<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Сыр өңіріндегі қай салада болса да игі бастама мен оң өзгерістер жетерлік.&nbsp;Әлбетте, оның барлығын жіпке тізгендей айтып беруге болар, бірақ бір атанға жүк болардай осынау жетістіктер жолына қысқаша шолу жасағанды жөн көрдік.<h2 style="margin-left:0cm;">Білім – бақтың жібермейтін қазығы</h2>Елдің бола­шағына барар төте жол, сапалы ұрпақ­тың алтын кілті – білімде. Көзі ашық, көкірегі ояу тұлға­ларды қалып­тастыру – аға ұрпақ­тың мой­нындағы жүк. Осы саладағы&nbsp;жетіс­тік те аз емес. Әрине, ұстаздар мен оқу­шылардың ішінара жетіп жүрген белесі мен биіктері – өз алдына бір төбе. «Білім беруге жағдай жасамаған ел түрмені көптеп салуға мәжбүр болады» деген ойды оқыған едім. Ал өңірде ашылып жатқан мектеп пен жаңарып жатқан білім ошақтарын санауға саусақ жетпейді. Оның барлығы да қара орман халықтың көз алдында өтіп жатыр. Мәселен, қаланың шет бөліктерінің бірі – «Сабалақ» саяжайы тұрғындарының басты мұңы мектеп болатын. Білім алуға ынта-ықыласы мол әрбір шәкірттің санасына сәуле шашатын мықты ұстаздар шоғырланған білім ошағы –&nbsp; 150 орындық №285 мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты&nbsp;есігін айқара ашты.«Бәйтерек» шағын ауданында да №287 жаңа мектеп пайдалануға беріліп, жақын аудандағы №261, 280 мектептердің жүктемесі азайды.&nbsp;Оқушылар заман талабына сай, сапалы білім ошағында оқи бастады. Қызылорда қаласының өзінде 2 жаңа мектеп ашылса, 4 мектепке қосымша ғимарат пайдалануға беріліп, ұрпақтың сапалы білім нәрімен сусындауына барынша жағдай жасалды. Мектеп құрылысы туралы тақырып тіні ағытылса, «Жайлы мектеп» жобасы ойға оралады. Осы ұлттық жоба аясында&nbsp;да тындырымды тірлік бар.&nbsp;Айтпақшы, білім ошағында балаларды тасымалдау үшін жаңа үлгідегі 30 автобус сатылып алынып, ең қажет деген білім ошақтарына үлестірілді. Мұның өзі сан жылдан бері қол жеткізіп отырған басты жетістіктер. Тіпті өткен жылы 102 оқушы республикалық, халықаралық деңгейдегі пәндік олимпиадалар мен ғылыми жобалар байқауының жеңімпазы атанды. Ал ұстаздардың өзі сан алуан жетістікке қол жеткізіп келеді. Жерлесіміз, білікті ұстаз Әсел Пірмағанбетованың республикалық деңгейде «Үздік педагог» атануы Сыр ұстаздарының мерейін үстем, абыройын асқақ етті.<h2 style="margin-left:0cm;">Халық денсаулығы басты назарда</h2>Адамзат үшін қоғамдағы ең қажетті, ең маңызды екі сала болса, оның бірі – білім, екіншісі – медицина. Ұстаз ұлттың жанын емдесе, дәрігер тәнін емдейді. Сыр медицинасы да тың серпін алды.&nbsp;Мемлекет адам капиталын басты байлық санайды. Денсаулық сақтау саласына қолдау аз болмады.&nbsp;Өткен жылы медицина саласына 138, 6 млрд теңге бөлінді. Қызылорда қаласында 36,4 млрд теңгеге бір ауысымда 100 келушіге арналған емханасы және онкологиялық бөлімшесі бар 300 орындық көпбейінді аурухананың құрылысы басталды.&nbsp;Өңірде тапшы мамандарды даярлау ісі де жалғасуда. Өткен жылы жылға арнайы 24 грант бөлінген.&nbsp;575 дәрігер, 738 орта буын қызметкерінің білімін жетілдіруге 88 млн теңге қаралды. Ал денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жабдықтармен қамтамасыз етуге 4,0 млрд теңге қаржы бөлінді. Оған МРТ, УЗИ, рентген, видеогастроскоп, фибробронхоскоп аппараттары алынды. «Қазақстан халқына» қоры республика бойынша 3 облыста бар, құны 1,1 млрд. теңге (1 091,0 млн. теңге) тұратын онкологиялық скрининг жүргізуге арналған жылжымалы медициналық кешенмен қамтамасыз етті. Мұнда компьютерлі томограф, цифрлық рентген, ультрадыбыстық аппарат қаралған. Бұл өз кезегінде шалғай елдімекендердегі облыс тұрғындарының жоғары мамандандырылған медициналық көмекке қолжетімділігін арттыруға, орташа өмір сүру жасын ұлғайтуға мүмкіндік береді.Айта кету керек, бұған дейін облыстық онкология орталығы көпбейінді облыстық ауруханасының емханалық ғимаратында орналасып, көлемінің жеткіліксіздігінен, химиотерапия алатын онкологиялық науқастарға және отадан кейінгі кезеңдерде үлкен қиындық туғызған болатын. Осы орайда, облыстық жұқпалы аурулар ауруханасының модульдік бөлімшесінің ғимаратын материалдық-техникалық жабдықтарымен бірге облыстық онкология орталығына беріліп, қалыпты жұмысын жалғастыруда.&nbsp;Бүгінгі күні жүкті әйелдерге, босанатын, босанған әйелдерге, жаңа туған нәрестелерге және гинекологиялық науқастарға перинаталдық көмек көрсететін жалғыз медициналық ұйым – облыстық перинаталдық орталық. Осыған орай, орталық жүктемесін азайту және тар буынды мамандардың консультациясын шұғыл және дер кезінде ұйымдастыру мақсатында да тиісті жұмыстар атқарылды.Сондай-ақ балаларға арнайы мамандандырылған стационарлы соматикалық, нейрохирургиялық және хирургиялық медициналық көмек көрсететін жалғыз медициналық ұйым – 200 төсек орынға арналған көпбейінді облыстық балалар ауруханасы. Аурухана 200 төсек орынға арналғанымен, 360 төсек болып үстемемен жұмыс жасауда. Аталған аурухана базасында даму бұзылыстары бар 3 жасқа дейінгі балаларға арналған ерте араласу орталығын ашу үшін 124,6 млн теңгеге құрал-жабдықпен «Қазақстан халқына қоры» арқылы қамтамасыз етілді. Өткен жылы «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында 4 (Арал, Қазалы, Шиелі, Жаңақорған) көпбейінді аудандық орталық ауруханаға қосымша құрылыс салу арқылы қайта жаңғырту үшін жобалық-сметалық құжаттамасы әзірленді. 2025 жылы аса қымбат медициналық техника алуға 5 млрд. теңге қаржы бөліну жоспарлануда.&nbsp;Ұлттық жоба аясында өңірде құны 11,0 млрд теңгені құрайтын 27 нысан тізімі енгізілді.<h2 style="margin-left:0cm;">Спорт саңлақтары серпінді дамудағы жолын жалғады</h2>Сырда спорт қарқынды дамуға бет алды. Әсіресе, жекпе-жек бағытындағы жетістіктер қоржыны толайым. Ал қазақ футболының көсегесін көгертемін деп шынашақтай сәтінен арман қуып өсіп келе жатқан өрендердің бар екені қуантады. Әйтсе де, спорт саласында елді бір серпілтіп тастаған ерекше оқиғаның бірі осы футболда болды. Бүгінде ел құрамасы аутсайдерден фаворитке айналды. Еуропа біріншілігінің іріктеу кезеңінде сәтті өнер көрсетіп, Германиядағы кәрі құрлықтың басты аламанының жолдамасын жеңіп алуға мүмкіндік алды. Бұл&nbsp; – басты сенсация. Сондай-ақ қызылордалық «Қайсар» да ел чемпионатында тәп-тәуір нәтиже көрсетті. Бірінші лигадан жаңа шыққан ұжым премьер-лигада көпшілік күтпеген сәттерге ие болды. 17 жылдан кейін Алматыда «Қайратты» 3:0 есебімен жеңіп, қызылордалық жанкүйерлерді қуантқаны ел есінде.<h2 style="margin-left:0cm;">Сыр мәдениеті тұғырда</h2>Мәдениет саласы қашанда ерекше мәнге ие. Бұл салада қыруар тірлік атқарылуда. Аймақ басшысының бастамасымен көпфункционалды 1000 орындық «Өнер» орталығының құрылысы қарқынды жүргізіліп, ашылу салтанаты өтті. Өңірде классикалық өнерді дамыту, көрермендерге концерттерді кәсіби әрі жанды дауыста ұсыну мақсатында облыстық филармонияда кәсіби музыканттардан құралған симфония оркестрі жұмысын бастады.&nbsp;Оркестр құрамына ішекті, үрмелі және ұрмалы аспаптар бойынша 50 кәсіби музыкант қабылданып, музыкалық аспаптармен қамтамасыз етілді. Оркестрдің көркемдік жетекшісі және бас дирижері – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, профессор Мүсілім Әмзе.Аймақ басшысының қолдауымен 13 маман шет елдерде біліктілігін арттырды.&nbsp;Өткен жылы облыстық филармонияның солистері Италия мемлекетінің Анкона қаласындағы Озимо опера академиясында біліктілігін арттырса, театр, филармония және халық шағармашылығы орталығының шығармашылық және техникалық мамандары шеберлік дәріске қатысу үшін Беларусь Республикасының Витебск қаласына іссапармен барды. Аймақ басшысының қолдауымен араға 17 жыл салып, Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрының Алматы қаласында гастрольдік сапары ұйымдастырылды. Шығармашылық сапар аясында театр репертуарындағы 4 үздік қойылым алматылық көрермендерге ұсынылды. Шыңғыс Айтматовтың повесі желісінде «Жәмилә» драмасы, С.Раевтың «Ақ ләйлек» психологиялық драмасының, О.Нұрмахановтың «Көрұғлы» рухнамасының, А.Елгезектің «Болмаған балалық шақ» және бірқатар балалар қойылымдарының премьералары өтті. Мүмкіндігі шектеулі өнерпаздардың шығармашылығын шыңдауға арналған «Арман» инк­лю­зивті театры іске қосылды. Бұ­ған дейін Қы­зылорда қаласы әкімдігі жанында үйірме ретінде жұмыс жасап келген «Жастар театры» өз алдына кәсіби ұжым ретінде қайта құрылды. Отбасылық құндылықтарды нығайту, жас ұрпаққа рухани-адамгершілік тәрбие беру және заманауи қазақ ана­сы­ның бей­несін қалып­тастыруға ба­ғыт­талған «Анаға тағзым» және «Отбасы» орталықтары пайдалануға берілді.Ай­мақ бас­шы­сының қол­дауымен облыстың 85 жыл­ды­ғына орай тарихи деректердің көшірмесін алу мақсатында облыстық архив қызметкерлері Ресей Федерациясы Орынбор біріккен мемлекеттік архивінде зерделеу жұмыстарын жүргізді. Нәти­жесінде ХVІІІ-ХІХ ғасыр­лар­дағы облыс тари­хына қатысты құжаттардың 2000-нан аса парақ көшірмелері алынды. Бұл құжаттар толық зерделеніп, заңнама талаптарына сәйкестелгеннен кейін жалпы жұртшылықтың пайдалануы үшін қолжетімді болады. Ерекше атап өтер жаңалық, биыл Сыр өңірінде бірнеше жылдар бойы жүргізілген археологиялық жұмыстардың нәтижесінде «Шірік Рабат сақ жауынгері», «Сығанақ ханшайымы» реконструкциялары жасалды.&nbsp;Фото: kzvesti.kz

Өңірдегі оң өзгеріс, берекелі бастама

Қорғанбектің қой етімен тұтастай ауданды қамтамасыз етуге қауһары бар. Еттің келісін 1900 теңгеден өткізсе, 1 қойды мал базарда 45-50 мың теңгеден пұлдайды. Елде ет бағасы шарықтаған шақта кәсіпкердің мұндай қолжетімді баға қойғаны көңіл көншітеді&nbsp;Күткеніміз – кәнігі қойшы. Ауыл әкімі «қойшымыз да келе жатыр» деп шаңдатқан көлік бағытына қарап қояды. Ақ джиппен жүйткіп келген ол да уақ малдың бабын білген кәнігі шопан екен.&nbsp;«Қойды өрістен түгел айдап әкелу үлкен жауапкершілік болатын. Қой кезек біз үшін кәдімгідей жұмыс еді. Қазір ойлап отырсам, сонда мал бағу, төрт түліктің қадірін білу деген қасиеттің асыл дәнегі бізге сонау бала күннен бойымызға егіліпті. Мал бағудың қыр-сырын бала кезімізден үйренген екенбіз ғой» деп бастады әңгімесін.&nbsp;Бұл – томаға-тұйық тірлігімен ерекшеленіп, мамыражай ауыл шаруасымен күнелткен қаракеткендік еңбек адамы Қорғанбек Ералиев. Әрине мемлекеттің негізгі күретамыры – ауыл. Қаншалықты қиын кездерді бастан кешсе де ауылдың қайнаған тірлігі өз жалғасын таба береді. Шыны керек, соңғы жылдары ауыл халқы кәсіппен айналысуға машықтанып келеді. Бұрын қолда бар малды түгел сатып, қалаға қарай ағылатын жұрт қазір қорасындағы төрт түлігін көбейтіп, шаруашылық ашуға бет бұруда.&nbsp;Бала кезінен ауылда өсіп, атакәсіптің қыр-сырын жақсы білетін Қорғанбек мал шаруашылығының ішінде қой басын көбейтуге ықыласы ауыпты. Мемлекеттен «Сыбаға» бағдарламасы арқылы 14 пайызбен 37 млн теңге несие алып, кәсібін бастап кетеді. Бір қызығы, сол 14 пайыздың 4 пайызын кәсіпкер өзі төлесе, қалған 10 пайызын мемлекет субсидиялаған. Осылайша ол қаржыға 480 қой сатып алып, «Жанель» шаруа қожалығын құрады. Тірлік бастаудан сескенбеген еңбек адамының шаруасы ширап кетті. Төккен тер зая кеткен жоқ, бүгінде қой саны 1000-ға жуықтаған.<blockquote>– Ақыры мал баққан соң кәсібім өнімді, табысты болса деген мақсат қойдым. «Мал баққанға бітеді» деп қазақ бекер айтпаған. Мал бағу оңай шаруа емес. Бейнетсіз зейнет болмайтыны белгілі. Ыстық-суығына төзсең ғана табысың еселене түседі. Бұрынғыдай емес, қазір ауыл тұрғындары малдың қадірін білді. Мен қойларымды ауылдан 20 шақырымда орналасқан жайылымдық жерде бағамын. Ауыл тұрғындарына да жұмыс беріп отырмын. Қазір шаруашылықта 5-6 ауыл азаматы еңбек етеді, – дейді кәсіпкер.</blockquote>Шаруақор кісінің айтуынша, баққан адамға қойдың пайдасы ұшантеңіз. Сатсаң &nbsp;пұл, сойсаң ас, кисең киім болады. Бірақ ауылда қойды мыңдап бағуға жем-шөптен мәселе бар. Кейіпкеріміз қол қусырып отырмай, жаз келсе, қолдан келгенше мал азығын қамдап алуға машықтанған. Жетпегенін ауыл шаруаларынан сатып алады екен.&nbsp;Жасыратыны жоқ, соңғы жылдары мал азығының да құны шарықтап тұр. Осыдан 3-4 жыл бұрын 400-500 теңгеден пұлданатын 1 пресс жоңышқа бүгінде 1000 теңгеге бірақ шыққан. Сонымен қатар мал баққан шаруаларға мемлекеттен мал азығына бөлінетін субсидияданың да қысқартылғанына 2 жыл болыпты. Мұның малшыларға оңай тимей тұрғаны рас. .&nbsp;Мал баққан ата-бабамыз тұрмыс-тіршілігінде әсіресе қойдың терісі мен жүнін көбірек пайдаланып, киім қылып, төсеніш қылып, баспанасын сонымен жауып, барлық керегіне жарата білген. Бүгінде сол жүн мен тері қадірсіз қоқымға айналып, қай жер болса сол жерде құрттап, шіріп, керексіз үйінді болып жатыр. Шаруа адамының айтуынша, бұл бағытта жасалып жатқан жұмыстар жоқтың қасы, тіпті аймағымызда қой жүнін іске жарататын өндіріс ошағы жоқ. Мәселен, жылына 2 рет мал қырқатын кәсіпкер, қой жүні мен терісін өртейді, басқа амалы да жоқ.Иә, ауылдағы халық осы мал үшін отыр емес пе? Мал өсіріп, күн көріп жатыр. Әрине мынадай қымбатшылық заманда мал баққан оңай шаруа емес. Олардың жем-шөбінің өзі қыруар ақша. Алайда бұл кәсіпті мықтап қолға алған Қорғанбек аға бұлай ойламайды. Ол «келешекте кәсібімді кеңейту – басты жоспарым» дейді. Мемлекеттен қаржылай қолдау болса, ауыл маңынан мал бордақылайтын кешен ашу ойында бар.<blockquote>– Еңбек етемін деген адамға қашанда жұмыс табылады. Мал күтіміне баса мән берілсе, мол өнім алуға болатынын айтып келеміз. Шаруалардың өндірген өнімдерін өткізуде, мал азығын дайындауда, материалдық-техникалық жабдықталуда, мал басы өнімділігін жетілдіруде мемлекет әрқашан қаржылай көмек беруге дайын. Оның бір дәлелі, қазір қаладан ауылға көшкен тұрғындар саны артты. Қаракеткенде мал шаруашылығының қарқынды дамуы ауылда жаңа жұмыс орындарын ашуға, ауыл тұрғындарының әл-ауқатының артуына, қалаға көші-қон легінің тежелуіне айтарлықтай оң ықпал етеді, – дейді ауыл әкімі Әділ Тоқтаров.</blockquote>«Адам еңбегімен бағалы» деген рас екен. Қой баққан Қорғанбек Ералиевтың мақсаты – айқын, межесі – биік. Оған біз осы сапарымызда көз жеткіздік.

Жалағаштық еңбек адамының 1000 қойы бар 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қармақшы аудандық Шәмшат Төлепова атындағы мәдениет үйінде аудандық ардагерлер Кеңесінің кезекті ІІ пленумы өтті. Іс-шараға Қармақшы ауданының әкімі Жандос Еркінбек, аудандық мәслихат төрағасы Әділ Қошалақов, облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаев, облыстық ардагерлер кеңесінің алқа мүшесі, Қармақшы ауданының Құрметті азаматы Шәкизат Төребаев, Қазақстан Республикасы Журналистер одағының мүшесі Жүзбай Ибрагимұлы және аудандық бастауыш ардагерлер ұйымдарының төрағалары, мекеме басшылары қатысты.Пленумда аудан басшысы қасиетті Рамазан айы мен Наурыз мерекесімен құттықтап, өткен жылдың жетістіктері мен алдағы міндеттерді атап өтті.<blockquote>– &nbsp;Үлкенді сыйлау, оларға құрмет көрсету – ата-бабадан келе жатқан салтымыз. Сіздердің ауданның өсіп-өркендеуіне қосқан үлестеріңіз бен еңбектеріңіз ерен. Өмірлік тәжірибелеріңіз бен ақыл-кеңестеріңіз ел экономикасының дамуына өлшеусіз үлес қосуда. Біз соңғы жылдары аға буынның еселі еңбек жолы мен ғибратты ғұмырын жастарға үлгі етіп, лайықты құрмет көрсетуді жақсы дәстүрге айналдырдық. Бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табады. Қай кезде де өткеннен өнеге алып, бүгінмен өмір сүріп, келешекке қызмет етуді парыз санаймыз. Жыл сайын ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық жағдайы өркендеп, өсіп келеді. Былтыр ауданда біршама ауқымды жұмыстар атқарылса, биыл да қолға алған міндеттер жалғасын табатын болады. Елдің ұйытқысы болып отырған сіздердің орындарыңыз біз үшін маңызды. Ардагерлер – халықтың үні, биліктің кеңесшісі, қоғамда туындаған түйткілді мәселелердің сарапшысы. Сіздер мемлекеттік бастамаларға қолдау білдіріп, саяси реформалардың жүзеге асуына атсалысады деп сенемін, – деді аудан әкімі Жандос Еркінбек.</blockquote>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Ардагерлер ұйымы – Үкімет пен халықтың арасын байланыстыратын звенолардың бірі» деп айтқан-ды. Осы тұста аға буын өкілдері Президенттің бастамаларына қолдау білдіріп, халық бірлігін, қоғам тұтастығын түсіндіру мен насихаттау жұмыстарына белсене араласып жүр. Түйіткілді мәселелерді шешуде зор үлес қосып отырған ардагерлер ұйымының азаматтық қоғам секторында алатын орны ерекше.Дәстүрлі түрде жыл басында өткен жылды қорытындылап, ардагерлер ұйымының жұмысын одан әрі жандандыру бағытында жаңа міндеттер қойылған. Жиында аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков ұйымның өткен жылы атқарған жұмысына баяндама жасады.&nbsp; Ардагерлер ұйымы өзге өңірлердегідей аудан халқының, мәдени-тұрмысын жақсарту мен түрлі әлеуметтік топтардың әлеуетін көтеруде көптеген игі іс атқарып келеді.<blockquote>– Президентіміз Қасым-Жомарт Тоқаевтың жыл сайынғы Жолдаулары мен қабылданған мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруда жасап жатқан жұмысынан елдегі экономикалық және саяси жүйенің жаңа арнаға бет бұрғанын сезініп отырмыз. Аудандық ардагерлер кеңесі былтыр елеулі жұмыстарды атқарды. Бала біздің болашағымыз дейтін болсақ аудандық білім бөлімімен тығыз жұмыс жасадық. Өткен жылы 17 рет мектептерде іс-шараларға қатыстық. Мамандық таңдау, жас өспірімдердің арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу, ата-аналар жиналысына қатысып, ақыл-кеңесімізді айттық. Ардагерлеріміз полиция қызметкерлері, ұстаздармен бірге кезекшілікке шығып, құқықбұзушылықтың алдын алуға өз үлестерін қосты. Осы жылы аудандық білім бөлімен меморандумға отырып, бұл жұмыстар біздің негізгі бағытымыздың бірі болады. Бүгінгі күннің ардагерлері кемел келешегіне сенген, баянды болашақ жолында осы жаңа толқынмен бірге болатын, қоғамда орын алып жататын түрлі кертартпалық пен кемшіліктерге бей-жай қарамай дұрыс жол сілтеп отыратын, жандармыз деп ойлаймын, – деді аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы.</blockquote>Мұнан соң ауданның зиялы ардагерлері Қаршыға Есдәулетов, Әмидулла Нағыметұлы, Дәмелі Жалғасбаева, Жарылқасын Ноғайұлы, Жұпаркүл Рысқұлбекқызы баяндаманы талқылау бойынша сөз сөйлеп, пікірлерін білдірді.&nbsp;Жиын соңында өңірдегі ардагерлер қозғалысының жұмысын ілгерілетуде, ауданның әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуына үлес қосып жүрген бірқатар ардагер облыстық және аудан әкімінің Алғыс хатымен марапатталды.

Қармақшылық ардагерлер келелі кездесу өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Әрбір жас – келешек кепілі. Тарих қойнауындағы құндылықты, тәуелсіздік пен бейбіт өмірді дәріптеу ұлт жанашырларының міндеті. Сондықтан болар, жерлесіміз Асылжан Абдуллаев «Тарихнама» атты медиа-жобасын жүзеге асырып, медиа саласы арқылы тарихты насихаттауды көздеуде. Жуырда «Kyzylorda Hub» технопаркінің резидентімен жолығып, жобаға қатысты сауалдарға жауап алған едік.– Асылжан, «Тарихнама» жобасының басты мақсаты не? Жоба Сыр жастарына қандай әсер қалдырды?<blockquote>– Қазіргі таңда медиа саласы танымал. Ал үгіт-насихатты аталған бағытта жүргізу тиімді екені түсінікті. Біз де толыққанды ойластырып, «Тарихнама» медиа алаң болады деп шештік. Сондықтан ол әлеуметтік желідегі платформаларда жүргізілді.Жастар тағылымға толы бірнеше томдық кітап, документалды фильм, жәдігерлерге толы музейді аралауға уақыт таппайды. Себебі қарбалас. Алайда Instagram, Telegram, TikTok секілді платформалар атағын жоғалтпақ емес. «Тарихнаманы» да осы әлеуметтік желілерді пайдалану арқылы жүзеге асырып, көптеген жастың қазақ тарихына қызығушылығын оята алдым. Оған дәлел, 1 жылда TikTok желісіндегі аккаунттағы контентті 50 млн-ға жуық көрермен тамашалады. Тарихқа қатысты құнды деректі қарауға ұмтылыс артып, 163 мың жазылушы жиналды.Қызығы, жоба тек Қазақстан емес, Орталық Азия, Еуропа және Батыс Еуропа мемлекеттерін қызықтыра алды. Сонымен қатар Түркия мемлекетінен бірлесіп жұмыс істеуге ұсыныс түсуде. Алдағы уақытта халықаралық деңгейде бейнеконтент жасау ойда бар. Бұл – жоба жеткен бірегей жетістік. Әрбір азамат тарихты білуге міндетті. Сол міндетімді мүдірмей атқарудамын деген үміттемін.</blockquote>– TikTok әлеуметтік желісі арқылы 15 секундтық бейнеролик тарих туралы ақпарат бере алады деген ойды алға тартасыз. Аз ғана уақытты қамтитын «тез білім» көзі есте қалатынына қандай кепілдік бар?<blockquote>– Жоба ұтымды болу үшін зерттеу жұмысын жүргізіп отырдым. Яғни, «қандай мәлімет қызық, оны қалай ұсынуға болады?» және «қандай әлеуметтік желі ұтымды?» деп, сауалдарға жауап іздедім. Жүйелі нәтижеге жету үшін ғалымдар пікірін саралау да тиімді.Жалпы, ғалымдар қысқа ақпарат есте тез сақталады деген тоқтамға келген. Сонымен қатар, адамның жады сөзге қарағанда суреттегі ақпаратты жылдам есте сақтауға бейім. Сол себепті TikTok желісінде кез келген тарихи мәліметті арнайы оқиғаға қатысты суретпен тоғыстырып, қысқаша ақпарат беремін. Жобаның басты мақсаты да сапалы түрде аз уақытты қамтитын ақпарат көзін ұсыну екенін ескерсек, дұрыс жолдамыз деп ойлаймын. Тәжірибе мен кеңес алға жетелейді.</blockquote>– Тарихи деректерді қайдан аласыз? Дереккөз ретінде қай ғалымның еңбегін жиі пайдаландыңыз?<blockquote>–&nbsp;«Тарихнама» жобасының жоспарын құру барысында әртүрлі ізденіске бардым. Дәстүрлі білім көзімен қатар заманауи ресурстарды да пайдалануға мүмкіндік туды. Яғни тарихи-ғылыми сайттарды қарап, электронды дереккөздерге түбегейлі зерттеу жұмысын жүргіздім. Сонымен қатар мектептен алған жүйелі білім пайдаға асты.</blockquote>– Алдағы уақытта да платформалы жобаларды жүзеге асыру жоспарда бар ма?<blockquote>– Қазіргі таңда жасанды интеллект – әлем назар аударып отырған интеллектуалды ғылым. Көптеген жоба осы бағытта жұмыс істейді. «Тарихнама» жобасы стартап-экосистемада алдыңғы қатарда. Бірақ алдағы уақытта жасанды интеллект саласына бар күш-жігерімді салуды жоспарлаудамын. Астаналық достармен бірге Қызылордадағы алғашқы 2 жасанды интеллект жобасын іске асыруды қолға алдық. Ал «Тарихнама» жобасы белсенді түрде жұмысын жалғастырады .</blockquote>– Сұхбатыңызға рақмет!&nbsp;

Қызылордалық ІТ маманның жобасы Еуропа мемлекеттерін қызықтырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Наурызнама онкүндігі - төл мерекемізді тойлаудың жаңа дәстүрлерін қалыптастыруға, ең жақсы адами қасиеттерді – ашықтықты, шынайылықты, жауаптылықты, қайырымдылықты ашуға бағытталған. Ұлттық киімге арналған бүгінгі күн Қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің №60 мекемесіндегі әр қызметкер үшін ұлттық дизайнның көркемдігі мен қайталанбас өрнегіне тамсанып, бай мұраны зерттеп, одан шабыт алатын күн. Ғасырлар бойы қазақтың ұлттық киімі қарапайымдылығымен және ұтымдылығымен ерекшеленіп келді. Тіпті, заманауи сән талғамы да оның маңызын кеміте алмақ емес. Қазіргі заманғы ұлттық киім ұлттық мінез бен ұлт бірлігін айшықтай отырып, ел мәдениеті мен тарихының ажырамас бөлігіне айналды. &nbsp;Атаулы күн бұл салада жаңашыл көзқарас пен шығармашылық тұрғыда дәстүр мен стильді ұштастыруға ынталандыратын “Ұлттық киім” күнін ұйымдастыруға себеп болды. Мұндай іс-шара ұлттық мәдениетті сақтауға және насихаттауға үлес қосып, сонымен қатар халық мұрасының маңыздылығын еске түсіріп, бірлігімізді арттыра түседі. Бұл күнді мекеме қызметкерлері өз мәдениеті мен ұлттық бірегейлігі үшін мақтануға, озық дәстүрлерімізді қазіргі заманға жалғауға арнады.

Наурызнама: Ұлттық киім – халықтың мәдени мұрасы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;ХХІ ғасыр – жаңа заман жетістіктерінің жемісін көретін кезең.&nbsp;Ғылым мен білім, медицина, сондай-ақ технология саласының қарыштаған уақыт десек болады. Роботтар мен жасанды интеллект күші тұрмыстағы көп қиындықты жеңілдетті. Ұялы телефон, кір машинасы, шаңсорғыш, тіпті тоңазытқыш пен үтіктің өзі жеткен жетістіктің бір парасы. Қазір білім беру саласында бұл ғылымға аса қызығушылық білдіретін – мектеп оқушылары мен студенттер. Олардың еңбегі назардан тыс емес және әрбір туынды бағалы. Темірге жан бітіріп, балаларды ғылымға бейімдеушілер арасында Аян Жақсыбайұлы бар.<h2 style="margin-left:0cm;">Робот жұмысты жеңілдетеді</h2>Те­хно­логиялық жаңалықтардың оң жағы, кері әсері де барын білеміз. Алайда адамның жұмысын жеңілдету үшін жасалған бұл процесстер көз қуантарлық болғанымен, еңбекке деген құлшыныстың әлсіреуіне әсер ететіні рас.&nbsp; Себебі технологиялық жетістіктер жұмысты жеңілдеткенмен, адамдар табыс көзінен айырылу қауіпіне мән береді. Бұл – орынды реакция. Бірақ&nbsp; ғылым адамзаттың жақсы өмір сүруі үшін зерттеу жұмыстарын жүргізіп, ғаламдық прогресстердің өркендеуі үшін қызмет етеді. Тағы да айта кететін жайт, технологияны жастайынан меңгерген бала логикалық тұрғыдан қабілетті, озық ойлы болып қалыптасады. Ғылым дамыған сайын адамдар тұрмыстық қажеттіліктерге қарағанда, тұлғалық қызығушылықтарымен айналысып, қоршаған ортаның&nbsp; игілігіне жарайтын дүниелерді жасап шығаруға ден қоймақ.<h2 style="margin-left:0cm;">Робототехниканы мектепте&nbsp;оқыту керек</h2>Себебі жаңа технология бағытына аса назар аударып, осы бағытта іздену маңызды. Егер дамыған, азуы алты қарыс мемлекеттермен терезе теңестіргіміз келсе, осы бастан балалардың ғылымды игеруіне жағдай жасау қажет. Білім саласына бұл пәннің келуі мені қуантады. Өйткені қазіргі Z заманының ұрпақтары робот жасау, компьютерлік, гаджеттік ақпараттарды тез қабылдайды. Сондықтан бұл тақырып балалардың қызығушылығын оятып, білімін ары қарай жетілдіруге көмектеседі. Бірақ алдымен осы саланы меңгерген мамандар санын арттырып, педагогтардың біліктілігін жетілдіру маңызды. Қажет болған жағдайда тәжірибе алмасуға сырт елдердің озық технологиялық базасының қалай құрастырылатынын, қалай қарыштап дамитынын көзбен көрген артық емес.<h2 style="margin-left:0cm;">Адам жасаған дүние&nbsp;адамға қарсы шықпайды</h2>Саланы жетік меңгермейінше қауіпті болатыны рас.&nbsp;Алайда тетігін білмей, теріс пікірде болмау керек. Американдық фантаст жазушы роботтардың адамдарға зияны тимейді деген идеяны алға тартқан. Адам қолымен жасалған дүние адамның өзіне қарсы шығуы мүмкін емес деп есептейді. Расымен адам ақылмен роботтарды пайдаға жаратса, технологиялар тек үздік нәтижелер көрсетеді. Жаратылыстану бағытындағы пәндерді қауіпсіздік ережелерін сақтай отыра меңгеру маңызды, сол себепті әр процесті жіті бақылауда ұстап, нұсқаулықтардың көмегімен жүргізген абзал.<h2 style="margin-left:0cm;">Елде мықты мамандар қалыптасса…</h2>Сыр дарындары&nbsp; республикалық, облыстық, қалалық дәрежеде жетістіктерге жетіп жүр. Мұғалімнің шеберлігі оқушының жетістігімен бағаланады демекші, әрбір шәкірттің биігі шыңдалуға шабыт береді. Осы орайда ізбасар бүлдіршіндердің жеткен жетістігін атап өтсем. 2019 жылы Арман Сүгірәлі&nbsp; М.Х.Дулати атындағы Тараз Мемлекеттік университетінің “Үздік ғылыми жоба – 2019” байқауынан жүлделі І орын иеленіп, тегін білім грантын жеңіп алды. «Ұлы өнертапқыштыққа алғашқы қадам» инновациялық идеялардың республикалық байқауының қалалық кезеңінен Нұрсұлтан Жақсыбай ІІ орын иеленді. «Білім – Ғылым – Инновация» атты инновациялық идеялар мен ғылыми жобалар байқауынан Бердібек Мереев ІІ орын иеленсе, «Ғаламдық беталыстар және ақпараттық технологиялар саласындағы жаңа мүмкіндіктер» атты облыстық ғылыми жобалар байқауынан Ерхан Тастыбай мен Нұржан Омаров робототехника бағыты бойынша жүлделі І орынды қанжығасына байлады.Қазір өзім Қорқыт Ата университетінің магистранты атанып, “Академиялық ұтқырлық” (Erasmus) бағдарламасы бойынша Польшада білімімді толықтырудамын. Алған білім ел кәдесіне жарайды деп сенемін, иннова­циялық жоба­ларды ілгерілетуге өз үлесімді қоссам деймін. Себебі заман­дастардың әлемдік&nbsp; аренада дарынын паш еткенін көру бөлек сезім. Ғылыми жоба, пәндік олимпиада, кәсіби байқаулардан жүлделі орындарды қанжығалап жүрміз, алайда бұл тек бастамасы деп білемін. Елде мықтылар қалыптастыру керек.

Қызылордалық мұғалім Польшада білім алуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ақиқат пен шындықтың аражігін ажыратып, өзекті мәселелердің басын ашумен қатар, олардың шешімін табуда дебат маңызды рөл атқарады. Толеранттылық, әдеп пен логикалық шеберлік, қырағылық іспеттес адам бойындағы асыл қасиеттердің қалыптасуына үлес қосатын жарыссөздің басқа да берер мүмкіндігі көп. Зияткерлік ойлау қабілетті арттырып, жағдайды сыни көзқараспен талдауды үйретеді. Елімізде 4 мыңнан астам дебат клубтары ашылып, бұл қозғалыс күшейді.<blockquote>«Дебат – пікірсайыс ордасы. Әрбір білім беру мекемелерінде, колледждер мен ЖОО-да дебат клубтары белсенді жұмыс істейді. Әлемдік деңгейден қалыс қалмаған. Қазақстандағы дебат тек қазақ тілінде ғана емес, орыс және ағылшын тілінде де өтіп жүр. Бұл дебат ойындарының халықаралық дәрежеде бақ таластыруға дайын екенін дәлелдейді. Мысалы, Қызылордадағы «Ақиқат» дебат клубы 2014 жылы құрылып, 10 жыл үздіксіз дебат саласын жандандыруға үлес қосып келеді. Өткен жылы Қазақстанның түкпір-түкпірінен 18 университет қатысқан республикалық турнир өтті. Аймақтағы мектептерде филиал ашты. Жасөпірімдерді дебатқа үйретуге арналған тәрбие сағаттарын өткізуде белсенділік танытты. Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің қолдауымен көптеген жарыстар мен байқауларда бой көрсетіп жүрміз. Атап айтсақ, Түркістан облысында өткен дебат турнирінде жүлделі I орын, Тараз қаласында өткен турнирде де көш басынан көрініп, I жүлделі орынды қанжығалаған едік. Сондай-ақ оқушылар Жамбыл облысында өткен байқаудан III орын, Атырау қаласында өткен «Atyrau cup» республикалық турнирінің жартылай финалында британдық форматта өнер көрсетті. Қазір ауданаралық балаларды дебат клубтарына бейімдеу қолға алынуда. Алдағы уақытта үздік дебатшы-оқушылардың санын көбейтіп, шешен сөздің шыңына шығар ұрпақ қалыптастыруға үлес қоссақ дейміз», – дейді облыстық «Ақиқат» пікірсайыс клубының төрағасы Айжан Орынбасар.</blockquote>Шынында, дебат – мүмкіндіктер бастамасы. Шығармашыл бағытқа бейім оқушылардың шыңдалуына айрықша үлес қосатын шеберлік білім беру саласындағы қолданыста.<blockquote>«Мектептегі оқушылардың дамуына мүмкіндік жасау үшін олардың қабілетін түрлі тәсіл қолдана отырып, ашуға тырысамыз. Осы тұста дебат клубының берер пайдасы зор. Ең әуелі, дебат оқушыларға орта қалып-тастыруға көмектеседі. Білімге, жан-жақты, көшбасшылыққа құштар оқушылармен достық алаң құрайды. Ойын көптеген тақырыпты қамтиды. Екі жақты пікірге сыни ой білдіре отыра, түйткілді шешуге қабілетті болып машықтанатыны сөзсіз. Дебаттың тағы бір септігі қоғамдық ортамен коммуникацияға түскенде тиеді. ЖОО-ға, жұмысқа тұрғанда, арнайы ұйымдарға қабылданған сәтте өзінің мықты тұсын көрсете алатын тұлға болып қалыптасады», – деген пікірімен бөлісті Абылай хан атындағы №140 қазақ орта мектебі директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Бақытжан Сапарғалиұлы.</blockquote>ЖОО-ның білім беру әдістемесінде дебатқа айрықша мән беріліп жүр. Себебі пікірталас студенттерді бәсекеге құштар, ізденімпаз етеді. Нақты тұжырым жасай білетін, тіл мәдениетін игерген болашақ маман келешектің кепілі бола алады.<blockquote>«Дебат клубына 1 курстан бастап барамын. Ораторлық қабілетімді оңтайлы қолдануға, бойымдағы қасиетімді ашуға бірден-бір себеп болған – дебат ұйымы. Бұл таңдаулылардың ойыны, себебі терең ой, ұшқыр логика, төзімділік іспеттес ұғымдар көптің бойынан табыла бермейді. Оған қатысқалы қоғамда орын алған әрбір жағдайға тұлға ретінде пікір қалыптастыруға бейімделесің. Талдау жасап, ақ пен қараның арасындағы айырмашылықты аңғарасың. Жинаған білім қоры мен біліктілікті дұрыс пайдалануға айрықша септігін тигізеді. Мен бұл жақтан жақын дос, ақыл мен парасат ұғымдарын ұштастырған орта таптым», – дейді студент Мағжан Бекхожаев.</blockquote>Дебат – пікір таластыра, сөз жарыстыра отырып, сөз мәдениетін қалыптастыратын шешендік өнер. Жүйелі ой мен алтын қағидалар алаңы. Өмірдің әр шағында дебаттан аларымыз көп. Көңілсіз ортаны қызыққа толы ететін, кейде ой салатын, табандылыққа жаттықтыратын бұл қозғалыс дами береді. &nbsp;

Қызылордадағы «Ақиқат» дебат клубына 10 жыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда қаласындағы Зияткерлік мектепте ата-әжелер арасында «Баталы сөз – балаға азық» бата беру байқауы өтті.Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесі қарсаңында бастау алған шараның шымылдығын Абай ауылынан келген «Ақ ниетті» әжелер ансамблі ашты. Ақ жаулықтылар ұмыт болған салт-дәстүрлерді жаңғыртып, халық әндерін насихаттап келеді. Биыл 10 жылдығын атап өткелі отырған шығармашылық топ NIS сахнасында қазақ әуендерін шырқап, көрермендердің ыстық ықыласына бөленді.Бата беру байқауында 16 қария ата-бабаларымыздан қалған бай мұра – ақ баталарын ұсынды. Асыл сөздің құдіреті барлық көрермендерді орнынан тұрғызды. Оқушылар ақсақалдар мен ақжаулықты әжелердің жүректерінен шыққан әр сөзін ықыласпен тыңдап, қабыл алды.<blockquote>«Бата – тәрбиелік мәні зор, қазақ халқының асыл қазынасы. Оның адам санасына әсер ететін үлкен күші бар. Бата алған халық жақсылыққа сеніп, ырыс-ынтымақ, бақ-береке болады деп ырымдайды», – дейді Құдайберген Мұхамедияров.</blockquote>9-сынып оқушысы Ақтілек Қосановтың атасы Оразбай Қосанов ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан салт-дәстүрді ерекше құрметтейді және бүгінгі байқауда өзінің шығарған бата тілектер мен өсиеттер жинағын мектеп кітапханасына тарту етті.<blockquote>«Бата халқымыздың өшпес мұрасы, ұлттық қазынамыз. Сондықтан мұны кейінгі буынның санасына сіңіріп, жетесіне жеткізіп, көкірегіне құйып, жүрегіне ұялату біз сияқты үлкендердің парызы», – дейді қария.</blockquote>Жас ұрпақты иманды, мейірімді, зерделі, арлы болып өсуіне баулу мақсатында еткізілген додада қариялар әртүрлі тақырыптарда баталарын беріп, ұлағатты сөздерін кішіге арнады. Барлығын да бөліп жармай әртүрлі номинацияларға лайықты деп танылып, Әкелер кеңесінің арнайы сыйлығы табысталды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/431475519_3578073349189240_6677767353178232666_n_77c464425c.jpg" alt="431475519_3578073349189240_6677767353178232666_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/431498941_3578074205855821_5168638368684841549_n_e06aebd220.jpg" alt="431498941_3578074205855821_5168638368684841549_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/431551859_3578072785855963_1734199839650912098_n_0a5783d9b2.jpg" alt="431551859_3578072785855963_1734199839650912098_n.jpg">

Зияткерлік мектепте «Баталы сөз – балаға азық» бата беру байқауы өтті

&nbsp; Ұлттық стиль ұлттық мінез пен ұлт бірлігін айшықтай отырып, ел мәдениеті мен тарихының ажырамас бөлігіне айналды.Бұл күн ұлттық киімге арналады. Сан ғасырлар бойы қазақтың ұлттық киімі қарапайымдылығымен және ұтымдылығымен ерекшеленеді, деп хабарлайды<a href="https://sn.kz/sn-akparat-agyny/110956-bugin-ulttyk-kiim-kuni">&nbsp;Skifnews.кz&nbsp;</a>ақпарат порталы.Ұлттық киім үлгісінде пайдаланылатын былғары, жүн, киіз, мата сияқты табиғи материалдар, асыл тастар мен металдар адамға жылулық пен жайлылық сыйлаумен қатар, киім иесінің атақ-дәрежесін, байлығын көрсететін.Қазіргі модернизация дәуірінде ұлттық киім өз мәнін жоймай, бұрынғы дәстүрлер мен заманауи үрдістерді үйлестіре отырып, жаңа интерпретацияға ие болды.Ұлттық стиль ұлттық мінез пен ұлт бірлігін айшықтай отырып, ел мәдениеті мен тарихының ажырамас бөлігіне айналды. Ұлттық киім күні – киім үлгісі арқылы әр адамға өз даралығын білдіруге, сонымен қатар Қазақстанның бірлігі мен мәдени әралуандығын танытуға мүмкіндік береді.Бұл айтулы күні біз әрбір қазақстандықты өз мәдениеті мен ұлттық бірегейлігін мақтан тұтуға, ата-бабаларымызға құрмет көрсетуге және озық дәстүрлерімізді қазіргі заманға жалғауға шақырамыз. Фото: Нұрболат Нұржаубай

Бүгін – Ұлттық киім күні

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Наурыз мерекесін тойлаудың жаңа форматына сәйкес, «Наурызнаманың» онкүндігі аясында 17 наурыз – Шаңырақ күні болып бекітілген болатын. Бұл күн жарасымды жанұялардың береке-бірлігін &nbsp;насихаттау арқылы отбасы құндылықтарын кең көлемде дәріптеуде &nbsp;айрықша маңызға ие болды. Қазақы қаймағы бұзылмаған Сыр өңірінде «Шаңырақ күні» аясында 30-дан астам мерекелік іс-шара ұйымдастырылып, қала және барлық аудандарда ерекше тойланды. Әсіресе, жарасымды жанұялар арасында оның ішінде, 50 жыл отасқандар арасында «Алтын шаңырақ», ал 25 жыл отасқан отбасылар арасында «Күміс кереге» атты ауқымды байқаулар өткізілді. Сондай-ақ, «Ұлттық мереке – ұрпаққа өнеге» тақырыбында облыстық және аудандық «Мерейлі отбасы» байқауының жеңімпаз отбасылары жаңадан шаңырақ көтерген жас жұбайлардың неке қию салтанатына қатысып, &nbsp;өздерінің ізгі тілегі мен ақ батасын берді. Бұдан бөлек, атаулы күнге орай, облыс орталығындағы «Отбасы орталығы» мен «Анаға тағзым» орталығында «Ашық есік» күндері өтті. Сонымен қатар, Отбасы орталығында «Жарасымды жанұя» отбасылық танымдық шара ұйымдастырыл. Ал жаңа туған сәбилердің ата-аналарына «Наурызбазарлық» естелік сыйлықтар берілді. Барлық аудандарда Шаңырақ күніне орай отбасы құндылығын насихаттауға арналған танымдық іс-шаралар ұйымдастырылып, салт-дәстүр рәсімдері өтті. Фото: Қызылорда облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Шаңырақ күніне орай Қызылордада 30-дан астам мерекелік іс-шара өтті  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адамзат ғаламшарды өзіне тиесілі қылып алғаны ақиқат. Біз анау да, мынау да менікі деп иемденудеміз. Ғимараттарды бірінен-бірі ұзын қылып өріп жатырмыз. Табиғаттың бергеніне немқұрайды қарап, тауысып жатқанымыз рас. Бірақ мұның бәрінен айырылып қалуымыз мүмкін екенін ұмытқан сыңайлымыз. Айырылған былай тұрсын, соның әсерінен өзіміз де жоқ болып кетуіміз ықтимал. Бүгінгі күні ғаламдық жылыну – өткір мәселе. Алайда халықтың оған бас қатырар ойы жоқ. Тек экологтарды ғана толғандырып отыр. Ғаламдық жылыну ғаламдық аштыққа әкелуі мүмкін. Міне, осы мәселе жайында сөз қозғап, қаншалықты салмақты тақырып екенін тарқатайық.Климаттың өзгеруі барлық аймақта байқалуда. Бұған адамдардың тікелей қатысы бар. Жаһандық жылынудың негізгі себебі – адамдардың күнделікті тіршілік барысындағы іс-әрекеті һәм қажеттілігі. Қазірдің өзінде ғаламшардың барлығына дерлік экстремалды ауа райы оқиғаларына әкеліп соғуда. Ғалымдардың айтуынша, Жердің бүкіл климаттық жүйесі өзгеруде және бұл өзгерістер атмосфераның, мұхиттардың, мұз қабаттарының және Жердің бетіне де өз әсерін беруде. Бұл өзгерістер бұрын-соңды болмаған деп айтады. Тіпті бұны алдағы ғасырларда немесе мыңжылдықта қалпына келтіру мүмкін емес екен. Саналы ғұмырының жарты ғасырдан астам уақытын Арал теңізінің тағдырына арнаған эколог-жазушы Сайлаубай Жұбатырұлы да ғаламдық жылыну деген құбылыс бұрын&nbsp; болмаған деген пікірін білдірді.«Ғаламдық жылыну планетаның тарихында бұрын болмаған деп жатады. Дегенмен, бүгінгі күні қауіпті болып тұрған дүние. Жалпы, Жер шарында талай бұзылулар, апаттар болған. Оның түрліше себептері де бар. Ешқандай зауыттар салынбай тұрған кезде де жанартаулар атқыла­ған. Аномальды табиғаттың құбы­лыс­тары да болған. Соның ішінде қызық мәлімет бар. Жер бетінде 66 миллион жыл бұрын динозаврлар өмір сүрген. Ұлы сөзде ұят жоқ. Ол жануарлар қорек­теніп, іштерінен жел шыққан сәтте бүкіл ауа райын өзгертетін қабілеті болған. Олардың эффектісі Жер бетіне апат әкелген. Тіпті өздерінің апаттарынан өздері опат болған деген жорамал да бар. Әрине, фантастикалық&nbsp; жорамал»&nbsp; деп&nbsp; тоқталды.Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық ауыр өнеркәсіпке, қару­лануға бет бұрды. «Жаққаның – көмір, мінгенің – темір» болған заман келді. Осы темір тұлпарды тізгін­дейтіндер де табиғатқа кері әсерін беру­де. Климаттың өзгеруі біздің заманымыздың ең ауыр дағдарысы болып отыр. Және біз ойлағаннан да жылдам болу­да. Соған&nbsp; қарамастан,&nbsp; осы&nbsp; жаһандық&nbsp; қауіп-қатер&nbsp; алдында адамзат дәрменсіз емес екен. Бұл жайында БҰҰ бас хатшысы Антониу Гутерриш «климаттың өзгеруіне байланысты төтенше жағдай – біз жеңіліп&nbsp; жатқан&nbsp; «соғыс», бірақ біз бұдан жеңіп шыға аламыз» деп айтты. Көмірді, мұнайды және газды өндіру нәтижесінде жыл сайын атмосфераға миллиардтаған тонна көмірқышқыл газы шығары­лады. БҰҰ мәліметінше, метеорологиялық бақылаулардың барлық кезеңінен қазір жылы болып тұр. Полярлық және таулы аймақтардағы мұздықтар мен мұз қабаттары қазірдің өзінде тез еріп, теңіз деңгейі­нің көтерілуіне себеп болды. Бес миллионнан астам халқы бар қалалардың үштен екісіне жуығы теңіз деңгейінің көтерілу қаупі бар аймақтарда орналасқан және әлем халқының 40 па­йызға жуығы жағалаудан 100 шақырымнан аз жерде тұрады. Ешқандай шара қолданылмаса, Нью-Йорк, Шанхай, Абу-Даби, Осака, Рио­-де-Жанейро және басқа да қалалар су астында қалып, миллиондаған адамның&nbsp; қоныс&nbsp; аударуына&nbsp; әкеледі.<blockquote>– Біз өте терең континенттің түкпірінде, мұхиттармен шектес­пей­тін жерде өмір сүреміз. Десе де, өзен-сулардың тартылуы, Аралдың кебуі, қуаңшылық, жерлердің қурауы деген мәселелер бар. Ал, мұхиттардың жанында орналасқан елдердің қайғысы бізден де зор. Әлемдік мұздықтар еріп жатыр. Антрактиданы айтпағанда, Гренландияның мұзы еріп, жұқарып, жағдайы мәз емес. Бұл аралдыңтұрғындары&nbsp; жағдайды күнделікті көзбен көріп жүр. Аралдың жоғалып кету қаупі төнгені рас. Міне, жылыну­дың алдын аламыз деп бүкіл көмір­сутектен бас тарту, көмірмен жұмыс істейтін электр станция­ларын жабу, бензин мен газ өндірістерін тоқтатуды Батыс&nbsp; Еурапа қолға алып, үлкен қозғалыс жасауда. Бірақ тағы да мынадай парадокс бар. Олар электро-мобильділікке көшкенімен, түбі электр көзін алатынжерлерге жүгінеді. Сондықтан ғаламдық жылыну – аждаһа, мылтықсыз майдан деп нық сеніммен айтааламыз. Бұл&nbsp; қандай&nbsp; сорақылыққа&nbsp; жеткізетіні белгісіз, – деді&nbsp; Сайлаубай&nbsp; Жұбатыр­ұлы.</blockquote>Ғаламдық жылынуды тоқтатуға бола ма? Иә, бірақ оның бағасы өте жоғары. Өйткені адамзат көп дүние­ден&nbsp; бас тартуы&nbsp; керек. Мәселен, қазба отындарын, жерді пайдалану, ауыл&nbsp; шаруашылығы&nbsp; және&nbsp; қала құры­лыстарына да қатысы бар. Осының бәрі&nbsp; экономикалық өзгеріске әкеліп, көп шығынды талап етеді. Бұған ешбір мемлекет дайын емес екені&nbsp; сөзсіз. Дегенмен, алпауыт елдер бұл өткір мәселеге немқұрайды қара­мауда. Жыл сайын қаншама қаражат бөліп,&nbsp; табиғатты «емдеуге» тырысу­да. Бірақ нәтиже&nbsp; жоқ.&nbsp; Сол себепті кей ғалымдар бұл&nbsp; тығырықтан шығудың нақты жолы – адамдық қасиетті жоғалтпау деген тұжырымдарын айтты. Шыны керек, айналамызды сәндейміз деп шын сұлулықты құртып жатқанымыз белгілі. Ғаламдық жылынудың соңы немен аяқталатыны&nbsp; жер&nbsp; бетіндегі әрбір&nbsp; адамға&nbsp; байла­нысты…Фото: &nbsp;freepik

«Ғаламдық жылыну – аждаһа, мылтықсыз майдан» 

Баланың денсаулығына ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ.Алматыда жедел жәрдем бригадасы үйілген қоқыс арасынан жалғыз жүрген баланы тауып алды, деп хабарлайды <a href="https://sn.kz/">Skifnews.kz</a> ақпарат порталы.<blockquote>Алматы облысының жедел жәрдем қызметкерлері (дәрігер Молдашева А.К. фельдшер Каленов Б.М. жүргізуші Нарботанов А.С.) түнгі 22:00 шамасында қоқыс маңында жалғыз жүрген 2-3 жасар баланы байқаған. Қатты суықта тоңып жылаған бүлдіршінді дәрігердер дереу жылы киіндіріп, көлікке отырғызды, - делінген <a href="https://www.instagram.com/reel/C4lTqMqIhkv/?igsh=bm9kZXAxY3djeDFx">Elitar.kz </a>жазбасында,</blockquote>Кейін бірден полиция шақырғаны айтылған. Сөйтіп, бүлдіршін анасына табысталған. Ол баласын көше кезіп іздеп жүргені белгілі болды. Баланың денсаулығына ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары