<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тіл үйірер тәттілер. Сауда қатарында кім-кімді де еліктірмей қоймайтын мұндай тәттінің өтімділігі де жоғары. Дегенмен біздің дүкендерде көбіне сырттан тасымалданаты өнімдер болғандықтан бағасы да соңғы кездері әжептәуір өскен. Осыны ескерген жақсықылыштық кәсіпкер Ақбота Оңғарбайқызы өзінің кондитерлік өнімдер шығаратын цехынан пірәндік шығара бастады.Кәсіпкер болуды қолға алған Ақбота Бегенбетова 2019 жылы «Бастау» кәсіпкерлерді қолдау орталығында кәсіпкерлер даярлау курсынан өтеді. Осылайша мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге берілетін қайтарымсыз грантты жеңіп алған. Сол арқылы өзнің кондитерлік кафетерий кәсібін бастаған. Кейіннен мемлекеттен кәсіпкерлерге берілетін пайыздық мөлшерлемесі аз несие алып, кәсібін жандандыра түседі.&nbsp;<blockquote>Негізгі мамандығым – технология пәніннің мұғалімі. Бірақ ол бойынша қызмет еткен жоқпын. Түрлі тәттілер пісіру менің болмысыма жақын болды. Бұл қызығушылықтан туған кәсіп деп айтсам да болады. Бастапқыда отбасылық жиын-тойларға пісіріп жүрдім. Кейіннен біртіндеп тапсырыс келе бастады. Сонан соң осы кәсібімді қолға алуға шешім қабылдадым. Осылайша кәсіпкер болып шыға келдім, – деп бастады әңгімесін Ақбота Оңғарбайқызы.&nbsp;</blockquote>Кәсіпкер ең алдымен кондитерлік кофетерие ашқан. Онда адамдар демалып түрлі тәттілермен шәй ішіп, тез дайындалатын фас-фут тағамдарды тұтына алады. Ал одан бөлек тәттілер шығаратын чехтың жұмысы қайнап тұр.&nbsp;<blockquote>Бұрын ауыл ішіне көрші ауылдарға тапсырыспен түрлі тәтті торттар, самса, тоқаш сынды дастарханның шырайын кірргізетін өнімдерді дайындайтынмын. Жақынан бастап прәндік пен коржок дайындауды неге байқап көрмеске деген ой туды. Ақыры бұл істі де қолға алдым. Қазір Арал қаласындағы оннан астам дүкенді осы өнімдермен қамтамасыз етіп отырмыз.&nbsp; Сұраныс жоғары, - дейді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Расымен де қазір «жақсықылыштың прәндігі» деген сөзді жиі естейтін болдық. Дәмі ерекше бағасы қалтаға қонымды тәттіні іздеп жүріп алатындар көбейген. Соның арқасында Ақботаның кәсібі де дөңгелене түсті. Қазір 3 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр.&nbsp;<blockquote>Бұрындары үлкендер береке нанда деп айтушы еді. Сол сөздың растығына көзім жетті. Ошағымыздан күнде тәтті наның иісі шыққандықтан болар аллаға шүкір несібеміз еселеніп келіуде. Бастысы ол емес. Қазіргідей қымбатшылық заманы орнап тұрған шақта халыққа сапалы, тойымды, әрі арзан тағамдар тұтынуға өз септігімізді тигіссек дейміз. Ал нәпақамызды алла пейілімізге қарай береді, - дейді ол.&nbsp;</blockquote>Кәсіптен береке тауып отырған нәзік жанды ана көпке үлгі боларлық. Жолдасы Әділбек екеуі өмірге әкелген үш баласын жетілдіріп, жеткізіп немере сүйіп отырған жайы бар.&nbsp;<blockquote>Біз балаларымызға үлгі бола білуіміз керек. Жолдасым Әділбек мектепте мұғалім. Ер адамның ас-ауқаты дайын, сырт келбеті мінсіз болуы керек. Әрине әйел ретінде оған тікелей жауаптымын. Ал өз ісіме шын пейілмен кірісу артық шығынсыз дәмді дүние шығарудың алғы шарты болмақ, – деді.&nbsp;</blockquote>Кәсіптің көзін тауып, берекелі тұрмыс кешіп отырған осындай іскер, қарапайым отбасылар біздің мемлекетіміздің гүлденуінің кепілі. Ақбота Бегенбетова &nbsp;кәсіпкер әйел, асыл жар, бақытты ана тіркестеріне сай келетін жан екендігін өз ісімен дәлелдеп жүрген жан. Қоғам осындай нәзік жандылармен мақтанады.

Аралдық кәсіпкер пайыздық мөлшерлемесі аз несие алып, кәсібін жандандырып жатыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мүмкіндігі шектеулі адамдарға (МША) арналған қаржылық сауаттылық бойынша өңірлік тренингтер циклі басталды. Алғашқы тренингтер Алматы қаласында 2023 жылғы 27 – 31 наурыз аралығында өтті.Ағымдағы жылғы 3 – 5 сәуір аралығында Қарағанды қаласында МША үшін оқыту іс-шаралары өтеді.Тренинг барысында ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Қарағанды қаласындағы өңірлік өкілдер басқармасының, ҚР Қаржы мониторингі агенттігінің, қаржы ұйымдарының спикерлері өңір тұрғындарына мынадай өзекті тақырыптарды ашады:- қаржылық қызметтерді алудағы МША құқықтары;- депозиттер;- банктердің кредиттері мен қаржылық өнімдері;- кредиттік тарих;- кредит бойынша мерзімі өткен кездегі іс-қимыл алгоритмі;- арнайы шот дегеніміз не;- салық шегерімдері: бұл не және олардың көмегімен қалай үнемдеуге болады;- Fingramota.kz оқыту жобасы туралы;- қаржы пирамидасы дегеніміз не және оны қалай тануға болады;- егер сіздің атыңызға бөтен кредит ресімделсе, не істеу керек, қаржылық алаяқтар кімнің атымен жасырынуы мүмкін, сондай-ақ қаржылық алаяқтық пен қаржылық сауаттылық туралы қызықтыратын тақырыптар бойынша басқа да көптеген мәселелер.Тренингтер Қарағанды қаласы, Тәттімбет көшесі, 709 мекенжайы бойынша сағат 10.30-дан 13.30-ға дейін өтеді.МША үшін келесі оқыту тренингтері Ақтау және Орал қалаларында өтеді.Fingramota.kz жаңалықтарын қадағалаңыз!&nbsp;

Мүгедектігі бар адамдарға арналған оқыту тренингтері басталды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қарыз алушыларды алдау үшін «көмекшілер» қандай аңыздар ойлап табатындары жөнінде Fingramota.kz-пен бірге қарастырайық.«Сіздің соттан тыс банкроттық рәсімі бойынша қарыздарыңызды делдалсыз есептен шығармайды» Қаскүнемдер соттан тыс банкроттық рәсіміне өтініш жазу және мемлекеттік органдарға ұсыну бойынша өз қызметтерін ұсынады. Олар азаматтарды өздігінен жазылған өтініштер ешбір жағдайда қаралмайды деп сендіреді.Бұл жалған түсінік!&nbsp;«Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңға сәйкес қазақстандықтар соттан тыс банкроттық рәсіміне өтінішті дербес және мүлдем тегін ұсынады.Ең бастысы, мынадай талаптар сақталуға тиіс:1. Банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы берешек 1600 айлық есептік көрсеткіштен аспауға тиіс (2023 жылға – бұл 5 млн 520 мың теңге);2. Борышкердің атына тіркелген мүліктің, оның ішінде ортақ меншіктегі мүліктің болмауы.3. Өтініш берілген күні қатарынан 12 ай ішінде кредиторлар мен коллекторлар алдындағы міндеттемелерді өтеудің болмауы.4. Мерзімі өткен берешек туындаған сәттен бастап 18 айдан аспайтын мерзімде кредиттік шарт бойынша орындалмаған міндеттемелерді реттеу немесе өндіріп алу жөніндегі рәсімнен міндетті түрде өту.Егер борышкер өтініш берген күнге өзінің берешегін 5 жылдан артық өтемесе, онда аталған барлық талаптар оған қолданылмайды.Өтінішті онлайн қалай беруге болады?1. Алдымен id.mkb.kz&nbsp;сайты арқылы дербес кредиттік есеп (ҚР азаматтарының банкроттығы) алу қажет, онда ең аз мерзімі өткен күндерді көрсетумен, ағымдағы міндеттемелердің сомасы көрсетіледі. Бұл қызмет тегін көрсетіледі және оны кез-келген электрондық құрылғылар, оның ішінде мобильді құрылғылар арқылы алуға болады.2. Сіздің атыңызға жеке немесе ортақ меншіктегі мүліктің тіркелгенін білу үшін egov.kz сайты арқылы тиісті анықтамаға&nbsp;тапсырыс беріңіз.3. Өтінішке кредитормен (екінші деңгейдегі банкпен не микроқаржы ұйымымен) қарызды реттеу туралы құжатты қоса беріңіз. Мыналар есеп айырысу құжаты болып саналады:банктің реттеуден бас тартуы;өтініштің көшірмесі не өтінішті электрондық форматта жіберу туралы растау (банктің жауабы болмаған жағдайда);4. Соттан тыс банкроттық рәсімін қолдану туралы өтінішті eGov.kz электрондық үкімет порталы немесе e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы арқылы жіберуге болады не жақын жердегі ХҚКО бөлімшесі арқылы қағаз тасымалдағышта беруге болады.5. Соттан тыс банкроттық рәсімін қолдану туралы өтінішті толтыру кезінде ерлі-зайыптылардың (жұбайы (зайыбының) дербес деректерді жинауға және өңдеуге келісімін алу қажет өтінімді электрондық үкімет сайтындағы Жеке кабинетте келіседі. Жұбайы (зайыбы) бас тартқан жағдайда, өтініш жөнелтілуге жатпайды.Өтінішті қарау нәтижесін www.egov.kz сайтындағы жеке кабинеттен, ол берілген күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде алуға болады.«Қарызды толығымен есептен шығаруға және сот банкроттығы шеңберінде тұрғын үйді сақтап қалуға көмектесемін» «Делдалдар» сот банкроттығына жүгінгісі келетін қарыз алушыларға (қарыз 1600 АЕК-тен жоғары болуы керек), олардың қарыздарын өздерінің қызметіне белгілі бір төлем алған жағдайда сот арқылы есептен шығаруға және сонымен бірге мүлік пен ақшаны сақтап қалуға уәде беруі мүмкін.Сенбеңіз! Сот банкроттығы рәсіміне өтініш берген кезде борышкердің барлық мүлкі сауда-саттықта сатылады. Азаматтар кепілге салынған мүлік, борышкердің жалғыз баспанасы болса да, сот банкроттығы кезінде кредитордың бұл мүлікті алып қою құқығы бар екенін білуі керек.Қалған өтелмеген сома борышкердің жосықсыз белгілері болмаған жағдайда есептен шығарылады, бұл жерде мүлікті немесе ол туралы ақпаратты жасырып қалу, жалған ақпарат беру және т.б. туралы айтылып отыр.Сот арқылы банкроттық рәсімін мынадай қаржы басқарушылары жүзеге асырады:- заңды тұлғалардың және дара кәсіпкерлердің банкроттығы рәсімін жүзеге асыратын әкімшілер;- кәсіби бухгалтерлер;- заң консультанттары;- аудиторлар.Қаржы басқарушыларының қызметтері ақылы түрде көрсетіледі. Олардың қызметтерінің төлемі борышкердің мүлкі есебінен (бір айда 1 ЕТЖ, 2023 жылы 70 мың теңге болды) жүргізіледі. Халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын, мүлкі жоқ адамдар үшін қаржы басқарушыларының қызметтері тегін көрсетіледі.Қаржы басқарушысын кім тағайындайды?Банкроттық туралы заңның 21-бабына сәйкес төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттық рәсімін қолдану туралы іс бойынша іс жүргізуді қозғағаннан кейін уәкілетті орган қаржы басқарушысын осындай ұйғарым шығарылған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде тағайындайды «Банкпен және МҚҰ-мен берешекті реттеуге көмектесемін»Жосықсыз «делдалдар» да азаматтарға кредиттерді қайта құрылымдау мәселесін қосымша ақы үшін шешіп беруді ұсынады.Кредиторға дербес жүгініңіз! 2021 жылғы қазаннан бастап банктер мен микроқаржы ұйымдары қарыздар мен микрокредиттер бойынша мерзімі өткен берешекті реттеу тәртібі шеңберінде азаматтардың қайта құрылымдауға өтініштерін заң жүзінде қарауға міндетті.Қарыз алушылардың іс-қимыл алгоритмі түсінікті әрі жеңіл, ол үшін ешкімге ақша төлеудің қажеті жоқ! Сонымен қатар, оның алгоритмі жөнінде тегін консультациялар мен түсіндірмелерді 1459 нөмірі бойынша call-орталық арқылы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінде, «Fingramota online» мобильді қосымшасы, сондай-ақ Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы» ЗТБ-да және Микроқаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі орталық арқылы «Қазақстанның микроқаржы ұйымдарының қауымдастығы» ЗТБ-да және микроқаржы омбудсманы арқылы алуға болады.Таяқтың екі ұшы: алаяқтық схемасына қатысуНазар аударыңыз!&nbsp;Борышкердің өз өтінішінде немесе банкроттық туралы істі қарау кезінде өз қаржысы жөнінде ақпаратты саналы түрде жасыруы немесе жалған деректер ұсынуы алаяқтыққа теңестіріледі.Ешбір жағдайда Банкроттық туралы заңды жауапкершіліктен қашу мүмкіндігі ретінде қарауға болмайды. Мұндай жағдай, мәселен, мүлікті жасырып қалу фактісі анықталған жағдайда, әкімшілік жауапкершілік немесе банкроттық рәсімінің күшін жою көзделеді. Қаржылық сауаттылығыңызды Fingramota.kz-пен бірге арттырыңыз!&nbsp;

Қазақстанда банкроттық рәсімдерінен өту қызметтеріне «көмек ұсынушылар» белсенділік танытуда  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының Полиция департаменті мен Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті арасындағы меморандум негізінде &nbsp;«Құқықтану» мамандығы студенттеріне дуалды оқыту бойынша дәрістер жүргізіліп келеді.Осы ретте Қызылорда облысы Полиция департаменті бастығының орынбасары, полиция полковнигі Амангелді Досжанов 3-курс студентеріне &nbsp;кезекті дәріс оқыды. Кездесуде 2023 жылғы 17 наурызда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бекіткен «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қылмыстық сот ісін жүргізу, жаза атқару саласындағы адам құқықтары, сондай-ақ азаптаулардың және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын іс-әрекеттердің алдын алу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңына түсіндірме жасады.Дәріс барысында &nbsp;Амангелді Асқарұлы &nbsp;заңда енгізілген қысқа хаттаманың толтырылуын, тұрмыстық салада жасалған қылмыстар, жаппай тәртіпсіздікке шақыру, ерекше арсыздықпен жасалған адам өлтіру мен бандитизм үшін жауапкершілікті күшейтуді көздейтін түзетулерге &nbsp;тоқталды. Сондай-ақ, ҚР Қылмыстық кодексінің 146-бабына (Азаптау) «қатыгез немесе ар-намысты қорлайтын қарым-қатынас» құқық бұзушылықтың жаңа құрамы енгізілгенін атап өтті.Кездесу соңында полиция полковнигі студенттердің сауалдарына жауап беріп, өзара пікір алмасты.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336924557_6030880630338044_8236832758924117405_n_e696997a5a.jpg" alt="336924557_6030880630338044_8236832758924117405_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336555699_879361223154293_250194993839949777_n_7521ea3ee1.jpg" alt="336555699_879361223154293_250194993839949777_n.jpg"></figure>

Меморандум аясында нәтижелі жұмыстар жалғасып жатыр 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «AMANAT» партиясы Қазалы аудандық филиалы жанындағы партиялық бақылау тобы әлеуметтік маңызы бар азық-түлік, дәрі-дәрмек, сонымен қатар, жанар-жағар май бекеттеріндегі бағаның шектік деңгейінің сақталуын қарап шықты. Бұған жанар-жағар майдың ішкі нарығын тұрақтандыру мақсатында Қазақстан мен көршілес мемлекеттердің арасында баға алшақтығын төмендету қажет және осыған орай 12 сәуірден бастап еліміз бойынша жанар-жағар май нарығының шекті бағасы өседі деген ақпарат түрткі болды.Ел мамандары Қазақстандағы ішкі нарықты тұрақтандыру үшін жанар-жағармай бағасын қымбаттатуға мәжбүрміз, дейді. АИ-92 және АИ-93 маркалы бензиннің бағасы 11 процентке көтеріледі. Ал дизель отынының бағасы 20 процентке өседі. Бұл өзгеріске қазалылық тұрғындардың басым бөлігі наразылық танытуда.Зерделеу жұмыстары барысында бірқатар жанармай бекеттерінде баға мөлшері және қауіпсіздік техникасы сақталғандығы, ал дәріханаларда дәрі-дәрмектердің бағасы қалыпты екендігі анықталды.Мұнан соң мониторингтік топтың мүшелері әлеуметтік маңызы бар азық-түліктердің бағасын зерделеу мақсатында сауда орындарында талдау жүргізіп, кәсіп иелеріне бағаларды тұрақты ұстап тұруға және бағаны негізсіз көтермеу жөнінде түсіндірме жұмыстарын жүргізді.Айта кетейік, мониторинг жұмысына аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің және кәсіпкерлік бөлімінің мамандары қатысты.

Қазалы: Бағаның шектік деңгейі сақталуы қажет 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Күн жылып, жердің тоңы жібіген кезде басталатын жыл сайынғы егін науқаны Шиеліде биыл да қарқын алды. Осыған орай жуырда «Шиелі сушар» мекемесінде көктемгі дала жұмыстарының барысы және егістікке су жеткізу бойынша ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерімен кездесу жиыны өтті.Аталған жиынға аудан әкімінің орынбасары Е.Апетов, сондай-ақ ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің мамандары мен шаруа қожалық төрағалары қатысты. Ең әуелі кездесуді аудан әкімінің орынбасары Е.Апетов ашып беріп, шаруа қожалықтарына көктемгі дала жұмыстарының барысы жайлы толықтай тарқатып айтты. Осыдан соң, бірқатар мәселелер талқыланып, диқандар тарапынан ұсыныс тілектер айтылды. Кездесу барысында аудан әкімінің орынбасары Е.Апетов бүгінгі таңдағы басты мәселенің бірі – тұқымның тазалығы екенін нақты атап өтіп, шаруа қожалықтарына себілетін тұқымдардың тазалаудан өткізілуі керек екенін ескертті. Сондай-ақ қожалық төрағалары сала мамандарына көкейде жүрген сұрақтарын қойып, тұшымды жауаптарын алды.Айта кетейік, жоспарға сай жүзеге асырылып жатқан егін егу науқанына биыл егістік үшін өткен жылмен салыстырғанда 500 гектарға артық аумақ берілген. Сондай-ақ көктемгі дала жұмыстарына 1696,2 тонна дизель отыны бөлінген. Ал наурыз айына 364,8 тонна бөлінсе, берілген баға литріне 212 теңгені құрап отыр.Иә, басын көтеріп елден сұрағанша, басын иіп жерден сұрайтын диқан қауымы ала жаздай егіннің бабын жасау үшін осы кезден барлық құрал-саймандарын сайлап алып іске кіріскен. «Диқан жерім дейді, жері үшін ерінбейді» демекші, тілімдей жерден жылдық азық жинауға бел байлап, қызу тірлікке араласуда. Сондықтан биыл да ауданның еңбеккерлері күріштен тау тұрғызып, қамбаны қызылға толтырып, ел мерейін үстем етеді деп сенеміз.

Шиелі: Көктемгі дала жұмыстарына 1696,2 тонна дизель отыны бөлінді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймақ бойынша аудандарды газдандыру кезең-кезеңімен іске асырылып жатқаны бесенеден белгілі. Өңірімізді кешенді газдандырудың алғашқы кезеңінде аудан орталықтары көгілдір отынға қол жеткізгені мәлім. Енді осы газдандырудың келесі кезеңі іске асып, соның аясында елді мекендерді табиғи газға қосу жұмыстары жүргізілуде екен. Бұл орайда ауданға қарасты Қалжан ахун ауылының тұрғындары көгілдір отынның игілігін көреді деп күтілуде. Бұл – елді мекен тұрғындары үшін жағымды жаңалық болып табылады.Аудан орталығы табиғи газға қосылғаннан кейін елді мекендерді газдандыру жұмыстарына басымдық берілу үстінде. Мысалы, Тереңөзек кентіне жақын орналасқан Қалжан ахун, С.Сейфуллин, А.Тоқмағамбетов және Шаған ауылдарына табиғи газ жеткізуге жұмыстар жүргізілуде. Соның негізінде бүгінгі таңда елді мекендерді газдандыруға байланысты жобалық-сметалық құжаттар дайындалған, сараптамадан өтіп, қаржысы шешілген ауыл бар.<blockquote>Өткен жылдың қорытындысымен облыста тұрғындардың газ тұтыну деңгейі 68 пайызға жеткен. Алдағы 3 жылға 2023-2025 жылдарға арналған жоспар бойынша 45 елді мекенді көгілдір отынмен қамту жоспарға кіргізліген. Нәтижесінде, 2025 жылдың соңына қарай газдандырылған елді мекендер саны 70-ке жетеді де күтілуде. Оның қатарында ауданға қарасты елді мекендер бар. Бұл жұмыстың бастамасы аудан басшысы Мұрат Нәлхожаұлының қолдауымен биыл іске асады. Ауылдарды табиғи газбен қамтамасыз ету Қалжан ахун елді мекенінен бастау алмақ. Аталған ауылды газдандырудың жалпы құны – 330 млн 586 мың теңге. Республикалық бюджеттен осының 298 млн теңге қаржысы бөлінсе, қалғаны облыстық бюджеттен қаралады деп күтілуде. Қазіргі таңда аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі тарапынан мердігер мекемені анықтау үшін мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізілуде. Ауыл ішінде жүргізілетін газ құбырының жалпы ұзындығы 19,7 шақырымды құрайды, – дейді аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Нұржан Бисембаев.</blockquote>Әрине, газды елді мекенге жеткізу, көшелерде газ құбырларын жүргізу жұмыстары белгілі бір уақытты алады. Десе де ауыл халқының көгілдір отынның игілігін көретін күні алыс емес. Себебі, тиісті қаржысы бөлініп қойған, енді осы жұмыстарды сапалы атқаратын мамандар анықталуы қажет-ақ.Осы орайда ауданда газ тарату жұмыстарын үйлестіретін мекеме мамандары Қалжан ахун ауылының халқымен алдын ала кездесіп, қауіпсіздік шараларын, үйге табиғи газ орнатудың алғышарттарын түсіндірген.<blockquote>Жақында ауыл тұрғындарымен арнайы кездесу ұйымдастырдық. Елді мекенге табиғи газдың жеткізілетіні қуанышты жаңалық. Осыған байланысты біз маман ретінде табиғи газды орнату барысындағы қауіпсіздіктерді түсіндірдік. Алдымен кездесуге қатысқандарға газ құбырлары есіктің алдына дейін келетінін айттық. Одан әрі қарай үйге дейінгі газды монтаждау жұмыстарын осы салада өз қызметтерін көрсететін кәсіпкерлер арқылы жүзеге асатынын жеткіздік. Осы тұста, тұрғындарға алаяқтарға алданып қалмауды ескертеміз. Мұндай жағдайлар кездескен. Жұмысты сапасыз жүргізіп, қауіпсіздік талаптары сақталмайды. Оның жауапкершілігі жоғары. Сондықтан монтаждау жұмыстарын қай кәсіпкерге істетіп жатқанын «Қызылорда газдандыру жүйесі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің Тереңөзек кен¬ті өндірістік учаскесі мамандарына ескертіп отырса, тұрғындар алаяқтыққа тап болмайды. Сондай-ақ «каркас», яғни қамыс және ағаштан тұрғызылған үйге табиғи газ кіргізілмейтінін де атап өткен жөн. Үйдің құжаттары түгел болғаны да дұрыс, – дейді «Қызылорда газдандыру жүйесі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің Тереңөзек кенті өндірістік учас-кесінің директоры Еркебұлан Есенгелді.</blockquote>Негізінен, ауылға газ келетінін естіген жұрт¬шылықтың қуанышында шек жоқ. Табиғи газ біраз жұ¬мысты жеңілдететінін айтады елді мекен тұрғын¬дары.<blockquote>Жыл басында «Биыл ауылға газ келеді» деген жағымды жаңалықты естіп, қуанып жүрміз. Ауылымыз аудан орталығына жақын орналасқан. Тіршілігіміз де біте қайнасып жатыр. Тереңөзек кентіндегі табиғи газдың игілігін көріп отырған ағайындардың үйіне бар¬ғанда қызығатынбыз. Жып-жылы, тіпті біз секілді баллонмен газ тасып жүрген жоқ. Енді міне, осындай жақсы жағдай біздің ауылда да болмақ. Тек газдандыру жұмыстарының сапалы жүргізілгенін қалаймыз, – дейді ауыл тұрғыны Әбілда Байтөре.</blockquote>Биыл &nbsp;Қалжан ахун ауылы газдандырылатын болса, аудан орталығына жа¬қын С.Сейфуллин, А.Тоқмағанбетов елді ме-кендері де жуық уақытта табиғи газбен қам¬тамасыз етілуі тиіс. Ол үшін газдандыру жобаларын қаржыландыру мақсатында тиісті басқармаға бюджеттік өтінімдер ұсынылған. Ал Шаған елді мекенін газдандыру бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленіп, бүгінгі таңда мемлекеттік сараптамадан өт¬кізі¬луде.&nbsp;&nbsp;

Елді мекендерге қашан көгілдір отын кіргізіледі?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бәрімізге белгілі, жарапазан айту – тек ораза айында орындалатын үрдістердің бірі. «Жарапазан» деген сөздің мағынасы Рамазан келді дегенді білдіреді. Бұл қазақ халқының дәстүрлі жырларының бірі. Қазақ халқы бұрын Рамазан айы келгенде, телеарна, радио болмаған кезде осылай жарапазан айтып, халықты Рамазан айының туғаны жөнінде хабардар еткен. Міне, осындай мақсатта жуырда Шиелі аудандық орталық мешіті және Бұдабай Қабылұлы атындағы мәдениет үйі бірлесе отырып, Әбдіманап Шорабаев базарын аралап, жарапазан айтты.Аталған дәстүрлі шараны Қызылорда облыстық орталық Ақмешіт және Сырдария мешіті бастап, жарапазан айту эстафетасын Шиелі ауданына жолдады. Эстафетаны қабыл алған орталық мешіт және мәдениет қызметкерлері тұрғындарға мың айдан да қадірлі Рамазан айының келгендігін хабарлап, көпті қуантты. Қазақы салт-дәстүрді дүйім жұртқа насихаттап, оны -аудан тұрғындарына үлгі етті. Халық та жарапазан жырын шырқағандарды жатсынбай, жылы қабылдап, шама-шарықтары жеткенше ұлттық үрдіспен сый-сияпаттарын ұсынды. Сонымен қатар шара барысында әрбір адамға Рамазан кестесі таратылды. Жырға қанығып, әсем ән тыңдағандар ерекше әсерге бөленіп, жарапазаншыларға ақ тілегін айтып, өз ыстық ықыластарын жеткізді.Айта кетейік, жылдағы дәстүр бойынша «жарапазан айту» эстафетасын аудандық орталық мешіт және мәдениет қызметкерлері Қазалы ауданы, Жанқожа ауылының мешітіне жолдады.

Шиелі ауданы «Жарапазан айту» эстафетасын жолдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудан көлемінде ауыл шаруашылық саласында өзіндік орны бар шаруа қожалықтар қатары жетерлік. Бүгінде шаруасы ширақ, ісі мығым, өнім көлемі жылма-жыл артып, материалдық-техникалық жағынан нығая түскен шаруа қожалықтың бірі – «Бестам Елі» шаруа қожалығы десек болады.Алдымен шаруа қожалықтың тарихи құрылымын тілге тиек етсек. 2013 жылы «Дихан» күріш компаниясының таралуына байланысты өз алдына «Бестам Елі» шаруа қожалығы құрылды. Аталған шаруашылықтың төрағасы болып Балтабай Қошқаров бірауыздан сайланады. Жастайынан егін шаруашылығына бет бұрған іскер азамат сөзімен де, ісімен де ел назарын өзіне аудара білді. Ол солай аталған серіктестікті 2010 жылдан бері басқарып келеді. Бүгінде талай жанның үкілеген ақ үмітін ақтап, шаруа қожалықтың құлашын кеңге жаю жолында сүбелі еңбек етіп келеді. Ауылдастарының сөзінше, қазіргі күні шаруашылықтың жұмысы шираған.Көктем келіп Жер-Ана бусанып, тіршілікке қайта жан біткен шақта егін алқабы қайтадан жанданып, түрленетіні де белгілі. Өткен жылы «Бестам Елі» шаруа қожалығы 50 гектарға жаздық бидай, 50 гектарға жаңа жоңышқа, 170 гектарға ескі жоңышқа, 30 гектар жерге мақсары, 250 гектар жерге «лидер» тұқымын сеуіп, 60 гектар жерге бақша өнімдерін еккен. Ал биылғы жылдың жоспарына сәйкес 300 гектарға күріш, 30 гектарға мақсары, 30 гектарға жаздық бидай, 170 гектарға ескі жоңышқа, 50 гектар жерге бақша өнімдерін егуді жоспарлап отыр.«Бестам Елі» шаруа қожалығының төрағасы Балтабай Қошқаровтың сөзінше, қазіргі таңда қожалықта 40 жұмысшы бар. Барлығы өз жұмысын тиянақты атқарады. Шаруашылықтың жылдағы жоспары бойынша жоңышқа 3 рет орылады. Сонымен қатар меже бойынша 170 үлескер отбасыға егістік алқабын дайындап, күріш, жоңышқа шөбі шаруа қожалық есебінен тегін таратылады. Одан бөлек дала төсінде еңбек етіп жүрген жұмысшылар жатын орын ыстық тамақпен толықтай қамтамасыз етілген. Шаруашылықта еңбек ететін қызметкерлердің жалақысы да ай сайын уақытылы аударылып отырады.<blockquote>«Қазір жұмыс істеймін деген білікті мамандарға қай салада болсын сұраныс көп. Бізде техникаға жақын, іскер, білімді жастарды жұмысқа тартып, оларға әлеуметтік көмек көрсету жолдары да қарастырылған. Қазір сенделіп жүрген жастар көп. Оқуын оқып, қолына дипломын алады да, түнгі көшені кезіп, таң атқаннан кеш батқанға дейін ұйықтайды. Солай жүгенсіз жүрген бірнеше баланы жұмысқа шақырып едім, бәрі ат тонын ала қашты. «Жеңілдің астымен, ауырдың үстімен жүретін» жастарға қарап қайран қаласың. Бір нәрсені үйренейін, келешек нәпақамды маңдай термен табайын демейді. Бәрінің аңдығаны, ойлағаны – оңай олжа, қызық, думан. Киелі мекеннен шыққан екі мәрте Социалистік Еңбек Ері Ыбырай Жақаев атамыз да табысқа осы Жер-Ананың, ерен еңбектің арқасында қол жеткізді. Сондықтан қазіргі жастарға айтарым, ауыр жұмыстан қашпай, шаруашылықта атқарылатын жұмыстарды үйрене бергені абзал. Алдағы уақытта жеке шаруа ашса да өзіне пайда, жұмыс істесе де өзіне пайда», – деді Балтабай Қошқаров.</blockquote>Бүгінде шаруа қожалықта білікті мамандар жетерлік. Майталман механизаторлар Е.Бабыр, С.Арысбаев, С.Жарасбаев, Б.Қожаев, Ә.Байжанов, Р.Саханов, Ә.Досманов сынды азаматтар мәртебелі мамандықты меңгергенін өлшеусіз еңбектерімен дәлелдесе, аталған қожалықтағы белді күрішшілер сапындағы Сейітбек Жарылқасынов, Нұртуған Ортаев, Ағыбай Досмановтар табанды еңбек етуде. Сонымен қатар егістікке қажетті Беларус МТЗ-80, МТЗ-1221, К-700, MacDon сияқты алып техникалар жүйелі жұмыс істеуде. Сондай-ақ бұл күнде шаруа қожалықтың қызметкерлері жұмыстың қиындығына қарамастан, сөзге беріктік пен еңбекке ептіліктің арқасында шаруашылықтың берекесін арттырып отыр.

«Бестам Елі» шаруа қожалығында 40 жұмысшы бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі ауданында 27 наурыз – Халықаралық театр күніне орай «Біз де ғашық болғанбыз» драмасы қойылды.Театр өнерінің шоқтығы биік туындыларына 3 жылдан бері сусап қалған шиелілік көрермен үшін үлкен жаңалық болды. Сондықтан болар, бұл кеште театрға ағылған ағайынның қарасы қалың.Қос ғашықтың тағдырын желі етіп, махаббат пен ғадауат қатар өрілген шығармада – отбасы, бала тағдыры нысанаға алынған. Қыз бен жігіт кезінде бірін-бірі ұнатып қосылған көп жұбайлардың отбасын құруы, кейін сынаққа төтеп бере алмай, о бастағы тұтанған пәк сезімдерін қорғай алмай, ажырасып кететінін, бірақ екеуі де тап сондай кайталанбас ғажайып шынайы сезімді өмір бойы аңсап өтетінін, ажырасқандарына өкінетіндерін автор С.Балғабаев пьеса кейіпкерлері Дәукен мен Зияда тағдырлары арқылы дәлелдеген. Оқиға күтпеген кездесуден басталып, Дәукен, Зияда, Сарман, Айжан арасында өрбиді. Басты кейіпкер Дәукеннің алғашқы жары Зияда мен жеті жыл хабар-ошарсыз кеткен қызы Күнсұлумен көрші боламын деген ой үш ұйықтаса да түсіне кірмеген. Құдіреті күшті Құдай оларды қабырғалас көрші етті. Түсініспеушіліктен бір отбасы құрдымға кетті. Қолда бар алтынның қадіріне жете алмаған Зияда бейнесі арқылы қазіргі қазақ қыздарының, Сарман сияқты жағымсыз кейіпкер арқылы қайырымсыз әкелер тағдыры бейнеленеді. Бір қарағанда төрт құбыласы түгел жандар секілді басында – үйі, бауырында – қазаны, алдында – малы, аясында – отбасы, жұмыр басты пенде осыдан өзге не тілейді деп ойлайсың?... Дегенмен, сырт көзге ғана осылай көрінгенмен өз басына жетерлік отбасы жағдайы, өткен өміріндегі келеңсіз жайттардың елесі немесе қазіргі тағдырындағы тап болған мәселелері оны адам төзгісіз күйге түсіреді. Қоғамда қанша жастар драматург кейіпкерлеріндегідей күйге түсіп, жас өміріне балта шапты. Зияда секілді қаншама қаракөздер өмірден опық жеді. Бір сөзбен айтқанда, «Біз де ғашық болғанбыз» драмасы қоғамда болып жатқан күрт өзгерістерге ілесе алмай, заманның сан қилы қысымына түсіп, өмірі өксікке толып, көз жастары көл болған жастардың тағдырын боямасыз көрсетеді.Асқан шыдамдылықпен қайта-қайта оқып барып, түсінуді қажет ететін драманың сахнада сәтті қойылуына өнер ұжымының ғана емес, режиссердің де еңбегі орасан. Сұлтанәлі Балғабаевтың қос тағдырдың өмірінен өрбіген шығармасы көпке ой салғаны анық. Қазіргі қоғамда болып жатқан мәселелерді арқау еткен шығарманы шиеліліктерге тарту еткен мәдени ошаққа тағылымды туындыларыңыз толастамасын деген тілек айтамыз.

Шиеліде «Біз де ғашық болғанбыз» драмасы қойылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бұрындары су жүретін арналардың біріне қармақ сала қалсаң, тынымсыз қауып, қанжығамыз майланып, көңіліміз жайланып қайтатын еді. Қазір балыққа арналған арнайы ұнтақтар, дәнді дақылдарын алсаң да қармақтың қабуы тым қиын. Бір кездері балығымен байлық саналған каналдардың бүгінде берекесі қашқан. Себебі балық аулаудың жабайы түрі пайда болды. Ол – тоқпен ұру. Бұлай жалғаса берсе, балықтың қарасын көруге зар болып қалар түріміз бар.Иә, кейде айналаңдағы у-шудан, күнделікті жұмыстан шаршаған уақытта ауыл сыртындағы арналарға қармақ салып, демалғың келеді. Солай балыққа баруға қамданып, құрал саймандарыңды дайындап шығып кетесің. Алайда балыққа барып демалғаннан гөрі, шаршап қайтасың. Себебі қазір ауылдық жерлердегі арналарды күз бен көктем мезгілінде тоққа сенген қарақшыдай аңдыған жандардың қарасы көбейген. Барымташылардың бұл әрекетіне тосқауыл жасау мақсатында көктем және күз мезігілінде аудандық полиция бөлімінің мамандары тексеріс жұмыстарын жүргізіп отырады. Алайда тоқ салып, ауға сенген броконерлердің жұмысына әлі күнге дейін тоқтам болмай келеді. Мысалы, өткен жылы аудан көлемінде тоқпен балық аулау дерегі бойынша 1 қылмыс анықталған. Ал заңсыз балық аулау фактісі ретінде 17 әкімшілік құқықбұзушылық тіркелген. Биылғы жылдың 3 айлық қорытындысы бойынша қылмыс дерегі жоқ.Бұл тек біздің ауданда ғана орын алып жатқан мәселе емес. Еліміздің әр өңірінде осындай қылмыстардың белең алып бара жатқаны жайлы жиі айтылып келеді. Осы мәселеге байланысты Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа арнаған жолдауында балық шаруашылығына ерекше мән беру қажет екенін атап өткен болатын.<blockquote>«Қазіргі таңда балық аулаудың жабайы үрдісі пайда болған. Бұл алаңдатарлық мәселе. Мен ауыл азаматтарын тоқпен балық аулаған броконерлерді ұстауға және әр ауылдың жастарын осындай жанашырлыққа шақыруға жұмыс істеудемін. Себебі тоқпен балық аулауға тоқтау бола алмасақ, келешек ұрпақ балықтың түрін көрмей кетуі де бек мүмкін. Көктем мезгілінде балық уылдырық шашатын уақыт. Осы броконерлер тоқпен балық аулап, қаншама миллиондаған шабақты құртып жіберді. Біз дәл осы сәтте ел болып бірігіп жұмыс жасау керекпіз», – дейді Еңбекші ауылдық округінің тұрғыны Асылан Сұлтанұлы.</blockquote>Балықтың бал сорпасын татып көргендер өзен-көл жағалаудан әсте жалықпайды. Ал енді оны қаптап сатып, қаржысын қанағат тұтпай дәніккен жаман. Сырт елден келген арзан торын дарияға тастап, шағын көлшікте балық-шабақты тоқпен ұрып алатын қаскөйлердің бүгінде қарасы қалың. Шектеу болса да, әсіресе, уылдырық шашар уақытын аңдитындар азаймай тұр. «Байдың асын байғұс қызғаныпты» демесін, біздікі табиғат байлығының талан-таражға түсіп, обал-сауапсыз аң-құсқа жем болып жатқанын көзбен көрген соң айту парыз деп білеміз.Табиғат байлығына қиянат жасаушы жандардың қатары көбейгенін көріп, бұл мәселеге жауапты мекеме басшылары баса назар аударып, белсенді түрде жұмыс жасаса демекпіз. Балықты бағалайтын болсақ, оларға жанашырлық таныта білсек, сонда ғана балық – таусылмайтын байлыққа айналары анық.

Шиеліде тоқпен балық аулау дерегі бойынша 1 қылмыс анықталған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шағын кәсіпкерлікті дамытуға және қолдауға Үкімет тарапынан үнемі қолдау бар. Осы мақсатта мемлекет 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жобаны іске қосты. Оның аясында әр адамға 1 миллион 380 мың теңге өтеусіз грант алуға болады. Былтыр «Еңбек» бағдарламасының «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздерін 1587 аудан тұрғыны онлайн түрде оқып, оның 381-іне грант тағайындалған. Биыл 149 азаматқа қайтарымсыз қаржы беру жоспарланып отыр.Халықты өзiнiң жеке iсiн ашуға және кеңейтуге жәрдемдесу, елдегі еңбек ресурстарының бөлінуін оңтайландыруды қамтамасыз етуге арналған бұл жобаның ынталы жандарға берері орасан. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қарасты бағдарламаға – жұмыссыздар, өзін-өзі жұмыспен қамтыған жеке тұлғалар, шағын және орта бизнес субъектілері, бизнесін жаңадан ашқан немесе бизнесін кеңейтуге ниет білдірген кәсіпкерлер қатыса алады. Негізгі 3 бағыт бойынша жұмыс жасайтын бағдарлама ауданда да өз жұмысын атқарып, кәсібін ашып, алдына мақсат қойған жандарға көмек беріп келеді.<blockquote>«Бүгінгі таңда кәсіпкерлік бастамашылыққа жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидаларына өзгеріс енгізілуде. Бұған дейін «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне 3 апта оқытатын. Енді үміткер кәсіпкерлік негіздерін оқымайды. Бұдан былай үміткер бірінші грант алуға жұмыспен қамту орталығына өтініш білдіреді. Ал жұмыспен қамту орталығы оның мәртебесін анықтайды. Содан кейін үміткер бизнес жоспарды үлгіге қарап әзірлейді. Толық құжат тапсырған соң комиссия отырысында жобасын қорғайды. Егер жобаңызды комиссия құрамы мақұлдаса, грант – сіздікі», - деді аудандық жұмыспен қамту орталығының директоры Алмат Алдабергенов.</blockquote>Бағдарлама аясында өңіріміздегі ауыл-аймақтарда мал шаруашылығы едәуір дамып, ауыл азаматтары мемлекеттен төмендетілген пайызбен алған несиелері арқылы өз кәсіптерін дөңгелетіп келеді. Атқарылып жатқан осындай жұмыстардың нәтижесін бүгінде Шиелі халқы көріп жатыр. Дей тұрғанмен, кәсіп етуді көздеген кей азаматтардың мемлекеттен алған несиені мақсатсыз жұмсап, өзін былай қойғанда өзгеге зиянын тигізіп жатқандары да кездесетінін алға тартады мамандар.300-ге жуық жоба таныстырылған<blockquote>«Халықты жұмыспен қамту орталығы 3 айдан кейін гранттың қаражаты игерілгені жөнінде тексеріс жүргізеді. Барлық грант иегерлеріне барып, жұмыс барысын, құжаттарын тексереміз. Егер өзі қорғап шыққан жобада сатып алуы керек дүниелері алынбаса, сұрау саламыз. Тіпті негізсіз жұмсалса, алған грантын Үкіметке қайтарып беруді талап етіп, заң аясында жұмыс істейміз. Былтыр бағдарлама аясында 381 грант берілді. Жоғарыда айтқандай, үміткерлердің ұтқан гранты негізсіз жұмсалса, кері қайтарылады», – деді Алмат Алдабергенов.</blockquote>Мемлекеттің қайтарымсыз гранты – несие емес. Оны қайтарудың қажеті жоқ. Тек бар болғаны орнымен жұмсау қажет.<blockquote>«Кәсіпкерлік грант – маған берілген қаржылық қолдау. Мен оны әртүрлі бағытта жұмсауға мүмкіндігім бар. Тойымды жасаймын, автокөлік аламын немесе несиемді жауып, қажетіме жұмсаймын» деп ойлайды. Ал бұл – қате ой. Бөлінген қаржы сенікі емес, ол сен секілді салық төлейтін азаматтардың ақшасы. Қаржыны тиімді қолдану керек. Кәсіпке салып, нәтижесінде, жұмыс орнын ашып, жұмыссыздарға жұмыс ұсынуыңыз қажет. Екіншіден, өзіңіз тұрып жатқан қаланың немесе ауданның салық бюджетін толықтырсаңыз, сол кезде жұмсалған әрбір қаржыдан әлеуметтік тиімділік көреміз. Яғни, жауапкершілік тек билікте ғана емес, халықта да болу қажет», – дейді аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімінің басшысы Б.Әбсадық.</blockquote>Жасыратыны жоқ, кәсіпкерлердің жұмысына мемлекет тарапынан бар жағдай жасалып келеді. Керісінше үкімет кәсібіне қажетті қаржыны беріп, мемлекеттік салықты жеңілдетіп, ісінің тұралап қалмай, дамуына мейлінше қарайласып келеді емес пе? Осындай қолдаулардан кейін неге өз ісін өркендетіп, ел игілігі үшін жұмыс жасамасқа?! Сол қаржыны аларда талайдың алдын орап, өзінің түрлі жоспарларын алға тартып, мемлекет сенімінен шыққан еді? Бейресми деректерге сүйенсек, өз кәсібін ашуға ниеттенген кей азаматтар алған қаржыны бағдарламадан тыс дүниелерге жаратып жіберетін жағдай көп-ақ. Тіпті кейбіреулері мемлекеттен алған қаржыға бұрынырақта алған «несиесін» жауып, қалғанына көлік, үйіне жиһаз алған көрінеді. Ал құжат бойынша бағдарламада көрсетілген малдың санын қорасында бабасынан қалған бірлі жарым ірі қара мен көршісінің төлін тіркетіп қойғандар да жоқ емес. Осылайша айласын асырған бұндай жандар сенімнің сертін бұзып отыр.P.S. Қазақ «судың да сұрауы бар» деген. Сондай-ақ Пайғамбар хадистерінің бірінде қиямет күні адамдардың осы өмірдегі төрт ісіне жауап бермей аяқтары орындарынан қозғалмайтындығы айтылған. Соның бірінде тапқан табысыңды қалай, қандай жолмен және не мақсатпен жаратқандығың – бірінші кезекте сұралатындығы айтылған екен. Қос дүниесін қатар ойлаған қазақ үшін еселеп алған есепсіз қарыз-несиелерімізді өз мақсатына орай жұмсағанымыз жөн болар.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары