<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда жүргізілген статистикаға сәйкес әрбір бесінші азамат кибералаяқтардың құрбаны болады екен. Оның ішіндегі ең кең тараған кибершабуыл – “фишинг” деп аталады.
Мысалы, былтыр WhatsApp-та сауалнамаға қатысқаны үшін ақшалай сыйлықтар туралы ақпарат тарады. Елімізде бұған көп адам сеніп қалды. Бұл сілтемеде Disney компаниясы “Халықаралық балаларды қорғау күніне” орай қазақстандықтарға сыйлықтар береді” деп жазылған. Шын мәнінде мұның бәрі жалған, алаяқтардың ісі.
Іс жүзінде компания мұндай акциялар туралы жарияламаған. Диснейдің ресми сайттарында ақшалай сыйлық туралы ақпарат болмаған.
Фишинг деген не?
Фишинг (ағыл. Phishing) – ғаламтор қолданушысының құпия мәліметін алу әрекеті. Оған адамның аты-жөні, жеке куәлігінің дерегі, банк картасы, кілт сөзі, картаның артқы жағындағы құпия код (CVV / CVC) кіреді. Осы арқылы кибер қылмыскерлер шотыңыздағы ақшаны ұрлауға тырысады.
Мысалы, сіздің әлеуметтік парақшаңызға досыңыздан хат келді. Ол жерде сілтемеге өтуді ұсынады. Бірақ оның аккаунты бұзылған болуы мүмкін. Сондықтан, жеке хабарлама немесе ортақ чаттарға жіберілген кез келген сілтемеге өтуге болмайды.
Фишингтің құрбаны болатын кезде жіберілетін қателіктер
№1 қате: Антивирусты қолданбау
Көп адам антивирус сатып алуды босқа шығын деп санайды. Жалпы, спам пошта жәшігін өзі тазалау оңай және арзан деп шешеді.
Барлық гаджеттерде – компьютерге, ноутбукқа, планшетке және смартфонға антивирус орнату керек. Жақсы антивирус пакеті спамнан және фишингтік хаттардан қорғауды қамтиды. Оның өзі күдікті хаттарды таниды.
Сонымен қатар, антивирус карта деректерін ұрлайтын, онлайн және мобильді банктерге қол жеткізе алатын, SMS-хабарламаларды ұстайтын және құпия кодтары бар хабарламаларды жіберетін бағдарламалардан қорғайды.
№2 қате: Танымайтын адамдардан келген хабарламалардағы сілтемелерге кіру
Бұл жоғарыда айтып өткен Disney компаниясы жағдайына ұқсас. Алаяқтар шынайы интернет-дүкеннің, банктің немесе басқа заңды ұйымның мекенжайына ұқсайтын электрондық пошта мекенжайын тіркейді. Мысалы, Supershop дүкенінің нақты мекенжайы supershop.com орнына олар supersshope.сom деп пайдаланады. Біз сілтемеге өтерде мекен-жайдың нақты атауына аса мән бермейміз.
№3 қате: веб-сайтыңыздың мекенжай жолағын тексермеу
Сайтқа кіргенде алдымен мекенжайды тексеру керек. Содан соң сайтқа өтерде ресми сайт https: // деп басталады, ал жалған сайтта: http:// &nbsp;көрсетіледі. Мұндағы s әрпі және жабық құлып қосылымның қауіпсіз екенін білдіреді: сайтқа деректерді енгізген кезде ол автоматты түрде шифрланады және оны көшіріп алу мүмкін емес.
№4 қате: Қауіпті сайттар арқылы онлайн төлем жасау
Жалған интернет-дүкен сізге сынақ төлемін жасауды ұсынады. Ол үшін картаның артындағы кодты және SMS хабарламадағы кодты тікелей сол веб-сайтқа енгізесіз.
Карта мәліметтерін енгізгеннен кейін дүкен сайты сізді картаңыздың төлем жүйесінің шлюзіне жіберуі керек. Бұл жеке қорғалған бет, интернет-дүкен сіз енгізген ақпаратқа қол жеткізе алмайды.
Төлем шлюздері төлем жасау кезінде карта иесін өз банкімен байланыстырады. Операцияны растау үшін банк клиентке SMS-хабарламада бір реттік кодты жібереді. Сатып алушы оған кіргеннен кейін ғана төлем өтеді.
Барлық төлем жүйелерінде қауіпсіз шлюздер бар. Төлем бетінде олардың логотиптерін іздеңіз: Visa Secure, MasterCard SecureCode және Mir Accept. Сонымен қатар, логотиптер төлем жүйелерінің сайттарына апаратын сілтемелер болуы керек. Алаяқтардың беттерінде бұл логотиптер жай ғана суреттер болады.
№5 қате: барлық төлемдер үшін бір картаны пайдалану
Интернет арқылы сатып алу және қызметтерге төлем жасау үшін жеке карта болғаны дұрыс. Төлем жасамас бұрын оған ақша аударып, дәл қажет соманы аударған жөн.
Кейбір банктер мен электронды төлем жүйелері (электрондық әмияндар) виртуалды карталарды ұсынады. Кейде тіпті бір рет онлайн төлем үшін жарамды виртуалды карталарды жасауға болады.
Ақпарат дереккөзі: <a href="https://massaget.kz/layfstayl/tehno/69063/">Massaget</a>

Банк картасынан ақша ұрланбауы үшін не істеу керек?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Құрбан айт күндері мұсылманның атқаратын ең жақсы ісі –құрбан шалу. Пенденің шалған құрбандығы Қиямет күні оның пайдасына куәлік береді.
Бауыздалатын малдың тамағына пышақ тартқанда шыққан қан жерге түспей тұрып, оның сауабы Алла Тағаланың құзырына барады. Бұл туралы Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Адам баласы Құрбан айт күні қан шығарудан артық Алла Тағалаға жағымды іс істемеген. Әлбетте құрбан малдары Қиямет күні мүйізі, жүні және тұяғымен келеді. Әлбетте қан жерге ағудан бұрын Алланың құзырындағы орынға жетеді. Ендеше оны шын жүректен шалыңыз», – деген (Тирмизи).
Құрбан шалу Алла Тағалаға жақын болу, күнәлардың кешірілуі, Жаратушы Иеміздің көптеген нығметтеріне шүкір ету, бай мен кедейге кеңшілік жасау үшін міндеттелді. Өйткені осы күні барлық адам Алла Тағаланың қонағы болады, құрбан етінен жейді, оны тарту етеді, одан садақа береді.
Құрбандыққа қатысты үкімдер
<ol>
<li>Ханафи мәзһабында құрбан шалу – уәжіп. Уәжіп деген – парыз бен сүннеттің арасындағы амал. Уәжіпті тәрк еткен адам сұралады. Оны орындамаған адам қазасын өтейді. Ал сүннетті тәрк еткен адам сұралмайды, қазасының өтелуі талап етілмейді.</li>
</ol>
Құрбан шалу уақыты өтумен міндет түспейді. Сатып алған құрбандығын айт күндері шала алмаса, оны тірідей садақа етеді немесе сойып, барлық етін садақа етеді, одан ештеңе жемейді. Өйткені уақыты өтумен құрбандық міндеті садақа міндетіне ауысады. Құрбандықты әлі сатып алмаған болса, құрбандық құны мөлшерінде садақа етеді.
<ol start="2">
<li>Құрбандық шалу ақыл-есі дұрыс, балиғат жасына толған, ауқатты, муқим (тұрақты), әрбір ер және әйел мұсылманға бұйырылды. Ал жолаушыға, уақытша (15 күннен аз) қоныстанған, қажыға барған (меккеліктен басқа) және кедей адамға құрбандық шалу міндет емес. Бай деген – өзінің және отбасының негізгі қажеттілігінен артық мал-дүниесі зекет нисабына жеткен (85 грамм алтыны, 40 қойы, 30 қарамалы немесе 5 түйесі бар) адам. Ақылды, балиғат жасына толған адам құрбандықты өз атынан шалады. Кішкентай балалары атынан құрбандық шалу міндет емес.</li>
<li>Сатып алған құрбандығы жоғалса, өлсе немесе ұрланса, басқасын сатып алу міндет болады. Екінші малды сатып алғаннан кейін құрбандығы табылса, оның ең жақсысын шалады. Екеуін де құрбандыққа шалу жақсырақ.</li>
<li>Кедей адам құрбан шалу ниетімен бір қой сатып алса, оған сол құрбандықты шалу уәжіп болады. Егер сатып алған малы ұрланса немесе жоғалса, оған ештеңе міндет болмайды. Егер құрбандықты тәрк етіп, уақыт өтіп кетсе, бай секілді оның да садақа беру міндет болады.</li>
<li>Құрбандық дұрыс болу үшін үш шарт орындалуы қажет: құрбандық малының сау болуы, айт күндері құрбандық шалу және ниет ету. Жүрекпен ниет етіледі. Ниетті тілмен айту шарт емес.</li>
</ol>
Күнде қой сойып жүрген қасапшы құрбан шалып жатқанын ұмытып малды бауыздаса, бұл жағдайда малды сатып алып жатқандағы немесе малды құрбандыққа белгілеп жатқандағы ниеті есепке алынады.
<ol start="6">
<li>Құрбандықта бауыздау ғана міндет. Ал етін садақа ету – сүннет. Құрбандық иесі еттің бәрін жей алады немесе сақтап қояды. Бай адам етке мұқтаж болмаса, тәбәрік ретінде еттен дәм татып, қалғанын садақа еткені – мұстахаб. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын):&nbsp;«Құрбандық шалсаңдар, оның етінен жеңдер және одан басқаларға да беріңдер», – деген.</li>
</ol>
Жағдайы орташа адам еттің үштен бірін өзі жейді, үштен бірін қонақтарға асып береді немесе қалдырады, тағы үштен бірін садақа етеді. Бала-шағасы көп әрі жағдайы төмен болса, еттің бәрін өздеріне алып қалғаны – мұстахаб. Өйткені өзінің және отбасының қажеті басқаның қажетінен жоғары тұрады. Бұл туралы Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай дейді:&nbsp;«(Садақа беруді) өзіңнен баста, сосын басқаға бер»&nbsp;(Бәдаиғус-санаиғ, 5/81).
<ol start="7">
<li>Құрбан шалатын адамды өз атынан уәкіл ете алады. Сондай-ақ оған құрбандық ақшасын беріп, малды сатып алуға және оны бауыздауға уәкіл етуі мүмкін.</li>
<li>Сатып алған құрбандығын басқа адам рұқсатсыз бауыздаса, құрбандығы дұрыс саналады. Өйткені иесінің малды әуелде құрбандық ниетімен сатып алғаны есепке алынады.</li>
<li>Екі адамның құрбандығы араласып, олар бір-бірінің малын бауыздаса, екеуінің де құрбандығы дұрыс саналады. Терісі сыдырылған болса да, әркім өз құрбандығын қайтарып алады. Етінен ауыз тиген болса, бір-бірінен кешірім сұрайды.</li>
<li>Бауыздалған малдың ішінен шыққан төлі тірі болса, оны да бауыздайды. Бауыздалған малдың төлі өлі шықса, ол да бауыздалған болып есептеледі. Өйткені енесін бауыздау төлін бауыздаумен бірдей болады.</li>
<li>Құрбандықтың етін, терісін, ішкі мүшелерін немесе мүйізін сату дұрыс емес. Кімде-кім қиын жағдайға түсіп, құрбандықты сатса, соның мөлшерінде садақа етеді. Кейбір ағзаларын ұзақ мерзімге пайдаланатын затқа айырбастауға болады. Мысалы, теріні қынапқа немесе елекке, мүйізді киім ілгішке. Бірақ барына айырбастамаған абзал.</li>
<li>Құрбандықтан еңбекақы ретінде қасапшыға бір нәрсе беру дұрыс емес. Өйткені ол саудаға ұқсап қалады. Қасапшыға малды бауыздағаны үшін жеке ақы төлейді. Егер қаласа, ақысынан бөлек садақа ретінде құрбандық етінен қасапшыға беруге болады.</li>
<li>Екі қой сойса, екеуі де құрбандық болып есептеледі. Одан жейді және садақа береді.</li>
</ol>
Құрбандықтың мұстахаб амалдары
<ol>
<li>Құрбандыққа ең жақсы, семіз малды таңдау қажет. Еті дәмді болғандықтан, еркек малды (қошқарды) бауыздаған абзал.</li>
<li>Бауыздауды білсе, малды өзі бауыздағаны дұрыс немесе оған қасапыны уәкіл етуге болады.</li>
<li>Малды бауыздап жатқанда дұға оқу қажет. Пайғамбарымыздан (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) келген&nbsp;«Уажжәһту уажһии лил-ләзии фәтарас-сәмаауаати уәл-арда ханиифән муслимән. Аллаһуммә минкә, уә иләйкә. Бисмилләһи, уәллаһу акбар!»&nbsp;(Ғибадатымды жер мен аспанды жаратқан Аллаға шын ықылас етіп, толық мойынсұнып, ниет еттім. Уа, Алла! Сенен жәрдем тілеймін, Саған ғана құлшылық етемін. Алланың атымен бастаймын. Алла – ұлық!) деген дұғаны оқып, бауыздаған жақсырақ.</li>
<li>Бауыздайтын пышағы өткір болуы, құрбандық малын қинамау, жаны толық шықпай тұрып терісін сыдырмау қажет.</li>
</ol>
Алла Тағала барша мұсылман қауымның шалған құрбандығын қабыл етіп, күнәләрін кешіргей, түрлі пәле-жаладан, ауру-сырқаттан сақтап, екі дүниенің игілігін нәсіп еткей!
Хасан АМАНҚҰЛ,
ҚМДБ Шариғат және пәтуа бөлімі&nbsp;меңгерушісінің орынбасары

Құрбан шалу – уәжіп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дени Джонсон кедей отбасында өсті. Ол 17 жасында бала туып, 21 жасында баспанасыз қалады, ал 23 жасында алғашқы миллионын тапты. Табысы мол әрі іскер әйел, бес баланың анасы және бірнеше немеренің әжесі балаларды тәрбиелеу принциптері туралы айтып берді.
Адамның мақсаты бала кезінен бастап болуы керек
Бай адамдар баласының қандай мақсатқа қол жеткізуі керек екенін анық түсінеді. Сол себепті олар Гарвард түлектерін, болашақ басшы қызметкерлерді, дәрігерлер мен президенттерді тәрбиелейді. Ал адамдардың көбі баланы өмірге әкелген кезде сәттілікке сенеді.
<blockquote>
 «Бір досымның жеке баспаханасы бар. Оның ұлы білім алуды қаламады, жалпы өмірде не істеуі керек екенін білмеді. Сонда әкесі оны бір аптаға баспанасыз қалғандар тұратын жерге жұмыс істеуге жібереді. Арада бір апта өткеннен кейін жасөспірім оқуға, отбасылық бизнесті жүргізуге қызығушылықпен оралады», – дейді Джонсон.
</blockquote>
Теледидар мен мобильді телефонсыз өмір
Теледидар, компьютер және мобильді телефон қазіргі балалардың жақын досына айналған. Ал Дени Джонсонның балалары алғашқы телефондарын 16 жастарында алған болса, үйлерінде теледидар болмаған. Сонымен қатар әкелерінің ескі компьютерін пайдаланған.
<blockquote>
 «Балаларым мобильді телефон ала алмайды, өйткені олар әлі ақша таппайды ғой. Телефон адамды уақытын жоспарламай жүруге үйретсе, теледидар өмірдің дұрыс емес заңдылықтарын көрсетеді. Өзіңіз ойланып көріңізші, Губка Боб туралы мультфильм сізге не үйретеді? Ол – жалқау, нигилистік кейіпкер. Сіз балаңыздың сондай болғанын қалайсыз ба? Әрине, жоқ. Айта кетейік, егер теледидарды 30 күн бойы көрмесе, оған деген тәуелділіктен құтылуға болады», – дейді ол.
</blockquote>
Балаңызға істеп жатқан жұмысын жақсы көруді үйретіңіз
Демалыс күндері жақындап қалды. Үйде балалар қандай әңгімені жиі естиді? «Құдайға шүкір, жұма», «бұл жұмыстан да демалатын уақыт келді», «жұмысым ұнамайды». Таныс сөздер ме?
Бұл сөздер баланың санасына «жұмыс – жаман, қиын және жағымсыз» деген ойды салып береді. Бұлай өскен баланың сәйкесінше жұмыс істеуге деген құлқы болмайды.
Джонсонның балалары 2 жасынан бастап үйдің жеңіл-желпі жұмыстарын жасай береді, ал 11 жасқа келгенде бұл олар үшін үйреншікті әрекетке айналады. «Олар осылайша үйде тұрғандары үшін ақы төлейді. Өмірде ештеңе тегін емес», – дейді Джонсон.
Сонымен қатар бала өзіне ұнамайтын істермен де айналысып көруі керек. Себебі соның нәтижесінде адамның ерік-жігері мен мінезі қалыптасып, дамиды. Егер ол тек өзіне ұнайтын іспен ғана айналысса, оның қосымша пайдасы болмайды.
Сіз балаңызға арналған банкомат емессіз
<blockquote>
 «Балама аяқ киім үшін жылына 50 доллар беріп, төрт джинс шалбарын сатып аламын. Мұндай ақшаға сәнді аяқ киім сатып ала алмайсыз. Бірақ қаласа табыс тапсын немесе жеңілдік болатын кезді күтсін», – дейді Джонсон.
</blockquote>
Оның айтуынша, бала өте қажетті заттармен ғана қамтамасыз етілуі керек. Ал жеке қалауларына өздері ақша тапсын.
<blockquote>
 «Ата-ананың ең үлкен қателігі – бала кезінде өзінде болмаған нәрсені баласына алып беру үшін ақша табу. Мұндай жағдайда балалар өскенде өздерін бұрынғыдай өмір сүре алмайтын әлемге тап болғандай сезінеді».
</blockquote>
<a href="https://bugin.kz/25812-millioner-anadan-kenhes-balany-qalay-tarbieleu-kerek?fbclid=IwAR0RlHqMWWfOnAI9t0wZnohkR7_70Z0AaIZMZ594PYF31cPcEkXumNqEr1g">Bugin.kz</a>

Телефон жоспарсыз жүруге үйретеді: Баланы қалай тәрбиелеу керек?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бұл туралы Оқу-ағарту министрі Асхат Аймағамбетов министрліктің аппарат жиналысында <a href="https://halyq-uni.kz/aleumet/5285-biyl-zhumyska-kirgen-3-myn-mug-alimnin-kyzmetke-kabyldanu-t-rtibi-tekseriledi/">мәлімдеді.</a>
Оның айтуынша, мемлекеттік білім беру ұйымдарына мұғалімдерді жұмысқа қабылдау тәртібі 2021 жылдың 19 қарашасында бекітіліп, сол уақыттан бастап күшіне енді. Бұл ретте әр мектептің, білім басқармасының, білім бөлімінің бастығы осы тәртіпті білуі тиіс.
Министрдің мәліметінше, жаңа тәртіп бекітілгеннен кейін 3 100 адам жұмысқа қабылданған.
<blockquote>
 Осы адамдардың жұмысқа қабылдану тәртібін біздің комитет тексеруі керек, қараймыз. 3 100 адам деген көп емес. Конкурс өткізілді ме? Конкурс нәтижесі ашық қаралып, дұрыс шешім қабылданды ма? Оны тез он күннің ішінде қарап шығуға болады. Үлкен жұмыс емес. Қарағаннан кейін әрбір облыс бойынша ақпарат беріп, қажет болса ауытқулар орын алса, онда тиісті шара қабылдауға мүмкіндік болады, – деді Асхат Аймағамбетов.
</blockquote>
Бұған қоса ол директорлардың бос жұмыс орындарын жасырын ұстап қалатынын сынға алды. Мектеп басшылары заң бекіткендей, тиісті органдарға, еңбекпен қамту органдарына бос лауазымдар туралы ақпарат бермейтінін атап өтті.
<blockquote>
 «Ешкімге ашық айтпайсыздар. Қыркүйек айы өткеннен кейін, біраз уақыттан соң «адам келмеді, мұғалім таппадық» деп, сол бар сағаттарды іштегі жұмыс істеп жүрген мұғалімдерге бөліп бересіздер. Бұл – заңсыздық. Мұндайға заңмен көзделген жауапкершілік, оның ішінде әкімшілік те жауапкершілік бар. Ол бос сағатты бөлген кезде де тәуекел көп және объективті жұмыс жүрмейді», – деді министр.
</blockquote>
Асхат Аймағамбетов мектептерді білімді, білікті мамандармен қамтамасыз етудің маңыздылығын атап өтіп, педагогтерді жұмысқа ашық әрі әділ конкурс арқылы жұмысқа қабылдау қажеттігіне назар аударды.

Биыл мұғалімнің жұмысқа қалай қабылданғаны тексеріледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Астана күнін мерекелеу қарсаңында Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті азаматтарды санитарлық-эпидемиологиялық шараларды сақтауды сұрады, деп хабарлайды Zakon.kz.
Адамдар көп жиналатын жерлерде маска тағу, антисептик қолдану, әлеуметтік қашықты сақтау ұсынылады.
<blockquote>
 Сонымен қатар өзіңізді және жақындарыңызды қорғау үшін әр қазақстандықтан екпе салдыруын сұраймын. Қазіргі жағдайда ағзаны коронавирустан тек вакцина қорғайды. Бірақ уақыт өте келе антиденелердің саны азаяды. Олар инфекциямен күресуге жеткілікті болуы үшін алты айдан кейін ревакцинациядан өту керек.Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің ресми өкілі Ержан Байтанаев
</blockquote>
Бұған дейін ҚР Денсаулық сақтау министрі Ажар Ғиният елдегі эпидемиологиялық жағдайдың тұрақты екенін, соған қарамастан ауруға шалдыққандар санының артқанын айтқан еді. Әзірге «сары» аймақта тек Алматы ғана бар.

Коронавирус жағдайына байланысты қазақстандықтарға ескерту жасалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ширек ғасырға жуық уақытта бұл қала тәуелсіздіктің символына айналып үлгерді. Қазіргі таңда елордамыз заманауи мегаполиске, мемлекет пен қоғамның барлық саласына елеулі әсер ететін орталыққа ғана емес, әлемдік деңгейдегі маңызды басқосулардың алаңына айналды. Бейбітшілік қаласы атанған бас қаламыз талай бейбіт келісімдердің бастамашысы болды. Мерекеге орай елорданың дамуына қатысты бірқатар маңызды хронологиялық датаға тоқталуды жөн санап отырмыз. Ширек ғасырға жуық уақытта елордада қандай өзекті мәселелер талқыланып, қандай әлемдік деңгейдегі шаралар ұйымдастырылғаны жөнінде <a href="https://lenta.inform.kz/kz/astana-tarihy-24-zhyl-hronologiyasy_a3951655">ҚазАқпарат</a> сарапшысының материалынан оқи аласыздар.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін, ел астанасын оңтүстіктен орталыққа қарай көшіру мәселесі көтерілді. Астананы Алматыдан Ақмолаға ауыстыру туралы шешімді Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі 1994 жылы 6 шілдеде қабылдады. Астананы ресми көшіру 1997 жылғы 10 желтоқсанда жүзеге асты. Қазақстанның сол кездегі президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 1998 жылғы 6 мамырдағы Жарлығымен Ақмоланың атауы Астана болып өзгертілді.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052057015751g.jpg" alt="" />
Жаңа астананың халықаралық тұсаукесері 1998 жылғы 10 маусымда өтті. Деректерге сүйенсек, елорданы ауыстыру туралы шешім қабылданған кезде, Астана (қазіргі Нұр-Сұлтан) халқының саны 290 мыңдай ғана болған екен. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, қазіргі уақытта Нұр-Сұлтан қаласының аумағы 722 шаршы километрден асады. Ал халық саны 1 миллион 257 мыңнан астам адамды құрайды.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052057175270g.jpg" alt="" />
Бүгінде Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері және ел астанасының қарқынды дамуымен тығыз байланысты. Осы жылдар ішінде елорда негізгі көрсеткіштер бойынша тұрақты дамудың үлгісін көрсетіп келеді.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052057305874g.jpg" alt="" />
Осы тұста, еңселі елорданың құрылған сәттен бастап бүгінге дейінгі ең маңызды оқиғаларға толы хронологиялық сәтіне көз жүгіртпекпіз.
1997 жылы&nbsp;10 желтоқсанда Ақмола қаласы ел астанасы болып жарияланды.
1998 жылы&nbsp;6 мамырда Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының астанасы – Ақмола қаласын Қазақстан Республикасының астанасы – Астана қаласы деп қайта атау туралы» № 3941 Жарлығымен Ақмола Астана қаласы болып қайта аталды.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052058090221g.jpg" alt="" />
1998 жылғы&nbsp;10 маусымда бас қаламызды халықаралық деңгейдегі таныстырылымы ұйымдастырылды.
1999 жылы&nbsp;Астана қаласы ЮНЕСКО-ның шешімімен «Бейбітішілік қаласы» атағын иеленді. Бұл мәртебе қысқа уақытта әлеуметтік-экономикалық және этникааралық қатынастар саласында маңызды жетістіктерге жеткен қалаларға берілетінін айта кеткен жөн.
2000 жылдан&nbsp;бастап бас қаламыз астаналар мен ірі қалалардың халықаралық қауымдастығына мүшелікке қабылданды. Аталған ұйым аясында елорда әлемнің алдыңғы қатарлы қалаларымен тығыз қарым-қатынас орнатып, екіжақты мәдени-экономикалық байланысты дамытып келеді.
2003 жылы&nbsp;23-24 қыркүйек күндері астанада Әлемдік дәстүрлі діндер мен дін лидерлерінің бірінші съезі ұйымдастырылды. Бұл кейіннен тұрақты түрде ұйымдастырылатын әлемдегі маңызды басқосулардың біріне айналды. Ислам, христиан, буддизм, синтоизм, иудаизм сияқты ірі дін көшбасшылары мен саясаткерлер елорда төріне келіп, бейбітшілікке шақырып, әлемдік қауымдастыққа үн қатты. Тіпті бұрын-соңды бір-біріне қас жау саналып келген әр түрлі діннің лидерлері бір үстел басына жиналып, өзекті мәселелер бойынша сөйлесті. Бұл да болса Қазақстанның бейбітшілік бастамасын танытып, еліміздің әлемдегі оң имиджін қалыптастыруға ықпал етті.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052058265104g.jpg" alt="" />
Бұл шараға әр жылдары Шимон Перес, Махатхир Мохаммед, Жан Кретьен, Әл-Азхар Жоғары имамы Мұхаммад Саид Тантауи, Дүниежүзілік Ислам лигасының бас хатшысы Абдалла ат-Түрки, Дүниежүзілік ислам мәзхабтарын жақындастыру ассамблеясының бас хатшысы Аятолла Шейх Мохсен Араки, католиктер шіркеуінің кардиналдары Йозеф Томко мен Жан-Луи Торан, Константинополь Православ шіркеуінің Патриархы Варфоломей І, Израильдің бас раввиндері Йона Мецгер, Шломо Амар және Ицхак Йосеф, «Джинджя Хонче» Жапон синтоистік храмдары қауымдастығының президенті Цуне­киё Танака, Дүниежүзілік Лютеран федерациясының президенті Муниб Юнан, Дүниежүзілік буддистер қауымдастығының бас хатшысы Фаллоп Тайиари, Индология мен дінаралық диалогты зерттеу институтының төрағасы Сомайя Самир Шантила, ЮНЕСКО-ның Бас директорлары Коичиро Мацуура мен Ирина Бокова, ЕҚЫҰ-ның Бас хатшылары Марк Перрен де Бришамбо мен Ламберто Заньер сынды саясаткерлер мен дін лидерлері қатысты.
2007 жылдан&nbsp;бастап дәстүрлі түрде Астана экономикалық форумы ұйымдастырылды. Нобель сыйлығының иегерлері, әлемнің ең танымал экономистері мен саясаткерлері елордаға жиналып, экономикада орын алған өзекті проблемаларды, оларды шешудің жолдарын талқылап, маңызды қарарлар қабылдады.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052058436147g.jpg" alt="" />
2009 жылы&nbsp;Қазақ елі монументі ашылса,&nbsp;2010 жылы&nbsp;Хан Шатыр ойын-сауық орталығы ашылды. Жалпы, осы жылдары Бейбітшілік және келісім сарайы, Тәуелсіздік сарайы, Ұлттық музей, «Атамекен» Қазақстан картасы этномемориалдық кешені, Бәйтерек, «Астана Опера» мемлекеттік опера және балет театры, Әзірет Сұлтан мешіті, Ұлттық мұрағат, «Астана арена, «Барыс арена» сынды бірегей туындылар Нұр-Сұлтан қаласының символына айналды. Бұл ғимараттардың көпшілігі шет мемлекеттерден, халықаралық ұйымдардан тартылған инвестицияның әлеуетін пайдалана отырып салынғанын айта кету керек. Бүгінгі мақаламызда олардың әрқайсысының салынған уақыты мен оның ерекшелігі туралы жеке-жеке тоқталмай-ақ қойғанды жөн көрдік.
2011 жылы&nbsp;1-2 желтоқсанда елордада Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) кезекті саммиті өтті. Саммитке Еуропа мемлекеттерінің басшылары, халықаралық ұйымдардың өкілдері, әлемдік БАҚ ұйымдары т.б. қатысты.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052059016429g.jpg" alt="" />
2011 жылы&nbsp;Астана мен Алматы шаһарларында VII қысқы Азия ойындары өткізілді. 17-ден астам елдің спортшылары қатысқан ірі додаға спорттың 11 түрінен сайыс өтіп, 59-дан астам медаль жиынтығы сарапқа салынды. Елордада мәнерлеп сырғанау, хоккей, конькимен жүгіру, шорт-трек сынды спорт түрлерінен сайыстар өтті. Бұл шараға әлемнің көптеген елдерінен спортшылардан бөлек БАҚ өкілдері, жанкүйерлер келгенін айта кеткен жөн.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052059210585g.jpg" alt="" />
2012 жылы&nbsp;22 желтоқсанда Көрмелердің халықаралық бюросына мүше 161 мемлекеттің өкілдерінің дауыс беруімен елорда ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесін ұйымдастыру құқығын жеңіп алды.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/07/05/2207052059207221g.jpg" alt="" />
Көрме&nbsp;2017 жылы&nbsp;Астана қаласында өтіп, еліміздің өзге өңірлері мен шетелден келген қонақтардың саны екі миллионнан асты. Оның 15 пайызға жуығы шет мемлекеттерден келді. Шараға 115 мемлекет пен 22 халықаралық ұйымның өкілдері қатысып, өз павильондарын көпшілікке ұсынған болатын.
2019&nbsp;жылы&nbsp;Астана қаласының атауы Нұр-Сұлтан қаласы болып өзгертілді.
Одан кейінгі 2020 және 2021 жылдар коронавирус пандемиясымен күрес және вакциналау шараларымен, ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығымен, есте қалды.
2022 жылы Нұр-Сұлтанда Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының VII съезі өтеді. Іс-шара 14-15 қыркүйекке жоспарланған. Съезд тақырыбы пандемиядан кейінгі кезеңде адамзаттың әлеуметтік-рухани дамуындағы әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің рөліне арналады. 2022 жылы елордада өтетін саяси оқиғалардың бірі – ТМД мемлекет басшылары кеңесінің отырысы. Іс-шара 14 қазанда өтеді деп жоспарланған.

Бүгін елорданың құрылғанына 24 жыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Синоптиктер 6 шілдеге арналған ауа райы болжамын ұсынды. Оңтүстік циклон еліміздің барлық дерлік аумағына әсер етіп жатыр.
Жаңбыр жауады, солтүстікте және орталықта қатты жаңбыр жауады. Күн күркіреп, бұршақ жаууы мүмкін, жел күшейеді, дауыл күтіледі, батыста, оңтүстікте шаңды дауыл болады.
Қызылорда облысының&nbsp;басым бөлігінде төтенше өрт қаупі сақталады.

6 шілдеге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Осы жылдың 6 айында алаяқтыққа қатысы бар 516 қылмыстық іс тіркелген. Ал интернет алаяқтық бойынша 255 қылмыстық іс анықталып, тергеп-тексеру жұмыстары жүргізілуде. Дегенмен жалпы қылмыстық іс өткен жылмен салыстырғанда 9,6 пайызға азайса, интернет алаяқтық 25 пайызға төмендеген. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте облыстық полиция департаменті тергеу басқармасының бөлім бастығы Бауыржан Савлябеков мәлімдеді.
<blockquote>
 «Бүгінде интернет арқылы өздерін банк қызметкері ретінде таныстырып, тұрғындардың есеп-шот номерін немесе құпия деректерін сұрау арқылы сан соқтырып кетуде. Одан бөлек, ұялы телефонға хабарласып жалған ақпарат тарату арқылы ақша дәмететіндер көбейген. Осыған байланысты жыл көлемінде полиция қызметкерлері профилактикалық іс-шараларды жүргізетін болады. Облыс тұрғындарына айтарымыз күмәнді ұтыс ойындарына қатысуға, интернет арқылы жүргізілетін сауда-саттықта барынша абай болуға шақырамыз», – деді Бауыржан Савлябеков.
</blockquote>
Соңғы кездері мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз грантты жеңіл жолмен алып беруге уәде берушілер жаңбырдан кейінгі саңырауқұлақтай қаптап кетті. Сала мамандары жеке адамның сыртынан қаржы алып бере алмайтынын айтып, алаяқтардың арбауына алданып қалмауға шақырды.
<blockquote>
 «Әрбір қатысушы «Бастау бизнес» кәсіпкерлік негіздеріне оқу үшін порталға тіркелгеннен кейін автоматты түрде белгіленген санаттарға сәйкестігі тексеріледі. Онлайн оқуда қатысушының алған білімін анықтау үшін аралық тестілеуден өткізіледі. Ал жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға берілетін қайтарымсыз грант беру шарттарына өзгерістер енгізілуде. Ережесі шілде айының соңына дейін бекітілуі мүмкін. Биыл мемлекеттік грант мөлшері 200-ден 400 айлық есептік көрсеткішке дейін артты. Қатысушылар алаяқтардың арбауына түспеу мақсатында мемлекеттік грант беру процесі электронды түрде өтеді», – деді облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы басшысының орынбасары Жанар Дәулетбаева.
</blockquote>
Қазіргі таңда алаяқтардың басым көпшілігі қайтарымсыз қаржы жөнінде жалған ақпарат тарату арқылы тұрғындарды алдап кетуде. Бұл тұрғыда адамдарда дұрыс түсінік қалыптасуы керек. Мемлекеттен берілетін барлық қаржының жауапкершілігі бар екенін ұмытпау керек.
<blockquote>
 «Тиісті келісім шартқа отырғаннан кейін оны орындайтын арнайы міндеттер бар. Айта кетейін, «Атамекен» ҰКП ешқандай грант бермейді. Дегенмен, мемлекеттік бағдарламалар бойынша берілетін 2 грант бар. Оның бірі «Еңбек» бағдарламасы арқылы берілсе, екіншісі инновациялық грант», – деді Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының бөлім бастығы Гаухар Елеусінова.
</blockquote>
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/07/292040955_1569402530121920_2747523181729859291_n.jpg" alt="" />

Қызылордада интернет алаяқтық 25 пайызға төмендеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жергілікті білім беру органдары мектеп формаларының бірыңғай түсін ұсына алады. Онлайн-брифингте мектеп формасына қойылатын талаптар туралы білім министрлігінің мектепке дейінгі және орта білім комитеті төрағасының орынбасары Жомарт Қарамбаев айтты.
Ол министрліктің орта білім беру ұйымдары үшін міндетті мектеп формасына қойылатын талаптар туралы бұйрығына өзгерістер енгізіліп жатқанын жеткізді. Олар биыл жаздың соңына дейін бекітіледі.
Жомарт Қарамбаевтың айтуынша, бұйрықта облыстық білім басқармасы, сондай-ақ қалалар мен аудандардың білім бөлімдері әкімшілік аумақта мектеп формасының бірыңғай түсін ұсына алады. Алайда шенеуніктер жеке шешім қабылдай алмайды.
<blockquote>
 “Бұл тек ұсыным. Түпкілікті шешімді ата-аналар қауымдастығы қабылдайды. Әр мектепте қамқоршылар кеңесі, ата-аналар комитеті бар, оған оқушылардың ата-аналары кіреді. Егер олар осындай шешім қабылдайтын болса, онда облыс аумағында бірыңғай түс болады. Егер өңірде бірыңғай келісім болмаса, онда бірыңғай түсті таңдау туралы шешім қабылданбайды”, – деді Жомарт Қарамбаев.
</blockquote>
Айтуынша, екінші жыл қатарынан Нұр-Сұлтан мектептерінде формаға қатысты бірыңғай түс қолданылып келеді. Мұндай шешім ата-аналар қауымдастығымен талқылаудан кейін қабылданды.
Мектеп формасы
Мектепке дейінгі және орта білім комитеті төрағасының орынбасары мектеп формасына қандай өзгеріс енгізілуі мүмкін екенін түсіндірді. Қыздарда белдемше, жейде, кардиган, куртка, қысқы уақытта – сарафан, водолазка, трикотажды көкірекше болуы мүмкін. Ұлдарда куртка, көкірекше, көйлек пен шалбар болуы мүмкін. Олар ұзындығы тобықты жабатындай болады. Қыста – трикотажды көкірекше, водолазка. Спорттық формаға келетін болсақ, жалғыз талап – ыңғайлылық. 
Спикердің айтуынша, кейбір мектепте бірыңғай спорт формасын енгізу тәжірибесі бар.
<blockquote>
 “Мектеп әкімшілігі де, мектеп директоры да, аймақтық білім басқармасы немесе аудандық білім бөлімі де нақты бір жеткізушіден мектеп формасын алуға мәжбүрлеуге құқылы емес. Ата-аналар кез келген жеткізушіні таңдауға ерікті”, – деп түйіндеді Жомарт Қарамбаев.
</blockquote>
<a href="https://sputnik.kz/20220705/onirler-mektep-formasynyn-tusi-25959259.html">Sputnik Қазақстан</a>

Мектеп формасы: Ата-аналар кез келген жеткізушіні таңдауға құқылы

Құрбан шалу тәртібі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда 6,5 млн. астам бала бар, оның 316 мыңы Қызылорда облысында. Бала дүниеге келгеннен бастап оның денсаулығы ерекше назарға алынады деді Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.
Әрбір бала үшін мемлекет ай сайын жарналар төлейді. Осының арқасында кішкентай азаматтар МӘМС пакетінде медициналық көмектің кеңейтілген тізіміне қол жеткізе алады. Биыл біздің өңірден 5 жасқа дейінгі балаларға профилактикалық тексеруді жүргізуге 802 млн теңге бөлінді.
<blockquote>
 «Сонымен бірге, МӘМС жүйесі 18 жасқа дейінгі балаларға тістерін шұғыл түрде де, жоспарлы түрде де емдеуге мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда аймақта 40 стоматологиялық қызмет жеткізушісі бар. Жыл басынан бері олар 690 млн теңгеге стоматологиялық қызмет көрсетті. Медициналық сақтандыруды енгізумен бірге мектеп медицинасы да жаңа қарқынмен дами бастады», – Бақыт Торғайбайұлы.
</blockquote>
Сондай-ақ, балалар мемлекет бекіткен тегін дәрі-дәрмекпен де қамтамасыз етіледі. 73 нозология бойынша, оның ішінде жүйке жүйесі, жұқпалы аурулар, протозойлы аурулар, гельминтоздар, паразитарлық аурулар, зең инфекциялары, көру органдарының аурулары, есту ағзаларының аурулары, онкология, қатерлі ісіктер, тыныс алу ағзаларының, ас қорыту ағзаларының аурулары, дамудың кідірістері бойынша 371 дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдармен қамтамасыз етіледі. Ал, балаларға жоғары технологияларды қолдана отырып, шұғыл және жоспарлы қымбат оталар тегін жүргізіледі.
<blockquote>
 «Айта кету керек, балаларға медициналық оңалту қызметтері қарастырылған, ал ерекше қажеттіліктері бар балалар үшін «Қамқорлық» оңалту бағдарламасымен көмектер көрсетіледі. Қызылорда қаласындағы көпсалалы облыстық балалар ауруханасы «Қамқорлық» бағдарламасы аясында екінші және үшінші кезеңдерді оңалту қызметтерін көрсетеді. Осы мақсатта 2022 жылға 103,8 млн теңге бөлді. Жалпы, елімізде 34 оңалту орталығы жұмыс істейді, оның 3-і республикалық деңгейде», -деді көп бейінді облыстық аурухананың дәрігері Мереке Беккулиева.
</blockquote>
Бұдан басқа, 18 жасқа дейінгі балалар УДЗ, рентген, КТ және МРТ, ЭКГ тегін өтеді, қажетті талдауларды тапсырады және қажет болған жағдайда басқа консультациялық-диагностикалық қызметтерді ала алады.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/07/292034127_1569348230127350_139141606574164282_n.jpg" alt="" />

18 жасқа дейінгі балалар мемлекет есебінен тегін медициналық көмек алады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қарасора – 2022» жедел – профилактикалық іс-шарасы кезінде Қызылорда облысы ПД есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы мен Қармақшы АПб-нің қызметкерлері бірлесіп жүргізген жедел іс-шара барысында 58 жастағы қала тұрғыны ұсталды. Ол Қармақшы ауданында далалық жерде 766 түп сора өсімдігін еккені анықталды.
Сонымен қатар,&nbsp; полицейлер оқиға орнынан заң бұзушының жеке заттарын, азық – түлік, сора өсіруге арналған арнайы жабдықтар: палатка, генератор, 20 метрлік шланга тәркіледі.
Сараптама қорытындысына сәйкес заттай дәлелдеме ретінде алынған зат жалпы салмағы 3 кг. 550 гр. сора өсімдігі болып шықты.
Күдікті Қармақшы аудандық полиция бөлімінің уақытша ұстау изоляторына оқшауландырылды.
<blockquote>
 «Аталған дерек бойынша Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 300 – бабының 2 – бөлігімен&nbsp; (ірі мөлшерде құрамында есірткі заттар бар, өсіруге тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз егіп-өсіру) сотқа дейінгі тергеп-тексеру әрекеттері жүргізілуде», – делінген полиция департаментінің хабарламасында.
</blockquote>
Айта кетейік, жыл басынан бері қызылордалық полицейлер есірткі қылмысының 96 фактісін анықтаған.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары