<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Төтенше жағдай, қауіп пен қатер адам өмірінде орын алатыны ақиқат. Әсіресе төтеннен келетін қауіп орны толмас қазаға душар етіп, оның орны ешқашан толмайды. Айналып келгенде, адам өмірімен байланысатын қауіп қас-қағым сәтте адам өмірін жалмап кететіні жүректі ауыртады. Ал осы қас-қағым сәтте дер кезінде жасалған іс-әрекет адам өмірін кейде сақтап қалып жатады. Бұл әрине, ғажайып болғанымен, табиғат тосын мінез танытып, тылсым күштің құдіреті шексіздігін мойындайтын кез де кездеседі.Жылдың басы бауырлас түркі елі үшін адам айтқысыз қайғылы болды. Мыңдаған адамды жалмаған жойқын зілзала кезінде тұтас қала қирап, мыңдаған отбасы мүшелері мерт болды. Төтеннен келген апаттан түркі елі қайғы жамылды. Бауырлас елдің көз жасы көл болып, опаттан аман қалғандарын үйінді астынан шығару үшін көмекке көршілес елдерден арнайы мамандар аттанғанын білеміз.Зілзала адам өмірін жалмадыБиылғы жылдың ақпан айында Түркияның Кахраманмараш елді мекенінде қуаттылығы 7,8 балдық жер сілкінді. Қапелімде қасіреттің кесірінен мыңдаған адам үйсіз-үйсіз қалып, жақынынан айырылды. Бірнеше күн бойы құлаған үйлердің, үйіндінің астынан әлемнің түкпір-түкпірінен келген құтқарушылар адамдарды шығаруға күш салды. Орын алған жер сілкінісінің қуаттылығы қатты болғаны соншалық, жер дүмпуін Түркиямен шектесіп жатқан елдерде де сезілді. Әсіресе, Сирияда зілзала зардабын тартқан, қаза болғандар саны мыңдап тіркелді. Біздің елден де құтқару-іздеу тобы аттанып, қатердің салдарын жоюға Қазақстан Үкіметі 1 млн доллар қаражат бөлгені ресми мәлімделді. Бұл Түркиядағы 1999 жылы орын алған ең ауқымды жер сілкінісінен кейін болған оқиға болды. Яғни 1999 жылы Түркия тарихында 17 мың адамды жалмаған қаралы күнді ел-халқы әлі ұмыта қойған жоқ. Табиғи жойқын 24 жыл бұрын Измит қаласында болып, қаланы тұтас жермен жексен еткен.Ең қиыны мамандардың жүргізген зерттеу жұмыстары мұндай жойқын апат Түркияда 2030 жылға қарай қайтадан орын алуы мүмкін деген болжамында. Яғни мемлекет жер сілкінісі жиі болатын аймақта орналасқандықтан алдағы уақытта әлі де 7,7 балдық зілзала болуы ескертіліп, ол кезде 90 мыңға дейін адам қаза тауып, миллиондаған адам баспанасыз қалуы мүмкін деп дабыл қағады. Дегенмен қазіргі таңда Түркияда салынатын тұрғын үйлер мен ғимараттардың құрылысына қатысты жаңа нормалар қабылданып, жер сілкінісіне төтеп беретіндей етіп құрылысты жүргізу қатаң бақылауға алынбақ. Сонымен қатар халықты дер кезінде құлақтандыру жағдайы да ескеріліп, болуы мүмкін қауіпті айтарлықтай азайтуға мән берілмек.Шымкент пен Таразда жер сілкіндіТүркия елі есін жимай жатып, біздің елімізде де жер сілкінісі орын алғандығы жөнінде ақпарат тарады. Бұл жолы ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі «СОМЭ» ЖШС сейсмикалық станциялар желісі 21 наурыз күні жер сілкінгендігі туралы ресми мәлімет жариялады. Жер сілкінісінің ошағы Ауғанстан аумағында орналасқандығы, дегенмен Шымкент, Тараз қалаларында 3 балдық, Алматы, Түркістан, Қызылорда аймақтарында 2 балдық деңгейде сезілгендігі мәлім етілді.Түн мезгілінде орын алған жағдайды тұрғындар да сезінді. Адамдар дереу сыртқа шығып, ешқандай қауіптің жоқтығына көздері жеткен соң үйлеріне қайта оралған. Жерасты дүмпуін көпқабатты үйдің тұрғындары қатты байқады, үй жиһаздары орнынан қозғалып, адамдар өздерін жайсыз сезінгендігін әлеуметтік желіде жариялап жатты. Мамандардың қалаларда қирау немесе зардап шеккендер болмағандығы туралы ақпарат үрейді сейілткен. Шымкент қаласында болған 3 балдық жер сілкінісі кезінде құрылысы осыдан 4 жыл бұрын жүргізілген тұрғын үйлердің тұрғындары пәтерлерінен сыртқа шыққанда қабырғалары сықырлап, сылақтары түсіп, кейін жарықтар пайда болғанын айтады. Бұл жаңа тұрғын үйдің қуаттылығы қатты болатын жер сілкінісіне төтеп беретініне күмән тудырып, ел-жұрттың алаңдауына себеп болуда.Апат айтып келмейдіТөтенше жағдайдың орын алуына байланысты оны мамандар табиғи немесе техногендік деп бөледі. Табиғи апатқа жер сілкінісі, су тасқыны, табиғи өрт, мал арасындағы жұқпалы аурулары жатады. Ал техногендік сипаттағы төтенше жағдайға өндіріс орындарындағы, көлікке қатысты авариялар, жарылыс, тіршілік көзі саналатын су, электр жүйелерінің кенеттен істен шығуы т.б. Негізінен барлық адам айтып келмейтін төтенше жағдайға дайын болуы керек.<blockquote>– Ең алдымен құжаттарыңызды сөмкеге салып, кемінде 3 күнге жететін азық-түлік, ауыз су, алғашқы медициналық көмекке қажетті дәрі-дәрмек, жылы киім өзіңізбен бірге болуын қадағалаңыз. Жер сілкінісін сезсеңіз ең алдымен үрейге салынбау керек, электр жарығын, газды, су жүйесін сөндіріңіз.Төменгі баллмен орын алған зілзала болса, қорықпай, аяқталуын күту қажет, ал қуаттылығы күшті болса, пәтеріңіздің бұрышында, есіктің жақтауында немесе ваннаның ішіне жатуға тырысыңыз. Үй ішінде ауыр жиһаздардың жанында тұрмауға күш салыңыз, керісінше керуерт, үстел сізді құлайтын заттардан қорғап қалатынын біліңіз. Егер жер сілкінісі кезінде автокөлік ішінде болсаңыз, көліктен шықпай, күтіңіз. Өздеріңіз білетіндей зілзала кезінде адам қазасы болады. Ал алдын ала қауіпсіздік іс-шараларын сақтау – адам шығынын азайтудың бірден бір жолы, – дейді Сырдария аудандық төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы Н.Бақтияр.</blockquote>Жол-көлік оқиғадан 4 кісі қайтыс болдыКүн сайын еліміздің ауыл аймақтарында оқыс оқиғалар орын алып, оның соңы адам өлімімен аяқталуда. Бұл өз кезегінде сақтық шараларына немқұрайлы қараудың салдары және үлкендердің жас балаларды қараусыз қалдыруынан орын алатын жағдайлар. Күре жолдың бойында орын алатын көлік апаттары кезінде кенеттен қаза болу талай отбасын қайғы жамылтты. Өзекті өртейтіні қайғылы оқиғаның құрбандарының арасында жас жеткіншектердің де болуы.<blockquote>– Жыл басынан бері ауданда 2 жол-көлік оқиғасы тіркелді. Оның салдарынан 2 адам жарақат алса, 4 кісі қайтыс болды. Өткен жылдың қаңтар-наурыз айында 3 жол-көлік оқиғасы орын алса, 1 кісі жарақаттанып, 4 адам қайтыс болды. Ал былтыр аудан көлемінде 20 жол-көлік оқиғасы тіркелген. Оқиға кезінде 15 адам қайтыс болса, 25 адам дене жарақатын алды. Жол-көлік оқиғасы кезінде 5 жасөспірім зардап шексе, оның 2-і оқиға орнында қаза болды. Барлық жағдай бойынша анықталғаны жол-көлік оқиғасы жылдамдықты асыру, қарсы бағытқа шығып кету, басып озу кезінде өз жолына түсуге үлгірмей қалуы кесірінен орын алды, – дейді Сырдария аудандық полиция бөлімінің әкімшілік полиция бөлімшесінің бастығы, полиция подполковнигі С.Кеукенов.</blockquote>Балаңыздың өмірін қорғаңызМұнан басқа ата-ананың салғырттығынан қаншама кішкентай балалардың да өміріне қауіп төніп, қайғылы жағдайлар орын алуда. Күйік шалу, жоғарғы қабаттан құлау, суға кету секілді оқиғалардың тіркелуі қаншама отбасының көзқуанышынан айыруда. Мұнан бөлек өз-өзіне қол салу, қыз балалардың ерте жаста жүкті болып қалуы секілді оқиғалар елді елең еткізгені рас. Айналып келгенде мұның барлығы отбасындағы тәрбиенің осалдығы мен баланың өміріне жауапты ата-ананың салғырттығынан. Сондықтан ұрпағымыздың оқыс оқиғадан барынша қорғау үшін өте сақ болуды бір сәтке де естен шығармауымыз керек.Жақында ауданда қайғылы оқиға орын алды. Түн мезгілінде ғимарат шатырынан құлап түскен ер азамат мерт болды. Артында қалған отбасы қайғы жамылды. Бала-шағасы асыраушысынан айырылды. Оның салдарынан қаншама адамға тәртіптік шара көріліп, жауапты жұмысшылар қызметтен босатылды. Бұл оқиғадан көпшілік сабақ алды. Десек те қас қағым сәтте, көзді ашып-жұмғанша орын алатын жағдайды болдырмауға себеп болу адамның өз қолында екенін ұмытпайық.&nbsp;

Төтенше жағдайдан сақ болыңыз!

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ел болашағының тұтқасы – жастардың әлеуметтік, физикалық, рухани дамуы, жастар саясаты мемлекет назарынан тыс қалған емес. Жыл сайын шығатын сан түрлі бағыттағы бағдарламалар мен гранттар мыңдаған жасқа мүмкіндік сыйлап келеді. Осы орайда сырбойылық жастардың көшбасшысы, облыстық «Жастар ресурстық орталығының» директоры Талғат Тілеспен өткен жылдың оң өзгерістері мен жаңалықтары жайында сөз еттік.– «Жастар орталығының» жастардың бос уақытын тиімді өткізуінде, қоғамға белсене араласуында, тұлға болып қалыптасуында қолтаңбасы қалыптасқандай…– Әрине, орталық – Сыр жастарын бір арнаға тоғыстыратын, жастардың түйткілді мәселелерін шешуге тікелей ықпал ететін, шығармашыл, талантты буынға қолдау білдіретін бірден-бір мекеме. Ал, жастар қоғамның қозғаушы күші ғана емес, мемлекеттің тұрақты дамуының басты механизаторы. Жастарға құйылған инвестиция – өзінің маңызын жоғалтпайтын, қуатты Қазақстанның қарышты дамуына жасалған ең үлкен қадам.Бүгінде өңір халқының 21 пайызын жастар құрайды. Бір ғана 2022 жылдың ішінде оларды жан-жақты қолдауға бағытталған 5 мыңға жуық шара ұйымдастырылып, оған 100 мыңнан астам жас белсенді қатысты. Мемлекеттік бағдарламалар мен жобалар арқылы жастарды жұмыспен қамту, кәсіпкерлікке баулу, түрлі бағытта кеңес беруге бағытталған «Мүмкіндіктер керуені» шарасы тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Игі шараның нәтижесінде 10 мың жас тұрақты жұмысқа орналасса, маусымдық кезеңдегі жұмыстарға 2 мың жас тартылды. Аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес, NEET санатындағы жастардың үлесін төмендету бағытында да кешенді шаралар тұрақты түрде атқарылуда.Өңірімізге арнайы сапармен келген Ақпарат және қоғамдық даму министрі Дархан Қыдырәлі «Жастар орталығының» жұмысымен кеңінен танысып, бірқатар бастамаларға оң бағасын берді. Сондай-ақ жуырда өткен облыстық жастар форумында аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаев Сыр жастарын қолдауға бағытталған тың бастамаларды хабарлады. Соның негізінде алдағы уақытта да ерекше жобалар қолға алынып, сырбойылық жастарға бірқатар мүмкіндік берілмек.– Сыр жастары өнер жағынан өрге қадам басқан. Соңғы уақытта ғылым, технология, жаңа дағдылар бойынша да топ жарып келеді. Талапты жастарға ЖРО тарапынан қандай қолдау бар?– Сыр елі – қашанда өнер мен жырдың ордасы. Сыр топырағында туған талантты жастар қазір еліміздің түкпір-түкпірінде дарынымен дараланып, елге адал қызмет атқарып келеді. Хош. Біздің жұмысымызға келер болсақ, орталық барлық санаттағы жастарға тікелей қолдау білдіріп келеді. Білім саласында жүргізілген тиімді реформалар арқасында жастар биіктерден көрінуде. Ізденіске құштар жастарды ұштау мақсатында «Жастар ресурстық орталығының» ұйымдастыруымен үздік жобалар қолға алынды. Атап айтсақ, «Жас ғалым» облыстық ғылыми жобалар және инновациялық идеялар байқауы, «ТОП – 20 студент» жобасы, алғаш рет «IQ-ORDA» республикалық интеллектуалдық байқауы, «ІNNOFEST» облыстық инновациялық жобалар фестивалі өткізілді. Бұл жобалар білімді жастарды қолдауға бағытталып отыр. Сонымен қатар талантты жастарды үлкен сахнаға шығаруда да орталықтың еңбегі зор. Қазір қоғамға неформалды білім түсінігі терең еніп келеді. Орталықтың қолдауымен ағылшын, түрік тілдерін меңгергісі келетін жастарға арнайы курстар ұйымдастырылуда.Тағы қоса кетерлігі, тікелей орталық жанынан құрылған ұлттық ережесіз жекпе-жек, таэквондо, каратэ сынды спорт түрлерінен арнайы үйірмелер де жұмыс істейді.– Жастар санатына кіретін топтың жас ерекшелігіне өзгеріс енді. Бұл замандастарымыздың өміріне қаншалықты әсер етеді?– Осы кезге дейін 29 жасқа дейінгі жастар мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндігін мейлінше өз қажетіне пайдаланып келді. Жақында категория 35 жасқа дейін көтерілгендігіне байланысты осы санаттағы әрбір тұлға тұрғын үй мен кәсіп бастауға қолдау беретін мемлекеттік бағдарламаларға еркін қатыса алады. Бұл – әрбір жас үшін үлкен қолдау.– Жастармен бірге жүріп, өз ортаңды табу бір бөлек. Олардың көшбасшысы болу – үлкен жауапкершілік. Мағжан сенетін жастардың бойында болу керек қасиет қайсы?– Жастар – ел үміт күтетін болашақтың темірқазығы. Қай қоғамды алсаңыз да, жастарға артылатын жауапкершілік жүгі жоғары. Жастар қандай болуы керек деген сауалға әрбіріміз жауап бере аламыз. Ал менің ойымша, жастардың бойында ең алдымен еңбекқорлық, білімге, жаңаны тануға деген құштарлық болуы қажет. Әр қазақ баласы өзі сүйетін дүниемен айналыса алатын рухани кемел тұлға болуы керек. Шәкәрім атамыз: «Біреудің мінін көргенше, жамандығын тергенше, өз ойыңды мазалап, өз бойыңды тазалап, өзіңмен алыс өлгенше» дейді ғой. Осы ұстаныммен жүрген әр адам жаман болмасы анық. Сан салалы мемлекеттік сектор – жастар саясатында жүргеніме біраз уақыт болды. Сондықтан жастар мемлекет дамуына ықпал ете алатын, тікелей жұмыс жүргізе алатын буын деп толық сеніммен айта аламын. Әр жастың өзіне артылған жауапкершілікті сезінуі аса маңызды.– Сұхбатыңызға рахмет! &nbsp;

Талғат Тілес: Қоғамның қозғаушы күші – жастар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінде Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан композиторлары Одағының мүшесі, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры, философия докторы (PhD), дирижер Мүсілім Әмзенің зерттеу еңбегінің тұсаукесері өтті.Кітап - қазақ оркестрі мен дирижерлік өнерінің дамуына үлес қосқан майдангер-композитор, күйші, дирижер Мәлік Жаппасбаевтың шығармашылығына арналған. Дарын иесінің өмірбаяны туралы тың деректер қамтылған «Мәлік Жаппасбаевтың музыка мұрасы» кітабының салтанатты тұсаукесеріне Басқарма төрағасы-Ректор Бейбіткүл Сәрсемханқызы қатысып, Мүсілім Балтабайұлының еңбегі мен шығармашылығын жоғары бағалады.Мүсілім Әмзе - «Мәңгілік сарын» атты домбыра күйлері антологиясының, «Қазақтың дәстүрлі 1000 күйі», «Шаһнама» антология жинақтарының құрастырушысы, «Қазақстанның музыкалық мұрасы», «Қазақстандағы этностардың музыкалық мұралары» антология жинақтарының музыка редакторы. Отыз жылға жуық &nbsp;мәдениет саласының дамуына үлес қосып, ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Құрмет грамотасы», «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісі, «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы беріліп, &nbsp;Қызылорда облысы әкімінің «Құрмет грамотасы» және Халықаралық Түрксой ұйымының «М.Төлебаев – 100 жыл» мерекелік медалімен марапатталған.<blockquote>«Қазіргі таңда ғылымда жаңалық ашу – өте қиын. Мүсілім Әмзе ең алдымен орындаушы болса, екіншіден шығармашылықпен қатар ғылымды қатар алып жүрген ғалым. Жалпы ғылымда шығармашылық адамының зерттеу жүргізуі нәтижелі. Өйткені жан-жақты терең түсініп, тақырыпты түпкілікті аша алады. Бүгінгі кітап соның дәлелі. Оқулықта бір тұлғаның негізінде көптеген құнды ақпараттар берілген. Осы еңбек Сыр бойындағы музыкалық өнердің дамуына, оның ары қарай жалғасуына септігін тигізері анық»,-деді Қазанғап атындағы жоғары музыка колледжінің директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, филология кандидаты, жыршы &nbsp;Ұлжан Байбосынова.</blockquote>Мәлік Жаппасбаевтың есімі қазақ музыкасында сирек кездеседі. Құрманғазы атындағы мемлекеттік академиялық қазақ халық аспаптары оркестрінің тарихында екі күйшінің есімі ерекше аталады. Соның бірі-Сырдың саңлақ күйшісі Мәлік Жаппасбаев. Автор өз еңбегінде 29 жыл ғұмыр кешкен біртуар өнер иесінің музыка мұрасын жинақтаған.&nbsp;<blockquote>Кітап рецензенті, педагогика ғылымының докторы, профессор Шәрбан Майгелдиева: «Ғылыми еңбек - эстетикалық, құрылым жағынан өте сапалы. Қоғамның қажеттілігіне, маман даярлау сапасын арттыруға бағытталған құнды оқулық»,-деп пікір білдірді.</blockquote>Салтанатты жиынға Сыр елінің өнер қайраткерлері, БАҚ өкілдері, қонақтар, оқу орнының профессор-оқытушылары мен білім алушылары қатысты. Қатысушылар Сыр өнерпаздарының орындауында Мәлік Жаппасбаевтың репертуарындағы күйлері мен әндерін тыңдап, рухани азық жинады.Айта кетейік, салтанатты кеш А.Тоқмағамбетов атындағы мәдениет үйінде &nbsp;Тұрмағамбет атындағы қазақ халық аспаптары оркестрінің күйші, композитор, дирижер Мәлік Жаппасбаевтың шығармашылығына арналған «Сәлем» концертімен жалғасты.&nbsp; &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/5_6f83ea2419.jpg" alt="5.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/7_d8cb6aaab0.jpg" alt="7.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1_493b00c710.jpg" alt="1.jpg"></figure>

«Мәлік Жаппасбаевтың музыка мұрасы» зерттеу еңбегі жарыққа шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Туберкулезге қарсы күрес ешқашан күн тәртібінен түспейді. Жұқпалы індеттің алдын алу мен онымен күрес дүниежүзі бойынша белгілі ұранмен жүргізіледі. Биылғы жылы «Біз туберкулезді жеңе аламыз!» тақырыбын арқау еткен екен. Оқырмандарымызға осы жұқпалы дерт туралы кеңінен ақпарат беру үшін Сырдария аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Самалбек Өмірбаевпен сұхбаттасқан едік.– Самалбек Сүлетбекұлы, туберкулез инфекциялық жұқпалы ауру екені белгілі, осы дерт туралы жалпы халық нені білуі керек?– Туберкулез – негізінен ауа тамшылары арқылы таралатын жұқпалы ауру. Туберкулез туберкулез микобактериясынан туындайды. Бұл микроорганизмдерді туберкулез таяқшалары деп те атайды. Инфекция көзі көбінесе туберкулезбен ауыратын адамдар немесе олардың тұрмыстық заттары болып табылатындығын айта кетейік.Микроорганизмдер адамның тыныс алу жолдарына қақырық тамшыларымен сөйлескенде, түшкіргенде, жөтелгенде, күлгенде немесе шаңмен түседі. Өкпедегі қабыну процесінің дамуымен өкпе туберкулезі дамиды. Туберкулез микобактериясы тек өкпеге ғана емес, басқа мүшелерге де әсер етуі мүмкін, бұл жағдайда өкпеден тыс туберкулез дамиды – сүйектер, буындар, көздер, тері, лимфа түйіндері, жыныс мүшелері және басқа да мүшелер мен жүйелер. Осындай маңызды мәселені біліп, адамдар сақтанып жүрсе, аталған жұқпалы дерттен аулақ болатыны сөзсіз.– Туберкулездің таралуына тоқталса¬ңыз, ол адамға тек адамнан жұғады ма, әлде жан-жануарлардың арасында да кездесе ме?– Инфекция көзі ауру жануарлар мен адамдар. Туберкулезді жұқтырудың жетекші жолдары – ауа-тамшылары. Микобактериялардың сиырдан жұғатын түрі адам үшін ең қауіптісі болып табылады. Патогенді тасымалдау факторлары. Ірі қара мал ауруға шалдыққан кезде туберкулез микобактериясы жануардың сүтімен, нәжісімен, зәрімен бірге сыртқа шығады және көбінесе ауру жасырын түрде, клиникалық көрініссіз өтеді. Жас төл негізінен ауру малдан алынған сүт және майсыз сүт арқылы ауруға шалдығады. Бұзаулардың құрсақішілік инфекциясы болуы мүмкін.– Қандай жағдайда туберкулезге шалдығу қаупі жоғарылайды?– Ауру әдетте туберкулездің белсенді түрімен ауыратын адамдардан ауа тамшылары арқылы немесе туберкулезбен ауырған жануарлардан алынған сүт өнімдерін тұтыну арқылы таралады. Сіздің денеңізде туберкулез бактериялары болса да, сіздің иммундық жүйеңіз аурудың алдын алады. Туберкулезді қоршаған ортаның нашарлығы, дұрыс емес тамақтану, жаман әдеттер және жиі стресс тудыруы мүмкін.– Туберкулездің алдын алуға байланысты оған қарсы екпе көмектесе ме? Негізінен, дертке қарсы екпе алғандар 100 пайыз сақтанған деп айтуға негіз бар ма?– Туберкулездің алдын алудың бір түрі – БЦЖ екпесін салу болып табылады. Екпе жаңа туылған нәрестеге салынатындығы мәлім. Расында балалар 100 пайыз ауырмайды деп айта алмаймыз, бірақ ауырған жағдайда өміріне қауіп төнбейді, жеңіл түрімен ауруы мүмкін. Кейбір ата-аналар балаларына екпе салдыртпай жатады, балаларға зияны тиеді деген оймен. Сондықтан дәрігер ретінде айтарым, екпе алмаған балалар туберкулездің ауыр түріне, менингитке шалдығуы ықтимал. Ал оның зардабы туралы айтудың өзі қиын болар. Осындай жағдайды болдырмас үшін ата-ана түсіністік танытып, баласын қорғағаны дұрыс еді.– Біздің ауданда аурушаңдық көрсеткіші қадай? Салыстырмалы түрде төмендеу байқала ма?– Аудан бойынша 2021 жылы – 8 науқас тіркелсе, 2022 жылы – 11 жаңадан науқас тіркелді, аурушаңдық көрсеткіші 29,1 пайыз. Қуаныштысы, балалар мен жасөспірімдер арасында туберкулез тіркелген жоқ. Облыстық көрсеткішпен салыстырғанда біздің аудан төмен болса да, 2 жылда жоғарылау байқалатындығын жеткізгім келеді. Өйткені тіркелу көрсеткіші зейнет-керлер арасында жоғары болып отыр. Оның басты себебі егде жастағы тұрғындар уақытылы медициналық, соның ішінде флюорографиялық зерттеуден өтуі төмендеген.– Соңғы жылдың көрсеткіші бойынша жасөспірімдер арасында туберкулез ауруы тіркелген жоқ дедіңіз. Бұл екпеге байланысты ма, жалпы «Манту» сынамасының орындалуы қандай жағдайда?– Жоғарыда айтып өткенімдей, 2022 жылы балалар мен жасөспірімдер арасында туберкулдез ауруы тіркелген жоқ. Жыл сайын аудандық емханамен бірлесіп «Манту» жоспары бекітіледі, жоспар бойынша көрсеткіш 100 пайыз орындалып, туберкулез диагнозымен өлім-жағдайы тіркелген жоқ.– Туберкулезге шалдыққанын науқас қалай біледі? Оның белгілері қандай? Негізінен қандай жолмен анықталады?– Көбінесе халықтың арасында әлі де болса жыл сайынғы флюорографиялық тексеруден уақытылы өтуден қашып, келмей жүретіндер кездеседі. Олармен түсіндіру жұмыстарын учаскелік медбикелер жүргізіп, емханаға жетектеп әкелетіндері де бар. Негізінен науқаста салқын тиіп, қызуы көтеріліп, екі аптадан астам жөтел, әлсіздік пайда болады. Бұл белгілер дабыл қағатын жағдай. Науқас әлсіреп дәрігерге қаралғанда, флюорографиялық тексеруден өткізіп, зертхана арқылы анықтап, нақты диагнозы қойылады. Бұл дерттен қорқудың қажеті жоқ. Себебі, туберкулез – емделетін дерт. Уақытылы ем-шара қолданғанда дерттен толық айығуға негіз бар десек болады.– Аталған дертке шалдықпау үшін алдын алу шараларына тоқталсаңыз...– Уақытылы флюорографиялық тексеруден өтіп, жоғарыда айтып өткен белгілері байқалған жағдайда, дәрігерге көрініп емін алған жағдайда алдын алуға болады. Көбінесе интернет арқылы тұрғындар өздері ем-домын үйден жасап, қызуын түсіріп, шамалы жақсы болса дәрігерге бармай сол күйінде жүре береді. Өкпесінде туберкулез қалдығы қалып қояды да, асқынған кезде туберкулездің ашық түрі пайда болады. Сондықтан айтар едім, отбасы мүшелерінің бірі ұзақ уақыт бойына жөтеліп, қызуы түспесе тез арада дәрігерге көрінуі қажет. Бұл ең алдымен жақындарыңызға жұқтырып алмаудың кепілі.– Мазмұнды әңгімеңізге рақмет!&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Жұқпалы дерттің алдын алу жолдары қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жақында гүл өсіруші әрі гүл сатумен айналысатын қала тұрғыны Алуа Серікқызынан қызықты ақпаратпен бөліскен болатын. Оның айтуынша, әр гүл түсінің өз сыры бар екен. Сондай-ақ ол өз сөзінде әрбір адам баласына гүл ең керемет сыйлық екенін де айтқан болатын. Маманмен гүлге қатысты қызықты ақпаратты білу үшін арнайы тілдестік.&nbsp;<blockquote>«Жақын адамыңыздан сыйлыққа гүл алсаңыз, ол сіздің көңіліңізді көтеріп қана қоймай, денсаулығыңыздың жақсаруына да әсерін тигізеді екен. &nbsp;Айтпағымыз, дәрілік өсімдіктердің емдік әсері емес, кәдімгі аулаға, бөлмеге көрік беретін қарапайым гүлдердің денсаулыққа пайдасы жөнінде көп нәрсе білуге болады», – дейді қала тұрғыны Алуа.&nbsp;</blockquote>Гүлдің науқастанып жатқан адамның сауығып кетуіне әсер ететінін бұрынғылар жақсы білсе керек. Сол себептен ертеректе науқас жанның алдына гүл шоқтарын қою дәстүрге айналған. Әдетте гүл таңдауға келгенде біз сыртқы пішіні мен түріне, әдемілігіне ғана мән береміз. Ал гүлді өсіріп, баптаушылардың айтуынша, көз арқылы қабылданатын гүлдердің түсі миға әсер етіп, ағза қызметін жақсарта түседі екен. Мысалы, сары түс - зат алмасу қызметін жақсартады. Орталық жүйке жүйесінің жұмысын реттеп, иммунитет күшін көтереді. Сары түсті гүлдерді жұқпа ауруларымен науқастанып жатқандарға немесе уайым шегіп жүргендерге берген жөн.Қызыл түс - мидың психикалық белсенділігін арттырады. Қандағы адреналинді көтеріп, адамға күш-қуат береді. Осы түстің әсер етуімен ағзадағы жыныс гормондарының концентрациясы көбейеді. Қызыл түсті гүлдер шаршауды басады. Егер климаттық өзгерістерге ағзаңыз төзе алмаса бөлмеге қызыл түсті гүлдер қойыңыз, атмосфералық өзгерістерді жеңуге көмегі зор.Жасыл түс - ойлау қабілетін жақсартады. Теріс энергияны қуып, адамдағы қорқынышты басады. Бөлме ішінде жасыл түсті бөлме өсімдіктері көп болса, ми ашымай, кез келген нәрсеге мән беріп, сергек жүресіз. Сондықтан жасыл түсті бөлме өсімдіктерін кеңсеге қойған жөн. Ол сізді ашудан сақтап, зейінді етеді.Көк түс - мүн мен тыныштықтың түсі. Көк және ашық көк түсті гүлдер миға тыныштық сыйлап, ұйқының жайлы әрі жақсы болуына әсер етеді.Ақ түс - тазалық пен ұқыптылықтың белгісі. Мұндай түсті гүлдерді жаны таза адамдар ұнатады. Ақ түсті гүлдерді шығынға ұшыраған адамға немесе созылмалы аурудан айыға алмай зардап шегіп жүрген науқасқа сыйлаңыз.<blockquote>«Гүлдің иісінде де осындай ерекшелік бар. Түстерінен бөлек, олардың иістері де адамның орталық жүйке жүйесіне әсер етіп, ағзаның өмір сүру қабілетін жақсартады. Жалбыздың иісі қан тамырларын кеңейтіп, артериялық қан қысымын қалыпты жағдайда ұстайды. Жүйке жүйесін тыныштандырып, жүрек шаншуын басады. Бас ауруын қойдыртады. Шаршауды басып, тән мен жанға қуат береді. Тәбетті арттырып, ас қорытуды жақсартып, жүрек айнуын басады. Ал түймедақ өзінің жұмсақ иісімен жүйкені тыныштандырып, ұйқыны жақсартады», – дейді гүл өсіруші Алуа.&nbsp;</blockquote>

Алуа Серікқызы: Гүл түсінің де өз сыры бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Балалар шығармашылығына арналған өміршең жобалардың елге тигізер пайдасы мол. Елімізде «Art sport» бағдарламасы қолданысқа енгізілгенде негізгі жұмысына күмәнмен қараған жандар аз болған жоқ десек қателеспейміз. Мемлекет басшысының тапсырмасымен жүзеге асқан бағдарлама шеңберінде Сырдария ауданында бірнеше шығармашылық және спорттық үйірме ашылған болатын. Қазіргі уақытта жекелеген үйірмелер ел кәдесіне жарап тұр. Осы ретте Нағи Ілиясов ауылында «Аслан» спорт орталығына қарасты «Шахмат» үйірмесінің бөлмесі ашылған болатын.Батыр ауылындағы №132 Түймебай Айтбаев атындағы орта мектеп жанындағы «Шахмат» бөлмесінің ашылуына Нағи Ілиясов ауылының әкімі Сағдат Нұрмағанбетов, аудандық мәслихат депутаты Дархан Ералиев, аудандық білім бөлімінің әдіскері Сұлтан Үсенов, ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жұмабек Төребекұлы, «Аслан» спорт орта¬лығының құрылтайшысы Анар Қалдыбаева, мекеме басшылары, еңбек ардагерлері, ата-аналар мен тұрғындар қатысты.Ең алдымен, жиналған көпшілік, жаңадан жабдықталған бөлменің лентасын қиды. Өз кезегінде ауыл әкімі Сағдат Нұрмағанбетов сөз сөйлеп, құттықтау лебізін жеткізді.<blockquote>Біздің ауылымызда ерекше жаңалық орын алып отыр. «Аслан» спорт орталығының мамандары балаларға дәріс беріп, үздіктер қатарынан көрінуіне ықпал етуде. Сан түрлі деңгейдегі жарыстарға барған балаларымыз жүлдесіз қайтпайды. Бұған дейін спортшылар шағын жерде ойнап келсе, ендігі кезекте арнайы жабдықталған бөлмеде өзара шеберлік байқасатын болады. Баршаңызды қуаныштарыңызбен шын жүректен құттықтаймын, – деді ауыл әкімі.</blockquote>«Аслан» спорт орталығына қарасты Нағи Ілиясов ауылында бүгінде 5 үйірме жұмыс жасайды. 100-ге жуық бала қатысатын «Шахмат» және «Тоғызқұмалақ» үйірмесінің жетекшілері – Ардақ Алашбаев пен Әділет Қайратов. Осы күні қос үйірмеге қатысушылар арасынан 2 ҚР спорт шеберлігіне үміткер шыққан.<blockquote>Қазіргі уақытта Нағи Ілиясов ауылында «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығы мен «Аслан» спорт орталығының бірнеше үйірмесі жұмыс жасап жатқанына бек қуаныштымыз. Аудандық мәслихат депутаты Анар Қалдыбаева жетекшілік ететін қос орталықта, яғни, шығармашылық бағытта «Домбыра», «Ұлттық би», «Хормен ән салу», «Эстрадалық вокал» үйірмесінде ұстаздар шәкірт тәрбиелеп келеді. Ал спорт бағытында «Таеквондо», «Шахмат», «Тоғызқұмалақ», «Дзюдо», «Қазақ күресі» үйірмесінде ауыл балалары барынша шынығуда. Аталған әрбір үйірменің ұстаздарының еңбегі ерекше. Ашылғанына 2 жылға жуық уақыт болған орталықтың жұмысы жақсы нәтижеге қол жеткізген. Әрбір үйірмеге қатысушының сахналық киімі тігілді. Сонымен бірге спорттық құрал-жабдықтар алынды. Бұның барлығы қыруар қаражатпен келетіні жасырын емес. Балалардың жаттығу залына 72 татами әкелінген. Осындай бөлмені жабдықтау үшін орталық тарапынан 2 жарым миллионға жуық қаражат жұмсалған. Аталған қаражаттың тиімді жұмсалуының арқасында балалар жемісін көретін болады. Үйірме жұмысына сәттілік тілейміз, – деді аудандық мәслихат депутаты Дархан Ералиев.</blockquote>Кеш барысында №132 Түймебай Айтбаев атындағы орта мектептің директоры Ілияс Анафияев, ауыл тұрғындары Манат Оразбекқызы, Мәриямкүл Тәутенова, Кәмила Жүсіпова сөз сөйлеп, ақжарма тілегін жеткізді. Орталық құрылтайшысы Анар Қалдыбаева спорт үйірмелерінің жетекшілерін марапаттап, жұмыстарына сәттілік тіледі.<blockquote>Бүгін көптен бері қолға алған ісіміздің нәтижесін көріп отырмыз. «Шахмат» үйірмесінің оқушыларына барынша жағдай жасалып, үлкен бөлмеге қол жеткізіліп отыр. Баланың болашағы үшін игілікті іске жұмыла білгеннен артық бақыт жоқ. Біз басқа ауылдан да, спорт үйірмесін ашуға жұмыс жасап жатырмыз. Еңбек етуден тынбайтын мамандарды қашанда қолдаймыз. Ата-аналардың тілегі мен сыни пікірі бірде қанаттандырса, бірде қызметімізді жани түседі. Сондықтан мамандарымызға ауызбіршілікпен еңбек етіп, үздік көрсеткішке қол жеткізейік деп айтудан жалықпаймын. Бұл ретте, республикадағы үздік ауылдан мықты спортшылар көптеп шығып жатса, құба-құп, – деді Анар Қалдыбаева.</blockquote>Айта кейтейік, облысқа танымал жыршы Әділхан Қуаңбаев бірнеше жырымен тыңдарман қауымды серпілтіп тастады. Ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жұмабек Төребекұлы ақ батасын берді. Балғын спортшыларға балмұздақ таратылды. Аға буын өкілдері дәстүр сабақтастығын жалғастырып, шашу шашты. &nbsp;

Нағи Ілиясов ауылында шахмат бөлмесі ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мектеп бітіру кешін өткізуге тыйым салынады. Бұл туралы Қызылорда облыстық білім басқармасының баспасөз қызметі хабарлады.&nbsp;Биылғы оқу жылының мектеп бітіру кештерін ұйымшылдықпен өткізу, бітірушілердің өмірі мен денсаулығын қорғау, құқық бұзушылықты болдырмау және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою мақсатында білім басқармасының 2023 жылғы 3 сәуірдегі №56 бұйрығы шығарылып, барлық білім беру ұйымдарына жолданды. Аталған бұйрыққа сәйкес, оқу жылын аяқтау шараларын ұйымдастыруға және мектепке жөндеу жұмыстарын жүргізуге оқушылар мен ата-аналардан, педагогтардан ақша жинауға қатаң түрде тыйым салынған.<blockquote>«Қатаң түрде ескертетін жәйт, барлық білім бөлімдерінің басшылары мен мектеп директорларына: мектеп бітіру кештерін өткізу барысында бітірушілер мен қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіпсіз жағдай жасалуын қамтамасыз ету қажет, бітіру кештерін міндетті түрде мектеп қабырғасында және ауласында өткізу, шараға бітірушілердің мектеп формасымен қатысуын және барынша қарапайым түрде өткізілуін қамтамасыз ету жүктеледі. Сонымен қатар үйлер мен ресторандарда, басқа да ойын-сауық орындарында мектеп бітіру кештерін өткізу және бітірушілердің автокөліктермен кортежге шығуына жол бермеу, бітірушілердің өмір қауіпсіздігі мен құқық бұзушылықты болдырмау және алдын алу бағытында медициналық, өрт қызметтері, ішкі істер органдарымен бірлесіп шаралар қабылдау және мектеп бітіру кештерін ұйымдастыру үшін ана-аналардан ақша жинамауды, ата-аналар тарапынан мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерге сыйлықтар берілуіне жол бермеуді және шараларды мектептің қолда бар мүмкіндігімен ұйымдастыру керектігі ескертіледі. Сондай-ақ, табиғат аясына серуендеуге, өзен, көлдерге, шағын су алаптарына суға түсуіне тыйым салу және төтенше жағдай бөлімдерімен бірлесіп кезекшілік ұйымдастыру, бітірушілер, ата-аналар және педагогтар арасында ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын қамқоршылық кеңес мүшелерімен бірлесіп белсенді түрде жүргізу тапсырылды», - деді облыстық білім басқармасының мектепке дейінгі және орта білім бөлімінің бас маманы Қарлығаш Әнуарова.</blockquote>

Қызылордада мектеп бітіру кешін өткізуге тыйым салынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Көктем шуағы еніп, жер сызы кетісімен, дала төсінде көктемгі егіс жұмыстарына дайындық басталды. Осыған орай, Қазалы ауданының әкімі Мұхтар Оразбаев егіс алқаптарын аралады.&nbsp;Ең алдымен аудан басшысы Бекарыстан би ауылындағы «Сақыбай» каналындағы механикалық тазалау жұмыстарымен танысты. Аудан әкімі Мұхтар Оразбаев бұл жұмыстар егістік және жайылымдық жерлерді ағын сумен қамтамасыз етуде өз тиімділігін көрсететінін айтты. Сонымен қатар аудан басшысы мұндағы маңызды істі бірлесе атқаруды тапсырды.&nbsp;Сондай-ақ аудан әкімі Мұхтар Әуесұлы Майдакөл ауылдық округіндегі жайылымдық және шабындық жерлерді тіршілік нәрімен қамтамасыз ететін «Қараарық» каналына ат басын бұрды. Ол ондағы еңбекші қауымға сәттілік тіледі.&nbsp;Одан соң аудан әкімі «РЗА-Агро» ЖШС-ның егіс алқаптарына арнайы барып, егіс даласындағы еңбеккерлермен кездесті. Қазіргі таңда мұнда көктемгі егіс жұмыстары қарқынды жүріп жатыр. Бүгінгі күнге 600 гектар есік жоңышқа тырмаланып, 120 гектар жаңа жоңышқа егілген.&nbsp;Аудан әкімі Мұхтар Оразбаев аудан көлемінде атқарылып жатқан көктемгі дала жұмыстары күн тәртібінен түспей, бақылауда болатынын жеткізді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/336290110_2424333071073432_97672549664845896_n_33bef0bab8.jpg" alt="336290110_2424333071073432_97672549664845896_n.jpg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/su_e9d4d0fc1d.jpg" alt="су.jpg"></figure>

Қазалы ауданында көктемгі егіске дайындық барысы пысықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордалық кәсіпкер Әбутәліп қажы Бәкіров мал шаруашылығын дамыту үшін мемлекеттен алған субсидияны бюджетке қайтармайтын болды. Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының заңгерлері шаруа қожалық иесінің құқын сотта қорғап шықты. &nbsp;Облысқа қарасты Жаңақорған ауданының тұрғыны Әбутәліп қажы Бәкіров «Мұса» шаруа қожалығын құрып, мал шаруашылығымен айналысып жүрген кәсіпкер.Қожалық 100-ден аса ірі қара мал ұстайды. Оның 85-і аналық мал басы. Кәсіпкер 2020 жылы асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларының талаптарына сәйкес аналық мал басының азығына 1,3 млн теңге субсидия алады.Ал 2021 жылы ветеринариялық станция мамандарымен ақылдаса отырып, 10 бас кәрі аналықты есептен шығарады.Алайда өткен жылы облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасынан субсидияны мемлекетке қайтару туралы ескертпе хат, артынша соттан шақырту алғанда кәсіпкер абдырап қалады.<blockquote>«Жем-шөпке алған субсидияға шаруа қожалықтағы малға азығын алып пайдаландым. Мемлекеттік қолдауды бірінші рет алып тұрмын. Сот процесіне қатысып, кәсіпкер ретінде құқымды қорғауларыңызды сұраймын», – деп кәсіпкер Кәсіпкерлер палатасына өтініш жазды.</blockquote>Субсидия беруге арналған қағида талаптарына сәйкес, кәсіпкер субсидияланған аналық мал басын (табиғи кему нормалары шегіндегі өлім-жітімді қоспағанда) ағымдағы жыл бойы сақтау керек.<blockquote>«2021 жылы кәсіпкер он аналық мал басын субсидиялаудың ақпараттық жүйесінен Жаңақорған &nbsp;ауданы, Қосүйеңкі ауылдық округінің вет пункт меңгерушісіне өтініш беріп, соның негізінде шығарған. Кәсіпкер мал басын «ағымдағы жыл бойы» деген талабына сәйкес сақталуын қамтамасыз еткен және субсидия қаржысын нысаналы мақсатта жұмсаған. Сотта заңгерлеріміз осы және өзге де аргументтерді айтып, кәсіпкердің құқын қорғап қалды», – дейді Кәсіпкерлер палатасының директоры Пірмұхаммед Сыздықов.</blockquote>Облыстық мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының судьясы Нұрлан Еламанов ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының «Мұса» шаруа қожалығынан субсидияға берілген қаржыны өндіру талабын қанағаттандырмады.Атап өту керек, ауыл шаруашылығы саласындағы субсидия бойынша Палата заңгерлері былтыр 80-нен аса кәсіпкердің құқығын сотта қорғап, 200 млн теңгеге жуық қаржысын сақтап қалды. &nbsp;

Қызылордалық кәсіпкер алған субсидиясын қайтармайтын болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; &nbsp;Арал қаласынан кейін халық көп шоғырланған өңірдің бірі Сексеуіл екенін көпшілік біледі. 12 мыңға жуық халық тұратын бұл өңірде істеліп жатқан жұмыстың барлығы халық үшін. Заманында тоғыз жолдың торабына айналып, өндірістің алып ошақтары орналасқан бұл кентте елдің игілігіне істеп жатқан жұмыс жеткілікті. Ауызсу мен жол, байланыс пен бизнес, білім мен мәдениет те осы өңірдің игілігі үшін жұмыс істеп келеді. Елге енді керегі – газ. Яғни көгілдір отынға қолы жеткен халықтың ендігі арманы болмас та шығар.Әрине тұрмыс-тіршілік болған соң күнделікті өмірде халық талабына сай айтылатын ұсыныс-тілектердің болып тұратыны түсінікті. Алайда жайлы өмір үшін маңызды инфрақұрылымдық нысандардың барлығы жұмыс істеп тұрса, қуана беріңіз. Сонымен Сексеуілге де газ келмек. «Қолымыз көгілдір отынға жетсе, мұрнымыз жылып, жұмысымыз жеңілдер еді. Газ келгені жаз келгені ғой» деп қуанған жұрттың риясыз болмысына біз де куә болғанбыз. Осы жылдың басты жаңалығы саналған бұл бағыттағы жұмыстың екпіні қарқынды. Аудан әкімінің жыл сайынғы есебінде қозғалатын осы мәселенің ендігі түйіні тарқатылатын күн жақын. «Жүз рет айтқанша бір рет көр» деген. Жақын күндері сол кентке жол түсіп, сапарлатқанбыз. Кентішілік газ құбырын тарту жұмыстары жүріп жатыр. Көше-көше қазылған. Жолдары ойқы-шойқы. Бірақ бұл жағдай кент тұрғындары үшін алаңдайтын мәселе емес. Өйткені олай болуының да өзіндік себебі бар. Бастысы, әрбір үйдің тұсына газ шүмектері қалдырылып, тұрғындар ендігі газ кіргізу жұмыстарына тас-түйін дайын отыр. Көзімізбен көрген бұл жұмыстар жайында білмек болып кент әкімшілігіне хабарластық. Өзін кент әкімінің орынбасарымын деп таныстырған Н.Орынбасаров:<blockquote>&nbsp;Ауданға қарасты Сексеуіл кентіне газ жеткізу құбырының және кварталішілік газ тарату желілерінің құрылысы қарқынды жүріп жатыр. Қазіргі таңда кентішілік газ құбырын тарту жұмыстары 60-65%-ға орындалып отыр. Жұмысты орындаушы мердігер мекеме «AKBARS STROY Ltd» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Тапсырыс беруші – Арал аудандық құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі. Негізі бұл жоба екі жылға өтпелі болып табылады, яғни шарт бойынша жобаның аяқталу мерзімі – биылғы жылдың аяғы. Кент ішінде жүргізіліп жатқан бұл жұмыстар қазіргі таңда біздің ұдайы бақылауымызда. Жұмысшыларға жергілікті жерде еркін жұмыс істеуіне толық жағдай жасалған. Әзірге жұмыстың қалыпты жалғасуына еш кедергі жоқ. Мұнда жұмыс істеп жатқан жұмысшылардың дені өз ісін жақсы меңгерген. Сондықтан сапалы істеліп жатқан жұмыстарға халықтың да алғысы ерекше. Барлығы де көзге көрінген жұмыстың тез бітіп, оның игілігін көруге асық, – дейді. &nbsp;</blockquote>Иә, «Бітер істің басына, жақсы келер қасына» демекші, ауданға басшы болып С.Сағитжанұлы келгелі елдің игілігі үшін қолға алынып жатқан жұмыстардың барлығы маңызды әрі ауқымды. Жоғарыда айтып өткеніміздей, халық үшін жарық, су, жол және газ келсе, басқасы өз реттілігімен орындала жатпақ. Бұл мәселеде сексеуілдіктердің ұпайы түгел десек те болады. Себебі газды былай қойғанда, не суы, не жолы жоқ ауылдар да бар. Оның қасында тіректі елді мекен есебіндегі Сексеуіл кентінің сәні келіскен.&nbsp;Кентке газ тарту ісінде көптеген жұмыстар атқарылып жатыр. Себебі бұл кентте халық саны көп шоғырланған. Сәйкесінше, тұрғын үй де, көше де баршылық. Енді соның барлығына газ желісін тартып шығу оңай шаруа емес. Тартып болған күннің өзінде, ол елді мекенге газ айдау станциясы салыну қажет. Айтқанымыздай, Сексеуіл кентінде АГТС орната отырып «Бейнеу – Шымкент» магистральды газ құбырынан бастап газ құбыры тармағын салу жұмыстары осы аптада басталып та кетті. Бұл жобаны орындаушы мердігер мекеме «StroyGazCompany» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі күннің салқындығына қарамастан межелі жұмысты уақытылы аяқтауға күш салмақ ниетте. Жоба екі жылға өтпелі болып табылғандықтан, 2023 жылдың соңына дейін аяқталуға тиіс. Демек сексеуілдіктердің ендігі қысты қамсыз қарсы алып, көгілдір отынның қызығын көретін күн де алыс емес.

Сексеуілге газ келетін күн жақын 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Майжарма» каналын абаттандыру бойынша Сырдария ауданы әкімдігі тарапынан &nbsp;жоба-сметалық құжаттар әзірлеп, бюджетке¬ қаржыландыру үшін ұсынылған болатын. Сол жұмыс өткен аптада басталып, мердігер мекеме мамандары іске кірісті.Аудан әкімінің міндетін атқарушы Б.Сәрмен¬баев¬тың айтуынша, әзірге «Майжарма» каналының 412 метрін абаттандыру жұмыстары жүргізілмек. Қалған бөлігін абаттандыру алдағы уақытта бюджеттің мүм¬кіндігіне қарай атқарылады.<blockquote>Тереңөзек кенті ауданның негізгі орталығы болғаннан кейін кенттің абаттанып, заман талабына сай гүлденгені бәріміз үшін маңызды. Осы бағытта былтыр көп жұмыстар атқарылды. Сол жұ¬мыс¬тар биыл да жалғасады. Тұрғындардың және ау¬дандық мәслихаттың бірқатар депутаттарының, жур-налистердің ұсынысына сәйкес «Майжарма» каналын абаттандыруға жергілікті бюджеттен 155714,6 мың қаржы бөлінді. Мердігер мекеме ретінде «Град Строй Сервис» мекемесінің қызметкерлері абаттан¬¬дыру жұмыстарына белсене кірісті. Мемлекет қар¬жысы есебінен қолға алынған жұмыстардың сапасы қатаң бақылауымызда болады, – дейді Берік Әбдіғаппарұлы.</blockquote>Айта кету керек, бұл мәселе көтерілген тұста аудан әкімі Мұрат Ергешбаев, кент әкімі Нұржан Бисембаев еді. Ал жобаны жүзеге асыру мақсатындағы нақты жұмыстарды Тереңөзек кентінің қазіргі әкімі Ержан Бахтияров жүргізуде. Кент әкімінің пікірінше, «Майжарма» каналын абаттандырып, демалыс аймағына айналдыру аудан орталығының сәулетті келбетінің жақсаруына оң әсер етеді.<blockquote>Жұмыс басталғанда кент ардагерлерімен бірге мердігер мекеме өкілдерімен кездестік. Өзіміз де жұмыс кестемізге сәйкес абаттандыру жұмыстарын бақылауымызда ұстап отырмыз. Бұл жобаны жүзеге асыруды тұрғындар бірнеше жылдан бері айтып, мәселе ретінде көтеріп келді. Осыған орай аудан әкімінің, аудандық мәслихат депутаттарының қолдауымен қаржы бөлініп, іс басталды. Енді сол іс сапалы әрі уақытылы аяқталса деген тілегіміз бар, – дейді Ержан Бахтиярұлы.</blockquote>Негізі «Әйтек» және «Майжарма» каналы – Тереңөзек кентінің бағы мен құты. Аудан орталығының аяқ су мәселесін шешуде қос каналдың алатын орны ерекше. Осы ретте «Майжарма» каналының бір бөлігінің абаттандырылуы тұрғындар үшін қуанышты жаңалық екенін айтып өту қажет.&nbsp;

Сырдария: «Майжарма» каналы абаттандырылуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Гүлді жақсы көрмейтін жан бар ма? Оның әдемілігі, иісі, түсі, тіпті атауының өзі ерекше әрі әрқайсысы өзінше сыр шертері анық. Бірақ оны гүлді өсіріп баптаушылар ғана жақсы біледі. Гүл өсіру – ертеден келе жатқан шаруашылықтың әдемі саласы. Табиғаттың сәнін келтіретін, әлемге сұлулық сыйлайтын гүлді өсіру оңай емес. Ол өскеннен кейін емес, өскенге дейін де ерекше күтімді қажет етеді. Гүл өсіру үшін оның әдіс-тәсілдерін жетік меңгерген жөн.&nbsp;Әрбір адам түрлі салаға, мамандыққа бейім. Оның үстіне мамандық та, кәсіп те көп. Алайда біздің бүгінгі кейіпкеріміздің рөлі тым бөлек. Гүл өсіруге әйел адамның өзіндік ықыласы болуы керек қой. Себебі кез келген адам гүл өсіре алмайды. Сондай ықыласты жанның бірі, өз ісін де, гүлді де ерекше жақсы көретін кейіпкеріміз – Үржан Әбзелова.«Әрбір тұрғын өз ауласына гүл егіп, көшет отырғызуды қолға алса…»Бұл – Үржан Оралбекқызының сөзі. Жаздың күні қаланың әр көше бойынан түрлі-түсті гүлдерді көре аламыз. Оған қоса аллея, скверлердің хош иісті гүлдермен әсемденген сәтін көріп жүрміз. Міне, осы еңбекке өз үлесін қосып келе жатқан кейіпкеріміз Үржан Әбзелова 36 жылдан бері абаттандыру-көгалдандыру, санитарлық-тазалық саласында абыройлы қызмет атқарып келеді. Жылдың төрт мезгілінде де оның қолы босамайды. Көктем мен жаз айларында көркейту саласында жүрсе, қалған мезгілде қаланың тазалығымен жүреді. Қарбалас тірлік арасында Үржан Оралбекқызы бізбен әңгімелесуге алтын уақытын бөлді.&nbsp;<blockquote>«Жақында алпыс жасқа толдым. 1963 жылы 19-наурызда қазіргі Түркістан облысының Мыңбай ауылында дүниеге келдім.1980 жылы Ж.Жабаев атындағы 10 жылдық мектепті бітірген соң «Комсомол жастары» бригадасында еңбек еттім. Одан кейін Алматы ауыл шаруашылығы мемлекеттік институтының өсімдікті қорғау факультетіне түстім. Оны 1987 жылы тәмамдап, мемлекеттің бағыттауымен Қызылорда қаласына мамандық бойынша көгалдандыру мекемесіне орналастым. Сол уақыттан бері осы шаһардың көгалдануына үлес қосып келемін», – деді кейіпкеріміз.&nbsp;</blockquote>Негізі ол алғашқы еңбек жолын қаладағы «Көгалдандыру» мекемесінен бастады. Содан соң аллеяларға түрлі гүл тұқымдарын отырғызып, оларды күтіп-баптау арқылы туған жеріміздің келбетіне сән қосқан кейіпкеріміз қазіргі таңда мекемеде тазалық шебері болып жұмыс істейді. Бірақ әлі күнге дейін өзінің сүйікті ісінен айнымаған еңбек иесі, жыл сайын ауласына түрлі гүлдер мен ағаш көшеттерін отырғызуды игі дәстүрге айналдырған.&nbsp;<blockquote>«Көгалдандырушылардың жұмысы – қала, ауыл, елді-мекендерде ауаны тазарту, көлеңкелеу үшін тал бұтақтары мен түрлі гүл тұқымдарын егіп, олардың құлпырып өсуіне жағдай жасау. Бұл жұмыстардың жүйелі атқарылуына баршамыз жауаптымыз. Яғни, аймағымыздың жасыл-желекке оранып, мекенжайлардың әсем көрініске бөленуі өз қолымызда. Оған тек жалқаулық танытпай, көгалдандыруды өз ауламыздан бастауымыз қажет. Мәселен, көптеген жеке сектор ауласына қарапайым үй жағдайында гүл өсірмек былай тұрсын, ағаш көшеттерін отырғызуды білмейді. Егер де әрбір тұрғын көктем мезгілінде есігінің алдына ағаш көшеттерін отырғыза бастаса, оның еш қиындығы жоғын бірден түсініп, шаһарымыздың шырайлануына сүбелі үлесін қосқан болар еді», – деді Үржан Оралбекқызы.&nbsp;</blockquote>Себебі кейіпкеріміздің өзі де ауласына түрлі гүлдер егіп, таза аулаға сән қосушының шеберіне айналған.&nbsp;<blockquote>«Гүл өсіру хоббиіме айналып кетті. Әр адамның сүйікті ісі болады деп жатады. Негізі ондай іс болған да дұрыс. Тек қаланы ғана көркейтпей, кейде есік алдындағы аулама да мән беру керек деген жауапты жұмысым бар. Үйде аула гүлдерімен бірге бөлме гүлдерін де өсіремін», – деді әңгіме барысында.&nbsp;</blockquote>Қызылордаға қандай гүлдер төзімді?&nbsp;Қызылорданың жазғы аптап ыстығы белгілі. Маманның айтуынша, осы ауа-райына төзімді гүлді де еккен дұрыс.&nbsp;<blockquote>«Көбіне қалаға егілетін гүлдің түрлері – питуния, сальвия, кан, герань, көпжылдық раушан гүлдері. Арасында бархат, шафран гүлдерін егуге болады. Бірақ олар ыстыққа қатты шыдай бермейді. Күннің салқын кезінде әдемі болып өсіп тұрады да шілденің ыстығына шыдас бере алмайды», – &nbsp;деді.&nbsp;</blockquote>Маман кеңесіӘңгіме барысында маманнан кеңес сұрамасқа болмады. Өйткені бәріміз де есік алдын әртүрлі гүлдермен көркейткіміз келетіні рас.&nbsp;<blockquote>«Негізі гүлдерді тегіс жерлерге егуге болады. Бірақ біздің жерге жаңбыр жиі жаумағандықтан арық қазып еккенді жөн көреміз. Айталық, арық тым терең болып кетпеуі керек, 0,5 сантиметрдей етіп қазып дайындау қажет. Ал арықтың жиегіне егілген гүлдер суды жақсы ішеді. Кейде қатты ыстықта біраз гүлдерден айырылып қалатын кездер де болады. Сол үшін де екі мезгіл суару керек. Айтпақшы, есте сақтайтын нәрсе, жерді аударып, жұмсартып алғаннан соң көң салу керек. Оның үстіне ағаш үгіндісін салуға болады. Себебі ағаш үгіндісі жерді босатып, сорды ұстап тұрады. Пайдасы зор. Өйткені біздің жер тұзды болған соң осыны ұмытпау қажет. Гүл егуге қай кез қолайлы десеңіз, сәуір айынан бастап қолға алынады. Мамыр айына дейін толық егіліп болуы қажет. Көбіне гүлдің көшеттері де егіледі. Бірақ олар кейде тез алып кете алмайды. Сол сәтте мен әлсіз өсіп келе жатқан гүл көшеттерінің бойына солардың тұқымдарын егіп жіберемін. Сенесіз бе, әлгі тұқымнан егілген гүл көшеттегі гүлден озып кетеді. Сонымен қатар тұқымға да аса мән берген дұрыс. Өйткені олардың арасында да майда дәндер болады. Кейде тұқымды жинап, әр жерге тастай салғандықтан оның дәндерін тышқан жеп қояды. Ал өзім тұқым жинаған сәтте осыған қатты мән беремін. Базардан алған тұқымдардан гүл өспей қалды дегенді көп адамдардан естіп жатамыз. Әрине, өспей қалады. Өйткені тұқымды әр жерге тастағандықтан сапасы болмайды», – деген кеңесімен бөлісті маман.&nbsp;</blockquote><blockquote>«Мамандықтың арқасында қала сәулетінің артуымен бірге отбасымның да гүлденуін қатар ұстаудамын. Бүгінде үш баланың анасы, аяулы жар, немерелердің әжесімін. Осылай гүлденіп жатқан жайымыз бар, шүкір», – деп әңгімесін әдемі аяқтады.</blockquote>Бір байқағанымыз, кейіпкеріміз күнделікті тіршілікте гүл секілді күлімдеп, көңілді жүреді екен. «Көңілді жүреді екенсіз» деп жағымды ойымызды жасырмадық та.<blockquote>«Иә, ол рас. Өйткені көңілді жүріп кіріскен кез келген іс жақсы болады, жоғары нәтижеге қол жеткізеді. Бұл өмірдегі гүл өсіру секілді екінші ұстанымым», – деп күлімдеп жауап қатты кейіпкеріміз.&nbsp;</blockquote>Расында, өзі де гүл секілді… &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары