<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты Руслан Рүстемов «Күн тәртібі» бағдарламасына қатысып, Сыр еліндегі су тапшылығына қатысты өз пікірін білдірді. Бұл туралы ол өзінің «<a href="https://www.facebook.com/rustemuly.r">Facebook</a>» парақшасында жариялады.&nbsp;«Бүгін «Хабар 24» арнасының ұсынысы бойынша сала мамандарымен, ғалымдармен бірге «Күн тәртібі» бағдарламасына қатысып, Сырдағы су тапшылығы, оның шешілу жолдары және келешекте қабылданатын Су Кодексінде қамтылуы тиісті мәселелер төңірегінде өз пікірімді білдірдім. Әрине, алдағы уақытта ең алдымен суды үнемді пайдалану шаралары бойынша тұтынушыларды ынталандыру жағдайы басты орында тұруы тиіс деп санаймын.&nbsp;Енді тақырыпқа ойысу үшін Сырдария өзенінің жағ­да­йын қысқаша шолайық. Ішкі нарық­ты Түркістан облысының Жетісай, Мақта­арал, Шардара аудандары мақта, жеміс-жидек пен бақша дақылының жартысына жуығымен қамтып, Қызылорда облысы күріштің 90% өндіріп отыр десек, мұның бәрі Сырдың ырысы екендігі анық.Бастауын Қырғызстаннан алатын Сырдария өзені Тәжікстан, Өзбекстан аумағынан өтіп, шығыстан батысқа қарай екпіндей ағып, Аралдан ентігін басады. Бұрындары осындай еді. Иә, сырбаз Сырдың суы Аралдың толқындарымен қауышып, теңіз жағалаған жұрттың қуанышы болатын. Өкінішке қарай, қазір Арал теңізі мен Арал қаласының арасы құмды төбелерге айналып, «Үлкен Аралдан» біржолата айырылып қалдық. Ендігі міндет – «Кіші Аралды» сақтап қалу.Алайда, Кіші Аралға және Арал ма­ңындағы көлдерге судың түсуі қалдық принципі бойынша жүзеге асырылуы­на байланысты соңғы 12 жыл көлемінде теңіздегі су көлемі 27 млрд текше метр­ден 20 млрд текше метрге дейін азайған. Теңіз өз жағасынан 15-20 метрге шегі­ніп кетті. Аралды қалыпты деңгейде сақ­тау үшін жыл сайын кем дегенде 3 млрд текше метр көлемінде су құйылуы қажетті­гін ескерер болсақ, Солтүстік Аралдың жағдайы өлі аумаққа айналған Үлкен Арал теңізінің тағдырын қайталауы ық­тимал. Экология және табиғи ресурстар министрлігі Көкарал бөгетін жөндеу және Сырдария өзенінің Кіші Аралға құяр атырабын қалпына келтіру жобасын жедел арада жүзеге асырмаса, жағдай күрделене түсуі мүмкін.2021 жылы Арал теңізіне қажетті су көлемінің тек 15,6%, яғни 1,2 млрд текше метр судың 199 миллион текше метрі ғана түсті. Сол жылы Арал өңірінде қуаңшылық салдарынан жайылым­дық жерлер құрғап, мал шығыны орын алып, төтенше жағдай жариялануына судың деңгейі әсер еткені анық. 2022 жылы Сырдария өзенінен теңізге жоспарланған мөлшердің тек 16% түсті.Біле білсек, Сыр өңірінің экономи­калық және экологиялық жағдайы, хал­қының тыныс-тіршілігі Сырдария өзе­нінің сулылығына және Арал теңізінің жағдайына тікелей байланысты. Жібек жіптей ұзыннан-ұзақ созылып жатқан өңір «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық жолы, Орынбор – Ташкент темір жолы және Сырдария өзенін бойлай орналасқан аудандарды бірікті­ре­ді. Үш магистральды арна Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі тірегі. Бұларсыз өндіріс пен ауылшаруашылығы саласын дамытып, сыртқа тасымалдап, табыс табу әсте мүмкін емес. Соның ішінде Сырдария өзенінің ықпалы тым жоғары екенін жақсы білеміз.Бұл өңірдің тағы бір ерекшелігі, ішкі нарықты күрішпен қамтамасыз етуде республиканың суармалы суының 30% астамын тұтынып отыр. Ал күріштің басты ерекшелігі – 90 күннен 110 күнге дейін суда тұрып дән байлайды, піседі. Яғни суды көп қажет ететін дақыл. Су тапшылығын азайтуда күріштіктің көлемін азайту керек деген пікірлерді жиі естиміз. Әрине, суды үнемдеу маңызды. Алайда күрішсіз Қызылорда облысының экологиялық ахуалы нашарлап, топырақ тұзданып, «жарамсыз оазиске» айналады. Өйткені Сыр топырағының қатты тұздануын күріш егу арқылы шаймаса, аса тұзды топырақта басқа дақылдардан өнім алу мүмкіндігі өте төмен. Топырақ­тың тұздануы үздіксіз жүруі салдарынан ауыспалы егіс жүйесі де айналымнан шығады. Бұл – мамандардың тұжырымы.Күріш алқаптарының көлемін қазіргі деңгейден күрт азайтуға болмайтыны және күріш өсіруге су үнемдейтін тамшылатып немесе жаңбырлатып суару технологиясын қолдану мүмкін еместігі белгілі. Тығырықтан шығудың бір жолы – ауыспалы егіс тәртібін сақтай отырып, лазерлік тегістеу жұмыстарын жүргізу маңызды. Бұл – суды үнемдеудің ең тиімді жолы. Мәселен, күрішті 1 гектар аумақта өсіріп, баптау кезеңінде 28 – 32 мың текше метр аралығында су жұмсалатын болса, лазерлік тегістеуден өткен жерлерде су шығыны 24 мың текше метрге дейін төмендейді.Әрине, Сыр бойында жергілікті атқа­рушы органдар су тапшылығын азай­ту бағытында ауқымды шаралар жүр­гізуде. Су нысандарын құжаттандыру жұмыстары атқарылды. Сондай-ақ об­лыста суармалы жерлерді қалпына кел­тіру мақсатында 3 жоба әзірленген. Әзірге олардың біреуі (ПУИД-2) іске асырылуда. Осы жобалардың барлығы жүзеге асқан жағдайда инженерлік жүйеге келтірілген суармалы жерлердің 80% қалпына келер еді. Шаруашылық құрылымдары бүгінге дейін 60 мың гектар жерді лазерлік тегістеуден өткізді. Бұл егістік жердің 34% құрайтынын ескерсек, өңірдің бұл жұмысты таяу уақытта аяқтап шығуы үшін қолдау қажет. Сол себепті, Үкімет шаруаларға осы бағытта дем беріп, субсидиялауды жол­ға қойғаны дұрыс деп ойлаймын.Қызылорда облысы өңірдегі агро­өнеркәсіп кешенінің ерекшелігіне байланысты елдегі барлық суармалы судың 30%-дан астамын тұтынатынын жоғары­да айттық. Аймақта табиғи өсірілім­дегі егіс аумақтары жоқ. Суару желілері­нің қанағаттанғысыз жағдайына байланыс­ты облыс жыл сайын шамамен 2 млрд текше метр су шығынына ұшырайды екен, бұл дегеніңіз жалпы республикадағы жыл сайынғы су шығынының жартысы.Мемлекет басшысының қолдауы­мен су тапшылығын төмендетуге нақты шаралар қабылданды. Президентіміз аталған күрделі мәселені саясиланды­руға жол бермей, Сырдария өзенінің жо­ғары ағысында орналасқан мемлекеттермен нәтижелі келіссөз жүргізіп, тиісті кө­лемдегі судың бөлінуіне жағдай жасады. Ал трансшекаралық өзендер арқылы ел аумағына келген суды тиімді пай­далануды үйлестіру – Үкіметтің тіке­лей жауапкершілігі.Дегенмен, республика бойынша суару жүйелерін қалпына келтіру және қайта жаңғырту шараларымен қамтылған 319 мың гектар аумақтың тек 15 мың гектары, нақтырақ айтқанда 5% жетер-жетпес көлемі ғана судың ең көп шығынына батып отырған Қызылорда облысы­ның үлесінде. Демек Экология және табиғи ресурстар, Ауыл шаруашылығы министрліктері Қызылорда облысының суармалы жерлерін қалпына келтіру және қайта жаңғырту бағытындағы жобаларын қаржыландыру көлемін арттыруға күш салуға тиіс.Қысқы-көктемгі мерзімде артық су­ды жинап, жазда егіске пайдалану да Сыр өңірі диқандары үшін маңызды. Мамандардың пікіріне сүйенсек, ол үшін өңірде «Қараөзек» көлдер жүйе­сінде 775 млн текше метрлік, Шиелі ауданының аумағында 600 млн текше метрлік «Күміскеткен», Жаңақорған ауда­нының аумағында 200 млн текше метрлік «Тайпақкөл-Қандыарал» тасқын су жинағыштары салынған жағдайда суармалы жерлерді, көл жүйелерін, ша­бындық-жайылымдық жерлерді сумен қамтудың мүмкіндігі артады. Әрине, жобада судың көлемін мейлінше Аралға жіберу тетігі де қаралғаны жөн.Түркістан облысының Мақтаарал, Жетісай, Шардара және Қызылорда облысының барлық ауданында тұратын халықтың әлеуметтік әлеуетін арттырып, елдіктің жолында еңбек сіңіруінде Сырдың суы жетекші рөлге ие екенін айтуға тырыстық. Мұны шешуде сала мамандары Сырдарияның жоғары ағысында орналасқан көршілермен су бөлісу бойынша келіссөздер жүргізгенде Арал теңізінің жағдайын назардан тыс қалдырмай, халықаралық шарттарға сүйеніп, өзеннің суын тең пайдалануда табандылық танытуы керек.Екіншіден, Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев айтқандай, судың шығынын азайтуда су шаруашылығы саласын толықтай цифрландыруға көшіру міндеті тұр. Сосын каналдар мен су қашыртпаларын назардан тыс қалдырмай, үнемі тазалап, қажетті жағ­дайларда, каналдардың табанын бетондауды қолға алу маңызды.Үшіншіден, тұтынушылар санасына суды үнемдеп қолдану мәдениетін сіңіруіміз керек. Мәселен, Африкадағы Мали елінің тұрғындары тәулігіне тек 2-3 литр суды қолданады. Бұл – жуынып-шайынып, ауыз су ретінде пайдаланатын мөлшері. Судың сапасы бір бөлек әңгіме. Ал біздің елдің тұрғындары тәулігіне 150-200 литрге дейін су шығындайды.Қысқасы, келешекте кемелді елге айналудың бір ғана жолы бар. Ол су ресурстарымен өлшенеді. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2015 жылы 200 мемлекеттің 2030 жылға дейінгі тұрақты дамуы бағ­дарламасын қабылдап, онда сумен тұрақты қамтамасыз ету – басты көрсет­кіш деп таразылады. Еліміздің жалпы ішкі өніміне жұмсалатын су шығыны мөлшерін төмендету де кезек күттірмес мәселе. Яғни, таяу болашақта елдің да­муында су ресурстарының қолжетімді­лігі – бірінші орынға шығады.

Руслан Рүстемов: Сырдағы су тапшылығының шешімі қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мереке және демалыс күндерін (сенбі, жексенбі) есепке алғанда қазақстандықтар мамыр айында 11 күн демалады.<a href="https://egov.kz/cms/ru/articles/employment_relations/holidays-calend">Egov.kz</a> мемлекеттік порталының күнтізбесіне сәйкес мамырда үш бірдей мереке бар.1 мамыр - Қазақстан халқы бірлігі күні7 мамыр - Отан қорғаушы күні9 мамыр - Жеңіс күні.Осылайша қазақстандықтар мамыр мерекелерінде төрт күн демалады. Себебі 7 мамыр жексенбіге келіп тұр.Еске салсақ, егер мемлекеттік мереке демалыс күніне (сенбі немесе жексенбі) сәйкес келсе, онда демалыс күндері бір күнге ұзартылады.Айта кетейік ҚР Еңбек кодексінің 85-бабының 3-тармағына сәйкес мереке күндері жұмыс уақытын ұтымды пайдалану мақсатында Үкімет демалыс күндерін басқа жұмыс күндеріне ауыстыруға құқылы.

Қазақстандықтар мамыр айында қанша күн демалады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қай халықтың да өнері мен мәдениетіне байыпты түрде көз салсақ, сол халықтың әдемілік талғамы мен танымына, эстетикалық көзқарасына орай белгілі бір өнер түрінің дамып отырғанына көз жеткіземіз. Соның бірі – халқымыздың рухани дүниесінде орны ерекше күй өнері. Бұл өнер қазақ халқының өмір тіршілігінен айрықша орын алып, ғасырдан ғасырға, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді. Сонау ХІХ ғасырда қазақ халқының тұрмысында анағұрлым кең тараған саз аспап екі ішекті домбыра болатын. Содан бері халқымыздың асыл мұрасын, қайғысы мен қуанышын, зарын біздің дәуірімізге жеткізіп отыр. Ұлы ақын Қадыр Мырза Әлінің «Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра» деген сөзінің зор мәні бар. Мұның астарында қазақтың осынау киелі аспабына деген құрметі жатыр. Музыка &nbsp;– адамдардың рухани қорегі. Қазақ халқы өзінің ұлттық аспаптарын құрметтеп, ән-күйлерін тыңдап, рухани ләззат алады. Әсіресе домбыраның үні естілгенде елеңдемейтін қазақ жоқ.Бүгінде Сексеуіл кентіндегі №177 орта мектебінде "Ақмешіт" домбырашылар ансамблі Дәулеткерей мен Құрманғазы, Қазанғап пен Тәттімбет, Дина мен Сүгір сынды кемеңгер күйшілердің күйлерін елге дәріптеп жүр. «Ақмешіт» &nbsp;домбырашылар ансамблі осыдан үш жыл бұрын мектеп директоры Күлайша Тәниқызының бастамасымен «Үкілі домбыра» &nbsp;үйірмесінің жанынан құрылған болатын. Ансамбльдің аты аз ғана уақытта аудан, облысқа ғана емес, республикаға да танылып, халықаралық байқауларда үздік атанды. Домбыра өнерін балаларға үйретуді мақсат еткен жетекші Салиха Қабделованың тынымсыз еңбегінің арқасында талай шәкірттің таланты ашылды.&nbsp;Салиха Қабделова 1978 жылы 24 қыркүйекте Атырау облысы, бұрынғы Новобогат ауданы, қазіргі Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылында Қабделов Жақия мен Құрбангүлдің отбасында дүниеге келген. Ата-анасы отбасында үш ұл, төрт қыз тәрбиелеп, оларды өнерге, спортқа бейім етіп өсірді. Ауыл шаруашылығы саласының майталманы атанған әке мен мейірімді де өнегелі анадан тәлім-тәрбие алған балалары жоғары оқу орындарын бітіріп, мұнайшы, кеден қызметкері, егінші, бейнелеу өнерінің маманы, домбырашы сынды мамандық иелері атанып, абыройлы еңбек етуде.&nbsp;Ал Салиха 1986 жылы Алғадағы орта мектептің бірінші сыныбына қабылданып, 1995 жылы Чкалов орта мектебін бітіреді. Мектеп қабырғасында оқып жүргенде өнерге ынтасы артқан Салиха музыка мектебінің 5 сыныбын мұғалімі Орынғали Дауылбаевтан дәріс алып, аяқтайды. Сөйтіп мектепті ойдағыдай тәмамдаған жас қыз арман жетегінде Дина Нұрпейісова атындағы музыка колледжіне түсіп, 1999 жылы ҚР Білім беру ісінің үздігі, Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының құрметті профессоры, еңбек ардагері Бағила Мұхтарованың домбыра класын бітіреді. Сол жылы Алматы қаласындағы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясына "халық музыкасы" факультетіне түсіп, Қазақстанның халық әртісі, дәулескер күйші-домбырашы, композитор Қаршыға Ахмедияровтың домбыра класын тәмамдайды. Өнердің қыр-сырын жетік меңгерген жас маман Ақтөбе қаласында өткен Қазанғап атындағы конкурста лауреат атанса, Атырауда өткен Құрманғазы атындағы конкурста дипломант, М.Ерғалиұлы атындағы Орал қаласында өткен конкурста лауреат болып, мерейі арта түседі. 2003 жылы оқу бітіріп келген соң, Атырау облысында Н.Жантөрин атындағы филармонияда "Нарын сазы" атты ұлт-аспаптар оркестрінде концертмейстер қызметінде болса, содан кейін Д.Нұрпейісова атындағы академияда домбыра класынан студенттерге дәріс береді. Осы жылдары өнер шыңынан көрінген Салиха филармонияның 40 жылдығына орай "40 жылдық" медалімен де марапатталады.&nbsp;Осыдан он бес жыл бұрын Салиха сексеуілдік Сырымжан Ахметовпен табысып, жарасым тапты. Өмірлік серігі бүгінде "Қамқор локомотив" депосында мастер болып аянбай еңбек етуде. Өнер мен отбасын қатар алып жүрген Салиха Жақияқызы жолдасы Сырымжан Арыстанұлымен бірге Назым, Назерке, Сауран, Жан, Нұрасыл есімді балаларын жан-жақты білімді, ұлтжанды, өнерлі етіп тәрбиелеуде.&nbsp;Бауыржан Момышұлы: "Мен қолына домбыра ұстаған қазақтың қара баласын көрсем қуанамын. Сол баланың бойынан имандылық, тазалық, қазақ өнеріне, соның ішінде қастерлі домбыраға деген махаббатын сеземін" дегендей, сахнаға шыққан өнерпаздарды көргенде көз сүйсінеді. Үстінде ұлттық киім, қолында домбыра. Қандай керемет! Бүгінгі таңда "Үкілі домбыра" үйірмесіне 80-ге жуық оқушы қатысуда. "Ақмешіт" ансамблі құрамында 40-қа жуық оқушы үлкен, орта, кіші топта дәріс алуда. Жас домбырашылар былтыр Астана қаласында өткен "Дарынды оқушы – ұлт болашағы" атты республикалық форумға қатысып, жүлделі І дәрежелі диплом мен "Үміт артар дарынды оқушы" атты төсбелгісін иеленсе, Алматыда өткен "Серпер" республикалық фестиваль-байқауында гран-при иегері атанды.Қызылорда қаласында өткен "Қазақстан үміті" республикалық шығармашылық конкурсында І дәрежелі дипломмен марапатталды. Осы конкурста өнерімен көпшілікті тәнті еткен өрендеріміз Алматы қаласында өтетін "Жеті өнер" VІІ халықаралық шығармашылық фестивалі конкурсына қатысуға жолдама алды. Сонымен қатар Астана қаласында өткен ХV халықаралық "Ақ көгершін" балалар шығармашылығы фестиваль-байқауында ІІ дәрежелі лауреаты дипломын еншіледі. Аз ғана уақытта білімді де білікті ұстаздан тәлім алып, осындай биіктерден көрініп, аудан мерейін асырып жүрген Рустам Жолдыбай, Қадыржан Амедулла, Әділжан Көпберген, Гүлсезім Қазиева, Нұрдәулет Тәни, Нұрбақыт Тәниева, Инабат Қайроллаева сынды және де басқа өрендеріміздің еңбегі қандай мақтауға да лайықты. Осы тұрғыда осы мектептің мұғалімі Венере Аймолдаева:<blockquote>– Ансамбльдің бағыт-бағдары мен мақсаты зор. Мектеп қабырғасында күй күмбірін естісеңіз қуанып қана емес, ризашылық сезімге бөленесіз. Домбыраның сабындағы сырғыған кіп-кішкентай саусақтар күй құдіретін мойындатпай қоймайды. Әрине, "Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын" дегендей, мектебіміздің басшысы Күләйша апайымыз бен Салиха ұстазға ата-аналар атынан өнерге сусындап өсіп жатқан жас өнерпаздардың жетістіктері үшін ерекше ықыласымыз бен алғысымызды білдіреміз. Балаларымыз "жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар" атанып, қазағымның атын шет елге танытатын нағыз күйшілер атансын деген тілегіміз орындалсын, – дейді ағынан жарыла.</blockquote>"Арманыңыз қандай?" деген сұрағымызға Салиха Жақияқызы:&nbsp;<blockquote>– Адамда арман таусылмаған ғой. Қарапайым жұрт күйді тыңдап отырып, оның көңілді не қайғылы екенін ажырата алмайтындығына талай рет куә болдым. Сондықтан қазір қазаққа күйді түсіндіруге жұмыс жасау керек деп ойлаймын. Сонда ғана бабадан қалған әуез құлағымызға сіңісті, жүрегімізге жұғысты болады. Келешекте осы істі тындырсам, өнердің биігіне шықсам деймін. Алдағы уақытта осындай өнерге жақын балалар үшін кенттен бір өнер мектебі ашылса деген тілегім бар. Ол бір құптарлық іс болар еді, – деді ол тебіреніс құшағында.</blockquote>Байқағанымыздай, бұл мектепте үйірмеге қатысушыларды пән мұғалімдері ең алдымен мәдениеттілік пен &nbsp;эстетикалық тәрбиеге және тәртіпке үйретіп қана қоймай, әр баланың бейімділігіне байланысты қажетті қағидалар сіңіретіні аңғарылады. Балалар – біздің болашағымыз. Сондықтан олардың жан-жақты тұлға ретінде қалыптасуы үшін біліммен қатар өнер және спорт үйірмелеріне қатысуын қамтамасыз ету әрбір ата-ананың борышы әрі парызы екендігі ақиқат.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/efffa361_f749_447f_8fa2_82364194c48d_3b803f1249.jpg" alt="efffa361-f749-447f-8fa2-82364194c48d.jpg"></figure>

Республикаға танылған сексеуілдік ансамбль

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Кез-келген ата-ананың өзекті бір мәселесі – балаларды дұрыс тамақтана білуге дағдыландыру. «Мына бала тамақ ішпейді» деп баласына жаны ашыған, дәрігерге шағым айтатын ата-ананы жиі байқаймыз. Анықтап сұрасаң, кішкентай баланың сүйікті асы – қытырлақ картоп, кепкен нан, тәтті сусын болып кеткен. Ал ұзақ сақталатын әрі сырттан алынған ондай тағамдардың адам денсаулығына зиянын көзі ашық кез келген адам біледі. Мұндай өнімдер бала тұрмақ, үлкен адамға да зиян тигізе алады. Ал енді ғана қалыптасып келе жатқан, күн сайын өсіп-жетілетін жас ағзаға қалай кері әсерін тигізетінін ойлай беріңіз.Бұл – медицинадағы ғана емес бүкіл қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселелердің бірі. Онымен күресті мамандармен қатар ата-аналар да бірлесіп жүргізуі қажет.Сонымен қатар үлкен мәселенің бірі – жас балалардың арасында тіл мүкістігінің кездесуі. Баланың тілі дер кезінде шықпау салдарынан логопед мамандарға жүгінетіндер де аз емес. Зер салсақ, негізгі себеп – ішкен тағамның зияндығынан екен. Үлкен мәселенің шешімін алысты орағытпай-ақ, ұлттық құндылық саналатын ұлттық тағамдардан іздеуге болады. Қарапайым ғана мысал – қолдан жасалған құрт. Құрт жейтін баланың ауыз-қуысында жара да болмайды. Әрі тілі қозғалыста болып, тілінің тез шығып әрі анық сөйлеуіне ықпал етеді. Әжелеріміз күбі пісіп, май алғанда балалардың алақанына май салып беретін болған. Бұл баланың асқазан, ішек жолдары майланып, өз кезегінде ауру-сыр¬қаудың алдын алатын көрінеді.<blockquote>Статистикалық есепке тоқталар болсақ, Сырдария ауданында 17 жасқа дейінгі балалар саны 13 мыңнан асады. Оның 700-ге жуығы – бір жасқа дейінгі сәбилер. Мүмкіндігі шектеулілер санатына қосылып отырған балалардың да саны артып отыр. Олардың ішінде басым көпшілігі жүйке жүйесі, көз, тіл дамуының кешігуі ауруларымен ауыратындар. Жалпы айтқанда, балалар арасындағы аурушаңдық алдыңғы жылдармен салыстырғанда біршама көбейген. Статистикалық дерек құрсақ, балалардың көбі асқазан-ішек жолдарының ауруымен шағымданады. Одан кейін жүйке жүйесі, көз аурулары, есту жүйесі мен эндокриндік жүйе аурулары ағзазы енді ғана дамып келе жатқан жас жеткіншектерде жиі кездеседі, – дейді Сырдария ауданының емхана дәрігері А.Құлеке.</blockquote>Дәрігердің айтуынша, балалар арасында асқазан-ішек ауруының өт жолының дискенезиясы, гастрит, эндокриндік аурулар арасында семіздік жиі кездесетіні алаңдатады. Оның басты себебі – балалардың дұрыс тамақтанбауы, жылдам әзірленетін өнімдерді, газды, энергетикалық сусындарды көп ішіп-жеуден, дене қозғалысының аздығынан деп айтуға болады. Көз ауруларының ішінде алыстан көрмеу алдыңғы орында, оның бірден-бір себебі – жақын жерден ұялы телефонды көп пайдалану, компьютерде ұзақ отыру. Осыған орай жыл сайын мектептерде мамандар аталған ауруларға әкелетін себептерді азайту мақсатында оқушылар арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, арнайы семинар-тренингтер ұйымдастыруды жоспарға енгізген.«Денсаулық – зор байлық» деген мақал текке айтылмаса керек. Осы тұста, дене тәрбиесіне мән беру де маңызды екені даусыз. Дене – жанның құралы. «Сау денеде салауатты рух болады» деген де бар. Баланың есейгенде жасайтын әрекетінің көп мөлшері оның кішкентай кезден алған дағдысына тікелей байланысты болады. Осыған орай, ата-аналарға баласын кішкентай күнінен физикалық белсенділікке, жаттығу жасап, деннің саулығын күтуге үйрету маңызды. Ол қалыптасқан әдет ретінде баланың есейген кезінде де оң ықпалын береді. Жастайынан спортқа жақын болған бала ағзасы қалыпты дамыған әрі шымыр болып өседі.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Балалардың дұрыс тамақтануы – денсаулық кепілі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Елімізде кәсіпкерлік саны жыл сайын артып келеді. Оның ішінде жастардың кәсіпкерлікке бет бұруы соңғы жылдары көптеп кездеседі. Олар табыс тауып қана қоймай, ел мүддесі үшін де жұмыс жасауда. Халық қажеттілігін өтеп жүрген жас кәсіпкерлердің табысқа жетудегі қажыр-қайратына қарап қайран қаламыз. Арал ауданында жыл сайын өз кәсібін бастап, тәуір табыс тауып отырған жандар саны артпаса кеміген жоқ. Мұның бәрі мемлекет қолдауының арқасы. Бүгінгі мақалаға мемлекеттен грант жеңіп алып, өз кәсібін дөңгелетіп отырған жеке кәсіпкер Жаңылған Байымбетова арқау болмақ.&nbsp;Жаңылған 1996 жылы Арал қаласында дүниеге келген. Негізгі мамандығы – гиробиолог. &nbsp;Алматы қаласындағы Әл-Фараби атындағы ҚазГУ-дың &nbsp;биология және биотехнология факультетінің түлегі. Өзінің айтуынша, тәтті торттар жасауға деген қызығушылығы студенттік жылдардың соңғы курсында ояна бастаған. Осылайша ол қаладағы тәтті өнімдер шығаратын цехтың шеберінен арнайы дәріс алып, өнімді дайындаудың қыр-сырын үйренген.&nbsp;<blockquote>Бастапқыда отбасылық қуаныштарды артық шығын шығармайын деп дастарқанға қоятын тәттілерді өзім жасап жүрдім. Кейін жақындарым тапсырыс бере бастады. Олардан басқалар естіп жасап беруімді өтінді. Осылай тапсырыс берушілер қатары көбейе берді. Содан неге осы ісімді кәсіпке айналдырмасқа деген ой келді. Алдымен «Атамекен» кәсіпкерлер палатасында оқып, кәсіп ашудың алғашқы алгоритмдерін үйрендім. Сосын кәсіпкерлерге арналған мемлекеттік конкурсқа қатысып, 1 млн 200 мың теңге көлемінде қайтарымсыз грант иелендім. Бұл қаражатқа кондитерлік тәттілер пісіруге қажетті құрал-жабдықтар сатып алдым,– деген Жаңылған кәсібін қалай бастағанын айтып берді.</blockquote>Ол 2018 жылы бір әулеттің келіні атанды. Сол кезден бастап кондитерлік тәттілерді тұрақты істеп келеді. Өзінің тұрақты тапсырыс берушілері де бар. Заманмен үндесіп тәтті өнімдерін де түрлендіріп отыратын Жаңылған осылай отбасылық қаражаттың еселенуіне өз үлесін қосып жүр.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Кондитерлік өнімдерді пісіру біреуге оңай сияқты көрінеді. Шын мәнінде аса мұқияттылықты талап етеді. Бір тәтті өнімді пісіру үшін оған қосылатын қоспаның бәрін өз ретімен, мөлшерінде қосу қажет. Кішкене мөлшерден асып не кем қылсаң бәрі еш кетеді. Ал осыны табыс көзіне айналдырып отырған біздер үшін бұл шығын болып табылады, – дейді Жаңылған.&nbsp;</blockquote>Сүйікті ісін кәсібіне айналдырған пысық келіншектің қолынан шыққан тәттілер тіл үйірмей қоймайды. Бағасы да қалтаға қонымды. Ол мемлекет қолдау жасап кәсібімді ашып, нәпақа табуға мүмкіндік жасаған соң өз өнімдерімді халыққа тиімді бағада ұсынамын дейді.&nbsp;<blockquote>Қазір еңбек етемін деген адамға қолдау көп. Бір істі қолға алсаң, үкімет тегін ақша ұсынып жатыр. Кәсібіңді кеңейтемін десең, аз пайызбен несие береді. Мұның бәрі бізді жұмыссыз қалдырмаудың қамы. Сондықтан қазір нан табуға мүмкіндік көп. Тек ерінбей-талмай ізденсең болғаны, – дейді жас кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Жаңылған өзі ата-енесіне қызмет етіп, &nbsp;жолдасының жағдайын жайлы етіп бір үйдің шаруасын ширатып отырған келін. Және оған қоса уақыт тауып тапсырысқа тәтті торттар дайындап жүрген кәсіпкер.&nbsp;<blockquote>Қазір тапсырысты үйден қабылдап жасаймын. Алдағы уақытта кондитерлік тәттілер дайындайтын цех ашқым келеді. Сол үшін еңбектеніп жатырмын. Өзіме артылған сенімді ақтап, кәсіпкерлік саласында табысқа жетуді мақсат етіп жүрмін, – дейді Жаңылған Тағыбергенқызы.&nbsp;</blockquote>үгінгі кейіпкеріміз іс қыламын деген жанға мүмкіндіктің мол екендігін дәлелдеп бергендей. Әрине кедергілер де, күрмеулер де болуы мүмкін. Бірақ табысқа жетемін деген адам қиындықта сынбай қарсы тұрса түбінде бәрін мойындатары сөзсіз.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/3cf5f30f_ca32_45dc_938d_a0ea06132aa4_1fe1b2f337.jpg" alt="3cf5f30f-ca32-45dc-938d-a0ea06132aa4.jpg"></figure>&nbsp;

Аралдық тұрғын мемлекет қолдауының арқасында өз кісібін дамытуда 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Соңғы жылдары Сырдария ауданының орталығын абаттандыруға айрықша назар аударылып келеді. Балаларға арналған ойын алаңдарын салу, көшелерді жөндеу, аяқ жол мен көше жарығын толыққанды жүргізу мәселесі күн тәртібінен түскен емес. Бұл ретте, өткен жылы басылым бетінде бірнеше рет көтерілген А.Алиакбаров көшесіндегі көпқабатты тұрғын үй ауласын абаттандыру мәселесі өз шешемін тапқан болатын. Осы күні көпқабатты тұрғын үй маңайында абаттандыру жұмысы толықтай аяқталды.Негізінен, тұрғындар өтінішіне сәйкес, тиісті жоба жасалып, облыстық бюджетке ұсынылған еді. Өткен жылы облыстық бюджеттен қаржысы шешілген 9 тұрғын үйдің ауласын абаттандыру жұмыстарын жүргізуге «АСАНАСДАР» ЖШС бекітілді. Бірнеше ай бойы жүргізілген құрылыс жұмыстарын аталған мекеме толықтай тәмамдады. Анығын айтқанда, көшедегі 9 үйдің ауласына 9 автотұрақ салынды. Әр үй алдына демалуға арналған орындықтар, кір жаюға керекті орын белгіленген. Арнайы 6 кілем қағуға арналған орын, 23 қоқыс салатын жәшік орнатылған. Жолдары жөнделіп, ыңғайластырылған жаяу жүргіншілер жолы салынған. Балғын бүлдіршіндер үшін 4 ойын алаңы, футбол мен баскетбол ойнайтын 1 алаң тұрғындар игілігіне берілді. Сонымен бірге 2 дәретхана мен қоқыс тастайтын арнайы орын қойылған.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Біз бірнеше жыл бойы көпқабатты тұрғын үйлердің ауласын абаттандыру мәселесін көтерген едік. Өткен жылы абаттандырылу жұмысы қолға алынғанда ерекше қуанышқа кенелдік. Қазіргі уақытта ауламыз жаңарып, көшемізге ерекше сән беріп тұр. Себебі, ойын алаңдарында балалар спортпен жан-жақты шұғылдануда. Бұрын ауламызға кез келген автокөлік кіре алмайтын. Қазіргі уақытта тегіс жолмен көліктердің қатынауына жағдай жасалды. Тазалық мәселесі де назардан тыс қалмағандығы қуантады. Ендігі кезекте, тұрғындар жасалған дүниені барынша ұқыпты пайдаланса деген тілек бар, – дейді көше тұрғыны Әділбек Дүржанов.&nbsp;</blockquote>Айта кетейік, осы жылы барлығы 780 млн теңге қаржыға Тереңөзек кентінде абаттандыру, жол жөндеу, ауыз су құбырларын жөндеу, аяқ су жүргізу, жаңа ықшам аудан инфрақұрылымын жүргізу жұмыстары жүргізілмек. Бұған дейін тұрғындар тарапынан көтерілген Б.Момышұлы көшесі мен И.Тоқтыбаев көшесін жөндеу жұмыстары жалғасатын болады. &nbsp;

Тереңөзекте орталық көше абаттандырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Мектептің білім сапасын арттыруда педагогтің жауапкершілігі зор. Бүгінгі заман талабы педагогтерден кәсіби білімді, білік пен дағдыны, мақсат қоюшылықты игеруге деген қызығушылық және білім беру қызметінде ынталылық, педагогикалық және әлеуметтік педагогика, психологияның негіздерін қолдана білу қабілетін талап етеді. Міне, осы бір кәсіби біліктіліктерін ұштастыра білген Нәлқожа Ергешбаев атындағы №172 орта мектебі алдыңғы қатардан көрінуде.Қазіргі таңда №172 орта мектепте білім сапасын арттыру, болашақта білімді азамат қалыптастыруда, мұғалімнің кәсіптік шеберлігін , құзырлығын арттыруда мектеп жұмысының, әдістемелік жұмыстың ұжымдық, топтық, жеке, белсенді түрлері мен әдістері кеңінен қолданылуда. Осы атқарылған жұмыстардың нәтижесі ІІІ тоқсан қорытындысында айқын көрініс тапты. Мекептің білім сапасы 60 пайызға жоғарылап, ІІ тоқсанға қарағанда 3,4 пайызға өскен. Міне, осы және ІІІ тоқсанның қорытындысы бойынша оқушылардың білімі мен шығармашылық жетістіктерін марапаттау мақсатында мектепте 5-6 сыныптар арасында арнайы жиын өтті. Жиынға мектеп әкімшілігі, пән мұғалімдері мен сынып жетекшілері қатысты.&nbsp;Салтанатты жиынды мектеп директоры Мария Байділдаева оқушыларды ІV тоқсанның басталуымен құттықтап, ІІІ тоқсандағы жеткен жетістіктерімен құттықтады. Мектеп директоры ІІІ тоқсанның қорытындысы бойынша жоғары сапа нәтижесін көрсеткен 5-6 сыныптарды жетекшілерімен бірге ауыспалы медальдар және жүлделі орындармен марапаттады. Жоғары сыныптарға қарағанда басты ерекшелік, бірінші орынды иеленген сыныпқа «Бәйтерек» &nbsp;мүсіні қоса берілді. Алдағы уақытта бұл мүсін ауыспалы медальдің ең жоғары нәтижесімен бірге ең білімді сыныпқа ауысып отырады. Бұл мүсіннің маңызы мен ерекшелігін мектеп директоры түсіндіріп өтті.&nbsp;Мектептегі 5 «Ә» сынып оқушылары білімін жүйелі тексеру және «Lesson study» зерттеу сабақтарын ұйымдастыру арқылы білім сапасын арттыруда үлкен жетістіктерге жетті. Бұл сынып шәкірттері ІІІ тоқсанда білім сапасын 13 пайызға арттырып, екінші орынды иеленді.&nbsp;Мұндай жұмыстар оқушыны жауапкершілікке, білім алуда белсенділік танытуға баулып, оқушы білімінің тиянақтылығын, тереңдігін арттыра отырып, үлкен жетістіктерге жеткізетіні анық.

Қызылорда қаласы: Мектептегі білім деңгейі 60 пайызға артты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордада өндірістік қалдықтарды, оның ішінде мұнай қалдықтарын тасымалдау, жинақтау, қайта өңдеу және жою саласында 7 кәсіпкерлік субъект жұмыс істейді. Өткен жылы өңірде мұнай өндіретін компанияларда 55,5 мың тонна мұнай қалдықтары жиналған.Бұл туралы облыстық экология департаменті басшысының міндетін атқарушы Ертай Жайназаров Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының алаңында өткен Өнеркәсіп кеңесінің отырысында айтты.Шараға Кәсіпкерлер палатасының директоры Пірмұхаммед Сыздықов, уәкілетті мемлекеттік органдары, мұнай компаниялары мен кәдеге жаратылған майларды утилизация жасайтын кәсіпорын өкілдері қатысты.<blockquote>«Соңғы жылдары экология саласындағы талаптар күшейді. Жаңа Экология кодексі қабылданды. Ұлттық стандарт бойынша қайта өңделген және кәдеге жаратылған майлар қауіпті қалдықтар санатына енгізіліп, қоршаған ортаны қорғау саласындағы қайта өңдеу, залалсыздандыру, кәдеге жарату немесе жою сияқты жұмыстар лицензиясы бар арнайы кәсіпорындарға өткізілуі тиіс. Аймақтың мұнай өндірушілері, мемлекеттік мекемелер және осы салада қызмет көрсететін кәсіпкерлерге заңның жаңа талаптарын түсіндіріп, талапты сақтамау салдарынан туындайтын әкімшілік жауапкершілік салдарының алдын алу үшін бұл мәселені кеңес отырысына шығардық», – деді Кәсіпкерлер палатасының директоры Пірмұхаммед Сыздықов.</blockquote>Облыстық экология департаменті басшысының міндетін атқарушы Ертай Жайназаров қауіпті қалдықтарды сақтау, басқару тәртібін, оны қайта өңдеу, залалсыздандыру және жоюмен айналысатын кәсіпкерлік субъектілеріне қойылатын талаптармен таныстырып шықты.<blockquote>«Коммуналдық қалдықтарды түзушілер қалдықтар түзілген кезден бастап оларды жинау, қалпына келтіру немесе жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларға бергенге дейін қалдықтарды басқару жөніндегі экологиялық талаптардың сақталуы үшін жауапты болады. Ал ары қарай осы операцияларды орындайтын компаниялар жауапты болады», – деді Ертай Жайназаров.</blockquote>Сондай-ақ шарада елімізде майлау материалдарын шығаратын «High Industrial Lubricants &amp; Liquids (HILL) Corporation» ЖШС өкілі Гүлнар Қайыпбергенова осы бағыттағы тәжірибесімен бөлісті.Бұл мәселеге қатысты қосымша сұрақ туындаған жағдайда Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасына хабарласуға болады. Жауапты маман Құралай Ниязбаева. Тел.: 8 /7242/ 40-09-81.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/cac16ca4_0aba_4f19_b26e_8baf5f6255d0_6663f6b0b0.jpg" alt="cac16ca4-0aba-4f19-b26e-8baf5f6255d0.jpg"></figure>

Қызылордалық кәсіпкерлерге қауіпті қалдықтарды басқару жөніндегі экологиялық талаптар түсіндірілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жаңақорған ауданында техникалық мамандықтарға сұраныс өте жоғары. Өйткені, &nbsp;ауданда өндіріс орындары мен шағын зауыттар өте көп. Сондықтан, мектеп бітірушілер түлектер осы салаға бейім келеді. Бұл жағдайда аудандық аграрлы-техникалық колледж жастарға мол мүмкіндік беруде. Бұл жөнінде колледж директорының міндетір атқарушы Дәулетхан Тұрсынхожаев жауап берді.&nbsp;2005 жылға дейін студенттер 6 мамандық бойынша білім алса, қазіргі таңда олардың саны 19-ға толықты. Оқу кабинеттері мен зертхана, шеберханалар саны артып, практикамен қатар теориялық жүйе де қатар жүруде. 4зертхана, 6 шеберхана бар. Оның ішінде, «Токарьлық ісі және металл өңдеу» мамандығы бойынша «Станок жұмыстары» шеберханасы, «Автокөліктерге техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану» мамандығы бойынша , «Автокөліктерге техникалық қызмет көрсету» шеберханасы бар. Сол секілді, «Тігін», «Пісіру жұмыстары», «Тамақ дайындау», «Техникалық қызмет көрсету» шеберханасы да сабақ жүзінде жүзеге асуда.<blockquote>«Бізде «Ветеринария» мамандығы бойынша арнайы пән кабинеті мен зертханасы, «Электротехника», «Таукен механика», «Электронды ақпараттандыру» зертханасы, экономика негіздері кабинеті, өзін-өзі тану, 2 компьютер, 27 оқу кабинеті болса, 14 оқу кабинеті интерактивті тақтамен жабдықталған, 2014 жылы колледждің әкімшілік ғимараты іске қосылып пайдаланылуға берілді. 2021-2022 оқу жылында колледж толықтай күрделі жөндеуден өтіп жылу қазандығы қатты отыннан (көмір) сұйық отынға (табиғи газ) ауысты. Колледж 200 орындық АКТ залы, 160 орындық асхана, 100 орындық жатақханамен қамтылған», – деді Дәулетхан Мадиярханұлы.</blockquote>Жалпы алғанда колледжде 19 мамандық, 24 біліктілік бар. Яғни, 19 мамандықты игерген студенттер 24 түрлі салаға бейім деген сөз. Автомобиль көлігіне техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану, ауыл шаруашылығы техникасын пайдалану, техникалық қызмет көрсету және жөндеу, ауыл шаруашылығын механикаландыру, бағдарламалық қамтамасыз ету (түрлері бойынша), ғимараттар мен құрылыстарды салу және пайдалану сынды мамандықтар бар. Сол секілді дәнекерлеу ісі, есеп және аудит, есептеу техникасы және ақпараттық желілер (түрлері бойынша), жеміскөкөніс шаруашылығы мен маркетинг (салалар бойынша), тамақтандыруды ұйымдастыру және тамақтану саласында қызмет көрсетуді ұйымдастыру бойынша маан атануға болады. Тігін өндірісі және киімдерді үлгілеу, эектр жабдықтары, токарлық іс, пайдалы қазбалардың кен орындарын жер астында өңдеу, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану, ветеринария және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету және мұрағаттану мамандығы бар.Қазір қандай мамандар сұранысқа ие?Жалпы Жаңақорғанда техникалық мамандықтарға сұраныс өте жоғары. Өйткені, біздің ауданда өндіріс орындары мен шағын зауыттар өте көп. Сондықтан, мектеп бітірушілер түлектер осы салаға бейім келеді. Бұл жағдайда аудандық аграрлы-техникалық колледж жастарға мол мүмкіндік беруде. Бұл жөнінде колледж директорының міндетір атқарушы Дәулетхан Тұрсынхожаев жауап берді.2005 жылға дейін студенттер 6 мамандық бойынша білім алса, қазіргі таңда олардың саны 19-ға толықты. Оқу кабинеттері мен зертхана, шеберханалар саны артып, практикамен қатар теориялық жүйе де қатар жүруде. 4зертхана, 6 шеберхана бар. Оның ішінде, «Токарьлық ісі және металл өңдеу» мамандығы бойынша «Станок жұмыстары» шеберханасы, «Автокөліктерге техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану» мамандығы бойынша , «Автокөліктерге техникалық қызмет көрсету» шеберханасы бар. Сол секілді, «Тігін», «Пісіру жұмыстары», «Тамақ дайындау», «Техникалық қызмет көрсету» шеберханасы да сабақ жүзінде жүзеге асуда.– Бізде «Ветеринария» мамандығы бойынша арнайы пән кабинеті мен зертханасы, «Электротехника», «Таукен механика», «Электронды ақпараттандыру» зертханасы, экономика негіздері кабинеті, өзін-өзі тану, 2 компьютер, 27 оқу кабинеті болса, 14 оқу кабинеті интерактивті тақтамен жабдықталған, 2014 жылы колледждің әкімшілік ғимараты іске қосылып пайдаланылуға берілді. 2021-2022 оқу жылында колледж толықтай күрделі жөндеуден өтіп жылу қазандығы қатты отыннан (көмір) сұйық отынға (табиғи газ) ауысты. Колледж 200 орындық АКТ залы, 160 орындық асхана, 100 орындық жатақханамен қамтылған, – деді Дәулетхан Мадиярханұлы.Жалпы алғанда колледжде 19 мамандық, 24 біліктілік бар. Яғни, 19 мамандықты игерген студенттер 24 түрлі салаға бейім деген сөз. Автомобиль көлігіне техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану, ауыл шаруашылығы техникасын пайдалану, техникалық қызмет көрсету және жөндеу, ауыл шаруашылығын механикаландыру, бағдарламалық қамтамасыз ету (түрлері бойынша), ғимараттар мен құрылыстарды салу және пайдалану сынды мамандықтар бар. Сол секілді дәнекерлеу ісі, есеп және аудит, есептеу техникасы және ақпараттық желілер (түрлері бойынша), жеміскөкөніс шаруашылығы мен маркетинг (салалар бойынша), тамақтандыруды ұйымдастыру және тамақтану саласында қызмет көрсетуді ұйымдастыру бойынша маан атануға болады. Тігін өндірісі және киімдерді үлгілеу, эектр жабдықтары, токарлық іс, пайдалы қазбалардың кен орындарын жер астында өңдеу, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану, ветеринария және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету және мұрағаттану мамандығы бар.Расында, жастар болашақ мамандығын дұрыс таңдай біле ме? Әрбір адамның болашағы таңдаған мамандығына да байланысты екені анық. Сол себепті мамандық таңдау оңай емес. Шыны керек, кейбір жастарымыз жақсы маман иесі болсам деп ойлай бермейді. Әйтеуір, бір мамандықты таңдай салып, диплом алып шықсам болды дейді. Сонда саны көп, сапасы жоқ дипломнан не пайда? «Түйір нан - тамшы тер» демекші, жақсы маман иесі болу үшін көп ізденіп, оқу, білім алу, ең бастысы мамандыққа деген сүйіспеншілік қажет.Бүгінде қажетті мамандықтар – энергетик, құрылысшы, геолог, радиотехник, инженер, агроном және т.б. Расында, қарапайым кәсіпті меңгерген кәсіптің иелері азайып кетті. Мұның негізгі себебі, ата-ананың талабы өз перзентін талапқа сай етіп «заңгер, мұғалім, дәрігер» болуға үгіттейді. Аталмыш мамандықтарға кадрлардың тым көптігінен жұмыссыздық мәселесі туындауда. Сондықтан, әрбір ата-ана мамандық таңдарда баласын «Заман сұранысына сай, ертеңгі күні сол нәпақасын тауып жей алатын мамандықтарға» баулығаны абзал.Осы тұста, техникалық және кәсіптік білім беру жүйесі – білікті жұмысшы мамандарды даярлаудың түп қазығы екендігі айқын. Осы бағыттағы аудандық аграрлы – техникалық колледждің жұмысы ерен. Әсіресе, құрылысшы мамандығы үлкен сұранысқа ие. Бұл аудан экономикасын көтеруге едәуір дем берері хақ. Көк аспанмен таласқан зәулім сарайлардың кірпішін қалап, жол салып, көпірмен жалғап, халықтың әлеуметтік тұрмысын жақсартуға үлес қосып жүрген құрылыс саласының мамандарын нағыз еңбек адамы деп атауға болады. Біздің елімізде бұл мамандыққа сұраныс өте көп. Алайда, осы мамандықты игеріп жатқан жандар өте аз. Біздің ауданымыздағы кәсіптік колледже «құрылысшы шебері» мамандарын даярлап, елдің өркендеуіне өз үлестерін қосуда.Бұл бағытта колледж базасына жаңа технологиялар алынып, жаңа жүйе аясында жаңа оқу бағдарламасы енгізілуде. Студенттердің құрылыс саласына қызығушылығын арттырып, білікітілігін шыңдау мақсатында облыстық, республикалық түрлі іс-шаралардан әкірттеріміз жүлделі орындарды иемденіп, аудан атын асқақтатуда. Наурыз айында өзіміздің білім ошағында облыстық «WORLDSRILLS» колледж ішілік жарысына құрылысшы мамандығын дайындап жа¬тырмыз. Колледж директорының оқу өндірістік жұмыстары жөніндегі орынбасары Д.Тұрсынқожаев, арнайы пән оқытушысы Е.Беркімбаев осында оқып жатқан шәкірттерге білім нәрін сапалы тәжірибесін бөлісуде. Яғни, кәсіби колледж – кәсіптік білімді ғана емес, заманауи мамандықтарды меңгерту жолына да еніп келеді.Қазақ ойшылдары айтқандай, «Білім¬дінің күні жарық, білімсіздің күні ғаріп». Расында, білімі бар адамды жарқын да жарық болашақ күтеді. Ал жарқын болашақ иесі – бүгінгі жаста. &nbsp;Қазір техникалық мамандықтардың, ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген, жалықпай техника меңгерген адам озады. Тұрмысы жақсы, абыройы асқақ болады» деп, қазіргі заманда техника мамандықтарын меңгерудің қажеттілігін нақты айтып өтті. Олай болса, ертеңін ойлар бүгінгі жас түлек мамандық таңдарда қателеспеуі қажет. Мамандық таңдау үлкен жауапкершілікті қажет етеді. Мамандық – әрбір адамның болашағы. Жаңақорған кәсіптік кол¬леджінде «Құрылыс» мамандығы бойынша 25 студент білім алуда. Сондай білімді оқушыларымыздың бірі Ерасыл Серікұлы, Алмат Бектөре, Тұрар Дүйсенбек, Нұрдәулет Мәтеннің мамандықтарына деген ерекше қызығушылықтарын да айта кеткен жөн болар.Білім берудің қазіргі заманғы негізгі мақсаты кең іргелі, білімді меңгерген, ынталы, бүгінгі оқушы, ертеңгі бәсекеге қабілетті, жан-жақты дамыған, білікті маман даярлау. Осы орайда, колледждің жоғары деңгейдегі материалдық-тех¬никалық базасының қамтылуы арқасында колледж директоры Жомарт Шәуеновтың басшылығымен колледждің құрылыс бөлімінің студенттері түрлі олемпиадалаға қатысып жүр. Бұл біз үшін үлкен жетістік. Бүгінде ірі жобалардың қолға алынып, сәулеті жарасқан еңселі ғимараттардың бой көтеруі – еліміздегі құрылысшылардың ерен еңбегі деп білемін. Олай болса, қыстың суығына, жаздың ыстығына қарамай тер төгетін құрылысшылар қашан да құрметке лайық. Техникалық және кәсіптік білім беру саласында бәсекеге қабілетті білікті маман дайындауда колледж студенттеріне заман көшінен қалып қоймай егеменді еліміздің көзі ашық, көкірегі ояу азаматы болуларына оқытушылар қауымы да өз үлестерін қосуда.

Жаңақорғанда техникалық мамандықтарға сұраныс артты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаңақорған кенті жыл сайын жаңарып, сәулеті көркейіп, келбеттеніп келеді. Биылдың өзінде атқарылған жұмыстар аз емес. Инфрақұрылымнан бастап, аудан орталығында халыққа қызмет жасайтын нысандарға инвестиция құйылуда. Жыл соңына дейін атқарылар жұмыс көп, дегенмен жақын күндері бірнеше ғимараттың тұсауы кесіледі. Солардың бір парасын тілге тиек етеміз.Алдымен, кентке кіреберіс қақпалар қайта жаңғырды. Сыр беткейден кентке кірер қақпаның іргетасы қаланып, заманауи үлгіде сән беріп тұрса, «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автожолынан орталыққа енгендегі қақпа да қайта сән кіргізді. Айналмалы жол салынып, көлік қатынасы жөнге келуде. Сол секілді, абаттандыру жұмысы жүргізіліп, кенттің кешкі келбеті керемет жарықпен көмкерілді. Кенттің күретамыры саналатын орталық көше бойындағы құм сағат биылғы жылдың жарқын жобасының бірі болды. Иә, осыған дейін вокзал маңындағы аллеяға сағат қойылған еді, бірақ реңі де көрік бермейтін, сұлулығы да сын көтермеді.Ауданға ажар беріп тұрған сағаттың жалпы қаржыландыру көзі демеушілікпен. Яғни, жеке қаражаты есебінен кәсіпкер инвестиция құюда. Жоба құны – 5 млн теңге. Құрылыстың басталған мерзімі осы жылдың тамыз айының 20-сы болатын. Қазір құрылыс аяқталып, тұрғындар мен қонақтарға түнгі мезгілде тамаша тарту жасап тұр. Сәті түсіп, әкімдік қызметкерлерін емес, тұрғындарды сөзге тартып көрдік.– Хорасан ата көшесі мен Сапарбеков көшесінің қиылысқан жерінде мынадай әсем құм сағат орнатылды. Үйім осы жерге жақын болғандықтан, жұмыс күнделікті үлкен қарқынмен жүріп жатқанын, үнемі әкім ағамыз және кент әкімдігінің барлық қызметкерлері осында жүргенін көріп жүрдім. Нәтижесінде аудан орталығы көшелерінің бойында кентіміздің сәнін келтіретін тағы бір нысана бой көтергеніне қуанудамыз. Құм сағаттың әсіресе түңгі көрінісі әдемі. Жарық беретін бағаналар орнатылып, сағаттың өзі түрлі-түсті жарықтармен сәнделген. Бұл жұмыстар білікті электрик-маман Сейдахмет Сарбасов ағамыздың еңбегі. Жақын арада осында саябақ ашылады, оның да жұмысы қарқынды жүруде. Бұл бағытта аудан әкімі Мұрат Тілеуімбетов пен кент әкімі Аскар Ибрагимовтің еңбегіне ел разы болуда. Алла қаласа, әлі де кент орталығында көптеген жаңа объектілер бой көтереді деп сенеміз, – деді білікті ұстаз Әлімжан Ержанов.Тағы бір керемет жоба – жастар және балалар паркі. Иә, балалар жылына тамаша тарту жасалынып, кенттің көркін кіргізіп қана қоймай, көптің тілеуі қабыл &nbsp;болып, жаңақорғандықтардың ойынсауық ордасына айналатын алаң жақын күндері ашылады.Бұл істің де қаржыландыру көзі демеушілікпен атқарылуда. «Азимут-М» ЖШС директоры Марлен Ысқақовтың бастамасымен басталған парк құрылысы бітуге жақын. 2 гектар аумақта балалар алаңы ғана емес, сахна, жастар сарайы және өзге де нысандар бой көтереді. Жоба құны – 750 млн теңге. Аттракциондар, жазғы сахна, ойын алаңдары, су бұрқақ, автотұрақ салынатын құрылыс маусым айында бастаған болатын, енді он күнге жуық арада пайдалануға беріледі.– Шынында өте қуаныштымыз. Әрине, кентке сән беріп тұратыны сөзсіз. Дегенмен көктемнен қоңыр күзге дейін балаларды ойнату үшін Түркістан мен Шиелі шаһарына жол жүретін едік. Бұйырса, өз еншіміз өзімізде, ең бастысы, балалардың қуанышы ғой. Сауапты іске мұрындық болып жүрген басшылыққа алғысымыз шексіз, – деп Бейбіткүл апа қуанышымен бөлісті.Айта кететіні, кентте бұдан бөлек 3 мектептің құрылысы жүргізілуде. Соның бірі Н.Илялетдинов атындағы №169 мектептің құрылысы жақын күндері пайдалануға беріледі. 600 орындық ғимараттың ашылуын асыға күткен жаңақорғандықтар тек мектепке барар жолдың тротуары салынса деген ниетін жеткізуде. Бұл уақыттың еншісінде ең бастысы білім ордасына балалар тезірек кірсе болғаны. Тағы айту керек, жақын арада екі ауылда газ жүйесі іске қосылады. Бұл да ғаламат жобаның бірі.Сонымен қатар, кент тұрғындарының сан сауалы бар. Әсіресе ауыз су, көше жарығы, жаяу жүргінші жолы және т.б төңірегінде. Жаңақорған кентінің әкімі Асқар Ибрагимов арнайы брифингте осы сұрақтардың жауабын тарқатып берді. Әкім алдымен атқарылған істерге тоқталуды жөн көріп:– Биыл 29 шақырымды құрайтын кентішілік 29 көше орташа жөнделді. «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясын¬да Хорасан ата, А.Иманов, Түйменов, Қорғантоғай, Қ.Алдаберген көшесі мен Ипподром және Саяжай учаскесіндегі көшелердің орташа жөндеуіне рес¬публикалық бюджеттен берілетін трансферттер есебінен қаржы қаралды, – деді.Бірінші кезекте жөндеу жұмысы аяқталған көшелерден бастасақ, Ипподром 27 көшесі мен Қорғантоғай, Қ.Алдабергендегі жолдың құрылысын «Қызылорда жолдары» ЖШС жүргізсе, Саяжайдағы және Түйменов көшесін «Шиелі-Жолшы» ЖШС жауапты болды. А.Иманов көшесіне жөндеу жұмысын «Азрет-жол құрылыс» ЖШС жүргізді. Қазір орталық көшенің 95 проценті бітті. Ал кенттің күретамыры Хорасан ата көшесін орташа жөндеуді «Асфальт» ЖШС жүргізуі тиіс. Аталған мекемелердің техникалық бақылауына әр түрлі мамандар жауапты болғанымен, барлығының авторлық қадағалауына ДК «М.Мамуов» жауапты. Хорасан ата көшесінің жөнделуі қазан айының соңына дейін бітуі тиіс еді. Негізі барлық көшелердің жөндеу жұмысы маусым айына дейін белгіленді. Енді мұндай ауқымда көше жолы қашан жүргізілетіні белгісіз. Сондықтан сапаға мән беріп, стандартқа сай салу міндеті тұрды. Біз осы сұрақтың жауабын сұрадық.– Әрине жолдың сапасы бірінші орында тұруы тиіс. Техникалық бақылаушыларға осыған мән беруді тапсырдық. «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы бойынша республикалық бюджеттен бөлінген қаржы үнемделіп, Сығанақ, К.Бакирова, О.Бидашев көшесіне орташа жөндеу жұмысы жүргізіледі. Сондай-ақ «Жұмыспен қамту жол картасы» бағдарламасы шеңберінде кенттегі ұзындығы 14,1 шақырымды құрайтын 22 көшеге орташа жөндеу жүргізілуде, – деді Есдәулет Мырзадәулетұлы.Енді кентті көркейту жұмыстарына кезек берсек, «Елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру» бағдарламасы бойынша атқарылған жұмыстар көп. Бұл ретте, жаяу жүргіншілер жолы салынғанын айту керек. Бұл ұзақ жылдан бері өзекті мәселеге айналып келген-ді. Мұсаханов, Хорасан ата, Құрманғазы, Санатория-Жаңаауыл көшесінің бойынан тротуар салынып, тұрғындар бір қуанып қалды. Бас көшеге кент келбетін әсемдеп тұратын жаңа үлгідегі жарықтар орнатылды. Асфальт жүргізілмеген көшелерге тас төсеу жұмыстары жандандырылуда. МАИ бекеті 1, 7, 8, 9 көшеге тас төсеу басталса, Мұсаханов пен С.Қожанов көшесіндегі тозығы жеткен бағаналар заманауи үлгіде жаңғыртылады.– Осы істен шыққан бағаналарды қайта жөндеп, ретке келтіріп, бағанасы мүлдем жоқ Жанпейісов, сосын мазаратқа апаратын темір жол бойы секілді көшелерге қайта қойылады. Бұл тәжірибе жүзеге асты, Сығанақ көшесі, №110 мектеп-лицей алдындағы бағаналар ескірсе де, қайта жөнделіп, бүгінде кешкі жарыққа жарап тұр. Қысқасы Жаңақорған жаңарып, жаңғырып келеді, – деді әкім.Жалпы әкім берген мәліметтердің реттілігі осылай жүйеленді. Енді ел не дейді? Неге көңілі толмайды? Қандай мәселелер толғандырады? Соған тоқталсақ. МАИ бекетіндегі Қ.Алда¬берген көшесіндегі асфальт сапасы туралы әртүрлі әңгіме бар. Көшенің ені тар, жолдың сапасыз екені, әр жерден ауыз су құдығының қақпағы асфальттан биік болып тұрғаны көзге көрінеді. Осыны тұрғындар алға тартып жүр.– Негізі кентішілік жолдардың ені 5 метрден басталады. Ол рас, Қ.Алдаберген көшесі тар болып қалған. Көшенің сметасын былтыр жасап, енгізіп қойған. 5 метр етудің басты себебін ақша үнемдеу деп түсіндірді. Бұл қате негізі, басқа басқа, ол көше қазір МАИ бекетіндегі басты көшеге айналды, өйткені ол көшемен қоғамдық көлік те жүреді. Мен бұл жұмысқа араласа алмадым, өйткені кент тізгіні маған биыл берілді. Бірақ бұдан кейін жасалатын жолдардың ені кем дегенде 6 метр болады, – деді әкім.Газдандыру, ауыз су мен бағдаршам мәселесі аудандық тұрғын үй шаруа¬шылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің міндетінде екені белгілі болды. Оны төл басылымының келесі санында тарқататын боламыз. Өйткені қарапайым бағдаршам мәселесін талапқа сай шеше алмау ұят нәрсе. Енді А.Иманов көшесінің бойындағы жолақты сызықтарға тоқталсақ. Бұл бір жолақты сызықтар көпке түсініксіз болуда. Көлік кептелісі көбірек орын алып, айыппұл арқалайтындардың саны арта ма деген пікірлер әлеуметтік желіде желдей есіп жүр. Өйткені Халық банк алдындағы бағдаршамнан бастап автовокзалға дейін қарсы бағытқа бұрылуға тыйым салынған.– Біз бұл сызықтарды дұрыс деп шештік. Өйткені жол апаты тәртіпсіздіктен орын алуда. Сондықтан тәртіпке бағынбасақ болмайды, бастапқыда бәрі осылай көрінгенімен, кейін үйреніп кететініміз рас, – деді кент басшысы.Қазір жүйіткіген көлік, әсіресе жастардың жылдамдықты шамадан тыс асыруы, масаң күйде көлік басқаратын жүргізушілер жиілеп кетті. Біз тұрғындардың ойын жеткіздік. Соған сай кент әкімінің жауабын бердік. Брифинг осысымен мәнді болғандай. Алдағы уақытта сала басшыларынмен брифингтер жалғасады. Қадірлі оқырман, қызықтырған сұрақтарыңызды жолдаңыздар, біз тиісті сала басшыларынан жауабын алып береміз.Аудан басшысының бастамасымен басталған жобаға жан бітіріп, көптің алғысына бөленген Марлен Қалилаұлы Жаңақорғанның тумасы. 2012- 2022 жылдары «Премиум Класс-Строй» ЖШС директоры болса, биылдан бастап «Азимут-М» мекемесіне басшылық етуде. Бізге маңыздысы тұрғындардың тілеуі орындалып, балалар қуанса болғаны. Ендеше, аз ғана уақыт ішінде кенттің келісті келбетіне куә боламыз.

Жаңақорғанда жарқын жобалар бар

​<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; 31 қаңтардан бері Қазақстан аумағынан жанар-жағармай өнімдерін заңсыз алып кетудің 288 фактісінің жолы кесілді. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитеті хабарлайды.Қазақстан аумағынан бензин, дизель отынын және мұнай өнімдерінің кейбір түрлерін автомобиль көлігімен әкетуге тыйым салынған сәттен бастап мемлекеттік кірістер органдары мұнай өнімдерін үшінші елдерге заңсыз әкетудің 94 фактісін анықтады.Ол бойынша сот 1,5 млн теңгеден астам айыппұл салып, 2 341 литр бензин мен 25 335 литр дизель тәркіленді.ЕАЭО мемлекеттерімен шекарада 63 мың литрден астам (63 820 л) жанар-жағармай өнімдерін шығарудың 194 фактісі анықталды.Мемлекеттік кірістер комитеті жоғарыда көрсетілген тыйым (31.01.2023ж.) күшіне енген күннен (31 қаңтар 20236 жыл) бастап электронды декларациялаудың «АСТАНА-1» ақпараттық жүйесінде мұнай өнімдерін кедендік декларациялауға жол бермеу үшін тиісті шара қабылдаған.Осы шектеуге қатысты әкімшілендіру жұмыстары тұрақты негізде алты айлық тыйым кезеңінде жүзеге асырылады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/230407113009140e_9d524ebc1f.webp" alt="230407113009140e.webp"></figure>

Қазақстаннан шетелге жанармай әкетудің 288 фактісі әшкере болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданына қарасты Шаған ауылының шаруалары егін егу қамына дайындық үстінде. Бүгінде диқаншылар ақ егісті болып та қойды. Енді Сырдың басты дақылы – күріш орналастыруға қамдануда. Мұндай жұмыстар «Шаған Жер» ЖШС-де қызу жүргізілуде.&nbsp;Осы ретте шаруалар үшін техникалық база аса маңызды болып саналады. Шаруашылық жұмысының жанданып, егіннен мол өнім алу үшін техникалардың сақадай сай болғаны маңызды. Осыны ескерген серіктестік басшылығы биыл жаңа техникалар алуға жағдай жасады.<blockquote>&nbsp;Ерте көктемде басталып, ала жаздайғы диқаншының маңдай терінің өтеуі –егінді төкпей-шашпай жинап алуы. Ол үшін техникалық базаның сақадай сай болуы шарт. Биылғы жылы серіктестіктің базасы кеңейіп, жаңа техникалар алуға мүмкіндік туды. Жер тегістеуге, егін егуге, оны жинауға тиімді, қуатты техникалар шаруашылыққа жеткізілді. Атап айтқанда, «Class Axion 820» маркалы 6 трактор, «Zoomlion 1604» маркалы 3 трактор, «Zoomlion 904» маркалы 3 трактор, «Case 4099» маркалы комбайн, жаңа түрік соқасы, «Class Lexion 750» маркалы 2 комбайн, 3 лазерлік жоспарлаушы, «Zoomlion 160» маркалы бульдозер, экскаватор тиегіш, телескоптық жүк тиегіш, дискілі тырма 4.5 метрлік және «MacDon» маркалы өздігінен жүріп шөп оратын машинаны шаруалар тізгіндейтін болады. Аталған техникалардың жұмысты жылдам әрі сапалы атқаруға мүмкіндігі мол, – дейді «Шаған Жер» ЖШС-нің директоры Жеңісбек Сыздықов. &nbsp;</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары