<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР Премьер-министрі Әлихан Смайыловтың төрағалығымен өткен ҚР Президентінің сайлауалды бағдарламасының 44-тармағының іске асырылуы жөніндегі Республикалық штаб отырысында 7 жыл ішінде 111 млн шаршы метр тұрғын үй салу мәселесі қаралды. Күн тәртібіндегі екінші мәселе әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын реттеуге қатысты болды. Жауапты сала басшылары баяндама жасап, тиісті тапсырма алды.Штаб отырысынан кейін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев өткізген мәжілісте берілген тапсырмалардың өңірде орындалуы талқыланды. Аймақ басшысы Қызылорда облысында 2023-2029 жылдары қаржыландырудың барлық көздерінен 5041,5 мың шаршы метр тұрғын үй салу жоспарланғанын атап өтті.<blockquote>«Биылғы төрт айда аймақта 174,3 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 102,4%-ға тең. «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы аясында биыл қаржыландырудың барлық көздерінен 692,3 мың шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру жоспарланған. Бұл жоспар жыл аяғына дейін толығымен орындалуы керек. Осы ретте, Ерлан Кәрімбекұлы, қала және аудан әкімдіктерімен бірлесіп, жоспардың мерзімінде және толық орындалуын қамтамасыз етуді тапсырамын. Жылды қорытындылағанда бұл көрсеткіш артығымен орындалуы керек», - деді облыс әкімі.</blockquote>Бюджет қаражатына салынатын көпқабатты тұрғын үйлердің сапалы салынуы әрі уақытылы аяқталуы бақылауда болуы тиіс. Сондай-ақ халықтың әлеуметтік осал топтарына сатып алынуы жоспарланған 1000 пәтер мерзімінде ел игілігіне берілуі керек.Күн тәртібіндегі екінші мәселеге келсек, облыста инфляция деңгейі сәуір айында 103,7 пайызды құрағаны, ал республикада бұл көрсеткіш 104,2 пайыз екені атап өтілді.Осы ретте, Қызылорда облысы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне сауда орындарындағы әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының сауда үстемесінің сақталуына мониторинг орнату, бақылау жүктелді. Қызылорда қаласы мен аудан әкімдіктері шекті сауда үстемесінің қатаң сақталуы туралы кәсіпкерлер арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуі керек. Оған қоса апта сайын ауыл шаруашылығы өнімдерінің жәрмеңкесін өткізу міндеті қойылды. Ал, облыстық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасы «Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясымен бірлесіп, маусымаралық кезеңде тиімді тауар интервенцияларын жүргізу үшін тұрақтандыру қорының жүктемесін қамтамасыз етуі тиіс. Күріш өңдеуші кәсіпорындар өзге өңірлердегі сатып алушылармен делдалсыз келісім жасағаны маңызды. Ол үшін тиісті министрліктермен бірлесіп, өңірлердің әлеуметтік-корпорациялары, бизнес өкілдерінің қатысуымен бизнес-кездесу ұйымдастыру мүмкіндіктерін қарастыру тапсырылды.

Аймақ басшысы: Азық-түлік бағасын реттеуде кәсіпкерлер арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізу керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Күн көсем» орнатқан заманда қазақтың басына үйірілген бұлтты сейілтуге бар күш-жігерін жұмсаған, ұлтын сүйген арда туған азаматтар болды. Солардың бірі – Қазақстан мен Орта Азия жастарының жалынды ұйымдастырушысы Ғани Мұратбаев еді.Ғани Мұратбаев 1902 жылы Қазалы жерінде дүниеге келіп, бар болғаны жиырма үш жыл өмір сүрді. Бір қоғамдық формациядан екінші қоғамдық жүйеге көшу кезінде қызмет еткен Ғани заман көшіне ілесе білуде өз қатарларынан ілгері тұрды. Сол уақыт талабын жете түсіне отырып, оны басқаларға жеткізуде өзінің қайрат-жігерін, білімін пайдалана білді.Қазалыдағы қазіргі №16 мектепті бітіргеннен соң бар уақытын білім алуға жұмсады. он жеті жасында Коммунистік жастар ұйымына мүшелікке қабылданғаннан кейінгі өмірі комсомолға қызмет етуге арналды. Жан-жақты, сол қоғамның тынысын дөп басып сезген Ғани өзге қазақ балаларын оқуға тартуда, жетім балаларды интернатқа орналастырып, қанатының астына алуда аянбай еңбек етті. Қызыл империяның қылышынан қан тамып тұрған заманда қазақ балаларының сауаттануына ден қойғаны өз алдына, енді орнаған жаңа қоғамға сай қазақ халқының көзін ашу үшін 1921 жылы он тоғыз жасында «Жас алаш» газетін ұйымдастырып, алғашқы нөмірін жарыққа шығарды.Қарапайым қазақ баласы қайраты мен қайсарлығы, алғырлығы мен саяси көзқарасының тұрақтылығы арқасында қатардағы комсомолдан Түркістан Республикасы Коммунистік Жастар Одағының жауапты (бірінші) хатшысы, дүниежүзілік Коммунистік Жастар Интернационалының Шығыс бөлімінің меңгерушілігіне дейін көтерілген тұлға.Ол өзінің қарым-қабілетін атқарған қызметіне арнап, денсаулығына да қарауға мұршасы болмады. Ұйқысыз түн, тынымсыз еңбек, қауырт та қарбалас шақта асқынған өкпе дертінен 1925 жылдың 15 сәуірінде Мәскеудің «Биік тау» шипажайында көз жұмды. Жас Ғанидың қазасы оның серіктестері мен бүкіл шығыс жастарының жүрегін сыздатты. Мәскеу Ғаниды үш күн аза тұтып, он бес мың адам жиналған қаралы митингіде Балтық теңізінің екі жүз жауынгері құрметті қарауылда тұрды. Ғаниды Мәскеудің Ваганьков зиратына арулап жерледі. 1978 жылы бейіт басына Қазақстан Жастар Одағы ескерткіш орнатты.Ғани өмірден өткеннен кейін ол туралы замандастары мен серіктестерінің естеліктерінен «Біздің Ғани» атты кітапша, әр кезеңдерде роман, повесть, өлеңдер жинағы, көркем және деректі фильмдер жарыққа шықты. Республиканың көптеген қалаларында ескерткіштер тұрғызылып, аудандар мен ауылдарда мектептер, көшелер аталды. 1968 жылы Қазалы қаласында мемориалдық музейі ашылды. Жыл сайын музейде Ғанидың туған және қаза болған күндері аталып, ел-жұрты рухына тағзым етеді.Ғани Мұратбаев қазақ халқының маңдайына біткен дара туған тұлға болып қалды. Ол Кеңес дәуірінде туып, сол заман орнатқан комсомолға қызмет ете жүріп, өз халқының бақыты, болашағы үшін бар уақытын сарқа жұмсады. Ғани дүниеден озса да, артында тағылымды жолы, ізгілікті ізі, өзін қадірлейтін халқы қалды.

Шығыс жастарының жарық жұлдызы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Жер аманаты» комиссиясының араласуымен өткен жылы Қызылорда облысы бойынша 157 мың гектарды құрайтын 256 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылған. Биылғы жоспар 200 мың га. Бұл туралы «AMANAT» партиясы жанындағы «Жер аманаты» республикалық комиссиясының өңірдегі көшпелі отырысында айтылды.ҚР Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өткен жылы қаңтар айында өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында бос жатқан жайылым жерді қайтаруды және оларды ауыл тұрғындарына қолжетімді етуді тапсырған болатын. Осыған орай «AMANAT» партиясының жанынан барлық өңірлерде «Жер аманаты» комиссиясы құрылды. Комиссия жұмысының нәтижесінде өткен жылы еліміз бойынша 5 млн, облыс бойынша 157 мың гектар жер мемлекет меншігіне қайтарылды.Биыл комиссия облыс бойынша 200 мың гектар заңсыз немесе пайдаланусыз жатқан жерлерді мемлекет меншіге қайтаруды жоспарлаған, бүгінгі күні жалпы көлемі 91,1 мың гектар болатын 109 жер учаскелері мемлекетке қайтарылып, жоспар 45,5 пайызға орындалып отыр.Бүгін өңірге жұмыс сапарымен келген «Жер аманаты» республикалық комиссиясы төрағасының орынбасары, ҚР Парламенті Мәжілісіндегі «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Бақытжан Базарбек пен «Жер аманаты» республикалық комиссиясы және ҚР Парламенті Мәжілісіндегі «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Мұрат Әбенов, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Жер ресурстарын басқару комитеті төрағасының орынбасары, «Жер аманаты» республикалық комиссиясының мүшесі Айдос Абдрахманов Жалағаш және Сырдария аудандарында болып, Таң, Ақжарма елді мекендері тұрғындармен және шаруа қожалық иелерімен кездесті.Кездесулерде комиссия мүшелері «Жер аманаты» жобасының іске асырылуы мен жұмысты тиімді ұйымдастырудың жолдары, осы бағытта Жер Кодексіне және «Жайылымдық жерлер туралы» заңға еніп жатқан өзгерістер төңірегінде ақпарат берді.<blockquote>«Жайылымдар туралы заңда өзгерістер өте көп. Мысалы «Қоғамдық жайылымдар»,- деген ұғым енгізіп отырмыз. Яғни пайдаланусыз, бос жатқан жайлымдық жерлерді ақпараттық базада қоғамдық жайылым деп енгіземіз. Бұл жерлерді әкімдік тарапынан басқа біреулерге берілмейді. Мұнан бөлек конкурссыз жер беру мәселесін тоқтатуға жұмыс жасап, керісінше конкурста сол ауылда кемінде 5 жыл тұрған азаматтар мен кооперативтерге қосымша балл берілу мүмкіндігін күшейтіп жатырмыз және үлескерлер үшін арнайы заң жобасын ұсынып отырмыз. Алдағы уақытта заң жобасының авторы ретінде осы бағытта үлкен жұмыстар атқаратын боламыз»,- деді, «Жер аманаты» республикалық комиссиясы төрағасының орынбасары Бақытжан Базарбек.</blockquote>Кездесулер барысында азаматтар үлескерлердің дивидендтерін қайтару, шартты жерлерін жоғалтып алу, үлескерлер қатарынан шығып қалу секілді өздерін толғандырған мәселелерді ортаға салды.Сыр өңірінің басқа өңірлермен салыстырғанда ерекшелігі күріштің отаны екенін тілге тиек еткен «Жер аманаты» республикалық комиссиясы және ҚР Парламенті Мәжілісіндегі «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Мұрат Әбенов елімізде реформалар жасалған кезде күрішті егіп, баптаудағы түрлі мәселелер ескерілмей қалады.Сондықтан өңірдегі жұмыс сапардың мақсаты да жергілікті халықтың мұң-мұқтажын тыңдап, оларды сараптап, жеке дара ұсыныс ретінде заң жобасына енгізу екенін атап өтті.Ақпарат үшін: Өткен жылы Жалағаш ауданы бойынша 8952,6 гектарды құрайтын 20 жер телімі, Сырдария ауданы бойынша 16631,1 гектар 25 жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылған. Биылғы жоспар 34 мың гектардан. Бүгінгі күнге Жалағаш ауданы бойынша 12073 гектар, Сырдария ауданы бойынша 10762,3 гектар мақсатына сай пайдаланылмай жатқан ауыл шарушылығы бағытындағы жер мемлекет меншігіне қайтарылды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/348465952_782607329990128_4423059831907991330_n_613f37f2b6.jpg" alt="348465952_782607329990128_4423059831907991330_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347254620_284078643972801_4411360076730497579_n_97b37753ee.jpg" alt="347254620_284078643972801_4411360076730497579_n.jpg">

«Жер аманаты»: Қызылордада 200 мың гектар жерді мемлекет меншігіне қайтару жоспарланып отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Біз өткенге құрметпен қарап, тарихи құнды жәдігерлерді көздің қарашығындай сақтауға міндеттіміз. Себебі, бұл – ұлтымыздың кеше мен бүгінін, болашақ игі мұраттарын сабақтастыратын баға жетпес қазына. Осындай игі қазыналарды жинап, ұқсатып, тарихқа тіл бітіріп, елдік мүддеге айналдыруды жүзеге асыратын музей қызметі қай кезде де маңызды. Ал Қазалы аудандық тарихи-өлкетану музейі туған жердің тарихын түгендеп, өскелең ұрпаққа насихаттау мақсатында үш жылдан бері қорын байытып, жүйелі жұмыс жүргізуде.Дәлірек айтсақ, 2014 жылы 8 тамызда аудан әкімдігінің қаулысымен Қазалы аудандық тарихи-өлкетану музейі мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорын болып құрылды. Бір айдан соң жұмысын бастап кеткен болатын. Аудандық бюджеттен бөлінген тиісті қаражатқа музей көрме залының ішкі экспозициясы жасақталды. Сонымен қатар, музей 2015 жылы Қазалы аудандық Ғани Мұратбаев мемориалдық музейінен 4015 құнды жәдігерді өз теңгеріміне алды. Ал қазіргі таңда музей қорында 5000-ға жуық экспонат бар.Музей өлке тарихын, табиғатын, экономикасын, археологиясын, архитектуралық ескерткіштерін, этнографиясын, тарихи деректер, естеліктер мен ескерткіштерін іздестіруді, тарихи маңызы бар құнды жәдігерлерді жинауды, зерттеуді, оларды қорда сақтауды мақсат тұтады. Осы үдеден шығу үшін музей экспозициясын толықтыру жұмысы үздіксіз жалғасуда. Музей қызметкерлері келушілердің ішкі сұранысын өтеуді, танымдық көзқарасын кеңейтуді міндеті деп біледі. Сондықтан, ұжымның ұйымшылдықпен атқарған ісінің бүгінгі нәтижесін айта кеткен жөн.Музей залдары 114,4 шаршы метрді алып жатқан 3 залға орналасқан.Бірінші залда, соның ішінде «Табиғат» бөлімінде ауданның жер бедері, ауа-райы, емдік қасиеті бар шөптесін өсімдіктер мен жануарлар дүниесі жөнінде баяндалады. «Этнография» бөлімінде қазақтың киіз үйі, ұлттық киімдер, шеберлердің қолынан шыққан ер-тұрмандар, зергерлік бұйымдар, ат әбзелдері, қару-жарақтар, ағаш ыдыстар мен мал терісінен жасалған бұйымдар қойылған. Сонымен қатар, билік еткен қазақ хандары, билері, батырлары туралы экспозиция орналасқан.Екінші залда ауданның құрылу тарихынан бастап басқарған басшыларының фото-суреттері, құжаттары қойылған. Сондай-ақ, мемлекет қайраткерлері, ақын-жазушылар, Ұлы Отан соғысы мен Ауған соғысының ардагерлері мен еңбеккерлері, қуғын-сүргін құрбандары туралы мұралар өлкені тануға негізделген.Үшінші зал – Тәуелсіздік залы. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері, Ата Заңның және басқа да ірі тарихи маңызы бар құжаттардың қабылдануы, Ел Президентінің Жолдаулары, сондай-ақ, аудандағы “100 аурухана, 100 мектеп” бағдарлама бойынша тұрғызылған ғимараттар, тәуелсіздік жылдарынан бергі өз өнімдерін халыққа ұсынып отырған кәсіпкерлердің жеткен жетістіктері, өңдірген өнімдері музей экспозициясында орын алған.Осы музейдің ішкі жұмыстарының жүргізілуі барысында, музей жанынан қоғамдық кеңес бірлестігі құрылды. Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Оразғали Бекбанов бастаған азаматтар музейдің ішкі жұмыстарының жүйелі жүргізілуіне және ашылуына белсене араласты. Мұның барлығы – келешек ұрпақ үшін жасалып жатқан шаралар.Қазалы аудандық тарихи-өлкетану музейі жақында Ұлыстың ұлы күні қарсаңында аудан әкімінің қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Музей – туған жердің асыл қазынасы. Ол жас ұрпақты, жалпы жұртшылықты туған елдің шежіресімен таныстыра отырып, оны қастерлеуге тәрбиелейді. Мұрағаттарды қорғау мен жинақтаудың астарында ізгіліктің жатқанын байқауға болады. Сондықтан, музей де өлкетану ісін өрге жүргізуде қызметін жаңа талаптар тұрғысынан атқаратын болады.

Музей қорында 5000-ға жуық экспонат бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ту, Елтаңба, Әнұран! Рух биіктігінің, ұлт тұстастығының символы. Біздің көгілдір байрағымыз көп тудың арасынан көзге ерекше ыстық көрінеді. Қанатты пырақтар көмкерген Елтаңбамыз елдіктің басты белгісі болып төрде тұр. Әнұранымыз шырқалғанда, жүрек тұсымызға қолымызды қойып, оны қосыла айту әрбіріміздің көкірегімізге мақтаныш сезімін ұялатады.&nbsp;&nbsp;Тәуелсіздік жарияланған соң, еліміздің мемлекеттік рәміздерді әзірлеу жұмыстары басталып, 1992 жылдың басында жұмыс тобы құрылды, жаңа рәміздерге байқау жарияланды. Оған шығармашылық саланың көптеген өкілдері, талантты қылқалам шеберлері, сазгерлер мен ақындар қатысқаны белгілі.Көк аспаннан тараған&nbsp;алтын шапақТу жер жүзіндегі мемлекеттердің барлығының басты белгісі болып саналатындықтан, бұл рәміз сол елдің тарихынан, дәстүрінен, ерекшелігінен хабар беруі тиіс. Вексиллология ғылымы әлемдегі барлық тулар туралы зерттеп, оның әрқайсындағы белгілердің, түстердің, көлемнің қалай таңдалғанын түсіндіріп отырады.&nbsp;Елімізде Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында өткен Мемлекеттік ту конкурсына Қазақстан, ТМД, Түркия, Германия, Моңғолия елдерінен 600 адам қатысқан екен. Бас-аяғы 1200 жоба&nbsp; талқыға түсіп, белгілі суретші Шәкен Ниязбеков жасаған қазіргі аспан түстес туымыз таңдалып алынған. Ұсынылған жобалардың арасында шаңырақ пен ай, көк бөрі мен үш жолақ, жұлдызшалар бейнеленген нұсқалар болды.Шәкен Ниязбеков – еліміздің ең басты рәміздерін жасағанға дейін Эрмитажды, Исаак соборын және Петр сарайын қалпына келтіруге қатысқан танымал суретші. «Глобус» теледидарының дизайнын, «Бейбітшілікті қолдаймыз!» атты плакаттарын жасаған. Монреальдағы «EXPO-1967» көрмесіне қатысқан, Алматы қаласындағы Республика алаңын, бірнеше ғимаратты безендірген.&nbsp;Ш.Ниязбеков жеңімпаздың құрметіне Ту көтерілуі, Әнұран ойнауы бүкіл халықтың жеңісі екенін айтқан өз естеліктерінде. «Менің Мемлекеттік рәміздерге деген көзқарасым – таза адами көзқарас, бойымда терең құрмет пен мақтаныш сезімін тудырады. Қазақстанның Мемлекеттік рәміздерін жасауға атсалысқанымды мақтан етемін!» деп жазған ол.Автор ел байрағын жасауға жарты жыл уақытын арнаған. Ең алдымен, әлемдегі туларды зерделеп, қайталанбас өзіндік нұсқа іздеген. Конкурсқа&nbsp; түскен жобалардың арасында үш түсті, қызыл, сары, тіпті қоңыр түстілері де болған. Ал Ш.Ниязбеков көгілдір түске тоқтаған.Көгілдір түс – ең алдымен ашық аспанның белгісі,&nbsp; ал ашық аспан астында бірлігі бекем, ынтымағы мығым ел тіршілік етеді. Шапағынан&nbsp; алтын нұр тараған күн – тыныштық пен байлықтың белгісі. Қанатын жайған қыран құс айбын, тәуелсіздік, болашаққа ұмтылысты бейнелейді. Қыранның ұлан-байтақ кеңістікте қалықтап ұшқаны халқымыздың еркіндіксүйгіштігін, азаттық жолындағы асқақ рухын айғақтап тұр.<blockquote>«Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің қалыптасу тарихы» альбом-кітабында тарихшы, профессор Бүркітбай Аяған «Мемлекеттік рәміздердің ерекше бір нысаны – Ту. Қазақтың көк байрағының тарихы Түркі қағанаты, Хазар қағанаты, Селжұқ қағанаты, Ақсақ Темір мемлекеті және Қазақ хандықтарының тарихымен сабақтас. «Көк» сөзінің көне түркі тіліндегі бір мағынасы «шығыс», «шығыстық» деген ұғымға сәйкес келеді. Қазақстан Республикасының Туындағы күн бейнесі – ежелден белгілі тарихтық нышан, тіршіліктің негізі мен жарық сәулесін білдіреді. Қазақтың тарихи тамыры сақ, үйсін, ғұн және басқа тайпалармен байланысты. Тәңіршілдікті ұстанған ежелгі түріктер көк аспанға, күнге, ауаға, жерге табынған. Сондықтан Тудың көк түсі халықтардың өзара тарихи сабақтастығын аңғартады. Бүркіт бейнесі билік пен күштің белгісі ретінде танымал. Сондықтан, бұл геральдикалық нышан әлемде көптеген елдердің мемлекеттік эмблемасы ретінде көрініс тапқан», – деп жазды.</blockquote>Еліміздегі биіктігі 100 метрден асатын бас тутұғыр Астанадағы «Атамекен» этно-мемориалдық кешенде орналасқан.&nbsp; Онда жалпы ауданы 450 шаршы метр,&nbsp; өлшемі 15-тен 30 метрге дейін жететін Ту желбіреп тұр.Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен еліміздің Мемлекеттік рәміздеріне қатысты қағидалар қайта қаралды. Өйткені бұрынғы заңнамада Туды пайдалануға байланысты шектеулер болған еді.&nbsp;&nbsp; Бүгінде Мемлекеттік туды ғимараттарда, балкондарда және салтанатты іс-шаралар өткізілетін орындарда ел азаматтарының жетістіктерін қолдау үшін пайдаланамыз.Көк байрақ қазақтың сан ғасырлық тарихының, елдік мұрат жолындағы бастамаларының, кемел келешекке деген ұмтылысының басты белгісі болып желбіреп тұр. Бұл – Тәуелсіз Қазақстанның Туы!&nbsp;

Мемлекеттік рәміздер – елдігіміздің жарқын көрінісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Астана қаласында ІІІ Халықаралық ECOJER конгресі өтті. Халықаралық конгресте бірнеше елдің экология және табиғи ресурстарды қорғау министрлері қатысты. Бұл туралы Әли Мүсілімов атындағы №101 мектеп-лицейнің «<a href="https://www.facebook.com/photo/?fbid=1686311878510329&amp;set=pcb.1686311998510317">Facebook</a>» парақшасында жарияланды.Шара барысында «Жасыл экономика», «Жасыл мемлекет» тақырыбында пленарлық кездесулер мен дискуссиялар ұйымдастырылды. Халықаралық конгресс аясында «Экологиялық білім берудің үздік ұйымы» Ұлттық конкурсының жеңімпаздарын марапаттау салтанаты өтті. Жиында Әли Мүсілімұлы атындағы №101 мектеп-лицейнің директоры Айгүл Алтынбекқызы арнайы барып, марапат төрінен көрінді.&nbsp;<blockquote>«Біз бұл жетістікке мектептің ғылыми жетекшісі, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің «Биология, география және химия» кафедрасының қауымдастырылған профессоры, биология ғылымдарының кандидаты Құрманбаев Рахат Хамитұлымен бірлескен жүйелі жұмыстың, үздіксіз дамудың, тынымсыз еңбектің нәтижесінде жеттік. Білім беру саласы жыл санап жаңарған мазмұн, жаңа технология көмегімен алға қадам жасауда. Талабы мен талғамы өскен қоғам мектеп қабырғасында баланың теориялық білімімен қатар, практикалық білігінің де қалыптасқанын көздейді. Білім беру ұйымдарында заман талабына сай ұстаздардың және жаңашыл жобалардың болуы үлкен жетістіктерге жетелейді. Мектеп-лицейіміз Сыр өңірінде алғашқылардың бірі болып «Жасыл мектеп» жобасын қолға алып, оқушылардың ғылыми жобаға әзірлігін шыңдау үшін таптырмас ресурсқа айналған жылыжай ісін жандандырып отыр. Тынымсыз еңбектің нәтижесінде жоба аясында ЖЕТЕКШІ-ТІРЕК мектеп атандық. Еліміздің Ұлттық оқу орындарымен де үздіксіз экологиялық білім беру бағытындағы іс-шараларды жүзеге асырудамыз. Сондай-ақ Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-мен бірлескен Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияларға белсенді қатысып, тәжірибе алмасудамыз. Жоспарға сәйкес жыл көлемінде біршама жобалар, шаралар жүзеге асырылды. Шәкірттеріміздің белсенділігі мен алғырлығының нәтижесінде мектеп беделі артты. Мектептің межелеген барлық жоспарлары жүзеге асып, бағындырар белестеріміз көп болсын! Алтын ұямыз өсіп-өркендеп, абыройымыз асқақтай берсін! Жеңісіміз құтты болсын, әріптестер», - деп жазба қалдырды мектеп ұжымы.&nbsp;</blockquote>

Қызылорданың мектебі «Үздік экологиялық білім беру ұйымы» ұлттық конкурсының жеңімпазы атанды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Достық үйінде халықаралық, республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурсында жеңімпаз атанып, аймақың абыройын асқақтатып жүрген дарынды оқушыларды марапаттау шарасы өтті.Дарынды оқушыларды қолдау мақсатында өткізілген салтанатты шараға облыс әкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағанов, облыстық білім басқармасының басшысы Мейрамбек Шермағанбет қатысып, үздіктерді марапаттады.<blockquote>«Мемлекет басшысының қолдауымен бүгінде білім саласы жаңа деңгейге көтеріліп, білімді ұрпақ қалыптастыруда оқушылар үшін барлық мүмкіндіктерге жол ашылуда. Осы орайда біздің өңірімізде де әрбір оқушының жоғары деңгейде және сапалы білім алуына лайықты қолдау жасалуда. Соның нәтижесінде бүгінде Сыр өрендері білім бәсекелерінде топ жарып, аймақ абыройын еселеуде. Атап айтар болсақ, 13 оқушы халықаралық байқауда топ жарса, 90 оқушымыз республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобаларға қатысып, жеңіс тұғырынан көрінді. Ал 2 оқушы әлемдік деңгейдегі олимпиадаға қатысуға жолдама алғандығын мақтанышпен айтуға болады», - деді Нұрымбет Аманұлы.</blockquote>Жиында Халықаралық, Европалық, Евразиялық олимпиадалардың, Өмірбек Жолдасбеков атындағы математикадан және механикадан зерттеу жұмыстарының халықаралық конкурсынан және жалпы білім беретін пәндер бойынша Республикалық олимпиада мен зерттеу жобалар конкурсының 85 жеңімпазына «Сыр дарыны» медалі мен бағалы сыйлықтар табысталды. Мұнымен қоса, 8 жеңімпаз оқушыға арнайы еліміздегі беделді жоғары оқу орындарына білім гранты сертификаты ұсынылды.Сонымен қатар шара соңында басқарма басшысы Мейрамбек Шермағанбет осындай жетістіктердің артында қадірлі ұстаздарымыздың шәкірттеріне деген еңбегі мен толассыз шығармашылығы, ата-аналарының ыстық ықыласы тұрғандығын айтып, жеңімпаздарының ата-аналары мен жетекшілерін Алғыс хатпен марапаттады.

Қызылордада 85 оқушыға «Сыр дарыны» медалі табысталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еліміздің басым бөлігінде қатты аптап ыстық күтіледі, деп хабарлайды Қазгидромет.Қазақстанның басым бөлігінде қатты ыстық сақталады. Күндіз еліміздің солтүстік-батысында, солтүстігінде +36+41°С, шығыста күн жылынады. +33+39°С-қа дейін, орталықта – +33+41°С-қа дейін, оңтүстікте – +37+44°С-қа дейін, оңтүстік-шығыста – +30+39°С-қа дейін.

Сенбі күнге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> «Мен үшін жақсы мұғалім бәрінен де артық, өйткені мұғалім-мектептің жүрегі» деген еді қазақ ұстаздарының атасы Ыбырай Алтынсарин. Уақыт көші қанша алға жылжығанымен, қай елде де ұрпақ тәрбиесі мен ұстаз біліктілігі қоғамның барометрі екенін байқаймыз.Туған жерден түлеген перзенттердің ішінде ұстаздық жолға түсіп, шәкірттерін өмір мектебіне шыңдап жүргендер аз емес. Соның бірі де бірегейі – Қазақ Ұлттық университетінің қауымдастырылған профессоры, педагогика ғылымдарының кандитаты Сараш Қоңырбаева. Жақында ғана «Аранды жырлары» деген атпен ауыл ақындарының жинағын шығарып, тынымсыз еңбегінің арқасында көптің батасын алған ұстазбен сұқбаттасудың сәті түскен еді.– Арандылық бала Сараштың дана Сарашқа айналу жолына бір көз салсақ... Ұстаздық өмірге қалай келдіңіз?– Есіміме қатысты «дана» деген теңеуді естігенде ыңғайсызданып қалады екенмін. Себебі: даналық сен жақындаған сайын алыстап, зорая беретін адамилықтың биік деңгейі екен. Сократтай данышпанның «мен ештеңе білмейтінімді білемін» дегендігінің өзі осының дәлелі болса керек.Балалық шағым Қазалы ауданы Аранды ауылында өтті. Ол кезде ауылдағы элита мұғалімдер болатын. Ислам мәдениетін құрметтейтін қазақ ілгеріде «Молда бол!» деп бата берсе, бала кезімде «Мұғалім бол!» деп бата беретін. Сондықтан да болар мұғалімдік жақсы адам болудың жолы болып көрінетін.Мектепке бала саны жетпегендіктен алты жасымнан бардым. Содан ба екен, мұғалімдердің қамқорлығы ерекше болды. Әсіресе, алғашқы ұстаз – Рысалды апайым мені жан-жақты дамытуға бағыт беріп отыратын, көп үміт күтетін. Менің сыныптастарым да әзіл-шыны аралас «сені апай жақсы көрді, сондықтан сен жетістікке көбірек жеттің» дейді. Негізі баланың бір бақыты – жақсы мұғалімге жолығуы. Баланың жүрегіне жол тауып, бойындағы жақсы қасиеттерді дамытуға, кемшіліктерінен арылуға жанашырлықпен көмектескен мұғалімді нағыз ұстаз деп атауға болады.Мен музыкаға, өнерге құштар болдым. Сол өнерге деген құштарлық педагогикаға алып келген болса керек. Себебі педагогика ғылым ретінде мойындалмай тұрып, өнер ретінде қарастырылған. Өнерге қабілет керек. Демек, мұғалімдікке де әртістен, әнші немесе суретшіден кем түспейтін қабілет керек. Осы жағынан мен ұстаздықтың ұлы жолы педагогика саласында еңбек етіп жүргенімді мақтан етемін.– Карантин кезінде балалары үйден оқыған ата-аналар ұстаздың қадірін түйсінгендей. Педагог мәртебесі қаншалықты жоғарылады?– Рас, карантин мұғалім еңбегінің елеулі екендігін ұқтырды. Бірақ бұл мұғалімнің беделін көтеретін жағдай емес. Індет елімізден кетіп, балалар дәстүрлі түрде мектепке барғанға не жетсін?!Педагог мәртебесін көтеру 1-2 жылдың аясында іске аса қоймайды. Қанша уақыттан бері осы мәселе жолға қойылып келеді. Биылғы оқу жылында ҰБТ-дан 75 балл жинай алмағандар педагогикалық мамандықтарға тапсыра алмайды. Мәртебелі мамандықтың бәсін биіктету бірте-бірте жүйелі түрде жүзеге асуы керек.– Дипломы бар, жұмысы жоқ жастар көбейді. Мамандығымен жұмыс жасамайтындар тағы бар. Қателік қай жерден кетті?– Бір кездері «дипломды адам жерде қалмайды» деген түсінік болды. Сондықтан, ата-ана баланы қамқорлауда «қатты қағаз» (диплом) алып беруге басымдық берді. Бұл болашақ «наны» деп түсіндірілетін. Сондай-ақ мамандық таңдаудан қателесуге болмайды деген қағида болды.Алайда осы ұстанымдар өзін-өзі ақтамайтынына көзіміз жетті. Себебі қанша есептесе де дипломды мамандар жұмыс таба алмайды. Дипломмен жұмыс жасауда жалақысы аз деген де сылтау бар.Сонда да жыл сайын жоғары оқу орындарын жағалап жүрген жастарды көргенде жалпыға міндетті орта білім деген сияқты, жоғары білім барлық мектеп бітірген жастан талап етілгендей болып көрінеді маған. Шындығында, осы жоғары білім еліміздің интеллектуалдық деңгейін көтеруден бұрын, бітірген маманның рухани-материалдық сұранысына жауап бере ала ма?Негізі сұрағыңның бірнеше себептері бар. Соның ішінде көзге анық байқалатыны: ақылы оқу орындарының көбеюі және олардан диплом алудың оңайлығы. Мұндай жағдайда оқу бітіріп, диплом алғанмен, жұмыс жасауға тәуекел ету қиын. Екіншіден, кәсіпкерліктің дамуы: адамдар мамандығымен аз жалақыға еңбек еткенше, жеке бизнесін құруды түсінуі де бағытын өзгертуге түрткі болды. Үшіншіден, мамандықтың мемлекеттік сұранысқа сай болу-болмауын реттеу тетігі де дәл жоспарлай алмаған болуы мүмкін.Өмір шындығынан туатын тұжырым: халық қатардан қалмай «диплом алу» деген науқаншылдықтан құтылғаны дұрыс. Бастысы жанына қуаныш сыйлайтын, өз қабілетіне сай мамандықты таңдауы қажет. Ол тіпті дипломды қажет етпеуі де мүмкін.– Мектеп табалдырығын алғаш аттағандарға 2016 жылдан бастап «Сауат ашу» оқулығы енгізілген еді. Енді Білім және ғылым министрінің шешімімен «Әліппе» қайта оралмақ. Бұл қаншалықты тиімді?– Ежелден «Сауат ашу» – бағдарламаның атауы, ал оқулықтың атауы «Әліппе» болып келген. 2016 жылы заңнамалық тұрғыдан екі атауды біріктіру қажет болғанда мамандар «Сауат ашуға» тоқталған. Оның атауы өзгергенімен, ішкі мазмұны өзгеріп кеткен жоқ. Бірақ бұл жалпы халыққа ұнамады. К.Н.Шәмшидинова министр болған кезінде халыққа танымал «Әліппе» атауын қайтарамыз деп уәде берген. Қазір маңыздысы – «Әліппеден» әріп танытып, сауат ашу ғана емес, функционалдық сауаттылыққа баулу, яғни, алған білімді өмірде пайдалануға үйрету. Бұрынғы балалар «Әліппеден» бәрін алатын. Ал қазіргі балалар мектепке әріп танып, тіпті, жазуды біліп барады. Бұл мұғалімдерге өте қиын. Мұндай оқушыларға бұрынғыдан 2-3 есе артық күш жұмсауға тура келеді. Сол үшін мұғалімдерге ақпараттық технологияларды меңгеру ауадай қажет.– Мақтануға беспіз. “Шыңғысхан қазақ болған”, ІІ Екатерина айтқандай “Қазақтар өзінің кім екенін білсе, әлемді басқарады” деп кеуде ұратындар көп. Шын мәнінде ұлт ретінде әлемге не бердік?– «Кедейлер атамыз бай болған деп, қорқақтар атамыз батыр болған деп мақтанады» дегендей, мақтану да кемшілікті жасырудың бір түрі. Мақтаныш стимул болуы мүмкін, бірақ өткеніңмен мақтану бүгініңе қаншалықты ықпалды, сол маңызды. Сондықтан ұлтымыздың шектен тыс мақтануын немесе осал жақтары, кейбір келеңсіз тұсы арқылы халықты жасытатын мысалдарды «көрнекі құрал» еткенді де қаламаймын.Педагог ретінде әлемге қазақты, мемлекетті танытар ұрпақ тәрбиелеудің маңызды екенін білеміз. «Қатарың оза шауып бара жатса, арқаңның ауруы не қозбайтұғын» деп Тұрмағамбет ақын айтқандай, қазақ неге басқа ұлттардан артта қалуы керек?Жаһандануда жұтылып кету – қасірет. Ұлтты сақтау балаң мен ата-анаңды қорғаудай құнды. Қазіргі мақсат – қазақ өзінің ұлттық мәдениетін, оның ішінде тілін бірінші орынға қоюы керек. Бірінші өз елінде мойындалуы шарт.– Ағылшын тілін білуге маңыз бергеннен бастап жастардың бір бөлігі шетелден білім алып, сонда тұрақтап қалуда. Неге қазақ баласы басқа елді дамытуға жұмыс жасауы керек? Жастарды қалай алып қаламыз?– Бұл – жаһанданудың салдары. Медальдің екі беті бары сияқты, не нәрсенің де жақсы әрі нашар жағы бар. Тіл білген дұрыс. «Қанша тіл білсең, сонша адамсың» деген жанды сөз десек болар. Шетелден білім алудың артықшылығын да жоққа шығаруға болмайды. Иә, қазір шетелге жұмыс жасауға кетіп жатқандар көп. Олардың да түрлі мақсаты бар шығар. «Арқа жайлы болса, арқар ауып несі бар» дегендей, бұл елдегі талант пен еңбектің дұрыс бағаланбауының нәтижесі деп ойлаймын. Бірнеше тіл білетін, өз еңбегін басқаға мойындата алатын адам патриотизмді жоғалтып алады деп ойламаймын. Керісінше, шетелдегі жастардың Отанға деген сағынышы, елін көркейтуге деген ішкі сұранысы үдемесе, өшпейді. Егер ішкі жағдайлар дамыған елдер деңгейінде реттелсе, олар Қазақстанды дамытуға атсалысып, тәжірибесімен бөлісер еді.«Балам» деген жұрт болмаса – «жұртым» дейтін бала қайдан шықсын?» деген Ахмет Байтұрсыновтың ғасыр бұрын айтқан сөзінің аясында елдегі «Болашақ» бағдарламасын айтуға болады. Мұны шетелдіктердің өзі үнемі тілге тиек етеді. Бағдарлама шарты бойынша шетелде білім алған жастар елімізге келіп сол білімі бойынша еңбек етуі керек. Бірақ олардың елге келіп осы білімді ақтау барысында қиналатындығын байқаймыз. Бұл тағы да жоғарыдағы кемшіліктер мәселесі.– Болашақ ұстаздарға айтар бір кеңесіңіз…– Қазір көпшілік мамандық таңдауға материалдық қажеттілік тұрғысынан қарайтын болды. Мұғалімдік – мәңгілік мамандық, қысқарып қалу қаупі аз әрі соңғы кезде айлық еңбекақысы көбейіп келеді. Осы түсініктердің аясында ғана мұғалімдікті қаласаңыз, сіз бұл мамандықтың қиындықтарына төтеп бере алмайсыз. Себебі мұғалімдік мамандықты меңгеру үшін бойыңызда білгеніңізді үйрете алардай жан-жақты қабілет, ғылымды сүйген ғалымдардай табандылық, жаңа технологияларды меңгерердей үнемі ізденіс керек. Демек, қабілет, құштарлық, ең бастысы – еңбекқорлық.Негізі осындай «болу керек» дегенді көбейтіп айтамыз ғой... Бастысы, жақсы мұғалім болудан бұрын, жақсы адам болыңызшы! Хосе Мартише айтсақ, «Ең қиын мамандық – адам боп қалу». Болды, басқасы реттеле береді…– Сүбелі сұқбат үшін рақмет!

Сараш Қоңырбаева: Ең қиын мамандық – адам боп қалу

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Инклюзивті білім беру – балалардың жынысына, жас ерекшеліктеріне, географиялық мекен жайына, қимыл-қозғалыс пен ақыл-есінің тұрақтылығына, әлеуметтік-экономикалық жағдайына қарамастан, сапалы білім алу және потенциалдық дамыту мүмкіндігіне ие болу. Ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев кезекті Жолдауында инклюзивті білім беру үрдісіне көңіл бөлу керектігін атап өтті. Аталған білім беру бағыты бойынша аудан ахуалы қандай? Инклюзивті білім беру мекемелері қалай жұмыс істеуде? Осы сұрақтар төңірегінде сөз етпекпіз.Қазалы ауданы бойынша 2020-2021 оқу жылдарында ПМПК мекемесінің қорытындысына сәйкес, 0-18 жас аралығында ерекше қажеттілігі бар балалар саны 825 болса, оның ішінде мектеп жасындағы 391 бала инклюзивті біліммен қамтылып отыр. 86 бала үйден оқиды, ал 290 бүлдіршін мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленуде.Айта кету керек, инклюзивті білім беру бағыты бойынша аудан ішінде 13 балабақшада «логопедиялық пункт», 8 мектепте «инклюзивті қолдау кабинеті» ашылып, арнайы құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген. Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды инклюзивті біліммен қамтып отырған 25 мектеп пен 13 балабақшада барлығы 43 кәсіби маман қызмет етеді.Жаңа оқу жылы қарсаңында білім беру ұйымдары ерекше балалардың ойлау қабілеті мен моторикасын дамытуға жәрдем беретін «Edu Quest» мультимедиялық құрылғылары мен балалардың ауызша және жазбаша сөйлеуін түзетуге арналған «Дельфа» логопедиялық тренажерларымен жабдықталды. Олар құрылғыны қажет ететін диагноздағы балалары бар 6 мектепке берілген.Аталған сала ерекше сұранысқа ие болғанымен, аудан бойынша мақтаулы маман, мықты кадрлар аз емес. Соның ішінде Е.Бозғұлов атындағы №249 мектеп-лицейдің логопеді Кәмшат Бимурзаева – инклюзивті білім беру процесіне қатысып, балалардың тіл мүкістігімен айналысып жүрген ұстаз. Облыстық деңгейде ұйымдастырылған «Үздік логопед – 2021» байқауында екінші орынға лайық деп танылған маман 5 тур бойынша бақ сынаған. Байқауда авторлық бағдарламасын, сөйлеу тілінде мүкістігі барларды оқыту әдістемесін ұсынған логопед:&nbsp;<blockquote>«Инклюзивті білім беру – қоғам қажеттілігі. Мектепте әр сыныпта ерекше мұқтаждығы бар 2 баланың оқуына рұқсат етіледі. Осыған дейін түрлі деңгейде ринолалия, тұтықпа, сөйлеу тілінің дамымауы диагноздарымен келген балалармен жұмыс істедім. Нәтиже бірден болмаса да, аз-аздан үздіксіз жұмыс жүргізу жетістікке әкеледі», – дейді.</blockquote>Дамуында ауытқушылығы және тіл мүкістігі бар балаларды әлеуметтендіруді мақсат еткен «Рауан» инклюзивті балабақшасы өз жұмысын 2018 жылдан бастаған. Мемлекеттік жекеменшік әріптестік арқылы ашылған балабақшада мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы бойынша 6 топ жұмыс жасайды. Игі бастаманың иесі, құрылтайшы Қуанышкүл Дәулетиярқызы – тәжірибелі педагог. 96 орынға арнап ашылған бақшада бүгінгі таңда 45 тіл мүкістігі бар, 51 дені сау бала тәрбиеленуде. Балалар үшін 2 логопед, 2 дефектолог, психолог мамандар жұмыс жасайды. Ашылған уақыттан осы кезге дейін тіл мүкістігі бар 125 бала сөйлеу тілі дамып, мектепке балалармен бірдей білім қабылдай алатын деңгейде аттанған.Мұндағы ерекше мұқтаждықты қажет ететін балаларға иппотерапия, изотерапия, еңбек және ертегі терапиясы қолданылады. 3 инклюзия және 3 ерекше топ үшін Ресейден, еліміздің бас қаласы Нұр-Сұлтаннан кәсіби білім алған мамандар қызмет етеді.<blockquote>– Логопед жұмысы диагностикалық тексерулерден басталады. Баланың сөйлеу тілін дамытпас бұрын артикуляциялық аппарат, мимикалық бұлшық еттер қалпын, көздің қимылын, дыбыс айтуды, сөздік қорын, фонемалық қабылдауын, баланың ойлау мен қабылдау қабілетін тексеру керек. Әр балаға даму деңгейі мен диагнозына қарай жеке тәсіл қолданылады. Жақсы нәтиже үшін күнделікті процесі маңызды. Әр балаға 20 минут уақыт бөліп, кейбір ата-ананың сұрауымен одан көбірек жұмыс жасаймыз.Диагнозбен келетіндерден бөлек жасы 4-ке келіп, әлі де ана деп айтпайтын балалар бар. Оған негізгі себеп – ата-ананың өз тыныштығы үшін баласын ұялы телефонға үңілтіп қоюы, шектен тыс еркелетуі. Ондай балалар бір-екі айда сөйлеп кетеді, – дейді логопед Айдана Ешмаханова.</blockquote>Балабақшаның тағы бір жаңалығы – Ресейден алынған «ақылды айна» құрылғысы. Яғни, түрлі ойындар, әдістемелер үлкен айналы экранға шығып, бала соны қайталау арқылы заттарды қабылдап, сөйлеп үйренеді. Сонымен бірге логопедтің өзі де жаңа үлгіде ойындар құрастырып, балаға ұсына алады. «Жасыл дәліз» арқылы ортада баланы тыныштандыратын классикалық музыка қосылып, арнайы жарықтар жанады.2019 жылы Президенттік тексеру жұмыстары кезінде мекеме жұмысымен танысқан басшылар балабақша мамандарының инклюзивті білім беру әдістемесін озық деп танып, жалпы әдістемелік қатарына енгізуді жоспарлаған. Алайда пандемия салдарынан бұл жұмыстар кейінге қалдырылды.Аудан бойынша мектептерде «инклюзивті қолдау кабинеті» ашылғанымен, бұл бағытта білім беру ерте жастан бастауды қажет етеді. Сондықтан білімнің бөлек бағытына қолдау керек-ақ.

Аудандарда инклюзивті білім беру бағытында алға жылжу бар ма?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Туған жерден түлеген таланттар қатары аз емес. Бірі медицинада, бірі ғылымда, бірі өнерде өз жолын тауып, еңбегімен еленуде. Халықтың батасын басты орынға қоятын мұндай азаматтар мен азаматшалардың бағасын қашан да уақыт береді.Саналы ғұмырын өнер саласына арнаған, Н.Бекежанов атындағы облыстық қазақ музыкалық драма театрының актрисасы, Мәдениет қайраткері, «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» Кәмилә Әбжанованың өнегелі ғұмыры соның айғағы. Жақында актрисамен әңгімелесудің сәті түсті.– Бала Кәмилә туралы айтып өтсеңіз…– Өзім 1949 жылы 25 шілдеде Қазалы ауданы, Майлыбас ауылында жарық дүниеге келдім. Балдырған балалығым осында өтті. Отбасының тұңғышы, тоғыз баланың үлкенімін. Біздің балалық шағымыз – соғыстың ауыртпалығы ұмытыла қоймаған қиын кез. Материалдық тапшылық көп. Бар мен жоқтың қадірін сезініп, ерте есейдік.Әлі күнге дейін есімде, сол жылдары фин соғысы жүріп жатты. Әкеміз майдан даласынан ауыр жарақатпен елге оралды. Алайда, өмір бойы сол аурудың зардабын тартты. Соғыстан кейінгі жылдар ешкімге оңай болмады. Туыстарым әкемнің Роза Бағланова ән айтқанда домбырамен сүйемелдеуші болғанын, екеуі бірге біраз жерде өнер көрсеткенін айтады. Еміс-еміс есімде, Роза апамыз сахнаға шыққанда, шымылдықтың тасасына тығылып ән тыңдайтынмын. Ауылдың сахнасы ұядай ғана. Бәрі естіліп тұрады. Ауылдағылар концертке тайлы-тұяғы қалмай жиналатын.Бірде ол кісі «Менің Қазақстаным» әнін төгілте шырқағанда, өзімнің қайда тұрғанымды ұмытып, әуенге қосыла айтыппын. Өз дауысымнан өзім селт етіп, қарасам, әнші апам маған жымиып тұр екен. Анамыз да өнерден құр алақан емес. Ауыл ішінде халық әндерін нақышына келтіріп орындаушылардың бірі болған. Міне, сондықтан өнер маған әкенің қаны, ананың ақ сүтімен дарыса керек. Кішкентай кезімде-ақ бұлбұл үнді әнші атанып, атақты «Гүлдер» ансамблінің құрамында болуды армандайтынмын. Алайда есейген соң өмірге, өнерге көзқарасым өзгеріп, актриса болуға аңсарым ауды.– Театрға қалай келдіңіз?– Актерлық өнерге келуіме қазақтың тұңғыш кәсіби режиссері Асқар Тоқпанов себепші. Режиссердің шақыртуымен 1972 жылы Алматы қаласындағы М.Әуезов атындағы академиялық драма театрының студиясын, 1996 жылы Т.Жүргенов атындағы театр және кино институтының драма актері факультетін бітіріп, кәсіби білім алып шықтым. Осылайша балалық арманыма қанат бітіп, бойыма қуат біткендей сезіндім.Кәсіби білім алғаннан кейін 1972 жылы Қызылордадағы театрға жұмысқа орналастым. Қасиетті шаңырақта жүріп, жүзге жуық кейіпкерді сомдаппын. Алайда соның ішінде «Мақпалымды» ешкімге қимаймын. Жаныма жақын.– Жырау Алмас Алматов «Өнерге бір күнде және бір күнге келген жоқпыз» дейді. Осы уақытқа дейін сахнада қаншама бейнені сомдадыңыз. Десе де «осы бір кесек тұлғаны әлі ойнамадым» деген ішкі өкініш бар ма?– Әрине, сахнада ән айтуым керек еді деп өкінемін. Өйткені әнді, ән айтуды жақсы көретінмін. Алғаш студияға барғанда, эстрадаға студенттерді қабылдау уақыты бітіп қалды да, мені театрға шақырды. Сол кездері қалай актриса боламын деп ойлайтынмын. Баянды ойнай алмаймын, көзім көк. Мен қараторымын, актриса деген әдемі болу керек деп өзімді сұлу санамайтын едім. Шынында да мен қалаған рөлдер маған берілмеді. Алайда сахна – кие. Берілген әр образды жаныммен сезінуге, алып шығуға тырыстым.– Өнер жолы – қиын жол. Осы жолға бағыт алғандар қандай қиындыққа төтеп беруі тиіс?– Кез келген өнерге қадам басқан жас үшін басты қиындық – материалдық тұрақтылықтың болмауы. Өзіміз де жас болдық. Мемлекет немесе театр тарапынан қолдау жоқ. Басында баспанасы болса, жастар жергілікті театрда жұмыс істеуден қашпайтын еді. Үлкен қаладағы актер, актрисалар киноға, жарнамаға түсіп, қосымша табыс таба алады. Бірақ бізде мұндай мүмкіндік жоқ. Ал аз ғана уақыт сахнаға шықпай қалсаң, қарайып қалғаныңды сезінесің. Сахнаны аңсап жүресің.Облыс, аудан көлемінде дарынды жастар жетерлік. Тек алғашқыда олардың аяғынан тік тұруына көмектесіп, қолдау көрсету керек. Өнерді дамыту үшін алдымен өнерпаздарды қолдау маңызды.– Жарыңыз екеуіңізге жұрт сүйсіне қарайды. Жұлдызды жұп қалай табысты?– Екеумізді таныстырған да, табыстырған да – өнерге деген құштарлық, өмірге деген сүйіспеншілік. Бәкең екеуміз Алматыда бірге оқыдық. Ұстазымыз Алексей Лакшин өте мейірімді, шыншыл жан еді. «Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы» деген Фараби даналығына сай шәкірттеріне өмірде де, өнерде де бағыт беруден жалықпайтын. Ұстазым Бақытбекті мақтап, есімін жиі айтатын. Оралдағы концертте алғаш таныстым. Осылайша бүкпесіз шынайы достығымыз үлкен махаббатқа ұласып кетті. Студенттік жылдардан бері біргеміз. Қазір, міне, бір әулеттің атасы мен әжесіне айналдық. Алғашқы сыншым, әріптесім әрі кәсіби кеңесшім де осы кісі. Сахнада берілген рөлді де, отбасылық ортақ мәселелерді де бірге талқылаймыз. Оның пікірі мен үшін өте маңызды.Өнер жолы – қиын жол. Десек те, бір-бірімізге көрсеткен қолдау мен түсіністіктің бағасы биік. Бірге ойнаған образдарымыз да жеткілікті. Бірде Лидия Егембердиеваның «Көресінді көрмей» пьесасы бойынша тағдыр тауқыметін тартқан қос ғашық – Өмірсерік пен Ақдидардың рөлін ойнап, халықтың қошеметіне ие болдық.– Шәкірт тәрбиелеп жүрсіз бе?– Театрда шәкірттерім көп. Қарлығаш Айтжанова, Айгүл Байдалиева, Зағипа Төлепова сынды бізден кейінгі буын жұмыс істей жүріп, тәрбиеленді. Олар да қазір орта буынға жатады. Олардың артынан тәуелсіздік алғаннан кейін туған жастар келді. Біздің ұжымдағы тәжірибелі өнерпаздар – соларға үлгі. Бір ұрпақ бір ұрпаққа қарап өсіп келеді. Тек осы жастардың бағы жансын деп тілейміз.– Сәбира Майқановамен жолыққаныңызды көпшілік біле бермейді. Естелігіңізбен бөліссеңіз…– Майқанова – біздің жерлесіміз. Туған жерге жер жете ме? Оның Сырға бүйрегі бұрып тұратын. «Әй, қыз, бері кел. Қарның ашып жүрген жоқ па?» деп үйіне жиі шақырып, тойдырып жіберетін. Қазір сол кездерді есіме алып, не деген құрмет, бауырмалдық деп ойлаймын.Сәбира апаммен танысқанша «Актрисалар сұлу болады. Мен қараторымын, көзім де көк. Ендеше, бұл оқуға неге түстім?» деп іштей таңдауымның дұрыстығына күмәнданумен жүретінмін. Ешқашан Қарагөзді ойнай алмаймын деп қынжылатын едім. Ал оны көргеннен бастап өнер сұлулықта емес, сенім мен дарында екенін шын ұқтым. Ол кісінің жақсы тұстары көп, үлгі алатын болдым. Бір рет Сәбира апаның үйіне барғанымда, сыйлыққа орамал берді. Оны мойнымнан тастамай, ырымдап жүрдім. Сол орамал Сәбира Майқановадан қалған тәбәріктей, ұлылық пен шынайылықтың символы іспетті үйімде сақтаулы.– Көпшілік театрлар бұрынғы репертуармен қалып кеткендей. Жаңа, жас драматургтер шығармашылығы неге жолға қойылмай келеді?– Жақында ғана Астанада фестиваль болды. Сонда қазақ театрына қатысты бірқатар мәселе талқыланды.Қазір Қазақстанда 35 жас режиссер бар екен. Бірақ оның 3-4-еуі ғана елімізде қызмет етуде. Қалғаны шетелдерге көшіп кеткен. Шығармашылығын сыртта жүріп дамытып, елдегі фестивальдерге қатысып кетеді. Яғни, жастар шығармашылығына кедергі жоқ. Қайта жаңа толқынның көзқарасын танытып, қойылымдарды өзгертіп отыруға мүдделіміз. Жыл сайын театрдың көркемдік кеңесіне жаңа туындылар келіп түседі. Кеңестің шешімімен қойылымға лайықты деп танылғандарын репертуарға қосып отырамыз.Кешегі фестивальде тәуелсіздік алғанымызға 30 жыл болғанына қарамастан, әлі де театрлық қойылымдарда тарихымыз толық көрсетілмегенін, осы бағытта туындылар керектігі сөз етілді. Бұл рас. Алайда көзі тірісінде жазып кеткен талай мықты жазушылар бар ғой. Тарихи, көркем шындықты ұштастыра, драмаға тігісін жатқызып алсақ, қаншама қойылым туындар еді. Мәселен, Шыңғыс Айтматов та драматург емес. Есесіне оның жазған дүниелерін кино, драма, пьеса ретінде көріп жүрміз. Бүкіл әлем Айтматовты таниды. Осы қырынан да ойланып, әрекет етуіміз керек сияқты.– Кәмилә Әбдіғалиқызы, әдемі әңгімеңізге рақмет!

Сыр бойының топырағы мен тау-тасына дейін қасиетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Технологиялық төңкеріс уақыт көшімен қатар жылжыған сайын, адамдардың өмір сүру ұзақтығы қысқарып барады. Қызылордалықтардың, оның ішінде бір бүйірінде Арал, бір жағында Байқоңырмен шектесіп жатқан қазалылықтардың денсаулығына экологиялық фактордың әсер етуі де заңды. Халықтың құнарсыз өніммен тамақтанатыны тағы бар.&nbsp;Қазір басы ауырып, балтыры сыздамайтын пенде жоқ. «Алтыдағы баладан, алпыстағы қарияға» дейін сырқаттанып қалса, алдымен жедел жәрдемнің көмегіне жүгінері анық. Десе де, ауырып қиналғанға араша түсетін жандардың түрлі жағдайды бастан кешетінін кез келген біле бермейді.Тәулігіне 100 шақырту түседіАуданның денсаулық сақтау саласына әр мекеменің, әр дәрігердің өзінше үлесі бар. Соның ішінде жедел жәрдемнің бағасы биік, еңбегі өлшеусіз. Қысылғанның жанын сақтайтын да, кешігіп келеді деген ел өкпесін еститін де – осы бөлім. Жас та болса бас боп жүрген дәрігер, меңгеруші Данияр Баекеев басқаратын Қызылорда облыстық медициналық жедел жәрдем станциясының Қазалы жедел жәрдем құрылымдық бөлімі аудан тұрғындарын шұғыл, өлім алдындағы ауыр жағдайда аман алып қалуға атсалысып жүр.78 адамнан тұратын ұжым ауысымдық жүйемен 5 бригада түрінде жұмыс істейді. Яғни, 5 жедел жәрдем көлігі бар. Бір ауысымда 10 фельдшер, 5 жүргізуші, 1 диспетчер бірлесе қызмет етеді. Аталған бөлім 1, 2, 3 санаттағы шақыртуларға барады. Айта кету керек, жедел шақыртулар науқастың ауру белгілеріне байланысты оңтайландырылып, төрт санатқа жіктелген. Алғашқы үш санатқа пациенттің өміріне тікелей қауіп төніп, шұғыл медициналық көмек қажет етілетін жағдайлар жатқызылады. Мұндай бөлімшелер шақыртуларды тәулік бойы қабылдайды. Аға фельдшер Жеңіскүл Дәрекештің айтуынша, жедел жәрдем көліктері кислород, ИВЛ, ЭКГ, отсос, дефибриллятор, небулайзер сынды қажетті аппараттармен жабдықталған. Шұғыл қатерлі жағдайларда дәрігерлер құрал-сайманын сайлап, 8-15 минут ішінде оқиға орнына қарай жүйткіп жетеді.Қазалылықтар жедел жәрдем көлігін жүрек-қан тамыры аурулары, жол көлік апаты жағдайларында жиі шақырады екен. Көлік апаты қыс мезгілінде ауа-райының қолайсыздығынан көбейетіні мәлім. Тұмаудың жиілеп, түрлі ауруды қайта қоздырар кезі де осы мезгілге сәйкес. Ондай күні тәулігіне 100 шақырту түсетінін айтып өтті. Әр шақырту ақхалатты жанға артылар жауапкершілік жүгін сезіндірмек.Дәрігердің бір күніБайқағанымыздай, жедел жәрдем бөлімі жұмысының сапасына әрқайсысы – фельдшер, дәрігер, диспетчер, көлік жүргізушісінің өз үлесі бар. Бір-бірімен тығыз байланысты, іскерлік пен жылдам шешім қабылдауды, кәсібилік пен кешенді қызметті қажет ететін бөлімнің бір күндік жұмысы да оңай емес.Ауысым бойынша жұмысқа кіріскен фельдшер, дәрігердің күні шақыртудан басталады. Бұл жерде қоңырауларды қабылдап, бригадаларды реттеп отыратын диспетчердің жұмысы аса маңызды. Әрі қарай науқастың қандай жағдай бойынша хабарласқаны назарға алынып, бригада жедел түрде аталған мекен-жайға қажетті аппараттарымен аттанады. Мәселен, реанимациялық жағдайдағы науқасқа дер кезінде оттегі беріп, мониторинг арқылы бағалаған соң, қимылға көшеді.Бүкіл әлемге қанат жайған пандемия кезінде вирус жұқтырғандарға да жедел көмек көрсеткен ұжымның бірі – Қазалы жедел жәрдем құрылымдық бөлімі.&nbsp;<blockquote>«2020 жылы ковидпен ауырғандар көп болды. Тәулігіне 10-15 шақырту келетін. Аты жаман вирусты жұқтырғандарға ПЧК киім-кешегін, дәрі-дәрмегін қамтамасыз етіп отырдық. Екпе жұмыстарының нәтижесі шығар, осы жылы біршама азайды. Бұл дәрігер үшін үлкен қуаныш, ел үшін жетістік», – дейді бөлім меңгерушісі Данияр Берікұлы.</blockquote>Шұғыл көмекті қажет ететін науқастардың арасында үй жағдайында босану оқиғалары да кездескен. Жүрек талмасы да – біраз шақыртудың себебі. Мұның барлығы ауырған адамның өздігінен әрекеттенуіне келмейтін, күтпеген, шұғыл жағдайда туындайды. Осындай қысылтаяңда адам жанын сақтап, Гиппократқа, адал қызметіне ант еткен ақхалаттылардың орны бөлек.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары