<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Еркін ойлай білетін, өзіндік ойы мен пікірі бар, білімді жалынды, жігерлі, жастар – еліміздің жарқын болашағы. Ал сол жастар бойындағы білім мен тәжірибені халықтың игілігіне шын жанашырлықпен арнай алса, онда тіпті тамаша.Білікті маман Ернар Темірбаев бүгінде «Балалар білсе екен, білімін жетілдірсе екен, ауыл балаларына қаладағыдай жағдай жасалса екен» деген игі мақсат жолында жұмыс жасап жүр. Биылдан бастап арнайы кабинет жасақтап, ауыл балаларын ағылшын тіліне сусындатып жүрген жас жерлесіміздің жұмысымен танысып, ақпараттық қолдау көрсетуді жөн санадық.Ернар Темірбаев – Сырдария ауданына қарасты Ақжарма ауылының тумасы. Елі ырысты, жері күрішті, берекелі ауылда туып-өсіп, сондағы ауыл мектебінде білім алған. Бала кезінен оқуға құштар, әсіресе, шет тілін игеруге деген ынтасы жоғары баланы ата-анасы дарынды балаларға арналған оқу ордасына беруді жөн санайды. 6 сыныптан бастап облыс орталығындағы дарынды балаларға арналған «Дарын» мектебіне жолдама алады. Сөйтіп ғылым мен білімге тереңдей енген Ернардың ағылшын тіліне деген қызығушылығы одан сайын арта түседі. Оған бір жағынан, аталған мектептегі білікті ағылшын пәні мұғалімдері себеп болған екен. «Ұстазға қарап шәкірт бой түзер» деген осы болса керек.Кейін жоғарғы оқу орнында білімін жалғастырған кейіпкеріміз 2018 жылы «ағылшын-қытай тілі мұғалімі» мамандығын игеріп шығады. «Адам өзінің сүйікті ісімен айналысуы керек. Сонда ғана жетістікке қол жеткізеді, қолға алған ісі берекелі болады» деп білетін еркін ойлы жас сол сәттен бастап өз білгенін кейінгі ұрпаққа үйрету мақсатында бала оқыту ісімен шұғылданып келеді. Талай шәкірттің ағылшын тілін еркін меңгеріп, қазіргідей тіл білуге деген сұраныс жоғары кезеңде оқушыларды шет тіліне баулып жүр. Өзі кезінде шет тілі мұғалімдеріне қарап бой түзесе, қазіргі таңда қанша баланың Ернарға қарап, ағылшын тілін меңгеруге деген талпынысы артып отыр. Кім білсін, сол көп баланың ішінде еліміздің жарқын болашағы жолында үлкен қызметтерді атқаратын өрендер өсіп келе жатқан болар.Қысқасы, ақжармалық Ернар Темірбаев 2018 жылдан бастап қолға алған ісін биыл жандандырып, демеушілердің көмегімен аудиториясын кеңейтіп, жаңаша жұмысқа бағыт алған. Бастапқыда жай ғана бір сыныпта балаларды оқытып жүрген. Кейін «неге ауыл балаларына қаладағыдай жағдай жасамасқа» деген ой жас ұстазды толғандырған екен. Сол кезден бастап ауыл балаларының білімін толықтыруда қолдан келгенше қолжетімді жағдай жасауды көздеген. Осы мақсатына ауылдағы жақсы істердің жанашыры болып жүрген ел ағалары қолдау көрсеткен. Бүгінде Ернар Ақжарма ауылдық мәдениет үйінен арнайы жасақталған кабинетте 3 және 11 сынып аралығындағы 60-тан астам баланы ағылшын тіліне сусындатып келеді.– Бұл бастаманың ойдағыдай жүзеге асуына ауыл азаматтарының, алдыңғы буын ағаларымыздың үлесі зор болды. Қайрат Нұрсейітов, Арман Қойшыбаев, Мақсат Заммадинов, Ернұр Асылбеков секілді азаматтар қолдау көрсетіп, қаржылай көмек берді. Бұл кісілерге аудандық басылым арқылы арнайы алғыс білдіргім келеді. Сондай-ақ ауыл әкімдігі мен ауылдық мәдениет үйі қызметкерлері де балалардың сапалы білім алуына жағдай жасап отыр. Негізінен бала оқыту ісімен айналысып жүргеніме бес жылдай болды. Бастапқыда қосымша сабақтар өткізіп жүрдік. Кейін бір ата-ананың ұсынысы бойынша осы істі бастап кеттік. Нәтижесі жаман емес. Балалардың ағылшын тілін меңгеруге талпынысы, қызығушылығы күннен-күнге артып келеді. Біздің алға қойған мақсатымыз да осы еді, – дейді Ернар.Өзіміз көргендей, арнайы кабинетте балалардың білім алуына және қызығушылығын арттыруына қолайлы жағдай жасалған. Атап айтар болсақ, мектеп оқушыларының қызығушылығын туғызатын кітаптар, суреттер, арнайы парта мен орындықтармен жабдықталған. Бір ерекшелігі, Ернар кабинетті жасақтауды өз идеясы негізінде жүзеге асырған. Кітаптардың барлығын арнайы тапсырыспен алдырған екен. Бұнда балалардың бір бағытта ғана емес, өз қызығушылығына орай білім алуына жағдай жасалған. Яғни, егер оқушы сурет салуға қызықса, сурет салатын құрал-жабдықтарды таба алады. Сондай-ақ ағылшын тілін қазіргі заман талабына сай қызықты ақпараттармен, жаңаша деректермен негіздеп өткізеді. «Белгілі бір кәсіпке апарар жол немесе техника мен технологиялар туралы тақырыптармен үйлестіре отырып сабақ өтсек, бұл баланың қызығушылығын арттырады. Бір жағынан оқушы жаңа ақпараттар білсе, екінші жағынан шығармашылығын дамытып, жаны қалаған іспен айналысуына да мүмкіндік болады» дейді жас мұғалім. Ернардың басты мақсаты – ауыл білімін қала деңгейімен шамаластыру, ауыл балаларының да қаладағыдай қолжетімді ортада білім алуына жағдай жасау.– Ернар ағылшын үйірмесін ашқалы балалардың осы бағытқа деген қызығушылығы артты. Тіпті қызым қосымша сабақ болатын күнді асыға күтеді. Қызығып, ерекше ынтамен оқығаны сондай, аз уақыт ішінде қызым ағылшын тілінде еркін оқи алатын деңгейге жетті. Ернар – жалынды әрі жігерлі жастың бірі. Өте білімді жігіт. Үнемі ізденіс үстінде жүреді. Балалардың қызығушылығын арттыру үшін түрлі кітаптар алғызып отырады, – деп пікір білдірді ата-ана Сәуле Алиева.Қазіргі таңда аталған үйірменің әлеуметтік желіде арнайы парақшасы да тұрақты түрде жұмыс жасап тұр. Онда балалардың сабақ барысындағы жұмыстары мен көп­шілік үшін қажетті ақпараттар жариялануда. Өзі де шығармашылыққа жақын Ернардың алдағы мақсаты – оқушыларының білім деңгейін арттыру. Ауыл балаларының жоғарғы оқу орнына барғанда немесе шетелге шыққанда тіл білмеуден қиналмауы үшін лайықты білім беріп, жаһанда үлкен сұранысқа ие ағылшын тілін еркін меңгеруіне жол ашқысы келеді. Осы ретте қолға алған ісін жандандырып, кабинетті одан әрі жасақтауды көздеуде.&nbsp;Ауыл балаларына ағылшын тілін үйретіп жүрген жас маманның алдағы жоспарлары да ауқымды.&nbsp;Ол жаңа заман талаптарын жетік меңгерген озық ойлы, креативті жастардың көп болғанын қалайды. Сондай-ақ ауыл жастарының бос уақытын жақсы істерге бағыттап, үйірмелер жұмысын жандандырғанда ғана жастар саясатының нәтижелі боларына сенеді.

Ернар Темірбаев: Балалардың ағылшын тілін меңгеруге қызы-ғушылығы артып келеді 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мереке қарсаңында облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қатысуымен Қызылордадағы көпбейінді облыстық аурухана базасында 70 орындық перинаталдық бөлімнің ашылу рәсімі өтті. Бұл игілікті қадам арқылы сырбойылық аналардың денсаулығын қорғау бағытындағы жұмыстарға жаңа серпін берілмек.<blockquote>«Бұған дейін Қызылордада босанған әйелдер мен жаңа туған нәрестелерге көмек көрсететін жалғыз медициналық ұйым – облыстық перинаталдық орталық ғана болған. Жаңадан ашылған бөлім перинаталдық орталықтың жүктемесін азайтады, түрлі сырқаты бар жас аналарға, жүкті әйелдерге көмек көрсетеді. Бөлімді ашуға, оны қажетті медициналық құрылғылармен қамтамасыз етуге бюджеттен 1 млрд. теңге қаржы жұмсалды. Бұл – өңірдегі қолға алынған жұмыстардың бір бөлігі ғана. Әрине, мұның барлығы аймақ халқының бекем бірлігі мен тату тірлігінің арқасында жасалуда. Алдағы уақытта ел игілігі жолындағы мақсатты жұмыстарды өздеріңізбен бірге жүйелі түрде, үздіксіз жүргізе береміз. Бүгін іске қосылатын МРТ аппараты және 70 орындық перинаталдық бөлім халық денсаулығын жақсартып, медициналық көмектің қолжетімділігін арттыра түседі деп сенеміз», – деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Іс-шарада ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ана мен бала денсаулығын сақтау департаментінің директоры Мағрипа Ембергенова, Денсаулық сақтау ісінің үздігі, Қызылорда облысының құрметті азаматы Тұрғанбай Маханов әріптестерін құттықтап, ізгі тілегін арнады. Сондай-ақ, жаңа МРТ аппаратын іске қосуға және перинаталдық бөлімнің ашылуына үлес қосқан медицина қызметкерлері облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды.Айта кетейік, бүгінде Сыр өңірінде тұрғындардың медициналық қызметке қолжетімділігін арттыру, денсаулық сақтау инфрақұрылымын одан әрі жетілдіру мақсатында жаңа нысандар көптеп бой көтеруде.Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасымен өңірімізде жалпы құны 11 млрд. теңгені құрайтын 27 нысан салу көзделген. Өткен жылы елді мекендерде 15 жаңа дәрігерлік амбулатория, 1 медициналық бекет ел игілігіне табысталып, қазір 30 мыңнан астам ауыл халқына қалтқысыз қызмет көрсетуде. Қалған 11 нысан, 1 ауылдық аурухана (Жаңақорған ауданы, Төменарық ауылында) және Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған ауданаралық көпбейінді ауруханалары жанынан қосымша құрылыстар биыл салынып, ел игілігіне беріледі.Қызылорда қаласында 36 млрд. 400 млн. теңгеге бір ауысымда 100 келушіге арналған емханасы және онкологиялық бөлімшесі бар 300 орындық көпбейінді аурухананың құрылысы басталды. Құны 2 млрд. 900 млн. теңгені құрайтын «Қан орталығы» Медицина қызметкерлері күні қарсаңында пайдалануға беріледі.фото: облыс әкімінің баспасөз қызметі<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/429776177_705615991759648_3307217001928308722_n_8b270aa390.jpg" alt="429776177_705615991759648_3307217001928308722_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/429758088_705616175092963_4837723438550725292_n_b8ca92a627.jpg" alt="429758088_705616175092963_4837723438550725292_n.jpg">

Қызылордада жаңа перинаталдық бөлім ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Осы уақытқа дейін Шиелі ауданы жүгері дәнін өсіруде біраз тәжірибе жинақтаған. Бұған жергілікті диқандардың тарих беттерінде қалған жоғары көрсеткіштері дәлел. Бір кезде «дала аруы» атанған жүгері дақылына деген сұраныс әлі күнге дейін азайған емес. Күтімі келіссе, өнімнің бітімі де көңіл толтыратыны белгілі. Дегенмен, бұл өнімнің бүгінгі сұранысы қандай?Жақында аудан маңайынан 2000 гектар жер шаруашылыққа пайдалануға берілді. Соған байланысты Таң «LTD» ЖШС мен Қытайлық инвесторлардың бірлесе отырып ұйымдастырған жобасы жүзеге аспақ. Жоба бойынша биыл Сауысқандық тау аймағына 800 гектар жерге тамшылап суару әдісімен жүгері дақылы егілетін болады. Бұл аумаққа өнімнің жемдік мақсатта қолданылатын сорты егілсе, 5 гектар жерге жүгерінің 21 түрлі сорты орналастырылады. Ұйымдастырушылардың айтуынша, піскен өнімді алдағы 2025-2026 жылдары шикілей сату жоспарлануда. Дегенмен, алдағы уақытта дәстүрлі дәнді өндіру үшін арнайы өндіріс орындарын салу қарастырылып жатыр. Қазіргі таңда бұл жерде электр бағаналарын тарту жұмыстары жүргізілгелі отыр. Бұл үшін облыстық бюджеттен 149 млн теңге қарастырылған. Сондай-ақ Шиелі ауданына қарасты Бестам елді мекенінен 4,5 гектар жер телімі жүгері өсіруге берілген. Биыл өнімді күтіп-баптау үшін кептіргіш қондырғылар қойылатын болады.&nbsp;Жүгері – еліміздің көптеген жерлерінде өсірілетін бағалы дақылдың бірі. Соған сәйкес оны өсіру де қажетті күтімді керек етеді. Бүгінде осы дақылды өсіру барысында туындайтын мәселелер де жоқ емес. Мәселен, қазіргі таңда Жетісу, Түркістан облыстарындағы мыңдаған гектар жерге егілген жүгерінің дұрыс өнім бермей жатқанына куәміз. Өнімнің біраз бөлігі бұзылуына байланысты көптеген шаруа шығынға ұшырап та жатыр. Бұл мәселе туралы Таң «LTD» ЖШС-ның өкілі былай деп жауап береді:&nbsp;– Бұндай жағдайлар өнімді кептіретін қондырғылардың болмау себебінен тууы мүмкін. Біз қазір осы сияқты мәселелердің алдын алу үшін күніне 1000 тонна өнімді кептіретін станоктарды Қытайдан алдырып жатырмыз. Олар орнатылғаннан кейін өнімдер құрғақтай, ұзақ сақталатын болады. Сондай-ақ көгеру, шіріп кету сияқты жағдайлар орын алмайды, – дейді Сәкен Шағыртаев.&nbsp;Тарихқа үңілсек, жүгері дақылының шығу тарихы Америка континентімен байланысты. Оның өсімдік ретіндегі алғашқы сипаттамасы үнді тайпаларының үңгірлерінің маңынан табылған. Ол кездегі жүгерілер көлемінің шағын әрі дәндерінің ұсақ болуымен ерекшеленеді. Дәлірек айтқанда, көне тұқымдардың көлемі қазіргі сұрыптардан 10 есе кіші болған. Кейбір деректерге сәйкес, бұл астық өсірудің біршама ертерек, шамамен 10 мың жыл бұрын басталғанын көрсетеді. Бүгінде әлем елдерінің көпшілігі жүгері өндірумен айналысып, оң нәтижелерге қол жеткізіп жүр. Соның ішінде Қытай халқы жүгері өндірісінде біршама жетістіктерге жетіп үлгерген. Ал бізге жүгері егу үрдісі қашан келді? Жүгері КСРО уақытында КОКП ОК-нің бірінші хатшысы болған Н.С.Хрущевтің «жылымық» заманында егіліп бастаған болатын. Аймақтың, әсіресе, оңтүстігінде аталған дақыл жақсы өнім берген. Сол кездегі «жүгері індеті» елді дүр сілкінткені тарихтан белгілі.&nbsp;Тіпті жүгері туралы түрлі фильмдер түсіріліп, өлеңдер мен әндер де жазылған еді. Демек, жүгері егу біздің жерімізге 1965 жылдан кейін тарай бастады. Содан бері жүгері өндіру ісі жүйелі түрде жүзеге асып келеді. Аудан тарихындағы 1985-1986 жылдар ауыл шаруашылығының ең дамыған кезеңі ретінде соған дәлел бола алады. Бұл уақытта жүгері дәнінен қажетті мөлшерде мол өнім алуға болатыны іс жүзінде әбден дәлелденген болатын. Өз заманында «Телікөл» совхозы жүгері звеносының жетекшісі болған Жадыра Таспамбетова апамыз қарауындағы жүгеріліктің әр гектарынан 100 центнерден дән алуды қамтамасыз етті. Бұл – аудандағы жоғары көрсеткіштердің бірі. Осы мәліметтерді негізге ала отырып, ауданның бүгінгі ішкі нарығын бақылау мақсатында жергілікті саудагерлермен тілдесіп көрдік. Көтерме саудалы дүкендерде Алматы және Шымкент қалаларынан әкелінетін 1 кг жүгерінің бағасы 100 теңге. Дегенмен, сатушылардың айтуына қарағанда, қазіргі кезде бұл өнімге сұраныс өте аз.&nbsp;

Шиеліде жүгері дәні себіледі

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылша ауруының белгілері мен оның алдын алу жөнінде іс-шаралар аудан көлемінде жүйелі түрде жүргізілуде. Өз кезегінде аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы мен аудандық аурухана ұжымы қауіпті дертке қарсы балалар мен ересектерге екпе егу қызметін бірлесе атқаруда. Қолда бар мәліметке сүйенсек, өткен жылы аудан бойынша 2946 адам қызылшаға қарсы екпе алғаны мәлім. Оның ішінде, 195 медицина қызметкерлері, 350 6-10 айлық аралығындағы сәбилер, 2197 2-4 жас аралығындағы бүлдіршін, 198 екпеден тыс қалған кісілер бар екенін айта кетейік.Ал 2024 жылдың алғашқы айында 126 сырдариялыққа қызылша дертінің алдын алуға қатысты екпе салынды. Бұл ретте, ауруханаға қарасты аймақтық дәрігерлер жергілікті тұрғындарға түсіндірме жасауда. Бүгін таңғы 8.30-дан бастап, жоғарғы санатты мейірбике Жанар Үсенбай балаларға дәрігердің тексеруінен кейін екпе салғаны мәлім. Бұл ретте, баласына екпе салдыртуға келген тереңөзектік жас ана Перизат Кәрібаевамен аз-кем пікірлескен едік.&nbsp;– Бүгінде республика аумағында қызылша дерті күшейгені мәлім. Соған қарамастан кей жағдай немқұрайлылық танытып жатамыз. Сәті түсіп, бүгін баламды екпе алуға әкелдім. Әрине, «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген тәмсілді берік ұстанған абзал. Өзім секілді жас аналарды баласына екпе салдыруға шақырамын, – деді жас ана.&nbsp;

Сырдарияда қызылша дертіне қарсы екпе салынуда

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; &nbsp;Ағаштан, темірден, түйін түйген, жүннен көз жауын алатындай бұйым жасаған, асыл тастардан сән бұйымдарын соққан, сүйек пен мүйізді, шиді қиынынан қиыстырған халық шеберлерінің ісі – мақтауға тұратын өнер туындысы. «Шебердің қолы алтын» дейді қазақ. Сөзге де шебер, іске де ұстаз халқымыздың зор мәдениеті мен өнерін паш ететін құндылықтардың бірі – қолөнер.Сұлу өнер кісісінен шыдам мен сабырлықты, әдемілікке құштарлықты талап етеді. Назерке Сәбитованың қолынан шыққан бисермен өрілген өнер туындыларын көрген адам еріксіз тәнті болып, тамсанатыны сөзсіз.Шығармашылыққа жаны жақын жандар негізгі кәсібі тағдыр салған жолмен басқаша өрілгенімен шығармашыл жұмысты біржола ысыра алмайды. Күнделікті күйбең тіршіліктен қолы қалт еткенде жаны сүйген ісімен айналысып, жан дүниесі тыныштық табады. Бұндайды әдетте «хобби» деп атап жатамыз.Кейіпкеріміздің негізгі мамандығы – тәрбиеші, мұғалім. Қазіргі таңда аудандағы «Мансұр» спорт шығармашылық клубында үйлестіруші қызметін атқарып жүрген Назеркенің бисерден жасаған ерекше картинкаларын көргенде кәнігі шебердің жұмысын тамашалағандай боласың. Сұлу өнерге құштарлығы кіші мектеп сыныбында-ақ басталған екен.– Бастауыш сыныпта оқып жүргенде оқушылар үйінен ұстаздар келіп түрлі бағыттағы үйірмелер бар екенін және мектептерді аралап, оқушы жинап жүргенін айтты. Жалпы кесте тіге білу әр қыз баласына керек нәрсе ғой, мен де осы бағытқа өзімді бұрғым келді. Тоқыма тоқу, тігу өнеріне қатты қызығатынмын. Анам бұл қалауымды қолдап, үйірмеге қатысуымның дұрыс екенін айтты. Мен тоқыма және бисермен өру үйірмелеріне қатысып, Аққыз және Нәзира апайлардан көп нәрсе үйрендім. Жұмыстың негізгі қыр-сырын осы кісілерден игерген соң ғаламтордан немесе көрмелерден әдемі дүние көрсем, соны оңай тоқып кете беретін болдым, – дейді кейіпкеріміз.Шындығында, кісінің жаны сүйген шығармашылығымен айналысуы жан-дүниесін тыныштандыратын бірден-бір жол. Кейіпкеріміз де күнделікті күйбең тіршіліктен бой жазу үшін бисерлерін алдына жайып, шетсіз, шексіз сұлулыққа еніп кеткендей әсер алады екен. Бастапқыда бисерден қолға тағатын білезік, кілтке тағатын бұйым секілді кішігірім сәнді дүниелер тоқыса, қазір ауқымды дүниелер жасап шығарып жүр. Әсіресе, түрлі-түсті майда тас, моншақтардан ағаш бейнесін жасағанда, ол керемет сұлу болып шығады екен. Жалт-жұлт етіп жанып тұрғандай әсер қалдыратын ағаш бейнесін тырнақтың ұшындай бисерлерден құрастырып шығу қандай өнер, қаншалықты еңбекті талап ететінін бағамдай беріңіз.Сонымен қатар Назерке қазіргі кезде сәнге айналып, сұлулардың сұранысына ие болған моншақтан жасалған сәнді қолсөмкелерді де оңай жасайды. Бірақ онысын пұлдап, сатуды ойламаған. «Жан рахатым үшін жасаймын, сатып көрмеппін, көбіне сыйға тартамын» дейді кейіпкеріміз. Бұған дейін сөмке, түрлі сәнді бұйымды құрбыларына, туыстарын үлестіріпті. Бірақ сәті түссе, сұлу өнерді кәсіпке айналдырудың ойында бар екенін де айтып қалды. Шебердің қолынан шыққан бұйымдар талай көрмеге қатысып, көрерменін тамсантқанын да айта кету орынды.– Негізі шығармашылық өнер міндеттілік үшін емес, жан қалауыңмен жасалғанда жұмырлана түседі. Сондықтан көбіне көрме немесе байқау үшін атүсті, асығыс жұмыс жасағым келмейді. Бірақ ондай кездер де болған. Ойланып, асықпай, жүрек қалауына салып жұмыс істесең, қай іс те өнімді болмақ, – дейді ол.Көне дәстүрлерді көздің карашығындай сақтап және байыта отырып, халықтық қөркем қолөнер кәсібі қазіргі мәдениеттің айқын құбылысы болып, үй тұрмысының маңызды және бөлінбес құрамына айналды. Қолөнер туындылары қайталанбас және алуан түрлі: әсем әшекейлерден және шағын ойыншықтардан бастап күрделі кестеленген композицияларға дейін және көлемді кілемдерді, тоқыма матадан жасалған көп заттық жиынтықтарды, шыны, ағаш және металл бұйымдардарын қамтиды. Пішіндердің ықшам да мәнді үйлесімі, түстердің жоғары талғамы, өрнектердің әсемдігі, композициялық шешімі, көздің мүлтіксіздігін, колдың дәлдігін және қиял ұшқырлығын ұштастырып, шебердің өзіне тән тәсілдермен орындауына жеткізеді.Халқымыздың қолөнері – ұрпақтан-ұрпаққа мұра болып келе жатқан ұлттық мәдениетіміздің ажырамас маңызды бөлігі саналады. Қолөнер түрлерінің өн бойында халықтың материалдық және рухани болмысы көрініс тапқан. Бұлай деуімізге басты себеп: халықтық қолөнер еліміздің тұрмыс жағдайынан, материалдық жай-күйінен ғана хабар бермей, эстетикалық талғамынан, тарихы мен таным-түсінігінен де мол мәліметке қанықтырады. Осындай ұлттық мәдениет үлгілерінің дәстүрлерін оқып-үйрену – кейінгі ұрпаққа мұра етіп сақтауға, сонымен қатар, бүгінгі тұрмыс-тіршілік, әлеуметтік жағдайларға сай қолдана білуге үлкен мүмкіндіктер береді. Қолөнер – халық өмірімен, тұрмысымен бірге жетіліп, біте қайнасқан өміршең өнер. Ел тұрмысына сән берген қолөнерді халық өмірінен бөліп алып қарау мүмкін емес. Сұлу бұйымдарды көріп, көз ақысын бергенде ұлттық өнерді ұлықтауға өзінше ат салысып жүрген шеберлеріміздің қолы алтын деп тамсанбасқа болмайды.

Сырдариялық қолөнер шеберінің ерекше туындысы сұранысқа ие 

Білім беру ұйымдарының жай-күйі қалай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жақында қоғамдық көлікте ескі танысымды кездестіріп қалдым. Әңгімесінде айлығының шайлыққа жетпейтінін тілге тиек етті. Қандай да бір кәсіппен айналысу керектігін айтқан ол: «Өз-өзіңе жұмыс істегенге жететін не бар?! Бірақ қандай кәсіп ашарымды білмей жүрмін. Қаражат та қол байлайды. Ауданнан қандай бизнес ашуға болады?» деп сұрады. Негізі бұл ой мені де, сізді де мазалары мағлұм. Сонымен ауданда қандай кәсіп түрімен айналысуға болады? Бизнестің қыр-сырын қалай үйренеміз? Табысты кәсіпкер болудың жолы қайсы? Осы тағылеттес сауалдар сізді де толғандырып жүрген болар. Ендеше, осы сұрақтар бүгінгі мақалаға арқау болмақ. Сонымен...Аудан экономикасының негізін құраушы – шағын және орта кәсіпкерлік әлеуеті. Бүгінде бұл бағытты дамыту үшін мемлекет тарапынан қолдау барынша қолға алынып, жеңілдіктер де қарастырылған. Аудандық кәсіпкерлік палатасының берген мәліметі бойынша, ауданда жалпы саны 7302 кәсіпкер тіркелген. Оның 4697-сі жеке кәсіпкер. Олардың ішінде сауда-саттықпен, шаштараз және әсемдік салондарымен, ауыл шаруашылығымен, кондитерлік өнім дайындап, наубайханашылықпен айналысатын кәсіпкерлер де бар.АЛМАҚТЫҢ ДА САЛМАҒЫ БАРӘрине, қайтарымсыз грант берудің пайдалы тұсымен қатар, байыптап ойлайтын қиындықтары да жоқ емес. Гранттар үміткерлер талабын үкілеп комиссияның алдына жеткенде әрқандай инновациялық жоба жергілікті жерде қолдау таба ма? Жоқ па? Өндірген өніміне сұраныс бар ма? Өзге бәсекелестерінің алдында табан тіреп тұра ала ма? Осындай сан сауал алдынан көлденеңдей кетеді. Жоба қорғаушылардың дені: «Тек ақша қолға тисе, керекті құрал-жабдығын сатып алып, тау қопарып, жер көшіремін» деп бас сұғады. Әйтсе де, бұл заман сөздің емес, істің дәуірі. Ыстық-суығын көріп, отымен кіріп, күлімен шығып, бір сүрініп, бір тұратын жұмыс барысынан өтпеген кәсіптің болашағы да баянды болмайтыны хақ. Елімізде өз кәсібімді дөңгелетемін деген жанға қашанда қолдау бар. Тиісінше бірнеше бағдарламалар жүзеге асырылып та келеді. Соның бірі – «2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту Ұлттық жобасы». Оның мақсаты – халықты нәтижелі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және азаматтарды кәсіпкерлікке тарту.Шиелі ауданында да қайтарымсыз грант үлестіру қарқынды жүріп келеді. Аудандық жұмыспен қамту әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің мәліметінше, биыл қайтарымсыз грант үлестіру 3 лек бойынша жүзеге асырылған. І легінде 37, ІІ легінде 37, ІІІ легінде 75 адам қатысқан. Олардың ішінде омарта шаруашылығы, сұлулық салоны, кондитер цехы, шағын наубайхана мен жылқы, мүйізді ірі қара, уақ мал шаруашылығы, тігін шеберханасы сынды бірнеше кәсіп түрі бар.Жалпы өткен 2022 жылы 381 адамға оның ішінде, 183 18 бен 29 жас аралығындағы жастар, 21 еңбекке қабілетті мүгедектігі бар адам, 114 көпбалалы отбасы ретінде жәрдемақы алушы, 27 мүгедектігі бар балаға қараушы, 8 асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша жәрдемақы алушы, 28 тұрмысы төмен атаулы әлеуметтік көмек алушы азаматтарға жалпы 466 млн 801 мың теңге қайтарымсыз мемлекеттік гранттар берілді. Ал биыл 149 азаматқа 400 АЕК-ке дейінгі мөлшерде қайтарымсыз қаржы берілген. Оның ішінде 20 мүмкіндігі шектеулі азамат, 17 мүгедек балаға қараушы және 4 асыраушысынан айырылған азамат, 98 көпбалалы жәрдемақы алушы ие болған. Бизнес жобалардың 40-ы мал шаруашылығы, 28-і құрал-сайман алуға, 62-сі технологиялық жабдықтар мен 10-ы еңбек құралдарына арналса, 4-еуі құс шаруашылығына, 2-еуі жылыжай мен көшет егу болып табылады.Өздеріңізге мәлім, жыл сайын жаңадан кәсіп бастағандар үшін жұмыспен қамту орталығы гранттық қаржыландыруға байқау өткізеді. Осы бағдарлама аясында жұмыс істейтін Жұмыспен қамту орталығының маманы Ақжол Мейірбекұлы осы бағдарлама арқылы көптеген жұмыссыз жүрген жандар өз-өздерін жұмыспен қамтып, бүгінде кәсіпкер атанғанын айтады.– Бұл іргелі бағдарламаға биыл өзгеріс енгізілді. Мәселен, өткен 2022 жылы қайтарамсыз несиені алуға жастар мен әлеуметтік осал топтағы жандар қатысты. Ал биыл бұл бағдарламаға тек әлеуметтік осал топтағы жандар қатысуға мүмкіндік алды. Мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз гранттар көп жағдайда елді мекенде тұрып, мал шаруашылығын дамытамын деушілерге беріледі. Ал қалалық жерлерде болашақ кәсіпкерлердің ұсынған жобасы ерекше болуы тиіс. Мысалы, биыл кептірілген жеміс өнімдерін дамыту, ұлттық ыдыстар өндірісі, сабын цехы осындай көмек алды. Бизнес жоспары ерекше, болашақта табысты болатын жобаларды ұсынатын жастарға қайтарымсыз грант алуға мүмкіндік мол, – дейді А.Мейірбекұлы.АУРУЫН ЖАСЫРҒАН ӨЛЕДІЖасырып қайтеміз, әлем желіні ашсаңыз болды «бизнес жоспар жасап беремін» яки «сертификат алып беремін» деген жарнамадан көз сүрінеді. Жарнама берушілермен клиент ретінде сөйлесіп едік сертификат алып берудің бағасы – 15 мың теңге, бизнес жоспар жасаудың құны 30 мың мен 50 мыңның арасында екеніне көз жеткіздік. Бұдан бөлек комиссия отырысынан өтіп, айың оңыннан туып, грант иегері атансаңыз, қосымша үстіндегі 100 мың немесе 200 мың теңгесін беруіңіз тиіс деген әңгіменің жұрт арасында желдей есіп жүргенін жасыру да орынсыз. Енді орташа есеппен есептеп көрейік. Комиссия отырысында кем дегенде 1500 адам бизнес идея қорғайды. Бизнес жоспар жасаудың орташа бағасы 40 мың теңге десек, заңсыз кәсіпкерлер 60 млн теңгені қалтасына басып отыр. Ал егер грантқа үміткердің бизнес жоспары қабылданып, қайтарымсыз қаражатты алса жақсы, алмаса ақшасы желге ұшты деген сөз. Жалпы бизнес жоспар жазу оңай дүние емес. Сол себепті «Бастау бизнес» ұйымы болашақ кәсіпкерлерді арнайы оқытып, сертификат табыстайды. Сабақ соңында бизнес жоспар жазудың бүге-шүгесі түсіндіріледі. Осылай білім алып, бизнеске қадам басуға ерінетіндер дайын асқа тік қасық болып, сертификатты да, бизнес жоспарды да сатып алуды құп көреді. Ақыр аяғында комиссия отырысына келіп, екі сөздің басын құрай алмай, комиссия мүшелерінің сұрағына жауап бере алмай, тұтылып қалады. Ең сорақысы, қайтарымсыз грантқа ие бола алмай қалса, комиссия мүшелерін кінәлі санап, сан сабалап, айқай-шу шығарады.Бүгінде мал терісінің құны болмай, қойдың жүнін қайда апарарымызды білмей әлекпіз. Расында, Кеңес одағы кезінде Қазақстан қойдың жүні, терісімен-ақ шартарапты таңғалдырған. Сол күндер неге келмеске кетті? Оның өзіндік себептері де жоқ емес. Біріншіден, қазір шетелдердегі киім-кешек өндірісімен айналысатын кәсіпорындар өзіндік құны жоғары қой жүні мен малдың терісінен гөрі, бағасы арзан синтетикалық материалдардан өнім өндіруді қалайды. Адамдар таза тері, майда жүннен өндірілген киім-кешектерді бағасына қарамай-ақ сатып алар еді, базардан таба алмайды. Демек, жүн мен теріні өңдеп, сапалы тауар өндірсек, сұраныс болады. Бірақ оны өңдеп, шикізат шығарып, саудаға салу мақсатында мемлекеттен берілетін қайтарымсыз гранттарға ұмтылғанмен, олардың өндіріс орнын ашуға рұқсаты болмағандықтан жобалары өтпей жатады. Керек десеңіз, біздің елде «тері мен қой жүнін өңдеуге болады» дейтін сертификат беретін оқу орны да жоқ. Ондай сертификаты жоқ адам, сол тірлікпен айналыса да алмайды.«Ауруын жасырған өледі» деген бар. Мемлекеттен берілетін қайтарымсыз гранттардың кейбірі телефон арқылы шешіліп жатады. Оны көз көріп, құлақ естіп жүр. Сондай грантқа қатысатынның көбі мықты-мықты орындықта отырғандардың жақыны болып шығатынын да жасырмаймыз. Соның салдарынан ауылдағы ағайын гранттан қағылып қалады. Ауыл аралап, жер шалып жүргенде кейбір ауылдастардың мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз гранттарды жаңалықтардан естімесе, бірде-бір тұрғыны грант алып немесе грантқа қатысып көрмегенін көп естиміз. Ең қызығы, жетім-жесір, көпбалалы ана, тұрмысы нашар отбасыларға бағытталған гранттарға астында жүйткіген көлігі, басында үйі, күніне табыс әкелетін жұмысы бар азаматтардың таласып жататыны да шындық. Ынсап қайда?Кәсіп ашып, нәсібін көрем деушілерге мемлекет тарапынан қолдау көп екенін айтып келеміз. Айта да береміз. Ол үшін біріншіден, мемлекеттік бағдарламалар арқылы кәсіпкерлік ілімді тегін оқисыз. Екіншіден, сіз ұсынған жоба арнайы комиссия сүзгісінен кедергісіз өтсе, кәсібіңіздің алғашқы капиталына қаражатты мемлекет өзі береді. Кәсібіңізді дамытқыңыз келсе, пайызы аз мөлшерде несие де қарастырылған. Тек кәсіп ашуға деген ынтаңыз, қиындыққа мойымас қайратыңыз және жұмысқа деген жауапкершілігіңіз болса жеткілікті.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шиеліде 7302 кәсіпкер бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен аудандардың даму жоспарын қарау жөніндегі кеңесте Жалағаш ауданының әкімі Ардақ Ибраимовтың ұсынған жобалары талқыланды. Аймақ басшысы өткен жылдың қорытындысымен Жалағаш ауданында атқарылған жұмыстарға тоқталып, алдағы міндеттерді белгілегенде ескерілетін маңызды бағыттарды атап өтті.<blockquote>– Жалағаш ауданының да өсу динамикасы тұрақты. Негізгі капиталға салынған инвестициялар 17,4 млрд теңгені, яғни 144,4 пайызды құрады. Бюджет қаражаты 99,9 пайызға игеріліп, ауданның өз кірісі 2023 жылы 1,9 млрд теңге болды, 2024 жылы 2,2 млрд теңгеге өскен. Ауданның биылғы бюджеті 10,2 млрд теңге болып бекітілді, – деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Былтыр ауданның экономикалық дамуында оң тенденция қалыптасып, өнеркәсіп өнімінің көлемі 100 пайыз, өңдеу өнеркәсібі 100,3, инвестициялар тарту 144,4, бөлшек сауда 103,9, ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 103,9 пайыз болды. Жалпы 5,6 млрд теңгенің 40 жобасы жүзеге асырылып, ел игілігіне пайдалануға берілді.Кеңес отырысында облыстық басқарма басшылары аудан әкімі ұсынған жобаларға, олардың тиімділігі мен қажеттілігіне орай пікір білдірді. Ұсыныстар хаттамаға енгізілді. Негізінен жобалардың ең алдымен жұртшылықтың өмір сүру сапасын арттыруға тигізетін оң ықпалы ескеріледі.&nbsp;Жиынды қорытындылаған аймақ басшысы жүргізілген талдау нәтижесіне қарағанда, тұрғындар табысының төмендігі, жер және жергілікті химия зауытының экологиялық қауіпсіздік мәселелері жиі көтерілетінін айтты. Сондықтан жағдай мұқият зерттеліп, қажетті шара қабылданады.24 инфрақұрылымдық жоба жүзеге асадыКеңесте аудан әкімі Ардақ Ибраимов биыл 24 жобаны іске асыруға бюджеттен 3,4 млрд теңге бағытталғанын атап өтті. Бұл қаржыға Ақсу, Мөрәлі Шәменов елді мекендері газдандырылып, Мырзабай ахун, Аламесек, Мақпалкөл елді мекендерінің электр желілері қайта жаңғыртылады. Аудандық маңызы бар 3 жол (Таң-Самұрат, Таң-Жаңақоныс, М.Шәменов ауылына кіреберіс) және 3 елді мекеннің 26 көшесі күрделі жөндеуден өткізіледі. Сондай-ақ Жалағаш кентіндегі 2 көппәтерлі тұрғын үй қайта жаңғыртылады. Мұнан бөлек Таң ауылындағы мәдениет үйін күрделі жөндеу, 2 әлеуметтік нысанды газға қосу, 3 елді мекенде балалар ойын алаңдарын салу, аудан орталығынан 5 арендалық тұрғын үй сатып алып әлеуметтік жағынан осал топтарға беру жоспарлануда.Бүгінде жалпы құны 10,2 млрд теңгені құрайтын 24 жоба әзірленіп, салалық басқармаларға бюджеттік өтінім тапсырылды. Атап айтқанда, инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым бойынша 2 жоба, жолдар мен көшелер бойынша 15 жоба, жарықтандыру бойынша 3 жоба, елді мекендерді газдандыру бойынша 2 жоба, кәріз жүйесін жаңғырту және ауыз сумен қамту бойынша 1 жобадан әзірленді.Аудан әкімі Жалағаш кентіндегі 11 көшені күрделі жөндеуге, Еңбек ауылының 3 көшесін орташа жөндеуге бірінші кезекте қаржы бөлуді сұрады. Жиында барлық жобалар егжей-тегжейлі талқыланып, тиісті сала басшыларының пікірі тыңдалды. Алдағы уақытта әрбір ұсыныс жеке-жеке қаралып, шешім қабылданатын болады.Инфрақұрылым жеткізу ұсынылдыАрдақ Ибраимов кенттегі апатты тұрғын үйдің орнына 18 пәтерлік екі қабатты үй салуға, тозығы жеткен 3 көппәтерлі тұрғын үй мен «Ақтерек» сауықтыру лагерін күрделі жөндеуге қаржы бөлуді ұсынды. Жалағаш кентінің орталық алаңының жағдайы сын көтермейді. Кеңесте 1978 жылы салынған Отбасын қолдау орталығы ғимаратын күрделі жөндеу және жылу қазандығын газ желісіне қосу туралы да мәселе көтерілді.А.Ибраимовтың айтуынша, аудан орталығының жеке тұрғын үй секторын және әлеуметтік нысандарды орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосу, Ақтерек жаңа қоныстану аймағына жаяу жүргіншілер жолы мен байланыс желісін тарту да кезек күттірмейтін мәселелер қатарында. Жаңа тұрғын аумаққа 607 тұрғын үй, 11 кәсіпкерлік нысан, 1 мектеп және 2 балабақша орналастыру жоспарланған. Бұл аумақты инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамту үшін байланыс желісінің, 56,4 шақырым жаяу жүргіншілер жолының жоба-сметалық құжаттарын әзірлеу қажет. Оған облыстық бюджеттен 20,5 млн теңге бөлу сұралды, жобаның болжамдық құны – 512,5 млн теңге.Мұнан бөлек аудан әкімі Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйі ғимаратын күрделі жөндеуге қаржы бөлуді сұрады. Ғимарат 1972 жылы пайдалануға берілген, ішкі және сыртқы қабырғаларының, есік-терезелерінің тозығы жеткен, электр желісі ескірген, жиі тұйықталады. Көрермен залының жабдықталуы салынғалы бері қайта жаңартылмаған. Жауын-шашыннан қосалқы қанатының төтенше жағдайларда қолданылатын төбе жабындысы үгітіліп құлаған. Соңғы рет ғимаратқа 2012 жылы күрделі жөндеу жүргізілген. Бүгінде жоба-сметалық құжат әзірлеуге демеушілер 4,5 млн теңге бөлді, жобаның болжамдық құны – 150 млн теңге.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Жалағаш ауданының бюджеті 10 млрд теңгеден асты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Шоқайтану» орталығында қазақ-ағылшын, ағылшын-қазақ тіліне аударылған «Oxford Qazaq Dictionary» сөздігінің тұсаукесер салтанатты рәсімі өтті. Басқарма Төрағасы – Ректор, филология ғылымдарының кандидаты Каримова Бейбіткүл Сәрсемханқызы кітапқа қатысты пікірін білдірді.<blockquote>– 2024 жылдың 26 қаңтарында Ұлыбританияның Oxford университеті ғимаратында тұңғыш қазақ-ағылшын, ағылшын-қазақ Oxford Qazaq Dictionary сөздігінің халықаралық таныстырылымы өткізілген болатын. Бүгінгі конференция жұмысына Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының президенті Рауан Кенжеханұлы қатысып отыр. Рауан Кенжеханұлы – белгілі қоғам қайраткері, Қазақша Уикипедияның негізін қалаушы, 100 жаңа кітап ауқымды жобасының жетекшісі болған. 2023 жылдан бастап Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының президенті болып сайланды. Осы қаңтарда Ұлыбританияда өткен сөздік презентациясына ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, Қазақстан Республикасының Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігіндегі Төтенше және Өкілетті елшісі Мағжан Илиясов, Freedom Holding Corp. негізін қалаушы Тимур Турлов, Оксфорд университетінің профессорлары мен студенттері қатысқан болатын. Өздеріңізге белгілі, Oxford Qazaq Dictionary – Oxford Languages желісі мен Ұлттық аударма бюросының бірлескен жобасы.</blockquote><blockquote> Осы сөздік негізінде қазақ тілі Оксфорд Жаһандық Тілдер (Oxford Global Languages) платформасына қосылды. Соның нәтижесінде қазақ тілі әлемнің іргелі 100 тілінің лексикалық қорымен өзара байланысып, ортақ ғаламдық тіл корпусына енуде. Бүгін міне біздің университетіміздің кітапхана қорына 65 дана сөздік сыйға тартылды. Ең бастысы, еліміздің қазақтілді азаматтарына, сонымен қатар жалпы ағылшын тілін үйреніп, қолданып жүрген Қорқыт ата университетінің ғалымдары мен білімалушыларына, 60 000 сапалы аударылған сөз қорын игеруге мүмкіндіктер ашылды, – деді Бейбіткүл Сәрсемханқызы.</blockquote>Сонымен қатар, аталған іс-шарада Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының президенті Рауан Кенжеханұлы, Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасы басшысы Есмаханов Алмасбек Әбілқасымұлы, Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Қызылорда облыстық филиалының төрағасы Аңсат Сәдуақас Әбдіқадырұлы баяндама жасады және де қазақ тілі мен әдебиеті және журналистика білім беру бағдарламасының аға оқытушысы, филология ғылымдарының кандидаты Боранбай Болат Елтайұлы, Шетел тілдері және аударма білім беру бағдарламасының аға оқытушысы, педагогика ғылымдарының магистрі Изтлеуова Жанна Бахытжанқызы мемлекеттік тілдің төңірегінде арнайы пікірлерін жеткізді.Бұл жобаның қазақ тілі үшін, қазақ елі үшін маңызы зор. Осы сөздік негізінде Оксфорд Университетінің баспасымен басталған серіктестік нәтижесінде қазақ тілі әлемнің Топ-1 университеті Оксфорд Университетінде оқытылып, қазақ тіліне деген қызығушылық артады. Қазақ тілін оқыған Оксфорд Университетінің студенттері еліміздің тарихы мен мәдениеті, салт-дәстүрлерін білуге құштарлық танытары сөзсіз.

Қызылордада «Oxford Qazaq Dictionary» сөздігінің тұсаукесері өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қызылорда облысының прокурорлары кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты 45 қылмыстық істі тоқтатты.Мемлекет басшысы белгілеген басты және басым бағыттардың бірі отандық бизнесті қорғау болып табылады. Бас прокуратураның бастамасымен кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау саласындағы құқық қолдану практикасына талдау жүргізіліп, оның қорытындысымен бизнестің, оның ішінде қылмыстық-құқықтық саладағы жүйелі проблемалар анықталды. Мұндай мәселелерді шешу прокуратура органдарына жүктелді. Осыған байланысты 2022 жылғы қыркүйекте Бас прокурор барлық төмен тұрған прокурорларға, сондай-ақ елдің құқық қорғау органдары басшыларының атына кәсіпкерлерді заңсыз қудалауға жол бермеу жөнінде нұсқау берді. Нұсқауға сәйкес кәсіпкерлерге одан әрі шағымдану құқығын бере отырып, тиісті тексеру нәтижелері туралы актімен танысу мүмкіндігі берілді. Мұндай тәртіп 2023 жылы облыс кәсіпкерлеріне қатысты қылмыстық істерді тіркеу фактілерінің санын екі есеге азайтуға мүмкіндік берді. Облыстық прокуратура органдарының қызметкерлері кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты тіркеліп, бірнеше жыл көлемінде шешімін таппаған 45 қылмыстық істі анықтап, барлығын ақтау негіздерімен тоқтатты. Қылмыстық қудалау органының 2 жергілікті кәсіпкердің шетелге шығуын шектейтін заңсыз шешімі анықталды және жойылды. 3 кәсіпкердің мүлкі тыйым салудан босатылып, шектеулер алынып тасталды. Кәсіпкерлік қызметке кедергі жасау фактісімен 1 (ҚК 365-бабы, Заңды кәсіпкерлік қызметпен айналысуға кедергі жасау) қылмыстық іс тіркеліп, тергеу нәтижесінде сотқа жолданды. Кінәлі тұлғаға қатысты сот үкімімен 3 жыл бас бостандығынан шектеу жазасы қабылданды. Дөңгелек үстелде прокуратура органдарының бизнесті қорғау бойынша атқарған жұмыстарын жариялаумен қатар, қатысушылардың пікірлері мен ұсыныстарын ескере отырып, кәсіпкерлік субъектілерін бақылаушы және құқық қорғау органдары тарапынан негізсіз қысым жасаудан одан әрі арашалау жөніндегі проблемалық мәселелер талқыланды. Күн тәртібін талқылауға соттардың, күш құрылымдарының және бірқатар мемлекеттік органдардың басшылары, сондай-ақ кәсіпкерлер палатасының директоры атынан облыстың бизнес қоғамдастығының өкілі тартылғанын атап өткен жөн. Облыс прокуроры Р.К.Ожаров құқық қорғау және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдар басшыларының назарын шешімдері мен әрекеттері кәсіпкерлердің құқықтарына кедергі келтіретін, шектейтін және мұндай жұмысты қадағалау органының өкілдері жан-жақты қолдайтын адамдарды анықтау бойынша жүйелі жұмыс жүргізуге аударды. Сонымен қатар, дөңгелек үстел отырыстарын қорытындылай келе, облыс прокуроры мемлекеттік органдар тарапынан мұндай бірлескен күш-жігердің айқын болуы тиіс екенін және кәсіпкерлер өз тарапынан қолдауды тұрақты негізде сезінуі тиіс екенін атап өтті.

Қызылорда облысының прокуратурасы 45 қылмыстық істі тоқтатты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Мәжілістің жалпы отырысында "Қазақстанның кейбір заңнамалық актілеріне кредит беру кезінде тәуекелдерді барынша азайту және қарыз алушылардың құқығын қорғау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасын бірінші оқылымда мақұлданды, – деп хабарлайды <a href="https://massaget.kz/basty-zhaalytar-438/102696/?fbclid=IwAR2cUWruKWOYs6EVlw1ZcgZWVq-7pNyGUXQ9ZLzfFPNKloYLALl172dlfPc">Massaget.kz</a>.Бүгінде 8,5 миллион қазақстандық банктерге 19 трлн теңге қарыз. Оның ішінде 8,2 миллион адамның кепілсіз тұтынушылық несиесі бойынша берешегі – 10 трлн теңге. Сондай-ақ 1,6 млн адамның 1,7 трлн теңгеге проблемалық кредиті бар.Депутат Үнзила Шапақ мәселені шешу үшін заң жобасына тиісті нормалар енгізілгенін жеткізді. Мысалы, енді кредит 90 күннен кешіктірген адамдарға несие берілмейді.<blockquote>"Заң жобасында проблемалық қарызы бар азаматтардың қарыз жүктемесінің өсуіне жол бермеу үшін кредит бойынша төлем мерзімін кешіктіру 90 күннен асқан жағдайда оларға кепілсіз тұтынушылық кредиттер беруге тыйым салу жөнінде норма енгізіледі. Бұдан басқа, банктер мен микроқаржы ұйымдары үшін барлық қолданыстағы (өтелмеген) тұтынушылық кредиттер бойынша төлем мерзімін кешіктіру 90 күннен асқан соң сыйақы есептеуге тыйым салынады", – деді ол.</blockquote>Депутат коллекторлық агенттіктер талап күшейетінін жеткізді.<blockquote>"Қарыз алушылардың мерзімі өткен берешекті реттеу құқығын қорғау үшін банктер мен микроқаржы ұйымдарының азаматтардың кредитін төлеу мерзімі өткен кезден бастап 24 айдан соң және кредитор берешекті реттеу рәсімдерін жүргізгеннен кейін ғана коллекторлық агенттіктерге сатуына рұқсат беру ұсынылады. Бүгінде коллекторлық агенттіктер едәуір көлемде жеке тұлғалардың қарыздарын сатып алып, олар бойынша қарыздың барлық сомасын қайта құрылымдаусыз өндіріп алып жатыр.</blockquote>Биыл 890 мың қазақстандықтың 382 млрд теңге болатын қарызы коллекторлық агенттіктерге берілген. Осыған байланысты жеке тұлғалардан сатып алынған кредиттері бойынша берешекті реттеу рәсімін жүргізу бойынша коллекторлардың тікелей міндетін енгізу ұсынылады", - деді Үнзила Шапақ.Сондай-ақ депутат заңда несие берудің жаңа тәртібі енгізілетінін айтты.<blockquote>"Қазір банктер мен микроқаржы ұйымдарының тұтынушылық кредиттері бойынша берешектің орташа деңгейі – шамамен 1,5 млн теңге. Бұл ретте мұндай кредиттер бойынша берешектің ең жоғары мөлшері заңнамада белгіленбеген. Қарыз жүктемесінің шамадан тыс өсуін шектеу үшін заңнамалық тұрғыда тұтынушылық кредит деген ұғым енгізіледі. Бұл оның ең жоғары мәнін (банктер үшін – 5 млн теңге, микроқаржылық ұйымдар үшін – 2 млн теңге) нормативті деңгейде шектеуге мүмкіндік береді.</blockquote>Қосымша шектеу шарасы ретінде жаңа макропруденциялық норматив – азаматтардың банктер мен микроқаржы ұйымдарының кредиттері бойынша жиынтық берешегінің қарыз алушының табысына қатынасы енгізіледі", - деді ол.Үнзила Шапақтың айтуынша, қарызы және кәмелетке толмаған балалары бар отбасыларды жылыту маусымында жалғыз баспанасынан шығаруға тыйым салынады.Депутат заңға несие алудан бас тартқан адамның атына кредит рәсімделсе, оны банк кешіруге міндеттелетін норма енгізілгенін атап өтті.<blockquote>"Қаржылық алаяқтықпен байланысты қылмыс санының өсуі байқалады. Өткен жылы келтірілген зиян көлемі – 5,8 млрд теңге. Азаматтарды алаяқтардан қорғауды күшейту үшін заң жобасында азаматтардың кредит алудан ерікті түрде бас тартуын белгілеу құқығы енгізіледі. Мұндай бас тарту болған жағдайда банктер мен микроқаржы ұйымдарының жеке тұлғаға кредит беруіне тыйым салынады. Сонымен қатар кредиторлардың кредит алудан ерікті түрде бас тарту кезеңінде рәсімделген азаматтардың несиесі есептен шығарылады", - деді Үнзила Шапақ.</blockquote>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Алаяқ рәсімдеген несиені банк кешіруге міндетті болады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаевтың төрағалығымен аудан әкімі жанындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі кеңейтілген комиссия отырысы өтті.Онда денсаулық сақтау және білім саласында сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмау және алдын алу мәселелері қаралды.Жиынға комиссия мүшелері, ардагерлер, аудандық мәслихаттың депутаттары, үкіметтік емес ұйымдардың басшылары, қала, кент, ауылдық округ әкімдері, дербес бөлім және білім беру, денсаулық сақтау ұйымдарының басшылары мен сала қызметкерлері, есепшілері, жеке кәсіпкерлер қатысты.&nbsp;Аудан басшысы халыққа қызмет көрсететін мемлекеттік орган қызметкерлері міндетін адал атқаруы керегін атап өтті.<blockquote>«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі кеңесте сөйлеген сөзінде, «Қоғамның басты талабының бірі - әділдік пен заң үстемдігін орнату. Бұл жолдағы ең үлкен кедергі сыбайлас жемқорлық екені сөзсіз. Жемқорлықты жою үшін оған бүкіл ел болып қарсы тұруымыз керек. «Жемқорлық – індет, онымен күресу - міндет» деген қағиданы жұрт санасына орнықтыру - барлық мемлекеттік органның ортақ жұмысы. Бұған бір реттік науқан ретінде қарамау керек. Сонда ғана жемқорлықпен табанды түрде күресе аламыз. Біздің түпкі мақсатымыз - сыбайлас жемқорлықтан таза қоғам қалыптастыру» екендігін айтқан болатын. Мемлекеттік сатып алу, мемлекет қаржысын талан-тараж етіп, ысырап қылу, жымқыру, жер телімін заңсыз беру, дүние-мүлкін, ақша капиталын салық декларациясынан жасырып қалу секілді мемлекет ұстанымына қауіп төндіретін жат қылықтар әлі де баршылық. Сондықтан, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті насихаттау, оларды іске асыру қоғамның барлық салаларын да қамтуы тиіс, әсіресе білім беру мен денсаулық саласы мекемелеріне жүктелетін жауапкершілік аса жоғары. Әлеуметтік салаларда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алып, өрескел заң бұзушылықтарға жол бермеуіміз керек. Шын мәнінде, денсаулық сақтау мен білім беру саласы – ең ауқымды салалар. Жыл сайын білім, денсаулық салаларына әлеуметтік блок ретінде едәуір қаржы бөлінеді. Дегенмен, қоғамда білім беру саласында және медициналық қызмет алуға қатысты сын-ескертпелер аз емес. Екі салада да сыбайлас жемқорлық тәуекелі жоғары болғандықтан, заң бұзушылықтарға жол бермеу тұрақты қадағалануы тиіс»-деді, А. Сақыпұлы.</blockquote>Аудандық көп бейінді орталық ауруханасының бас дәрігері Б. Қуанышбаев аудандық медициналық мекемелерге жүргізген ішкі талдау нәтижелерін таныстырып, сыбайлас жемқорлықпен күресу және тәуекелдерге жол бермеу мақсатында жүргізілген шараларға тоқталды. Келесі кезекте, аудан бойынша білім бөлімінің басшысы С. Жанназарова аудан бойынша білім беру саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша атқарылған жұмыстарын баяндады.Жиын барысында анықталған кемшіліктер талқыланып, оларды жою қадамдары белгіленді.Комиссия отырысын қорытындылай келе, аудан басшысы әрбір тұрғын сапалы медициналық көмек алып, мемлекет ұсынған игілікті пайдалануы керек екенін атап өтті. Сонымен бірге, денсаулық сақтау ұйымдарының жұмыс сапасын арттыру мақсатында талдау жасап, заңға сәйкес бірінші басшыларды ротациялау, кадр тапшылығын шешу мақсатында еліміздегі жоғары оқу орындарын тәмамдаған білімді студенттерді ауданға қызметке шақыруды үйлестіру және еңбек тәртібінің қатаң сақталуын қадағалау тапсырылды.Сондай-ақ, білім бөліміне қарасты барлық мекемелерде қаржылық бұзушылықтарды анықтау және оларды болдырмау үшін қажетті шаралар қабылдау, бюджеттен бөлінген әрбір қаражаттың мақсатты, тиімді жұмсалуы және уақытылы игерілуі, мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің мерзімінде орындалуын қатаң бақылауға алынуын тапсырды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/429801444_3748188895509469_7022153055589505814_n_e221453282.jpg" alt="429801444_3748188895509469_7022153055589505814_n.jpg">

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары