<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Оңтүстік жұртын Солтүстік өңірлерге көшіру бағдарламасының жүзеге асқанына да он жылдай уақыт болып қалды. Сол уақыттан бері ел үдере көшпегенмен, бұл көштің мәні бөлек екенін түсінгендей.Елімізде 2017-2021 жылдары «Еңбек» бағдарламасы аясында солтүстік өңірлерге көшу жұмыстары жүзеге асса, енді «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» бағдарламасы арқылы жалғасуда. Солтүстікке шақырған бағдарламаның көздеген мақсаты қандай? Бұл сұрақтың да жауабы халыққа түсінікті болып қалды. Халық аз шоғырланған солтүстік өңірлерде жұмыс күші де жетіспейді, біздегі дипломды маманның арманына айналған жұмыс орындары иесін күтіп бос тұр. Маман барса, құшағын жайып қарсы алып, жағдай жасауға әзір. Бір сөзбен айтқанда теріскейдегі өңір түскейдегі қазағын елге қызмет етуге шақыруды тоқтатқан жоқ. Мемлекеттік бағдарлама аясында жүзеге асқан бұл көштің мәні мен маңызы бөлек екені белгілі. Елдегі демографиялық ахуал жайын бағамдаған мамандардың пікірінше, оңтүстік өңірлерде халық саны жыл сайын арта түссе теріскейде төмен. Мамандар болжамына сүйенсек 2050 жылға қарай оңтүстіктегі халық саны 5 миллионнан асып, жұмыс көзін табу қиындай түспек. Статистикаға сүйенбей-ақ, күнделікті өмірде көріп жүрген көріністен-ақ жағдайды байқауға болады. Соңғы жылдары мектептерде бала саны артып, бастауыш сыныптардың көбейгені сонша, алфавиттің соңына жетіп қалдық. Яғни мамандар болжамының бір көрінісін осыдан-ақ байқауға болады. Солтүсттікке көшу науқаны жыл сайын жүйелі жүргізіліп келеді. Ұлттық жоба аясында еліміздің Алматы, Жамбыл, Маңғыстау, Түркістан, Қызылорда облыстары мен Астана, Алматы, Шымкент қалалары шығу өңірлері болып саналса, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Павлодар, Қостанай, Қарағанды, Ұлытау, Абай облыстары оңтүстіктен келген көшті қабылдауға дайын аймақтар қатарында.Бағдарлама жүзеге асқан уақыттан бері солтүстікке бет түзеген көш жайлы қонысқа орналасып, еңбекке араласты. 2014 жылдан бері көш жыл сайын жүйелі жалғасуда.Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының мәліметінше, бүгінгі күнге дейін солтүстік өңірлерге аймақтан 2000-нан астам адам қоныс аударған. Өткен жылы 187 отбасы көшкен. Оның ішінде Қостанай облысына 57 отбасы, Павлодар облысына 64, Шығыс Қазақстан облысына 7, Солтүстік Қазақстан облысына 55, Абай облысына 2, Ұлытау облысына 2 отбасы қоныс аударған. Олардың ішінде 221-і тұрақты жұмысқа орналасса, 6 адам жеке кәсібін ашып, 2 адам ақылы қоғамдық жұмысқа тартылған. Ал 9 адам мемлекеттік грант алып, 1 адам қысқа мерзімді оқуға жолданған.Биыл да бұл жұмыс жалғасын табуда. «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы аясында солтүстікке көшкен елді қолдау жұмысы жүзеге аспақ. Жақында аймағымызда солтүстік өңірлерге жұмыс жәрмеңкесі өтіп, халыққа 3000-ға жуық бос жұмыс орны ұсынылды. Бос жұмыс орындарының тізіміне қарап, теріскей жақтың жұмыс күшіне мұқтаждығы айқын аңғарылады. Барлық салада жұмыс жетерлік. Дәрігерден бастап, диқанға дейін мұқтаж теріскей өңірде ауыл шаруашылығы мамандары, білім, денсаулық, зоотехник, механизатор, техника қауіпсіздігінің инженері, инженер-механик, көмір және цемент зауытының машинисі, электр-газбен дәнекерлеуші, орау машинасының операторы, ағаш және жиһаз өндірісінің шебері, құрылыс және монтаждау жұмыстарының шебері, кең пофилді станокшы, техник, аспаз, жүргізуші, автоэлектрик, дәнекерлеуші, іс жүргізуші, аудармашы, бухгалтер, еден жуушы, ветеринар және басқа мамандар қажет. Сандарды сөйлетсек, солтүстік өңірлерде 373 мұғалім, 629 дәрігер, 59 медбике, 32 бухгалтерге бос жұмыс орны болса, мұнан бөлек балабақша меңгерушісі, меңгеруші орынбасары секілді қызмет орындары да бос жұмыс орындарының қатарында.Солтүстікке көшуге ынта білдірген халықтың көкейіндегі алғашқы сауал қандай қолдау көрсететіні жайында екені даусыз. Қоныс аударушыларға мемлекет тарапынан қаржылай көмек көрсетілуде. Атап айтқанда, қоныс аударушыға және оның әрбір отбасы мүшелерінен бір мәрте 70 АЕК мөлшерінде материалдық көмек берілмек. Сонымен қатар тұрғын үйді сатып алуға немесе салуға алғашқы жарна ретінде тұрғын үй құнының 50 пайызы, яғни 4 млн теңгеден аспайтындай қаржы беріледі. Қоныс аударушыға бір жыл бойы тұрғын үйді жалдау және коммуналдық қызмет шығынын өтеуге материалдық көмек беріледі. Оның ішінде қалалық жерге қоныс аударғандарға: 1 адамға – 69000 теңге, отбасында 2-4 адамға дейін болса, 86250 теңге, ал 5 және одан да көп болса, 103 500 теңге төленеді. Ал ауылдарға қоныс аударғандар үшін бір адамға 51750 теңге, отбасында 2-4 адамға дейін болса 62100 теңге, 5 және одан да көп болған кезде 72450 теңге мөлшерінде төленеді. Сондай-ақ жұмыс іздеушіге қажет болған жағдайда техникалық және кәсіптік білім беру ұйымына және қысқа мерзімді кәсіптік курстарға жіберіледі.Мұнан бөлек, оңтүстіктен келген ағайынға теріскейдегі елдің қамқорлығы да аз емес. Мәселен, Қостанай облысы, Первомайский ауылдық округінің әкімі Нұрбол Қосанов өзі жыл сайын келіп, оңтүстік тұрғындарын көшке ілестіруге белсенділік танытып жүр<blockquote>«Өткен жылы өзіммен бірге 6 отбасын көшіріп алып кеттім. Ауылға орналастырған соң, мемлекеттік қолдаудан бөлек, қолымыздан келгенше жаңа қонысқа бейімделіп кетуіне қамқор боламыз. «Өзің келдің, өз күніңді өзің көр» деген көзқарас жоқ бізде. Тіпті күн сайын жағдайын сұрап, барып тұрамыз. Бәрі де бір Қазақстанның іші, еш қиындығы жоқ. Бұл – жұмыссыз жүрген тұрғындар үшін ең дұрыс шешім. Кейде солтүстіктің суығынан қорқа-мыз деп жатады. Біздің өңірге жылы кезде келіп, бейімделсе, қыстан қорқатын еш нәрсе жоқ. Өзіміз пеш жағуды да үйретеміз. Біздің жақтың табиғаты тамаша ғой. Бір мысал айтайын, өткен жолы оңтүстіктен көшіп барған бір үлкен кісі осында қалта-қалта дәрімен келгенін айтты. Қазір мүлдем дәрі ішпейді екен. Ауа райының жаққаны сонша, қан қысымы көтерілмейтін болған», – дейді Қостанай облысындағы Первомайский ауылдық округінің әкімі Нұрбол Қосанов.</blockquote>Биыл Абай облысы 147 адам қабылдауды жоспарлап отыр. Мұнда дәрігер, мұғалім, кен байыту орындарына жұмысшылар, ауыл шаруашылығы мамандары жетіспейді. Ал Ұлытау облысы 26 отбасын қабылдауға дайын. Мұнда да дәрігер, мұғалім, инженер мамандары, ал Қостанай облысына малшы, механизатор, мал дәрігерлері секілді мамандар қажет.«Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы аясында солтүстік өңірлерге оңтүстіктен 2022-2026 жылдары 27 мыңнан аса адам қоныс аударады деп жоспарланған. Мемлекет еңбек күшіне мұқтаж солтүстік өңірлерге қоныс аударатындарға қолдау білдіруде. Ал солтүстікке көш түзеген оңтүстік халқы өзімен бірге теріскейге қазақылықтың иісін ала баратыны ел болашағы үшін маңызды.

Қызылордадан Солтүстікке көшетіндер легі көп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қызылорда қаласының әкімі Асылбек Шәменовтің төрағалығымен аппараттық мәжіліс өтті. &nbsp; &nbsp;Жиынға қала әкімінің орынбасарлары, кент және ауылдық округ әкімдері, дербес бөлім басшылары мен БАҚ өкілдері қатысты. Күн тәртібіндегі &nbsp;алғашқы мәселе бойынша қалалық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі басшысының міндетін атқарушы Қойшыбай Жүсіпов баяндама жасады. Ол көктемгі дала жұмыстарына тоқталды.Оның айтуынша, биыл 9 036 гектарға егін егу жопарланған. Оның 3 610 гектарын күріш, 107 гектарын дәнді дақыл, 500 гектарын картоп, 1 330 гектарын көкөніс, 990 гектарын бақша, 2 499 гектарын мал азықтық дақыл құрайды.Бүгінде ерте көктемде егілетін ауыл шаруашылығы дақылын егу жұмысы аяқталған. &nbsp;1849 гектарға ескі жоңышқа, 341 гектарға жаңа жоңышқа, 119 гектарға жаздық бидай, 75 гектарға қант құмайы егілген. Арналар &nbsp;тазаланып, гидротехникалық құрылыстар, гидробекеттер толығымен жөндеуден өткізілген. Су тапшылығының алдын алу мақсатына 24 дана СНП-500 насос қондырғысы пайдаланылмақ. Көктемгі дала жұмыстарын жүргізуге барлығы 148 дана ауыл шаруашылығы техникасы қатысуда.<blockquote>«Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қала тұрғындары өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында қосымша жерлер дайындап беру тапсырмасына сәйкес, Қарауылтөбе ауылдық округінен &nbsp;10 гектар жер маусымдық кезеңге беру туралы жоспарланып, бүгінгі күнге 76 қала тұрғыны қызығушылық танытуда. Өтінім қабылдау жұмыстары жалғасуда», – деді бөлім басшысы.</blockquote>Мұнан соң Қызылорда қаласының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2023 жылғы І тоқсандағы қорытындылары туралы қалалық экономика және қаржы бөлімінің басшысы Гүлнар Баймаханованың &nbsp;хабарламасы тыңдалды.Бөлім басшысының баяндауынша, ұлттық статистика бюросының мәліметіне сәйкес Қызылорда қаласының әлеуметтік – экономикалық дамуы өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 91,9 пайызды құраған. Өңдеуші өнеркәсіп саласындағы өндірілген өнім өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 20,9 пайызға артқан. Ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі 2023 жылдың қаңтар – наурыз айларындағы өнімнің нақты көлемі өткен жылдың салыстырмалы кезеңімен 104,6 пайызды құраған.<blockquote>«2021 – 2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба аясында субсидиялау бағыты бойынша жыл басынан бері &nbsp;44 жоба, жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға гранттар беру бағыты бойынша 95, нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» бағдарламасы аясында қайтарылған &nbsp;қаражат есебінен және «Іскер» бағдарламасы бойынша – 10, «Қызылорда &nbsp;өңірлік инвестициялық орталығы арқылы – 48 жоба қолдау тапқан. «Ауыл халқының табысын арттыру жөніндегі жобаны масштабтау бойынша шағын кредиттер беру» бюджеттік бағдарламасы аясында 2023 жылға 3 млрд &nbsp;теңге &nbsp;бөлінді», – деді баяндамашы.&nbsp;</blockquote>Мұнан соң Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы &nbsp;бойынша атқарылып жатқан шаралар туралы қалалық &nbsp;санитариялық-эпидемиологиялық &nbsp;бақылау басқармасының &nbsp;басшысы &nbsp;Ерлан Ұзақбаев баяндады.<blockquote>«Қызылорда қаласының әкімшілік аумағы – аса қауіпті Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының табиғи ошағы. Оған дәлел соңғы 3 жылда аурушаңдық тіркелген және соңғы 2 жылда «оң» нәтижелі кенелер анықталған 11 елді мекен есепке алынды. Олардың қатарында &nbsp;қалаға қарасты «КБИ» аймағы, Аэрофлот саяжайы, Тасбөгет кенті, Белкөл кенті «Көкжиде» аймағы, Абай, Баймұрат батыр, Досан, Ж.Махамбетов, Иіркөл, Қарауылтөбе, Талсуат елді мекендері және Қараөзек станциясы. Кезекті эпидемиялық маусымда аурушаңдықтың алдын алу &nbsp;мақсатында «Қызылорда қаласында Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруының алдын алу бойынша санитарлық-эпидемияға қарсы, санитарлық-профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыру және жүргізу жөніндегі жоспары қала әкімінің қаулысымен бекітілді. Кезекті эпидемиялық маусымда кенеге қарсы дезинсекция жұмыстары алдында жүргізілген энтомологиялық барлау барысында қолайсыз аймақтарда барлығы – 1613, &nbsp;табиғаттан – 1110 және мал басынан – 230 және елді мекеннен – 273. Жиналған 710 кенені зертханалық зерттеуде серопозитивті кене анықталған жоқ. Жұмысшы топ Қызылорда қаласы бойынша 11 қолайсыз аймақтың са-нитариялық-қорғаныш белдеулерінде, буферлік аймақтарында және мал қора-жайында кенеге қарсы өңдеу жұмысының сапалы және тиімді ұйымдастыру мақсатында механикалық тазалау жұмыстарына мониторинг және халық арасында насихаттау шаралары жүргізілді. Мониторинг барысында қора-жайларға механикалық тазалау жұмысының толық жүргізілмегендігі және жиналған көң-қилар қорадан шығарылмағандығы анықталды. Мал бастарына кенеге қарсы дезинсекция жасатудан бас тартқан жағдайлар да орын алды. Қызылорда қаласына қарасты барлық кент және ауыл округтеріндегі 9 мал тоғыту ваннасының жұмысы 2020 жылдан бастап іске қосылмаған. Мониторинг жүргізу барысында Ақжарма ауылдық округінде тоғыту ваннасының жағдайы санитарлық-ветеринарлық талаптарға сәйкес емес-тігі &nbsp;анықталды. Тоғыту ванна кабырғаларының сылақтары құлаған және көтеріліп, жарамсыз жағдайға жеткен. Жылдың эпидемиялық мерзімі басталғалы бері қалада кенеден зардап шегіп, 74 адам медициналық көмекке жүгінді. Кене шағудың дерегі былтырғы жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 1,7 есеге көбейген. &nbsp;Атап айтқанда, елді мекендер бойынша Қызылжармада 4, Ж. Махамбетовте &nbsp;3, Тасбөгетте &nbsp;7, Белкөлде 1 және қала аймағы бойынша &nbsp;59 адам кене шақты деп шағымданған. Қызылорда қаласында орналасқан барлық емдеу-сауықтыру мекемелері тарапынан КҚГҚ ауруының алдын алуда барлығы – 63 лекция, 3 радиолекция және 180 әңгіме оқылды. Сондай-ақ 50 санбюллетень шығарылып, 1500 үнпарақ және 700 &nbsp;плакат &nbsp;таратылды», – деді басқарма басшысы</blockquote>Күн тәрбіне қойылған мәселе Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы бойынша қалалық жұмылдыру дайындығы, аумақтық қорғаныс және құқық қорғау органдарымен байланыс бөлімінің басшысы Ғ.Қайназаровтың хабарламасы тыңдалды. &nbsp;Оның айтуынша, &nbsp;қала аумағындағы саяжайларға Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруынан сақтану, кене шағу қаупінің алдын алу, кене шаққан жағдайда дер кезінде дәрігердің көмегіне жүгіну бағытында түсіндірме жұмысы жүргізіліп, үнпарақша таратылған.2023 жылы Қызылорда қаласы аумағында қауіпті деп танылған 11 аймаққа залалсыздандыру жұмысы жүргізілген. Өткен жылы кене шағудан адам өлімі орын алуына байланысты ПМК-29 саяжайы &nbsp;қауіпті аймақ тізбесіне қосылған. Осы орайда қалаға қарасты барлық кент және ауылдық округтердегі 9 мал тоғыту ваннасының жұмысы 2020 жылдан бастап іске қосылмаған және қолайсыз аймақтар қатарындағы кент және ауылдық округтер бойынша &nbsp;уақ мал тоғыту ваннасында кенеге қарсы өңдеу жұмысына дезинсекциялық препараттар қарастырылмаған.Сонымен қатар, Ақжарма ауылдық округінде тоғыту ваннасының қабырғаларының тозығы жетіп, жағдайы санитарлық-ветеринарлық талаптарға сәйкес еместігі &nbsp;анықталып отыр.Осы ретте анықталған кемшіліктерді жою мақсатында ауылдық округ әкімдеріне тиісті тапсырма беруіңізді сұраймын, – деді бөлім басшысы.Жоғарыда аталған шаралардың және кенеге қарсы дезинсекция жұмыс-тарының толық қамтылуы ауылдық округ әкімдігі өкілдерінің қатысуымен облыстық ветеринария басқармасы, қалалық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімі, қала әкімі аппаратының жұмылдыру дайындығы, аумақтық қорғаныс және құқық қорғау органдарымен байланыс бөлімі мамандарынан құрылған жұмысшы топпен бірлесіп тексеріліп отырғандығы айтылды.Жиын соңында қала әкімі жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар берді.

Қызылордада гранттық негіздегі бизнес-идеяларды іске асыруға 95 жоба қолдау тапты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылорда олысыеың әкімі Нұрлыбек Нәлібаев кезектілік тәртібімен жазылған азаматтарды қабылдады. Жеке қабылдауға 12 адам келді, оның ішінде бiреуi өтiнiшiн онлайн-байланыс арқылы жеткізді.Қабылдауға келген тұрғындардың басым бөлігі тұрғын үй алу, жұмысқа орналасу және тұрғылықты мекен-жайына қажетті инфрақұрылым жүргізуге көмек сұрады.Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев қабылдауға келген азаматтардың мәселелері жан-жақты зерттеліп, шешімі заң талаптарына сәйкес қарастырылатынын жеткізді. Кейбір мәселелер бойынша жауапты тұлғалар заң аясында түсіндірме беріп, шешу жолдарын ұсынды.Мәселен, Тасбөгет кентіндегі С.Сейфуллин көшесін асфальттауды сұраған 81 жастағы зейнеткерге бұл көшенің алдағы уақытта орташа жөндеуден өтетіні айтылды. Жол жөндеу жұмыстары жақын арада басталмақ.Сондай-ақ, 58 жастағы қала тұрғыны өзі тұратын жатақханаға газ кіргізуге көмек сұрады. Аймақ басшысы 2 апта ішінде үйдің жағдайын тексеріп, газ құбырын жүргізу мүмкіндігін қарастыруды тапсырды.Айта кетейік, тұрғындар облыс әкімінің қабылдауына egov.порталы, е-otinish бірыңғай базасы немесе әкімдікке келіп жазбаша өтініш тастау арқылы жазыла алады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/344913210_724069139467517_3188896413264494548_n_59d3b8609d.jpg" alt="344913210_724069139467517_3188896413264494548_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/344749108_552110540449929_3743770536587105877_n_daecc791c9.jpg" alt="344749108_552110540449929_3743770536587105877_n.jpg"></figure>

Облыс әкімі тұрғындарды жеке мәселелерімен қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 9 мамыр - Жеңіс күні қарсаңында «AMANAT» партиясының мүшелері еліміздің барлық өңірлерінде Ұлы Отан соғысының ардагерлерін құттықтауда. «Ардагерлерді ардақтайық» жобасы аясында аға ұрпаққа қамқорлық көрсету - партияның басым бағыттарының бірі.Бүгін 9 мамыр - Жеңіс күніне орай «AMANAT» партиясының «Ардагерлерді ардақтайық» жобасы аясында аудандық партия филиалының Атқарушы хатшысы Нұрғиса Жалғасбаев бірқатар партияластармен бірге Ұлы Отан соғысының ардагері Тілеуберген Тобаберген майдангерге құрмет көрсетті.Майдангердің шаңырағына арнайы барған аманаттықтар «AMANAT» партиясының мерекелік құттықтау хатын табыстап, сый-құрмет көрсетті.Ал майдангер бейбітшілік – ұлы құндылық екенін, баға жетпес байлық екенін айтып, өз алғысын білдіріп, батасын берді.Мониторинг жұмыстары жүргізілдіБүгін партия филиалы жанындағы мониторингтік тобы аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің және кәсіпкерлік бөлімінің мамандарымен бірлесе әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағаларының тұрақтылығын, дәрі-дәрмектердің қамтылуын және жанар-жағар май бекеттерінде бағаның шектік деңгейіне мониторинг жұмыстарын жүргізді.Топ мүшелері ең алдымен ірі сауда орындарының сөрелерінде орналасқан халық көп тұтынатын тауарларлардың бағасын көріп, кәсіпкерлерге баға тұрақтылығын сақтау жөнінде түсіндірме жұмыстарын жасады.Мұнан соң бірқатар май құю бекеттерінде болып, жанармайдың қазіргі сатылымдағы бағасын, сондай-ақ, дәріханаларда тұрғындар жиі тұтынатын дәрі-дәрмектер бағасының қалыпты әрі қоры жеткілікті екенін анықтады.

Қазалы: «AMANAT» партиясының белсенді тірлігі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет және қоғам қайраткері, Ауған соғысының ардагері Бақытбек Смағұл Отанды қорғау ер азамат үшін берілген бақыт екенін айтады.<blockquote>«Әскери жолда шыңдалып шыққан азамат ретінде 7 мамыр ҚР қарулы күштерінің және 9 мамыр Жеңіс күнімен шын жүректен құттықтаймын! Отанға және елге адал, әрі халыққа қайырымды болып, жас буынның мемлекетті қорғау жолында Қазақстанның дамуына үлес қосып отырған азаматтарды мақтан тұтамын. Ел Тәуелсіздігінің тұтастығы мен тыныштығын қас қақпай күзетіп тұрған ұлттық әскердің айбыны арта берсін. Бүгінде заманға сай қару-жарақты игере алатын білікті мамандармен кәсіби армиямызды дамытуымыз тиіс. Ер де, ел де қиындықта сыналатындай, бейбіт шақ деместен жауынгерлердің жауапкершілігін жеңілдетпеуде тыңғылықты жұмыс талап етіледі. Ырғыздан бастап, Түркістанға дейінгі барлық шекара бөлімшелерінде модульдік жүйедегі жаңа казармалар тұрғызылды. Себебі көршілес елдермен іргемізді нықтағанымыз жөн. Сондықтан достығымызды арттыру үшін айбарлы әскеріміз әрқашанда айбатты да, қайратты болуға тиісті. Екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған батырларды еске алып, гүл шоқтарын қойып, олардың рухына құран бағыштау негізгі парыз. Қан майданда ерлік жасаған ағаларымыздың өжеттігі кейінгі ұрпаққа үлгі әрі сабақ деп есептеймін. Қай кезде де батырларымыз майданның алғы шебінде шайқасып, қайсарлық танытты. Айбарлы мемлекет есебінде егемендігіміздің тұғырын мықтау үшін өзіндік сана қалыптастырған ел ретінде биік тұруға талпынған жөн. Жастардың еңсесі биік осынау мәртебелі күндерді ерекше қуанышпен қарсы алатындай болуы керек. Ат жалынын тартып мінген жастар үшін отанды қорғау ер азаматқа берілген үлкен бақыт. Ғасырлар бойы ата-бабадан келе жатқан ұлан-ғайыр жерімізді қызғыштай қорыған аталардың ерлік үлгісін құлдық санадан арылып, жаңаша көзқараспен қарауға тиістіміз. Басқыншылық болған дүниені емес, бейбітшілікті қалаған халық ретінде еңсеміз әрдайым биікте тұруы қажет. Әркез қазақ болғанымыз үшін, азат болғанымыз үшін мақтан тұтқанымыз абзал», - дейді Бақытбек Смағұл.</blockquote>

Бақытбек Смағұл: Азаттығымызды мақтан тұтқанымыз абзал

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Өткен аптада аудан әкімдігінде аудандық мәслихаттың кезектен тыс екінші сессиясы өтті. Жаңа депутаттық құрам сессия отырысында 2022 жылға арналған Арал ауданы бюджетінің атқарылуы жөніндегі жылдық есепті бекіту туралы мәселені қарады.Аталған мәселеге байланысты алдымен аудан әкімінің орынбасары Е.Әбішев, Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі М.Сатлабаев, аудандық мәслихаттың депутаты, тұрақты комиссия төрағасы А.Сауяев баяндама жасаса, одан кейін 2022 жылға арналған Арал қаласы бюджетінің атқарылуы жөнінде Арал қаласының әкімі Е.Талекенов хабарлады.Мұнан бөлек 2022 жылға арналған бюджетінің атқарылуы жөнінде ауданға қарасты Сексеуіл, Жақсықылыш кенттері мен Аралқұм, Аманөткел, Атанши, Ақирек, Аққұм, Беларан, Бекбауыл, Бөген, Жетес би, Жіңішкеқұм, Сапақ, Райым, Мергенсай, Қамыстыбас, Қарақұм, Қосаман, Қосжар ауылдық округтерінің әкімдері мен Жаңақұрылыс, Сазды, Қаратерең, Құланды ауылдық округі әкімінің міндетін атқарушылар баяндады.Одан бөлек «Арал ауданы әкімдігі жанындағы терроризмге қарсы аудандық комиссияның құрамын бекіту туралы» Арал аудандық мәслихатының &nbsp;2019 жылғы 18 ақпандағы №225 шешіміне өзгерістер енгізу, Арал ауданы әкімдігі жанындағы кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның, аудан әкімі жанындағы үкіметтік емес ұйымдармен өзара іс-қимыл және әріптестік жөніндегі аудандық кеңестің құрамын бекіту, «Арал ауданы әкімдігінің дербес құрамын келісу туралы» Арал аудандық мәслихатының &nbsp;2021 жылғы 22 шілдедегі №89 шешіміне өзгерістер енгізу туралы аудан әкімінің орынбасары К.Бержановтың, «Әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау Қағидаларын бекіту туралы» Арал аудандық мәслихатының 2021 жылғы 12 ақпандағы №13 шешіміне өзгеріс енгізу жайында аудандық жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің басшысы Ғ.Тоғысованың, аудандық жер комиссиясының құрамын қалыптастыру және ережесін &nbsp;әзірлеу туралы аудандық ауыл шаруашылығы мен жер қатынастары бөлімінің басшысы Ж.Жұбановтың хабарламалары тыңдалса, Арал ауданы бойынша халық үшін тұрмыстық қатты қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтерді бекіту &nbsp;туралы аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Ш.Есжанов пен «Арал аудандық (аумақтық) сайлау комиссиясын сайлау туралы» аудандық мәслихатының 2019 жылғы 9 қаңтардағы №216 шешіміне толықтыру енгізу жайында аудандық мәслихаттың төрағасы Б.Турахметов сөз сөйледі. Сонымен қоса Б.Турахметов Арал аудандық мәслихатының 2023 жылға арналған жұмыс жоспарын бекіту, аудандық мәслихатының 2018 жылғы 13 наурыздағы «Арал аудандық мәслихат аппараты» мемлекеттік мекемесінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалаудың әдістемесін бекіту туралы» №139 шешімінің күші жойылды деп тану, аудандық мәслихатының 2018 жылғы 13 наурыздағы «Арал аудандық мәслихат аппараты» мемлекеттік мекемесінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалаудың әдістемесін бекіту туралы» №139 &nbsp;шешіміне өзгерістер енгізу туралы Арал аудандық мәслихатының 2022 жылғы 28 қыркүйектегі №307 шешімін жою мәселелері жайында сөз қозғады.Күн тәртібіндегі мәселелерді тыңдап, ортаға салған халық қалаулылары «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабының &nbsp;1-тармағына және 19-бабына &nbsp;сәйкес оң шешім қабылдады.

Арал: Мәслихаттың екінші сессиясында бюджет мәселесі қаралды

Жаңақорған кентінің келбеті көркеюде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мұрат Жолкелдіұлы ауданға әкім болып келгелі жастармен жиі жүздесіп, еркін форматта келелі кездесулер өткізуді назарға алып келеді. Былтыр жастар слетінде “Тау самалы” тынығу лагерінде бас қосса, биыл да қарт Қаратаудың етегінде жас толқынмен бас қосты. Ауыл жастарын қандай мәселелер толғандырары, қандай жаңашыл идеялары бар? Осы және өзге де сауалдар төңірегінде ой-пікір ұсыныстарын тыңдады.Жаңақорғанның Швейцариясы атанған Жаманбай батыр ауылынан тауға қарай бірнеше шақырым жерде, тамаша табиғат аясында кешқұрым керемет кездесуге куә болдық. Алдымен «Инновациялық технология бойынша ауыл шаруашылығын әртараптандыру» тақырыбында Ы.Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының төрағасы Самалбек Қосанов дәріс өткізді. Қазіргі егін шаруашылығына байланысты мәселелерді қозғап, әртараптандыру, суды үнемді пайдалану арқылы мол өнім алу сынды тақырыптар талқыланды. Одан соң «Жастарға арналған мемлекеттік бағдарламалар, жеңілдетілген несиелер» мен «Контент және медиа» атты екі тақырып бойынша «Aslan films» киностудиясының директоры Жасұлан Алдабергенов қысқа түсіндірме жұмысын жүргізді. Әсіресе, жастардың бизнес бастауға деген және жаңа контенттерді меңгеруге құлшынысы жоғары екені көрініп-ақ тұрды. Осы күннің құрметіне жағылған алау айналасы емін-еркін сұхбатқа жалғасты.<blockquote>«Мемлекет басшысы жастар жиынында өздеріңіз сияқты озық ойлы, бәсекеге қабілетті мамандар еліміз үшін өте қажет екенін алға тартып, жаңа Қазақстанның дамуына аянбай үлес қосады деп үлкен сенім білдірді. Сондықтан, мемлекеттік жастар саясатын жоғары деңгейде іске асыру – қоғам алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі. Жастарымыздың жан-жақты жетілуіне, жаңа кәсіп көздерін толық игеруіне мемлекет тарапынан барлық мүмкіндіктер қарастырылған. Осындай жүздесуден соң ой қорытып, мақсат бекемдеу айқындалса игі. Өйткені, сіздер бүгіннен бастап ашық ойлы, елдің ертеңіне байыппен қарайтын тұлға болып қалыптасуларыңыз керек, – деп аудан жастарға қарата. Сөз соңында былтыр қойылған сауалдардың жауабын қысқаша жүйелей кетті. Биылғы жастарға берілетін 2,5 пайыз жеңілдетілген несие мен инновациялық жобаларға берілетін қайтарымсыз грант алуда аудан жастарының үлесін арттыруға тыңғылықты жұмыс жүргізілуде. Жас мамандарды жұмысқа орналастыру мәселесіне айрықша назар аударылып, жаңадан ашылатын жұмыс орындары мен тұрақты жұмыстарға 161 жас қамтылды. Былтырғы жиында Қыраш елді мекеніне жаңа спорттық ойын алаңы керек деген ұсыныс айтылса, биыл оны салуға 10 млн 401 мың теңге қаражат бөлінген. Бұл жөнінде Қыраш ауылдық округінің жастар ісі жөніндегі маманы Әбдуәлі Бауыржан айтып, ауыл жастары атынан алғыс білдірді. «Жаңарған Жаңақорған жастары» қоғамдық қорының белсенді мүшесі Бекзат Балтақожаевтың: Біз келешекте еріктілер қозғалысын одан ары дамыту үшін барлық кент, ауылдық округтердегі белсенді жастардың басын қосып, «Еріктілер форумы» ұйымдастырылса дейміз», – деген тілегіне жауап ретінде аудан басшысы ағымдағы жылдың тамыз айында «Еріктілер форумы» мен тәжірибе алмасу алаңы ұйымдастырылатынын ашық айтты.&nbsp;</blockquote>Ал, №7 спорт мектебінің үстел теннисі жаттықтырушысы Алдиярхан Нышан жаттығуда ДСП столдарында дайындалып, жарысқа шығатынын айтып, ұсынысын жеткізді. Осыған орай, Мұрат Тілеуімбетов жаңа теннисін алуға уәде берді. Сұхбат арасында әннен шашу шашылып, ескі әуендер дала төсін тербеді. Облыстық жастар ресурстық орталығының директоры Талғат Тілес те ыстық ықыласын білдіріп, келер жылы бұдан да ауқымды етіп өтуге жұмыс жасайтынын жеткізді.«Сыр үміті – 2023» жастар сыйлығының иегері, №286 мектептің оқытушысы Ханзада Дошан тілеулестігін білдіріп, жалынды жастармен жұмыла жұмыс жасауды жалғастыратынын жеткізді. «Жаңақорған – жалынды жастар мекені» аудандық жастар слетінде сөзінде аудан әкімі шараны ұйымдастырып, жастардың басын бір арнаға тоғыстырған аудандық жастар ресурстық орталығының басшысы Наурызбай Орынбасаровқа өз атынан, алғысын жеткізді.&nbsp;– Жастар – болашақтың бастауы, келешектің көкжиегін қалыптастырушы, қоғамның қозғаушы күші. Ақыл – жастан дейді, олардың тың идеялары, бастамалары мен жобалары ел үшін, мемлекеттің ертеңі үшін үлкен инвестиция. Жастар қашанда жігерлі, ашық, еркін өсуі тиіс. Айтарын ашық, бүкпесіз жеткізуі керек. Ауданның кемелденуі, болашағының баянды болуы осы жастардың қолында. Сондықтан жастармен кездесуді осылай еркін түрде өткізуді ұсынған болатынмын, – деген аудан басшысы жастардың қойған сауалдарына жауап беріп, өмірлік өнегесі, қызметтік тәжірибесімен бөлісті.Кездесу кешінің тізгінін Манап Көкенов атындағы мәдениет үйінің қызметкері, жас талант Айжарқын Найманбай ұстады. Мұрат Жолкелдіұлы өзінің жүріп өткен жолы, ауданға келгендегі негізгі миссиясы, алдағы атқарылар жұмысына қысқаша тоқталды. Алғашқы сауалды білім бөлімінің әдіскері Ақниет Ераханқызы қойды.– Ауданға келген қадамыңыз құтты болсын, аудан жастарымен осындай кездесуге келгеніңізге рахмет. Сара жолдан дара жолға демекші, жалпы өзіңіздің отбасыңыз туралы айта кетсеңіз. Балаларыңызға қандай салаға баруға бағыт-бағдар бердіңіз?– Бала – бауыр етің, қандай ата-ана болсын өз перзентінің биік шыңнан көрінгенін қалайды. Олардың биігі әке-шешенің тәрбиесі мен тәлімі, білімі деп қарауымыз керек. Менің 2 қыз 1 ұлым бар. Шынын айтқанда, мен балаларыма мамандық таңдауда тек бағдар беріп отырдым. Үлкен қызым Елордада кәсіппен айналысуда. Бала кезден компьютерге құмартып, кейіннен осы техниканың тілін терең түсініп, кәсібін жолға қойды. Ұлым заңгерлікті таңдап, бүгінде құқық қорғау саласында қызметте. Кенжеміз әкімдікте жұмыс жасайды. Қазір Алла берген 10 немерем бар, – деді ол.Аудан әкімі сөз басында бұл кездесуді 1 мамыр күні ұйымдастыруды жоспарлағанда бірлік пен ынтымақ мерекесінің жастарға жарқын тәлімін таңдаса керек. Бауырмал болуға, бір шаңырақ астында тату-тәтті күн кешіп, елдің дамуына өз үлестерін қосуға үндеген әкім сөзі кездесуге жиналған өзге ұлт өкілі жастарына да әсер етті.<blockquote>«Мұрат Жолкелдіұлы, жалпы Жаңақорғанда қанша ұлт тұрса да ана тілге, салт-дәстүрге деген құрметі жоғары. Осы бірлік пен ауызбіршілікті қайткенде нығайта аламыз?» – деді Д.Романов атындағы №53 орта мектептің мұғалімі Каюмжан Отабеков.</blockquote>– Қазақта «Бөлінгенді бөрі жейді» деген тәмсіл бар. Иә, қазақ кеңпейіл, дархан көңілді халық. Осы бір асыл қасиетімізден айырылмау үшін ұлтқа қызмет ету жолында жұмыла жұмыс жасауымыз керек. Қазір біздің ауданда 600-ден аса түрлі ұлт өкілдері ғұмыр кешуде, олардың тыныс-тіршілігімен танысып келемін. Ең бастысы, бәріміз бір Отан, бір мүдде, бір болашақ жолында еңбегімізді еселей беруіміз тиіс. Сонда ғана еліміз одан әрі гүлдене бермек, – деді әкім.Бүгінгі жастардың дені спортқа бет бұрды. Әсіресе, елді мекендерде кешқұрым жастар бір сәт денешынықтырумен, әсіресе, футбол, волейболмен шұғылдануға әуес. Алайда, кейбір ауылдарда жағдай жасалынбаған. Мәселен, Қыраш ауылынан келген Бауыржан Әбдуәлі шағын алаңдардың тым ескіргенін алға тартса, Қазақбай Нұрғазы Сунақатадағы спорт кешеніне кіре алмаймыз деп ренішін білдірді.<blockquote>«Менің ауданға келгенде алдыға қойған ең басты мақсатым – әлеуметтік мәселелерді шешу. Ардагерлер мен аналардың мәселесіне, жастарға қолдау білдіру еді. Қыраш елді мекеніндегі жасыл алаңдар екі ай көлемінде жөнделетін болады. Мүмкіндік болса, спорт кешенін салуға жұмыс жасаймыз. Ал, Сунақатадағы спорт ғимараты кешкі сағат 7-ден бастап жастардың игілігіне берілуі тиіс. Бұл мәселе өзге де ауылдарда бар, оны да кезең-кезеңімен шешетін боламыз», – деді аудан басшысы.</blockquote>Праймериз кезінде кандидатурасын ұсынған ең жас үміткер Айсана есімді ару балалар жылына жоспар-межені сұрады. Аудан әкімі жоспар көп екенін алға тартты. Ең бірінші, кенттегі болашақ балалар паркін күзде бітіруге жұмыс жасайтынын айтты. Заманға сай, барлық спортпен шұғылдана алатын, балалардың аттракционы болатынын сызбадан көрдік. 2,6 гектар аумаққа салынатын инвестицияның әлеуеті расында көз тартады. Жастар орталығын салуға жұмыс жасайтынын, биыл уақытша болса да басқа ғимаратты әрлеп, сәнін келтіріп жастарға беру ойында бар екенін айтты. Жастар бұдан да басқа ойларын ортаға салып, идеяларымен бөлісті.Аудандық жастар ресурстық орталығының ұйымдастыруымен өткен кездесу соңы әнмен өріліп, түнгі дала төрін түрлі аспаптардың әуені тербеді. Мұрат Жолкелдіұлы жастарға естелік ретінде орталық директоры Наурызбай Орынбасаровқа ноутбук табыс етті.– Бүгінгі шараның мақсаты – жастардың аудан әкімімен емін-еркін дидарласу арқылы ойда жүрген сауалдарын, түйінді мәселелерін қозғасын едік. Мүмкіндік болса әлі аудан әкімі өзі жастармен жиі кездесіп, бірге жұмыс жасауды көздеп отыр. Ол уақыттың еншісінде, дегенмен, жастар мәселесіне байланысты қыруар шаруа бар, Мұрат Жолкелдіұлы жастарға қай кезде болмасын есік ашық екенін жеткізді. Бұл да біздерге күш беріп, демеу болады, – деді Наурызбай Ерікұлы.Бүгінгі тағылымды кездесуде ойын ашық айта алатын, креативті, жігерлі, отансүйгіш, патриот, қоғамшыл, өнерлі, ең бастысы, қазақы қасиетті бойына сіңірген, өр-рухты жастардың сан саланың жүгін көтеріп, елдік жолда қызмет етіп жүргенін көрдік. Сондықтан осындай жігерлі жастарға қолдау білдіріп, олардың биік мұрат-мақсатына жол салуда аға буын ақылман болып, жөн көрсетсе нұр үстіне нұр.Түйіндей айтқанда, биылғы жастар жиыны қоғамдық өмірдің оңсолын енді жүйелеп келе жатқан жас буынға үлкен сабақты кездесу болды десек болады. Бұл бастамасы дейміз, өйткені, аудан жастарының әр салаға серпін беріп, бүгіннен биікке қадам басуында осындай еркін форматтағы кездесулер аса маңызды мәнге ие.

Жаңақорған ауданының әкімі жастармен тауға шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы аудандық Жастар ресурстық орталығының бастамасымен «Жастарға жаңа мүмкіндік» ақпараттық керуені аясында түсіндірме жұмыстары өтті.Әйтеке би кенттік клубында ұйымдастырылған шараға аудандық жұмыспен қамту орталығының маманы Аян Алмағамбетов, «Атамекен» кәсіпкерлік палатасының кеңесшісі Дана Нұрқаш, сондай-ақ жастар ресурстық орталығының кеңесшісі Азамат Алпамыс қатысты. Сала мамандары жастар практикасы, алғашқы бос жұмыс орындары, қоғамдық жұмыс, өтеусіз және қайтарымсыз грант, жастарға арналған 2,5% несие, сондай-ақ «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында берілетін 2,5% -тік несие жайлы тұрғындарға кеңінен ақпарат берді.Түсіндірме жұмыстары барысында алғашқы жұмыс орны бойынша – 7, жастар практикасы арқылы – 17, қоғамдық негіздегі жұмысқа – 1 жас жұмысқа орналасуға ниет білдірді. Жастарға арналған 2,5 проценттік несие алуға 28 жас өтініш білдірсе, оның 21-і құжаттар тізімін алған. Ал қоныс аудару бағдарламасы бойынша Жезқазған және Абай облыстарына көшуге 3 жас отбасы қызығушылық танытып, қажетті сұрақтарға жауап алды.Ұйымдастырушылардың айтуынша, ақпараттық керуен алдағы уақытта ауданға қарасты ауылдық округтерді түгелімен қамтымақ.<blockquote>«Кездесу барысында мемлекеттік бағдарламалар насихатталып, мағлұмат беріледі. Жұмыс іздеп жүрген жастарға мамандығына сәйкес «Жастар практикасы», «Қоғамдық жұмыс» бағдарламалары арқылы жұмыс ұсынылады. Сондықтан жастар өздеріне беріліп жатқан мүмкіндікті құр жіберіп алмағаны жөн», – дейді орталық кеңесшісі Азамат Жандосұлы.</blockquote>

Ел ертеңі – жастар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Алаштың анасы атанған Сыр бойындағы шежіреге толы көне өңірдің бірі – жазиралы Жаңақорған жері. Аудан аумағы тарихи ескі қалашық пен мәдени-рухани ескерткішке бай. Тамырын тереңнен тартқан құтты орданың ықылым заманнан және орта ғасырлық қалалардың саяси-экономикалық маңызы зор болғаны ақиқат. Оның ішінде көршілес Түркістан облысымен шекаралас орналасқан көне Сауранның орны айрықша. Себебі, қаншама жылдан бері сабалаған жаңбырдың астында, уілдеген желдің өтінде орналасқан сонау орта ғасырлардан сыр тартқан Сауранның тарих қойнауында бұғып жатқан мәдени мұралары баршылық.«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасынан туындаған басым бағыттың бірі – туған өлкенің қадірін білу мақсатында балалық шаққа саяхат жасасақ.1958 жыл. Ол кезде мен әлі мектепке де бармаған баламын. Әкем апта сайын жұма намазға Түркістан шаһарына баратын еді. Намаз Әзірет Сұлтан мешітінде (Қожа Ахмет Яссауи мовзелейін ол кезде солай атайтын – авт.) оқылады. Көрші ауданға жолаушылар кейде жүк пойызымен баратын. Сонда Сатымсай разъездінен аса темір жолдың Сырдария жақ бетінен үлкен қамал жанынан өтеміз. Екі аралық шамасы 350-400 метрден аспайды. Жолдың екі жағында бұзылып-қираған үйлердің орны жартылай қабырғалар көп болатын. Кейін сексенінші жылдардың екінші жартысында түркістандық дихандар ол жерлерді тегістеп, егін екті.Әлі күнге есімде пойыз ішінде отырғанда ақсақалдар бұл Сауран қаласы жайлы тарихи деректерді көп айтатын. Өзім ескі қаланы тек 1965 жылы Жаңақорғандағы №3 мектеп-интернатта оқып жүргенде мектеп оқушыларымен экскурсияға барған кезімде көрдім. Бірге барған балалар қорғанның құлап жатқан жерінен қыш құмыра мен табақ, садақ оқтары мен бір қылышты тауып алғаны жадымда сайрап тұр. Бұл ескі жәдігерлерді уақыт өте аудан орталығындағы тарихи-өлкетану музейінен көрдім. Міне сол балалық шақтағы естелігім мен жолай көрген жәдігерлерім менің тарихи кітаптарға деген құмарлығымды арттырды. Арнайы Сауран қалашығында бірнеше рет болып, атақты тарихшы, археолог Карл Байпақовтың ұйымдастыруымен жүргізіліп жатқан қазба жұмыстарын назардан тыс қалдырған емеспін. Көне шаһар туралы алғаш рет жазушы Дүкенбай Досжанның «Жусан мен Гүлдер» кітабынан оқып таныстым.Кейінірек Дүкенбай Досжанның зерттеу мақаласын оқып шығудың сәті де түсті. Дара жазушы зерттеу мақаласында: «Қаланы алты мұнарлы үлкен қорған қоршап тұрған екен. Қорған саз балшықтан, кей жері күйдірілген қыштан өріліпті. Әр мұнара да қарауыл қарайтын күмбез, жауға оқ ататын тесіктер бар. Осы белгілер Сауран қаласының негізігі міндеті – ел күзету, басқыншы жауға бірінші тосқауыл болу екенін байқауға болады. Қорған төрт бұрышты етіп салынған. Қалаға кірер қақпа мен шығар қақпа бір-біріне тұспа-тұс орнатылған. Оңтүстік шығыстан солтүстік батысқа көлбеу жатыр. Тосын көзге бірден шалынатын нәрсе – қала халқының өте тығыз отырғанға ұқсайтындығы. Өйткені белдеу-белдеу, қатпар-қатпар болып жатқан топырақ үйінділері бұрынғы үйлерді, дуалдарды көз алдыңа елестетеді. Сонымен қатар ескі қару-жарақ, қыш құмыра, ыдыстарынан аяқ алып жүргісіз. Сәл қазып көрсеңіз – бірі болмаса, бірі шыға келеді. Қаланы 1219 жылы Жошыхан қиратқанымен Сауран ХV ғасырдың аяғына дейін өмір сүрген», - деп жазады жазушы зерттеуінде.Ендігі кезекте отандық ғалымдардың көне шаһар жайлы зерттеген тың тарихи деректеріне тоқталсақ.Сауран – іргетасы VІІ ғасырдан бастау алып өсіп өркендеген. ХІІ ғасырда ірі сауда орталығы болған. Жаңақорғанның оңтүстік шығысында 58-60 шақырым жерде орналасқан, орта ғасырдағы қалалардың бірі. Биіктігі 6 метр қабырғамен қоршалған қалашықтың аумағы солтүстік шығыстан оңтүстік батысқа қарай 800 метр. Солтүстік батыстын оңтүстік шығысқа қарай 500 метр, ал мәдени қабатының биіктігі 2 мтерді құрайды. Тарихшылардың сөзінше, Сауран туралы алғашқы деректер 10-ғасырдағы еңбектерде кездеседі. Ол кезде Сауран Сырдария алабындағы маңызды стратегиялық және сауда орталығы ретінде белгілі болған. Шыңғысхан шапқыншылығы кезінде 1219 жылы қаланы ұлы қағанның ұлы Жошы хан басып алады. Жошы ханның қанды қырғынынан қаншама зардап шеккенімен қала тез арада қайта гүлдеп, көркейіп ірі сауда орталығына айналады.ХІІІ-ғасырдың орта шенінде Сауран Ақ Орданың астанасы болды. ХІV-ғасырдың аяғында қаланы Әмір Темір әскери қамалға айналдырған. Үлкен мешіті болып, ислам дінінің қазақ даласына тарауына ықпал еткен. ХVІ-ғасырда Сауран мұнаралы биік дуалдармен қоршалған үлкен қала болған. Оның ірі-ірі құрылыстарының ішінен замандастары «шайқалмалы минаретті» және қала мен оның айналасын сумен қамтамасыз еткен кәріздерді – жердің астынан салынған каналды ерекше атаған. Сауран ХVІІ-ғасырдың аяғы мен ХVІІІ-ғасырдың басында әлсіреп, ХІХ-ғасырдың басында біржолата күйреген. Қазіргі кезде Сауран қабырғалары мен мұнараларының қалдықтары бар, ауданы 550 – 800 м дөңгелек алаң. Қаланың ішіне қақпа арқылы кіруге болады. Қаланы қоршаған дуалдың сырт жағында көптеген каналдардың іздері сақталған. Жүргізілген зерттеу жұмыстары қаланың VІІ – ХVІІІ ғасырларға жататынын дәлелдейді.Орта ғасырда Сырдария өзенінің ортаңғы ағысындағы аймақты Түркістан өлкесі деп атаған. Сол өлкенің аса гүлденген қалаларының бірі Сауран еді. Ертеректегі деректерде Сауранның жеті қатар қорғаныс қабырғасы бар деп айтады. Дешті-Қыпшақ даласы мен егіншілікпен айналысқан өлкенің қақ ортасында орналасқан шаһар дала халқы мен қала тұрғындарын байланыстырған, сауда-саттық орталығы болған. Арабтың географы әл-Магдиси: «Сауран (Савран) – үлкен шаһар, ол бірінен соң бірі салынған жеті қабырғамен қоршалған. Рабаты бар, мешіті ішкі шаһарда орналасқан. Ол оғыздар мен қыпшақтардан қорғауға арналған шекаралық шаһар» деп жазған. Ұзақ уақыт аралығында шаһар Қазақстанның оңтүстігіндегі сауда мен қолөнерінің ірі орталығы болып, мәдени дамудың бесігіне айналды.Шыңғыс ханның шапқыншылығы жайлы жазылған деректерде Сауранның аты аталмайды. Бірақ ХІІІ ғасырда Сырдария арқылы өткен армян патшасы Гетум қаланы Савран деп, Сығанақ (Сгнах), Қарашық (Харачук), Иасы (Асон) қалаларымен бірге атап жазған. Ғалымдардың пайымдауынша, моңғол шапқыншылығынан кейін қала орнын ауыстырып, басқа жерден салынған. ХІІІ ғасырға дейінгі Сауранның орны қазіргі Қаратөбе қала жұрты. Онда жүргізілген зерттеу жұмыстары қалашық бірнеше қорғаныс қабырғасымен қоршалғанын анықтаған. Қазба материалдары қаланың тіршілігі моңғол шапқыншылығынан кейін тоқтағанын көрсетеді. Оның есесіне жаңа қаланың орны Қаратөбеден солтүстікке қарай үш шақырым жердегі кең жазықтан бой көтерген.Сауран қаласы ХІV ғасырда Ақ Орданың құрамына кіріп, бір кездері оның астанасы да болған. 1320 жылы қайтыс болған Ақ Орданың билеушісі Сасы Бұқа осы қалада жерленді. Оның ұлы Ерзен Сауран, Отырар, Жент және Баршынкент қалаларында медресе, мешіт, ханака секілді қайырымдылық мекемелерін салдырды. Шаһар саяси және экономикалық орталық ретінде өзінің маңызын кейінгі жүзжылдықта да жоғалтқан жоқ. Сауран үшін өзбектер мен Қазақ хандары арасында қаншама қанды шайқастар өткен. Қазақ хандығының құрамына шаһар толығымен ХVІ ғасырдың соңында өтіп, оның басты қалаларының біріне айналды. Дегенмен Сауран бұған дейін де белгілі бір уақыт аралығында қазақтардың билеуіне өтіп тұрды. Мысалы, қазақтың алғашқы хандарының бірі, Жәнібектің ұлы Жиренше хан ХV ғасырдың 80 жылдарында шаһарда бірнеше жыл билік құрған.Деректерде Сығанақ пен Сауранның маңында тонаушылықпен айналысып жүрген Мұхаммед Шайбанидің әскери тобын Сауранның билеушісі Жиренше ханның жасақтары талқандағаны жайлы айтылады. Ашық даладағы жазық жерге салынған осы шаһардың тамаша табиғаты мен жаныңды жадыратар тұнық ауасы, оны айнала қоршай салынған алып қорғаныс қабырғалары жайлы көптеген жылнамашылар жазған. Шаһар Қазақ хандығының құрамына толықтай өткеннен кейін ерекше көркейіп, ірі рухани орталыққа айналады. Сол кезде қаншама мешіт, медреселер салынған. Сондай керемет құрылыстардың бірі қос мұнаралы медресе мен жұма мешіті жайлы ХVІ ғасырда бір жылға жуық Сауранда тұрған ақын-жазушы Уәсифи қызыға жазған. Шаһарды сумен қамтамасыз ету әлемде сирек кездесетін суландыру тәсілі «кәріздер» арқылы жүргізілген. Уәсифидің айтуынша осы суландыру жүйесін шаһарға мұсылман әулиелерінің бірі Мір Араб сыйға тартқан. Басын шаһардан 7 шақырым жерден алатын осы кәрізді каналды салуға 200 үнді құлдары пайдаланылған. Сол әулиенің есімі осы күнгі Саураннан солтүстікке қарай 6-7 шақырым жердегі Міртөбе бекінісінің қираған орнында қалған. Әлгі кәріздердің басы да сол маңнан басталады.Көне шаһардағы ірі құрылыстардың арасында «шайқалмалы минаретті» сондай-ақ шаһарды ауыз сумен қамтамасыз еткен кәріздері – жердің астынан салынған канал ерекше көзге түседі. Археологиялық зерттеулер кезінде Уәсифи жазған медресе мен кәріз құбырларының орындары табылды. Сондай-ақ шаһарда болған жұма және айт мешіттерінің қалдықтары қазылып, олардың сақталған бөліктері қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Қазба кезінде шаһардың бас қақпасы мен оның сыртынан қазылған орға салынған аспалы көпірдің тұғырлары табылды. Қорғаныс қабырғасын қоршай қазылған терең ордың ішіне кезінде су жіберілген. Арнайы салынған қазба 48 қатар қаланған кірпішпен нығайтылған терең ордың тереңдігі үш метрден астам екендігін көрсетті. Қаланы қоршаған жаудың талай жауынгерлері осы ормен қабырғаны ала алмай жер құшқан. Қазба жұмыстары кезінде қабырғаға қадалған және ордың ішіне құлаған жебенің темір ұштары көп табылады. Қабырға бұзғыш қондырғылардың домалақ тас оқтары мен орға құлап өлген жау әскерінің қурап қалған қаңқалары да кездесіп жатады. Қазіргі кезде осы аспалы көпір мен қала ішіндегі мешіт пен медресе, құдық пен шығыс моншасы, шаһардың орнындағы көне ғимараттарды қалпына келтіріп, туристер көретін музей жасау жұмыстары қарқынды жүріп жатыр.Қорыта айтқанда, «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру бағытында туған жер тарихын зерттеуші археологтар мен туристерге мол мүмкіндік ашары сөзсіз.

Жаңақорған жері шежіреге толы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қызылордада бірнеше дүкендерге ұрлыққа түсіп, ондағы төлем терминалы мен сейфтен ақша ұрлаған екі азамат ұсталды.Екі қызылордалықтың бұл қылмыстардан бөлек басқа да ұрлық жасағандарын полицейлер бейнебақылау камераларының жазбалары арқылы дәлелдеді. Бірнеше ұрлық қылмыстарына күдіктелген екі азамат бұдан бөлек ойын орталығына да ұрлыққа түскен. Орын алған ұрлық қылмысы жөнінде ағымдағы жылдың 29 сәуір күні полицияға арыз түскен. Ойын орталығының қызметкері өзінің арызында белгісіз азаматтардың пластик терезені бұзып кіріп, 4 дана «Playstation» және 10 дана джостик құралын ұрлап кеткендігін айтқан.Күдіктілерді полицейлер бейнекамералар арқылы анықтады. 32 және 33 жастағы қала тұрғындары уақытша ұстау изоляторына қамалды. Айғақ заттар тәркіленді. Оларға қатысты бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 188 – бабының 3 – бөлігімен сотқа дейінгі тергеп – тексеру әрекеттері жүргізілуде. Тексеру барысында ұрланған ақшаларды бас пайдаларына жаратқандығы анықталды.Қазіргі уақытта полицейлер бірнеше ұрлық қылмыстарына күдіктелген азаматтардың басқа да қылмыстарға қатыстылығын тексеруде.

Қызылордада төлем терминалдары мен сейф ұрлағандар ұсталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Бүгін Қызылорда облысының қоғамдық даму, білім басқармалары және Қызылорда облысының қорғаныс істері жөніндегі департаментінің бірлесе ұйымдастыруымен Облыстық «Айбын» әскери-патриоттық жастар жиыны өткізілді.&nbsp;Аймақ жастарын әскери-патриоттық бағытта тәрбиелеу, өскелең ұрпақтың бойында Отансүйгіштік пен патриоттық қасиеттерді қалыптастыру мақсатында ұйымдастырылған іс-шарада аудандық, қалалық іріктеу кезеңдерінде топ жарған&nbsp; 135 жас сарбаздан құралған 9 команда жиынның облыстық кезеңінде өзара бақ сынады.&nbsp;Жиында Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасының басшысы Алмасбек Есмаханов сайысқа қатысушы жас сарбаздарға шынайы лебізін білдіріп, республикалық жиында Сыр елінің намысын қорғайтын қатысушыларға сәттілік тіледі.Сондай-ақ, жиынның салтанатты ашылу рәсімінде облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы С. Дүйсенбаев, Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері ардагерлері қоғамдық бірлестігі Қызылорда облыстық филиалының төрағасы М.Ршауов барлық қатысушыларға сәттілік тіледі.&nbsp;Айта кету керек, жыл сайын дәстүрлі түрде ұйымдастырылып келе жатқан жиынға биыл алғаш рет Байқоңыр қаласында орналасқан орта мектеп оқушыларынан құралған команда қатысты.7 кезеңнен тұратын облыстық турнирде ең жоғары балл жинаған команда ағымдағы жылдың маусым айында Қарағанды облысы, Спасск қаласында өтетін &nbsp;республикалық «Айбын» әскери-патриоттық жастар жиына қатысатын болады.Жиын барысында қатысушыларға &nbsp;«ҚР Қорғаныс министрлігінің №66597 әскери бөлім» РММ қызметінде қолданылатын қару-жарақтарының таныстырылымы өтті.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/43bbd8c0_16b6_4a13_b458_89dddb1b95df_9adc96cb67.jpg" alt="43bbd8c0-16b6-4a13-b458-89dddb1b95df.jpg"></figure>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары