&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өмірді электр энергиясынсыз елестетудің өзі қиын, отбасындағы жайлылықты айтпағанда, экономиканың барлық саласы электр қуатына тәуелді.&nbsp;ХХІ ғасырда электр қуатын ең басты игілік деп атасақ еш қателеспейміз. Бүгінде, қуаттың мың шақырым электр беру желілері, мың бірлік жабдықтар, арнайы техника және жүздеген адам сіздің үйіңізге жарық жеткізу үшін тынымсыз еңбек етуде. Осы орайда, біздің әрбір күнімізді жарық етіп отырған сала мамандарының жұмысына тоқталып, "Қазалы электр тарату торабы" мекемесіне бағыт алдық.&nbsp;Аталмыш мекеменің басшысы Әнуарбек Райымбекке баратынымызды айтып хабарласқанбыз. Бізді есік алдынан күтіп алған ол күндегі қызу тірлік жұмысты жоспарлаудан басталатынын айтып, іргелі ұжымның ілкімді ісімен бөлісті.&nbsp;Өмірлік маңызды нысандардың жарықпен қамтамасыз етілуі энергетиктердің жоғары жауапкершілігі мен сапалы қызметіне, қондырғы-жабдықтардың қалыпты жұмысына байланысты екені даусыз. Бұл ретте, аталмыш ұжымның қызметкерлері барлық талаптарды ескеріп, тәртіпке қатаң бағынады. Мұнда барлығы 91 адам еселі еңбек етуде. Бес тарату желісі бригадасы жұмыс істейді. Оның 1 бригадасы жоғары кернеулігі бойынша жұмыс істесе, ал қалған 4 бригада қосалқы станцияның жұмысына жауапты. Жалпы, жоғары кернеу желісі бойынша жұмыс істейтін бригада құрамында 1 шебер, 2 электрослесарь, 2 электромонтер, сондай-ақ 26 метрге дейін көтерілетін сатысы бар арнайы көлікті тізгіндеген жүргізуші бар. Ал 4 бригада кент пен дарияның арғы беткейіндегі 13 елдімекеннің электрмен қамтамасыз етілуін үздіксіз қадағалайды. Мамандар 1000 және одан жоғары кернеу бойынша қызмет етеді. Олардың міндетіне тұрғындарды үздіксіз электр энергиясымен қамтамасыз ету, сондай-ақ ақау немесе апаттық жағдай орын алғанда шұғыл әрекет ету, жарық сөнген уақытта қайта қосу және ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу кіреді.&nbsp;– Жалпы, әр бригадаға қарасты белгіленген учаске бар. Егер, бір жерде тоқ үзіліп, апатты жағдай орын алса, жарықтың қай жерден, қалай сөнгендігін дереу анықтайды. Бұл біздің арнайы бригада жасағының негізгі міндеттерінің бірі, – дейді мекме басшысы.&nbsp;Электр энергиясының үздіксіз берілуімен қатар оның тұтынушылар арасында бөлінуін үйлестіру, сондай-ақ, күнделікті атқарылатын жұмыстарды жүйелеу, қызметкерлердің жұмысын жеңілдетуге арналған құрал-жабдықтардың үнемі сақадай-сай тұруын қамтамасыз ететін мамандардың жұмысы сіз бен біз ойлағандай оңай емес. Дәл осы шаруаларды шашау шығармай, адал атқарып жүрген арнайы мамандар бар көрінеді. Жоғарыдағы аталған жұмыстардың барлығы инженерлердің арасында бөлінген. Бас инженер Жеңіс Рахметов бес бригаданың жұмысын бақылайды. Ал, электр энергиясын есепке алу және бөлуді Сағындық Наурызбек жүргізсе, қорғаныс құралдарын есептеп, құрал-жабдықтарды сынамадан өткізу релелік қорғаныс автоматика инженері Ербол Елеуовке жүктелген. Ал, тұтынушылармен тікелей байланыс орнатып, олармен келісімшарт жасау Серік Айтжановтың күндегі жұмысы. Мекеменің өндірістік-техникалық бөлімнің инженері Айберген Құдасбаев құжаттамаларға жауапты. Оперативтік диспетчерлік топтың қызметін қадағалайтын Бақыт Нұржанов болса, электр энергиясын есепке алу жөніндегі Ербол Көшербаев та өз жұмысын жүйелі атқарады.&nbsp;Қыз-қыз қайнаған қарбаластың ортасында жүріп сәл абдырап қалдық. Мекеме ішінде тыныштық орнаған десек те, сызбалар мен құжаттарын, құрал-жабдығын иығына асынып, қызметкерлер жүгіріп жүр. Тынымсыз тірліктің көрінісі көз алдымызда көлбеңдегенде бұл мамандық иелерінің жұмысының жеңіл еместігін шын ұғындық. Оның үстіне биыл "Қызылорда электр тарату тораптары компаниясы" акционерлік қоғамының 60 жылдық мерейтойы. Дәл осы атаулы датаға орай дайындық жұмыстары да басталып кетіпті. Сөз арасында осы бойынша қосымша жұмыстар жүктелгенін айтқан мекеме басшысы Әнуарбек Кеңесбайұлы шұғыл шаруамен кетіп бара жатқанын айтып, бізді бас инженерге қарай бағыттады. Дәлізді жағалай бас инженер Жеңіс Рахметовтің кабинетіне де аяңдадық. Жұмыс үстелі сызбалар мен құжаттарға толы. Әдеттегі жұмысынан жаңылмай, жұмысшыларға тапсырма беріп жатыр екен. Сәл уақыт кедергі болмайын деп, күтуге тура келді. Қолы қалт еткен уақытта бізде орайлы сәтті пайдаланып, жанына жақындадық.&nbsp;– Бізде күнде осылай. Қарбаласып жатамыз. Оның үстіне күнделікті жоспарланған жұмыстарымыз бар. Наурыз бен сәуір айы бізде жұмыстың нағыз қызатын шағы. Қазалы ауданында орналасқан барлық трансформаторларды сүртіп, тазалаудан өткіземіз. Ал, мамырдан бастап, қыркүйекке дейін ағымдық және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргіземіз. Содан соң, қыркүйек пен қазан айларында тағы трансформаторларды тазалау жұмыстары күтіп тұр. Қараша мен ақпан айлары аралығында трансформаторларды тексеріп, қай жерде қандай ақау барын анықтап, бақылауға аламыз. Күнделікті кезектен тыс жұмыстар мен келіп түскен шағымдарды да назардан тыс қалдырмауға тырысамыз, – дейді ол.&nbsp;Қазалы ауданында электр энергиясын тұтынатын 16680 пайдаланушы бар. Оның ішінде, заңды тұлғалар – 1468, жеке тұлғалар&nbsp;–&nbsp;15212. Бүгінде аталмыш мекеме тұтынушылардың үйін аралап, есептеуіш бойынша көрсеткішті базаға енгізіп, оны "Дәулет-Энерго"&nbsp;жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне жолдайды. Көрсеткіш бойынша ақыны тұтынушылардан жоғарыдағы мекеме жинайды.&nbsp;Қазалы электр тарату торабында жалпы 5-ші разрядты 5 инженер, 5 шебер, 6-шы разрядты 5 диспетчер,&nbsp;жиырманың үстінде 4-ші разрядты маман болса, қалғандары 3-ші разрядты тәжірибелі мамандар. Солардың барлығы электр энергиясының үздіксіз берілуін қамтамасыз етуде.&nbsp;Бас инженердің айтуынша, ұжымдағы қызметкерлердің дені жастар. Олар алдыңғы буын ардагер ағалардың салып кеткен сара жолын жалғастырып келеді. Қызмет барысындағы тапсырмаларды тиянақты орындауға әбден төселген жандар түрлі жарыстарда ұжымды алға жетелеп жүр. Бүгінге дейін біраз додаларда бақ сынаған ұйымшыл ұжым салалық сайыста бірнеше мәрте алдыңғы орындарды қанжығасына байлаған. Тіпті, сондай сайыстардың бірінде өздерінің шеберліктерінің арқасында шыңнан көрініп, бас жүлдеге тігілген көлікті де жеңіп алған. Жеңіс Рахметов мұндай сындардан еш қалыс қалмайтынын және үлкен даярлықпен баратынын, сондай-ақ, қай жарыстан да, жүлдесіз қайтпайтынын мақтанышпен айтты.&nbsp;– Жалпы, электр тарату желілерін жөндеу қызметкерлерінің арасында жыл сайын жарысқа бару үрдіске айналды десек те болады. Биыл да, бізді Қызылорда қаласында өтетін байқау күтіп тұр. Қазір дайындық жұмыстарына кірісіп те кеттік. Бұйырса, бұл жолы да бас жүлдемен оралуға ниеттіміз, – дейді бас инженер.&nbsp;Бұл қызметте жүргендердің жұмысына адал екендіктері бірден аңғарылады. Өйткені, қауіпке бас тігерін білсе де, қорқынышқа бой алдырмайтындары жүздерінен байқалып тұр. Қиындығына да әбден үйренген. Өйткені, бұл олардың күнде бетпе-бет келетін дағдылы ісі.&nbsp;Қазалы электр торабында 11 автотехника бар. Оның үшеуі арнайы техника. Биіктікке шығатын автокөлік, кран, жер қазатын көлік, құрал-жабдықтарды тасуға арналған зил көлігі, сондай-ақ, алты уаз көлігі бар. Оның бесеуі бес бриагадаға, біреуі кезекші электромонтерларға арналған.&nbsp;Әңгімеміздің соңында мекеменің алдағы жоспарын сұрауды жөн көрдік. "Жұмыстар легі толастамай жалғаса береді" деген Жеңіс Рахметов біз көрген бүгінгі жұмыстардың бәрі жалпы жасалатын жұмыстардың бір парасы екенін айтты. "Алда кезең-кезеңімен маусымдық тазалау, ағымдағы және күрделі жұмыстар күтіп тұр. Сондай-ақ, электр желілеріне кедергі келтіріп тұрған тал бұтақтарын кесу, халықтың өз күшімен тартып алған электр желілерін қайта жаңғырту жұмыстарын жандандырамыз және Қазалы қаласының электр желіліерінің және трансформатор қондырғыларына қайта жаңғырту жұмыстарын жүргіземіз. Сонымен бірге, "Қызылорда электр тарату тораптары" компаниясы акционерлік қоғамының 60 жылдық мерейтойына орай тал егу жұмыстарын жүргізетін боламыз, – дейді Жеңіс Рахметов.&nbsp;Қиындығы мен қызығы қатар жүретін сала мамандарының жұмысымен танысу мақсатындағы сапарымыз соңына таяды. Жарықты уақытылы беріп, апаттық жағдай бола қалса, діттеген жерге дереу жетіп, орын алған олқылықтың орнын мезетінде толтырып жүрген қызметкерлердің жұмысы көпке үлгі.&nbsp;

Қазалыдағы электр тарату торабы жарықты сапалы жеткізуде

Алаштың алтын ордасы – Қызылорда

Әсел Серікбай: Шахмат шыдамды, сабырлы болуға үйретеді

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев «Қазпошта» АҚ Басқарма төрайымы Әсел Жанасовамен кездесіп, пошта-қаржы саласын дамыту жөніндегі меморандумға қол қойды.Меморандум аясында тараптар Қызылорда облысында пошта-қаржы саласын дамыту бойынша өзара ынтымақтастық туралы келісімге қол жеткізді.Құжатта «Қазпошта» АҚ-ның инвестициялау және дамыту жөніндегі мемлекеттік, салалық және өңірлік бағдарламаларға қатысу мүмкіндіктері қарастырылған. Қызылорда облысында электронды сауданы дамытудың іс-шаралар жоспарын іске асыру, зейнеткерлер мен жеңілдік санаттарын алушылар, орта мектеп оқушылары арасында «Қазақстан азаматының әлеуметтік картасы» жобасын дамыту қамтылған. Мұнан бөлек, кәсіпкерлер мен халықтың «Қазпошта» қызметін кеңінен пайдалануын қамтамасыз ету үшін қолма-қол ақшасыз төлемдерді енгізу және одан әрі дамыту көзделген. Оның ішінде төлемдерді Pos Mobile қосымшасы арқылы қабылдау, қашықтан есеп айырысу-кассалық қызмет көрсету де бар.Президенттің «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасына сәйкес, шалғай елді мекендердің әрбір тұрғынына «Қазпошта» арқылы мемлекеттік және әлеуметтік қызметтерді қолжетімді ету, яғни «Е-өтініш» жобасын іске асыру мақсатында азаматтардың мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылына мүмкіндік берудің маңызы зор. Бұл арқылы ауыл тұрғындарының мемлекеттік көрсетілетін қызметтерге қолжетімділігі, цифрлық сауаттылығы артады. Сондай-ақ, әлеуметтік осал топтағы азаматтардың қызметтерге қол жеткізуі жеңілдейді. Аймақтағы ғимараттар мен құрылыстарда QR-коды бар жаңа пошталық әріптік-цифрлық индекстің аншлагтарын орналастыруда да өзара іс-қимыл жасалмақ.Айта кетейік, бүгін - елімізде Наурызнама онкүндігінің аясында Ұлттық киім күні. Атаулы күннің ізімен жер-жерде ұлттық киім мен оның заманауи, жаңарған үлгілері кеңінен насихатталуда. Аймақ басшысы бүкілхалықтық іс-шараға өз үлесін қосты.Сыр өңіріне жұмыс сапары барысында Әсел Жанасова «Қазпошта» АҚ Қызылорда облыстық филиалының ұжымымен кездесіп, теміржол вокзалындағы почта сұрыптау және жеткізу учаскесінің жұмысымен танысады.Фото: облыс әкімінің баспасөз қызметі&nbsp;

«Қазпошта» АҚ-мен меморандумға қол қойылды

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақстандағы Наурызнама онкүндігінің бесінші күні – Ұлттық киім күні. Қазақтың ұлттық киімі – бұл халықтың тарихы, мәдениеті мен жаны. Осы орайда бүгін Қармақшыдағы Көшеней Рүстембекұлы атындағы аудандық жыраулар үйінің ұйымдастыруымен «Ұлттық киімдер шеруі» өтті. Қармақшы ауданының өнерпаздары мен жас шәкірттердің бастамасымен үкілі кәмшат, бүрмелі көйлек пен кимешекті аналар және шапан киген ерлер ұлттық киімдерді паш етті. Шара барысында шеру қатысушылары аудан орталығындағы сауда орталықтарын аралап, ұлттық киімдерімізді халық арасында насихаттады.Ғасырлар бойы қазақтың ұлттық киімі қарапайым әрі әдемілігімен ерекшеленіп келді. Ұлттық киім күні – бұл жеке даралығын киім арқылы білдіру, еліміздің бірлігі мен мәдени әртүрлілігін қолдау мүмкіндігі.Ұлттық стиль еліміздің тұрғындардың ұлттық сипаты мен бірлігін бейнелейтін мәдениеттің ажырамас бөлігіне айналды. &nbsp;Мереке қарсаңында Қармақшы жұртшылығы түгел ұлттық киімді ұлықтады.&nbsp;Еске салайық, 21-25 наурыз аралығында 2024 жылдың ең ұзақ мерекелік демалыстары басталады. Осы апта қазақстандықтар небәрі 3 күн жұмыс істейді. Қазақстанда Наурыз мейрамын тойлау аптасы басталды. Бұл мерекеде қазақстандықтар бес күн қатарынан демалатын болады.

Қармақшыда ұлттық киімнен сән шеруі өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Аудан агроөнеркәсібін ілгері апаруда ауыл шаруашылығы мамандарының ғылыми ізденістерді арттырып келе жатқаны көңіл қуантады. Бар өмірін аудан ауылшаруашылығын өркендетуге арнаған сала үздігі Алмасбек Нәлібаевтың алма бағын өсіруді қолға алғанына биыл екінші жыл. Қыраш ауылының солтүстігінде орын тепкен «Омар ата» бауын осы жексенбіде арнайы барып көріп қайттық.Бұл өлкеде бұрын-соңды болмаған, бақша егудің жаңа технологиясы шынында таңданарлық жағдайда екен. Бұл жеке адамның қолынан келетін шаруа емес. Бүгінгі күннің аса өзекті мәселесі – инвестиция тартудың арқасында мүмкін болып отырған тірліктің аржағында туған жердің тұғырын тіктеуге деген азаматтық қолдау тұрғанын да сезініп қуандық.Оның үстіне өңір климатының малға ғана емес, талға да жайлылығы ірі инвестиция тартымдылығына басты себеп болғаны анық. «Астана Финанс» АО мекемесінің тікелей демеушілігімен қолға алынған «Қаратау-Фруд» қарқынды бақ өсіру технологиясының қарапайым бақша өсіру тіршілігінен айырмашылығы қандай?Қаратау етегін жайлаған қалың елдің ата-бабасынан төрт түліктің жайын қамдап, жаз жайлау, қыс қыстау көшіп-қонып жүргені белгілі. Бүгінге дейін мал мен жанға қоныс болып келген Қыраш елді мекенінің «Қайнарбұлақ» маңайында жалғыз ғана су диірмені болғанын білуші едік. Ел-жұрты егіншілікпен айналыспаған соң керізді де керек етпей, жайбарақат жатқан жонға жан бітіп, жалғыз аяқ сүрлеу апаратын ақшаңдақ жолда заманауи алып плантация пайда болыпты.Аумағы отыз гектар болатын қарқынды бақтың қадасын тіктемес бұрын осы істі басыбүтін жауапкершілікке алған майталман мамандар жан-жақты ізденіп, алманың жаңа сортын әбден зерттеп барып іске кірісіпті. Сондағы түйгендері, бақша өсіру үшін жерді дайындап, бабына келтіру бір бөлек, егілген көшет түзу бой тіктеп, бүтін жеміс беру үшін қорғаны мықты болу керек. Оқтаудай түзу сызыққа егілген көшеттер жеке-жеке ұзына бойы қатар тізілген тіреулерге арқа сүйеп нық тұр. Тіреу деп қатар сайын тізілген қадалар, олардың арасына бес қатар тартылған аппақ тросс сымды айтып отырмыз. Ыстық күндері күн көзі күйдірмес үшін төбесіне капрон жамылғы орнатыпты. Міне, осындай жағдайда жеміс ала-құла емес, біртекті қып-қызыл болып өседі екен. Қадасы біздікіндей баған емес, гранит сынды мықты материал, сым дегеннің де сойы бөлек, қалайы сынды майысып тұрған жоқ, қалың, төбесін жапқан тор жамылғысы да біздің ел жасап шығарған зат емес, барлығын шетелден алдырған болып тұр ғой. Бес қатар тізілген қалың тросс сымға сүйенген көшеттер біз келген күні ұйытқып соғып тұрған қатты желге шыдас беріп нық тұрғанына өзіміз де куә болдық. Хош, енді бұл жерге тігілген көшеттердің жайына келейік.<blockquote>– Бақ өсіруге осы жер таңдалып, бір шешімге келгеннен кейін біз ең соңғы үлгідегі алма бақты өсіруге нартәуекел еттік. Сөйтіп айлап Анталияда болып, жаңа технологияны бүге-шігесіне дейін меңгеруге тырыстық. Отыз гектар аумақтағы көшеттерді көріп тұрсыз, түгел алып тұр. Әрбірі қадаға жүрзілген қалың тросс сымға нәзік жіппен байланып қойылған. Көшеттерді Түркиядан алып келдік. Біздікінен айырмашылығы көшеттердің арасы бір метрден тігіледі, тамыры 40 см-ге дейін ғана кетеді. Тамыры мықты алып кету үшін бірінші жылы гүлдерін жұлып тастадық. Қарқынды бақ отыз гектар аумақты алып жатыр. 4,2 га жер бір клетка деп есептеледі екен. Бір клеткада, яғни бір тақтада 64 түп ағаш бар, онда 83 түйнек алма байлайды, сонда 5312 алма өсіп шығады, - дейді агроном Алмасбек.</blockquote>– Бақшалықты қалай суарасыздар?<blockquote>– Бақтың жерін дайындаған кезде қада бойындағы сымдарға бірден резеңке трубаларды орналастырдық. Толықтай израйлдік тамшылатып суару әдісін қолдануға мүмкіндік бар. Алма ағашының үш сортын ектік. Мынау тұрған бір жылдық көшеттер. Түгел алып тұр. Былтр күздігүні түркиялық агрономдар арнайы келіп, бақты түгел аралап көрді. Бірінші жыл сабақтарын өздері қырқып көрсетіп берді. Содан соң жергілікті жұмыскерлер болып өзіміз қырқып, қысқа дайындап, су беруді азайттық. Алманың жаңа сортын алғаш егуіміз болғандықтан былтырғы жаздың шілдесінен, биылғы қыстың қаңтар-ақпанынан аман шыға ма, шықпай ма деп көңіл күпті болғаны да рас. Осы көктем көңіл бірлеп, алма бағымыз бар деп ауыз толтырып айтуға шама кеп тұр, – деп ақкөңіл ағамыз сырын да, шынын да жайып салды.</blockquote>Осыншама тәуекелге бел буып, қар¬қынды бақ өсірудің себебі неде екен? Өнімділігінде дейді мамандар. Енапат тер төгіп, бұта сайын сабағын байлап, сәбидей мәпелеген еңбекті айт, есесіне жүз пайыз сапалы өнім береді екен. Құрттап, ерте түсіп қалу, жарамсыздану деген болмайды. Қанша жеміс талы болса сонша өнім аласың. Қазір мұнда 77 мың түп алма ағашы өсіп тұр.Биылғы жылға жобамен гектарына бес тонна қойып отыр екен. Сонда 30 гектардан 150 тонна алма жинауға болады деп межелеп отырғанын айтты. Шаруашылықты одан әрі аралап, техникаларды көрдік. 1 погрузчик, 3 трактор тұр. Мына қаңтарылып тұрған эксковатор қақаған қысқа қарамай котлаван қазып беріпті. Тереңдігі бес метр, ені жүз тоқсан метр, 40 тоннадай су жиналатын котлаванды көру үшін басына бардық. Айнала төрт-бес скважина қазылыпты. Соның екеуінен су атқылап котлаванға құйылуда. Бассейнге Израйл шлангасының материалынан судың түбінен жағаға дейін сапалы резеңке төселсе оның үстіне құйылған су қалай тап-таза болмасын? Бұл не үшін жасалған? Былтыр алма бағын осы жердегі көлден суарып көрген екен, лайлы су, балдыр, шөп-шалам жіңішке резеңкеден өтпей, әуре-сарсаңға салыпты. Шетелдік технологияның нәзік тұсы осы, содан қолдан осындай бассейн жасауға тура келіпті. Төрт-бес скважина қазылыпты, егінге су айдайтын ресейлік моторларды іске қосуда жұмыс істеп жатқан мердігер мамандармен де кездестік. Енді биыл бақшалық судан таршылық көрмейді. Тамшылатып суғаруға қолданылатын жіңішке шлангалармен сондай-ақ ағаш¬тың тамырына қажетті дәрі де жіберіледі екен. Оның есебін компьютер көрсетіп тұр, аппарат арқылы көлемі белгіленіп отырады. Мына тұрған үлкен бөшкелерде 3 тонна гербицид, пестицид тыңайтқыштар сақтаулы тұрғанын білдік.Айналасы ұқыпты қоршалып, төбесі жабылған тап-тұйнақтай бақтың бабын табуда барлық жұмыстар жасалып бітіпті. Енді тек ауа-райы дұрыс болса жемісін жейтін күн алыс емес.Бақшалықтың қарсы қапталына өттік. Мынау ежелден Сасықбұлақ деп аталатын көл ешқайда ақпайды, әр-әр жерде жылтырап жатқан суы бар, айналасына кеп мал су ішетін. Бұл көлшікті де 4 метрге тереңдетіп қаздырып, жан-жағын кеңейтіпті. Маңайында Одақ кезінен бар екі скважинадан су шығып тұр, бұдан барған су ауыл тоғанына қосылып кетеді. Міне, осы жерде айналасын кәдімгі қара сеткамен қоршап қойған елу гектар жерге дәстүрлі бау отырғызылып жатыр екен. Оның қарқынды бақтан ерекшелігі, егу тәсілі дағдылы, жеміс ағаштарының арасы екі метрдей, тамыры бір жарым метрге дейін тереңге кететіндіктен діңі мықты, сондықтан баққа қада қойылмайды, бірақ көшеттер қатарын түзу шығару үшін 1 млн теңгеге тросс жеткізіліп, бекітілу үстінде екен. Қарапайым бақтан жетпіс пайыз өнім алуға кепілдік бар. Жарамсыз қалдықтарын да кәдеге жарату үшін шырын сығатын цех салуды жоспарлап отыр.Техниканың бары жақсы, бірақ мұндағы жұмыстың негізі көзі қол еңбе¬гіне тәуелді. Бұл орайда Бірлік, Қыраш, Жаңарық, Қыркеңсе ауылының жігіттерінен бөлек Шорнақтан, Саураннан келіп жұмыс істеп жатқан әйел-ана¬лар қатары аз еместігін байқадық. Еңбекқор апаларымыздың аузынан «Балаларыңызды неге жібермейсіздер?» деген сауалымызға «Олардың да қолдары бос емес» деген жауапты естідік. Жұмыс істеуден қашып, жағдай жетімсіздігіне қоғамды кінәлап шығатын жандарға шынайы өнеге бұл. Еңбекақы жөнін¬де сұрадық, тасымалдайтын көлігінің ақысы төленеді, жұмыскерлердің түскі асы беріледі, әрбірінің істеген жұмысына қарай күніне 8 мыңнан он алты мыңға дейін қаржы табуына мүмкіндігі бар екен. Дәстүрлі бақшалықта алманың екі түрі – гала мен голдин егілуде, бірі ерте, бірі кеш піседі екен. Ендігі ең бастысы мәселе – алма сақтайтын қойма салынуы керек.Бақшалық жұмысын ұйымдастырып отырған мамандар алдағы уақытта осы маңда жатақхана және асхана салынатынын айтты. Міне, осы кезде жұмыскерлерге жан-жақты жағдай жасалатын болады.Қазіргі таңда инфрақұрылым мәселесі өзекті. Оның ең бастысы – жол. Бақшалыққа қарай теп-тегіс тас жол төселуі керек.Ал аудан агроөнеркәсібін аяққа тұрғызуға келгенде, бір мемлекеттік шаруашылықтың деңгейінен де асырып әлеуетті құрылымды қалыптастыра білген кәсіпқой мамандардың тындырымды тірлігін көріп, тәжірибе мен жауапкершілікті қатар арқалаған Алмасбек Омарұлы мен Үмбет Әбибуллаев ағамыздың шынайы іскерлігіне тәнті болғанымызды жасырмаймыз. Бірі ширек ғасыр аудан ауыл шаруашылығын басқарса, бірі білім ошақтарын басқарған жылдары мекеме айналасын гүлдендіріп жіберген іскерлігімен танылған маман зейнеткерлік жаста да тыным көрмей, осыншалықты жетістікке қол жеткізіп отырғаны шынында таң қаларлық. Мына атқарылған істің нәтижесінен өз кәсібінің шын иелерін көріп қуандық.

Жаңақорған  ауданында  алма  бағы қарқынды дамуда

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Бүгінгі күні балалар – қоғамның әлсіз қорғалған өкілдері болғандықтан, ерекше қорғауды қажет етеді. Сондықтан балаларға қолайлы жағдай жасау мен олардың әр уақытын тиімді пайдалануы назардан тыс қалмайды. Осыған сәйкес, қала әкімінің орынбасары Дархан Тұрсынбаевтың төрағалығымен Қызылорда қаласы әкімдігі жанында комиссияның кезекті отырысы өткізілді. Онда &nbsp;кәмелетке толмағандардың ісі және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі мәселелер айтылды.Комиссия отырысында күн тәртібіне сәйкес төрт мәселе қаралды. Нақтырақ айтатын болсақ, алдымен орта білім алу кепілдігін қалпына келтіру мен білім беру ұйымдарында оқушылардың мектеп формасын сақтауы және жасөспірімдер тарапынан жасалған қылмыстарды талқылады. Сонымен қатар олардың бос уақытын тиімді пайдалану жөнінде профилактикалық шараларды қабылдау мәселелері талқыланды.Сондай-ақ қала әкімінің орынбасары әрі комиссия төрағасы Дархан Есалыұлы кәмелетке толмағандардың профилактикасын күшейту мақсатында сала басшыларына нақты тапсырмалар берді.Одан бөлек комиссия тарапынан кәмелетке толмағандардың мәселесі бойынша балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында тиісті шешімдер қабылданды.&nbsp;

Кәмелетке толмағандардың мәселелері басты назарда

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Оқушы кезінен бейнелеу өнеріне қызығып, табиғатына жақын екенін білген Замзия Жағыпарова – арманына қол жеткізген маман.Бүгінде өзінің сүйікті маман­дығы бойынша қаладағы өнер мектебіндегі көркемсурет бөлімінде 2013 жыл­дан бастап жұмыс істеп келеді. Онда оқушыларға композиция, кескіндеме мен сурет бейнелеу өнері және тарихы мен мүсін пән­дерінен сабақ береді. Бірақ өнер мектебіне оқушыларды оқыту да балалардың жас&nbsp;ерекшелігіне аса мән беретінін жеткізді. Ал жасы 10 нан асқан балалар болса, олардың сурет өнерін алып кетуге мүмкінді­гі бар екенін айтты.&nbsp;Сондай-ақ, кейіпкеріміз оқушыларын ха­лықаралық, республикалық, облыс­тық және қалалық байқауларға&nbsp; қатыстырып, жүлделі орындарға ие болып жүргенін айтты.<blockquote>– Оқушыларымның ішінде ерек­ше талантымен көзге түскен шәкірттерім бар. Олардың қата­рында Медина Нұрлан&nbsp; 4-ші сынып оқушысы мен 2-ші сынып оқушысы Тоғжан Рабатова бар. Басқа шәкірттерім де осал емес. Бұл екеуі өздерінің жеке көрмесін жасады. Әр оқушы өзінің графика, пейзаж, натюрморт, композиция, портрет және тағы да басқа түрлі жанрдағы&nbsp; 40-тан астам суреттерін қойды, – дейді Замзия бізбен әңгімесінде.</blockquote>Қазіргі таңда жас мұғалімнің білім беру­дегі басты мақсаты талантты шәкірт дайындап, еліміздің өсіп өркендеуіне үлес қосатын саналы ұрпақ тәрбиелеу екенін жеткізді.

Талантты таныған ұстаз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде тұрақты әрі қауіпсіз қоғам құруда полиция қызметкерлерінің еңбегі орасан зор. Түнгі ауысымға шығу, әрдайым байланыста болу, жұмыс кестесінің ауырлығы, өміріңді қатерге тігу – сақшы өмірінің ажырамас бөлігі. Соған қарамастан қызығы мен шыжығы көп мамандықты таңдаушылардың қатары сиреген емес. «Әке көрген оқ жонар, шеше көрген тон пішер» дегендей, бүгінде сақшылық қызметті ата кәсіпке айналдырған отбасылар қатары жетерлік.Біздің мақаламымызға арқау болған полицейлер әулеті – ерекше тақырып. Себебі ұлдары мен қыздары жас кезінен бастап қандай қиындықтар мен сынақтардан өту керектігін біліп, әкелер ісін жалғап, жолын қуып келе жатыр. Оның бірі – Орынбасар Олжабайұлы.Бүгінгі кейіпкеріміз 12 жылдан астам уақыт құқық қорғау саласында абыройлы қызмет атқарып келеді. Қазіргі таңда Шиелі аудандық полиция бөлімінің полиция майоры. Еңбек жолын 2011 жылы Қызылорда қалалық полиция басқармасында кәмелетке толмағандар ісі жөнінде инспекторы болып бастаған. Сатылап көтеріліп, түрлі салаларда абыройлы қызмет еткен полицей әкімшілік полиция инспекторына дейін көтерілді. Бүгінде Орынбасар Олжабайұлы 2022 жылдан бастап, Шиелі аудандық полиция бөлімінің жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің учаскелік полиция инспекторы қызметін атқарып келеді. Қызмет бабында қол жеткізген игі нәтижелері үшін департамент, басқарма басшылығының, аудан әкімінің және аудандық полиция бөлімі басшысының алғыс хаттарымен бірнеше мәрте марапатталған.<blockquote>– Полиция қызметкері – бұл құқықтық базаны үнемі жетілдіріп отыратын сала. Тапсырылған жұмыс учаскесіне жауап беретін, тиянақты, сауатты және адал жұмыс істейтін, жоғары моральдық қасиеттерге ие және өзінің қиын мамандығын жақсы көретін қызметкер болуы да қажет. Жұмысы нәтижелі болу үшін әркім өз ісін жақсы сезіммен орындауы тиіс. Кез келген сақшының жұмысында қиын сәттер көп кездеседі. Бірақ ештеңеге мойымай, тек алға жүру керек, – дейді Орынбасар Олжабайұлы.</blockquote>Ол қызмет атқарған уақыт аралығында өзінің қызметтік міндеттері мен басшылар тарапынан берілген тапсырмаларды уақтылы орындай білді. Үлгілі отбасында, жұбайы Назерке Жағыпбарқызы медицина саласының қызметкері. Бүгінде жауапты қос мамандықтың жолын жалғаған қос жұп 1 ұл, 2 қыз тәрбиелеп отыр. Үлкен ұлы Рамазан өскенде әке жолын жалғап, қоғамның тыныштығын сақтайтын қырағы қаһарман полиция қызметкері болуды армандайды. Отбасы тірлігін, ошақ қасы міндеттерін екінші орынға ысырып, «Атаның баласы болма, адамның баласы бол» деген қанатты сөзді басшылыққа алып, халық сенімі жолында аянбай еңбек еткен сала қызметкерлері қандай марапатқа да лайық.Иә, қиындыққа мойымай, алға қойған арман-мақсаттарына жетемін деген үздіксіз үмітінің нәтижесінде бүгінгі кейіпкеріміз талай асулардан бел асып, елдің ыстық ықыласына бөленіп келеді. Әр жетістік маңдай тердің, терең білім мен көрегендікпен келетіні ақиқат.&nbsp;

Шиеліде полицейлер династиясы бар

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Кітап – ақылына ақы сұрамайтын алтын қазына» деген екен ұлы ойшыл Әлішер Науаи. Біз кітап арқылы білімге ғана жол ашпаймыз, жаңа идеяларға кілт табамыз, рухани және материалдық құндылыққа қол жеткіземіз, сұлулықты түсінеміз. Адамның ақыл-ой парасаты кітап оқу арқылы дамиды. Кітап – адам баласы ақыл-ойынан туған рухани байлықты сақтап, оны ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп отыратын, білім және тәрбие құралы. Ол – адамзат жасаған ең ұлы кереметтің бірі. Сол үшін де халқымыз кітапты аса құрметтейді. Сондықтан да «Кітапсыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ», «Кітап – білім бұлағы, білім – өмір шырағы» дейді. Рухани өмір айнасы кітап болса, кітапхана кітапты сақтап, оқырман қауымға насихаттап отыратын қасиетті қара шаңырақ.Осы орайда рухани өмірімізде Әбділдә Тәжібаев атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапханасының орны айрықша. Кітапсүйер қауымның сүйікті мекеніне айналған мәдениет ошағының 150 жылға тарта тарихы бар. Сәулеті келіскен бүгінгі облыстық кітапхананың іргетасы сонау 1867 жылы қаланғаны көп оқырман үшін беймәлім. Үш ғасырдың тынысы сезілетін Қызылордада кеше мен бүгінді жалғастырған осындай байырғы мәдени орындар саны аз емес. Алайда бұл рухани орданың орны өз алдына бір төбе. Алғашында Ақмешіт уезінің әскери бекінісінде халық игілігіне ашылған кітапхана 1917 жылға дейін қалалық кітапхана болып қызмет жасаған. Араға 20 жылға жуық уақыт салып, 1938 жылы облыстық кітапхана мәртебесін алды. Осылайша есігін қайта айқара ашқан руханият ордасына белгілі жазушы Максим Горькийдің есімі берілген еді. Осыдан кейін кітапхана тынысы кеңейіп, түрлі бағытта қызмет көрсететін бірнеше бөлім ашылды. Көптеген өз ісінің білгірлері келіп, рухани орданың жұмысы жандана түсті. Кітапхана тарихы тереңде екенін, оның қайнар көзі сонау ілгері жылдардан бастау алатынын көп оқырманымыз біле бермейтіні рас. Оның үстіне сол жылдардағы бұл мекеменің тыныс-тіршілігі туралы мәлімет өте мардымсыз. Тіпті қолымызда сол кезеңдегі суреттер де жоқ. Бірақ 1938 жылы Қызылорда облысы өз алдына бөлініп шыққаннан кейін ол қалалық деңгейден жоғарылап, облыстық мәртебе алды, – дейді кітапхана қызметкерлері. Ғасырдан астам уақытты заман көшімен артқа тастаған мәдени ошақ тұғырлы тәуелсіздігімізді алғаннан кейін 1999 жылы халық жазушысы, ақын Әбділдә Тәжібаев есімін иеленді.Тау тұлғаның атымен аталған нысан 2009 жылы типтік жобада салынған жаңа ғимаратқа көшірілді. – Бүгінде бұл мәдени нысан республикалық, облыстық деңгейдегі айтулы жиындар мен түрлі рухани басқосулар өткізетін орын ретінде айрықша маңызға ие болды. Сондай-ақ заманауи компьютерлік құрал-жабдықтармен толық жасақталып, келушілердің жас ерекшелігіне қарамастан барлық санатта қызмет көрсететін өңірдегі ең ірі ақпараттық мәдени орталыққа айналды. Онда қазіргі таңда 7 бөлім мен 8 сектор кітапханалық-ақпараттық қызмет түрлері бар. Кітап қорына келсек, мұнда барлығы 425606 дана кітап бар. Сирек кітаптар топтамасы қордың ерекше құндылығы болып табылады. Қорда 802 дана сирек және құнды басылымдар бар. Кітапхана 32000-нан астам оқырманға қызмет көрсетеді. Кітап берілімі 514330 дананы құрайды, – дейді облыстық кітапхана директоры Нұрлыбек Мыңжас. Оның айтуынша, кітапхана пайдаланушыларына дәстүрлі кітапханалық қызмет және электрондық қызметтер көрсетіледі: электрондық каталогтардан ақпарат іздеу, виртуалды анықтама қызметі, құжаттарды электрондық жеткізу, кітаптар мерзімін онлайн ұзарту. Облыстық кітапхана процестерді автоматтандыру, цифрлық ресурстарды және электронды дерекқорларды құруға бағытталған «WEB-РАБИС» бағдарламасымен жұмыс істейді. Кітапхана пайдаланушыларының ақпараттық мәдениетін қалыптастыру мақсатында әдеби кеш, дөңгелек үстел, кітап тұсаукесері, ақын-жазушылармен, қоғам қайраткерлерімен кездесу, кітап көрмесі, библиографиялық шолу және өзге де танымдық шара ұйымдастырылады. Жергілікті ақын-жазушылардың шығармашылығын насихаттау мақсатында кітапханада «Әдеби өлкетану», «Елге сәлем», «Туған жер» арнайы жобалары жұмыс жасайды. Кітапханада Ә.Тәжібаев музейі бар. Музейде Сыр елін, туған жерін өмірінің соңына дейін жырлап өткен ақынның кітаптары, қолжазбалары, құжаттары сақталған. Жыл сайын Ә.Тәжібаевтың туған күнінде – 4 ақпан күні дәстүрлі Тәжібаев оқулары өткізіледі. 2015 жылы қоғам қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы, драмматург Қалтай Мұхамеджанов залы ашылды. Мұнда жазушының 8 мыңға жуық кітабы, құжаттары, фотосуреттері және жеке заттары бар. Қ.Мұхамеджановтың жеке кітапханасында Қазақстан жазушыларының, шетел әдебиеті классиктерінің көркем шығармасы, сондайақ тіл білімі, өнер, философия, дін туралы кітаптар бар. 400-ге жуық түрік, өзбек, ұйғыр, қарақалпақ, қырғыз, татар, башқұрт, славян тілдерінде кітаптар жинақталған. Кітапханада жұмыссыз жастарды, мүмкіндігі шектеулі азаматтар мен әлеуметтік жағынан аз қамтамасыз етілген азаматтарды компьютерлік сауаттылыққа үйрету мақсатында «Шаңырақ» интеллект-орталығы жұмыс істейді. Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру және шығармашылық алаңын қалыптастыру мақсатында коворкинг орталығы ашылған. Балалар мен жастардың шығармашылық қабілетін дамытуға бағытталған АРТстудиясы, сурет салу, «Ісмер», «Алақай» қуыршақ үйірмесі, «Еркетай» балалар алаңы, «Оқуға құштар мектеп» «Әжемнің ертегілері», «Кітаппен бірге өсеміз», «Жазғы кітапхана» жобасы бүлдіршіндердің ақыл-ойын дамытуға оң әсерін беруде. Сондай-ақ «Жауқазынғұмыр», «Рауан», «Кездесу» клубтары, корей тілін үйрету үйірмесі және «ВООК саfе» жұмыс жасайды, – дейді кітапхана директоры. Кітапханашылардың еңбектері еленіп, марапат төрінен көрініп, зор жетістіктерге қол жеткізуде. Мекеме басшысы Нұрлыбек Мыңжастың айтуынша, биылғы жылдың тамыз айында кітапхана қызметкері Салтанат Сқақова «Жаңа толқын» бағдарламасы аясында Мәскеу қаласында өткен «Образовательная коллаборация библиотек содружества» атты халықаралық кітапханалық жобаға қатысты. Жоба аясында Ресей, Беларусь, Сербия, Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Армения елдерінен келген жас кітапханашылар Мәскеудің бірқатар кітапханаларында болып, өзара тәжірибе алмасты. Жоба бойынша кітапхана бағытындағы алған тәжірибесін облыс аумағындағы кітапханашыларға таратты. Қыркүйек айында Алматы қаласындағы ҚР Ұлттық кітапханасында өткен «Жылдың үздік жас кітапханашысы – 2023» республикалық байқауында кітапхана қызметкері Изанелья Ақтай жүлделі 3 орынға ие болды. Мұндай жетістіктер осы салада жүрген әріптестеріне үлгі болды. Тарлан тарихтың талай сынынан өткен аймақтың бас кітапханасы оқырмандар алғысын арқалап, мәдени, әдеби мұраны насихаттау жолында талмай еңбек етеді деп ойлаймыз.

Руханият мекеніне айналған қарашаңырақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бұрындары су жүретін арналардың біріне қармақ сала қалсаң, тынымсыз қауып, қанжығамыз майланып, көңіліміз жайланып қайтатын еді. Қазір балыққа арналған арнайы ұнтақтар, дәнді дақылдарын алсаң да қармақтың қабуы тым қиын. Бір кездері балығымен байлық саналған каналдардың бүгінде берекесі қашқан. Себебі балық аулаудың жабайы түрі пайда болды. Ол – тоқпен ұру. Бұлай жалғаса берсе, балықтың қарасын көруге зар болып қалар түріміз бар.Иә, кейде айналаңдағы у-шудан, күнделікті жұмыстан шаршаған уақытта ауыл сыртындағы арналарға қармақ салып, демалғың келеді. Солай балыққа баруға қамданып, құрал саймандарыңды дайындап шығып кетесің. Алайда балыққа барып демалғаннан гөрі, шаршап қайтасың. Себебі қазір ауылдық жерлердегі арналарды күз бен көктем мезгілінде тоққа сенген қарақшыдай аңдыған жандардың қарасы көбейген. Барымташылардың бұл әрекетіне тосқауыл жасау мақсатында көктем және күз мезігілінде аудандық полиция бөлімінің мамандары тексеріс жұмыстарын жүргізіп отырады. Алайда тоқ салып, ауға сенген броконерлердің жұмысына әлі күнге дейін тоқтам болмай келеді. Мысалы, өткен жылы Шиелі ауданы көлемінде тоқпен балық аулау дерегі бойынша 1 қылмыс анықталған. Ал заңсыз балық аулау фактісі ретінде 17 әкімшілік құқықбұзушылық тіркелген. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша қылмыс дерегі жоқ.Бұл тек Шиелі ауданында ғана орын алып жатқан мәселе емес. Еліміздің әр өңірінде осындай қылмыстардың белең алып бара жатқаны жайлы жиі айтылып келеді. Осы мәселеге байланысты Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа арнаған Жолдауында балық шаруашылығына ерекше мән беру қажет екенін атап өткен болатын.Ал, Еңбекші ауылдық округінің тұрғыны Асылан Сұлтанұлы:<blockquote>– Қазіргі таңда балық аулаудың жабайы үрдісі пайда болған. Бұл алаңдатарлық мәселе. Мен ауыл азаматтарын тоқпен балық аулаған броконерлерді ұстауға және әр ауылдың жастарын осындай жанашырлыққа шақыруға жұмыс істеудемін. Себебі тоқпен балық аулауға тоқтау бола алмасақ, келешек ұрпақ балықтың түрін көрмей кетуі де бек мүмкін. Көктем мезгілінде балық уылдырық шашатын уақыт. Осы броконерлер тоқпен балық аулап, қаншама миллиондаған шабақты құртып жіберді. Біз дәл осы сәтте ел болып бірігіп жұмыс жасау керекпіз, – дейді.</blockquote>Балықтың бал сорпасын татып көргендер өзен-көл жағалаудан әсте жалықпайды. Ал енді оны қаптап сатып, қаржысын қанағат тұтпай дәніккен жаман. Сырт елден келген арзан торын дарияға тастап, шағын көлшікте балық-шабақты тоқпен ұрып алатын қаскөйлердің бүгінде қарасы қалың. Шектеу болса да, әсіресе, уылдырық шашар уақытын аңдитындар азаймай тұр. «Байдың асын байғұс қызғаныпты» демесін, біздікі табиғат байлығының талан-таражға түсіп, обал-сауапсыз аң-құсқа жем болып жатқанын көзбен көрген соң айту парыз деп білеміз.Табиғат байлығына қиянат жасаушы жандардың қатары көбейгенін көріп, бұл мәселеге жауапты мекеме басшылары баса назар аударып, белсенді түрде жұмыс жасаса демекпіз. Балықты бағалайтын болсақ, оларға жанашырлық таныта білсек, сонда ғана балық – таусылмайтын байлыққа айналары анық.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Асылан Сұлтанұлы: Балық аулаудың жабайы түрі алаңдатады

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Соңғы жылдары мектепте ерекше балалар өзге балалармен бірге тең дәрежеде білім алуда. Бұл арнайы «Инклюзивтік оқыту» жүйесі бойынша жүзеге асады.<blockquote>– Қазіргі таңда ерекше балалармен түзету-дамыту жұмыстары жүргізіледі. Ерекше балаларда қоршаған орта туралы түсініктері тұрақсыз, қабылдау мүмкіндігі бұзылған, психикалық процестердің дамуында бұзылыстар бар. Бұл бұзылыстар ерекше балаларда сабаққа үлгермей, дағдылары мен танымдық процестерінде өзара ауытқушылықтарымен сипатталады. Мұндай психикалық дамуы тежелген оқушылардың танымдық дамуындағы ауытқулар оқу процесінде қиындықтар туғызады. Сондықтан оларға жеке тұлға ретінде қарап, сапалы білім беруге, қиындықтардың алдын алу үшін түрлі ойын әдістерін қолдану керек. Ойын баланың танымын арттырады. Әсіресе бастауыш сынып оқушыларына ойын арқылы пәнге деген қызығушылығын арттыруға болады. Сондайақ түсінбегенін түсінуге мүмкіндік береді. Ал ерекше білімді қажет ететін балалармен өткізілетін нейро жаттығу баланың сөйлеуіне көмектеседі. Яғни осы нейро жаттығу кезінде олар ойланады, белсенділігі артып, қиялы мен шығармашылық қабілеті дамиды және ұжымдық сезімі қалыптасады. Олардың арасында қабілетті балалар да бар. Мәселен, бірі ән айтуға, сурет салуға немесе би билеуге қызығады. Бұл кезде қызығушылығы бар балаларды әрі қарай дамыту үшін педагогпсихолог пен мұғалім жұмыс істейді. Білім берудің бұл түрі баланың өзіне деген сенімін арттырады. Айналасынан қолдау бар екенін және өзін қоғамның толыққанды мүшесі екенін сезінеді, – дейді балалар психологы Нұрайлым Жақсылық.</blockquote>Бұл ретте логопедтің де жұмысы маңызды.<blockquote>–Логопед-дефектологтың көмегі ең бірінші балалардың бетінің тонусын анықтап алып, логопедтің арнайы массажы логомассаж жасалынады. Тыныс алуы қалыпты болуы үшін тыныс алу жаттығуларын жасаймыз және баланың миының екі жақты дамуына арналған арнайы нейрожаттығулар жасаймын. Қолының моторикасын және кейбір оқушыларымыздың саусақтары әлсіз болғандықтан, ұсақ қол моторикасын дамытамыз. Ал тілді дамытуда дыбыстарды дұрыстап жеткізе алмаса, дыбыстарды машықтандыру мақсатында жұмыс істейміз. Осылайша, оқушылардың ерекшеліктеріне байланысты балаларды шаршатпай және жалықпайтындай етіп сабақты жүйелі жүргіземін, – дейді логопед-дефектолог Аружан Орынбасар.</blockquote>Ал ерекше балаларға сабақ қалай жүргізіледі?– Ерекше балалардың әрқайсысының өзіндік диагноздары болса да, бағдарлама сәйкес сабақ уақыты 40 минутқа созылады. Әр оқушыға оқу бағдарламасына сәйкес сабақ жоспары жасалады. Бүгінде мұндай балалармен заманауи технологиялар арқылы біліктілікті арттыру курсынан өткен ұстаздар ғана жұмыс істей алады. Сондай-ақ балалармен заманауи үлгідегі құрал-жабдықтар мен «ЭдуКвест» құрылғысы, «Дельфа» логопедиялық тренажері және дефектолог кабинеті арқылы жұмыстар жүргізіледі. Аталған дефектолог кабинетінде мамандар ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға жеке сабақ кестесі бойынша білім береді. Ал балалар тез шаршап, жалыққан кезде оларды сергіту сәті мен ойын арқылы «Арт-терапия» түрлерін жасайды.&nbsp;Атап айтқанда, бейне терапия, музыка терапия, ертегі терапия мен құм терапиясы және ойын терапиясы жасалады. Одан бөлек, би-қозғалыс терапиясы мен мульти терапия арқылы балалардың сабаққа деген қызығушылығын және белсенділігін арттырады, – дейді мұғалім Әзима Бауыржанқызы«Инклюзивті оқу» жүйесінің нәтижесі бар ма? Бұл туралы ата-аналардан сұрағанды жөн көрдік.<blockquote>– Менің балам 2 сыныпта оқиды. Қазір жақсы көрсеткіштер көрсетуде. Әсіресе өз ойын толық жеткізетін болды. Мамандар көмегінің арқасында анық сөйлейтін болды. Баламның осындай жетістікке жетіп жатқанын көріп, менде қуанамын, – дейді анасы.</blockquote>– Ұлым Қасен дұрыс сөйлей алмайтын, сұрақ қойғанда мүлде жауап бермейтін. Тіпті тақпақ жаттай алмайтын еді, сөйлей алмаған соң уақыт өте тұйықталды. Кейін мамандардың кеңесіне жүгіндім. Қазір ойын емін-еркін жеткізе алады. Тақпақ, өлеңдерді қиналмай жаттайды. Сөйлем құрайды, – дейді анасы.– Аделия 1-ші сыныпқа барады. Бұрын тұйық, ешкіммен сөйлеспейтін. Мамандарға көрсеткелі жақсы көңіл күйде жүреді. Тіпті мектепке барғанда сыныптас балалармен дос болып араласатын болды. Қызым мамандардың көмегімен әріптерді жазып, сандарды танып үйренуде. Жалпы сабаққа деген ынтасы артып келеді, – дейді Аделияның анасы.Ерекше балаларда да қабілет бар. Ең бастысы, олардың қоғамнан оқшауланып қалмай, ерекше қамқорлыққа бөленгені маңызды.&nbsp;Фото: &nbsp;pexels

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары