<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Бесік – қазақ ұғымында киелі зат. Оның жасалу жолынан бөлек, сақталу түрінде де тағылым бар. Бесік атадан-балаға табысталса, оның мән-маңызы үстеле береді деген сенім де жоқ емес. Сондықтан қазақ бесікті сақтап, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізуге талпынған. Осындай өнегелі жолды ұстанған отбасы Қызылорда қаласында да бар. Шаһарға қарасты Тасбөгет кентінде жүз жыл сақталған бесік бар деген жаңалық бізге де жеткеннен кейін, құнды жәдігерді көруге асықтық. Үй иесі Ахметжан Аманов бізге ата-бабасынан қалған, осы уақытқа дейін қаншама сәби тербелген бесікті көрсетті. Ұсыныс болса, мұражайға тапсыратынын да жасырмады.<blockquote>– Әжем ырымдап, бұл бесікті тығып қойып жүрді. Бастапқыда көрші-көлем сұрап алып кететін. Сосын сәби сүйе алмаған отбасылар келіп, ырымдап жүретін. Әкемнің өзі 1925 жылы дүниеге келген. Байқасам, бесікті әулетімізден төрт ұрпақ пайдаланған. Қазақта бесік әкелу ырымы бар ғой, келіннің төркіні, яғни ата-анасы бесік алып келеді. “Атасының бесігіне жатады” деп жоғарыдан түсіріп, бір жұмадан кейін қайта орап, алып қоямыз. Артынан ерер ұрпақ көп болсын дейміз. Шүкір, Алла берерін тоқтатқан емес. Еш жері сынбасын, бүлінбесін деп сақтап келеміз. Аты-жөнімізді жазып, музейге тапсыруға қарсылығымыз жоқ. Ел көрсін, қарасын, бесіктің құндылығын білсін, – дейді Ахметжан Аманов.</blockquote>Қазақ үшін бесіктен киелі, бесіктен құнды нәрсе жоқ. Бесіктің біз үшін қасиеті ерекше. Тіпті бесікті ашық қалдырмай, қастерлеп жүретініміз де содан. Ата-бабамыз ас қайырғанда айтатын “бесігің тарылмасын, бесігің тербелсін” деген сөздің де өзіндік мағынасы бар.<blockquote>– Бұл бесік ұрпақтан-ұрпаққа сақталып ке¬ле жатыр. Аталарымыз келіндері бала кө¬тере алмаған соң арнайы &nbsp;жасаған екен. Осы бесіктен соң ұрпақтары кеңейіп, егізден босанып, бізге жетті. Жол-дасымның әкесінің өзі осы бесікте жатқан екен. Содан бері қарай есептесек, 107 жыл болған. Енем: “Сенің күйеуің жатқан бесік” деп айтып отыратын. Ерекше ықылас танытып, сақтап отырмыз. Көріп тұрғандарыңыздай, сырлап қойдық. Ұл-қыздарым тербелген бесік қой. Соның арқасы ма, әлде тылсым күш пе, ата-бабамыздың бізге берген батасы болар, өсіп-өніп, ұрпақ тәрбиелеп отырған отбасымыз десек артық болмайды. Немерелерімізді бағып, бесік тербетіп, әже болған жайымыз бар, – дейді Бибігүл Маратова.</blockquote>Биыл Ахметжан Аманов пен Бибігүл Маратованың отасқандарына – 32 жыл. Бүгінде 3 ұл, 4 немересі бар. 2017 жылы “Мерейлі отбасы” байқауында “Өнегелі отбасы” номинациясымен марапатталған.

Жүз жылды сақталған бесік туралы білесіз бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Білім беру саласы жыл санап дамуда. Әсіресе, әдістемелік, шығармашылық әлеуетті арттыру ұстаздар алдындағы негізгі міндеттің біріне айналды. Осы орайда Назарбаев зияткерлік мектебінде педагогикалық шеберлік орталығының тренерімен тілдесіп, саладағы тәжірибе туралы ой бөліскен болатынбыз.‒ &nbsp;Гүлнәр Тәңірбергенқызы, білім беру саласындағы соңғы өзгерістерге қатысты қандай жаңаша ой, тың идеямен бөлісер едіңіз?‒ Иә, білім саласы заман талабына сай өзгерістер мен дамуды талап етеді. Сол талаптар ішінде мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін дамыту аса маңызды. Оның жолдары көп, мәселен әдістемелік, шығармашылық бірлестіктердегі жұмыс, кәсіби конкурстарға, шеберлік сыныптарына, форумдарға, фестивальдарға қатысу, инновациялық қызметпен айналысу, зерттеу қызметін белсенді жүргізу. Былтырдан бастап «осы құзыреттілігіміздің деңгейі қаншалықты жоғары, өз &nbsp;тәжірибемізге қандай өзгеріс енгізу керек» деген ой туындады. Осы тұрғыда мұғалімнің шығармашылықпен жұмыс жасап, кәсіби дамуы үшін жан-жақты әдістемелік қолдау қажет. Бүгінде білім шекаралары кеңейіп, білім беру онлайн форматта қолжетімді болды. Ендеше тың идея, жаңа серпіліске ынталанып, оқушыларға терең білім беріп, адами құндылықтарды дәріптейтін онлайн алаңның болуы заңды. Осы бағытта «Назарбаев зияткерлік мектептері» ДББҰ Педагогикалық шеберлік орталығының facebook парақшасында &nbsp;«Шамшырақ» онлайн-алаңы ашылды. Бүгінде осы алаңға 35000 педагог тіркеліп, тәжірибе алмасуда. Кәсіби қоғамдастықтар кез-келген өзгеріс пен &nbsp;жаңа бастамаларды іске асыруда таптырмас құрал екенін білесіздер. Сондықтан &nbsp;мектеп мұғалімдеріне қолдау көрсету және онлайн-алаңды танымал ету ‒ біздің мақсатымыз. Осы орайда, «Мектеп тренері» парақшасы да жұмыс істейді. Бұл парақша ҚР мектептерінің әдістемелік активі мүшелерінің және оқу ұйымның өзекті мәселелері бойынша тәжірибесін тарату және диалогты ұйымдастыруға арналған.‒ &nbsp;«Шамшырақ» онлайн-алаңы кәсіби дамуға қалай ықпал етеді? Бұл қаншалықты пайдалы деп есептейсіз?‒ &nbsp;Қазақтың тұңғыш педагогі, ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсариннің 180 жылдық мерейтойы қарсаңында ашылған алаң мектеп тәжірибесін дамыту үшін жаңа білім іздеушілерге интерактивті тәсілдерді, тұшымды ойларды ұсынады. Педагогикалық тәжірибені тарату «Қазақ зиялыларының ағартушылық қызметтері», «Сабақты қалай ұмытылмастай өткізу керек?», «Мұғалімнің цифрлық зертханасы», «Мектептегі зерттеу: біздің тәжірибеміз – біздің нәтижеміз», «Білім беру жобалары: digital-ұрпақтың жүрегіне жол табу», «Ата-аналармен диалог» сынды өзекті тақырыптарды қамтиды. Жалпы парақшада сабақтардың бейнежазбалары, шеберлік-сыныптар, шағын дәрісті және авторларымен жүргізген сұхбаттарды көруге болады. Сондай-ақ “Дала қоңырауы” подкастымен тақырыптық сұхбаттарды тыңдауға мүмкіндік бар. Мысалы, &nbsp;Серғали Толыбеков атындағы №3 IT мектеп-лицейінің физика пәні мұғалімі, «Ы.Алтынсарин» медалінің иегері Шолпан Сүйеуова парақшада өз тәжірибесімен бөлісіп, бейнежазбасын ұсынды. «Геометриялық оптика заңдарын қолданып есеп шығару жолдарын үйрету» тақырыбындағы &nbsp;шеберлік сыныбында Шолпан физика пәнін оқытудағы белсенді оқыту тәсілдерінің тиімділігін практикамен ұштастыра отырып, &nbsp;ұтымды жеткізді.‒ &nbsp;Интернетте мұндай сайттар көп. “Шамшырақтың” артықшылығы неде?‒ Мұғалімдер өзіне қажетті өзекті тақырыптар төңірегінде бейнежазбалар мен посттарды көру арқылы көкейіндегі сұрақтарға жауап алып, өз пікірін білдіре алады. Кез-келген тың идеяны жариялап, жаңаша инновациялық әдіс-тәсілдермен танысу, өз тәжірибеңізде пайдалану мүмкіндігі бар. Жаңа идея немесе инновациясы бар мұғалімдер өз сұхбаттарын ПШО-ның Youtube-арнасында немесе филиалдардың FB-беттерінде, баспа БАҚ-та жариялауына болады.‒ Келешекте осы жұмысты жандандыру мақсатында қандай жоспарларыңыз бар?‒ «Шамшырақ» &nbsp;парақшасында облыстың үздік мұғалімдері өз тәжірибесімен бөліседі. Сонымен қатар алаңда &nbsp;кәсіби жобалармен танысып, үздік шеберлік сыныптар, ашық сабақтар мен дәрістерді тыңдауға болады. &nbsp;Ted-мұғалімдердің сөйлеуін ПШО-ның Youtube-арнасында, филиалдардың FB-беттерінде жариялап, &nbsp;жазылушылар арасында «Үздік хабарлама», «Үздік пікір», «Ең белсенді абонент» конкурстар өткізуді жоспарлап отырмыз.‒ Сұхбаттасқаныңызға рақмет!

Гүлнәр Жақсылықова: Тәжірибе үздіксіз ізденісті қажет етеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Соңғы екі жылдың көлемінде Шиелі ауданы айналасында көптеген шағын асханалар мен ауқаттанатын орындар, кішігірім дәмханалар бой көтерді. Қолжетімді бағада түскі ас ішуге қолайлы орындардың бағасы аудан халқы үшін тиімді. Эстетикаға толы, әдемі орындар да жетерлік. Француздық стильдегі кофеханалардың да бірнешеуін кезіктіресіз. Асқазанды аспен толтырамын дегендерге жанға жайлы, көңілге қонымды мұндай орындардың жан баласына керемет әсер сыйлайтыны сөзсіз. Дизайыны адам баласын магнитше тартатын орындардың сырты да дәмі тіл үйірер тағамдары да тұрғындардың көңілінен шығатыны рас. Дегенмен, тұрғындардың күнделікті кафелер мен ресторандардан тамақтана бермейтіні бесенеден белгілі. Себебі, элиталық асханаларға күн сайын баруға көбісінің қалтасы көтере бермейді. Әсіресе, қарапайым саудагерлер түскі уақытта базар ішіндегі асханалардан немесе дүңгіршектерден ас ішетіні жасырын емес. Ал сондай орындардың санитарлық ахуалы қалай?Түстік уақытта Әбдіманап Шорабаев базарына жол тарттық. Біздің бұл жолғы мақсатымыз – базар ішіндегі асханалардың қазіргі ахуалын бақылау болды. Сондықтан, базар ішіндегі шағын асханалар мен дүңгіршектерді көзбен көрмекке бекіндік. Ең әуелі кішігірім дүңгіршектерді сырттай шолып шығып, тез дайындалатын тағамдарды қалай әзірлейтіндерін сырттай бақыладық. Көзбен көргеніміздей, әлгі дүңгіршектегілердің дені фаст фуд әзірлегенде санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтамайтын болып шықты. Мәселен, сол уақыт аралығында «Арзан» сауда орталығындағы түстік сатып алатын мұндай орындардың қызметкерлері арнайы қолғапты мүлде киген жоқ. Яғни, сатушылар ашық тұрған орында бір реттік қолғапты пайдаланбай келушілерге гамбургер, самса, шауырма сияқты талғажау болатын дәмділерді ұсынып жатты. Тазалық, гигиена үшін кереғар көрініс әрине. Бірақ тұрғындар мұндай дүңгіршектерден арзан ауқат сатып алуға машықтанып алғандығын байқаймыз. Себебі, бағасы да қолайлы. Дәмі де тәтті. Сондықтан да болар, тұтынушылар бұл жердегі санитарлық талаптарға аса назар аудара қоймайды. Айналадағы көліктердің түтіні жүректі айнытып, шаңы шығып жатса да, терезесі ашық тұратын фаст фуд орындарының саудасы қызып тұр. Ал кішігірім асханалар ше?Иә, базар маңында да саудагерлер мен тұтынушыларға арналған кішігірім асханалар көп. Бірақ мұндай орындарда да жағдай мәз емес. Бірі санитарлық талаптарға сай келмесе, енді бірінде ас ішу қолайсыз. Өйткені, асханалардың іші тым тар. Интерерін айтпаған күннің өзінде, біразының ұсқыны қашқан. Тіпті, кейбір асханалардан қол жуатын сұйықтық пен киім ілгішті мүлде кездестірмедік. Демек, базар ішіндегі асханалардың қазіргі хәлін көңіл көншітеді деп айту қиын…Қазіргі кезде дімкәс емес адам табу – қиын. Елімізде пандемея басталғалы бері жағдай тұрақталғанымен, ел ішінде эпидахуал қайта өршиді деген сыбыс тарап жатыр. Вирус жұқтырып аламыз ба деп алаңдаған тұрғындардың бүгінгі хәлі тіпті қуантпайды. Расында осындай кезде бактериялар тез таралып, ауру лезде жұғып кетуі бек мүмкін. Мәселе неде?Мәселе – алдымыздағы аста…«Байдың асын байғұс қызғанады» деп жүрмеңіздер. Бұдан «байғұсқа» келіп-кетер ештеңе жоқ. Кәсіпкердің нәсібін тоқтату да ойымызда жоқ. Біздікі тек санитарлық талаптардың дұрыс сақталғанын баса назарда ұстау. Себебі, елімізде «тәж вирус» тағы да басталып кету қаупі бар. Ал вирус һәм бактерия тамақтану орындарында көп болатынын айтпасақ та білесіздер. Санитарлық талаптар сақталмаса, індеттің елге қайта келмесіне кім кепіл? Ауру – астан. Әрбір адам тазалықты өзінен бастауы керек десек те, базардағы дүңгіршектер мен асханалардың бұл істе тиянақты болғаны жөн. Мұндай орындарға тұрғындар күні-түні ағылып келетін болғандықтан, сатушылар тазалықты сақтап, санитарлық талаптарды орындаса деген ұсыныс біздікі. «Көрген көзде жазық жоқ» дегендей, көріп тұрып жазбай, сатушыға айтпай кету бізге де сын болар дедік...

Шиелі: Асханаларда санитарлық-гигиеналық талаптар сақталмай отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Relativity Space өзінің 3D-Terran R зымыранын ұшырудың үшінші әрекетін жасады деп хабарлайды Ixbt.com сайты.Америкалық relativity Space аэроғарыштық компаниясы 3D басып шығарылған зымыранның ұшырылғаны туралы хабарлады, бірақ ол орбитаға жете алмады. Бірінші кезең тұрақты жұмыс істеді, бірақ екіншісі қысқа уақытқа ғана қосылды.Terran R-дің алғашқы ұшырылымы 8 наурызға жоспарланған, бірақ жанармай температурасына байланысты кейінге қалдырылды. 11 наурызда екінші іске қосу отын қысымына байланысты болған жоқ.Terran R ұзындығы – 33,5 метр, диаметрі – 2,2 метр. Оның көп бөлігі 3D басып шығарылған және өндіріске шамамен 2 ай кетеді. Зымыран сұйық оттегімен және сұйық табиғи газбен жұмыс істейді.Өндірісте ол дәстүрлі зымырандарға қарағанда едәуір арзан болғандықтан, Terran R спутниктерді ұшыруды айтарлықтай арзандатады деп болжануда.

Әлемдегі алғаш рет 3D басып шығарылған зымыран ұшырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Баланың жайлы да сапалы білім алуы үшін білім ордасының талапқа сай болғаны қандай жақсы. Заман көшіне ілесу, тың идеяларды дамыту, іске асыру бүгінгі күннің басты талабы. Қаладағы Ы.Алтынсарин атындағы №10 мектеплицейін заманауи үлгіде жабдықталған білім ошағы ретінде айтуға болады. 1700 оқушы оқитын алтын ұя кірген бойдан өзіне тартады. Білім беруден бөлек әдемілікке, мәдениеттілікке баулуды мақсат еткен мектеп ұжымының бұған басымдық бергенін байқау қиын емес.Жайлы жағдай&nbsp;Білім ордасына 5 жылдан бері басшылық жасап келе жатқан Асылбек Мақашев тәртіпсіз білім болмайтынын, баланы оқуға қызықтыра білу керектігін жақсы біледі. Сондықтан алдымен оларға қолайлы жағдай жасауға ден қойған. Бұған дейін тозығы жеткен ғимаратқа былтыр күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Іші, сырты толықтай қайта жаңғыртылып жаңа ғимараттың кейпіне енген. Білім ордасының іші де заманауи көрнекіліктермен әсемделіпті. Есіктен кірген бойда ұлы ұстаз Ы.Алтынсаринның бейнесі салынған стенд айналасы нақыл сөздермен безендірілген. Одан әрі сыныптар орналасқан. Әр сыныптың жанында танымдық ақпарат тақтасы ілінген. Сондай-ақ өрендердің оқу құралдарын, киімдерін қоюға арналған арнайы сөре тұр. Мектептің ажарын ашып, қалаға қарасты өзге білім ұяларынан ерекшелеп тұрғаны да осы. Биылғы оқу жылында алынған сөрелер бүгінде оқушылардың қажеттілігіне жарауда.<blockquote> «Бұған дейін оқушылар ағаштан жасалған киім ілгішті пайдаланып келді. Шыны керек бірінің үстіне бірі ілінген киім салмағынан ілгіштер жиі сынатын. Оны қайта-қайта жөндегеннен гөрі осы тиімді. Шетел мектептерінде мұндай сөрелерді бұрыннан пайдаланады. Осыны өзімізге де орнатсақ қалай болар екен деген ой келді. Осылайша мектептің өз қаржысы есебінен 425 сөре алынды. Мұнда оқушылар кітап, дәптерін, қаламсап сынды жазу құралдарын қояды. Киімдерін іледі. Бұрынғыдай сырт киімі жерге түсіп, бүлініп жатпайды. Бұл бір жағынан оқушыны ұқыптылыққа тәрбиелейді. Одан бөлек сабақ барысында қолданбайтын смартфонында осы сөреге қалдырады», – дейді мектеп директоры Асылбек Мақашев.</blockquote>Сөренің тиімді тұсы осы. Әсіресе бастауыш сынып оқушылары үшін ең қажетті құрал. Себебі оқулықтарын үйге арқалап қайтқаннан гөрі тек үйде сабаққа дайындалуға қажетті кітабын алып қалғанын сөресінде қалдырса болады. Сөре құлыпталады. Ал кілті оқушылардың өзінде болады. Оның ұқыпты ұсталуы, бүлінбеуі оқушылардың жауапкершілігінде. Егер құлпы бұзылған жағдайда оны жөндету ата-анаға жүктеледі.<blockquote>«Қазіргі таңда барлық оқу құралдарым осы сөреде тұр. Сонымен бірге денешынықтыру пәніне арналған спорттық киімімді де салып қойдым. Қазір үзіліс уақытында алдыңғы сабақтың оқулығын қойып, келесі сабаққа қажетті оқу құралымды алып жатырмын. Смартфонды сабақта ұстауға рұқсат жоқ. Сондықтан осы жерде қалдырамыз. Үзілісте ғана пайдаланамыз. Қала бойынша мұндай жабдық тек біздің мектепте ғана бар. Бұл бізге ұнайды, – дейді 11 сынып оқушысы Құралай Амангелді. Түрлі түске боялып, арнайы нөмірленген сөрелер мектепке шырай беріп тұр. Оқушылар да бұған қуануда. Мектеп басшысының айтуынша, бұл бір жағынан оқушылар арасындағы ұрлықты болдырмауға да септігін тигізеді. Сөредегі заттардың сақталуы бейнебақылау арқылы бақыланады. Әр баланың өз сөресін ғана ашуы қадағаланады. – Бұл сөрелер жеке басын қаржыландыру есебінен алынған дүние. Бұл жобаның тиімділігі мектепке қажетті дүниені өзің алдыра аласың. Алдағы уақытта тағы бірнеше сөре алдыру жоспарда бар. Сол кезде оқушылар түгел қамтылмақ», – дейді мектеп директоры.</blockquote>Оқушы үні мектеп басшысының әр оқушының ішкі жай-күйін, қажеттіліктерін білу мақсатында «Оқушы үні» деп аталатын арнайы жәшік бар. Мұнда мектеп оқушылары анонимді түрде өзінің жағдайын немесе мектептегі мәселені қозғай алады.<blockquote> «Арыз-шағым жәшігі барлық мектепте, басқа да мекемелерде бар ғой. Балалардың мұғалімдерге айта алмайтын сыры болуы мүмкін. Не болмаса мектептегі бір жағдай оны алаңдатса, ол оны бізге айта алмайды дегендей. Осындай жағдайдан шығудың әрі оқушылармен байланыс орнатудың бірден-бір жолы ретінде «Оқушы үнін» айтуға болады. Осының арқасында мектепте небір жобалар жүзеге асып, өзгеріс енгізілген кездер болған. Себебі оқушылар мұнда ішкі сырын, мектептің кемшін тұсын, мұғалімдерге, олардың сабақ беру әдісіне қатысты ойларын қағазға түсіріп, жібере алады. Хатта аты-жөні көрсетілмейді, оның жазуы кімге тиесілі деп біз де іздемейміз. Осы мектептің өрені болғандықтан оның кез келген ой-пікірін маңызды деп қабылдаймыз. Сондай-ақ мұнда тек оқушылар емес, ұстаздар да хат жаза алады. Оқушы үні жәшігі іске қосылғалы бері оқушылар мен ұстаздардың бірқатар талап-тілектері орындалған. Осы арқылы оларға қажетті әрі маңызды дүниелердің бар екенін, көбіне оған мән бермейтінімізді түсіндік», – дейді білікті басшы.</blockquote>Тәжірибе құралы бәріне орта Барлық білім ордасында биология, химия пәндерінің тәжірибелік бөлмесі болатыны белгілі. Ондағы құрылғылармен тәжірибе жасау арқылы оқушылар бұрын-соңды білмегенін үйреніп, көз жеткізеді. Мектеп ұжымы бұл құралдарды да көрнекіліктер қатарына қосыпты. Әйнектен жасалып, құлып орнатылған сөреде биология, химия пәніне керекті тәжірибе құралдары орналастырылған. Үзіліс уақытында оқушылардың оны тамашалауына мүмкіндігі бар. Сонымен бірге сабақ барысында ұстаздарда қажетті құралды сол сөреден алып, пайдаланаалады.Жүзеге асқан жобаларБілім ордасында өрендер үшін де, ұжым үшін де пайдалы жобалар жетерлік. Мектеп директоры алғаш осы алтын ұяға басшылыққа келер тұста 6 жобаны жүзеге асыруды көздепті. Сәтін салып ол жоспары жүзеге асқан. Соның бірі – «Бәрін таста, кітап оқуды баста» деп аталған. Бұл оқушылармен бірге ұстаздардың, мектептегі басқа да қызметкерлердің бос уақытын тиімді пайдалану мақсатында кітап оқуға дағдыландыру үшін қолға алынған. Бастапқы уақытта ұжым арасында түрлі пікірлер туындаса да, уақыт өте келе кітап оқуды әдетке айналдырған. Сонымен бірге белгілі бір уақыт аралығында кітап акциясы ұйымдастырылып, кітап алмасу үрдісі жүргізіледі. Осылайша оқушы да, ұстаз да қолы қалт еткенде кітап оқуға асығады. Бұл жоба бүгінде барлық білім ошақтарында «Оқуға құштар мектеп» атауымен жүзеге асырылуда. Сондай-ақ талантты оқушылардың шығармашылығын шыңдау, сахнада өзін-өзі ұстауға үйрету, өнерге баулу мақсатындағы «Ән мен әнші» жобасы жүргізілсе, тарих, география пәнін сүйіп оқитын өрендер үшін «Тарихи өлкеге Марғұлан ізімен» жобасында оқушылар музейге, тарихи орындарға, қалаларға экскурсия жасайды. Мектепте ең сәтті жүзеге асқан «Жас бітімгер» жобасы.&nbsp;Мұнда заң саласының маманы болғысы келетін оқушылар медиация жүргізуді үйреніп, ашық сот процестеріне қатты салады. Бұл мақсатта заңгер Ләззат Бақтыбаевамен екіжақты меморандумға қол қойған. Медиация жүргізуді үйренуде қазір мектептен арнайы Гагарин шағын ауданының халқы үшін бөлме ашылған. Онда даулы мәселені бітімгерлік жолмен шешуде кәсіби мамандар жұмыс істейді. Ал өрендер процеске қатысып, тәжірибе жинақтайды. Расымен, бұл білім ордасында сапалы білім алуға жағдай жасалып, бар мүмкіндік қарастырылған. Оқушылардың икемі, қызығушылығы да ескеріліп соның аясында жоғарыда аталған жобалар жүзеге асқан. Жас өрендерді білімді, мәдениетті тұлға етіп қалыптастыруда бұл ең тиімді тәсілге айналған. Оқушыға жайлы жағдай жасалған оқу ордасында білім көрсеткіші де жоғары. Мұны мектеп директоры бізге мақтанышпен жеткізді. Жуырда республикадағы барлық мектептерге қойылатын критерийлер бойынша Ы.Алтынсарин атындағы № 10 мектеп-лицейі үздік үштікке енген. Жүйелі жүргізілген жұмыстың нәтижесі осы болса керек.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Bezymyannyj_e36cc73cb0.jpg" alt="Безымянный.jpg">

Қызылордадағы мектепте оқушыларға оқу құралын, киімін қоюға арналған арнайы сөре бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанның жасөспірімдер құрамасы Малайзия қаласы Кучингте өткен World Junior tennis Competition 14&amp;under Азия/Океания аймағының әлемдік біріншілігі біліктілігінің жартылай финалына өтті деп хабарлайды Stan.kz ақпарат агенттігі. Ширек финал кезеңінде жас қазақстандықтар Үндістан өкілдерін жеңді. Алдымен Ева Корышева қарсыласын 6:1, 6:1 есебімен жеңді, содан кейін Еркежан Жанатаева қарсыласын 6:4,6:7, 6:2 есебімен басып озды. Бұл екі жеңіс қазақстандық топтың жартылай финалға шығуына мүмкіндік берді. 24 наурызда қазақстандықтар Жапония құрамасымен бақ сынасады.Алдын ала топтық раундта қазақстандық жасөспірімдер Қытай мен Жаңа Зеландияның теннисшілерін 2:0 есебімен жеңді.Биыл Чехияның Простеев қаласында жазда өтетін әлем чемпионатының финалдық бөлігіне тек үздік үш команда барады. Іріктеуде 1-2 орын алғандар барады, сонымен қатар финалға шықпаған командалар бір-бірімен тағы бір жолдамаға бақ сынасады.

Қазақстандық жасөспірім теннисшілер Малайзияда өтіп жатқан әлем чемпионатының жартылай финалына өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Экономиканың негізгі тірегі саналатын кәсіпкерлік саласына қолдау жылдан-жылға артып келеді. Былтыр соңғы айда 34995 шағын кәсіпкерлік нысан тіркеліп, жұмысын бастаған. Оның 26304 жеке кәсіпкер, 6303 заңды тұлға және 2386 шаруа қожалығын құрайды. Бұл көрсеткіш 2021 жылмен салыстырғанда 29,4 пайызға артқан. Десе де аталған кәсіпкерлік нысанның бүгінде 31869-ы ғана нақты жұмыс істейді. Бүгінде жеке ісін ашып, кәсібін дөңгелеткісі келетіндер қатары көбейген. Көзі қарақты тұрғындар бұл ретте мемлекет тарапынан көптеген мүмкіндіктер барын біледі. Сондықтан тиімді тірлікті игілікке жаратқысы келетіндер көп. Мәселен, жыл басында қала бойынша шағын кәсіпкерлік саласында 900-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылған. Оның барлығы да тұрақты жұмыс істеп, 614-і сауда саласын, 20- сы өнеркәсіп, 51-і білім және денсаулық сақтау саласын құраса, өзге де қызмет түрлері бойынша 178 нысан бар.Жалпы кәсіпкерлік саласы қалада тек сауда емес түрлі бағытта өркен жайып келеді. Білім, медицина, өнім өндіру ісін жетілдіріп отырған кәсіпкерлер баршылық. Әсіресе соңғы уақытта медицина саласы қарқын алып келеді. Саланы қолдауда мемлекеттің кәсіпті жаңадан бастаушы жастарды да ескергені құптарлық іс. Бұл бағытта «Бастау бизнес» бағдарламасының тиімділігі зор. Іс бастауды, оның бизнесжоспарын жасауды, әрі қарай дамытуды үйретіп қана қоймай, білім алушылардың тегін грант ұтып алуына да мүмкіндік қарастырылған. Бұдан өзге кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған бірнеше мемекеттік бағдарлама бар. Халықты жұмыспен қамту, шағын кәсіпкерлікті дамыту, экономика саласын әртараптандыру мақсатында «2021 – 2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі» ұлттық жоба іске асырылуда. Бірнеше бағыттан тұратын бағдарламаның субсидиялау бағыты бойынша қалада 756 жоба қолдау тапқан. Бұл жобалардың қаржы көлемі 11 млрд 700 млн теңгені құрайды. Сондай-ақ осы бағдарлама аясында жаңа бизнесидеяларды іске асыруда жалпы құны 56 млн 681 мың теңге болатын 16 жоба мемлекеттік грантты жеңіп алған. Бұдан бөлек 814 жобаға көлемі 1 млн 225 200 теңгені құрайтын мемлекеттік грант беріліп, оның жалпы сомасы 997 млн 312 мың 800 теңге болған.Кәсіпкерлікті өркендетуге бағытталған тағы бір бағдарлама «Қарапайым заттар экономикасы». Ішкі нарықты отандық өнімдермен қамтамасыз ету, халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыра алатындай бәсекеге қабілетті өндіріс орындарын құру, өңдеу өнеркәсібін дамыту мақсатындағы жоба бойынша облыс орталығында жалпы құны 4 млрд 730 млн теңгені құрайтын 42 жоба қолдау тапқан. Ал ағымдағы жылдың басынан бері тағы 2 жоба мақұлданған. Оның құны 716,1 млн теңгені құрайды. «Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017- 2021 жылдарға арналған «Еңбек» бағдарламасы аясында қайтарылған қаражат есебінен және «Іскер» бағдарламасы бойынша 286 млн теңгені құрайтын 56 жоба жүзеге асқан. Ал жыл басынан бері «Қызылорда» өңірлік инвестициялық орталығы арқылы құны 387,6 млн теңге болатын 43 жоба қаржыландырылған. Былтыр облыс көлемінде кәсіпкерлікті қолдау мақсатында 19,9 млрд теңгеге 373 жоба қаржыландырылған. Атап айтсақ, «Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба» шеңберінде 5,2 млрд теңге бөлініп, 171 жоба субсидияланған. Ал ауыл кәсіпкерлеріне несие беруде «Қызылорда» өңірлік инвестициялық орталығы арқылы 1,2 млрд теңге қаражат қаралса, оның 360,7 млн теңгесіне 64 жоба қаржыландырылған. Сондай-ақ Аграрлық несие корпорациясы 4,5 млрд теңгенің 138 жобасын мақұлдаған. Бұл жлбалардың жүзеге асуында облыс орталығының үлесі басым. Жалпы мемлекеттік бағдарламалар игілігін көріп жатқан кәсіпкерлер күн санап артып келеді. Бұл ретте жыл сайын мемлекеттік бюджеттен бөлінетін қаражат көлемі де ұлғаюда. Оған жоғарыда аталған көрсеткіштер дәлел болмақ

Қызылордада жыл басынан бері 900-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Елімізде қазіргі кезде мемлекет тарапынан жас мамандарға, жұмыссыз жастарға көптеген қолдаулар көрсетілуде. Солардың бірі – «Дипломмен ауылға» мемлекеттік бағдарламасы. Елімізде 2009 жылдан бері жүзеге асып келе жатқан «Дипломмен ауылға» мемлекеттік бағдарламасының басты мақсаты – ауылдық аймақтарды қажетті әлеуметтік, техникалық мамандар- мен қамтамасыз ету. Яғни, жас мамандарды ынталандыру мақсатында мемлекет тарапынан көтерме ақысы төленіп, баспана алуына жеңілдетілген несие беріледі. Осы бағдарламаның игілігін көріп отырған жастардың бірі – Төретам кентіндегі Жанқожа батыр атындағы №269 орта мектептің физика пәнінің мұғалімі Перизат Құдайбергенқызы.Ол өз мамандығы турасында мұғалім барлық мамандық иесін тәрбиелейтін, оқытып үйрететін абзал жан. «Мұғалім мамандығы – барлық мамандықтың анасы» деп қалай дәл тауып айтқан. Мен жақсы қасиеттерді бойыма сіңірген, жақсыдан тәлімтәрбие үйренген, бала жанын түсініп, өз пәнін сүйе білетін заман талабына сай жаңашыл мұғаліммін. Осы уақытқа дейін шәкірттерім ҰБТ-дан жоғары балл жинап грант иегері атанса, енді бір шәкірттерім аудандық, облыстық пәндік олимпиада мен ғылыми жобадан жүлделі орындар иеленіп, білім ордамыздың мәртебесін асқақтатып келеді. Ұстаздықтың ауыр жүгін арқалауды жүрегімнің қалауымен таңдадым. Сондықтан мамандығым – мақтанышым. Негізгі ұстанымым – баланы тұлға деп тану, оның пікірімен санасу, оқушының кішкентай қуанышын, табысын бағалай білу, – дейді ол.Перизат Құдайбергенқызы осы өңірде 1993 жылы қарапайым отбасында дүниеге келген. Тұрмыстағы жас бір кішкентай ханшайымның анасы. Ол №80 мектеп-гимназиясын үздік бітіріп, Абай атындағы ҚазҰПУ-дың физика-математика факультетіне физика мамандығы бойынша оқуға түсіп, 2015 жылы бакалавр дәрежесін алып шығады. Ұстаз болуды бала шақтан армандаған жас маман осы жылы қасиетті қарашаңырақ білім ордасы Жанқожа батыр атындағы №269 орта мектепке физика пәнінің мұғалімі болып жұмысқа орналасады.Мемлекеттік бағдарламаның басты мақсаты – ауылдық жердегі маман тапшылығын қамтамасыз ету ғана емес, қала мен ауыл мектептері, аурухана, емханалар арасындағы білім беру, денсаулық сақтау қызметі сапасын арттыру. Сол үшін тәжірибелі мұғалім, дәрігерге жағдай жасау қажет. Жастар үшін жасалынып отырған осындай игі жобаның шарапатын көріп отырған жас маманның әріптестеріне өз айтары бар.«Бағдарламаның аясында баспаналы болдым. Жастар үшін тиімдісі – бұл пайызсыз берілетін несие. Мерзімінен бұрын қайтарып, жауып тастауға да болады. Бұл жоба жас отбасы үшін жақсы мүмкіндік», – дейді Перизат Құдайбергенқызы &nbsp;

Қармақшылық жас мемлекет берген мүмкіндікті тиімді пайдалануда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы тырысқақ ауруының жаһандық деңгейде таралу қаупі өте жоғары екендігі туралы ескерту жасады деп хабарлайды Риа Новости.Аурудың көбеюіне және олардың географиялық кеңеюіне, вакциналар мен басқа ресурстардың жетіспеушілігіне сүйене отырып, ДДҰ жаһандық деңгейде &nbsp;тырысқақ таралатынын мәлімдеді.<blockquote>«11 ақпаннан бері жаһандық жағдай одан әрі нашарлады: төрт ел инфекция туралы хабарлады. Қазіргі уақытта барлығы 24 елде тырысқақ таралған» делінген хабарламада келтірген.</blockquote>Тырысқақ инфекциясы тіркелген елдердің басым көпшілігі Африка мен Таяу Шығыста екен.Тырысқақ – адамзат тарихындағы ең қорқынышты аурулардың бірі. Ол әлі күнге дейін әлемнің кейбір бөліктеріндегі өлім-жітімге себепші. Инфекция соңғы 200 жылда жеті пандемияға себеп болды. Ол бір кездері «көк өлім» деп аталды.

Әлемде тырысқақ ауруының таралу қаупі жоғары - ДДСҰ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Алдағы күндері геомагниттік дауылдың әсерін сезіледі деп хабарлайды Stan.kz ақпарат агенттігі.Оның қуаты алты ұпайға жетеді, бұл «қалыпты дауыл» көрсеткішіне сәйкес келеді. Ал 24 наурызда өте қуатты дауыл болады.Тәждік тесіктен Күн желінің жоғары жылдамдықты ағыны және тәждік массаның шығуы Жерге жақындайды. Күн сәулесіндегі ерекше белсенділік 20 наурызда болды.Сарапшылар бес баллдан жоғары геомагниттік дауылдың кесірінен адамдар көңіл-күйдің күрт өзгеруін, күштің төмендеуін, депрессияны сезінуі мүмкін екенін атап өтті.Әсіресе «атмосфераның бұзылуы» жүкті әйелдерге, қарттарға және балаларға әсер етуі мүмкін.Сонымен қатар, психикалық аурумен ауыратын адамдардың денсаулығының нашарлау ықтималдығы жоғары.<blockquote>«Магниттік дауылдар жүрек-қан тамырлары ауруларынан зардап шегетін адамның денесінде миокард инфарктісі, инсульт, гипертониялық дағдарысты өршітуі мүмкін. Бұл жағдайда қан қысымы жоғарылайды, Коронарлық қан айналымы нашарлайды» деп түсіндіреді дәрігерлер.</blockquote>

Жерде геомагниттік дауыл сезіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Біздің бүгінгі кейіпкеріміз қалаға келіп, сауда орталықтарында саудамен айналысып, бүгінде өз сауда орталығының иесі атанып отырған жайы бар. Қармақшы ауданы Төретам кентіндегі Жанқожа батыр көшесінің бұрылысындағы «Ақсеңгір» сауда орталығының алдынан үнемі ағылған халық пен ызғыған автокөлікті көресіз. Орталыққа сауда жасаушылардың бірі кіріп, бірі шығып жатады. Бұл жерде дүкендегі заттардың бағасы басқа дүкендерге қарағанда төмен. Әрі алатын затыңды өзің таңдап алатыныңның өзі жақсы. Төретам кентіндегі жеке кәсіпкер Әкімжан Қазиев басқаратын «Ақсеңгір» сауда орталығының бірнеше бөлімі бар.Бұл сауда орталығы төретамдықтар, байқоңырлықтар және ақайлықтар үшін негізгі сауда көзіне айналған нүкте десек те болады. Қашан да «Ақсеңгір» сауда орталығының алдына жолыңыз түсіп бара қалсаңыз, қызу сауда, кезекте тұрған халықты көресіз. Бұның бір сыры – сауда орталығындағы заттың бағасы халықтың қалтасы көтеретіндей болып отырғаны.Осы сауда орталығының иесі Әкімжан Жұмажанұлы қай кезде көрсеңіз де үнемі көңілді жүретін ағамыз 1962 жылы қасиетті Арал топырағындағы Құмбазар деген жерде дүниеге келген. Кеңес дәуірі кезінде үкіметтің шаруашылық қызметтерінде әртүрлі жұмыстар істейді. Еліміз егемендік алған тұстағы нарық заманының қысылтаяң кезеңінде 1994 жылы тіршілік қамымен осы Байқоңыр өңіріне көшіп келеді. Келген жылдарда қаладағы орталық базарда бизнеспен айналысқан. Екі қолға бір жұмыс табылмай, көпшілік халыққа күнделікті тұтынатын қажетті заттар жетіспей, қат болып қалған кездер есте болар. Дәл осындай кезде сауданың көзін таба білгендердің күнкөрісі жақсара түскені де анық. Қазақтың «Алла берер жағын байламасын» деген сөзі осы сауда ісін қолға алып, нәтижесінде үлкен сауда орталығын ашқан Әкімжан Жұмажанұлына арналғандай. «Кең болсаң, кем болмайсың» деген сөзді осы орталық басшысы есінен әсте шығарған емес. Біз әңгімелесіп отырғанда күнделікті сауда жайымен немесе жеке шаруамен келген адамдарды жылы қабылдап, оларға қанағаттанарлықтай жауап беріп отырды. Бәзбіреулер секілді бастықпын деп жан-жағындағылардың апшысын қуыратын жан емес. Керісінше қызметкерлерінің жағдайын жасап, шешімін таппаған мәселенің күрмеуін тарқатуға тырысатын басшыға қалайша риза болмайсыз. Қабылдауға келушілерге айтар жауабы тек «иә, жарайды, болады». Басшының қарапайым болуы көпшілік қауым үшін күтпеген жағдай. Ал, қарапайым, сөзге тоқтайтын осындай басшы жұмысының алға өрлеуінің өзі сүйегінің асылдығында деп білемін. Ол ұзын бойлы, жасы алпысты алқымдаған бидай өңді келген кісі екен. Өзіне атбасын тіреп келген жандардың айтар сөзін тыңдап, тыңғылықты жауап беріп, тез арада шешім қабылдай білетін жан.«Ақсеңгір» сауда орталығының еншісінде бірнеше дүкен бар. Бірінде күнделікті тұтынатын азық-түлік тауарлары сатылса, екіншісінде көкөністер, жемістер саудаланады. Ал тағы бірінен шаруашылыққа керекті заттың бәрі табылады. Дүкендерде 15-тей адам жұмыс істейді. Осы орайда орталық жұмысының ыстық-суығына көніп, еңбек етіп жүрген жандарды сөз ете кеткенді жөн көрдік. Бизнесменнің тікелей көмекшісі, өзінің әйелі Бибігүл Тәжімбетова болса, Жанат Дінахметова мен Жадыра Әкімжанқызы сынды ұйымдастырушылары бар. Дүкенге келген тұтынушыға жылышырай танытып, сұрағанын тауып беретін сатушылардың орны бір бөлек. Орталықта Гүлнәр Қожахметова, Гаухар Қосмамбетова, Гуля Ералиева, Алма Нақыпова, Құттыбике Төлегенова, тағы басқалары жұмыс істейді.Сатушылар 15 күндік ауысым бойынша кезектесіп тұрады. Олардың барлығы дерлік медициналық қараудан мерзімінде өтеді. Жұмысқа алған кезде талапқа сай болуына аса мән беріледі. Сауда көзі тауарды көбінесе Түркістаннан алады. «Рахат», «Баян сұлу», «Прима», «Рошен», «Grad House» секілді фирмалардың жергілікті жердегі филиалдарымен тығыз байланыста.Кәсіпкер былтыр кәсібін кеңейту мақсатында жұбайы Бибігүл Қадырқызының бастамасымен және мемлекеттік бағдарламалардың қолдауының арқасында наубайхана ашқан болатын. Бүгінде жергілікті халыққа таңертеңгі 9-дан кешкі 18-ге дейін күнделікті демалыссыз жұмыс істеп тұрған наубайханада төрт адам тұрақты жұмыспен қамтылған.Мұнда күнделікті көмеш, таба нан, бөлке және 20-дан аса нан өнімдері дайындалады. Сұранысқа сай, наубайханада күнделікті сатылатын және тапсырыспен дайындалатын той дастарқанының сәнін ашатын түрлі тәттілер эклер, дәмді рулеттер пісіріп жүрген Гүлбаршын Отыншиева, Нұргүл Есмағамбетова, Шолпан Қуанбаева мен сатушы Алтынай Баекешовалардың еңбектері елеулі. «Бұл біздің отбасылық кәсібіміз болғандықтан келіншегім, балаларымның көмегімен істі жүргізіп отырмыз. Мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге берілер көмек көп. Оны тек тиімді түрде пайдалану қажет», дейді жеке кәсіпкер.Мемлекеттік бағдарламалардың игілігін көріп, жергілікті мекеннің дамуына үлес қосып жатқан осындай жандардың қатары күн санап көбейіп келе жатқаны қуантады. Одан бөлек, «Байқоңыр Әлеуметтік Кәсіпкерлік корпорациясы АҚ» арқылы кәсіпкер 20 млн теңге несие алып, әлеуметтік дүкен ашқанын да айта кеткеніміз жөн. Өмір сүріп отырған ортасының жай-жапсарымен танысып, қоғамда өз орнын білдіріп отыру, кез келген мәселеге пікір білдіру белсенді азаматтың басты қағидасы. Себебі, ол жергілікті әкімшілік тарапынан болған сұраныс, өтініштерге дер кезінде жауап беріп, қаржылай көмек қолын созып отырады. Айтпақшы, өзінің жомарттығымен еленген ағаның біз білмейтін бір құпиясы бар екен. Ол өз жанынан өлең шығаратындығы. Ой толғамдары ерекше, жазған қолжазбаларын парақтағанымызда ұмытылып бара жатқан сөздерді қолдану көптеп кездеседі екен. Жазбаларының өзіндік стилі, мазмұны, мәні бар. Ол жігіттік шағында ақынжанды ағамыз «Қара мерген» ертегісінің желісінде өлең-жыр түрінде дастан жазыпты. Өлеңге, жырға құмар Әкімжан Жұмажанұлының «Сырдың құрақ жағасы» атты кітабы жарық көрген. Оған өлеңдер мен толғау, дастандар енген.Кәсіпкер бүгінде зайыбы Бибігүл Қадырқызы екеуі Әлия, Жадыра, Бақыткүл есімді үш қыз тәрбиелеп өсіріп, олардан немере сүйіп отырған ардақты ата мен әже. «Тәрбие – отбасынан басталады» дегенді ескерсек, ағамыз немересінің сабағына көмектесіп, оқу үлгерімін қадағалайды. Бос уақытын пайдалы өткізуіне сеп болып, өз пікірін білдіріп отыратын жайы бар.&nbsp;

Байқоңырлық кәсіпкер несие алып, әлеуметтік дүкен ашқан

Қадірлі ағайын!Күллі мұсылман қауымының асыға күткен қасиетті Рамазан айы да келіп жетті.Сіздерді көңілге – қанағат, ынсап, жүрекке – мейірім, шуақ, адамға – ынтымақ, ауызбіршілік сыйлайтын отыз күн оразаның басталуымен шын жүректен құттықтаймын!Рамазан – мұсылман үшін қасиетті де берекелі ай.Құран Кәрім осы айда түсе бастаса, мың айдан да қадірлі болып саналатын Қадір түні де осы айдың ішінде.Ішкі дүниемізді жаман ойдан арылтып, сыртқы дүниемізді теріс әрекеттен тазартатын ораза – мұсылман қауымының үлкен сабыр мектебі.Шарапаты мен шапағаты мол ай адамзатты ізгілікке, береке-бірлікке жетелеп, жабыққанға жанашыр, қамыққанға қайырымды, бір-біріне көмектесіп, бауырмал, мейірімді, кішіпейіл, кешірімді болуға шақырады.Бiр ай бойы астан ғана емес, бейәдеп сөзден, жат қылықтан тартындырып, сабыр мен төзімге тәрбиелейді.Құрметті жерлестер!Берекесі мен бірлігі, татулығы мен тірлігі жарасқан Рамазан айында жасаған игі амалдарыңыз, тілеген барлық дұға-тілектеріңіз, ықылас-ниетпен ұстаған оразаларыңыз қабыл болсын!Елді біріктіре түсетін қасиетті айда әрбір отбасына шадыман шаттық, бақ-береке, амандық, егемен елімізге тыныштық пен өрлеу тілеймін!Құрметпен, Н.Нәлібаев

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары