*<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін партия алаңында облыстық мәслихаттағы «AMANAT» партиясы депутаттық фракциясының мүшесі Бақдаулет Махашов азаматтардың жеке мәселелері бойынша қоғамдық қабылдау өткізді.*
Қабылдауға келген тұрғындар жұмыспен қамту, денсаулық, әлеуметтік көмек көрсету жөнінде өтініштер білдірді.
Мәселен қабылдауға алғаш болып келген қала тұрғыны Элдар. Ол өзінің ІІ-топ мүгедектігіне орай жұмыс табу қиындық тудырып отырғандығын алға тартып, күзетші қызметін атқаруға келісім берілгендіктен күзетшілік қызметті іздестіріп келіпті. Халық қалаулысы мәселені назарға алып, жұмыс қарастыруға көмектесетіндігін жеткізді.
Жалпы қабылдауға келген азаматтардың басым бөлігі әлеуметтік яғни қаржылай көмек көрсетуді сұрады. Қабылдау барысында барлық азаматтардың өтніштері қанағаттандырылды.
Атап өту керек қабылдау барысында бұған дейін фракция мүшесінің қабылдауында болып, мәселесі оң шешімін тауып алғыс білдіруге келген азаматтар да болды.

Бақдаулет Махашов азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Хорватияның Загреб қаласында дзюдодан Grand Frix жарысы басталды. Жарыстың алғашқы күнінде-ақ 60кг салмақта біздің жас спортшы Мағжан Шамшадин жеңіс тұғырынан көрініп, турнирдің алтын жүлдесін жеңіп алды.
Ол финалда әлем чемпионатынында 2 қола еншілеген, Азия ойындары, Азия чемпионатында жүлдегерлер қатарынан көрініп жүрген Кореяның тәжірибелі балуаны Ким Вон Жинді ұтты.
Мағжан алғашқы айналымда Куба балуаны Форте Валдивзоны вазаримен ұтса, екінші айналымда АҚШ балуанын ұтып, үшінші айналымда Испания спортшысы Бернабеу Риканы 2вазаримен ұтып ширек финалға шықты. Ширек финалда түркімен балуаны Жумаев Хакбердіні вазаримен ұтып, жартылай финалда француздық Мерлин Максимені қосымша уақыттың 1 минут 31 секундында вазариге түсірді.
Естеріңізге сала кетейік Мағжан бұған дейін Тель-Авив Grand Slamде қола алған болатын.

Дзюдошы Мағжан Шамшадин «Grand Frix» турнирінде алтын жүлдегер атанды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақстандық пайдаланушылар өздерінің посттары мен түсініктемелерінде Fingramota.kz. аккаунтын белгілей отырып, қашықтан кіру бағдарламаларының көмегімен алаяқтық оқиғаларымен бір-бірімен белсенді түрде бөлісуде.
Бұл утилиталар дегеніміз не және киберқылмыскерлердің құрбаны болмау үшін не істеу керектігі туралы толығырақ қарастырайық.
Алаяқтар қазақстандықтарға қоңырау шалып, өздерін белгілі банктердің қауіпсіздік қызметі ретінде таныстырады. Олар алаяқтық шабуылдардан дербес деректердің жария болғаны туралы хабарлайды. Олар өздерінің әлеуетті құрбандарын қорқытып, оның атынан миллиондаған теңгеге өтінім берілгенін және олардың күшін жою үшін банктің техникалық бөлімінің қызметкері –«қорғаушыны» қашықтан қосу қажет екенін айтады.
Жақында пайда болған жаңа схема: алаяқтар клиенттен PlayMarket немесе App Store-ға өтуді және іздеу жүйесінде «қолдау» сөзін теруді сұрайды. «Ақ ромбы бар қызыл қосымша пайда болады, оны AnyDesk деп атайды, оны басыңыз және орнатыңыз. Бұл біздің алаяқтыққа қарсы ресми қосымшамыз», – дейді алаяқтар.
Егер сіз алаяқтардың – әлеуметтік инженерлердің барлық нұсқауларын орындасаңыз, онда азаматтар банктік шоттарда және «бөтен» кредиттермен қаражатсыз қалу қаупін тудырады, өйткені кибер қылмыскерлер AnyDesk қосымшасын пайдалана отырып, кез келген құрылғыға қашықтан қосылып, онлайн-банкингке толық қол жеткізе алады.
AnyDesk дегеніміз не және оған ұқсас қандай қосымшалар бар?
Бұл пайдаланушы құрылғыларына қашықтан қосылуға және техникалық көмек көрсетуге арналған заңды қосымша. Әзірлеуші компанияның ресми сайтында «AnyDesk бағдарламалық қамтылымы 500 миллионнан астам рет жүктелген және оны бүкіл әлемдегі компаниялар мен пайдаланушылар пайдаланады» деп көрсетілген. Сондай-ақ, ол жерде «Қашықтан қолжеткізудің көмегімен алаяқтықты қалай болдырмауға болады» деген бөлім жасалды, онда пайдаланушыларға алаяқтар өздерінің компьютерлеріне қосылу және деректерді, кіру кодтарын және тіпті ақшаны ұрлау үшін AnyDesk (немесе кез келген басқа қашықтан қолжеткізу бағдарламалық қамтылымын) заңсыз пайдалануы мүмкін деп ескертеді. Егер бейтаныс адамдардан телефонға кіруді және осы бағдарламалық қамтылымды (БҚ) жүктеуді сұраса, абай болу керек.
«Әдетте, қылмыскерлерқоңыраушалып, компьютермен немесе интернетпен өздері анықтаған проблема туралы хабарлайды, содан кейін өздерінің көмегін ұсынады. Олар Microsoft сияқты танымал компанияда немесе тіпті сіздің банкіңізде жұмыс істейтіндерін мәлімдеуі мүмкін. Егер сіз қоңырау күтпесеңіз, бұл адамдарға ешқашан сенбеңіз! Өзіңіз сұрамаған ұсынылған «көмекке» сенбеңіз! Бірде-бір банк немесе компания сізден телефон арқылы БҚ-ны жүктеуді сұрамайды, – делінген сайтта. – Алаяқтар ең алдымен сіздің ақшаңызға қызығушылық танытады. Егер біреу сіздің құрылғыңызға қашықтан қосылып, банктік есептік жазба үшін пайдаланушы атын беруді немесе жеке құпия сөздерді көрсетуді сұраса, ол алаяқтық болып табылады. Олардың нұсқауларын орындамаңыз! Егер олар сіздегі проблеманы шешкені үшін ақы төлеу керек деп айтса да, оларға сенбеңіз. Егер сіз өзіңізді ыңғайсыз немесе қауіпті сезінсеңіз, телефон тұтқасын қою арқылы телефон қоңырауын үзіңіз!».
Қашықтан қол жеткізуге, бақылауға және пайдаланушыларды қолдауға арналған тағы бір танымал бағдарлама – TeamViewer, ол AnyDeskқағидатымен бірдей жұмыс істейді. Утилитаны орнатқаннан кейін жәбірленуші алаяқтарға өзінің ID-ін береді, қосылуға келісім береді және алаяқтар пайдаланушының құрылғысына қашықтан байланыс арналары арқылы қол жеткізе алады.
Көптеген адамдар құрылғыны өшіру арқылы қашықтан кіру сессиясын тоқтату керек деп ойлайды, содан кейін алаяқтар онлайн-банкингке кіре алмайды. Алайда, киберқылмыскерлер бірнеше секунд ішінде пайдаланушының телефонынан барлық деректерді көшіріп, оларды құрылғыға жібере алады. Сондай-ақ, қашықтан қол жеткізу бағдарламаларын қолданатын алаяқтар басқа маңызды ақпаратты ала алады: пайдаланушының шоттарындағы парольдер, электрондық пошталар, байланыстар және басқалар. Немесе олар өздерінің құрбандарының гаджетіне маңызды ақпаратты, соның ішінде SMS-кодтар мен Push-хабарламалардағы кодтарды жіберетін шпиондық бағдарламаларды «енгізе» алады.
Егер сіз алаяқтарға өзіңіздің гаджетіңізге жол ашып берсеңіз, не істеу керек?
Әлеуметтік инженерия арқылы ұрланған ақшаны қайтару қиын, бірақ тырысу керек. Сонымен, егер сіз алаяқтардың құрбаны болсаңыз, онда міндетті түрде:
– AnyDesk қосымшасын немесе оған ұқсас қосымшаларды гаджеттеналып тастаңыз. Өзіңіз құрылғыңызда шпиондық қосымшаларды анықтай алмағандықтан, оны тексерілген IT-маманына көрсетіңіз, не зауыттық теңшеуге дейін жүйені ажыратыңыз;
– өзіңіз қызмет көрсететін банкке хабарласыңыз, алаяқтық жағдайы туралы хабарлаңыз және алаяқтар кіре алатын төлем құралдарын бұғаттауды сұраңыз;
– құқық қорғау органдарына өтініш беріңіз.
Дербес деректеріңізді жоғалтпау үшін қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз:
№1 ереже. Ешқашан бейтаныс адамдарға құрылғыларыңызға кіруге рұқсат бермеңіз және гаджетіңізге ешқандай қосымшаларды жүктемеңіз;
№2 ереже. Ешқашан онлайн-банкингтің құпия сөздерімен немесе басқа да дербес және төлемдік ақпаратпен ешкіммен бөліспеңіз.
№3 ереже. Қаржылық және цифрлық сауаттылығыңызды арттырыңыз!
Әлеуметтік желілерде Fingramota.kz-ке жазылыңыз және бұл ақпаратты таныстарыңызға таратуға көмектесіңіз!

Алаяқтар ақшаны ұрлау үшін AnyDesk қосымшасын қалай пайдаланады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Алматы қаласында өткен «Жұлдызды лига» атты футболдан әуесқой ойыншылар арасындағы ел біріншілігінде өңіріміздегі мәдениет және өнер саласы өкілдері жеңімпаз атанып, спортсүйер қауымның мерейін үстем етті.
Жерлестеріміз жарыс жолын Тараздық қос команда «Тараз Пресс» және «Ернұр» командаларымен кездесуден бастап, ширек финалда елге танымал өнер өкілдерінен құралған Алматылық «Алатау», финалда Қарағандылық «Никулин» командасымен кездесу өткізді. Озық шыққан сырбойылық команданы ақтаңгер ақын Мұхтар Мәуленұлы бастап барған болатын. Тартысты ойын нәтижесінде «Үздік қақпашы», «Үздік ойыншы» номинацияларын қақпашы Нұртуған мен тамаша ойын көрсеткен Мақсатымыз жеңіп алды.
Бүгін республикалық лига чемпиондарын басқарма басшысы Руслан Рүстемұлы қабылдап аймақ абыройын асқақтатқан өнер иелеріне алғысын білдірді.

Қызылордалық спортшылар алатау баурайында өткен ала доп аламанында топ жарды

*<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бас прокуратураның 1 қызмет бастығының орынбасары Елдос Қилымжанов қаңтар оқиғасын тергеу ісі бойынша мәлімет берді, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://sputnik.kz/">Sputnik Қазақстан</a>.*
<blockquote>
 “Барлығы қаңтар оқиғасы бойынша сотқа 479 қылмыстық іс жолданып, 545 адам сотталды. Билік өкілдеріне қатысты күш қолданған, мүліктерді зақымдауға байланысты ауыр қылмыс жасаған, сондай-ақ залалды өтелмеген және өтелмеген соттылығы бар 83 сотталушы нақты бас бостандығынан айыру жазасын алды”, – деді ол брифингте.
</blockquote>
<a href="https://sputnik.kz/20220718/qantar-oqigasy-boyynsha-545-adam-sottaldy--bas-prokuratura-26188879.html#"></a>Айтуынша, қазір сегіз өңірде 30 мыңнан астам тергеу әрекеті жүргізілуде. 4 мыңнан аса сот сараптамасы тағайындалды.
<blockquote>
 Қазіргі уақытта 349 күдікті қамауда отыр. Олардың қиратуға, ғимараттарды өртеуге, қару жымқыруға, мемлекеттік нысандарға және құқық қорғау органдары қызметкерлеріне қарулы шабуыл жасауға белсенді түрде қатысқаны анықталды. Әрбір қамауға алынған адамның осы қылмыстарға қатысы барын растайтын мәліметтер жеткілікті, деді Қилымжанов.
</blockquote>
Қазіргі таңда арнайы прокурорлардың өндірісінде жаппай тәртіпсіздіктер бойынша 53 қылмыстық іс, терроризм актісі бойынша 32 қылмыстық іс жатыр.

Қаңтар оқиғасы бойынша 545 адам сотталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қарасора – 2022» жедел – профилактикалық іс-шарасы кезінде қызылордалық полицейлер &nbsp;4116&nbsp; түп сора өсімдігін еккен тұрғынды &nbsp;ұстады.
37 жастағы&nbsp; жұмыссыз қала тұрғыны Шиелі ауданына қарасты Жуантөбе ауылынан оңтүстік батысқа қарай 45 шақырым жердегі&nbsp; шеңгел мен сексеуіл арасында &nbsp;сора өсімдігін&nbsp;&nbsp; өсірген. &nbsp;Айта кетерлік жайт,&nbsp; арнайы баптап өсірілген сораның ұзындығы&nbsp;&nbsp; 60 – 70 см –&nbsp; ге жеткен. Осы аумаққа келген көліктердің дөңгелектерін тесу мақсатында &nbsp;қаскүнем ауыл маңындағы жолдарға қолдан жасалған металл шыбықтарды тастаған.
Полицейлер оқиға орнынан ірі есірткі алқабынан бөлек арнайы кептірілген марихуана, заң бұзушының&nbsp; жеке заттарын, азық – түлік, сора өсіруге арналған арнайы жабдықтар: 2 дана насос, палатка, мотор, 20 метрлік&nbsp; шланга, күрек, кетпен тәркіледі. 4116 түп&nbsp; көлемінде &nbsp;тәркіленген &nbsp;сора өсімдігінің&nbsp; жалпы салмағы 34 кг., ал &nbsp;&nbsp;«кептірілген марихуана»&nbsp; 696 гр. көлемінде болып шықты.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Күдікті Шиелі аудандық полиция бөлімінің уақытша ұстау изоляторына &nbsp;қамаққа алынды.&nbsp;&nbsp;
<blockquote>
 «Бұл дерек бойынша Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 296-бабының 3-бөлігімен (Ірі мөлшердегі есiрткi, психотроптық заттарды, сол тектестерді өткізу мақсатынсыз заңсыз дайындау, қайта өңдеу, иемдену, сақтау, тасымалдау)&nbsp; және 300 – бабының 2 – бөлігімен&nbsp; (Ірі мөлшерде құрамында есірткі заттар бар, өсіруге тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз егіп-өсіру) сотқа дейінгі тергеп-тексеру әрекеттері жүргізілуде», – делінген полиция департаментінің хабарламасында.
</blockquote>

Шиеліде ірі мөлшерде есірткі еккен тұрғын ұсталды (видео)

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> 2022 жылы тек «Құқық» білім беру саласы бойынша шекті балл өзгертіліп, оқуға қабылдану үшін кемінде 75 балл жинау қажет етіледі.
Қалған білім беру салалары бойынша шекті балл деңгейі өзгеріссіз қалды.
«Педагогикалық ғылымдарға» – кемінде 75 балл, 
«Денсаулық сақтау» білім беру саласына – кемінде 70 балл, 
«Ауыл шаруашылығы және биоресурстар»,&nbsp;<img src="https://static.xx.fbcdn.net/images/emoji.php/v9/tf0/1.5/16/1f468_1f3fb_200d_2695.png" alt="??‍⚕️" />«Ветеринария» білім беру салалары бойынша – кемінде 60 балл.
Сондай-ақ Ұлттық ЖОО-ларға – кемінде 65 балл, ал басқа ЖОО-ларға – кемінде 50 балл.
ӘР ПӘН БОЙЫНША ШЕКТІ БАЛЛ – 5 БАЛЛ.
Әр Жоғары оқу орны білім беру бағдарламалары тобы бойынша өз шекті балын белгілейді.
ЖОО-лардың белгіленген шекті балдарымен UTO Telegram арнасында таныса аласыздар.

Бакалавриатқа оқуға түсудің шекті балы қанша?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Цифрлық технологиялардың дамуымен қатар алаяқтар да қалыспай, алдаудың жаңа тәсілдерін ойлап табуда, оған, әсіресе, аға буын өкілдері&nbsp; бой алдырып жатады.Қарт адамдарды алаяқтардың арбауынан қалайша қорғауға болатыны жөнінде Fingramota.kz айтып береді.
Алаяқтар телефон нөмірлерін ауыстыру сервистерін белсенді пайдаланады, сондықтан олар үшін кез келген банктіңколл- орталығының 4 таңбалы нөмірін басқа нөмірге ауыстыру түкке тұрмайды. Қарт адамдардың тап болулары мүмкін түрлі оқиғаларды қарастырайық.
«Қауіпсіз» шот
Алаяқтар зейнеткерлерге телефон соғып, өздерін банк қызметкерлеріміз деп таныстырып, олардың карточкаларынан бейтаныс біреулердің ақшаны шешіп алуға әрекет жасағандары жөнінде айтады. Ол үшін клиент өз қаражатын дереу қауіпсіз шотқа ауыстыруы қажет деп, ізінше қарияның интернет немесе мобильді банкингті қолдана алу, алмауын нақтылайды. Содан кейін өзінің зейнетақылық ақшасын қашықтан қалайша аудару болатыны жөнінде нұсқау береді, телефонына қосымшаны жүктеуді ұсынады немесе ақшаны дереу банкомат арқылы аударуға кеңес береді.
Кеңес
Телефон алаяқтары қарт адамдардың сеніміне кіру үшін барлық айла-шарғыларды қолданады. Мұндай жағдайда ең бірінші – мұндай әңгімені тоқтатып,&nbsp; сізге қызмет көрсететін банкке телефон соғу қажет. Банктің байланыс нөмірі карточканың артқы бетінде жазылып тұрады.
Ешқашан қоңырау шалушылардың қандай да бір нұсқауларын орындамаңыз: ақша аудармаңыз, күмәнді қосымшалар орнатпаңыз және қаржы ұйымдарының жалған қызметкерлерінің талаптары бойынша SMS-хабарламалардан сілтемелер бойынша өтпеңіз.
Өзіңіздің дербес деректеріңізді, карточканың деректемелерін ешкімге хабарламаңыз: CVC/CVV-код (картаның сыртқы жағында көрсетілген үш таңбалы код), растау кодтары, ПИН-кодтар. Есіңізде болсын, банк қызметкерлері, банктердің колл-орталықтарының операторлары бұл ақпаратты ешқашан телефон арқылы сұрамайды.
Жалған кредит ресімдеу
Сізге банктің атынан хабарласып тұрмыз деп қоңырау шалып,&nbsp; N сомаға кредит ресімдеуге өтінім берген- бермегеніңізді нақтылайды. Егер сіз шын мәнінде өтінім бермеген болсаңыз, онда алаяқтардың сіздің атыңыздан кредит алмақ ойлары бар. Алаяқтар алдыңғы схемамен жұмыс істейді: сізге шұғыл шаралар қабылдау және олардың нұсқауларын орындау қажеттігін айтады. Бұл үшін олар сізге ұялы телефоныңызға орнататын және деректеріңіз қорғалатын қосымшаға сілтеме жібереді. Бағдарламаны жүктегеннен кейін сіздің телефоныңызға SMS-хабарлама немесе электрондық пошта арқылы хабарлама келеді, содан кейін банктің жалған қызметкері кодты атауды сұрайды және өкінішке орай, кредитті беріп үлгергенін, бірақ алаяқтар ақшаға қол жеткізе алмағанын хабарлайды. Содан кейін &nbsp;алаяқ өзі айтқан басқа шотқа осы ақшаны аудару арқылы ақшаның өзіңізде қалатындығына сендіреді.&nbsp;&nbsp;
Кеңес
Кредит «ресімделді» деген банктің филиалына қоңырау шалыңыз немесе барыңыз және жағдайды шешу үшін мүмкіндігінше жедел түрде ресми өтініш жазыңыз. Өтініштің кіріс нөмірі бар көшірмесін міндетті түрде алыңыз.
Сізге қоңырау шалынған нөмірді банктің қауіпсіздік қызметіне хабарлауды, сондай-ақ құқық қорғау органдарына өтініш жазуды қоса ұсынамыз.
«Фейк» аударма
Сізге банк картаңызға белгілі бір ақша сомасының аударылғаны туралы SMS келді. Ізінше олар сізге белгісіз нөмірден қоңырау шалып, ақшаның қате аударылғанын айтып, сізден кері аударуды сұрайды. Алаяқтар сіздің көңіліңізді «жібітіп», өздері туралы көптеген мәліметтерді,&nbsp; яғни бұл олардың соңғы ақшасы екендігін, олар жұмысынан айрылғандықтары, қаражат емделуге қажет екендігі сияқты бір сарындыақпарат. Бұл сізді алдарқатуға тырысатын белгі. Кейде қоңырау шалушылар сізге &nbsp;«мазалағандары үшін» бонус депқаражаттың аз бөлігін өзіңізге қалдыруды ұсынады.
Кеңес
Мүмкін алаяқтар сауда алаңында тауарды сатқаны үшін ақы алу үшін сіздің шотыңызды көрсетуі мүмкін. Егер сіз оларға сеніп, аударым жасасаңыз, онда сіз ақшасыз ғана емес, сонымен қатар өзіңізге қосымша қиындықтар туғызасыз. Өйткені, әлеуетті сатып алушы тауарды алмай, құқық қорғау органдарына жүгінуі мүмкін. Сіз ақша алушы ретінде алғашқы күдікті боласыз.
Сондықтан, егер белгісіз біреулер Сіздің шотыңызға белгілі бір соманы аударса, онда ешқандай жағдайда оны қайта аудармаңыз және шешіп алмаңыз. Өз банкіңізге хабарласыңыз, онда Сізге осы қате аударыммен не істеуге болатынын түсіндіреді.
Құқық қорғау органдарынан түсетін «қоңыраулар»&nbsp;
Алаяқтар өздерін құқық қорғау қызметкерлері ретінде таныстырып, Сіздің танысыңыз, досыңыз немесе туысыңыздың келеңсіз жағдайға тап болғанын хабарлауы мүмкін. Мысалы, адамды қағып кеткені, ауруханада жатқаны немесе терактіге қатысқаны. Кезкелген жағдайда қылмыс қорқынышты, ал салдары қайтымсыз көрінуі керек. Мәселені қандай да бір сома шеше алады. Бір жағынан, айтқандары айтарлықтай әсер қалдырды, екінші жағынан – сұрап отырған сома тез төлей алмайтындай көп те емес. Негізінен, мұндай алдаудың құрбандары – жақын адамыңызға көмектесу үшін соңғы ақшасын беруге дайын қарт адамдар. Қосымша стресс факторы, әдетте, абоненттің қоңырауларға қол жетімсіздігі болып табылады – алаяқтар мұны да біліп алады.
Кеңес
Ең дұрысы, мұндай сәтте сұрақ қоя бастау. Күдікті қай полиция бөлімшесінде? Ол қандай баппен айыпталып отыр? Әрекет қашан орын алған? Адвокаттың көмегі ұсынылды ма, адвокаттың аты-жөні кім? Сонымен қатар, ҚР ІІМ жедел желісіне және аудандық полиция бөлімшесіне қоңырау шалу керек. Ешбір &nbsp;жағдайда үрейге бой алдырмаңыз, бейтаныс адамдарға ақша беріп, шотына ақша аудармаңыз.
Қарт адамдарды алаяқтардан қалай қорғауға болады?
<ul>
<li>Қарт адамдарға бейтаныс адамдарға сөзсіз сенудің қажеті жоқ екенін түсіндіріңіз, тіпті олар өздерін банк, құқық қорғау органдарының қызметкерлері болып таныстырса да;</li>
<li>Егер қоңырау шалушылар сізге аты – жөніңіз бойынша жүгінсе және сіздің мекенжайыңызды білсе, бұл адамдар ресми адамдар дегенді білдірмейді. Бұл деректерді көптеген жолдармен алуға болады, олар тіпті интернетте жалпыға қол жетімді;</li>
<li>Қызметкердің аты-жөні мен лауазымын&nbsp; міндетті түрде сұраңыз және олар өкілі болып қоңырау шалып отырған ұйымның&nbsp; жедел желісіне немесе колл-орталығына қоңырау шалу арқылы қайта тексеріңіз;</li>
<li>Егер жақын адам бейтаныс нөмірден қоңырау шалып, қиыншылыққа тап болғанын айтса, оған ақша аударуды сұраса, сөйлесуді аяқтап, оған қайта қоңырау шалыңыз;</li>
<li>&nbsp;Өзіңіздің жеке деректеріңізді, банктік картаңыздың деректемелерін, картаның жарамдылық мерзімін, CVC/CVV-кодты, құпия сөзін және ақша қалдығын ешқашан және ешкімге айтпаңыз;</li>
<li>Банк қызметкерлері, банктердің колл-орталықтарының операторлары ешқашан телефон арқылы жеке деректерді сұрамайды. Бұлконфиденциалдымәліметтер тек алаяқтарғақажет.</li>
</ul>
Өзіңізді, жақындарыңызды сақтаңыз және қаржылық сауаттылықты Fingramota.kz-пен арттырыңыз!

Қаржы алаяқтарынан қарт адамдарды қалай қорғауға болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Өңірлер қимасында олимпиада жеңімпаздарының саны Қызылорда облысында жылдан жылға артып, көш басында келеді. Екінші жыл қатарынан облысымыздың ауыл мектептеріндегі 5-6 сыныптың жүзге жуық оқушысы еліміздің жетекші мектептерінде білімін жалғастыруға мүмкіндік алуда.
Биылғы оқу жылында «Мың бала» олимпиадасына қатысу үшін ауыл мектептерінің 5-6 сынып оқушыларынан 11 255 қатысушы тіркеліп, ең көп балл жинаған 903 жеңімпаз іріктелді. Олимпиаданың екінші кезеңде дарынды оқушылар академиялық білімге баға беретін компьютерлік тестілеуге қатысып, 209 бала олимпиада жеңімпазы атанды.
Министрліктің арнайы квоталарына сәйкес 6-сыныпты аяқтаған 28 жеңімпаз оқушы дарынды балаларға арналған мамандандырылған мектептерінде білімдерін жалғастыру мүмкіндігіне ие болды. Олар Республикалық физика-математика мектебінде, «Білім-Инновация» лицейлерінде, «Дарын» мамандандырылған мектептерінде оқуға жолдама алып, еліміз бойынша қатысудың жоғары көрсеткішімен аймағымыз үздік үштіктен көрінді.
Ал 8-9 сыныптар арасында өтетін «IQanat» олимпиадаcына аудандар бойынша 3 847 оқушы тіркеліп, бақтарын сынады. Олимпиаданың II кезеңіне 697 оқушы өтіп, нәтижесінде Республикалық кезеңге 35 бала жолдама алып, оқушылар Нұрсұлтан қаласындағы Назарбаев университетінде Оқу-ағарту министрі Асхат Аймағамбетовтың қатысуымен өткізілген слетке қатысты.
Олимпиада қорытындысы бойынша аймағымыздың 3 дарынды оқушылары «Iqanat High School of Burabay» мектебіне жолдама алса, 2 оқушы тарих пәні бойынша жүлделі орындарға ие болды.

 Қызылордалық оқушылар «Мың бала» және «IQanat» олимпиадаларында үздік нәтиже көрсетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына әлеуметтік мәні бар аурулармен ауыратын азаматтардан сұрақтар жиі түседі. Бұл пациенттерге медициналық көмек көрсету тәртібі туралы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов түсіндірді.
Әлеуметтік мәні бар аурулар дегеніміз не?
Бұл аурулар қоғамда кең таралуына байланысты халықтың ең көп өлімі мен мүгедектігін тудыратын аурулардың қатарына жатады. Сондықтан денсаулық сақтау жүйесінде оларды диагностикалау мен емдеуге үлкен мән беріледі.
Қазақстанда әлеуметтік мәні бар аурулардың бекітілген тізбесіне төмендегілер кірді:
– Туберкулез
– Адамның иммун тапшылығы вирусынан (АИТВ) туындаған ауру) &nbsp;&nbsp;&nbsp;
– Созылмалы вирустық гепатиттер және бауыр циррозы
– Қатерлі&nbsp; ісіктер
– Қант&nbsp; диабеті
– Психикалық, мінез-құлық бұзылулары (аурулар)
– Балалардың церебралды сал ауруы
– Жедел миокард инфарктісі (алғашқы 6 ай)
– Ревматизм
– Дәнекер тіннің жүйелі зақымдануы
– Жүйке жүйесінің дегенеративті аурулары
– Орталық жүйке жүйесінің демиелинизациялаушы аурулары
– Орфандық аурулар.
Әлеуметтік мәні бар аурумен ауыратын азаматтар үшін медициналық көмек нені қамтиды?
Әлеуметтік мәні бар аурулардан зардап шегетін азаматтарға көрсетілетін медициналық көмек диагностиканың, емдеудің, динамикалық байқаудың медициналық қызметтерін қамтиды.
Әлеуметтік мәні бар аурулармен ауратын науқастарға (яғни, оларға диагноз қойылған болса және олар өз емханасында әлеуметтік мәні бар ауру бойынша диспансерлік есепте тұрса) негізгі ауруы бойынша медициналық қызметтер ТМККК шеңберінде көрсетілетінін түсіну маңызды. Осылайша, жүргізілетін терапияны түзету немесе созылмалы аурудың өршуі кезінде медициналық қызметтер ТМККК шеңберінде ұсынылады, демек, МӘМС жүйесінде сақтандыру мәртебесіне қарамастан қолжетімді болады.
Алайда, диспансерлік есепке қою үшін диагностикалық процедуралар мен мамандардың консультациялары талап етіледі, ондай қызметтер МӘМС пакетіне енгізілген. Осыған орай әлеуметтік мәні бар ауруды анықтау үшін бастапқы диагностика, сондай-ақ басқа ауруларды, оның ішінде әлеуметтік мәні бар ауру расталған кезінде ілеспе ауруларды диагностикалау МӘМС жүйесінде жүргізіледі, яғни ол қызметтерді алу үшін сақтандыру мәртебесі қажет.
Әлеуметтік мәні бар аурулар&nbsp; қандай медициналық көмекке үміткер бола алады? &nbsp;
Әлеуметтік мәні бар аурулардан зардап шегетін азаматтарға медициналық көмек мынадай нысандарда көрсетіледі:
1) амбулаториялық жағдайларда;
2) стационарлық жағдайларда;
3) стационарды алмастыратын жағдайларда.
Пациентке&nbsp; әлеуметтік мәні бар аурулар&nbsp;&nbsp; қалай қойылады?
Егер учаскелік дәрігер (ЖПД, терапевт немесе педиатр) пациентте әлеуметтік мәні бар аурулардың белгілерін байқаса, онда ол оны тиісті бейінді маманға (тар бейінді дәрігерге, психологқа) консультацияға жібереді. Бұл ретте тар бейінді мамандардың консультациялары МӘМС пакетіне жатады, сондықтан бұл қызметті алу үшін науқастың сақтандырылған мәртебесі қажет (диагностикасы ТМККК-де жүргізілетін және сақтандырылмаған науқастарға қолжетімді болатын туберкулезге және АИТВ инфекциясына күдіктенуді қоспағанда). Көрсетілімдер болған кезде дәрігер науқасты диагностикаға жібереді, олар басқа бейінді мамандардың консультациялары, инструментальдық және зертханалық зерттеулер болуы мүмкін.&nbsp; Диагнозды растағаннан кейін учаскелік дәрігер пациентті диспансерлік есепке қояды және ол қажетті медициналық көмекті ала алады.
Емхана деңгейінде әлеуметтік мәні бар аурулармен ауыратын азаматтар диагностика және амбулаториялық емдеу қызметтерін ала алады. Оларға үздіксіз диспансерлік бақылау жүргізіледі. Көрсетілімдер болған кезде маман пациентті тәулік бойы немесе күндізгі бақылау жүргізетін медициналық ұйымға жібере алады.
&nbsp;Әлеуметтік мәні бар аурумен ауыратын науқастарға тегін дәрі-дәрмектер беріле ме?
Белгілі бір әлеуметтік мәні бар аурумен ауратыр пациенттер ТМККК шеңберінде және МӘМС жүйесінде амбулаториялық деңгейде дәрілік заттармен және медициналық бұйымдармен қамтамасыз етіледі, оның ішінде:
– туберкулез;
– АИТВ инфекциясы;
– бауыр циррозының сатысын қоса алғанда созылмалы С вирустық гепатиті;
– В вирустық гепатиті;
– қант диабеті;
– онкологиялық аурулар;
– жүректің ишемиялық ауруы;
– жүрек қақпақшасын протездеу;
– психикалық аурулар;
– церебралды сал ауруы;
– реактивті артрит;
– аутоиммунды аурулар мен иммун тапшылығы жағдайында;
– түйіндік полиартрит;
– Альцгеймер ауруы;
– Бехчет ауруы;
– Крон ауруы;
– мукополисахаридоз және басқа да орфандық аурулар бар жағдайларда.
Науқастар аурудың дәрежесі мен сатысына байланысты дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етіледі. Тиісті препараттар туралы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы №ҚР ДСМ – 75 <a href="https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2100023885">бұйрығымен бекітілген.</a>
Әлеуметтік мәні бар аурумен ауыратын науқастарға оңалтудан өтуге бола ма?
Әлеуметтік мәні бар аурулармен ауратын науқастар оңалтуға жататын аурулардың тізбесі бойынша жалпы негізде медициналық оңалтудан өте алады.
Оңалту немесе қалпына келтіру емі қызметтерін алу үшін науқас учаскелік дәрігерге жүгіну қажет. Ол оңалтудың қажеттілігі мен тиімділігін анықтау үшін реабилитолог немесе мультидисциплинарлық топ мамандарының консультациясына жібереді.
Медициналық оңалту МӘМС пакетіне кіреді, сондықтан оны өту үшін сақтандырылған мәртебесі болу керек.
Қолжетімділікті қамтамасыз ету
Өңірде медициналық көмекті ұйымдастыруға және медициналық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ету жергілікті атқарушы органдар, яғни әкімдіктер жауапты болады.&nbsp; Бұл үшін олардың құрылымында Денсаулық сақтау басқармалары көзделген. Олар халықтың өңірдегі медициналық көмекті алуын, оны медициналық ұйымдардың толық және сапалы ұсынуын тікелей бақылайды. Сондай-ақ, денсаулық сақтау басқармалары өңір тұрғындарын әлеуметтік мәні бар аурулардың және аса қауіпті инфекциялардың таралуы туралы хабардар етуге міндетті.
Әлеуметтік мәні бар аурулар кезінде медициналық-әлеуметтік көмек кешенді жан басына шаққандағы нормативке кіреді және пациенттерге емханада тіркелуі бойынша ұсынылады.
Егер сізге әлеуметтік маңызы бар ауру кезінде медициналық көмек көрсетуден бас тартылса, өз құқықтарын қорғау үшін емхана жанындағы пациенттерді қолдау қызметіне жүгінуіңіз қажет.&nbsp; Егер&nbsp; ол жерде түсіністікке қол жеткізу мүмкін болмаса, онда әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына байланыс арналары арқылы жүгінуге болады: Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы, 1406 бірыңғай байланыс орталығы, Telegram-дағы SaqtandyrýBot, fms.kz ресми сайты.

Әлеуметтік мәні бар ауруларымен ауратын науқастарға қандай медициналық көмек көрсетіледі?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Синоптиктер болжамынша, алдағы үш күн, 19-21 шілде аралғында Қазақстанда жауын жауып, жел күшейеді және аптап ыстық болады, деп хабарлайды «Қазгидромет» РМК.
<blockquote>
 «Аптаның басында Қазақстан аумағының басым бөлігі солтүстік-батыс антициклон ықпалында болады. 20 шілдеден бастап солтүстік-батыс циклон ойпаты мен онымен байланысты атмосфералық фронталды бөліктердің ықпалында болады. Осыған байланысты еліміздің басым бөлігінде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды, жел күшейеді.
 Елдің батыс және оңтүстік-батысында, ал 20 шілдеден бастап орталық, оңтүстік, оңтүстік-шығысында ауаның температурасы 40-45 градусқа дейін көтеріледі», – делінген синоптиктер хабарламасында.
</blockquote>

Синоптиктер алдағы үш күннің ауа райы болжамын жариялады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тар бейінді дәрігерлердің консультациялары, КТ/МРТ, рентген және диагностиканың басқа да түрлерінің қызметтері сақтандырылған азаматтарға МӘМС жүйесінде емдеуші дәрігердің жолдамасы бойынша көрсетіледі. Олар үшін қосымша ақы талап етілмеуі керек. Егер емхана осы қызметтерді өзі ұсына алмаса, онда оны орындау шарты бойынша пациентке басқа клиникада қабылдауды қамтамасыз етуі қажет.
Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов консультациялық-диагностикалық қызметтерді (бұдан әрі – КДҚ) алу мүмкіндіктері туралы толығырақ айтып берді.
КДҚ-ны қалай алуға болады?
Науқасқа кез келген консультациялық-диагностикалық қызметті емдеуші дәрігер тағайындайды. Ол науқастың жағдайын, шағымдарын, аурудың белгілерін зерттейді. Тиісті көрсетілімдер болған кезде дәрігер КТ, МРТ немесе басқа да зерттеулер жүргізуге жолдама жазады. Қызметті жоспарлы түрде алу үшін пациент «Сақтандырылған» мәртебесіне ие болуы тиіс, өйткені емхана деңгейінде бұл қызметтер МӘМС шеңберінде көрсетіледі.
Егер КДҚ-ны көрсетуден бас тартылса…
ТМККК шеңберінде және МӘМС жүйесінде қызмет көрсететін медициналық ұйым Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорымен тиісті шарт жасасады және пациенттерге осы қызметтерді ұсыну бойынша міндеттемені орындауға тиіс.
<blockquote>
 «Біз азаматтардан емхана көрсетілімдер болған кезде, оны өткізу мүмкіндігінің жоқтығына сілтеме жасай отырып, консультациялық-диагностикалық қызметке жіберуден бас тартады деген өтініштерді жиі аламыз. Алайда, мұндай жағдайда өнім беруші қор <a href="https://fms.kz/kz/useful-to-know/vybrat-kliniku/">дерекқорында</a> тұратын медициналық ұйымдар қатарынан бірлесіп орындаушыны тартуға міндетті. Егер бірлесіп орындау шарты ешкіммен жасалмаса, онда пациентті осы қызмет түрі бойынша Қордың өнім берушілерінің біріне жіберуге тиіс, шарт бағыт бойынша қызмет көрсету қорытындылары бойынша автоматты түрде жасалады», – деп атап өтті ӘМСҚ облыстық филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.
</blockquote>
Алайда пациент емханаға бармай, КДҚ-ны ақылы негізде алу үшін тікелей жіберілетін басқа да жағдайлар бар.
<blockquote>
 «Кейде біз әлеуметтік желілерде науқасқа жолдама берілмегені және олар ақылы түрде қызмет алғаны, мысалы, КТ туралы шағымдарды көреміз. Мұндай жағдайларда науқастың құқығын қорғаушы ретінде Қор іске қосылады. Алайда, нәтижесінде науқас тіпті өз емханасына жүгінбеген, бірақ дереу басқа жерде ақылы тексеруден өтуге шешім қабылдаған болып шығады. Біз азаматтарды ТМККК шеңберінде және МӘМС жүйесінде медициналық қызметтерді пайдалануға шақырамыз. Егер мәселелер туындаса, Пациентті қолдау қызметіне хабарласыңыз және өз құқықтарыңызды қорғаңыз», – деп Бақыт Исмаханбетов атап өтті.
</blockquote>
ӘМСҚ филиалының директоры атап өткендей, 2022 жылы аймақтың халқына медициналық көмекті қаржыландыруға 84,2 млрд. теңге бағытталды, оның ішінде ТМККК бойынша – 51 млрд. теңге, МӘМС бойынша – 33,2 млрд. мың теңге.
Бұл ретте консультациялық-диагностикалық қызметтерді қаржыландыру ұлғайды. Осы мақсаттарға биыл 11,5 млрд. теңге қарастырылған, бұл өткен жылмен салыстырғанда 25% – ға жоғары (2021 ж. – 9,2 млрд. теңге). Диагностикалық қызметтер арасында КТ және МРТ қызметтері халық арасында аса сұранысқа ие. Ағымдағы жылдың 1 тоқсанында пациенттерге КТ және МРТ 11 028 қызметі көрсетілді, оның ішінде 48 млн.теңге сомасына 4 103 КТ қызметі, 6 925 МРТ қызметі жалпы сомасы 115,4 млн. теңгеге қаржыландырылды.
Егер сізде консультациялық-диагностикалық қызметтерді алуға қатысты сұрақтар туындаса немесе сіз оларды көрсетуге қол жеткізе алмасаңыз, онда өз емханаңыздың Пациентті қолдау қызметіне хабарласуыңыз қажет. Ұзақ күтуге байланысты өз аймағыңызда томографиядан немесе басқа да қызметтерден өту мүмкіндігі болмаған жағдайда, сіз өз аймағыңыздың денсаулық сақтау басқармасындағы жағдайды нақтылай аласыз. Егер мәселені сол жерде шешу мүмкін болмаса, онда Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына өзіңізге ыңғайлы тәсілмен өтініш беріңіз: fms.kz ресми сайты, 1406 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары