<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудандағы ауыл шаруашылық саласы жыл сайын жаңа көрсеткіштерге қол жеткізіп, қарқынды дамып келеді. Оған дәлел өткен жылы аудан бойынша ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы шығарылымы 9 649,3 млн теңге болып, 106,6 пайызға өсен. Оның ішінде мал шаруашылығы бойынша 5 869,0 млн теңге (102,6 пайыз), егін шаруашылығы бойынша 3 696,9 млн теңге (114,5 пайыз) болып отыр.&nbsp;Аудандағы барлық нысандағы ауыл шаруашылығы құрылымдарында 58 468 бас мүйізді ірі &nbsp;қара, 99 306 бас қой мен ешкі, 43 634 бас жылқы, 35 480 бас түйе және 4 089 бас құс (тауық) бар. Осы малдарды өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда мүйізді ірі қара малы 108,0 пайызға, жылқы &nbsp;111,8 пайызға, түйе 107,6 пайызға, құс &nbsp;111,8 пайызға артса, қой мен ешкі &nbsp;94,8 пайыз болды. Ауданда мал шаруашылығынан алынатын &nbsp;ет өндіру 3 584,6 тонна, сүт өндіру 8 063,2 тонна, жұмыртқа өндіру 103,1 мың дана, жүн (қой жүні) &nbsp;126,9 тонна болды.Ауыл шаруашылығы саласының негізгі капиталына 243 млн 615 мың теңге инвестиция салынды. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3,8 есе артық орындалды. 2021 жылы орын алған құрғақшылыққа байланысты өз-өзімізді ішкі өніммен және мал азығымен қамтамасыз ету бойынша егіс көлемін ұлғайтуды жоспарладық. Соған сәйкес Сыр беткейдегі ауылдық округ әкімдерімен бірлесіп, егіс егу бойынша алдын ала әзірлеген сызба карталарымен жобалары тыңдалды.Осыған орай, аудан бойынша егін шаруашылығын дамыту мақсатында 2022-2024 жылдарға арналған даму жоспары әзірленіп, егіс көлемін 800 гектардан 3000 гектарға дейін жеткізудің жол картасы бекітілді. Сондай-ақ егін шаруашылығын дамытуға байланысты, оның ішінде мал азықтық шөптер (жоңышқа), бақша, көкөніс және тағы да басқа дақылдарды ұлғайту шеңберінде біршама жұмыстар ұйымдастырылды.Егін шаруашылығындағы өнімділікті арттыру мақсатында жергілікті шаруалармен теориялық түсіндірме жұмыстарын ұйымдастыру үшін, облыс орталығынан келетін ғылыми қызметкерлердің қатысуымен ақпан айының бірінші онкүндігінде Арал ауданында көшпелі семинар-кеңес өткізілді.Өз-өзімізді азық-түлік өнімдерімен және мал азықтық шөппен қамтамасыз ету үшін 2022 жылға егістік және шабындық жерлерді ұлғайту бойынша Ақирек, Жетес би, Аманөткел, Бөген, Райым және Қаратерең ауылдық округтерінің жер учаскелеріне далалық өлшеу жұмыстары жүргізіліп, нәтижесінде жалпы көлемі 493 гектар жер учаскелері шаруашылықтарға табысталып берілді.Осының нәтижесінде аудан бойынша табысталып берілген жерлерге барлығы 704,2 гектар егістік дақылдары орналастырылды. Биылғы жылы суды тиімді пайдалану әдістерімен суды аз қажет ететін қондырғылармен пайдалануды қолға алдық.&nbsp;Оған дәлел, Ақирек ауылдық округіндегі «Асхат» және «Нұр-Дана» шаруа қожалықтары подпленка әдісімен 7 гектар жерге бақша дақылдарын орналастырса, Сексеуіл кентінің жеке тұрғындары 3-4 гектар жерге бақша дақылдарын екті. Ал Атанши ауылдық округіндегі жеке кәсіпкер Е.Төреханов 10 гектар жерге тамшылатып суару әдісімен бақша, көкөніс дақылдарын орналастырса, Аманөткел ауылдық округіндегі «Camel Pro» шаруа қожалығы 80 гектар жерге жаңбырлатып суару қондырғысы арқылы жаңа жоңышқа тұқымын септі. Ағымдағы жылы ауданды азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында тұрғындардың өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету үшін жеке тұрғындар бойынша 70 гектардан астам жерге егіс егілді.Кіші Арал теңізінде балықтың 19 түрі мекендейді, кәсіпшілік балық аулау мақсатында балықтың 17 түрі ауланады. Балық аулау кезеңі ағымдағы жылдың 1 шілдесінен келесі жылдың 1 шілдесіне дейін есепке алынады, сондықтан 2022 жылдан 2023 жылға дейін, Кіші Арал теңізінен 6924 тонна, Қамыстыбас және Ақшатау көлдер жүйесіне 477 тонна, сонда аудан бойынша барлық лимит 7401 тонна болып бекітілген.Ауланған балық 2022 жылға 1002 тонна болса, өңделген балық 01.11.2022 жылға 3518тонна. Ауданда жылдық қуаттылығы 23900 мың тоннадан астам &nbsp;9 балық өңдеу зауыты жұмыс істейді. Атап өту қажет, ауданда Еуропа нарығына шығуға мүмкіндік беретін Еврокод белгісі тек екі кәсіпорында бар. Атап айтқанда, «Арал балық өңдеу зауыты» және «Арал сервистік дайындау орталығы» ЖШС балық өңдеу зауыттары.Қосжар ауылдық округінде орналасқан Қамыстыбас балық питомнигі мен оның Тастақ бөлімшесінде балық өсіруге арналған арнайы инкубациялық цехтары бар. Оның 1-еуі гуманитарлық көмек арқылы Израильден әкелініп, құралдарымен жабдықталған. Облыс көлемінде табиғи су айдындарының балық қорын көбейту мақсатында республикалық бюджеттен жыл сайын Кіші Арал теңізіне және Ақшатау көлдер жүйесімен Приморский, Қамыстыбас көлдер жүйесіне осы «Қамыстыбас балық питомнигі» РМКҚ арқылы 14 млн 800 мың дана майда бір жылғы шабақтар және 420 мың екі жылғы шабақтар жіберіліп өсірілуде.Арал ауданы бойынша 2022 жылы 34 жас маман біржолғы көтерме жәрдемақы және 12 маман тұрғын үй сатып алуға бюджеттік несие рәсімдеді.

Аралда ауыл шаруашылық саласы алға басып келеді

​<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласына қарасты Тасбөгет кентінің жұртшылығы асыға күткен дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылысы басталды. Осы орайда кент әкімі Семсер Сыздықов еңбек ардагерлерімен бірге аталған нысанның құрылысы барысымен танысып қайтты.&nbsp;Құрылысы енді басталған &nbsp;заманауи талаптарға сай спорт кешенінде Тасбөгет кентінің жас спортшылары оннан аса спорт түрінен жаттығу жасауға мүмкіндік алады. Кешеннің құрылысына бюджеттен 463,8 миллион теңге көлемінде қаржы қарастырылған. Құрылыс &nbsp;жұмыстарына &nbsp;жауапты мекеме ретінде «Интегрострой» серіктестігі танылып, жоспар бойынша спорттық нысанды 2023 жылдың желтоқсан айында пайдалануға бермек.Спорт кешенінің құрылысын арнайы бақылап қайтқан кент ардагерлері жаңа кейіптегі спорт кешенінен көптеген чемпион шығуына шын жүректен тілектестік білдірді.Еске салсақ, биыл облыс орталығы қаласында бірнеше нысанның құрылысы жүргізілуде. Мәселен, 100 келушіге арналған емханасы бар 300 төсектік көпбейінді аурухана құрылысына 3 миллиардтан астам қаржы бөлінген. Одан бөлек «Қазгермұнай» ұлттық компаниясы да шаһарда заманауи үлгідегі «Оқушылар сарайының» құрылысын жүргізеді. Сонымен қатар Қызылорда қаласында «Өнер орталығы», «Неке сарайы» мен «Қан орталығы» да бой көтермек.

Тасбөгет кентінде спорт кешенінің құрылысы басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазіргі заманда бәсекеге қабілеттіліктің басты факторының бірі – барынша цифрландыру. Отандық ІТ-секторды дамытып, күшейте түсу маңызды. Елімізге жас, білімді әрі ынталы мамандар керек. Цифрландыру жөніндегі ұлттық жобаның аясында кемінде 100 мың жоғары білікті ІТ-маман даярлау қажет».&nbsp;Қасым-Жомарт ТОҚАЕВТЫҢ «Халық бірлігі және жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» атты Жолдауынан.Цифрландыру қазіргі күні әлемдік трендке айналып үлгерді. Озық елдердің қатарында болуды көздеген біздің ел үшін де цифрландыру мәселесі өзектілікке ие. Азғантай жылдың ішінде қол жеткізген жетістіктер де жоқ емес. Алайда инновация мен технологияның тілін түсінетін мамандар тапшы. Сол тапшылық IT-саласын дамытуға кері әсер етіп, цифрлық экономиканы жетілдіруге, озық технологияның игілігін көруге бөгет болуда. Шет елдің мамандарына иек артуды қойып, еліміз өз ішінен мықты, бәсекеге қабілетті IT-мамандарды даярлауға күш салуы керек. Бұл – Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы.Дамыған елдер цифрландыру мәселесін әлдеқашан жолға қойған. Әлемде инновация мен технология күн сайын жаңаруда. Жаңарған сайын оларға сұраныс та басым. Алайда мамандардың жетіспеушілігін жоғарыда тілге тиек еттік. ІТ-мамандар әлемдік рейтингте ең қажетті мамандықтар тізімінде екінші орын алады екен.Бүгінде еліміздегі әр салаға ақпараттық технология еніп, жұмыс қарқыны компьютермен жымдасып кетті. Ал осы компьютермен байланысты нәрсенің бәрін ІТ деуге әбден болады. Сәйкесінше ІТ-саласының бағыты да көп. Бірақ біз күнделікті өмірде сол саланың жетістіктерін тұтынып жүргенімізді аңғара бермейміз.<blockquote>«Қазір мемлекет ІТ-саласына ерекше назар аударды. Өткен жылы білім грантының 60%-ы осы салаға бөлінді. Көріп отырғандарыңыздай, жаңа гранттар бүгінгі күні сұранысқа ие мамандықтарға бөлініп отыр. «Жалпы техникалық кәсіптерге, оның ішінде ІТ-саласына, инженерлік мамандықтарға келетін жастар өте көп. Осы орайда мемлекеттік грант аясындағы конкурс деңгейі жоғары. Мектеп бітіретін түлектердің жалпы саны 2024-2025 жылдарға дейін өседі деген болжам бар. Түлектер саны 180-190 мыңға дейін жетуі мүмкін. Олардың басым бөлігі ҰБТ тапсыруға келеді. Сондықтан бұл балалардың елеулі бөлігі техникалық мамандықтарды таңдайды», – дейді ҚР БҒМ Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім департаментінің басқарма басшысы Жанна Есинбаева.</blockquote>Аталған мамандыққа сұраныс та, қойылатын талап та жоғары. Компьютерлік технологияны жетік меңгерген жастар шетелде қалып қойып жатыр. Себебі ондай мамандар дамыған елдерге де қажет. Дамудың даңғыл жолына түскен біздің ел де дәл сондай мамандарға зәру. Яғни, бұл – Жаңа Қазақстанның жаңа мамандары жұмыссыз қалмайды деген сөз. Тіпті олар алатын жалақы басқа мамандармен салыстырғанда әлдеқайда жоғары.Сала мамандарының сөзінше, 2025 жылы елге блокчейн технологтар, жасанды нейрондық желілерді жобалаушылар, әмбебап жасанды интеллект жасаушылар, интеллектуалды технологтар және өзге де мамандар қажет болады. Тағы 9 жылдан кейін сандық заңгер, кибер заңгер, кибер зерттеуші, интеллектуалды киберфизикалық инфрақұрылым операторы, кванттық есептеу технологы, кванттық криптолог сияқты мамандықтар пайда болады деген болжам бар. Сарапшылар 2040 жылға қарай киборг инженер мен киборг нұсқаушысы маманы пайда болады деп топшылайды.Бажайлап қарасақ, мұның бәрі – бізге беймәлім мамандықтар. Дей тұрғанмен, ХХІ ғасыр заманы сол беймәлім әлемге бастап барады. Ақпараттық технологияның аяқалысы солай дейді. Цифрландырудың қарқыны да қатты.<blockquote>«Дүние жүзіндегі кейінгі жағдайлар біздің елдегі IT-саласының дамуына ықпал етті. Бүгінге дейін халықаралық компанияның көбі Орталық Азия елдеріне өз қызметтерін Мәскеу, Киев арқылы ұсынатын. Украинадағы жағдай, Ресейге салынып жатқан санкцияларға байланысты бұл ірі компаниялар енді Орталық Азиямен байланысудың басқа амалдарын қарастыратыны анық, штаб-пәтерлері үшін саяси ахуалы тұрақты мемлекетті іздейді. Меніңше, Қазақстан – потенциалы жоғары кандидат елдің бірі. Елімізде ІТ-саласын дамытуға үлкен акцент қойылып отыр. Оған қоса, Қазақстанның саяси позициясы тұрақты, халықаралық конфликтіге түспейді, басқа елдермен дипломатиялық байланысы өте жоғары. Мұны батыс елдері де, компаниялары да байқап отыр. Сондықтан дәл қазір ІТ-ді мейлінше тезірек дамытсақ, елдегі басқа салаларға да үлкен мүмкіндіктер ашылады», – дейді шетелдік компаниялармен жұмыс істеп, тәжірибе жинаған Назерке Имранова.</blockquote>Еліміз ІТ-саласы бойынша оқытуды енді ғана қолға алған жоқ. Бұл бұрынғыдан бар. Қол жеткізген табыс¬тары да жоқ емес. Атап айтар болсақ, қазіргі кезде ІТ-саласы бойынша оқытатын мектептер де, жоғары оқу орындары да бар. Қызылорда облысында қоғам игілігі үшін жасанды интеллект, мобильді қолданба және робот жасап шығарған жас жеткіншектер де жоқ емес. Жыл сайын өткізілетін Хакатон сайыстары мен Роболенд жарыстары жастарды жаңашылдыққа бейімдеп, техникаға деген қызығушылықты оятады. Жаңаша ойлайтын бүгінгі жас ұрпақ қазір техниканың құлағында ойнайды. Оған таңғалуға болмайды. Десе де, бұл сала мамандарының саны саусақпен санарлық. Сол үшін алдағы уақытта жастардың цифрлық үдеріске қызығушылығы артып, еліміздегі мамандар саны молая түседі деген сенім бар.

Елдегі ІТ-дің беталысы қалай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Бүгінгі таңда қоғамның алдында тұрған басты міндеттердің бірі - балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу. Кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың өсуіне жол бермеу де маңызды. Бұл мәселелер қазіргі таңда өзектілігін арттырып отыр. Осы орайда К.Қаракөзов атындағы №235 орта мектебінің 9-11 сыныбында оқиытн ер балаларымен «Құқықбұзушылықтың алдын алу - басты міндет» атты құқықбұзушылықтың алдын алу профилактикасы туралы құқық қорғау органдарының қызметкерлерімен кездесу ұйымдастырылды.Кездесуге Қызылорда қалалық полиция бөлімінің ЖПҚб ювеналды полиция бөлімінің учаскелік полиция инспекторы, полиция капитаны Өркен Қалиұлы Жұбанышбаев мен қалалық полиция бөлімінің ЖПҚБ ювеналды полиция бөлімінің аға учаскелік полиция инспекторы, полиция майоры &nbsp;Алия Ерназарова және мектеп директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары А.Апиязова қатысты.Жиында оқушыларға құқықбұзушылықтың, зорлық-зомбылықтың алдын алу, жыныстық қолсұғылмаушылық, интернетті жүйелі пайдалану, беймезгіл уақытта заңды өкілсіз жүрмеу, топтық төбелестің алдын алу, кибербулинг, отбасындағы сыйластық, қоғамдық орындардағы тәртіп, мектеп ережесінің сақталуы туралы түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Мектеп инспекторы мектеп оқушыларын Қазақстан Республикасының Әкімшілік кодексі бойынша 127, 437, 441, 434 және 435-ші баптарымен таныстырды.

Қызылордада құқықбұзушылықтың алдын алу бойынша кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласындағы №267 орта мектепте тағылымы мол шара өтті. «Оқуға құштар мектеп» жобасы аясында күні 2-4 сыныптар арасында «Үздік оқырман отбасы» сайысы ұйымдастырылды. Сайыс отбасылық &nbsp;оқу дәстүрінің өркендеуіне себеп болу, ата-аналар мен балалардың бос &nbsp;уақытын бірге тиімді өткізуіне септігін тигізу мақсатында оздырылды.Білім мен білік сыналатын сайыста қатысушылар бірнеше кезеңде бақ сынады. Ең бірінші «Қанекей, танысайық» кезеңінде отбасылық командалардың өзін-өзі таныстырды. Ал екінші «Readx» жобасында отбасылар өздері оқыған шығармаларының қысқаша мазмұнын айтып, тыңдаушыларды оқуға шақырады. Білім жарысының «FantazyKart» бөлімінде таратылған суреттер бойынша әр топ өз ойынан ертегілер құрастыру керек болды. «Менің оқырман отбасым» сайысында тақырып бойынша кітапша құрастырса, «Ұшқыр ой» сайысында әр топтағы оқушылар сұрақ-жауап сайысында бақ сынасты. Ал жарыстың қорытынды алтыншы кезеңінде топтың ата-аналары түрлі сұрақтарға жауап беріп, ұпай жинады.Сайыс нәтижесінде білімімен, өнерімен ерекшеленген «Еркін» отбасы бірінші орынға ие болып, «Бөкембай» отбасы жүлделі екінші орынға лайық деп танылды. Ал «Прәлі» отбасы үшінші орынды жеңіп алып, «Ибрагимовтар» отбасы арнайы номинациямен марапатталды.

Қызылорда қаласы: Қай отбасы үздік оқырман?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысы полиция департаментінің Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы тарапынан Қызылорда облыстық психикалық денсаулық орталығы пациенттері арасында спорттық іс-шара ұйымдастырылды.Іс-шараның мақсаты - бос уақытты тиімді пайдалану, сондай-ақ салауатты өмір салтын насихаттау және халықтың белсенді және салауатты өмір салтын жүргізуге ынтасын дамытуға негізделген профилактикалық жұмысты жетілдіру.Шара барысында футбол, үстел теннисі, ауыр атлетика, дойбы, 100 метрлік жүгіру, армрестлинг сияқты спорт түрлері бойынша жарыстар ұйымдастырылды. Жарысқа 11, 12, 13, 14, 16 &nbsp;бөлімшелерінің пациенттері қатысты. Барлық бөлімшелердің өкілдері жарыста өздерін лайықты көрсете білді. Қатарынан оза шапқандар жеңімпаз атанды.Қатысушылар шараны ұйымдастырушыларға өздерінің алғыстарын білдіріп, полиция қызметкерлері мен медицина қызметкерлерінің бірлескен іс-әрекеттерін бағалады.Жарысқа қатысушылар белсенділік танытқаны үшін сыйлықтарға ие болып, дипломдармен марапатталды.Динара МАХАНОВА<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_04_07_at_15_52_53_1_92152320fa.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-04-07 at 15.52.53 (1).jpeg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_04_07_at_15_52_53_2_05436eb257.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-04-07 at 15.52.53 (2).jpeg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2023_04_07_at_15_52_54_fd7a708a20.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-04-07 at 15.52.54.jpeg"></figure>

Қызылорда: Сайыс салауатты өмір салтын насихаттайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ел ғалымдары «Болашақ» бағдарламасы арқылы әлемнің жетекші жоғарғы оқу орындарында тағылымдамадан өтуде.&nbsp; Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеттің «Тарих» кафедарасының аға оқытушысы, философия ғылымдарының докторы (PhD) Әзілхан Тәжекеев Германияның Тюбинген университетінде ғылыми тағылымдаман өтіп, жуырда елге оралды.&nbsp; Осы орайда шетелде біліктілігін шыңдаған ғалыммен оқу процесі, бағдарламаның маңыздылығы туралы сұхбат жүргіздік.– &nbsp;Бір жылға жуық уақыт Германияда ғылыми тағылымдамадан өттіңіз. Бұл елдегі білім беру жүйесінің ерекшелігі неде? Германияны таңдауыңызға не себеп болды?– &nbsp;Әр елдің білім саласының өзіндік ерекшелігі болатыны рас. &nbsp;Германияда &nbsp;археологиялық құнды жәдігерлер, ескерткіштерді қорғау саласы бойынша аймақтардың өз заңдары қалыптасқан. Мен Германияның Баден аймағының орталығы Штутгард қаласында білімімді жетілдіріп, ғылыми зерттеу орталықтары мен зертханалар ұйымдастырған қазба жұмыстарына қатыстым. Оқу барысында археология саласы бойынша ғылыми зерттеу жүйесіне ерекше назар аудардым. Не себепті Германия, оның ішінде Тюбинген университетін таңдағаныма келетін болсақ, бұрыннан Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті мен Тюбинген университеті арасында әріптестік байланыс бар. Сондай-ақ, Тюбинген университеті әлемнің үздік оқу орындарының қатарына жатады. Ең бастысы мұнда археология саласы жақсы дамыған. Археологияның барлық кезеңдері – тас, темір, қола дәуірі, ортағасырлық кезеңдерді жеке институт, кафедралар толықтай зерттеумен айналысады. Сондықтан бұл жақта білім алудың маңызыдылығы өте зор.– &nbsp;Шетелде тағылымдамадан өту сізге қандай мүмкіндіктер берді? Тың жаңалықтар көп болды ма?– &nbsp;Бұл тағылымдама маған үлкен мүмкіндік пен ғылыми тәжірибе берді. Тюбинген университетімен қатар Германия археология институтының Бон және Берлин қаласындағы филиалдарында жұмыс істедім. Олардың кітапхана, зертханаларын аралап, жәдігерлерді қалай өңдеп, қалпына келтіретіні, ғылыми мақаланы қалай жазатыны жөнінде деректермен таныстым. Батыс Еуропа археологиясы туралы мағұлматтар алып, археология ғылымында жартылыстану ғылымдарының әдістерін қолдану, біздің елімізде енді дамып келе жатқан «ландшафты археология» туралы қажетті ақпарттар алдым. Алдағы уақытта ғылыми зерттеу әдістерін өзіміздегі зерттеу жұмыстарында қолданатын боламыз.&nbsp;– &nbsp;Оқу процесі қай тілде жүргізілді?– &nbsp;Оқытушылар неміс тілінде сөлейді, бірақ ағылшын тілін жақсы меңгерген. Сондықтан, ағылшын тілінен курсқа қатысып, тілді үйрендім.– &nbsp;«500 ғалым» жобасы бойынша шетелде білім алудың шарттары қандай?– &nbsp;«500 ғалым» жобасы бойынша былтырғыдан биылғы талаптар сәл өзгеше деп естідім. Былтыр біз тапсырған кезде тағылымдамадан өтетін оқу орнынан шақырту алу, алда атқарылатын жұмыстардың жоспары міндетті түрде болуы керек еді. Шақыртушы жақ пен жіберуші тараптың басшылық құрамы &nbsp;жоспарды бекітіп беретін. Себебі, жоспарсыз бару нәтижесін бермейді.&nbsp; Биылғы талаптың бірі – баратын елдің тілін білу керек. Сондай-ақ, ғылыми зерттеу орталығы немесе білім беру мекемесінің атынан бару қажет. Кез келген оқу орнын таңдамай, бұрыннан байланыс жасап жүрген және әлемнің үздік оқу орындарынан шақырту алу да өте маңызды.– &nbsp;Алдағы уақытта қандай зерттеу жұмыстарымен айналыспақсыз?– &nbsp;Алдағы жоспарларымыз ауқымды. Университет жанындағы «Археология және этнография» орталығының бекітілген жоспарына сәйкес жұмыс жүргізетін боламыз. Жанкент қалашығындағы археологиялық қазба жұмыстары енді Халықаралық Түркі Академиясының қызметкерлерімен бірлесіп өткізіледі. Ә.Марғұлан атындағы археология институтымен бірлесіп ғұн, сармат дәуірінің ескерткіштерін зерттеуге бағытталған жобаны бастамақпыз. Бұл жоба аясында Жетіасар ескерткіштерінде зерттеу жүргіземіз. Жанкенттегі археологиялық &nbsp;жұмыстарды қорытындылап, бірнеше томдық еңбек жариялау да ойда бар. Сондай-ақ, Ресей, Германия зерттеу орталықтарының ғалымдарымен бірлесіп жұмыс істемекпіз.&nbsp; &nbsp;

Әзілхан Тәжекеев: «Германияда археология бойынша мол тәжірибе жинақтадым»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тасбөгет кентінің әкімі Семсер Сыздықов халықаралық және республикалық байқаулардан жүлделі оралған оқушылар мен олардың жетекшілерін қабылдады.Асхат Таңатаров жетекшілігімен Өзбекстан Республикасының астанасы Ташкент қаласында өткен Халықаралық «Біз бақытты баламыз» байқауының вокал жанры бойынша С.Майқанова атындағы мәдениет Үйінің «Дарын» ән үйірмесінің өнерпаздары Аяулым Тлепбай – ІІ орын, Баубек Бекенов – ІІІ орын иеленсе, Айхан Кемелұлының жетекшілігімен «С.Майқанова атындағы мәдениет Үйі» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны жанынан құрылған «Шаттық» би тобы Түркістан қаласында өткен ІІІ Республикалық «BELES» өнер байқауында Хореография жанры бойынша Бас жүлдеге ие болды.Тасбөгет кенті оқушылар мен жасөспірімдер үйінің жанынан құрылған «Бегімай» қолөнер орталығының шәкірттері де Астана қаласында өткен &nbsp;«FARABILAND-2023» республикалық шығырмашылық байқауынан жүлделі I орынмен оралды. Кент әкімінің қабылдауында болған жас өнерпаздар байқаулардан алған әсерлерімен бөлісті. Кент әкімі өнерге қанат қаққан дарынды оқушылардың жетістіктеріне ризашылығын білдіріп, олардың тек биіктен көрінетіндеріне сенім білдіретінін жеткізді. Кездесу соңында жеңімпаздар жас өрендер және олардың жетекшілері кент әкімінің арнайы алғыс хатымен марапатталды.

Қызылорда қаласы: Кент әкімі жеңімпаз жастарды қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты Руслан Рүстемов «Күн тәртібі» бағдарламасына қатысып, Сыр еліндегі су тапшылығына қатысты өз пікірін білдірді. Бұл туралы ол өзінің «<a href="https://www.facebook.com/rustemuly.r">Facebook</a>» парақшасында жариялады.&nbsp;«Бүгін «Хабар 24» арнасының ұсынысы бойынша сала мамандарымен, ғалымдармен бірге «Күн тәртібі» бағдарламасына қатысып, Сырдағы су тапшылығы, оның шешілу жолдары және келешекте қабылданатын Су Кодексінде қамтылуы тиісті мәселелер төңірегінде өз пікірімді білдірдім. Әрине, алдағы уақытта ең алдымен суды үнемді пайдалану шаралары бойынша тұтынушыларды ынталандыру жағдайы басты орында тұруы тиіс деп санаймын.&nbsp;Енді тақырыпқа ойысу үшін Сырдария өзенінің жағ­да­йын қысқаша шолайық. Ішкі нарық­ты Түркістан облысының Жетісай, Мақта­арал, Шардара аудандары мақта, жеміс-жидек пен бақша дақылының жартысына жуығымен қамтып, Қызылорда облысы күріштің 90% өндіріп отыр десек, мұның бәрі Сырдың ырысы екендігі анық.Бастауын Қырғызстаннан алатын Сырдария өзені Тәжікстан, Өзбекстан аумағынан өтіп, шығыстан батысқа қарай екпіндей ағып, Аралдан ентігін басады. Бұрындары осындай еді. Иә, сырбаз Сырдың суы Аралдың толқындарымен қауышып, теңіз жағалаған жұрттың қуанышы болатын. Өкінішке қарай, қазір Арал теңізі мен Арал қаласының арасы құмды төбелерге айналып, «Үлкен Аралдан» біржолата айырылып қалдық. Ендігі міндет – «Кіші Аралды» сақтап қалу.Алайда, Кіші Аралға және Арал ма­ңындағы көлдерге судың түсуі қалдық принципі бойынша жүзеге асырылуы­на байланысты соңғы 12 жыл көлемінде теңіздегі су көлемі 27 млрд текше метр­ден 20 млрд текше метрге дейін азайған. Теңіз өз жағасынан 15-20 метрге шегі­ніп кетті. Аралды қалыпты деңгейде сақ­тау үшін жыл сайын кем дегенде 3 млрд текше метр көлемінде су құйылуы қажетті­гін ескерер болсақ, Солтүстік Аралдың жағдайы өлі аумаққа айналған Үлкен Арал теңізінің тағдырын қайталауы ық­тимал. Экология және табиғи ресурстар министрлігі Көкарал бөгетін жөндеу және Сырдария өзенінің Кіші Аралға құяр атырабын қалпына келтіру жобасын жедел арада жүзеге асырмаса, жағдай күрделене түсуі мүмкін.2021 жылы Арал теңізіне қажетті су көлемінің тек 15,6%, яғни 1,2 млрд текше метр судың 199 миллион текше метрі ғана түсті. Сол жылы Арал өңірінде қуаңшылық салдарынан жайылым­дық жерлер құрғап, мал шығыны орын алып, төтенше жағдай жариялануына судың деңгейі әсер еткені анық. 2022 жылы Сырдария өзенінен теңізге жоспарланған мөлшердің тек 16% түсті.Біле білсек, Сыр өңірінің экономи­калық және экологиялық жағдайы, хал­қының тыныс-тіршілігі Сырдария өзе­нінің сулылығына және Арал теңізінің жағдайына тікелей байланысты. Жібек жіптей ұзыннан-ұзақ созылып жатқан өңір «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық жолы, Орынбор – Ташкент темір жолы және Сырдария өзенін бойлай орналасқан аудандарды бірікті­ре­ді. Үш магистральды арна Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі тірегі. Бұларсыз өндіріс пен ауылшаруашылығы саласын дамытып, сыртқа тасымалдап, табыс табу әсте мүмкін емес. Соның ішінде Сырдария өзенінің ықпалы тым жоғары екенін жақсы білеміз.Бұл өңірдің тағы бір ерекшелігі, ішкі нарықты күрішпен қамтамасыз етуде республиканың суармалы суының 30% астамын тұтынып отыр. Ал күріштің басты ерекшелігі – 90 күннен 110 күнге дейін суда тұрып дән байлайды, піседі. Яғни суды көп қажет ететін дақыл. Су тапшылығын азайтуда күріштіктің көлемін азайту керек деген пікірлерді жиі естиміз. Әрине, суды үнемдеу маңызды. Алайда күрішсіз Қызылорда облысының экологиялық ахуалы нашарлап, топырақ тұзданып, «жарамсыз оазиске» айналады. Өйткені Сыр топырағының қатты тұздануын күріш егу арқылы шаймаса, аса тұзды топырақта басқа дақылдардан өнім алу мүмкіндігі өте төмен. Топырақ­тың тұздануы үздіксіз жүруі салдарынан ауыспалы егіс жүйесі де айналымнан шығады. Бұл – мамандардың тұжырымы.Күріш алқаптарының көлемін қазіргі деңгейден күрт азайтуға болмайтыны және күріш өсіруге су үнемдейтін тамшылатып немесе жаңбырлатып суару технологиясын қолдану мүмкін еместігі белгілі. Тығырықтан шығудың бір жолы – ауыспалы егіс тәртібін сақтай отырып, лазерлік тегістеу жұмыстарын жүргізу маңызды. Бұл – суды үнемдеудің ең тиімді жолы. Мәселен, күрішті 1 гектар аумақта өсіріп, баптау кезеңінде 28 – 32 мың текше метр аралығында су жұмсалатын болса, лазерлік тегістеуден өткен жерлерде су шығыны 24 мың текше метрге дейін төмендейді.Әрине, Сыр бойында жергілікті атқа­рушы органдар су тапшылығын азай­ту бағытында ауқымды шаралар жүр­гізуде. Су нысандарын құжаттандыру жұмыстары атқарылды. Сондай-ақ об­лыста суармалы жерлерді қалпына кел­тіру мақсатында 3 жоба әзірленген. Әзірге олардың біреуі (ПУИД-2) іске асырылуда. Осы жобалардың барлығы жүзеге асқан жағдайда инженерлік жүйеге келтірілген суармалы жерлердің 80% қалпына келер еді. Шаруашылық құрылымдары бүгінге дейін 60 мың гектар жерді лазерлік тегістеуден өткізді. Бұл егістік жердің 34% құрайтынын ескерсек, өңірдің бұл жұмысты таяу уақытта аяқтап шығуы үшін қолдау қажет. Сол себепті, Үкімет шаруаларға осы бағытта дем беріп, субсидиялауды жол­ға қойғаны дұрыс деп ойлаймын.Қызылорда облысы өңірдегі агро­өнеркәсіп кешенінің ерекшелігіне байланысты елдегі барлық суармалы судың 30%-дан астамын тұтынатынын жоғары­да айттық. Аймақта табиғи өсірілім­дегі егіс аумақтары жоқ. Суару желілері­нің қанағаттанғысыз жағдайына байланыс­ты облыс жыл сайын шамамен 2 млрд текше метр су шығынына ұшырайды екен, бұл дегеніңіз жалпы республикадағы жыл сайынғы су шығынының жартысы.Мемлекет басшысының қолдауы­мен су тапшылығын төмендетуге нақты шаралар қабылданды. Президентіміз аталған күрделі мәселені саясиланды­руға жол бермей, Сырдария өзенінің жо­ғары ағысында орналасқан мемлекеттермен нәтижелі келіссөз жүргізіп, тиісті кө­лемдегі судың бөлінуіне жағдай жасады. Ал трансшекаралық өзендер арқылы ел аумағына келген суды тиімді пай­далануды үйлестіру – Үкіметтің тіке­лей жауапкершілігі.Дегенмен, республика бойынша суару жүйелерін қалпына келтіру және қайта жаңғырту шараларымен қамтылған 319 мың гектар аумақтың тек 15 мың гектары, нақтырақ айтқанда 5% жетер-жетпес көлемі ғана судың ең көп шығынына батып отырған Қызылорда облысы­ның үлесінде. Демек Экология және табиғи ресурстар, Ауыл шаруашылығы министрліктері Қызылорда облысының суармалы жерлерін қалпына келтіру және қайта жаңғырту бағытындағы жобаларын қаржыландыру көлемін арттыруға күш салуға тиіс.Қысқы-көктемгі мерзімде артық су­ды жинап, жазда егіске пайдалану да Сыр өңірі диқандары үшін маңызды. Мамандардың пікіріне сүйенсек, ол үшін өңірде «Қараөзек» көлдер жүйе­сінде 775 млн текше метрлік, Шиелі ауданының аумағында 600 млн текше метрлік «Күміскеткен», Жаңақорған ауда­нының аумағында 200 млн текше метрлік «Тайпақкөл-Қандыарал» тасқын су жинағыштары салынған жағдайда суармалы жерлерді, көл жүйелерін, ша­бындық-жайылымдық жерлерді сумен қамтудың мүмкіндігі артады. Әрине, жобада судың көлемін мейлінше Аралға жіберу тетігі де қаралғаны жөн.Түркістан облысының Мақтаарал, Жетісай, Шардара және Қызылорда облысының барлық ауданында тұратын халықтың әлеуметтік әлеуетін арттырып, елдіктің жолында еңбек сіңіруінде Сырдың суы жетекші рөлге ие екенін айтуға тырыстық. Мұны шешуде сала мамандары Сырдарияның жоғары ағысында орналасқан көршілермен су бөлісу бойынша келіссөздер жүргізгенде Арал теңізінің жағдайын назардан тыс қалдырмай, халықаралық шарттарға сүйеніп, өзеннің суын тең пайдалануда табандылық танытуы керек.Екіншіден, Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев айтқандай, судың шығынын азайтуда су шаруашылығы саласын толықтай цифрландыруға көшіру міндеті тұр. Сосын каналдар мен су қашыртпаларын назардан тыс қалдырмай, үнемі тазалап, қажетті жағ­дайларда, каналдардың табанын бетондауды қолға алу маңызды.Үшіншіден, тұтынушылар санасына суды үнемдеп қолдану мәдениетін сіңіруіміз керек. Мәселен, Африкадағы Мали елінің тұрғындары тәулігіне тек 2-3 литр суды қолданады. Бұл – жуынып-шайынып, ауыз су ретінде пайдаланатын мөлшері. Судың сапасы бір бөлек әңгіме. Ал біздің елдің тұрғындары тәулігіне 150-200 литрге дейін су шығындайды.Қысқасы, келешекте кемелді елге айналудың бір ғана жолы бар. Ол су ресурстарымен өлшенеді. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2015 жылы 200 мемлекеттің 2030 жылға дейінгі тұрақты дамуы бағ­дарламасын қабылдап, онда сумен тұрақты қамтамасыз ету – басты көрсет­кіш деп таразылады. Еліміздің жалпы ішкі өніміне жұмсалатын су шығыны мөлшерін төмендету де кезек күттірмес мәселе. Яғни, таяу болашақта елдің да­муында су ресурстарының қолжетімді­лігі – бірінші орынға шығады.

Руслан Рүстемов: Сырдағы су тапшылығының шешімі қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мереке және демалыс күндерін (сенбі, жексенбі) есепке алғанда қазақстандықтар мамыр айында 11 күн демалады.<a href="https://egov.kz/cms/ru/articles/employment_relations/holidays-calend">Egov.kz</a> мемлекеттік порталының күнтізбесіне сәйкес мамырда үш бірдей мереке бар.1 мамыр - Қазақстан халқы бірлігі күні7 мамыр - Отан қорғаушы күні9 мамыр - Жеңіс күні.Осылайша қазақстандықтар мамыр мерекелерінде төрт күн демалады. Себебі 7 мамыр жексенбіге келіп тұр.Еске салсақ, егер мемлекеттік мереке демалыс күніне (сенбі немесе жексенбі) сәйкес келсе, онда демалыс күндері бір күнге ұзартылады.Айта кетейік ҚР Еңбек кодексінің 85-бабының 3-тармағына сәйкес мереке күндері жұмыс уақытын ұтымды пайдалану мақсатында Үкімет демалыс күндерін басқа жұмыс күндеріне ауыстыруға құқылы.

Қазақстандықтар мамыр айында қанша күн демалады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қай халықтың да өнері мен мәдениетіне байыпты түрде көз салсақ, сол халықтың әдемілік талғамы мен танымына, эстетикалық көзқарасына орай белгілі бір өнер түрінің дамып отырғанына көз жеткіземіз. Соның бірі – халқымыздың рухани дүниесінде орны ерекше күй өнері. Бұл өнер қазақ халқының өмір тіршілігінен айрықша орын алып, ғасырдан ғасырға, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді. Сонау ХІХ ғасырда қазақ халқының тұрмысында анағұрлым кең тараған саз аспап екі ішекті домбыра болатын. Содан бері халқымыздың асыл мұрасын, қайғысы мен қуанышын, зарын біздің дәуірімізге жеткізіп отыр. Ұлы ақын Қадыр Мырза Әлінің «Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра» деген сөзінің зор мәні бар. Мұның астарында қазақтың осынау киелі аспабына деген құрметі жатыр. Музыка &nbsp;– адамдардың рухани қорегі. Қазақ халқы өзінің ұлттық аспаптарын құрметтеп, ән-күйлерін тыңдап, рухани ләззат алады. Әсіресе домбыраның үні естілгенде елеңдемейтін қазақ жоқ.Бүгінде Сексеуіл кентіндегі №177 орта мектебінде "Ақмешіт" домбырашылар ансамблі Дәулеткерей мен Құрманғазы, Қазанғап пен Тәттімбет, Дина мен Сүгір сынды кемеңгер күйшілердің күйлерін елге дәріптеп жүр. «Ақмешіт» &nbsp;домбырашылар ансамблі осыдан үш жыл бұрын мектеп директоры Күлайша Тәниқызының бастамасымен «Үкілі домбыра» &nbsp;үйірмесінің жанынан құрылған болатын. Ансамбльдің аты аз ғана уақытта аудан, облысқа ғана емес, республикаға да танылып, халықаралық байқауларда үздік атанды. Домбыра өнерін балаларға үйретуді мақсат еткен жетекші Салиха Қабделованың тынымсыз еңбегінің арқасында талай шәкірттің таланты ашылды.&nbsp;Салиха Қабделова 1978 жылы 24 қыркүйекте Атырау облысы, бұрынғы Новобогат ауданы, қазіргі Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылында Қабделов Жақия мен Құрбангүлдің отбасында дүниеге келген. Ата-анасы отбасында үш ұл, төрт қыз тәрбиелеп, оларды өнерге, спортқа бейім етіп өсірді. Ауыл шаруашылығы саласының майталманы атанған әке мен мейірімді де өнегелі анадан тәлім-тәрбие алған балалары жоғары оқу орындарын бітіріп, мұнайшы, кеден қызметкері, егінші, бейнелеу өнерінің маманы, домбырашы сынды мамандық иелері атанып, абыройлы еңбек етуде.&nbsp;Ал Салиха 1986 жылы Алғадағы орта мектептің бірінші сыныбына қабылданып, 1995 жылы Чкалов орта мектебін бітіреді. Мектеп қабырғасында оқып жүргенде өнерге ынтасы артқан Салиха музыка мектебінің 5 сыныбын мұғалімі Орынғали Дауылбаевтан дәріс алып, аяқтайды. Сөйтіп мектепті ойдағыдай тәмамдаған жас қыз арман жетегінде Дина Нұрпейісова атындағы музыка колледжіне түсіп, 1999 жылы ҚР Білім беру ісінің үздігі, Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының құрметті профессоры, еңбек ардагері Бағила Мұхтарованың домбыра класын бітіреді. Сол жылы Алматы қаласындағы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясына "халық музыкасы" факультетіне түсіп, Қазақстанның халық әртісі, дәулескер күйші-домбырашы, композитор Қаршыға Ахмедияровтың домбыра класын тәмамдайды. Өнердің қыр-сырын жетік меңгерген жас маман Ақтөбе қаласында өткен Қазанғап атындағы конкурста лауреат атанса, Атырауда өткен Құрманғазы атындағы конкурста дипломант, М.Ерғалиұлы атындағы Орал қаласында өткен конкурста лауреат болып, мерейі арта түседі. 2003 жылы оқу бітіріп келген соң, Атырау облысында Н.Жантөрин атындағы филармонияда "Нарын сазы" атты ұлт-аспаптар оркестрінде концертмейстер қызметінде болса, содан кейін Д.Нұрпейісова атындағы академияда домбыра класынан студенттерге дәріс береді. Осы жылдары өнер шыңынан көрінген Салиха филармонияның 40 жылдығына орай "40 жылдық" медалімен де марапатталады.&nbsp;Осыдан он бес жыл бұрын Салиха сексеуілдік Сырымжан Ахметовпен табысып, жарасым тапты. Өмірлік серігі бүгінде "Қамқор локомотив" депосында мастер болып аянбай еңбек етуде. Өнер мен отбасын қатар алып жүрген Салиха Жақияқызы жолдасы Сырымжан Арыстанұлымен бірге Назым, Назерке, Сауран, Жан, Нұрасыл есімді балаларын жан-жақты білімді, ұлтжанды, өнерлі етіп тәрбиелеуде.&nbsp;Бауыржан Момышұлы: "Мен қолына домбыра ұстаған қазақтың қара баласын көрсем қуанамын. Сол баланың бойынан имандылық, тазалық, қазақ өнеріне, соның ішінде қастерлі домбыраға деген махаббатын сеземін" дегендей, сахнаға шыққан өнерпаздарды көргенде көз сүйсінеді. Үстінде ұлттық киім, қолында домбыра. Қандай керемет! Бүгінгі таңда "Үкілі домбыра" үйірмесіне 80-ге жуық оқушы қатысуда. "Ақмешіт" ансамблі құрамында 40-қа жуық оқушы үлкен, орта, кіші топта дәріс алуда. Жас домбырашылар былтыр Астана қаласында өткен "Дарынды оқушы – ұлт болашағы" атты республикалық форумға қатысып, жүлделі І дәрежелі диплом мен "Үміт артар дарынды оқушы" атты төсбелгісін иеленсе, Алматыда өткен "Серпер" республикалық фестиваль-байқауында гран-при иегері атанды.Қызылорда қаласында өткен "Қазақстан үміті" республикалық шығармашылық конкурсында І дәрежелі дипломмен марапатталды. Осы конкурста өнерімен көпшілікті тәнті еткен өрендеріміз Алматы қаласында өтетін "Жеті өнер" VІІ халықаралық шығармашылық фестивалі конкурсына қатысуға жолдама алды. Сонымен қатар Астана қаласында өткен ХV халықаралық "Ақ көгершін" балалар шығармашылығы фестиваль-байқауында ІІ дәрежелі лауреаты дипломын еншіледі. Аз ғана уақытта білімді де білікті ұстаздан тәлім алып, осындай биіктерден көрініп, аудан мерейін асырып жүрген Рустам Жолдыбай, Қадыржан Амедулла, Әділжан Көпберген, Гүлсезім Қазиева, Нұрдәулет Тәни, Нұрбақыт Тәниева, Инабат Қайроллаева сынды және де басқа өрендеріміздің еңбегі қандай мақтауға да лайықты. Осы тұрғыда осы мектептің мұғалімі Венере Аймолдаева:<blockquote>– Ансамбльдің бағыт-бағдары мен мақсаты зор. Мектеп қабырғасында күй күмбірін естісеңіз қуанып қана емес, ризашылық сезімге бөленесіз. Домбыраның сабындағы сырғыған кіп-кішкентай саусақтар күй құдіретін мойындатпай қоймайды. Әрине, "Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын" дегендей, мектебіміздің басшысы Күләйша апайымыз бен Салиха ұстазға ата-аналар атынан өнерге сусындап өсіп жатқан жас өнерпаздардың жетістіктері үшін ерекше ықыласымыз бен алғысымызды білдіреміз. Балаларымыз "жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар" атанып, қазағымның атын шет елге танытатын нағыз күйшілер атансын деген тілегіміз орындалсын, – дейді ағынан жарыла.</blockquote>"Арманыңыз қандай?" деген сұрағымызға Салиха Жақияқызы:&nbsp;<blockquote>– Адамда арман таусылмаған ғой. Қарапайым жұрт күйді тыңдап отырып, оның көңілді не қайғылы екенін ажырата алмайтындығына талай рет куә болдым. Сондықтан қазір қазаққа күйді түсіндіруге жұмыс жасау керек деп ойлаймын. Сонда ғана бабадан қалған әуез құлағымызға сіңісті, жүрегімізге жұғысты болады. Келешекте осы істі тындырсам, өнердің биігіне шықсам деймін. Алдағы уақытта осындай өнерге жақын балалар үшін кенттен бір өнер мектебі ашылса деген тілегім бар. Ол бір құптарлық іс болар еді, – деді ол тебіреніс құшағында.</blockquote>Байқағанымыздай, бұл мектепте үйірмеге қатысушыларды пән мұғалімдері ең алдымен мәдениеттілік пен &nbsp;эстетикалық тәрбиеге және тәртіпке үйретіп қана қоймай, әр баланың бейімділігіне байланысты қажетті қағидалар сіңіретіні аңғарылады. Балалар – біздің болашағымыз. Сондықтан олардың жан-жақты тұлға ретінде қалыптасуы үшін біліммен қатар өнер және спорт үйірмелеріне қатысуын қамтамасыз ету әрбір ата-ананың борышы әрі парызы екендігі ақиқат.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/efffa361_f749_447f_8fa2_82364194c48d_3b803f1249.jpg" alt="efffa361-f749-447f-8fa2-82364194c48d.jpg"></figure>

Республикаға танылған сексеуілдік ансамбль

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Кез-келген ата-ананың өзекті бір мәселесі – балаларды дұрыс тамақтана білуге дағдыландыру. «Мына бала тамақ ішпейді» деп баласына жаны ашыған, дәрігерге шағым айтатын ата-ананы жиі байқаймыз. Анықтап сұрасаң, кішкентай баланың сүйікті асы – қытырлақ картоп, кепкен нан, тәтті сусын болып кеткен. Ал ұзақ сақталатын әрі сырттан алынған ондай тағамдардың адам денсаулығына зиянын көзі ашық кез келген адам біледі. Мұндай өнімдер бала тұрмақ, үлкен адамға да зиян тигізе алады. Ал енді ғана қалыптасып келе жатқан, күн сайын өсіп-жетілетін жас ағзаға қалай кері әсерін тигізетінін ойлай беріңіз.Бұл – медицинадағы ғана емес бүкіл қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселелердің бірі. Онымен күресті мамандармен қатар ата-аналар да бірлесіп жүргізуі қажет.Сонымен қатар үлкен мәселенің бірі – жас балалардың арасында тіл мүкістігінің кездесуі. Баланың тілі дер кезінде шықпау салдарынан логопед мамандарға жүгінетіндер де аз емес. Зер салсақ, негізгі себеп – ішкен тағамның зияндығынан екен. Үлкен мәселенің шешімін алысты орағытпай-ақ, ұлттық құндылық саналатын ұлттық тағамдардан іздеуге болады. Қарапайым ғана мысал – қолдан жасалған құрт. Құрт жейтін баланың ауыз-қуысында жара да болмайды. Әрі тілі қозғалыста болып, тілінің тез шығып әрі анық сөйлеуіне ықпал етеді. Әжелеріміз күбі пісіп, май алғанда балалардың алақанына май салып беретін болған. Бұл баланың асқазан, ішек жолдары майланып, өз кезегінде ауру-сыр¬қаудың алдын алатын көрінеді.<blockquote>Статистикалық есепке тоқталар болсақ, Сырдария ауданында 17 жасқа дейінгі балалар саны 13 мыңнан асады. Оның 700-ге жуығы – бір жасқа дейінгі сәбилер. Мүмкіндігі шектеулілер санатына қосылып отырған балалардың да саны артып отыр. Олардың ішінде басым көпшілігі жүйке жүйесі, көз, тіл дамуының кешігуі ауруларымен ауыратындар. Жалпы айтқанда, балалар арасындағы аурушаңдық алдыңғы жылдармен салыстырғанда біршама көбейген. Статистикалық дерек құрсақ, балалардың көбі асқазан-ішек жолдарының ауруымен шағымданады. Одан кейін жүйке жүйесі, көз аурулары, есту жүйесі мен эндокриндік жүйе аурулары ағзазы енді ғана дамып келе жатқан жас жеткіншектерде жиі кездеседі, – дейді Сырдария ауданының емхана дәрігері А.Құлеке.</blockquote>Дәрігердің айтуынша, балалар арасында асқазан-ішек ауруының өт жолының дискенезиясы, гастрит, эндокриндік аурулар арасында семіздік жиі кездесетіні алаңдатады. Оның басты себебі – балалардың дұрыс тамақтанбауы, жылдам әзірленетін өнімдерді, газды, энергетикалық сусындарды көп ішіп-жеуден, дене қозғалысының аздығынан деп айтуға болады. Көз ауруларының ішінде алыстан көрмеу алдыңғы орында, оның бірден-бір себебі – жақын жерден ұялы телефонды көп пайдалану, компьютерде ұзақ отыру. Осыған орай жыл сайын мектептерде мамандар аталған ауруларға әкелетін себептерді азайту мақсатында оқушылар арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, арнайы семинар-тренингтер ұйымдастыруды жоспарға енгізген.«Денсаулық – зор байлық» деген мақал текке айтылмаса керек. Осы тұста, дене тәрбиесіне мән беру де маңызды екені даусыз. Дене – жанның құралы. «Сау денеде салауатты рух болады» деген де бар. Баланың есейгенде жасайтын әрекетінің көп мөлшері оның кішкентай кезден алған дағдысына тікелей байланысты болады. Осыған орай, ата-аналарға баласын кішкентай күнінен физикалық белсенділікке, жаттығу жасап, деннің саулығын күтуге үйрету маңызды. Ол қалыптасқан әдет ретінде баланың есейген кезінде де оң ықпалын береді. Жастайынан спортқа жақын болған бала ағзасы қалыпты дамыған әрі шымыр болып өседі.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары