&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Ауа райының қолайсыз болуына байланысты «Қызылорда-Павлодар-Успенка» автомобиль жолының бірқатар бөлігіне шектеу қойылды – деп хабарлайды <a href="https://kaz.inform.kz/news/kizilorda-oblisinda-kolk-kozgalisina-shekteu-koyildi-31d817/">Қазақпарат.</a>Бүгін, 10 наурызда сағат 08.40-тан бастап республикалық маңызы бар «Қызылорда-Павлодар-Успенка» автомобиль жолының 12-216 шақырым аралығына көліктің барлық қозғалысына уақытша шектеу қойылды.<blockquote>«Ұлытау облысында ауа райы нашарлауы байқалып тұр. Жаңбырдан кейін жолдың жоғарғы қабаты бұзылған. Осыған байланысты республикалық маңызы бар «Қызылорда-Павлодар-Успенка» автомобиль жолының Қызылорда қаласының шекарасынан бастап Ұлытау облысының шекарасына дейінгі аралықта көліктің барлық қозғалысына уақытша шектеу қойылды», – деп мәлім етті Қызылорда облыстық Төтенше жағдайлар департаментінен.</blockquote>Фото: freepik

Қызылорда қаласының шекарасынан бастап көлік қозғалысына шектеу қойылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақ танымында "Өнер туа бітеді" деген тәмсіл бар. Десе де өнер адамға табиғат берген болмыспен бірге емес, кейін келе де даритынына куә болдым. Менің бүгінгі мақалама арқау болған қолөнер шебері – Айнұр Сүлеймен соның анық дәлелі. Бүгінде қазалылық кәсіпкер қыз-келіншектердің көшіне қосылып, тігін тігіп жүрген Айнұр Самыратқызының дәл осы кәсіпті серік етуінің сырын сұраған едік.&nbsp;<blockquote>– Жалпы, менің бұл кәсіпке келуім өте қызық. Бұған дейін мүлдем басқа салада қызмет еттім. 2011-2018 жылдар аралығында "Халық" банкінде аға кассир болып жұмыс істедім. Кейін отбасылық жағдайларға байланысты жұмыстан уақытша қол үздім. Одан соң, басқа бір банк бөлімшесіне жұмысқа орналастым. Ол жақта 2 жылға жуық жұмыс істедім. Сөйтіп бала күтіміне байланысты демалысқа шықтым. Бұл кез карантин уақыты болатын. Демалыс уақытында үйде бос отырмау керек деп ойланып жүргенмін. Түсімде "тігінді қолға ал" деп аян берілді. Мұны жай аян деп қабылдамадым, өйткені тігін қолымнан келетін сияқты болып көрінді де тұрды. Сөйтіп, өзімнің үйімде тұрған "Зәуре" деген әжемнің тігін машинасын арнайылап, сатып алдым. Бұрын-соңды аяқ машинасына отырып көрмеген маған оны қалай басу керектігін, онда қалай іс тігу керектігін жолдасым Ғани көрсетіп, үйретті. Сөйтіп әлсін-әлсін қол үйрете жүріп, тігін тігуді толық игеріп алдым. Оны үйреніп алған соң, мұны неге кәсіп қылмасқа деген ой келді. Содан жодасымның атына жеке кәсіпкерлікті ашып, 80 мың теңге салыммен кәсібімді бастап кеттім, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Бүгінде Айнұр Сүлейменнің жолдасымен бірлесе ашқан отбасылық кәсібі үлкен дизайн орталығына айналған. Оған "Ясина" деген атау беріліпті. Онда дастарқан, перде, төсек жабдықтары сынды дүниелер тігіледі. Дизайн орталығы болған соң, ойыма "Неге киімдер емес?" деген сұрақ сап ете қалды. Бұл сауалыма Айнұр:&nbsp;<blockquote>– Әйел адамның сән-салтанатын келтіретін тек киім деп ойламаймын. "Әйелдің бір көркі – дастарқан" деген даналық бар қазақта. Тігін тігу десе, тек киім тігу керек екен деген түсінік болмау керек, меніңше. Тұрмысқа қажетті дүниелер де болу керек деп есептеймін. Алғаш "Не тігіп бастаймын?" дегенде ойыма келгені осы дастарқан болды. Киім-кешек, төсек-жабдық деген дүниелер онсыз да көп қой. Өзімше бір өзгешелік болсын дедім, – дейді Айнұр.&nbsp;</blockquote><blockquote>Бастапқыда, тігінді дастарқанмен бастаған ол, кейін перде тігуге де, аян берілгендігін айтып, мені тағы бір таңғалдырды. Айтуынша, түсінде ұзын шеті жоқ матаны тігіп отырғанын көрген. Сөйтіп, бұл жолы да сол түсіндегі дүниеге қырын қарамай, перде тігуді де қолға алуды жөн көріпті. Бүгінде оған түсетін тапсырыстың дені осы дастарқан мен перде. Қазір тұрақты тұтынушыларын тауып үлгерген. Ауыл, аудан көлемінде ғана емес, республика аумағы бойынша да тапсырыстарды қабылдайтынын естігенде біраз таңдандым. "Сонда мұның бәріне қалай үлегересіз?" деппін сасқанымнан. "Көмекшілерім бар. Солар көмектеседі. Алдағы уақытта кәсібімді одан ары кеңейтіп, қосымша адам алуды көздеп жүрмін, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Айнұр Самыратқызының сондай үлкен талғаммен жасалған дүниелеріне таңдай қақпай тұра алмайсың. Әрбір жұмысына қарап, таң-тамаша боласың. Байқағаным, әр жасаған бұйымында үлкен тиянақтылық бар. Тігістері жатық, тіпті, кемшілік табу қиын. Тұтынушыларының талғамынан шығып жүргендігі де, сұранысқа сай сапалы қызметті ұсына білгендігінен болса керек. Бір жағы бұл, оның табанды талпынысының жемісі. Мұнымен ешкім таласа алмайды. Өйткені, "Әркім өзі талпынбақ, Басына бітер бағы үшін..." – демей ме, Ақтамберді жырау. Бір сәтте "Тәуекел етіп, қолдағы қаржымен кішкентай ісін бастап, бүгінде оны үлкен кәсіпке айналдыра білген келіншектің бұл табандылығына қанша мақтау айтсаң да жарасады. Бірақ, ол мұнымызды құп көремді. Керісінше, "бұл жетістіктің бәрі тынымсыз еңбектің арқасында" дегеннен танбады.&nbsp;

Айнұр Самыратқызы: 80 мың теңгемен басталған кәсіп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Жас келсе, іске» демекші, ерік-жігердің барында ел дамуына еңбек ету қажет. Дәл солай ауданның өсіп-өркендеуіне сүбелі үлес қосып, жаңа көзқарасты қалыптастырып жүрген кәсіпкерді ерекше айтып кетейік.Тұрсынбай датқа ауылының тұрғыны – Феруза Күншығарова тамыз айынан бастап әр түрлі пішіннен құралған иіс сабын шығаруды қолға алды. Айтуынша, қызығушылықпен басталған кәсібі бүгінде нәсібіне айналып отыр. Кейіпкеріміз тек ғана иіс сабын ғана емес, кір сабынды да жасайды. Алғашқыда өнімнің жасалу жолын жолдасы – Абзал Бегманов үйреткен көрінеді. Кәсіп бастағанда кезде жақындарыңның қолдауы зор екенін жеткізді.Сонымен қатар ол иіс сабын шығару үшін жан-жақтан ақпараттар алып, ізденеді. Қосындыларын тауып, жаңа құрам ойлап табуға тырысады. Сабынның ерекшелігі – түрлі пішінінде. Онда хош иістендіргіштер мен бояғыш заттар қосылған. Бұлар кішкентай балаларға әсер етпейді және зияны жоқ. Аллергия да тудырмайды.<blockquote>– Табиғи өнім болған соң, өте жақсы көпіреді. Әрқайсысы әр түрлі грамына қарай бағасы өзгереді. Иіс сабынды енді ғана үйреніп жүргеннен кейін, айтарлықтай табыс таба алмадым. Әйтсе де, құрбы-құрдастарыма, достарыма сыйлық ретінде апарып беремін. Бастапқыда ешкі сүті қосылған сабын негіздерін қосатынмын. Бұл мен үшін қымбаттау болды. Әрмен қарай, пальма, какос майымен бар табиғи өнім қоспаларымен жасап көрдім. Өте ерекше шықты. Қазіргі таңда осы қосындылармен жұмыс істеп жүрмін, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Жалпы айтқанда сабын шығару қиын емес. Тек әдіс-тәсілдерін білсең болғаны. Теориядан бұрын, тәжірибені көп қажет етеді. Иіс сабындарды жасау үшін әрбір қоспаны дұрыс ерітіп қосу қажет. Сонда ғана өнім сәтті әрі әдемі болып шығады.Ферузаның сабын шығаратын бөлек цехы жоқ. Әзірге кәсібін үйінің ауласында-ақ дөңгелетуде. Ерекше кәсіпті қолға алған 33 жасар келіншектің бұл ісі «Бірдеңе істеу керек еді...» деп жүре беретін кейбір жандарға үлгі десек қателеспейміз.&nbsp;

Сабын жасап кәсіп ашқан – Феруза

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;6 наурызда Қызылорда облысында азаматша Тұрлыбекованы ұстау дерегі бойынша <a href="https://www.facebook.com/profile.php?id=100053580453927">Жаңақорған ауданы Полиция бөлімі</a> төмендегіні хабарлады.&nbsp;28 ақпан және 6 наурыз күндері Қызылорда облысының Полиция департаментіне екі облыс тұрғыны бұл азаматшаны қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы арызбен жүгінді. Тұрлыбекова бопсалау арқылы және ар-намыс пен қадір-қасиетке нұқсан келтіретін мәліметтерді таратамын деп қорқытып, жәбірленушілерден ірі көлемде ақша талап еткені анықталды. Бұл дерек бойынша қылмыстық іс қозғалды.Тұрлыбекова ауыр қылмысқа күдіктелді,бұдан бөлек тағы бірнеше бопсалау фактілер анықталды және процеске қатысушылардың жауаптарын бұрмалауға ықпал етіп, тергеудің жан-жақты жүргізілуіне кедергі келтіру мүмкін, осыған сәйкес тергеу сотымен оған қатысты күзетпен ұстау санкцияланды. Ұстау заң шеңберінде жүргізілді, арнайы құралдар мен жауынгерлік әдістер қолданылған жоқ.Күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды. Тергеу мүддесі үшін өзге ақпарат жария етілмейді.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Сандуғаш Тұрлыбекованың қамалуына қатысты полиция бөлімі жауап берді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Соңғы уақытта қазалылықтардың бизнесте бәсі биік.&nbsp;Көбі кәсібін өрге домалатып, сан салада дамуда. Солардың қатарында, Қожабақы ауылының тұрғыны Мерей Қалабаева да бар. Ол жолдасы Нұрбек Бақытханмен бірге пакеттерге лого бренд басып, нәпақасын тауып жүр. Көпшілікке таңсық көрінетін бұл кәсіпті көп балалы ана күйеуімен бірге ойласа келе қолға алуды жөн көріпті. Бүгінде кәсіпкер ана тұрақты тұтынушыларын да тауып үлгерген.&nbsp;<blockquote>– Шыны керек, бұл кәсіпті бастағанға дейін жолдасыммен біраз ойландық. Ақыры, осыған байландық та, үкіметтен 1 миллион 380 мың грант алып, тәуекел етіп, бастап кеттік. Қазір шүкір, жемісін көріп жатқан жайымыз бар. Ақырындап, тұтынушыларымыздың қатары да толығуда. Тапсырыстар да жиілеуде, – дейді кәсіпкер келіншек.&nbsp;</blockquote>Мерей Мейрамбекқызымен тілдескенімізде дәл осы кәсіп түрін таңдауының себебін сұрағанбыз. Ол, оны былайша түсіндірді.&nbsp;<blockquote>– Өзіңіз білесіз, қазір дүкен не базар болсын, тауарларын арнайы бренд қаптамаға, қалталарға салып ұсынады. Яғни, лого бренді бар пакеттерге. Білсеңіздер, қазіргі уақытта логотипті бар пакеттер жарнаманың негізгі құралы болып саналады. Пакеттегі логотип брендті тануға ықпал етеді, сондай-ақ, өзіңіз сатып алып тұрған өнімнің сапасына деген сенімділікті оятады. Қысқаша айтқанда, бұл маркетинг. Жарнаманың кәсіпті ілгерілетуде үлкен маңызы бар. Біз қандай кәсіпті бастаймыз деп бас қатырған уақытта осы нәрсе ойымызға сап ете қалды. Содан пакеттің құр өзін шығарғаннан гөрі сыртына лого бренд басумен ерекшеленейік дедік те, осыны жасауға тоқталдық, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Расымен де, қазір логотипі бар пакеттер тұтынушыларды тартудың, ұстап қалудың және оларды сатып алуға итермелеудің тиімді әдістерінің бірі ретінде танымал. Қызығы, олар радио немесе теледидардағы жарнамаларға қарағанда тиімдірек болуы мүмкін. Пакеттегі сурет үнемі клиенттің көзіне түсіп, санада сақталады және сонымен бірге, тікелей жарнама ретінде қабылданбайды.&nbsp;Кәсіпкер келіншектің айтуынша, пакеттердің сыртына салынатын логотиптер тапсырыс берушілердің өтінішіне қарай жасалады. Пакеттерді сырт қалалардан түрлі пішінде, түрлі түсте алдырады. Ал, жалпы жұмыс барысы былайша өріледі. Бастапқыда тұтынушымен логотиптің қандай болатындығы жоспарланады. Кейін, оған ұнайтын дизайн ұсынылады. Одан соң, ұсынылған дизайнның нарықтағы бренд бәсекелесінің бар-жоғы талданады. Трендке сай келетін дизайн жасақталады. Бұдан кейін, компьютерлік бағдарлама арқылы жасалған дизайнның түсі анықталып, арнайы аппарат арқылы басылып шығарылады.&nbsp;Мерей Мейрамбекқызының сөзіне сенсек, пакет сыртына дүкеннің не тауарын ұсынатын компанияның орналасқан мекен-жайы, телефон нөмірлері; веб-сайт немесе басқа байланыс деректері жазылғаны жөн. Яғни, тек қажетті ақпараттар ғана болғаны дұрыс. Сонда ол тұтынушының есінде тез жатталады. Егер одан көп ақпарат болса, басылған баспа көзге көріксіз көрінуі мүмкін. Бір сөзбен айтқанда, қаптамадағы жазу адамдарға әсер қалдыруы керек екен.&nbsp;Көпшілік қалта сыртын басылатын баспаны қымбатсынады. Бірақ, кәсіпкер келіншек тұтынушылар мен тапсырыс берушілердің пікірімен санасып, нарықтағы бағадан аспай, қалтаға қонымды қаражатқа қызметін ұсынып жүр.&nbsp;<blockquote>– Негізінен қатып қалған баға жоқ. Тапсырыс берушілердің сұранысына қарай,&nbsp; кейде жеңілдіктер де болып тұрады. Әр уақытта 15-20 процентке дейінгі жеңілдетілген бағамен тұрақты тұтынушыларымызды қуантып тұратынымыз бар. Шыны керек, тұтынушыларымыз дән риза. Жасаған жұмысымызға қарай алғысын алып, ризашылығына кенеліп жүрміз, – дейді Мерей Мейрамбекқызы.&nbsp;</blockquote>Көп балалы кәсіпкер ана алдағы уақытта кәсібін кеңейтіп, қосымша дүниелерді қолға алуды көздеп жүр. Қалта, қаптамалардан бөлек, түрлі жапсырмалар мен шарға жазба жазуды да ойға алған. Ісін ілгерілетуді мақсат тұтқан кәсіпкердің жұмысы жемісті болары анық. Өйткені, ол кәсіптің көзі – креативте екенін жақсы біледі. Ал, креатив қашан да жетістіктің кепілі болып қала бермек.&nbsp;

Қазалылықтардың бизнесте бәсі биік

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Жаңақорғанның тау мен тасы, өзені мен көлі, жазық даласы, орманды алқабы бар киелі өлкенің қойын-қонышы тұнып тұрған тарих һәм шежіре. Ыстық суы мен шипалы батпағын да қосыңыз. Ауданында туризм саласы бойынша 15 субьекті тіркелген. 4 шипажай, 2 балалар лагері, 6 қонақ үй, 3 демалыс орны. Сонымен қатар бүгінгі күнге дейін «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» көлік дәлізі бойында жалпы құны 2 млрд 556 млнтеңгені құрайтын 6 жол бойы қызмет көрсету кешендері, В санатындағы – 4, С санатындағы –2 жол бойы қызмет көрсету кешендері жұмыс жасап келеді.«Батыс Қытай – Батыс Еуропа» көлік дәлізі бойында салынған жол бойы сервистік қызмет көрсету нысандарын дамыту тұрақты түрде жалғасуда.&nbsp;Әлем назарын қарата білген көркем де көрікті жерлер бүгінде демалыс жайына айналып, туризм саласындағы ел еңсесін тіктеуге атсалысуда. Қазақстандағы саяхат туралы сөз басталғаннан-ақ ойға оралатын Көкшетаудың тұнған табиғаты мен Алматының аспанмен астасқан таулары еліміздің алдыңғы қатарлы демалыс орнына айналды. Мәдениет пен тарихқа бай Сыр елінің де келбеті келіскен жерлері аз емес. Осы ретте Жаңақорған ауданындағы туристік орталыққа айналып, көптің келуіне себеп болатын қандай жер барын тағы бір талдап алайық.Тәуелсіз еліміздегі туризм ісі 1950 жылдардан басталып, жыл өткен сайын жандана түсті. Табиғаттың тылсымымен тұғырын тіктеген таулы өлкелердің етегіндегі жазира жасыл алқап та көз жауын алып, жанға тыныштық сыйлайтын құтты мекенге айнала бастады. Қазір еліміздің ішкі туристерінің саны 7 миллионға жақын. Алып та әсем туристік елдермен салыстыруға келмесе де араға жылдар сап өсу байқалып жатқанын да айта кетпеске болмас. Әлем алпауыттарымен туризмдегі тереземіз теңелмей тұруына не себеп? Басқа елдердің бізден қандай айырмашылғы бар? Алдымен осы сұрақтарға жауап беріп көрейік.Жанға жайлы демалыс орнын іздеген саяхатшының сапаға мән беретінін ескерсек, салыстырудың да шарт екені көрініп тұр. Яғни, алдыңғы сапары мен бұл сапарындағы артықшылық пен кемшілікті саралап, кезекті саяхатында көргенінен де көркем жермен танысқысы келетіні белгілі. Ондайда туристік агенттіктің жан-жақты қолжетімділігі, ұйымдастырушы гид қызметкерінің жауапкершілігі, демалыс орнындағы тазалық пен сапалы қызмет көрсету негізгі бағалау тетіктеріне айналмақ. Біздегі ақсап тұрған бұл қызмет түрлері де саяхатшылардың саябырсуына себеп деген ойдамыз.Жаңақорғанның жайдары табиғатында да демалыс орындары жетерлік екенін жоғарыда атап өттік. Шипалы батпағымызбен біразды бет бұрғызғанымыз белгілі. Отандық сауықтыру орындарының арасындағы көші ілгері келе жатқан Жаңақорған шипажайының жұмыс істеп тұрғанына биыл 105 жыл. Теріскен көлінің жағалауында орналасқан шипажайдың шипасы сол, көлдегі батпақ пен тұзды судың емдік қасиеті әлі күнге дейін сұранысқа ие. Аудан брендіне айналған балшық курортында 160 жатын орын, спорттық алаңдар мен жаттығуға арнайы жасақталған залдар, банкеттік залдар мен кітапхана сияқты демалушыға қажет жағдайлардың барлығы дерлік қолжетімді. Шипажайдың тарихына тоқтала кетсек, ХХ ғасырда теміржол жұмысшылары адамдардың көл батпағына емделіп жатқанын көреді. Ақмешіт қаласының дәрігерлеріне де жеткен бұл әңгімеден кейін аурухананың фельдшері Ф.Мартюков көлдің батпағын емдік бағытта пайдалану үшін екі бөлмелі үй салып, емшараны бастайды. Содан бері «Жаңақорған» шипажайы жұмыс жасай бастады. Бүгінде демалыс орнында жалпы емдік профилактикамен қоса жүйке жүйесі, тірек-қимыл жүйесі, асқорыту, тыныс алу жолдарына емдік шаралар жасалынады.Қаратаудағы таңбалы тас пен Қатынқамал үңгіріСыр бойындағы бейнелеу өнерінің тарихы Қаратау сілемдеріндегі жартастар бетіне қашалып салынған адамдар мен жануарлардың тұрпатынан бастау алады. 400 шақырымға созылып жатқан қарт Қаратауда мал шаруашылығы мен егіншіліктің сол кезде мекендеген халықтың негізгі кәсібі болғанын көрсететін бейнелер көптен көп. Көрер көзге тарих парақтарынан үнсіз сыр шертетін Қаратаудың қатпарлы жоталары түрлі бейнелерден бөлек тарихи төбелер мен тас қамалдарға да бай. Табиғаттың көркем бейнесін тілсіз суреттейтін бұл таудың тасы да, суы да кие тұтқан халқының игілігіне жарап тұр. Қойнауы тарихқа тұнған Қа¬ратаудағы 50-ге тарта қамалдар мен төбелердің жартысынан көбі әлі күнге дейін зерттелмеген. Тарихи төбелерден басқа обалар қорымдары да Қаратаудан орын тапқан. Олардың бірша¬масына тоқтала кетсек, Күйгентай обалар қорымы, Тұрғанбай қорымы, Мешіт, Қабыланды сынды обалар қорымының басым бөлігі тау етегіндегі ауылдардың маңында орналасқан.Байтақ даламыздың басты байлығының бірі – Қатын қамал үңгірі. Аталмыш орын да өңіріміздегі тарихи демалыс орны десек қате болмас. Үңгір жайлы халық арасында тарихи әңгімелер көптеп тараған. Жоңғар шапқыншылығы кезінде әйелдер мен балаларды осы үңгірге жасырған көрінеді.. Қазақ жауынгерлері жеңіліске ұшыраған соң жоңғарлар үңгірді тауып алып, түгелдей адамдарды қырып тастаған. Содан бері бұл үңгірді «Қатын қамал» деп атай бастаған. Қатынқамал үңгірі талай тылсым сырды ішіне бүгіп жатқан құпиялы, ғажайып мекен. Тарихына терең бойлап, жер жаһанға жария етсек, талайды таң қалдыратын орын болары сөзсіз.Туристік орындардың кезекті бір бағыты аңызға бай, әулиелі, тәуап етуге салынған кесене, күмбездер. Қожа Ахмет Яссауи, Арыстан баб сияқты Түркістанның тірегі болған туристік тәуап орындары Жаңақорғанның Хорасан ата, Көккесене, Ақтас әулие сияқты орындарымен толығады. Хорасан ата кесенесі - өз заманының ақылгөйі, данышпан, емші, ислам дінін таратушы Әбдіжәлел бабтың жатқан жері. Мұнда зиярат етуге келушілер алдымен Хорасан атаның басына тоқтап, Құран бағыштайды. Тарихты тағлыммен ұштастырып, құрсақ көтергісі келген ананың, ұзақ жолға шығатын сапаршы мен игі іске бастама жасауға ниеттенген іскердің ата-баба разылығын көздеп келетін жеріне айнал¬ған кереметтердің бірі – Көккесене. Көгілдір күмбезімен, әсемдігімен, шебер тұрғызылған кесене Алаша хан мен Жошы хан күмбезі секілді қыштан кілем өрнегіне ұқсатып қаланған.Аталғандардан бөлек, Баршынкент, кейінірек салынған Бақсайыс әулие, Қылауыз ата сияқты тәуап етуге арналған орындар да бар. Академик Ә.Марғұланның дерегі бойын-ша Баршынкент қаласын оғыз елін басқарған жеті данышпан қыздың бірі Баршынға арнап салғызған. Сонымен қатар бұл ескерткіштің өз заманында даңқы шығып, танымал болуының басты себебі, Қоңырат руының батыры Алпамыстың жары Гүлбаршынның есімімен байланысты болуы.Жаңақорған ауданынан 80 шақырым жерде Түгіскен массивінде орналасқан. Апанқақ шипалы суы 800 метр тереңдіктен 42 градустағы ыстықпен атқылап шығып жатыр. Облысымыздың түкпір-түкпірінен дертіне дауа іздеп келетін кісілердің қарасы да жыл санап көбеюде. Ақсақал ел абыздарының айтуынша, Апанқақ өңірі ертеде малшылардың қар, жаңбырдың қақ суын жинайтын, тақыр жерді бұталармен қоршап істеген науа іспетті болған. Шілде өтіп, күзгі жауын жауғанша суы пайдалануға жарайтын бұл апанды жұртшылық содан кейін «Апанқақ» деп атап кеткен.«Бұл су өте таза, тұщы, ыстық және құрамында сынап пен йод бар. Сондықтанда бұл ыстық су түрлі тері ауруларына бірден-бір ем. Суға түскенде жұп түспей, тақ түседі. Шипалы ыстық суға жылына бір рет Алматыдан медицина қызметкерлері келіп, су құрамын тексеріп тұрады. Олардың айтуынша, су құрамында дертке шипа болар түрлі минералдар мен дәрулік элементтер бар.Апанқақ суына барар жолдың кедірі мен бұдыры келушіні безер қылғанын айтуды жөн көрдік. Дертіне дауа іздеп, алыс жолдан келетін ағайынды әлекке түсіретін жолға жөндеу жұмыстары жүргізіліп, шипалы су басына қона жатып ем қабылдайтын орындар бой көтерсе берекелі судың берекеті артар, деген сенім мол. Әлеуеті көтеретін бай-бағландарға дайын бизнес болатыны да сөзсіз.Тағы да айта кететін, Ақтас мешітін естімеген адам жоқтың қасы. Тарихы тереңде жатқан бұл өңірге баяғы кездердегі қажылық сапарға баруды ниет еткен адамдар алдымен осы орынға жиналған екен. Айқожа ишанның өсиетімен күйдірілген қыштан жасалған ғимарат Бесарық ауылынан оңтүстік-бастысқа қарай 11 шақырым жерде орналасқан. Мешіттің Ақтас аталу себебі 8 ғасырда Ақтас есімді әулие кісі араб сарбаздарымен келіп, шейіт болып осы өңірде жерленіп, сол кісінің аты берілген. Ақтас мешіті 1982 жылы республикалық маңызы бар тарихи ескерткіштер қатарына еніп, мемлекет қорғауына алынған. Бүгінде бұл аймаққа да аяқ басушылар аз емес. Әртүрлі көлемдегі жазда отыруға арналған орындықтар¬мен толықтырылып, үй-жайға қажет жабдықтар қойылған. Әлгінде айтқан Апанқақ суы секілді қолдан жасалған орын мұнда да бар. Жол сапасы да сын көтеретін бірден-бір тарихи өлке осы маңайға жақын орналасқан ауыл-аймақ тұрғындарының жиі баратын орнына айналған.Міне, біз бергі жағындағы қолда бар қасиетті мекендерді тізбектедік. Сырын ішіне бүккен қаншама киелі орындар бар. Олардың құпиясы ашылса, біздің аудан нағыз туризм орталығына айналары сөзсіз...

 Жаңақорғанда туризм саласы ілгерілеп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сөзге де шебер, іске де ұстаз халқымыздың зор мәдениеті мен өнерін паш ететін құндылықтарының бірі – қолөнер. Ағаштан, темірден, түйін түйген, жүннен көз жауын алатындай бұйым жасаған, асыл тастардан сән бұйымдарын соққан, сүйек пен мүйізді, шиді қиыннан қиыстырған халық шеберлерінің ісі – мақтауға тұратын өнер туындысы. Содан да болар, «Шебердің қолы алтын» дейді қазақ. Осындай халық арасында қолынан өнері тамған ісмерлер кездесері хақ.&nbsp;Соның бірі – бекарыстанбилік Нағима Сахиқызы сексен жасқа таяса да, келініне қолғабыс етуден жалыққан емес. Ол жас шағында түрлі дүниені аса шеберлікпен жасап, халыққа ұсынған.&nbsp;– Кезінде барлығын да, табиғи өнімдерден қолдан әзірлейтінмін. Текемет, киіз басу, жүн қырқып, оны иіру, алаша мен өнерлеп ши тоқу сынды істерді қиналмастан рахаттана дайындайтынмын. Қазір сол жас келген соң, көру қабілетім нашарлады. Алқынып тұрған шақта кез келген істі атқара беретінмін. Бүгінде оларға сұраныс жоқтың қасы, – дейді кейуана.&nbsp;Кәріліктің шыңына шыққан Нағима әже тағдырдың басына салған қиындығына төзіп, іштей тынған жан. Оның айтуынша, жалғыз баласы отыз жасқа жетпей дүниеден озған. Келіні 4 баламен қабырғасы қайыса, күні-түні жылап, ата-енесінің қасында қалған. Нағыз жалындап тұрған жиырма екі жасында жесір атану, оған ауыр тиді. Алайда, ата-енесі ағайын-туысты жинап, жан дүниелері қан жыласа да жас келіннің бағын байламауды бекінді. Сонда, бұл шешімді естіген келіншек солқылдап жылап жібереді де: «Төрт баламды біреуге жәутеңдетіп, пақыр таппаспын. Жұбым жер астында тозатын болса, мен жердің бетінде жүріп тозамын. Не де болса, сіздердің жандарыңызда қаламын. Сіздерді төрт баламмен бірге бағамын. Қалайша, көздеріңізді жәутеңдетіп, қалдырып кетейін?! Құдай қосқан қосағымның шаңырағынан ешқайда кетпеймін!» деп, ойын нық жеткізген екен. Содан бері отыз жыл да, өте шыққанын көзіне жас ала еске алды Нағима әжей.&nbsp;Оның айтуынша, екі қызы тұрмыста. Солардың жасауын толықтай өзі дайындаған. Құрақ көрпе тігіп, өзіне көйлекті де пішіп, тігіп алатын өнері бар көрінеді. Қолөнер ежелден келе жатқан кәсіп түрі болғандықтан, халықтың өмірі және тұрмысымен бірге дамиды. Осылайша, ұрпақтан-ұрпаққа дариды. Көне заманнан келе жатқан бұндай қазақ қолөнері өз халқының дәстүрлі көркемдік мұрасын сақтап қалған. Ұлттық қолөнерде негізінен шикізат есебінде ешкі мен қойдың қылы пайдаланылған. Себебі, ол аязды күнде жылуды сақтайтын, әрі төзімділігімен ерекшеленеді. Қазақтың дәстүрлі өнері қатарына киіз басу жатады. Кезінде киізді ақ және қара түстен әзірлеген.&nbsp;– Киізді киіз үйдің сыртын жабу мен жерге төсеу үшін және де кереге керу арқылы өз қажеттілігіне орай пайдалана білген. Одан кебеже, сандық қаптайтын әбдіреқаптар, ыдыс-аяқ салатын аяққаптар жасаған. Киіз шексіз мүмкіндіктерге ие. Барлық өнім түрлерін дайындауға болады. Экологиялық таза өнім. Денсаулық үшін пайдалы, – дейді Нағима Сахиқызы.&nbsp;Ол қара шаңырақтағы бір бөлмені қазақы нақышта әсемдеп қойған. Осында өзінің әзірлеген киіздері мен алашасы, құрақ көрпелері ұлттық нақышта жиюлы тұр. «Жаһандану үрдісі түрлі кәсіптің пайда болуына, әртүрлі жұмыс орнының құрылуына, сондай-ақ, адам идеясы мен қиялының шексіз екенін дәлелдеді. Біздің заманда киіздің басу, алашаның тоқу шартына айрықша мән беретінбіз. Бейнеті көп болғанымен әзір болғанда тұтынушылардан алған нәпақаң іштей қуаттандыратын. Қыздарыма менің көзімдей сақтаңдар деп, бір-бір киіз бен алашадан және құрақ көрпелерін жасауына қосып бердім. Жалаңаяқ жар кешіп, шиттей балаларды жеткізу мақсатында біреудің қойын қырықтым. Жүнін түтіп, киіз басумен айналыстым. Сол кезде жалғызымнан қалған тұяқ 2 жастағы немерем қазір шаңырақ көтеріп, шөберелі болдым. Үш қыз немерем тұрмыста. Бүгінде немерем мен келінім ауылда жұмыс болмағандықтан Астанада жұмыс істейді. Шөберені бағып, келінім екеуміз қарашаңырақтамыз. Бекарыстан би ауылдық округінің әкімі Қонысбек балама алғысым шексіз. Әрдайым көмек қолын созып тұрады. Отын-су, азық-түлікпен қамтамасыз етіп тұр. Қолдауын қашанда үзген емес. Менің тарапымнан тек, бата берумен шектелемін. Алла разы болсын. Бала-шағасының қызығын көрсін, – деп терең күрсінді.&nbsp;Нағима Сахиқызының бойына бірнеше өнердің даруына анасының нағашысы 10 жасында Әмина деген әжей үйреткен. Кейін ол анасына көмектесе бастаған. Шешесі ұршық иірген. Оны бұғанасы қатпаған Нағима бояп, алаша тоқып, киіз басатын.&nbsp;– Бабалар айтқандай, нені қор етсең, соған зар боласың, ешкім қолдың бұйымдарын керек етпейді. Қазіргі заманда ештеңе жоқ дейді. Жоқ емес, көп дүние. Түйсінгенге ақша білгенге адамның аяғының астында жатыр. Отын жарсаң да ақша емес пе? Дүкенге жалдансаң, арба сүйресең де қаражат құралады. Қолыңнан өнер келсе де, бұйырғаныңды табасың. Одан жаман болмадым, – дейді кейуана.&nbsp;Қазақ халқының талай ғасырлық тарихына бойласақ, ел іші он саусағынан өнері тамған ісмер саңлақтарға кенде болмаған. Олар жасаған өнер туындылары табиғат құбылысы, күнделікті кәсібіне қарай баладан балаға мирас болған. Уақыт озса да, өшпей, ізі жоғалмай бүгінгі күнге жетті.&nbsp;

 Ақжаулықты ана қолөнерді жанына серік еткен 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі ауданының жас кәсіпкері Бибінұр Муталипова «Соль+»&nbsp; тұзды ем орталығын ашып, тұрғындарға табиғи емдік қызметтер көрсетуде. Тұзды бөлменің жалпы аумағы – 150 шаршы метр, сыйымдылығы – 10 адамды құрайды.&nbsp; Ендеше&nbsp; дертке шипа тұзды ем орталығымен кеңірек танысайық.Тұзды ем бөлмесі ыңғайлы арқалы орындықтармен, жарықпен және баян әуенмен жабдықталған. Арнайы аппараттан тазартылған, өңделген тұз ауаға тарайды. Емдік тұз Қызылордадан алынады. Адам 40 минут ем алу арқылы тұзды ағзасына сіңіреді. Бұл ем қатарынан 10 күн алынуы керек. Отбасымен де бірге келіп, ем алуға болады. Кәсіпкердің айтуынша, ауыл бағдарламасы бойынша 8,6 млн теңге жеңілдетілген несие алып кәсібін ашқан.– Орталықтың ішінде барлық гигиеналық талаптар сақталған. Иммунитетті көтеру үшін 10 күн ем алады. Ал егер аурудың асқынған түрі болса, онда курс мерзімі 15-20 күнге дейін созылуы мүмкін, – дейді кәсіп иесі.Табиғи емдік қызметтер көрсетілетін орталық экологиялық аймақта орналасқан аудан жұртшылығы үшін пайдасы зор. Әсіресе, түрлі ауруларға шалдығып, антибиотиктерді қабылдап, иммунитеті әлсіреген жандарға көмегі көп. Ешқандай дәрі-дәрмексіз табиғи ем-домды осы жерден алуға болады.Жас кәсіпкердің анасымен тілдескенімізде орталық қалай ашылғанын айтып берді.– Аймақта ауа таза емес екені белгілі. Соның салдарынан бронхит ауруына шалдыққандар көп. Өзім анамын. Балаларым жөтеліп, ауырғанда қатты алаңдап кетемін. Сөйтіп, отбасымызбен ақылдасып осындай адам ағзасына пайдалы жоба дайындайық деп шешім қабылдаған едік. Кәсіпті 2023 жылдың 10 желтоқсанында бастадық. Расында, тұзды ем орталығын басқа қаладан іздеп баратын едік. Бүгінде кәсібіміз нәсібімізге жарап тұр, – деді Индира Жантуреева.&nbsp;Тұзды бөлменің емдік қасиеті бұрыннан белгілі емес пе? Бронхит, жүрек аурулары, невроз, демікпе және аллергия сынды ауруларға мың шипа. Сондай-ақ тыныс жолдарын микробтардан қорғайды. Айта кетейік, тұз иодталмаған және&nbsp; 2,5 тоннаны құрайды.Емдік қызметтерді алу ересектер үшін – 1000 теңге. Балаларға – 500 теңге. Бұл негізгі бағасы. Дәл қазір орталықта жеңілдік жүріп жатыр. Ашып айтсақ, ересектерге – 500 теңге, ал 3-12 жасқа дейінгі балаларға тегін қызметтер көрсетілуде. Көп балалы аналар мен зейнеткерлерге де &nbsp;жеңілдіктер қарастырылған. Сонымен қатар мұнда массаж қызметін көрсететін жұмысшы да бар. Кәсіпкер болашақта бұл жобаны әрі қарай дамытқысы келетінін айтты. Оның мақсаты – аудан тұрғындарына өзге облыстарға бармай-ақ,&nbsp; ауданнан қолжетімді бағада ем алуға мүмкіндік жасау.

Шиеліде тұзды бөлме ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы мен кәсіпкерлік салаларын дамыту жағынан жасалып жатқан игі істер жетерлік. Әйтсе де, «әттеген-айы» да бар. Мәселен, жеңіл өнеркәсіп түзелуі тиіс көштің тізімінде тұрған кәсіп болуы тиіс еді. Дегенмен ұмытылып қалды ма, әлде бұл тақырыпты ешкім қозғағысы келмей ме, әйтеуір ауыз толтырып айтарлықтай өзгеріс байқалмайды. Сіз мұны айтасыз, жеңіл өнеркәсіптің түріне жататын тері және жүнді пайдаға асыруға кәсіпкерлер неге құлықты емес?Кезінде ата-бабаларымыз бүкіл киім-кешегін, ыдысаяқтары мен күнделікті қолданатын құрал-жабдықтарының біршамасын төрт-түліктің терісінен жасаған. Ал қазір ше? Малды сояды, етін жеп алып, мәз болып, терісін сыпырып, қоқысқа лақтыра саламыз. Есесіне сол теріден жасалатын небір құнды дүниелерді шетелден жүз мыңдаған теңгеге сатып алып жүргенімізді білеміз бе? Сол теріден неге теңге таппасқа? Кейде базар мен сауда орындарына барсаңыз, теріден жасалған түрік, қырғыз, қытай тондары мен аяқ киімдерін көріп жатамыз. Сондай-ақ сұранысқа да ие. Неге? Себебі шет елдерде тері өңдеу технологиясы жоғары дамыған. Ал біз де қалай? Керісінше, мал терісі мен жүнін сол елдерге экспорттап келеміз. Бізден алған шикізат арқылы өздерінің бюджетіне миллиондап ақша жинауда. Дәл осындай сәтте көкейімізде «Өз байлығымызды өзіміз неге игермейміз? Неге кенже қалып бара жатырмыз?» деген сұрақ туындайды. Теріден не өндіруге болады? Бұл сауалымызға жауап та, мәлімет те көп. Шіріп, ит-құсқа жем болып жатқан шикізаттардан қандай өнім алуға болатынын қараңызшы. Күздік тері – қазан, қараша айларында сойылған малдың өңі қалың болады екен. Бұл тері тон, шалбар, ішік, бөрік тігуге жарамды. Соғым терісі – жүндес, қыртысы қалың, мықты терілер. Тақыр тері – жүнін қырқып алысымен сойылған немесе жүнін жидітіп алған тері. Бұдан жарғақ шалбар, қап, тұлып, дорба сынды заттар жасалады.Ал сеңсең – үш ай мен бес ай аралығындағы қозының қырқылмаған терісі. Көбінесе ішік, тымақ, бөрік, бөстек жасауға қолданылады. Елтірі – туғанына 2-3 ай болған қозы терілері. Одан ішік, тымақ, бөрік, жаға тігеді. Сондай-ақ жабағы – қой-ешкінің сәуір, мамыр айларындағы жабағы жүні, қопсымаған қалың түбітті терісі. Қырықпа деп жабағы жүн мен күзем жүндері қырқылғаннан кейін сойылған малдың сұйық жүнді терісін айтады. Сіз білесіз бе? Туа салып немесе бір-екі тәулікте өлген қозы-лақ терілерін «Мари» деп атайды екен. Ол бөрік, тымақ тігуге, әдіптеуге, киім тысын көмкеруге қолайлы. Маридің жүні тықыр, жылтыр, таңдай өрнекті болып келеді. Іште жатып өлген немесе туа салып өлген қозының өте жұқа терісін «Жылбысқы» десе, сеңсеңі қырқылғаннан кейін біркелкі майда жүн өскен, 4-5 айдан асқан қозы терісін «Тоқты шақ» дейді. Ол – киімнің барлық түрін тігуге жарамды, жеңіл әрі жылы, жұмсақ тері. Одан қаптама тон жасайды. Осылай кете береді. Ата-бабабалырымыз суықтан қорғану үшін киіз үйді ойлап тапты, тоңбас үшін киім-кешектің неше түрлісін, аяқ киімдерін де өздері тікті емес пе?! Міне, осының бәрі төрт түліктің арқасында жүзеге асырды. Ал қазір біз сол үрдістен айырылып қалғандаймыз. Ойланарлық жайт...Мәселе шешілмей, мақсат орындалмайдыМақаланы жазу барысында жан-жақты деректерді қарап, зерттеген болатынбыз. Мәселен, журналист Ержан Қожастың «Егемен Қазақстан» газетінің сайтына жариялаған «Жүн мен теріні қалай кәдеге жаратамыз?» деген мақаласы осы тақырып аясында кеңінен жазылған. Оның айтуынша, республика бойынша теріні бастапқы өңдейтін 9 кәсіпорын болса, олардың қуаты – 4 млн дана ғана. Бұлай төмен болуының себебі де жоқ емес. Бұның салдары шикізат дайындау, тері сапасының дұрыс болмауы, отандық өнім өндіру талабына сай болмай тұр. Бұл жерде мал шаруашылығын дамытып жүрген ірі серіктестіктер қолдағы мүмкіндігін пайдаланып, экспортқа шығарып үлгерсе де, майда қожалықтар сойылған түліктің терісін өртеп, не көміп тастап жүр. Екінші мәселе – қырқылған жүннің кәдеге аспауында деп жазады. Яғни, елдегі жүн өңдеуші 13 кәсіпорынның төртеуі ғана биязы қой жүнін өңдеуге қауқарлы.Қайтпек керек?Расында, біз жаңаша нәрсе ойлап табудан қорқады екенбіз. Неге деген сауал туындайды. Мәселен, біреу балабақша аша қалса, соны бәрі қайталап, мектепке дейінгі мекемелердің саны көбейіп кетеді. Одан қалды кенттегі тойханалардың көптігін айтып та керек емес шығар. Жаңылысып кетеміз. Кентте ғана емес-ау, бүгінде көп ауылда жергілікті тұрғындардың жиын атап өтетін бір мейрамханасы табылады. Керек десеңіз, екі аттасаңыз, кондитерлік өнім, гүлдер сататын орын мен шаштараз, моншаға кезігесіз. Жалпы жергілікті кәсіпкерлер қызмет көрсету саласына қарай әбден бет бұрып алған. Әлбетте, бұл жаман емес. Десек те, өндірістік бағытты да қалыс қалдырмау керек. Мысалы, ауданда 81 мыңға жуық мүйізді ірі қара бар. Қой мен ешкінің саны 120 мыңнан асып жығылады. 1500 түйе, 25 мыңнан жоғары жылқы өсіріп отырмыз. Ал терісі қайда? Өкінішке қарай малдың терісін өртеп, қоқыста тастауға мәжбүрміз. Себебі ауданда оны қабылдайтын белгілі бір нүкте жоқ. Бар болғанның өзінде терінің құны ол жерге апарған шығынды да ақтамайтыны белгілі. Осыншама малы бар ауданға шағын болса да тері өңдеп, жүн түтетін өндіріс орны қажет-ақ. Дәл қазір киім тігіп, базарға шығыңыздар демейміз. Бірақ босқа ысырап болып жатқан төрт түліктің терісін жүнін жіп пен матаға айналдырып, нарыққа шығарсақ, ауданның әлеуеті мен экономикасы артар ма еді?! Бұл үшін жергілікті кәсіпкерлерді қолдап, шетелден заманауи техникалар әкелуге жәрдем берілуі керек-ақ.&nbsp; Статистикаға сүйенсек, еліміз жылына 40 мың тонна жүн өндіреді, бірақ оның тек 20 пайызы ғана қайта өңделеді. Сондай-ақ 2022 жылы 3,4 млн терінің тек 22 пайызы қайта өңделген. Бір қуантарлығы, бұл мәселе ел көлемінде көтеріле бастады.&nbsp;

Шиеліде тері өндірісі дамуда

Жаңақорған ауданы су тапшылығын жүйелеуде

Елімізде жұқпалы аурулар көбейген. Оның басым көпшілігі ауа-тамшылы жұқпалылар тобына жатады. Бактериялар тудыратын сырқаттарға күл ауруы, көкжөтел, туберкулез, қызамық менингококтық жұқпа, гемофильді жұқпа және басқалары жатады. Мұнан бөлек қызылша, қызамық, ЖРВИ және тұмау да осы аурулар қатарында.Бүгінде аудандық ауруханадағы жұқ­палы аурулар бөлімінде бұл сыр­қат түрлерімен ауырып ем алып жат­қан тұрғындар көп. Науқастардың жай-күйімен танысу үшін аптаның сәр­сенбісінде аталған бөлімге бет бұрдық. Бөлім меңгерушісі, инфек­ционист дәрігер Айгерім Иманмыр­зае­ваның айтуынша, біз барған күні қы­зылша ауруымен 2 науқас, ЖРВИ сырқатымен 10 науқас ем алып жатыр екен.<blockquote> – Жұқпалы аурулардың басым бөлігі адамдармен тікелей байланыс кезінде ауа тамшысы арқылы тарайды. Сырқат температураның жоғарылауынан, та­мақ­­­тың жыбырлауы, мұрынның бітуі, жө­­­тел, бас ауруларынан, жалпы әл­сіз­­діктен басталады. Ал қызылша, қы­за­мық сияқты инфекцияларда тері қа­ба­тында бөртпе пайда болады. Егер ауамен тасымалданатын инфекция түрі болса, маска киіп, адамдар көп жиналатын жерлерден алшақ болған жөн, – дейді бөлім меңгерушісі.</blockquote> Өздеріңіз білетіндей, әсіресе жаз­ғы маусымда балалар арасында же­дел ішек инфекциясы бас көтереді. Ин­фекция гигиеналық тазалықтың төмен дәрежеде болуынан, азық-түліктерден, мәселен, жуылмаған көкөністерден, са­па­сыз тағамдарды пайдаланғаннан, ауыз суды қайнатпай ішкеннен және лас су­ға түскеннен болады.<blockquote> – Жедел ішек инфекциясымен был­тыр 224 науқас түсті. Оның 179-ы – 14 жас­қа дейінгі балалар. Қызылшамен 19 науқас болса, 14 жасқа дейінгі балалар саны – 14. Ал кенелік риккетсиоз – 2-еу, созылмалы сарып сырқатымен – 2 нау­қас түсті. Тұрғындар әсіресе жаздың ал­ғашқы айынан бастап мерзімінен ерте піскен бақша өнімдері мен жеміс-жидектерді көп тұтынып, санитарлық-гигиеналық нормалар мен қағидаларды сақтамайды. Салдарынан әсіресе 5 жас­қа дейінгі балаларда іш өту көп орын алады, – дейді дәрігер.</blockquote>160 науқас ем қабылдағанҚызылша – инфекциялық жұқпалы ауру. Көбінесе балаларда кездеседі. Ауруға қарсы екпе алмаған адамның қызылшаны жұқтырып алуы әбден мүмкін. Вирус ауа тамшылары арқылы сөйлескенде, жөтелгенде, түшкіргенде ауру адамның сілекейімен сыртқы ортаға тарайды.<blockquote> – Балалар арасында бұл дерт жиі кездеседі және қауіпті инфекция болып саналады. Баланың ыстығы көтеріліп, денесін бөртпе басады. Бұл дерт ертеден белгілі. Қызылша – вирусты инфекция. Статистикаға жү­гін­сек, вирусты он адамның тоғызы жұқ­тырады. Бұл дерттен менингит секілді әртүрлі асқынулар туындайды. Қазір еліміз бойынша бұл сырқат түрі ең өзекті мәселе болып тұр. Себебі ол жылдам жұғып, тез таралуда, – дейді Ай­герім Иманмырзаева.</blockquote> Ауданда жыл басынан бері аталған бө­лімде 160 науқас түрлі сырқат тү­рімен ем қабылдаған. Мәселен, қы­зыл­шамен 26 науқас түскен. Оның 13-і – 14 жасқа дейінгі балалар. Сондай-ақ вирусты гепатит А 2 науқас, жедел ішек инфекциясымен 2 науқас түскен. Бүгінде аудандық аурухананың жұқпалы аурулар бөлімінде 2 науқас осы қызылша дертімен күресіп, қажетті ем-шаралар қабылдауда. Ау­дан бойынша бұл сырқат түрімен ауы­рып жатқандар саны азайды деп айта алмаймыз. Себебі бөлім мең­герушісінің айтуынша, бұл сыр­қат түрінен бірі емделіп шығып жат­са, екіншісі түсіп жататын күндер көп кездеседі. Тіпті бөлімде осы сырқат түрімен 10 науқасқа дейін ем қабылдаған күндер болған. Мысалы, былтыр бұл вирусты ас­қындырып алған 19 науқас ауруханада ем алған. Мұнан бөлек орташа және жеңіл дәрежеде ауырып, үйінде ем ал­­ған науқастар қаншама. Бөлім мең­­ге­­рушісінің айтуынша, қызылша бас­­тал­ған кезде әуелі бірыңғай кіш­кен­тай балалар ауырып бөлімшеге түс­­кен жә­не олардың қызылшаға қар­сы ешқай­сы­сы екпе алмаған. Осы рет­те дәрігер қызылшамен ауырмаудың ең тиімді әдісі вакцина алу екенін ес­кер­тті. Ал ЖРВИ-мен балалар және им­мун­­дық жүйесі әлсіреген адамдар жиі ауырады. Жұқтыру мен ауру ара­сын­да орташа алғанда шамамен 1-2 күн өтеді. Сырқаттанған адамда шар­шау сезімі, әлсіздік, бас ауру, бұлшық ет­тер сырқырау, дене қызуы жоғары бо­­­луы, жөтел кездеседі. Кейбір жағ­дай­­ларда тыныс алу жолдарының за­қым­дануымен қатар конъюнктивит, яғни көз­­дің шырышты қабығының қабыну бел­гілері болуы мүмкін. Дәрігер бұл сырқатпен былтыр 1120 науқас түскенін айтады. Оның 773-і – 14 жасқа дейінгі балалар. Ал биыл жыл басынан бері – 130 науқас аталған бөлімде ем қабылдаған және оның 80-і 14 жасқа дейінгі балалар екен. Барлығы толық ем қабылдап, құлантаза айыққан.<blockquote>Маман кеңесі: – Бірінші кезекте дұрыс салауатты өмір салтын қалыптастыру қажет. Яғни тек қана спортпен айналысу емес, дұрыс тамақтану, иммундық жүйені шынықтыру керек. Қазір көп ата-ана балаларға құнарсыз тағамдарды жиі береді. Тіпті жеңіл-желпі тағамдар беріп, баланың асқазанын құртатын аналар да бар. Алдыма «менің балам йогурттан басқа ештеңе жемейді» деп келетін аналар өте көп. Жалпы балаға үйдің тағамын, асылған, ет тағамдар беру керек. Ал біздің аналар керісінше тез дайындалатын жеңіл немесе фас-фуд өнімдеріне құмар. Балалар бөлімге үнемі құсып түсіп жатады. Оның бәрі инфекция емес, өт жолдарының бұзы­луынан болып жатады. Себебі баланың тамақтануы дұрыс емес. Тіпті 1,2 жасар баланың өзінде осындай жағдайлар жиі кез­де­седі. Көпке топырақ шашпаймын, десе де кей ата-аналар бар, «балам жы­ламаса болды» деген түсінік қалыптастырып, баланың не ішіп, не жейтініне мән бермейді. Сондықтан ата-аналарға ең алдымен балалардың дұрыс тамақтануын қалып­тастыруға ке­ңес беремін. Ол әрине иммундық жүйенің қалыптасуына оң әсер етеді. Асқазан ішек жол, өт жолдарын дұрыс қалыптастырады. Сондай-ақ уақы­ты­лы балаларға екпе салдыру қажет. Кез келген жұқпалы дертке салғырт қа­рауға болмайды, – дейді Айгерім Иман­мырзаева.</blockquote>

Елімізде жұқпалы аурулар көбейген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жыл басын жалағаштық жастар жеңіспен бастады. Дәлірек айтсақ, жалағаштық жас палуандар Атырау облысы Құлсары қаласында жасөспірімдер арасында өткен республикалық турнирде дзюдо күресінен жүлдемен оралды. Аудандағы №13 олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі талай чемпионды тәрбиелеген қара шаңырақ екені даусыз. Жеңімпаздарымыз да – осы мектептің түлегі.Бүгінде мұндағы дзюдо үйірмесіне 200-ге жуық бала келеді. Сайыпқыран спортшының артында тынымсыз еңбек ететін білікті бапкерлер тұратыны хақ. Аудан абыройын арқалап, дүбірлі додаларда топ жарып жүрген спортшыларды дзюдо күресіне баулып, чемпиондар тәрбиелеп шығаруда қажырлы еңбек ететін жалағаштық бапкерлердің есімі көпке таныс, жастарға үлгі. Олар – Өмірбек Кәлменов, Жайдар Есенов, Олжас Талапбекұлы мен Шыңғысхан Әбілхасенұлы.&nbsp;Мұндағы дзюдошылар бүгінде еліміздің үздіктер қатарында. Әрине ол – бапкерлер мен спортшылардың ортақ жеңісі мен тынымсыз еңбегі. Білікті бапкер Жайдар Есеновтың айтуынша, аптаның алты күнінде де 4 ауысым бойынша жаттығу залы болашақ чемпиондардан босамайды. Әрине бұл, біріншіден, ауданда спорт саласының қарқынды дамып келе жатқанын көрсетсе, екіншіден, жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне спорт мектебінің тигізіп жатқан септігі мол екенін де аңғартады.Білікті де білекті бапкер бұл спорт түрін бала күнінен жанына серік етіп, бүгінде шәкірт тәрбиелеп, үлкен жетістіктерге жетуде.&nbsp;<blockquote>– Бұл салада еңбек етіп келе жатқаныма 20 жылға жуық уақыт болды. Шама-шарқымша аудан спортының дамуына өзіндік үлесімді қосып келемін. Алдағы уақытта да болашақ чемпиондар шығару үшін бар күш-жігерімді салып, қарым-қабілетімді жұмсай бермекпін. Спорт мектебімізге 5 жастан жоғары балалар келеді. Олардың спортқа деген қызығушылығын одан әрі шыңдау мақсатында ең бірінші оңай ойын түрлеріне аламыз. Одан кейін жас жеткіншектердің қарым-қабілеті мен бейімділігіне қарай басқа спорт түрлеріне бейімдейміз. Яғни 1 пайыз талант пен 99 пайыз еткен еңбек ғана жеңіске жетуге мүмкіндік береді. Аудан спортының дамуына кішкене болса да үлес қосу – басты армандарымның бірі, – дейді Жайдар Есенов.&nbsp;</blockquote>Білікті бапкер – бүгінде дзюдо күресінен спорт шебері, жоғары санаттағы жаттықтырушы. Күндіз-түні тыным таппай еткен еңбегінің бүгінде жемісін көруде. Ол дзюдо күресінен бөлек самбо мен қазақ күресінен де Азия, әлем чемпиондарын шыңдап шығарған. Шәкірттерінің барлығы дерлік әлі де спорттан қол үзбеген. Қазір олар түрлі додаларда топ жарып, үлкен жарыстарда жауырыны жерге тимей, қарсылас шақ келтірмеуде.&nbsp;Шәкірттерінің жеңісіне қарап марқаятын Жайдар ағамыз бүгінгі жеткіншектерінің ағаларының жолын жалғап, жеңіс тұғырынан көрініп жүргеніні қуанышпен жеткізді. &nbsp;Еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған мықты спортшылар Атырау облысы Құлсары қаласында жасөспірімдер арасында «KULSARY JUDO OPEN CUP – 2024» республикалық турнирінде жүздесті. Аудан абыройын арқалап барған 20 спортшының 8-і жүлдемен оралды. &nbsp;2008-2009 жылы туған жасөспірімдер арасында 38 келі салмақта Ақәділ Батыржанұлы мен 73 келі салмақта Ермұрат Жанғабыл қарсылас шақ келтірмеген. Ал 42 келі салмақта Ернияз Шөмен ІІ орын алса, Заңғар &nbsp;Сырмағанбет пен 60 келі салмақта Алинұр Сәрсенбай үздік үштікті түйіндеген. Мұнан бөлек 2011-2012 жылы туған жасөспірімдер арасында 35 келі салмақта Бақдәулет Болатбек ІІ орын алып, Нұрбек Сәттар ІІІ орынға тұрақтаған. Сондай-ақ 2013-20114 жылы туған жасөспірімдер арасында 35 келі салмақта Нұрдаулет Садық ІІ орын иеленді.&nbsp;Тәлімгерлік көзге көрінбейтін жұмыс болғанымен, спортшыны жеңіске жетелейтін жаттықтырушы екені белгілі. Білек пен білікті бір арнаға тоғыстырып, балалардың ертеңіне сенім артқан Жайдар Есенов – шәкірттерін шынықтырып, жеңіске жетелеуден жалықпайтын маман.Үйірмедегі 15-ке жуық оқушы ҚР спорт шеберіне үміткер атағын алған. Былтыр жылды жоғары жетістікпен қорытындылаған жас спортшылар биыл да оң нәтижемен бастап отыр. Жаттықтырушының айтуынша, биыл оларды дүбірлі додалар күтіп тұр.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары