Талғат Садықов: Білім сапасы – басты назарда

Ауылдық елді мекендерді дамыту, ауыл инфрақұрылымын жақсарту мақсатында ауданда ауқымды жобалар жүзеге асырылуда. Соның бірі Жалағаш ауданына Аламесек ауылдық округінде бүгінде 5 көшенің күрделі жөндеу жұмыстары басталып кетті. Жағымды жаңалықты естіген бойда әлеуметтік маңызы бар жобаның жүзеге асырылу барысымен танысу мақсатында ауылға ат басын бұрдық.Елді мекенге кіреберістен қызу тірліктің көрінісіне тап болдық. Шыны керек, қарқын алған құрылысқа қара­саңыз, көз тойып, көңіл марқаяды. Жол жөндеуге қажетті техникалық кө­лік­тер мен жұмысшылар қызу тірлікке кірісіп кеткен. Жол жиектеріне ескертпе белгілері қойы­лып, сүрілген жолды тегістеп, қиыршық тас төселіп жатыр. Құрылыс басында ауыл әкімі жұмыс жайын егжей-тегжейлі бақылап жүр.&nbsp;–&nbsp; Биыл ауылда атқарылар жұмыс көп, бірқатар жобаларымыз басталып та кетті. Ауылда 13 ішкі көше бар, оның екеуіне асфальт, ал 3 көшеге тас төселген. Көріп тұрғаныңыздай, бүгінде&nbsp; Төлеген Бейсенбаев, Бө­лебай би, Өмір­бай шешен, Жаңажарма және Сарман батыр көшелерінің сапасына мән бе­ріліп, күрделі жөндеу жұмыстары жа­са­луда. Мұнан бөлек ауылда электр желілерін қайта жаңғырту жұмыстары қарқынды жүруде. Нақтырақ айтсам, қазіргі таңда жоспарланған 377 тұрғын үйдің тұсына бағана орнату жұмыс­тары жүргізілуде, – дейді ауыл әкімі Дәулеткерей Тәжібаев.Ауыл әкімінің айтуынша, күріш егетін төра­­­ғалар да ауылды абат­тан­дыруда бел­сенді. Тіпті бұған қатысты ау­дан әкімдігі­мен ара­да жасалған арнайы меморандум да бар. Бұл құжат­тар­дың барлығы ауыл­дың бола­шағын жар­қын етуге арналғаны жергілікті халық­ты қуантып отыр. Бүгінде олардың бірқатары жүзеге асқан. Сондай-ақ аудан әкімі Ардақ Ибраимовтың ауыл көшелерін жарықтандыру бастамасын да шаруа­шылық төрағалары бірауыздан қол­дап, бүгінде электр бағаналарына жарық шамдары қойылуда.&nbsp;Жалпы жөндеу жұмыстарының бел­сен­ділігі жоғары, мердігер ме­ке­ме де ауа райы қолайлы болып, қиын­дықтар туындамаса, құ­ры­лыс жұмыс­тарын тезірек аяқтап, тұрғындардың игілігіне табыстауға ниетті. Сондай-ақ арықтарға аяқсу өтетін құбырлар қойылып, жан-жағы тегістеліп, үстіне көлік жолы, яғни асфальт жабындысы төселеді. Бүгінде арықтарға сол құбыр­ларды орнату жұмыстары жүріп жатыр.– Ескі асфальтты толықтай қырып болған соң, көшені әбден тегістеп, жолдың бетіне бірінші топырақ төседік. Толықтай топырақпен тегісте­ген соң, бе­тіне қиыршық тас төселеді. Содан кейін асфальт төсеу жұмыстары жү­реді. Жалпы 5 көшенің ұзындығы 4 ша­қырымды құрайды, ал асфальт­тың қалыңдығы – төселген тасымен есеп­тегенде 10 см, ал асфальттың өзі 5-6 см қалыңдықта болады. Жұ­мыс барысына ешқандай қиындық туғы­затындай мәселе жоқ. Келесі айдың соңына дейін жұмыстарды 100 пайыз аяқтауды жоспарлап отырмыз. Ас­­фальт­тау жұмыстары аяқталған соң жол белгілері мін­детті түрде орнатылады, – дейді мер­дігер мекеме «Ақтоған» ЖШС бас инже­нері Нұрдәулет Серікұлы.Иә, өңірімізде кейінгі жылдары жол құрылысы қарқын алғанын жа­ла­ғаштықтар жақсы біледі. Был­тыр­дың өзінде, әсіресе ауылдық елді ме­кендердің бірқатар ішкі көше­сі жаңарды. Сондықтан бо­лар, ауыл тұрғындары да жол жөн­деу жұ­мыстарының уәде еткен уақы­тында басталғанына риза болып, қуаныш­тарын жасырмауда.&nbsp;– Биыл ауылымыздың көшелері жаңаратынын естіп, қуанып қалдық. Сол себепті ауыл тұрғыны ретінде аудан басшылығына алғысымды айтамын. Көзіміз көріп отыр, қаншама жұ­мыс ат­қарылып жатыр, ауылымыз көр­кеюде. Халыққа мұнан басқа не керек? Міне, оған қоса жарық жүйесі жаңарып жатыр, – дейді ауыл тұрғыны Байзақ Көшеков.Құт-берекенің ортасы саналатын ауылды дамыту, тұрғындарға қолай­лы орта туғызу ел үшін ең басты қа­дам екені сөзсіз. Ауыл дамыса, қа­раша ха­лықтың әл-ауқаты көте­ріледі. Сон­дықтан болар, аудан әкімі Ардақ Ибраимов ауданға қа­расты елді мекендердің әлеуметтік әлеуетін көтеретін түрлі мемлекеттік жо­ба­ларды жүзеге асыруға аса мән беруде.&nbsp;&nbsp;Жандос МАХМҰТҰЛЫ

Ауылда жол құрылысы қарқын алды

Қазіргі уақытта Жалағаш ауданында өзінің жеке кәсібін ашып, өнімін халық игілігіне ұсынып жүргендер көп. Оның ішінде басым бөлігі – жастар. Бүгінгі кейіпкеріміз Мирас Сабед те осы кәсіпкерлердің қатарында. Отбасылық кәсіпте береке барын түсінген ол бүгінде өз өнімі арқылы елдің алғысына бөленуде&nbsp;– Тамақ жасау тек қыз баланың ісі дегенмен келіспеймін. Себебі үй­дегі әкемнен алған тәрбие сол, бос уақы­тында анама көмек беріп, асханада тамақ істеп жүре береді. Мен де кіш­кентай кезімнен тамақ жасауға, оның ішінде өзбек тағамдары мен асха­на­­ларына қатты қызығып өстім. Үлкен арманым болашақта сондай сұраныс­­тағы асханасы бар орталық ашу бол­­ған. Қазір сол арманымның бір бө­­лігі орындалып, туған жерімнің көр­кеюіне кішкентай болсын үлесім тиіп жат­қанына қуанамын, – дейді кейіп­керіміз.Иә, өзбек асханасы мен тағамдары әрқашан сұраныста. Қалалық жерде халыққа түрлі тағамдар ұсына­тын орта­лықтар көп. Бірақ ауылдық жер­лерде бірен-сараң. Мен де оқуды бі­тіріп келгеннен кейін «ауылда осындай ор­талық ашылса» деп ойлайтынмын. Ал қазір мұндай орталықтар қатары көбейген. Соның ішінде «Marrakesh» палау орталығына халықтың сұра­ны­сы артып жатыр.Қазіргі таңда жас кәсіпкер өз орталы­ғын­да 7 адамды тұрақты жұмыспен қам­тып отыр. Оның ішінде асханада жұмыс істейтін екі аспазды арнайы Өз­бекстаннан шақырт­қан. Содан болар, «таза өзбек палауы бо­лыпты» деген теңеулерді де тұтынушылардан жиі естиміз.&nbsp;Палау орталығының мәзірінде на­ғыз өзбек палауы, манты, кәуап, түрлі сорпалар, салаттар мен дәмді сусын­дар, фаст-фуд өнімдері де бар. Дәмі тіл үйіретін тағамдардың барлығы қазірде халықтың сұранысында. Әдет­те асха­на­лардың ерекше ат­тарын ес­тіме­гесін бе, бізді кәсіпке берілген атау таңғалдырмай қоймады. Қызығу­шы­лығымызды сезген жас кәсіпкер әңгімесін әрі жалғады.– Ауданда өз тағамдарын ұсынатын орталықтар жоқтың қасы. Біздің де бір арманымыз халық сұра­нысындағы дүниені жасау болған. Осылайша бұл кәсіпті бастауға алты ай уақыт жұмсадық. Басты қиындық тудырған мәселе ойымыздан шығатын­дай ғи­марат табу болды. Осылай ғи­марат іздеп жүрген уақытта досым ха­барласып, бір орталық көргенін және оның менің ойлағанымдай екенін айтты. Осылайша 4 ай бұрын осы орталықты ашып, жұмысқа кірісіп кеттік. Ал атауын қояр алдын мүлде естілмеген, ерекше атау қойғымыз келіп ұзақ іздендік. Сөйтіп жүргенде әлеуметтік желіден Марокко елінің Марракеш деген қаласы барын оқып қалдым. Ол қалада кілең императорлар тұр­ғанын білдім. Кейін осы атау қатты ұнап, императорлар келетін орта­лық­қа айналдыруға бел будық. Қа­зір­де императорлар үзілмейтін орта­лыққа айналдық. Мұндағы біздің импе­ра­тор­ларымыз – әрине, халық, – дейді Мирас Ерсайынұлы.Қазірде отбасылық кәсіпке ай­нал­ған «Marrakesh» орталығында ра­сында халық үзілмейді. Отбасылық кәсіп дейтініміз, Мирастың ата-анасы, бауырлары мен аяулы жары да бі­рігіп, орталықтың дамуына өз үлесін қосуда. Жұбайы&nbsp; Аружан да кәсіптен алыс емес көрінеді. Палау орталығын ашқан уақытқа дейін сұлулық сало­нында жұмыс жасап, қазірге дейін білікті шебер қыздардың қатарында.&nbsp;«Бір бас жақсы, екі бас одан да жақсы» демекші, отбасының барлық мүшелерімен бірігіп, бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып жатқан­дық­тан болар, аз уақыт болса да олардың бұл орталығы аудан орталығынан ойып тұрып орын алды десек те болады. Алдағы уақыт­та кейіпкеріміз әр қаладан өзінің филиалдарын ашуды жоспарлап отырғанын айтады.&nbsp;

Отбасылық кәсіп ашқан

2024 жылға Жалағаш ауданының негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерінің жылдық болжамы қандай? Биылғы оқу жылы қорытындылануына санаулы күндер ғана қалды. Түлектер асыға күткен «Соңғы қоңырау» салтанатты шарасы қалай өткізілмек? Балалардың жазғы уақытын тиімді өткізу бағытында қандай шаралар атқарылуда? Ауданда жолаушылар тасымалын ұйымдастыру қай деңгейде жүзеге асып жатыр? Осы сауалдарға аптаның бейсенбісінде Жалағаш ауданы әкімі Ардақ Ибраимовтың төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде жауап алдық.&nbsp;Алдымен ау­дан­ның әлеуметтік-эко­номикалық даму көрсеткіштері мен бюд­­жеттің атқа­ры­луы сараланды. Бұл бағытта биыл 4 айда жос­парланған макроэкономи­калық көрсеткіш­тер бо­йын­ша өсім қа­лып­тасқан, яғни жос­пар­лан­ған қаржы то­лық игерілген.– Аудан бойынша 2024 жылдың 4 айында жоспарланған макро­эко­но­микалық көрсеткіштері бойынша өсім қалыптасып, көрсеткіштер толық орын­далды. Атап айтқанда, өнеркәсіп өнім­дерін өндіру 56,2 пайызға артып, 14 млрд 253 млн теңгенің өнімі өн­дірілді. Оның ішінде өңдеу өнеркәсібі шаруашылықтардың күріш ақтау жә­не «Өркен Әлем» ЖШС-ның өндір­ген өнімі есебінен 8,9 есеге артып, 6 млрд 378 млн теңгенің өнімі өнді­рілді. Не­гізгі капиталға тартылған инвес­тиция көлемі 6,1 па­йыз­ға артып, 6 млрд 140 млн теңгені құ­рады. Ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі 2 млрд 373 млн теңгені құрап, 101,1 пайызға орындалды. Тұр­­ғын үй көлеміне кел­сек, 6093 шар­шы метр болатын 36 жеке тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл өткен жыл­мен салыстырғанда 102,1 пайызды құрады. Бөлшек сауда көлемі 924,7 млн теңге болып, меже 101,4 пайызға орындалды. Құ­рылыс жұ­мыс­тарының көлемі 1 млрд 969 млн теңгені құрап, 104 па­йызға артты, – дейді аудандық экономика және қаржы бөлімінің бас­шысы Нұрсұлу Маратқызы.Аудан әкімі Ардақ Әбідғаппарұлы сала басшысына алдағы уақытта да босаңсуға жол бермей, ай сайын жоспарланған қаржыларды толық игеруді, оның ішінде республикалық бюджет қаражаттарын 100 пайызға игерілуін қамтамасыз етуді тапсырды.&nbsp;Аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың төраға­лы­ғымен өткен мәжілісте облыс, аудандар бойынша макроэкономикалық көрсеткіштердің орындалуы ту­ралы нақты тапсырмалар берілген. Осыған сәйкес Ардақ Иб­раимов жыл бойы тұрақты түрде жоспар­ланған көрсет­кіштерге қол жеткізіп, қажетті шаралар қабылдану қажеттігін қатаң ескертті.&nbsp;Санаулы күндерден кейін 2023-2024 оқу жылы қорытындыланып, жазғы демалыс уақыты басталады. 25 мамыр күні «Соңғы қоңырау», 14 маусым күні «Аттестат тапсыру» салтанатты шарасы мектептерде өткізіледі. 24 мамыр күні 1-10 сынып оқушыларына «Білімім – Отаныма» тақырыбында бірыңғай сынып саға­ты өткізіледі. Ал 25 мамыр күні 11 сынып бітірушілермен «Білімім-Отаныма» тақырыбында түрлі форматта шара өтеді.Жалпы биыл оқу жылын 6990 оқушы аяқтайды. Оның ішінде 9 сыныпты 666 оқушы, 11 сыныпты 420 оқушы бітіреді. Білім сапасын арттыру кезеңінде жіберілген олқылықтардың орнын толтыру мақ­сатында білім басқармасының 2024 жылғы 13 мамыр №57 бұйрығына сәйкес, 1-8, 10 сыныптарда оқушылар үшін 27-31 мамыр және 26-30 тамыз аралығында «Жазғы мектеп» ұйымдастырылады.Балалардың жазғы демалысын тиімді өткізу мақса­тында бірінші кезекте жетім және ата-ана қамқорлығынан айырылған балалар, аз қамтылған отбасынан шыққан балалар 100 пайыз қамтамасыз етіледі. Жалпы аудан бойынша 1-10 сынып аралығындағы 6646 бала жазғы демалыс шараларымен қамтылмақ. Бұл ретте аудан әкімі Ардақ Ибраимов аудан аумағындағы жазғы демалыс жұмыстарын ұйымдастыруға аудандағы мүм­кіндіктерді де пайдалану керектігін айтты. Лагерь тыны­ғушыларын «Б.Құлтекенов» атындағы бассейнге, аудандық тарихи-өлкетану мұражайына, орталық кітапханаға, кино көрсетілімдеріне тегін апару мүм­кіндігі қарастырылады. Сондай-ақ жас­өспірімдердің жаз мезгілінде бос уақытын еңбек демалысымен қамту мақсатында шаруашылықтармен бірлесіп, еңбекке тарту шаралары жүзеге асады.&nbsp;Күн тәртібіндегі келесі мәселе аудан көлемінде жолау­шылар тасымалын ұйымдастыру болды. Бүгінде ауданда кентішілік, ауданаралық және ауданішілік бағыттар бойынша «Маржан-2002» ЖШС тасымалдау жұмыстарын жүзеге асырады. Ауданаралық мар­шрут­тар бойынша «Маржан-2002» ЖШС арқылы Жалағаш кентінен Қызылорда қаласына күнделікті 9 рейс, Қызылорда қа­ласынан Жалағаш кентіне 3 рейс жолаушылар тасымалы жүзеге асырылады. Ал елді мекендерден кент арқылы Қы­зылорда қаласына күнделікті 1 рейс қатынайды. Кент­ішілік бағыттар бойынша қазіргі таңда №2, №3 бағыттар бойынша көлік қатынастары жүреді. Барлығы 5 шағын автобус жолаушылар тасымалы қызметін көрсетеді.Қазіргі таңда кентішілік такси қызметі «Ауыл такси» телеграм-бот арқылы жүргізіліп жатыр. Бұл арқылы шамамен 100-ге жуық тасымалдаушы жұмыс жасауда. Кентішілік таксидің құны – 350-400 теңге.«Жалағаш-Қызылорда» бағытына шамамен 100-ге жуық такси қызмет көрсетуде. Бұл бағытта жо­лақы құны жанармайдың қымбаттауына бай­ланысты былтыр 24 сәуірден бастап 700 тең­геден 800 теңгеге көтерілген.&nbsp;Заң талаптарына сай жұ­мыс жасалуын қамтамасыз ету үшін жасаған рейдтік шаралар нәтижесінде заңдар мен ереже талаптарына сәйкес, такси қызметін көрсе­ту­шілерден шетел автокөлігімен, оң жақ басқару рөлі бар автокөліктермен, 3 бүйір есігі бар автокөліктермен жолау­шылар тасымалдауға болмайтыны және дис­петчерлік бекетке тіркелу талап етілуде.Осы жүргізілген тақырыптық тексеру жұмыс­тары нәтижесінде бүгінгі күнге заңсыз такси қыз­метімен айналысқан 6 жеке тұлға анықталып, әкімшілік хатта­ма­ толтырылды. Оларға сот шешімімен айыппұл салынған.&nbsp;«Қызылорда-Жалағаш» бағытына қатынайтын такси жүр­гізушілері жол ақысын өз қажеттілігіне қарай өзгертіп отыратынын ескерткен аудан әкімі сала бо­йынша жауапты басшыларға жолаушылардың қауіп­сіз­дігін қамтамасыз етумен қатар жолақы құнын тұ­рақты ұс­тау жөнінде түсіндірме жұмыстарын жүргізуді тап­сырды. Мәжілістің күн тәртібінде қаралған мәселер бо­йынша берілген тапсырмалардың уақытылы және сапалы орын­далуы аудан әкімінің орынбасарларына жүктелді.

Аппарат мәжілісінде бірқатар мәселе қаралды

Ауылдық жерде тұрған соң өміріміз де, жұмысымыз да ауыл шаруашылығы саласына тікелей байланысты. Қуантарлығы, алқап басына барсаң, бұрын тозығы жеткен техникаларға көз түсетін, ал бүгінде жүйткіп жүрген жаңа тракторларға тамсанасың. Механизаторлардың айтуынша, қазіргі трактор мен комбайндар заманауи құрылғылармен жабдықталған, жалпы тиімді жұмыс істеуге барлық жағдай жасалған. Бір сөзбен айтқанда, шаруашылықтар техникалық базасын нығайтуға әлі де басымдық беріп отыр.&nbsp;207 млн теңгеге 2 көлік алынғанБиылдың өзінде Жалағаш ауданында жал­пы құны 207 млн теңгеге 2 ауыл шаруашылығы техникасы алынған. Ал көктемгі егісті егу жұ­мыстарына 955 ауыл ша­руа­шылығы техникасы қатысуда. Оның ішінде 520 трактор, 115 соқа, 52 тұқым сепкіш, 100 автомашина, 168 трактор тіркемесі бар. Шаруа­шы­лықтар тара­пы­нан көктемгі егін егу жұ­мыстарына «ГосАгро» пор­талы арқылы 1 685 тонна жеңіл­де­тілген дизель жанармайына өтінім бе­рілген. Қазіргі таңда 12 шаруашылық 245 тонна жанармай алып, егін орналастыру жұмыстарына кірісіп кетті. Жанармайдың 1 литрі 248 теңгеден жеткізілуде.Техника паркінің 75 пайызы тозығы жеткенАлайда егін науқаны басталарда Премьер-министр елімізде ауыл ша­руашылығы техникасының тозуы өткір мәселеге айналғанын мойындады. Олжас Бектеновтың айтуынша, қа­зіргі таңда жалпы техника паркінің 75 пайыздан астамының тозығы жет­кен. Сондықтан диқандарға жаңа тех­ника сатып алу жолын жеңілдетіп, жем­қорлық тәуекелдерін азайту қа­жет. Аталған мәселені шешу үшін фер­мердің өзі төлеп келген алғашқы 15 пайыз жарнаның орнына тікелей ли­зинг­тік компанияға инвестициялық суб­­­сидия салынуы тиіс. Сондай-ақ атал­ған шаруалар субсидияны уақы­тында ала алмай отырғаны да кедергі кел­тіріп отқандай. Мәселен, былтырғы субсидиялар бойынша қарыз 160 млрд теңгеден асқан.&nbsp;Осы орайда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың агроөнер­кәсіп кешенінің әлеуетін күшейту ту­ралы тапсырмасына сәйкес ма­ши­на-трактор паркін жедел жаңарту және жергілікті ауыл шаруашылығы ма­ши­­наларын жасау кәсіпорындарын да­мыту тетігі әзірленді. Нақтырақ айт­сақ, Өнеркәсіп және құрылыс ми­нис­трлігі Ауыл шаруашылығы ми­нис­трлігімен бірлесіп,&nbsp;елімізге ана­лог­­тары шығарылатын шетелдік ауыл ша­руашылығы техникаларына субси­дия беруден бас тартуды көздейтін құ­жат қабылдады.Мәселен, қазіргі уақытта елі­міз­де түрлі қуаттылықтағы және моди­фи­кациядағы трактор, астық жинау және жем-шөп жинау комбайндарының 15-тен астам брендін шығаратын 8 зауыт жұмыс істейді. Өткен жылдың қо­ры­тындысы бойынша отандық өнді­рушілер 113,5 млрд теңгеге 5 418 трак­тор, 99,1 млрд теңгеге 1 032 комбайн шығарған.Шетелдік өндірушілерді субсидиялау үлесі6 есеге төмендейдіАйта кететін жайт, бұған дейін им­порттық және отандық техни­ка­ға берілетін субсидиялар көлемін­дегі айырмашылық шетелдік өндіруші­лер­дің пайдасында болған. Мәселен, 70,2 млрд теңге өтемақының 28,3 млрд теңгесі жергілікті кәсіпорындарды қол­дау­ға, 41,9 млрд теңгесі импортқа бағыттал­ған. Аталған тәсіл қазақстандық зауыт­тардың өнімдерін сату көлемін азайт­қаны жасырын емес. Жаңа тетік бо­­йынша шетелдік өндірушілерді суб­сидиялау үлесі шашамен 6 есеге, яғ­ни 6,5 млрд теңгеге дейін төмендетіледі, бұл ретте отандық өнді­ру­ші­лер­дің үлесін 63,7 млрд теңгеге, яғни 90,7 пайызға дейін жеткізу жоспарланып отыр.Осылайша 2021 жылы «СТ ЭСЭМБЛИ» кәсіпорнында TUCANO 450 және TUCANO 580 комбайндарын құрастыру басталған кезде Claas-пен арнайы инвестициялық келісім-шартқа қол қойылған екен. 2 жылдан кейін жергілікті өндірушілердің компо­нент­­­терін «Агромаш Холдинг» АҚ, «Қазақ­стан Агро Инновациялық Кор­по­ра­циясы» ЖШС, «ШығысМаш За­вод» АҚ, «Reimann» ЖШС жеткізе бас­­таған. Кәсіпорында былтыр 246 өздігінен жүретін техника және 158 тіркеме құрастырылған. Зауыт іске қосылған сәтте өн­діріс­пен қамтамасыз етілген жұ­мыс орын­дарының саны 2 есеге арт­қан. Қазіргі таңда кәсіпорында 73 қыз­мет­кер жұмыс істейді.Алайда шетелдік ауыл ша­руа­шылығы техникасын субсидиялауды алып тастаудың елімізде өндірісі жол­­ға қойылмаған позицияларға, атап айт­қанда, қант қызылшасын, мақ­та өндіруге, картоп, жеміс-көкөніс жи­­науға мамандандырылған техникаға қа­тысы жоқ. Бұл жағ­дайда еліне қа­рамастан 25 пайыз көлемінде субси­диялау нормативі қарасты­рыл­ған.Жалпы қазақстандық ауыл ша­руа­шылығы машинасын жасау кәсіп­орындары қазіргі таңда өздігінен жү­ретін техника нарықтың шамамен 80 пайызын қамтиды. Бұл ретте елімізде шаруалардың шамамен 90 пайызын шағын және орта фермерлер құрайды, олар үшін жеңілдікті лизингтік құ­ралдар мен қолжетімді техника ма­шина-трактор паркін жаңартуға мүм­кіндік береді.Айта кетейік, биыл көктемгі егіс науқанына 149,9 мың трактор, 5 мың­ға жуық жоғары өнімді егіс ке­шені, 76,4 мың тұқым сепкіш, 219,1 мың то­пырақ өңдеу құралы жұмыл­дырыл­ған. Бүгінде техниканың науқанға дайындығы шамамен 85 пайыз болып тұр.&nbsp;Жандос ЖАЗКЕН

Ауыл шаруашылық техникалары жаңартылуда

«80 жасқа жақындап қалған кезім. Түс ауа қораға кіріп малдарды суармақшы болдым. Енді ғана астауға жақындай бергенімде тауықкепенің ішінен көз ілестірмей бір нәрсенің маған қарай жүгіріп, соғып өткенін байқадым. Қас пен көздің арасында соғып өткен не екен деп шелегімді жерге қойып, жәй артыма бұрылып қарасам, тісі ақсиып шакал мені тап бергелі тұр екен. Осы кезде кенет анамның «ит болсын, шакал болсын екі құлағынан тас қылып ұстап алсаң, тырп ете алмайды» деген сөзі есіме түсті. Бар күш-қуатымды бойыма жинап, асқан жылдамдықпен маған қарай бет алған шакалдың екі құлағынан ұстап алып, көршілерді көмекке шақырдым. Су алуға кезекке тұрған барлық көршілермен бірге ұлым Болат дереу жүгіріп келіп, әлгі шакалдың сол жақ бүйірінен ұрып құлатты» деп өткен шақты еске алды көпбалалы әжеміз Сағира Тоқпанбетова.&nbsp;Кейіпкеріміздің бала­лық шағы Ұлы Отан соғысының сұ­ра­пыл ке­зе­ңі­мен тұспа-тұс келген. Әке­сі со­ғысқа аттанған соң сол кезең­­дегі қиын­шылықты мойымай ең­серіп, ба­уыр­ла­рына бас-көз болып, ана­сы­ның қол­­ғанаты болған Сағира әжеміз ба­ла болып ой­намаған да.&nbsp;Соғыстың сал­да­ры­нан ерте есейіп, еңбекке ете­не ара­ласып, ер-азаматтармен қатар қыз­­мет еткен.&nbsp;– Мен ашаршылықты да, жоқшы­лықты да көрдім. Қақаған қыстың суы­ғында сабаққа жалаңаяқ жүгіріп ба­­ратынбыз. Анам күнұзақ жұмыста болса да, бізді өсіріп жеткізді. Жас­тайымыздан еңбекке баулыды. Қан­дай жұмыс тапсырса да «істей ал­маймын» деп қарап тұрмайтынбыз. Кеу­демізге дейін су кешіп, күріш те ота­дым, анамның орнына бидайға ораққа да бардым. Өткен күнде көрген қиын­шылықтарыма еш өкінбеймін. Аллаға шүкіршілік етіп, ұлдарымды ұяға, қыз­дарымды қияға қондырып, олар­дан немере, шөбере, шөпшек сүйіп отыр­ған бақытты жанмын, – дейді ол.&nbsp;Сағира әже жолда­сы­мен 18 жа­сында отау құрған. Жолдасы Жалағаш ауданына қарасты Ақарық ауылында интернатта дирек­тор қыз­­метін абыроймен атқарған. Ал әже­­міз лауазымды қызмет иесі дирек­тордың әйелімін деп кеуде кер­мей ұл-қызын бағып-қағу үшін жұмыс тү­рін таңдамаған. Ең алдымен ин­тер­натта аспазшы болып, одан кейін құ­рылыс нысанында қызмет ет­кен. Осы салада жүріп қойшылардың қыс­­тауларын жөндеп, кесек құйып жүріп зейнеткерлікке шыққан. Бүгінде алтын­құрсақты анамыз 11 баласынан 30 немере, 6 шөбере, 2 шөпшек сүйіп отыр. Балаларының үлкені Күләш 66 жаста, кіші баласы Кенжебек 43 жаста.&nbsp;– Анам бізді бала күнімізден ең­бек етуге тәрбиеледі. Бірде бауыр­ла­рымның бірі ауырып қалып, әке­мізбен бірге ауруханаға жатты. Сон­­­да анам үй­дің де, түздің де жұ­мы­сын қатар алып жүрді. Анам әп­кем екеумізді ер­тіп, таңсәріден арықтағы сал­қын суды кешіп өтіп, мың бау пі­шен орған болатын. Осындай ер-аза­мат­тарға тән қайсар өжеттелігімен ба­лаларының бәрін жеткізіп, ұлын ұяға, қызын қияға қондырды. Оның кәсіби тігінші болмаса да, қолынан тігін тігу келетін. Біз ес білгелі ана­мызға үй тіршілігіне қолға­быс етіп өс­тік. Анамыз тігін тігу, то­қыма тоқу, киіз басу, қой, ешкі қырқу, кесек құю сынды жұмыстарды жатсын­бай, бір­ден дөңгелентіп әкететін. Кез кел­ген жұмысты тез үйреніп алуына оның бала күнінен еті үйренген. Әкесі со­ғыста жүргенде анасы күні бойы жұ­мыста болған екен. Ал біздің ана­мызға әжеміз тапсырып кеткен жұ­мыс­тарды бұлжытпай орындап, со­ғысқа кеткен әкесіне қолғап пен шұлық тоқиды, – дейді қызы Күлдәш Тоқпанбетова.&nbsp;Ол анасының бала күннен үнемі «шү­кір деңдер, шүкіршіліктің ар­тында қа­нағат бар. Қанағаттың артын­да қа­­йы­рымдылық бар. Ал қайырым­ды­­­лықтың артында сауап бар. Са­уап­­тың ең үлкені – сәлемдесу мен жәр­­демдесу, барыңмен бөлісу. Бір-бірлеріңе қам­қор, демеу болыңдар» деп ақы­лын естіп өскенін айтады.&nbsp;Ақжаулықты ананың ұл-қызы бү­гінде ел игілігі жолында елеулі ең­бек етіп жүр. Бірі жас ұрпаққа са­палы білім беріп, бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелесе, енді бірі жеке шаруашылықта механизатор болып еңбек етіп, кү­рішпен елдің кірісін еселеуде. Кез­дескен қиындыққа мо­йы­май, тек алға ұм­тылған кейіп­керіміз – «тарихта бір жыл ат қал­дырғың келсе, ас бер, 10 жыл атың қалсын десең, ағаш ек, өмір бойы қалғың келсе, бала тәрбиеле» деген шығыс да­на­лығын қатаң ұстанған жан. Әлі күнге дейін немере, шөбере, шөпшектерін жа­нына жиып, өмірден көрген-түйгенін айтып, бағыт-бағдар беріп оты­ра­ды.&nbsp;Тамырын тереңге жайып, бәйте­рек­тей саялы баққа айналған отба­сының тату-тәтті тірлігі мен ауыз­бір­шілігі, әжеміздің тағы­лым­ға толы ғұ­мыры – жастарға өнеге.&nbsp;Ақтоты ЕРЖАНҚЫЗЫ

30 немере сүйген Сағира әже

2023-2024 оқу жылында Жалағаш ауданының білім саласында айтарлықтай серпін қалыптасты. Оқушылар арасында өткен облыстық түрлі танымдық байқауларға 300-ден астам оқушы қатысып, олардың 46 пайызы жүлдемен оралған. Ал республикалық деңгейде 29 оқушы жүлдегерлер қатарынан табылып отыр. Алғаш өткен ауыл мектептерінің оқушыларына арналған олимпиаданың республикалық кезеңіне 10 оқушы қатысса, олардың алтауы үздік деп танылған. Нәтижесінде республикада аудандағы әл-Фараби атындағы №201 мектеп-лицейі үздік 10 мектептің құрамына енген. БАҚ өкілдерімен өткен брифингте Жалағаш аудандық білім бөлімінің басшысы Талғат Садықов осылай деді.Спикер бұл жетістіктерді жоспарлы жүргізілген жұмыстармен байланыс­тырады. Сондай-ақ ол оқушыларды пәндік олипиадаларға дайындау жұ­мыс­тары да нәтижесін бергенін айтады.&nbsp;– Жаратылыстану-математикалық бағыттағы 6 пән бойынша&nbsp; «Қамбаш» олимпиадалар және қосымша білім беру орталықтары базасында жалпы білім беру ұйымдарының 7-10 сынып оқушылары, яғни 3 кезең бойынша 96 оқу­шымыз дайындық курстарынан өтті. Пәндік олимпиадаға дайындықты кү­шейту мақсатында&nbsp; аудандық «Жас дарын» олимпиадалық&nbsp; резерві мектебі құрылып, 122 оқушы қамтылды. Бұдан бөлек ауданда оқушылар дебаттық қозғалысы жалпыұлттық мәдени бі­лім беру жобасы аясында жүзеге асырылуда, 20 дебат клубы белсенді жұмыс жасауда. Пікірсайыс қозғалысы осы оқу жылында мектептерде&nbsp; 481 оқушыны қамтыды. Ерекше білім бе­руді қажет ететін оқушыларымыз да на­зардан тыс қалмайды. Биыл ал­ғаш рет «Менің қолымнан бәрі де келеді» атты&nbsp; олимпиада өтті. Олимпиаданың облыстық кезеңіне 3 оқушы қатысып,&nbsp; ІІ, ІІІ орындардан көрінді, – деді Талғат Құрақбайұлы.Сала басшысы оқушылардан бө­лек мұғалімдердің де жетістігі көп еке­нін айтады. Мәселен, ҚР Оқу-ағарту ми­нистрлігі ұйымдастырған «Үздік пе­дагог» республикалық конкурсында Сал­танат Қосжанова 3 млн теңге грант иеленген. Өткен жылдың соңында об­лыс әкімдігінің қолдауымен 1 үздік педагогке 1 млн 35 мың теңге сыйақы бе­рілді. Былтыр мектепке дейінгі білім беру, жалпы орта білім беру, әлеу­меттік-педагогикалық қызмет, қо­сым­ша білім беру, техникалық және кә­­сіптік білім беру, дене тәрбиесі және АӘД бағыттары бойынша 40-тан астам облыстық кәсіби байқау өткен. Республикалық кезеңге қатыс­қан 9 педагог 3 номинациямен мара­патталды.&nbsp;– Педагог – оқытушы ғана емес, ұлт тәрбиешісі. Педагогтердің шығарма­шы­лығын арттыру мақсатында түрлі кәсіби байқау ұйымдастырылып, жетістікке жеткен ұстаздарды қолдау, педагог мәртебесін жоғарылату бағы­тындағы жұмыстар жалғасын табады, – деді ол.420 түлек мектеп бітіредіАуданның бас ұстазы биыл 420 тү­лек мектеп бітіретінін айтады. Олардың 18-і – «Ал­тын белгіге» үміткер, ал 43 оқушы – «Үздік аттестатқа» үміт­кер. Сондай-ақ биыл 9 сыныпты тәмам­дайтын 666 оқу­шының 132-сі – «Үздік аттестатқа» үміткер.Биылғы маусымның тағы бір ерек­шелігі, 27-31 мамыр аралығында 3264 оқушы бірінші рет «Қазақ тілі мен әде­биеті» пәнінен емтихан тапсырады. Емтихан қазақ сыныптарында қазақ тілінен, орыс сыныптарында қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен өтеді. Онда 4 дағды, яғни тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым бағаланады. Грам­ма­тикалық талдау жасалады. Ем­ти­ханның өтетін күнін мектептің педаго­гикалық кеңесі айқындайды.Министрлік биыл елдегі ахуалға байланысты мектеп бітіру іс-шаралары болмайтынын мәлімдеген. Артынша бұл шешімін қайта жоққа шығарды. Бірақ ата-аналар тарапынан әлі де күдік басым екен. Оған кешегі бри­фингте анық көз жеткіздік. Онда осыған қатысты сауалды ата-аналар төтесінен қойды. Яғни оқушылардың мектеп бітіру кеші бола ма, болмай ма? Осы сауалға нақты жауап беруін сұраған.&nbsp;– ҚР Оқу-ағарту министрлігі тара­пы­нан білім беру ұйымдарындағы мек­теп бітіру іс-шараларын өткізудің тұжырымдамасы бекітілді. 24 мамыр күні «Білімім – Отаныма» 1-11 сы­нып бойынша бірыңғай тәрбие са­ға­ты 9.00-де өткізіледі. Тәрбие сағаты Әнұранмен басталады. Тәр­бие са­ға­тында балалардың жыл бойы білім же­тістіктері мен қоғам­дық белсен­ділік­теріне тоқталу маңыз­ды. Сонымен қатар Отанға деген құрметін арттыру мақсатында патриоттық тақырыпта шығармалар мен өлеңдер оқу, елі­міз­дің тарихи-мәдени ескерткіштері мен Қазақтың батырлары туралы әң­гіме, аңыздардан үзінділер кел­тіру ұсынылады. Сол күні «Мен. Мек­теп. Ұстаз» тақырыбында 9, 11 сынып тү­лектері эссе жазады. Онда өзі­нің оқып шыққан мектебіне ыстық ықыла­сын, ұстазға алғысын біл­ді­реді. Сынып са­ғат­тарында негі­зінен патриотизм, отанды сүю, достық,татулық, ел тари­хына, саяси репрессия мен аштық құрбандарының есіміне құрмет та­ныту сынды ақпараттар айтылатын бо­лады. Оқу жылының қорытынды сал­танатты іс-шарасы 11 сынып оқу­шылары үшін 25 мамырда өтеді. Салтанатты іс-шараның басталу уақы­ты – 8.00. Бірақ 45 минуттан аспауы тиіс. Мектеп ауласында ұйым­дас­ты­рылады. Қатысушылар міндетті түрде мектеп формасында болуы қажет. Барлық білім беру ұйымының бас­шыларына білім бөлімі тарапынан түлектердің ата-аналарымен сәнді киім-кешекке жұмсалатын шығын­дар­дың орынсыздығы туралы түсіндірме жұмыс­тарын жүргізуге, мерекелік дас­­тар­қандарды ұйымдастыруға, жал­ға берілетін автокөліктерді пай­да­лана отырып, қалада, қала сыртында эк­с­кур­сиялар өткізуге жол бермеу жөнінде қатаң түрде тапсырылды, – деді спикер.Түлектердің 95,4 пайызыҰБТ-ға қатысадыБиыл 6-14 мамыр аралығында ҰБТ-ның үшінші кезеңіне өтініштер app.testcenter.kz сайты арқылы қабылданған. Бітірушілер осы тестілеудің қорытын­дысымен берілетін сертификат ар­қылы мемлекеттік грант конкурсына қатысады. ҰБТ 16 мамырдан 5 шілдеге дейін жалғасады. Тестілеу пункттері Қызылорда қаласында орналасқан.Талғат Садықов биыл мектеп бітіретін түлектердің&nbsp;95,4 пайызы ҰБТ-ға қатысатынын айтады. Олар ҰБТ-ға тіркелу кезінде тестілеу өтетін орынды, күнді және уақытты өздері таңдайды. Тестілеу уақыты – 4 сағат, ал ерекше білім беру қажеттілігі бар балаларға қосымша 40 минут беріледі. Жоғары балл – 140. Тест тапсырмаларының саны – 120. Қатысушыларға Қазақ­стан тарихы бойынша 20, оқу сауат­тылығынан 10, математикалық сауат­тылықтан 10 және екі бейіндік пәннен 40 тапсырма беріледі.Спикер білім ошақтарын қажетті құралдармен жарақтау, кабинеттерді арнайы техникалармен қамтамасыз ету бойынша да бірқатар жұмыс атқа­рылғанын айтады. Биыл жергілікті бюджеттен 428 млн 936 мың теңгеге 1 мектеп ғимараты күрделі жөн­деуден өтеді. Білім мазмұнын арттыру мақсатында мектептерді заманауи пәндік кабинеттермен жабдықтау, ба­ла қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін соңғы үлгідегі бейнекамералар алу­ға биыл жергілікті бюджеттен 28 млн 800 мың теңгеге жуық қаржы бө­лін­­ген. Құрылғылар жаңа оқу жылына дейін білім беру ұйымдарына орна­ластырылады.Жалпы ауданда 1-10 сынып ара­лығында 6 646 оқушы бар. Бүгінде оның 99 пайызын жазғы тынығумен және еңбекпен қамту жоспарда бар. Бұл шараларға міндетті оқу қорынан&nbsp; 12 млн теңге, демеушілік есебінен 7 млн теңге жұмсалады.Ауданда жазғы демалысты ұйым­дастыруға 185 педагог, 15&nbsp;белсенді студент пен еріктілер тартылады. Биыл мек­теп жанынан жұмыс жасайтын жазғы тынығу лагерінде 2 700-ден ас­там бала демалады. Одан бөлек қала сыр­тындағы «Ақтерек» лагерінде 7 ауысымда 560 бала демалса, облыстан тыс жерде орналасқан лагерьлерге 100&nbsp; бала барады.&nbsp;Брифинг соңында спикер БАҚ өкіл­дерінің және ата-аналардың бірқатар сауалын да жауапсыз қалдырмады.

Білім саласында серпін бар

Ойлап қарасаңыз, мына өмірде ешкім еңбексіз алға баспайтыны анық. Егер адам еңбектенбесе, сөзсіз түгесілер еді. Сондықтан әрбір адал еңбегі арқылы нәпақасын тауып, қоғамға кішкене болсын пайдасын тигізіп жүрген адамның барлығын еңбек адамы деп айтса жарасады.&nbsp;Бірақ бүгінде біздің қоғамда белгілі бір дәрежеге, мансапқа, бай­лыққа қолы жеткен адам­дарды ғана еңбек адамы дейтін түсінік пайда болғаны жасырын емес. Шын мәнінде, қоғамның бүгінгідей өмір сүруіне инже­нер­лер, аграномдар, құры­лыс­шы­лар, қа­рапайым шаруа адамдарының&nbsp; үлесі басым. Кейбірінде ми ең­бегі, ой ең­бегі басым болса, енді біреулері ке­рі­сінше физикалық тұр­ғыдан көп қимылдап, күннің ыс­тығы мен суығына қарамай ең­бек етіп жүреді.Осы орайда жаз бойы егістік басында жүрген қарапайым шаруа адамдарының күнделікті тіршілігін насихаттау мақсатында күні кеше Жалағаш ауданына қарасты Аламесек ауылына бардық. Біз сұх­бат алған еңбек адамының жүзі күнге әбден тотыққан. Бидай өңді күрішші Балқан Әміровтен сөздің емес істің адамы екенін ә дегеннен-ақ байқадық. Өйткені сөйлесуге мұршасы жоқ. Бар ойы – даладағы жұмыс. Жастайынан атасы мен әкесінің жанында жүріп, қиындыққа қайыстай тартылып, еңбек майданында шыңдалғаны көрініп тұр.&nbsp;Бәкең 3 жылдан бері «Ибраев Б» ШҚ-да күрішші болып еңбек етіп жүр. Күріштің кү­тіміне қанық ди­қан биыл 25 гек­тар жерге Сыр салысын сепкен. Был­тыр да дәл осы межеде астық баптаған шаруа адамы гек­тарынан 70 центнер өнім жиыпты. Биыл өзіне одан да жоғары меже қойған Бәкең сол мақсатқа жету үшін күні-түні күріштік басында еңбек етуде.&nbsp;Бәкең – өте еңбекқор азамат. Күннің аптап ыстығы мен ыз­ғар­лы суығына сынбайтын, өзге­лерге үлгілі ауыл азаматының бірі. Өзіне тиесілі аумақтағы кү­ріш­ті агротехникалық талапқа сай күтіп-баптаудың шебері. Еңбек адамы бізбен өзінің күнделікті жұмы­сының қыр-сырымен бө­ліс­ті.– Күріш егу оңай жұмыс емес. Дақыл күннің көзін, ылғалды, құ­нарлы топырақты қажет етеді. Тұқым себілген соң суын жібе­ре­міз. Қарасын басқаннан ке­йін қы­рық күнге дейін нәрес­те­дей мә­пелейміз. 90-110 күн ара­лығында суда жатады. Одан соң суын құр­ғатып, ораққа дайын­даймыз. Кез келген жерге тұқым салса, ол өнім береді деу қиын, әрине. Егін бітік шығуы үшін қы­руар жұмыс керек. Егінді суару, оны жәндіктерден, түрлі аурудан сақ­тау үшін тыңайтқыш, дәрі себу қажет, – дейді шаруа адамы.&nbsp;Бәкеңнің айтуынша, олар дала қосынында соңғы шыққан жаңа технологиялармен жұмыс істеп жатыр. Заманауи техника жұ­мыс сапасын әлдеқайда жоғары кө­теруге, тиімділікті артты­руға мүм­­кіндік береді, тек ерін­бей ең­бек етсең болды. Ең бас­тысы, ең­бек­пен шыңдалған дала дарабозы орақ маусымын уақы­тылы аяқтай­мыз деген сенімде.Жоғарыда айтқанымдай, қо­ғамда белгілі бір дәрежеге, ман­сапқа, байлыққа қол жеткізуде негізінен осындай қарапайым ең­бек адамдарының қолтаңбасы ба­рын білуіміз керек. Түптеп кел­генде, ел қазынасын еселеуде де осындай шаруа адамдарының үлесі басым.&nbsp;Мейрамбек Оспан

Балқан Әміров: Күріш егу оңай жұмыс емес

Сыбайлас жемқорлық орын алған қоғамда даму динамикасы мүлде болмайды. Жемқорлық жайлаған салада серпін қалыптастыру да мүмкін емес. Қазақстан дамушы елдер қатарында болғандықтан онымен күрес мемлекеттің басты саясатының бірі екені айтпаса да түсінікті. Негізінен онымен күрескеннен алдын алған әлдеқайда тиімді. Осы ретте Жалағаш ауданы әкімінің сыбайлас жемқорлық профилактикасы бағытында атқарған жұмыстары да аз емес. Ал оның нәтижесі қалай? Осы және өзге де бірқатар сауалдың жауабын білу үшін Жалағаш ауданы әкімі Ардақ Ибраимовпен сұхбаттасқан едік...&nbsp;– Ардақ Әбдіғаппарұлы, Прези­денттің Жарлығымен бекітілген Сы­байлас жемқорлыққа қарсы сая­­­саттың 2022-2026 жылдарға ар­­налған тұжырымдамасын жә­не оны іске асыру жөніндегі іс-қи­мыл жос­парынан туындайтын тап­­сыр­­маларды жүзеге асыру бо­йын­ша нендей шараларды қолға алдыңыздар?&nbsp;– Бұл мақсатта профилактикалық шаралар тұрақты түрде жүргізілуде. Ол үшін аудан әкімдігі жанынан ар­найы құрылған комиссия жұмыс жа­сауда. Сыбайлас жемқорлықтың ал­дын алуда жергілікті атқарушы ор­гандармен атқарылған жұмыстар­­ды халық арасында кеңінен ақ­па­раттандыру мақсатында жер­гі­лікті газет бетіне, әлеуметтік желілерде және аудан әкімдігінің ресми сай­тына мақалалар тұрақты жарияланып келеді. Тұр­ғындардың сыбайлас жем­қор­лыққа қарсы бағыттағы құ­қықтық ақ­паратқа барынша қол жет­кізуін қам­тамасыз ету мақ­са­тында аудан әкі­мінің сайтында «Сыбайлас жем­қорлыққа қарсы іс-қимыл мәсе­ле­лері» атты жеке бөлім ашылып, ат­қа­рылған жұмыстар бойынша мә­лі­меттер тоқсан сайын енгізіліп отыр.– Жаңа сіз айтып отырған ко­миссия отырысында осыған дейін қандай мәселелер қаралды?&nbsp;– Жалағаш ауданы әкімдігі жа­нындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі комис­сия­ның былтыр 4 рет кезекті отырысы өтті. Онда аудан әкімдігіне қарасты мекемелер, кент, ауылдық округ әкім­­дері мен құқық қорғау органдары басшыларының атқарған жұмыстары бойынша есебі тыңдалды. Кент, ауыл­дық округ әкімдеріне, аудандық бөлімдер мен мекеме басшыларына ай сайын сыбайлас жемқорлық тә­уекелдері мен осал тұстарына аса мән беріліп, мекеменің қызметіне ішкі талдау жұмыстарын жүргізіп, сы­байлас жемқорлық көріністеріне қарсы бағытталған шараларды кү­шейту тапсырылып, бақылауға алын­ған. Бұл ретте қызметкерлермен пер­соналды түрде профилактикалық әңгімелесу жұмыстарын жүргізу және заңнама талаптарын қатаң сақ­тау керектігі жөнінде ай сайын ескерт­пелер беріліп отыр.Тұрмыстық жемқорлықты жою, халыққа қолайлы орта қалыптастыру бағытында әзірленген арнайы видео­роликтер аудан әкімдігінің фейсбук парақшасына жарияланды. Кент, ауылдық округтерде, мемлекеттік ме­кемелерде, мектептер мен ауру­хана ғимараттарында және халық көп шоғырланатын орындарда ақпа­раттық-насихаттық үнпарақтар ілін­ген. Жалағаш кентінде, ауылдық ок­ругтерде және Халыққа қызмет көр­сету орталығында «Сыбайлас жем­қорлыққа жол жоқ», «1424-ке ха­барласыңыз» тақырыбында бил­бордтар мен кернеулер орнатылды. Барлық мекемеде және оларға қа­расты ведомстволық бағынысты ме­кемелерде жемқорлық тәуекелдерін болдырмау үшін қажетті шаралар қабылданып, бақылауға алынған.&nbsp;– Жалпы қызмет сапасына кері әсер ететіндіктен одан әсіресе мемлекеттік қызметкерлер ада болғаны дұрыс. Бірақ қоғамда жалпы жемқорлықты жою үшін қайтпек керек?&nbsp;– Әрбір мемлекеттік қызметші сы­байлас жемқорлықтың алдын алу­ға өз үлесін қосса, осы бағыттағы жұ­мыстар оң нәтижесін береді. Сон­дықтан сыбайлас жемқорлықтың ал­­дын алу, онымен күресу – бар­лық мемлекеттік қызметшінің мін­деті. Қоғамға жемқорлықтың те­ріс салдары туралы ақпаратты дұ­рыс жет­кізу олардың сыбайлас жем­қор­лыққа қарсы мәдениетінің қа­лып­тасуына, өз құқықтары мен мін­­­деттерін терең ұғынып, жете тү­сі­нуіне және орындауына септігін ти­гі­­зеді. Ол үшін ең алдымен қо­ғамда сыбайлас жемқорлыққа қар­сы сана қалыптасуы керек. Сы­бай­­лас жемқорлыққа қарсы сана қа­­­лыптасқан жағдайда ғана адам адам­гершілікке жат қылықтардан бойын аулақ ұстай бастайды, заңға қайшы келетін әрекеттерді жа­сау­ға жол бермейді. Ал қоғамда сы­байлас жемқорлыққа қарсы мә­де­ниетті қалыптастыру, рухани құн­­­ды­лықтарды арттыру, адалдық пен әділдікті қалыптастыру – барлы­ғымызға ортақ міндет.&nbsp;– Жалпы аудан бюджетінен қар­жыландырылатын мемлекеттік мекемелер, квазимемлекеттік сек­­­­тор субъектілерінде сыбай­лас жемқорлықтың алдын алу мақ­сатында сыбайлас жемқор­лық тәуекелдеріне талдау бола ма?&nbsp;– Әрине, «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қи­мыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығына сәйкес, былтырдан бастап ішкі тал­дау жұмыстары жүргізіліп ке­­леді. Биыл аудан әкімдігіне қа­расты 5 дербес бөлімде, аудан әкімінің және 8 ауылдық округ әкімінің аппа­рат­тында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүр­гізі­ліп, талдау нәтижесімен қалыптасқан ұсыныстар уәкілетті органға жол­дан­ды. Аудан әкімі және кент, ауылдық округ әкімі аппараттары мен аудан әкімдігіне қарасты дербес бөлім қызметкерлері қолданыстағы заңнамаларға сәйкес жеке табысы туралы декларациялар уақытылы тап­сырып отыр.&nbsp;– Жалпы ауданда сыбайлас жем­қорлық фактілері осыған дейін орын алды ма?&nbsp;– Жеке және заңды тұлғалардан мемлекеттік қызметкерлердің сы­байлас жемқорлық және олардың құқықтарын өрескел бұзу фактілері жөніндегі арыз-шағымдар түскен жоқ. ҚР әкімшілік рәсімдік-процестік ко­дексіне сәйкес, Жалағаш ауданы бойынша аудан әкімінің аппараты, кент, ауылдық округі әкімдерінің аппараттары және аудан бюджетінен қар­жыландырылатын атқарушы ор­­гандарда жеке және заңды тұл­ға­лардың өтініштері мен хаттарына арналған жәшіктер талапқа сай ор­натылған. Аталған мекемелерде «Се­нім телефондары» белгіленіп, бұл туралы аудандық «Жалағаш жар­шысы» газетінде жарияланды.&nbsp;– Қоғаммен ашық байланыс ор­натуда нендей шаралар қолға алынды?&nbsp;– Бұл мақсатта ауданда азамат­тарға құқықтық көмек көрсету шең­берінде тоқсан сайын «Халықтық заңгер» акциясы өткізілуде және бар­лық кент, ауылдық округ­терде «адалдық бұрышы» жұмыс жа­сау­да. 2024 жылы үкіметтік емес ұйым­дармен жүзеге асыры­ла­тын мем­лекеттік әлеуметтік тапсырыс­тарға 5 млн теңге қаралып, ол бо­йынша 13 жоба іске асырылады. Есепті кезеңде аудан бойынша сы­байлас жемқорлық сипатындағы қыл­мыстар, құқық бұзушылықтар орын алған жоқ. Мұның барлығы сол қолға алған жобалардың жемісі деп білемін. Алдағы уақытта ау­дан әкімдігі тарапынан Сыбайлас жем­­қорлыққа қарсы саясаттың 2022-2026 жылдарға арналған тұ­жы­рым­­да­масын, оны іске асыру жө­ніндегі іс-қимыл шеңберінде пәр­менді шаралар қабылданып, нақты жұмыстар жүзеге асады. Жем­қор­лықпен күрес – ортақ міндет. Осы мақсатта ойымыз тоғысқанда біз жа­саған жұмысымыздың жемісін көре­міз. Негізінен онымен күресті әр адам өзінен бастағаны баршамызға тиімді.&nbsp;– Сұхбатыңызға рахмет!&nbsp;Сұхбаттасқан&nbsp;Кенжетай ҚАЙРАҚБАЕВ

Ардақ Ибраимов: Жемқорлықпен күрес – ортақ міндет

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаев төрағалығымен аудандағы білім саласының өзекті мәселелері талқыланған кеңейтілген мәжілісі өтті. Оған аудандық мәслихат төрағасы, аудан әкімінің орынбасарлары, аудан прокуроры, аудандық полиция бөлімінің бастығы, аудандық мәслихаттың депутаттары, дербес бөлім басшылары, қала, кент, ауылдық округ әкімдері, аудандық қоғамдық, ардагерлер және әйелдер кеңестерінің төрағалары, ата-аналар және көше комитеттерінің төрағалары, аудандағы білім беру ұйымдарының басшылары мен ұстаздар қатысты.Аудан басшысы ұрпақ тәрбиесі әрдайым өзектілігін жоймайтынын атап өтіп, жиынға қатысушыларды білім сапасын арттыруға, балаларға жайлы және қауіпсіз орта қалыптастыруға шақырды.<blockquote>«Әр баладан тұлға тәрбиелеу, азамат өсіру, маман дайындауда да басты тірек–ұстаздар қауымы Сіздерсіздер, ал, жақсы істі жүзеге асыратын негізгі алаң – өңіріміздегі білім ордалары. Ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты екінші Ұлттық құрылтайда жас ұрпақтың тәрбиесіне ерекше тоқталды. Бабалар көшінің сүрлеуінде даналыққа толы тағылымды тәрбие дәстүрі жатыр. Есті қазақ: «Ұлтыңды сақтаймын десең – қызыңды тәрбиеле, рухыңды сақтаймын десең – ұлыңды тәрбиеле» деген. Тәрбие тектен. Бұқара болып бірігіп, бұзақылықты тия алмасақ, арты небір өкінішті жағдайларға әкеп соғуы ықтимал. Өкінішке орай, қазірдің өзінде орын алып жатқан ауыр жағдайлар осыған дәлел. Бүгінгі күн тәртібіндегі негізгі мәселе де – балалар арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың, балаларға қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылықтыңалдын алуға бағытталған жұмыстар. Жыл басында өзге өңірлерде орын алған жағдайлар облыс төңірегін дүр сілкіндірді. Абайсыздық пен қатыгездік арасы бір-ақ қадам екені аңғарылады. Біз болған істі болмаған қылып, жымын білдірмей жасырудың шеберіміз. Алайда ауруын жасырған адамның алысқа бармайтынын ұмытпауымыз керек. Полиция бөлімінің ақпаратына сәйкес, аудандаосы жылдың 4 айында әкімшілік құқық бұзушылық кодексі бойынша түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүрген балаларды анықтау бойынша 215 дерек орын алса, жасөспірімдердің ортақ пайдалану орындарын ластаған 6 дерегі орын алған. Өздеріңіз аңғарып отырғандай дерек өсімі бар. Бұл дегеніміз баласын қадағалайтын ата-ана жауапкершілігінің азайғаны, ата-анаға ықпал ететін полиция қызметкерлері мен мектеп те мәселені бақылаусыз қалдырғанының жемісі»,- деді Аманжол Сақыпұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/444216568_3805425363119155_8601296291373122785_n_ebad6b6ab4.jpg" alt="444216568_3805425363119155_8601296291373122785_n.jpg">Аудан әкімі бұл деректердің көңіл көншітпейтінін жеткізіп, аталған бағытта жұмыстарды жандандыруды жүктеді.Кеңейтілген мәжілісте аудандық полиция бөлімінің бастығы, полиция подполковнигі Нұрбек Шегебаев, аудандық білім бөлімінің басшысы Санира Жанназарова атқарылған жұмыстарды баяндады.Мұнан бөлек, мәжілісте балалар қауіпсіздігі мәселесі талқыланды. Биылғы жазғы маусымда 803 бала «Қамбаш» жазғы тынығу лагеріне, 8 мыңнан астам оқушы мектеп жанындағы күндізгі лагерлерге баруы жоспарлануда Аудан басшысы барлық оқыс жағдайлардың алдын алу мақсатында жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында тиісті шараларды қазірден бастап қабылдауды талап етті.Жиында тұрақты рейдтерді күшейту, бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде құқықбұзушылық, буллинг, лудоманияның зияны, тағы да басқа тақырыптарды ақпараттандыру, кәмелет жасына толмағандар арасындағы профилактикалық жұмыстар бойынша тапсырмалар берілді.Жаһандану заманында ұлттық бәсекеге қабілетті болу – білім деңгейімен өлшенеді. Ауданның білім беру саласының алдында Мемлекет басшысының тапсырмаларынан туындайтын ауқымды міндеттер тұр. Білім сапасының басты көрсеткіштерінің бірі – Ұлттық бірыңғай тестілеу. Атап өту керек, аралдық талапкерлер Ұлттық бірыңғай тестілеуді аудан орталағында тапсыратын болады. Яғни, ҰБТ пункті болып Ұ.Қараманов атындағы № 262 мектеп-гимназиясы таңдалды. Оқу жылын 942 түлек бітірсе, 682-сі тестке қатысуға ниетті.Аудан басшысы бұл тұрғыда өткен жылғы межеден төмен деңгейде болмау үшін дайындық жұмыстарын тыңғылықты жүргізіп, мектептердің көрсеткіштеріне қатысты жан-жақты талдау жасауды тапсырды.Аудан әкімі алқа мәжілісінде биылғы жылдан бастап барлық мәдениет мекемелерінің жанынан жастарды отаншылдық және мемлекетшілдікке, патриоттыққа тәрбиелейтін түрлі бағыттағы үйірмелерді қамтитын «Адал адам» орталықтары құрылып, жұмыс жасап жатқанын алға тартты. Осыған сәйкес, ұлттық құндылықтарды, салт-дәстүрді кеңінен насихаттаудың рөлін ерекше атап өтіп, аудандағы мәдениет және спорт мекемелері білім бөлімімен бірлескен түрде балалардың бос уақытын тиімді пайдалануын кешенді түрде үйлестіруді тапсырды. Ал, отбасын қолдау орталығы, қала, кент және ауылдық оркуг әкімдерімен бірлесіп, түрлі санаттағы отбасыларға талдау жасап, арнайы сенім телефондарының тәулік бойы анонимді жұмыс жасайтындығы туралы түсіндірме жұмыстарын көбейту керек.Мәжілісте аудан прокуроры Мадияр Бекпанов, аудандық мәслихат төрағасы Базарбай Төреахметов, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Әділбек Әйімбетов, білім беру саласының ардагері Сағатай Құдайбергенова, көше комитеттерінің кеңесінің төрағасы Аманжол Жолмағанбетов сөз алып, тәртіп мәселесіне жайбарақаттық танытпай, балаларымыздың заман ағымына сай саналы тәрбиемен, сапалы біліммен қамтуда бүкіл қоғам болып қызмет етуге шақырды.Жиын соңында аудан басшысы барлық жауапты мекемелерге балалар мен жасөспірімдердің тәрбиесіне асқан жауапкершілікпен қарауды, ортақ іске барынша атсалысуды тағы да ескертті.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/445003887_3805381753123516_6746246728763972031_n_083372857a.jpg" alt="445003887_3805381753123516_6746246728763972031_n.jpg">&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/445002998_3805381136456911_3901143679782095769_n_f183e16a4c.jpg" alt="445002998_3805381136456911_3901143679782095769_n.jpg"></figure>

Аралда түнгі уақытта заңды өкілінсіз жүрген 215 бала анықталды 

Жалағаш ауданына қарасты Аққұм ауылында жыршы, термеші Байділда Сәрсеновтің 85 жылдық мерейтойына орай «Текті сөздің төресі – терме» атты облыстық жыршы, термешілер фестивалі өтті. Шараға Жалағаш ауданы әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов қатысып, мерейтой иесіне аудан әкімінің «Құттықтау» хатын табыстап, қазақы дәстүрден жаңылмай шапан жапты. Сондай-ақ мерейтой иесін ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Қосым Жүсіпбекұлы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Жалағаш аудандық мәслихат депутаты Қуат Адисұлы құттықтап, жылы лебізін білдірді.– Көмейінен жыр төгілген өнерпаздар жыршы, тер­меші Байділда Сәрсеновтың мерейтойының құрметіне Аққұм ауылына келіп, ел ағасының мерейін өсіріп жатыр. Атадан балаға мирас болған саф алтындай төл өнерімізді жас толқынның құлағына сіңіріп, артында өшпес із қалдырып келе жатқан Байділда ақсақалдың мәдениет, білім, ауыл шаруашылығы саласына сіңірген еңбегі зор. Сіз тау суының тамшысындай сылдыраған сұлу сазды, өнерге деген іңкәрлікті кейінгі ұрпаққа насихаттап келесіз. Мерейтойыңыз құтты болсын! Сіз қандай құрметке де лайықсыз. Ұрпағыңызбен мың жасап, төрімізде осылай жарқырап жүре беріңіз. Ел ерімен, ер елімен, жүрек жұрағатымен, ұрпақ ұлағатымен өсіп-өнген қазақпыз. Атадан балаға мирас болып келе жатқан жыраулық дәстүріміз әрі қарай да дами берсін. Бүгінгі облыстық жыршы, термешілер фестиваліне қатысушы өнерпаздарға сәттілік тілеймін, – деді аудан әкімінің орынбасары Ғани Сүлейменов.Жыршы, термешілер фестиваліне ауданнан Аңсаған Ділдәбекқызы мен Бақытбек Даулетбек, Қазалы ауданынан Мағжан Оңғаров, Жаңақорған ауданынан Аяулым Абдумажит, Көкен Өскенбай, Арал ауданынан Досымжан Құрманғалиев, Сырдария ауданынан Рыс­бек Жанұзақ, Шиелі ауданынан Әсем Мәжит, және Қы­зылорда қаласынан Болатбек Әлижан, Байбол Көшеней, Мейірімжан Маханбетжанов қатысып, жырдан шашу шашып, көрерменнің қошеметіне бөленді.Шара соңында жыршы, термеші Байділда Сәрсенов сахнада өнер көрсеткен жас жырауларға қаржылай сыйлық табыстады.

Термешілер фестивалі өтті

Пробация – ел заңнамасына сәйкес, есепте тұрғандарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету бойынша мемлекеттік органдармен, азаматтармен, қоғамдық ұйымдармен және өзге де заңды тұлғалармен өзара әрекеттесе отырып, атқарылатын қызмет түрі. Азаматтардың қылмыстық сот төрелігіне түсуін, қылмыстық жазалау шараларын азайту мақсатында қоғамнан оқшаулаумен байланысты емес қылмыстық-құқықтық шараларды кеңінен қолдану үшін жағдай жасалған, жаңа Қылмыстық кодексте бірқатар санкция жеңілдетіліп, сотталғандарды шартты түрде мерзімінен бұрын босату уақыты азайтылды.Осы орайда кеше Жалағаш аудандық қоғам­дық даму бөлімінің тапсы­рысы аясында «Темірқазық» қоғамдық бірлестігі жә­не аудандық жастар ресурстық ор­та­лығының ұйымдастыруымен про­бация есебінде тұрған жастар ара­сында мә­дени орындарға саяхат ұйымдас­ты­рыл­ды. Іс-шараның мақсаты – пробация есебінде тұрған азаматтардың бос уа­қытын тиімді пайдалану, киелі ме­кендермен таныстыра отырып, еліміздің бай мұрасын насихаттау. Нәтижесінде есепте тұрған жастар мә­дени орындарды аралай отырып, сая­хаттан ерекше әсер алып қайтты.&nbsp;– Бұл саяхат біздің білімімізді арт­тырып қана қоймай, рухани әлемімізге де мол қазына сыйлады. Тарихи ме­кендерге жасалған сапар басқа сая­хат­тарға қарағанда ерекше болады екен. Мұны жастарға керекті нағыз рухани байлық, ғибратты шара деп білеміз. Сол үшін осындай сапарлар жиі болып тұрса деген тілегіміз бар, – деді жастар.Ұлттық мұраны дәріптеген тарихи-мәдени сапар алдағы уақытта да жал­­ғасын тауып, тұрақты түрде жүр­гізілетін болады. Осы сапарды ұйым­дас­тыруға атсалысып, жастарды та­­­ри­хи орындармен таныстырған аудан­ның теолог маманы Арыстанбек Бай­қабылов және Жалағаш аудандық ПҚ-ның инспекторы, аға лей­те­нант Еркін Оразалыұлы «Жастарды қайта тәрбиелеп, қоғамға бейімдеу – ортақ парызымыз» дейді.Айта кетейік, еліміздегі қылмыстық-атқару жүйесіне пробация қызметінің енгізілгеніне де көп болған жоқ.&nbsp;Ал оның заңды түрде жүзеге аса бас­тағанына да&nbsp; 7 жылдай болды.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам