапұл облыстық партия филиалының есепшотына аударылды. Жиналған жарнадан 61,0 мың теңге бастауыш ұйымға қайтарылды. Қайтарылған қаржыға бастауыш ұйым жиналысында партия мүшелерін марапаттауға 35,0 мың теңге сыйлықтар және багет,«Қызылорда Көркем» мекемесі арқылы бастауыш ұйымға 1х1,5м көлемдегі стенд пен 0,5х0,7 см көлемдегі табличка 24,0 теңгеге жасатылды.2023 жылы партияға 16 мүшені қабылдау өткізілді. «Ардагерлерді ардақтайық» жобасы аясында&nbsp;2024 жылдың 1 наурыз күні Алғыс айту күні мерекесіне орай «Айдарлы» бастауыш партия ұйымының ұйымдастыруымен «Күлкі-дәрумен» атты қайрымдылық концерті өткізілді. Қайырымдылық концерт ауыл тұрғыны, жалғыз басты ана Үсенова Фатимаға қаржылай көмек көрсету мақсатында ұйымдастырылып, іс-шара барысында ауыл әкімі Нұрбол Баянәліұлы ауыл ішілік ұжымдарды «Алғыс» хатпен марапаттады. Іс-шарада Айдарлы халық театрының өнерпаздары мен үйірме өнерпаздары концерттік бағдарламасын көрермен назарына ұсынды. 2024 жылдың сәуір айының 19 жұлдызында «Айдарлы» бастауыш партия ұйымының&nbsp;ұйымдастырумен&nbsp;Айдарлы ауылының құрылғанына &nbsp;50 жыл толуына орай ширек ғасырға жуық тарихы &nbsp; бар «Сұлу-ай» әжелер ансамблінің «Ғибраттылықтың жарқын үлгісі – ақ жаулықты әжелер» атты &nbsp;концерті ұйымдастырылды. «Ардагерлерді ардақтайық» жобасы аясында&nbsp;«Айдарлы» бастауыш партия ұйымының ұйымдастыруымен&nbsp;ардаггер аналарға арналған «Тектілігі төл бойынан табылған асыл аналар клубы» &nbsp;ашылды. Және қазақтың салт-дәстүрлері кеңінен насихатталып, ардагерлердің қатысуымен «Тұсау кесер» салт-дәстүрі болып өтті.&nbsp;«Кедергісіз келешек» жобасы аясында «Айдарлы» бастауыш партия &nbsp;ұйымының ұйымдастыруымен 2024 жылдың 23 қаңтар күні Қазақстанның халық суретшісі Әбілхан Қастеевтің туғанына 120 жыл толуына орай «Бояулар құпиясы» атты ауылдық жас суретшілер фестивалі өткізілді. Фестиваль аясында суретшісі Әбілхан Қастеевтің өмірі мен шығармашылығы жайында бейнебаян көрсетіліп, суретшілікпен айналысып жүрген талантты балалрдың Айдарлы ауылының 50 жылдығы тақырыбында салынған суреттері көрсетілді.&nbsp;«Бақытты отбасы» жобасы аясында«Айдарлы» бастауыш партия ұйымының ұйымдастыруымен 2024 жылдың 3 сәуір күні «Айдарлы» бастауыш партия ұйымының ұйымдастыруымен &nbsp;ауылда «Жұп-жұбымен» атты отбасылық сайысы өткізілді. Сайысқа 5 жұп қатысып, ереже шартына сай ІІІ кезеңде өнер көрсетті. Байқауды ауыл тұрғындары жоғарғы деңгейде бағалап, жеңімпаз жұптарға бағалы сыйлықтар мен алғыс хаттар табысталды.&nbsp;«Ұлттық мұра» - жобасы &nbsp;аясында&nbsp;13 ақпан күні Ғафурдин Жанұзақов атындағы ауылдық клуб үйінің ФАЕ залында«Айдарлы» бастауыш партия ұйымының ұйымдастыруымен &nbsp;ауыл ішіндегі қолөнер шеберлерінің еңбектерін насихаттау мақсатында &nbsp;«Шебердің қолы ортақ» атты көрмесі ұйымдастырылды. Көрмеде «Айдарлы» бастауыш партия ұйымының мүшесі Бахадурова Палкүміс (139 орта мектебінің технология пәні мұғалімі), Әлжанова Мәриямкүл (қол өнер шебері), Накипова Жұлдызай (қол өнер шебері) және ағаш ұстасы Акимов Сраждиннің қазақы нақышта жасалған тоқыма бұйымдары мен үй жағдайында пайдаланатын бұйымдары көрсетілді. «TazaLike» партиялық жобасы аясында көркейту, көғалдандыру, тазалық жұмыстарыаясында13 ақпан күні Ғафурдин Жанұзақов атындағы ауылдық клубының ұйымдастыруымен "Адал адам" мәдени- тәрбие орталығының&nbsp;«Еріктілер тобы» жобасы аясында ауылдың ерікті жастары ауыл тұрғыны жалғыз басты ана Наурызбаева Айнаға, &nbsp;жалғызбасты ана Гүлдана апаға қайырымдылық көмек көрсетті. «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында «Айдарлы» бастауыш партия ұйымының мүшелері &nbsp;әр сенбі күндері өздерінің тұратын үйлеріне және &nbsp;қызмет жасайтын мекемелердің ауласына тазалық жұмыстарын жүргізуді әдетке айналдырды. «Киелі мекен» апталығы бойынша ауыл тұрғындары Айдарлы елді-мекеніне&nbsp;қарасты Асанас баба кесенесіне тазалық жұмыстарын жүргізді. Ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Бахадуров Әлімхан жасұрпаққа Асанас бабаның өмір тарихы жайлы деректерді кеңінен насихаттап, мәдени ескерткішпен таныстырды. Кесене жанындағы ағаштар әктеліп, күрделі тазалық жұмыстары жүргізілді, – деді Анар Қалдыбаева.Негізінен &nbsp;«AMANAT» париясы Сырдария аудандық филиалына қарасты «Аманкелді» бастауыш ұйымы жұмыс жасайды. Ұйымда 156 қызметкер партия мүшелігінде бар. Ұйымға ауыл әкімдігі, №42 мектеп-лицей, ауылдық мәдениет үйі, балабақша мекемелері біріккен. 2023 жылы бастауыш партия ұйымынан 422,0 мың теңге жарнапұл облыстық партия филиалының есепшотына аударылып, жарнапұл 100 пайыз орындалды. Жиналған жарнадан 83,0 мың теңге бастауыш ұйымға қайтарылды. Қайтарылған қаржыға «Мектепке баланы даярлайық» акциясы аясында &nbsp;тұрмысы төмен отбасы балаларына сумка оқу құралдарымен көмек берілді және&nbsp;«Қызылорда Көркем» мекемесі арқылы бастауыш ұйымға стенд, табличка алынды. &nbsp;Өткен жылы партияға 28 адам қабылданды. «Мектепке жол» акциясы аясында мектеп оқушыларына оқу құралдары алынды. Мектеп оқушылары Түркістан қаласына, қасиетті мекендермен орындарды аралап танысуға барды. Қызылорда қаласында орналасқан облыстық мұражайға оқушылар ата-аналарымен бірге саяхат ұйымдастырылды. «Аманкелді» бастауыш париясы парақшасында тұрақты түрде ауылда, аудан мен облыста жүргізілген іс-шаралар мен жұмыстар тұрақты жарияланып отырады. Бұл ретте, жиынға келген барлық бастауыш партия ұйымдары бойынша есеп берді. &nbsp;Мәселен, Іңкәрдария ауылында&nbsp;"Туған жерге тағзым" тақырыбында &nbsp;ауылымза орналасқа Сырлытам кесенесі мен Мүлкілән баба мазарына &nbsp;аулы жастарынмен &nbsp;мекеме&nbsp;жұмысшылары &nbsp;бірігіп тазалық жұмыстары ұйымдастырылды.Жоспар бойынша алдағы уақытта 11 бастауыш ұйым есебі тыңдалатын болады.&nbsp;

Жетекші партияның аудандық филиалында бастауыш ұйымдардың есебін тыңдалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Чернобыль атом электр станциясындағы ядролық апатқа биыл 38 жыл толып отыр. Осынша уақыт өтсе де оқиғаның жаңғырығы естен кетер емес. Радиациялық апаттың зардабын жоюға көптеген қазақстандық атсалысқан. Оның ішінде, сырдариялық ардагер Шархан Байымбетов те бар.Менің кейіпкерім 1961 жылы Тереңөзек кентінде дүниеге келген. Шархан Аппазұлы білімнің қара шаңырағы, сол кездегі №35 М.И.Калинин атындағы орта мектептен білім алады. Мектеп қабырғасын тәмамдағаннан кейін кент орталығындағы сол кездегі СПТУ-да механик мамандығын игереді. Алғашқы еңбек жолын «Қызылдихан» шаруа қожалығында механизатор болып жұмыс жасаған. Шаруашылық техникаларын шашып-шинап, совхоз жұмысының ілгерілеуіне өзіндік үлес қосты.– Мен 1987 жылы әскери коммисарияттың шақыруымен Чернобыль апатын жоюға аттанған болатынмын. Біз барғанда залалсыздандыру жұмысы үздіксіз жүріп жатқан. АЭС-тен кемі 30 шақырым алыста тұрдық. Талап қатал болды. Ішке кіріп шыққанда үстіміздегі киімдерді қайта-қайта ауыстыратынбыз. Улы аймақта жүргендіктен киген немесе пайдаланған заттарды қайта қолданбайтынбыз. Біздің рота бұзылған техникаларды жөндейтін, яғни механизатор болып қызмет атқардым. Туған жерге оралғаннан кейін денсаулығым сыр бере бастады. Қанша дегенмен апаттың зардабы болады екен, – дейді Шархан Аппазұлы.Елге оралғаннан кейін совхоздағы жұмысын қайта жалғастырып, уақыт өте келе ден­саулығы сыр беріп зейнеткерлікке шығады. Қай кезде де өзінің адамгершілік қасиетімен дараланатын ел ағасы отбасында аяулы жар, ардақты әке. «Адам ұрпағымен мың жасайды» демекші, Құдай қосқан жары Айгүл Әлімбаевамен Айнұр, Әлихан, Батырхан есімді ұл-қызды тәрбиелеп өсірді. Бүгінде жеке кәсіпкер отбасылық бизнеспен айналысады. Ардақты азамат, құрметті әке көпшілік ықыласына бөленіп жүр.– Қазіргі уақытта ауданда радиациялық апаттың зардабын жоюға атсалысқан ардагерлерді арнайы шипажайға жіберіп отырады. Біздің денсаулығымыздың жақсы болуына ұдайы бақылау жасалады. Ол да бізге деген құрмет. Әрине, радиацияның әсерінен талай жерлес­теріміз қиындық көрді. Қашанда біз бір-бірі­мізге қолдау көрсетіп, әрбір істе жұдырықтай жұмыла білеміз, – дейді ардақты ардагер.

Чернобыль апатын жоюға атсалысқан азамат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Мұражай – елдің рухани қоры, мәдени мәйегі. Жаңақорған ауданындағы тарихи өлкетану музейінде ықылым заманнан бері бүгінгі күнге мұра болып жеткен көне жәдігерлерді көріп, тарихи кезеңдерді кезіп, оқиғаларға ой жүгіртіп, белгілі дәуірдегі тұрмыс-салтпен танысып, тағылым алуға, келешекке кемел көз жүгіртуге әбден болады. Өлке тарихын келешек ұрпаққа жеткізу жолында бабаларымыздан қалған құндылықтарды жинап, көздің қарашығындай сақтап отырған бұл ғимарат қоғамның рухани дамуына орасан үлес қосып келеді. Әсіресе, жазиралы Жаңақорған өңірі талантты азаматтар мен құнды мұраларға бай өлке. Осындай баға жетпес жәдігерлерді жиып-теріп, мұражай төріне қойып қана қоймай, оны ұзақ жылдар сақтауға әрі жаңаша кейіпке енгізіп, бабадан қалған мұра мұражай төрінде сақтаулы тұр.Жаңақорған өлкетану музейінде қаншама жақұт жауһарлар сақталып тұр десеңші. Әсіресе, ұлттық бұйымдар әрбір ою-өрнегі халқымыздың озық мәдениетен сыр шертіп тұрғандай әсер қалдырады. Ертеректе бойжеткендердің тұтынған ұлттық әшекейлеріне қарап-ақ, оның жасын, тұрмыстағы әйел екенін және құдандалы екенін сөзсіз ұққан деседі. Музейге кіргенде көзіме оттай басылған бай қызының артынан келген жасауы десем болады. Таза күмістен арнайы жасалған тұмар, алқа, сырға, шашбау мен жүзігі де ерекше үйлесімділікпен жасалғаны көрініп тұр. Қаншама жылдар өтсе құндылығын жоймай, керісінше бағалы бұйымға арналған әшекейдің әдемілігі жан біткенді қызықтырмай қоймайды.Ата-бабаларымыз қыз баланы қонағындай құрмет тұтып, сый көрсеткен халқымыз «қыз - жат жұрттық» деген түсінікпен оның барған жерінде абыройлы, тастай батып, судай сіңгенін қалайды. Сондықтан қазақ халқы ерте кезден қыз жасауына зор мән бергені осындай құндылықтарға қарап тағы көзімізді жеткізе түсеміз. Бұрын қыздың дүниесі оның зергерлік бұйымдары мен киім кешегіне қарай бағаланғанын тарих беттерінен оқып жүрміз. Расында, зергерлік әшекей бұйымдар байлық пен сәндік белгілі ғана емес, киім кешек ұлттық құндылықтар мәдениетінің ажырамас бөлігі деуге болады.Музейдегі асыл бұйымды өнертанушы ғалымдар зерттей келе «қазақ қыздарының ішінде болыс-билердің ғана қолы жететін асыл бұйым. Асыл тастары өте бағалы» екенін болжаған. Музейге арнайы барған сапарымда мұражай басшысы Ажар Жанаева апайдан осы құндылықтар төңірегінде көкейімдегі сұрақтарды қойып, бұрын-соңды естімеген тың деректерді білгенде мұражайға деген қызығушылығым арта түсті.Әсіресе, «Музей жәдігерлерінің ішіндегі ең құнды, маңызды жинақтары ол – археология классификациясына біріктірілген, керамикалық қыш құмыралар. Қордағы қыш бұйымдар көне дәуірдегі шеберлердің ыдыс формаларының бірнеше түрін жасау технологиясын жете меңгергендігін көрсетеді. Қордағы осындай халқымыздың рухани байлығы, көне құнды жәдігерлерді зерттеп-зерделеп халық игілігіне ұсынып, ғылыми айналымға ендіру музей ісінің негізгі жұмысының бірі. Музейдегі жәдігерлердің салмағы мен маңыздылығы – көне тарихи құндылығында. Жалпы музей ісінің негізгі міндеті де сол, яғни өңіріміздегі жергілікті тұрғындардың қолында сақталған құнды, мәдени мұрамыз көне жәдігерлерді жинақтау. Көп жағдайда тұрғындар ата-аналары тұтынған тұрмыстық бұйымдарды өз еркімен музейге сыйға бере¬ді. Әсіресе, этнографиялық, ата-әжелеріміздің күнделікті тұрмыста қолданған заттар, кеуде белгілері, сурет, құжаттар, нумизматика клас¬сификациясына біріктірілетін экспонаттарды көптеп тапсырады. Ата-бабасының көзіндей болған бұл жауһар жәдігерлерді сақтау – біздің негізгі міндетіміз» деген сөзін естігенде құдды өткен тарихқа оралғандай күйге бөлендім.Қазақ халқының дәстүрлі қолөнер туындыларының өміршеңдігін насихаттап, болашақ ұрпақтың бойына ұлттық мәдениетімізге деген сүйіспеншілік сезімін ояту мақсатында этнографиялық бұйымдардың маңызы зор екенін музейге барған кезде түсіндім. Меніңше, музей тек құндылықтар сақтайтын қойма немесе сол құндылықтарды көрсететін көрме ғана емес. Ең алдымен, ол – ұлттық ғылыми-зерттеу мекемесі. Мұражай – өткен мен болашақты жалғастырушы ордасы. Елдің өткені, бүгіні, болашағы осы мұражай арқылы танылады. Біз мұражай арқылы тарихымызды, өз-өзімізді танимыз. Сондықтан, мұражай баға жетпес байлығымыз десек артық болмас.Тасан Дидар. 9 сынып оқушысы. Билібай ауылы. №255 негізгі орта мектеп. .

Мұражай – құндылықтар ордасы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 1986 жылдың 26 сәуірінде Украинаның шағын қаласының бірі Чернобыль атом электр станциясында адамзат тарихындағы ең ірі әрі қауіпті техногендік апат болды. Осыдан тура 38 жыл бұрын алапат апат салдары қаншама адамның денсаулығына зардабын тигізіп, оның ішінде 7 миллионға жуық адам радиациямен уланып, тіпті қазірге дейін бірқатар елді мекендерде апаттың әсері әлі сейіліп бітпеген деседі. Қаралы күн болып саналатын апат қаншама адамның тағдырын өзгертіп, ешқашан ұмытылмастай із қалдырды.Адам айтқысыз апат зардабын жоюға барлығы 650 мыңнан аса адам қатысқан болатын. Апат зардабын жоюға нақты қанша қазақстандық аттанғаны әлі де белгісіз. Бір деректерде сол 650 мың адамның 32 мыңы қазақстандықтар делінген. Чернобыль апатының салдарын жоюға аттанғандардың еңбегі мен ерлігінің арқасында апат ауқымы біршама қысқарған еді. Сырдария ауданы Сәкен Сейфуллин ауылының тұрғыны Бақыт Алматов – 1986 жылы Чернобыль апатының салдарын жоюға аттанған қазақстандық азаматтың бірі.Алапат апат салдарын жоюда жанкештілік көрсеткен ардагер Бақыт Алматов – Арал қаласының тумасы. 60 жасты еңсерген ардақты ардагер бала кезінде отбасылық жағдайға байланысты Арал қаласынан Сырдария ауданының С.Сейфуллин ауылына қоныс аударған. Тоғыз жылдық мектепті бітіріп, қазіргі Сырдария аграрлы-техникалық колледжінде білім алады. Оқуды тәмамдап, Отан алдындағы борышын өтеу үшін 1981 жылы әскерге аттанған азамат 1983 жылы абыроймен оралады. Алғашқы еңбек жолын тракторшы болып бастаған ардагер 1986 жылдың маусым айында Чернобыль қаласын апаттан соң қалпына келтіруге аттанады. Апат зардабын жоюға аттанған ардагер апат салдарын жоюға өз үлесін қосып, азаматтық ерлік көрсете білді. Ерен ерлік көрсеткен азамат елге оралған соң қайта тракторшы жұмысын жалғастырып, кейіннен қарауыл болып жұмыс жасаған. Ардақты ардагер Құдай қосқан қосағы Жұмакүлмен екі қамшыұстар ұлдың ата-анасы атанған. Балаларын өсіріп, тәрбиелеп, сол ұлдарынан тараған тәп-тәтті немерелерінің қызығын көріп отырған жандар бүгінгі күні бейнетінің зейнетін көруде.– Бірнеше ай бойы Чернобыль аймағында жойқын апат салдарын жою жұмыстарын атқардық. Апат салдарын жоюға аттанғандардың көбісі қайда бара жатқанын, не үшін бара жатқанын білмеді. Дегенмен барлығы еріксіз барды деп те айтуға болмайды. Себебі өз еркімен сұранып барғандар да болды. Аттанар алдында қандай қауіп немесе зардабы бола­тынын ешкім білмеді. Бұл апат қаншама адамның өмірін жалмап қара жамылдырғаны рас.Түсінгеннің алып біткен мазасынАйтшы мұның кімге қиям жазасын?Радиация үнсіз қырғын жасағанШертіп тұрмын Чернобыльдің азасын, – деген өлең жолдары апат салдарын жоюға қатысқандардың жан айқайын жеткізгендей. Қасіретке айналған апаттың зардабын жоюға аттанғандардың еңбегі өлшеусіз. Барлығы құрметке лайық деп есептеймін. Себебі барғандардың барлығы қауіп-қатерге қарамастан өз өмірі мен денсаулығын құрбан етті, – дейді Бақыт Алматов.Қазіргі таңда ядролық апаттың зардабын жоюға аттанған ардагерлердің көбісі түрлі дәрежедегі мүгедектер. Алапат қатерінен басым көпшілігі өмірден ерте озды. Апат зардаптарын жоюға қатысқандардың саны жыл өткен сайын азайып барады. Апат салдары Бақыт Алматовты да айналып өтпеді. Ірі апат зардабы ардагердің денсаулығына кері әсерін тигізіп, өкінішке орай қазіргі кезде 3-топ мүгедегі. Өз кезегінде Чернобыль ардагерлеріне мемлекет тарапынан әркез қолдау көрсетіліп келеді. Сонымен қоса әр жыл сайын 26 сәуір – Чернобыль құрбандарын еске алу күніне орай, ардагерлерге құрмет көрсетіліп, көптеген іс-шаралар, кездесулер ұйымдастырылады. Одан бөлек мемлекет тарапынан Чернобыль ардагерлеріне қаражат бөлініп, жәрдемақы мен бірқатар жеңілдік қарастырылған. Редакцияға арнайы келген ардақты ардагер Бақыт Алматовтың кеудесі медаль мен наградаларға толы екенін байқадық. Бұл дегеніміз – еңбектің, ерен ерліктің бағаланғаны. Тағы бір айта кететіні көптеген ұсыныстардың нәтижесінде Чернобыль ардагерлері «Ұлы Отан соғысы ардагерлері» мәртебесімен теңестірілген болатын. Бұл Чернобыль ардагерлері үшін қуанышты жаңалық болды. Ерен ерлік көрсетіп, азаматтық борышын өзінің денсаулығынан жоғары қойған ардагерлер бұл мәртебеге әбден лайық.&nbsp;

Ерен ерлік көрсеткен азамат

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Чернобыльдегі апаттан кейін оны залалсыздандыруға қатысқандардың бірі – Қалжан ахун ауылының тумасы Рүстем Тасқынбаев. Осыдан 38 жыл бұрын дүниежүзін дүр сілкіндірген апат жайында қашама ақпарат болса, соның әрқайсысынан тың деректі анықтауға болады. Мәселен, осы уақыт аралығында тарихи оқиғаға қанша қазақстандық қатысқаны туралы нақты деректің жоқ екені айтылды.Бірақ ҚР Қарулы күштері Әскери-тарихи музейінде Чернобыль апатына арналған «Чернобыльдің тірі қалқаны» атты көрмені ашқан Чернобыль ардагері, «Өлі қаланың тірі куәгерлері» атты кітаптың авторы Марат Жүніс-Бек: «Апатты залалсыздандыруға қатысқан қазақстандықтардың ұзын саны 40 мыңға жетуі мүмкін», – дейді. Бұл дерек жайында медицина қызметінің полковнигі, зейнеткер Жақсымбет Көпбаев былай дейді: «Ресей ақпарат құралдарында жазылғандай, апатты залалсыздандыруға 1986-1992 жылдарда қатысқан адамдардың саны 600 мыңнан асқан екен. Олардың ішінде ресми тізімде 31743 қазақстандық тіркелген». Осынша қазақстандықтың арасында Сыр елінен аттанғандардың қатарында тереңөзектіктер де бар. Олардың арасында әскери борышын өтеп келгендер мен енді ғана әскерге алынғандар да болған.Сырдариялық Чернобыль ардагері Рүстем Сүйеубайұлы 1987 жылы Тереңөзек аудандық әскери комиссариат арқылы Қызылорда қаласынан Украина еліне 75 азаматтың бір күнде аттанғанын айтады.<blockquote>– Биыл 61 жастамын. Қалжан ахун ауылында туып-өсіп, еңбек еттім. Сегізінші сыныптан соң техникумда теміржолшының оқуын оқығаныммен, мамандығым бойынша жұмыс істемедім. 18 жасымда Отан алдындағы борышымды өтеуге Балқашқа, Приозерскіге құрылыс батальонына аттандым. Әскери міндетімді өтеу кезінде кәсіби мамандық алуыма мүмкіндік алдым. Электрик болдым. Ауылға оралған соң отбасылы болдым, екі балам дүниеге келді. 1987 жылы әскери комиссариаттың шақыртуымен Украина жерінде орын алған апат орнын залалсыздандыруға аттандық. Әлі есімде 1987 жылы 2 тамыз күні пойызбен 4-5 күн жүріп, Украинаның Иванково облысы Хачева селосына келіп түстік. Қызылордадан бірге аттанған жерлестерімнің барлығын бөліп жан-жаққа жіберді, – дейді байырғы жауын­гер Рүстем Тасқынбаев.</blockquote>Арнаулы іссапар кезінде апат зардабын жоюға қатысқан жауынгерлер түрлі міндеттерін атқарған. Кейіпкеріміз атом электр станциясы жарылған Чернобыль қаласынан 12 шақырым жерде орналасқан бетон зауытында вахталық әдіспен жұмыс істеген. Электрик мамандығы бойынша 100 күнде 3 вахтаға барып, әскери борышын өтеген. Ірі өндіріс орны зауытта кезекші электрик болып қызмет атқарған азамат «сол кездегі жағдайды көзбен көрудің өзі қорқынышты» дейді.<blockquote>«Радиация көзге көрінбейді, иісі сезілмейді, оның зардабы адамның ағзасына түскенде білінеді. Дәрігерлер әрбір вахта сайын радиация мөлшерін тексеріп тұрды. Радиацияның қаншалықты зиянды екенін оқушы кезімізден білетінбіз. Радиоактивтік сәуле адамның ағзасына ауа арқылы ешқандай кедергісіз кіре береді. Одан қорғану мен ағзаны тазалаудың ешқандай амалы жоқ. Ең өкініштісі, адам өзінің сәулеленгенін сезбейтінінде. Сәуленің артық мөлшері ең алдымен тыныс алу, тері, көз т.б. ауруларға әкеледі. Сондықтан жауынгерлерді апат зардабын жою жұмыстарына ұзақ уақыт қалдырмайтын. Бір­қатар қазақстандық жауынгерлер 1987 жылы 12 қарашада Қорғаныс Министірінің бұйрығымен елге қайтарылды. Бұйрықта 25 жасқа толмаған және үйленбеген жауынгерлердің қайтарылуы туралы айтылған еді. Мен де сол тізіммен елге қайтуға мүмкіндік алдым» дейді бүгінде алпысты алқымдаған ел ағасы.</blockquote>100 күн бойы жауынгерлік міндетін атқарған Рүстем Сүйеубайұлы туған елге оралған соң шаруашылықта, әр жылдары мұнай компанияларында еңбек етті. 2000 жылдан бері 3-топ мүгедегі ретінде мемлекеттен жәрдемақы алады. Жыл сайын еліміздегі емдеу орындарына барып, емделеді.<blockquote>– Әкем Ұлы Отан соғысының ардагері болды. Анам Файруза – татардың қызы. Куйбышевта авиация зауытында тылда еңбек еткен. Әкеммен жарасымды өмір сүріп, он баланы дүниеге әкелді. Соңымнан ерген қарындасым бар. Әкем 75 жасында 1990 жылы дүние салды. 2001 жылы анам өмірден өтті. Әкемнің берген тәрбиесімен бауырмал, еңбек­қор болдық. Ұл-қыздарымызды өсір­дік. Жұбайым Гүлсіммен екі қыз, бір ұл сүйдік. Немерелеріміз бар. Соңғы екі жыл көлемінде жұмысты қойдым. Есік адындағы бақшаға күтім жасаймын. Азын аулақ малға қараймын. Бізді соғыс ардагерлеріне теңестірді. Мемлекеттен берілетін түрлі жеңілдіктер бар. Емделуге жыл сайын шипажайға жолдама береді. Чернобыльде болған апат ешқашан қайталанбасын. 38 жыл өтсе де, апат орын алған жер әлі жабулы тұр. Жастарымыз бейбіт аспан астында өмір сүрсін. Әлемде орын алып жатқан нәубеттің бетін әрмен қылсын, – дейді ардақты азамат.</blockquote>

Рүстем Тасқынбаев: Сол кездегі жағдайды көзбен көрудің өзі қорқынышты 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Жаз айларында ауызсудың көп жетіспеушілігі байқалып жатады. Оның бірден-бір себебі жазда ауызсуды аяқсуға пайдаланудың салдарынан болады. Осы тақырыптың аясында жақында Шиелі ауданы әкімдігінің баспасөз орталығында «Жиделі топтық су құбыры» өндірістік бөлімшесінің басшысы Асылбек Сәрсембаев брифинг өткізді.Брифинг барысында күз-қыс айларында күніне 3 500-4 000 текше метр су жеткілікті, ал жаз айларында 6 500-7 000 текше метр су жеткіліксіз екенін атап өтті. Алдағы уақытта Сүттіқұдықтан келетін екінші магистраль құбырының құрылысы аяқталса, аталған мәселе оң шешімін тауып, тұрғындарды жаз айларында да үздіксіз 24 сағат бойы ауызсумен қамтамасыз етуге мүмкіндік болатынын баяндады.&nbsp;<blockquote>– Аудан бойынша 27 насос станциясы, 23 дана су қыспақты мұнарасы, 148,35 шақырым бас су құбырлары, 363,4 шақырым ішкі су тарату желілері халыққа ауызсу тарату қызметін көрсетеді. Ауызсу жеткізуші қызметін атқаратын «Жиделі топтық су құбыры» өндірістік бөлімшесі Сүттіқұдық елді мекеніне қарасты Бас саға арқылы ауызсуды өндіріп, Жаңақорған кенті мен Жаңақорған ауданының 6 елді мекеніне, сонымен қатар Шиелі кенті мен ауданның 22 елді мекеніне су жеткізіп отыр. Қазіргі таңда «Шиелі ауданының оқшау сумен жабдықтау жүйелерін пайдаланушы» өндірістік бөлімшесі 7 елді мекенді ауызсумен қамтамасыз етеді. Атап айтсақ, Бірлестік, М.Шоқай, 1 Мамыр, Майлытоғай, Тартоғай, Ботабай, Сұлутөбе, Бұланбай бауы бойынша барлық тұтынушылар саны – 7 975, 1 354 абонент ауызсу тұтынады, – деді Асылбек Сәрсембаев.&nbsp;</blockquote>Оның айтуынша, кәріз жүйесін жаңарту мақсатында «Қызылорда облысы, Шиелі кенті, Көкшоқы шағын ауданының су бұру желілері мен құрылыстарын қайта жаңғырту» жобасы бойынша 1-этап аяқталып, қолданысқа берілді. Алайда, өнімділігі тәулігіне 220 текше метр лас суды тазартатын станция жеткіліксіз болғандықтан, 2-этапқа жоба-сметалық құжаттама әзірленуде. 1 маусымға дейін жоба аяқталып, құрылысына бюджеттік өтінім берілетін болады.&nbsp;Сонымен қатар «Жиделі топтық су құбыры» өндірістік бөлімшесіне қарасты Көкшоқы мөлтек ауданының жалпы ауызсу пайдаланушы абоненттерінің саны – 1 366, халық саны – 5 373 адам, су желісінің ұзындығы – 19,2 км. Кәріз су жүйесін тұтынушылардың саны 675-ті құрайды. Тұтынушыларды 24 сағат ауызсумен қамтамасыз ету мақсатында елді мекендердегі су мұнараларын түнгі мезгілге толтыру жүзеге асырылады.&nbsp;Табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті органмен бекітілген ауызсу жеткізу қызметінің тарифі ҚҚС-мен – 382,72 теңгені құрайды, ал оқшау су бойынша – 307,84 теңге, сарқынды су тарифі ҚҚС-мен – 54,04 теңгені құрайды. Алайда тұрғындар әрбір пайдаланған ауызсудың 1 текше метріне жеңілдетілген тарифпен (ҚҚСмен – 30 теңгеден) төлем жасайды. Бекітілген тариф пен жеңілдетілген тариф арасындағы айырма мемлекеттік бюджет есебінен субсидиялар түрінде төленеді.&nbsp;Брифингте журналистер сұрақтарын қойып, ауызсу мәселесі кеңінен талқыланды. Сондай-ақ өткен жылы атқарылған жұмыстар да тыңдалды. 2023 жылы «Жиделі топтық су құбыры» өндірістік бөлімшесі бойынша 2 764 088 текше метр, ал оқшау су жүйелері бойынша 285 275 текше метр су тұтынушыларға таратылды. Алғабас пен Бестам елді мекендері аралығындағы д-160 мм магистралды ПЭ су құбырының 223 метр жері ауыстырылып, жаңадан салынды. Шиелі кенті Бурабай көшесі мен Зекеев көшелеріне аудандық бюджеттен қаржы бөлініп, жаңадан ауызсу құбыры (салынды) жүргізілсе, Бас су сағада 160 кВт тансформаторының қуаты жетіспеушілігіне байланысты 250 кВт трансформаторына ауыстырылды. Өткен жылы су жүйесінде орын алған 733 апаттық жағдайға 944 103 теңге, ал оқшау су жүйесінің апаттық жағдайына 246 939 теңге қаражат жұмсалды. Су шығынын азайту мақсатында өндірістік бөлімше тарапынан рейдтік жұмыстар ұйымдастырылып, 1 900 355 теңге айыппұл салынып, қаражаты кассаға кірістелді. Яғни 63 345 м3 суды құрады.&nbsp;Жоспарлы түрде көктемгі – сәуір айында, күзгі – қыркүйек айында аудандық СЭС қызметкерлерімен бірлесе отырып, барлық ішкі су тарату желілеріне, магистралды су құбырына, су мұнараларына және су қоймаларына жуып-шаю, залалсыздандыру жұмыстары қарастырылады. Бүгінде тұтынушыларды 24 сағат үздіксіз сапалы ауызсумен қамтамасыз ету мақсатында Қодаманов, Бидайкөл, Н.Бекежанов, Байсын, Ы.Жақаев, №21 Бекет, Жансейіт, Ортақшыл, Досбол би, Ә.Тәжібаев, Бәйгеқұм, Балаби, Алмалы елді мекендерінде, яғни 13 ауылда 8 ай бойы «Байпасная линия» арқылы ауызсу берілуде.&nbsp;Жиында сала басшысы қазіргі таңда Бұланбай бауы мен Тұрсынбай датқа ауылдарына жаңа типтік насос станциясының құрылысының жоба-сметалық құжаттарын әзірлеуге жергілікті бюджеттен қаражат бөлініп, мемлекеттік сараптамадан өткізуге ұсынылғанын тілге тиек етті. Сапалы және үздіксіз ауызсумен қамтамасыз ету үшін Майлытоғай, 1 Мамыр, Бірлестік елді мекендеріне аудандық бюджеттен қаржы бөлініп, жаңадан насос станцияларының құрылысының жоба-сметалық құжаттары дайындалуда.&nbsp;Брифинг соңында Асылбек Шағдарұлы «Су тіршілік көзі, өмірдің қуаты», «Судың да сұрауы бар» екенін тұрғындар назарына сала отырып, ауызсуды барынша үнемді пайдалануға, ауызсу төлемін уақытылы төлеуге шақырды.&nbsp;<blockquote>– Ауызсуды үнемді пайдаланып, әр айдың 25-жұлдызына дейін төлем жасауды ұмытпаған жөн екенін естеріңізге саламыз. Жалпы мекемеде Шиелі кенті мен елді мекендерді аралайтын 23 инспектор-бақылаушылар көше аралап, ауызсу ақысын жинауда, ғимаратта арнайы төлем кассасы жұмыс істейді. Апаттық жағдай орын алған жағдайда, тәулік бойы диспетчерлік қызметке 4-19-99 байланыс телефоны арқылы хабарласуға болады, – деп, баяндамасын аяқтады.</blockquote>

Шиелідегі ауылдарға сапалы ауызсу барады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданындағы «Наркескен» спорт клубының ұйымдастыруымен белгілі кәсіпкер, спорт жанашыры Алмас Досымовты еске алуға арналған гір спортынан облыстық ашық турнир өтті. Оған жергілікті спортшылардан бөлек Сырдария, Арал, Қармақшы ауданынан келген 60-қа жуық үміткер қатысты.&nbsp;<blockquote>– Бұл турнир биыл 4-ші рет ұйымдастырылып отыр. Жарыс 8 салмақ дәрежесінде ұзын айналым жаттығуы бойынша өткізілді. Тур­нир­ге тыңғылықты дайындықтың арқа­сында келген аудан спортшылары 8 сал­мақ дәрежесінде өткен сайыстың 7-еуінде І орынды иеленді, – дейді гір спорты үйір­месінің жаттықтырушысы Абдул­хасан Сейтенов.&nbsp;</blockquote>Спортшыларға гір спортының аға жаттықтырушысы Оразбек Ме­дет­баев, Арал ауданының аға жаттық­тырушысы, спорт төрешісі Қайсар Разақов, №202 орта мектептің дене тәрбиесі мұғалімі Мей­рамбек Есна­заров пен бірін­ші са­нат­ты төреші, ауданның аға жаттық­ты­ру­шысы Аб­дул­хасан Сейтенов төрелік етті.&nbsp;2010 жылы туған және одан кіші жас­өспірімдер арасында 38 келі салмақта І орын Ме­шіт­бек Ержанға ІІ орын Өмір­бек Нұрасылға, ІІІ орын Мұра­дәли Қазынабекке&nbsp; бұйырды. Ал 48 келі сал­мақта Қар­мақшы ау­да­нынан келген Маратбек Арнұр көш бастады. ІІ орынға жалағаштық Жаңа­берген Арнұр ие болса, тағы бір спорт­шымыз Ермекбаев Асқар үздік үштікті түйіндеді.2008 жылы туған және одан кіші жасөспірімдер арасында 58 келі сал­мақта үш орынды да жалағаштық спорт­шылар алды. Бұл сайыста Өмір­бек Әл­тайыр қарсылас шақ келтірмеді. Ал Қартаңбай Жандәулет екінші орын еншілесе, Жәнібек Нұрдаулет&nbsp; үшінші орынға тұрақтады. 58 келіден жоғары салмақта өткен жарыста І орын Ербол Әзизге бұйырды. Мұнан кейінгі орынға Нұрлан Қуаныш жайғасса, ІІІ орын Әділ­бекұлы Өтегенге бұйырды.&nbsp;2006-2007 жылы туған ұлдар арасында абсолют сал­мақта өткен сайыста І орын Орынбасар Нұр­ис­ламға берілді. ІІ орынға Каж­ден­бек Еркебұлан жайғасса, ІІІ орынға Оразбекұлы Әлизан лайық деп та­нылды. Ал қыздар арасында абсо­лют салмақта аудан спортшысы Аймағанбет Арайлым көш бастады. ІІ орынға Сырдария ауданының спорт­шысы Оразбекқызы Шакиза ие болса, ІІІ орын қармақшылық Аружан Жайшылықоваға бұйырды.&nbsp;Ересектер арасында 80 келіге дейінгі салмақта Төлеген Қайсар тағы да топ жарды.&nbsp; Ғанибек Әбілбаев ІІ орынға ие болса, Ислам Мажиев ІІІ орынға тұрақтады. Ересектер ара­сында дәл осы салмақта «Наркес­кен» спорт клубы гір спорты үйірме­сінің жаттықтырушысы Сейте­нов Абдулхасан көш бастады. Мұнан кейінгі орындарға Сырдария ауда­нынан келген Төлеген Жеңісбек пен қармақшылық спортшы Бекмұрат Нысанбаев жайғасты.&nbsp;Сайыс соңында жеңімпаздарға ау­дан­дық дене тәрбиесі, спорт және туризм бөлімінің дипломы, жеке кәсіпкер, аудандық мәслихат депутаты Қайрат Досымовтың демеушілігімен қар­жылай сыйақы, медальдар табыс­талды. Аудан абыройын арқалаған спортшыларымыз бұл турнирде 7 алтын, 3 күміс, 5 қола иеленді.&nbsp;

Жалағаш ауданында гір спортынан турнир өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; ҚР Қаржылық мониторинг агенттігі гидротехникалық нысандарды салуға бөлінген қаражаттың жұмсалуын тексеретін болады. Мұндай тапсырманы ҚМА Төрағасы Дмитрий Малахов берді. Ол бөлінген ақшаның қайда кеткенін сапалы тексеру мен бағалауды қамтамасыз ету қажеттігін айтып өтті.&nbsp;<blockquote>− Агенттіктің аумақтық департаменттерінің басшылары мемлекеттік органдар мен шаруашылық субъектілерінің қызметіне араласпай, бөгеттер, су бұру объектілерін салу, сондай-ақ өзен арналарын тереңдету үшін ақшаны ұтымды пайдалануды зерделеуі қажет, − деп тапсырды Д.Малахов.</blockquote>Еске сала кетейік, Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Үкімет, квазимемлекеттік компаниялар, кәсіпкерлер, қоғамдық қорлар 140 млрд теңгеден астам қаржы бөлді.ҚМА басшысы орыналған су тасқыны салдарды жою үшін бөлінген ақшаны мақсатты пайдалану мен көмек зардап шеккен барлық азаматтарға нақты жетуді қамтамасыз етуді тапсырды. Осылайша, қаржылық мониторинг органдары Алматы қаласында, Ақтөбе, Қызылорда және Ұлытау облыстарында жымқыру белгілері бойынша төрт іс қозғады.5 адам күдікті деп танылды. Алдын ала есеп бойынша залалдың жалпы сомасы 1 млрд теңгеден асты. Бұл қаражат бұдан бұрын гидроқұрылыс нысандарының қызметін қамтамасыз етуге бөлінген болатын.Сонымен қатар, алдын-алу жұмыстары зардап шеккендерге көмектесу үшін ақша жинауды жариялайтын алаяқтарға қарсы тұруға бағытталатын болады. Бағаның өсуіне жол бермеуге ерекше назар аудару тапсырылды. Ол үшін азық-түлік, ауыз су, дәрі-дәрмек және басқа да қажетті заттар бағасының мониторингі жалғасатын болады.Агенттік сонымен қатар құрылыс материалдарының бағасы мен алып сатарлық тәуекелдерін алдын алу қызметін де жандандырады. Анықталған фактілер мен күрес аналитикалық құралдарды пайдалана отырып жүргізілетін болады.Қорыта келгенде, Агенттік Төрағасы бағаны негізсіз көтеруге жол бермеу бойынша жергілікті атқарушы органдар мен жұмысты жандандыруды және ықтимал манипуляцияларды болдырмау жөнінде ұсыныстар әзірлеуді тапсырды.ҚМА өкілеттіктерді теріс пайдалану, қаражат жымқыру немесе басқа экономикалық құқық бұзушылық фактілері туралы «АФМ Insider» телеграм боты (https://t.me/afm_rk/2315) арқылы хабарлау мүмкіндігін кезекті ре еске салады. &nbsp; Анонимділік кекепілдік беріледі.&nbsp;Фото: Рrimeminister.kz

Қазақстанда су тасқынының салдарын жоюға бөлінген 1 млрд теңге жымқырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев: "Кәсіпкерлікті жүйелі түрде қолдау жұмыстарының&nbsp;бәрін басынан бастап реттеу керек. Тапсырма екі жылдан бері орындалмай келеді. Жүздеген, тіпті мыңдаған заңнамалық құжат пен нұсқаулықты қайта-қайта түзете бергеннен ештеңе шықпайды. Оның орнына ықшамды әрі түсінікті жаңа ережелерді бекіткен жөн. Мұндай тәсілді 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап толық енгізу қажет. Еңбекақы төлеу қорын көбейткен және салық төлемдерін арттырған кәсіпорындарға қолдау көрсетіледі. Бұл – негізгі талап. Сонымен қатар, мемлекеттен көмек алатын бизнес өкілдерін анықтайтын автоматты жүйе енгізіледі. Мемлекеттік сатып алудың мүлде жаңа жүйесі жасалады. Бағаның төмен болуы ғана емес, тауарлар мен қызметтердің сапасы басты назарда болады. Мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алуды бірыңғай платформаға көшіру қажет. Осының бәрін жүзеге асыру үшін "Мемлекеттік сатып алу туралы" жаңа заң қабылдануға тиіс" деп кәсіпкерлерге жасалатын қолдаудың қаншалықты артатынын баса айтқан болатын. Міне, осы бағыттағы жұмыстар қазірде ел көлемінде ауқымды түрде жүргізіліп жатыр.&nbsp;Қазір экологияның ортасында отырған халықтың басы ауырып, балтыры сыздамайтыны жоқ. Және ерте жастан артроз, остеохондроз, грижа, буын ауруларының азабын тартып, төсекке таңылып жатыр. Мұндайда дерттің нүктесін тауып ауруды ыдырату үшін медициналық массаждың көмегі ауадай керек-ақ. Қазіргі күні емдеудің осы түрін кәсібіне айналдырып, халық саулығы жолында қызмет етіп отырған жандар бар. Солардың бірі – Аягөз Ералиева.Аягөз Арал қаласының тумасы. Ол есепшілік мамандықты еншілеген жан. Бірақ уақыттың ағымымен жүрек қалауы мен қол ептілігі медициналық массажға деген қызығушылықты оятты. Осылайша ол 2022 жылдан бастап түрлі дертті болған жандарды қол шипасы арқылы емдеп алғысына бөленіп жүр.&nbsp;<blockquote>– Бұл да кез-келген адамға беріле бермейтін тылсым қасиет. Қолдағы энергия арқылы өзге бір адамның бебеулеткен науқасын дөп тауып, оны айықтыруға&nbsp; бар күшіңді саласың. Әдетте бұл түрлі екпелер арқылы емес, денеге қол күші арқылы массаж жасаумен жүзеге асады. Ең алғашқыда мен бұл салаға келемін деп мүлде ойлаған жоқпын. Бірақ мені бір тылсым күш осылай жетелеп тұрды. Кейін анам грижада жүре алмай сал болып қалған кезде оны аяқтан тұрғызу үшін барымды салуым керек болды. Осылай өзімнің массаждың қыр-сырын қалай меңгеріп алғанымды өзім де аңғармай қалдым. Кейін биоэнергиялық күміс қолғаппен жасайтын болдым, – деген кәсіпкер осы салаға өзінің қалай келгендігін айтып берді.&nbsp;</blockquote>Осылайша Аягөз анасын аяққа тұрғызған соң массаж саласын терең меңгеруді мақсат етіп, Ақтөбе қаласына барып арнайы оқып қайтады. Кейін де білімін жетілдіру мақсатында мамандардың курстарына қатысып жан-жақты шыңдала түседі. Сонымен қоса биоэнергиялық күміс қолғап аппаратын сатып алып халыққа қызмет көрсете бастады.&nbsp;<blockquote>–&nbsp; Негізінен бұл массажды жүкті әйелдер мен 1 жасқа дейінгі балаларға жасауға болмайды. Көбіне буын ауруларына, аяққа тұз жиналған, бел грижасына ұшырған адамдар менің қызметіме жүгініп жатады. Мақтанғаным емес біраз адам дертінен айығып, батасын беруде. Курс 3 кезеңнен тұрады. Бірінші кезең 10 күнге созылады. Сонан соң аз уақыт демалған науқас келесі курстарды ала бастайды. Кейбір адамдарда бірінші кезеңде нәтижеге қол жеткізіп жатады. Олар кейінгі екі курсты қажетсіз деп табады. Бірақ емді толық алған дұрыс, – дейді массажист маман.&nbsp;</blockquote>Аягөз жуырда көршілес Қазалы қаласы мен Төретам кентіне сол жақтағы тұрғындардың шақыруымен барып қайтқанын айтады. Ондағы халық массаж маманының емін қабылдап, өз дертінен айыққанға ұқсайды. Тіпті 1,5 жастағы аяғын баспай, жүрмей қалған бүлдіршіннің буындарына тиген салқынды биоэнергияның көмегімен сейілтіп, тәй-тәй бастырған.&nbsp;Кәсіпкер халық денсаулығын көздеген бұл кәсібіне қажетті құрылғыларды өз қаражаты есебінен алған. Кәсіпкерлерге мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз гранттар мен басқа да түрлі жеңілдіктерді алуға «бағым шаппай келеді» деп қалды өз сөзінде.&nbsp;Өзі жас болса да көпбалалы ана атанып, отбасылық бақытқа бөленумен қатар, кәсібін дөңгелетіп, халықтың батасын алып отырған кейіпкеріміз алдағы уақытта өзінің білім білігіне одан әрі жетілдіре түсуді мақсат етуде. Және ол үшін таяққа сүйеніп, төсек тартып дәрменсіз болып қалған жандардың шамшырағын жағып, алғысын алудан асқан бақыт жоқ.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары