<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Мамыр айының 16 жұлдызында білім беру ұйымдарында шығармашылықпен жұмыс жасайтын, өз кәсіби біліктілігін көрсете алатын арнайы дефектолог мамандарды анықтау және қолдау мақсатында «Үздік дефектолог – 2023» байқауының аудандық кезеңі өтті.&nbsp;Жалпы дефектология (латынша defectus-кемшілік, &nbsp;греше λόγος –ілім, ғылым) - дамуында психикалық, дене кемшіліктері бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу заңдылықтары туралы ғылым. Дефектологияға арнаулы педагогиканың бірнеше бөлімдері (сурдопедагогика, тифлопедагогика, олигофренопедагогика и логопедия) және арнаулы психология (сурдопсихология, тифлопсихология, олигофренопсихолгия и логопсихология) кіреді.Сонымен бірге дефектология психикалық дамуы тежелген балалардың тәрбиесі мен оқуы, эмоциональды-еріктік кемшіліктері, тірек-қозғалыс аппараттары, күрделі құрылымдық кемшіліктері, психофизикалық даму проблемаларын зерттеумен де айналысады.Дефектологияның ғылым ретіндегі әлеуметтік ортадағы рөлі өте зор. Ал дефектолог-дефектология саласының маманы. Кең мағынада алғанда дамуында ауытқушылығы бар балаларды әлеуметтендіру, тәрбиелеу, оқыту, үйрету маманы. Тар мағынада-түзетуші педагог. Дефектолог мамандығы педагогика және медицинамен бірлікте қызмет атқарады. Оның жұмысының мақсаты – аталған балаларды мүмкіндігінше дамыту, әлеуметтік, оқу, тұрмыс, кәсіби және басқа салаларға бейімдеу. Қоғам дамуының әр кезеңінде дамуында кемшілігі бар балалардың боғандығын деректер дәлелдейді. Әр түрлі тұқымқуалаушылық, экологиялық, физикалық, материалдық, әлеуметтік жағдайларға байланысты дамуында кемшілігі бар балалар барлық заманда да өмірге келген. Олар да адамазаттың бір мүшесі. Олардың арасынан небір ойшыл, ғылымға өзіндік үлесін қосқан адамдардың болғаны да белгілі.Осындай мамандық иелері байқау ережесіне сәйкес өзін-өзі таныстыруы «Визит карточкасы», «Әдістемелік сандықша» іс-тәжірибесімен бөлісуі, «Шеберлік сыныбы» әдіс-тәсілдерің жаңашылдығымен бөлісіп, дефектолог портфолиосы сырттай бөлімде қаралды.&nbsp;Байқау қорытындысы бойынша №165 орта мектеп дефектологы Қалмырза Айым І орынмен, №226 мектеп-гимназия дефектологы Садирбаева Лаура ІІ орынмен, №90 орта мектеп дефектологы Сулеймен Азамат ІІІ орынмен, №170 орта мектеп дефектологы Жолдас Шекер «Ізденімпаз», №266 мектеп-лицейдің дефектологы Молдадосова Айдана «Шығармашыл», №225 орта мектеп дефектологы Суханова Мира «Үздік визит карточкасы» номинацияларымен марапатталды.

Қазалыда «Үздік дефектолог – 2023» байқауы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биыл суға шомылу маусымына жедел құтқару жасағының жүзу құралдары, сүңгуірлік жарақтары мен жабдықтары дайындыққа келтірілді. Бүгінгі таңда құтқарушы жасақ пен техникалар суға шомылу маусымына толықтай дайын. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ұйымдастыруымен өткен көшпелі брифингте )ызылорда облыстық төтенше жағдайлар департаментінің басқарма басшысы Асхат Тоғызбаев мәлімдеді.&nbsp;<blockquote>«Қазіргі таңда суға шомылу маусымына бірқатар дайындықтар басталды. Аймақта адам көп шоғырланған орындарда дауыстық зорайтқыштар арқылы, сонымен қатар облыстық білім басқармасымен облыс аумағында орналасқан 313 мектептің оқушылары мен ата-аналарының WhatsApp желісі арқылы күнделікті түсіндірме жұмыстары атқарылуда. Онлайн режимде облыстың 114 865 оқушысына «Судағы қауіпсіздік ережелері», «Суда зардап шегушілерді құтқару, алғашқы дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету тәсілдері» бойынша 15 интерактивтік сабақ өткізіліп, 109 мектептің басшылары мен мұғалімдеріне судағы қауіпсіздік ережелері &nbsp;жөнінде сабақ өткізілді. Сондай-ақ «Судағы қауіпсіздік» тақырыбында 63 мақала жарияланды. Мұнан өзге, тыйым салынған жерлерге тақтайшалар мен билбордтар орнатылды. Атқарылған жұмыстар алдағы уақытта өз жалғасын табады. Бүгінде өңірімізде төрт коммуналдық жағажайға суға шомылуға рұқсат берілді. Аталмыш жағажайларға тексеріс жұмыстары жүргізілді. Алдағы уақытта коммуналдық жағажайлар санын көбейту жоспарлануда. Суда адамдардың қаза болуының негізгі себебі ішімдік ішіп түсуі мен белгіленбеген жерлерге түсу болып табылады. Сондай-ақ балалардың ересектерсіз су жағасына баруы. Осы орайда, халықты қауіпсіздік шараларын қатаң сақтауға шақырамыз»,-деді Азаматтық қорғаныс подполковнигі Асхат Талантұлы.</blockquote>

Қызылордада суға шомылу маусымына бірқатар дайындықтар басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Елімізде ерекше қажеттілігі бар жандарға мемлекеттік деңгейде ерекше көңіл бөлінуде. Қазіргі таңда оларға жан-жақты қолдау көрсетіліп, кедергісіз орта қалыптастыруға жағдай жасалған. Кез келген мүгедектігі бар тұлға жұмыс істеуге құқылы. Ал мемлекеттің міндеті – осы тұрғыда оларға көмек беру.&nbsp;ҚР «Халықты жұмыспен қамту туралы» заңының 27 бабына сәйкес, жергілікті атқарушы орган ауыр жұмысты, еңбек жағдайы зиянды, қауіпті жұмыстардағы жұмыс орындарын есептемегенде, халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган екіден төрт пайызға дейінгі мөлшерде мүгедектігі бар жандарды жұмысқа орналастыру үшін квота белгілейді.&nbsp;Осы орайда партияның «Кедергісіз келешек» жобасы аясында мүгедектігі бар азаматтардың еңбек ұжымдарында 2-4% шеңберінде жұмыспен қамтылуын зерделеу мақсатында Қазалы ауданының теміржол саласының бірқатар мекемелеріне мониторинг жасалды. Мониторинг барысында еңбек етуге қабілеттілігі бар жастағы мүгедектігі бар азаматтар квотаға сәйкес жұмыспен қамтылғандықтары және ұжымда оларға жағдай жасалғаны да анықталды.&nbsp;Жыл басынан бері аудандық жұмыспен қамту орталығына 317 мүгедектігі бар азаматтар жұмыс іздеуші ретінде тіркелген. Оның 5 адамы тұрақты жұмыспен қамтылып, 4 адам әлеуметтік жұмысқа тартылса, «Бизнес-Бастау» жобасымен кәсіпкерлік негізде 108 адам оқып, мемлекеттік грантты 4 адам алған. &nbsp;Жастар тәжірибесімен 1 адам, ақылы қоғамдық жұмысқа 51 ерекше қажеттілігі бар тұлғалар жіберілген. Қазақстан Респубикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2016 жылғы 13 маусымдағы №498 бұйрығына сәйкес аудан әкімдігінің &nbsp;«2023 жылға мүгедектер үшін жұмыс орындарына квота белгілеу туралы» 2022 жылдың 15 қарашасында &nbsp;№168 қаулысы қабылданып, қабылданған қаулыға сәйкес 5 білім саласы мекемелеріне 8 квота белгіленген.Айта кетейік мониторингке аудандық филиалдың Атқарушы хатшысы, аудандық мәслихат депутаты Жалғасбаев Нұрғиса Жаппарбергенұлы мен аудандық жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және АХАТ бөлімінің басшысы Бабанаев Совет Кеңесұлы қатысты.

Қазалыда ерекше қажеттілігі бар жандардың жұмыспен қамтылуына мониторинг жасалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шежірелі Шиелі өлкесі – талай таланттарды түлеткен құтты мекен. Әсіресе, қасиетті өлкеде туған өнер майталмандарының шоқтығы биік. Солардың бірі сатираның сұрмергені Мейірман Нүрекеев болатын. Тамашаның тарланы, әзілдің арланы арамызда болса осы жылы 77 жасқа толар еді. Дегенмен, біртуар азаматтың өнер оты өшпек емес. Оған бейсенбі күні өткен «Мінекей, Мейірманның ізбасарлары» атты әзіл-сықақ отауларының дәстүрлі республикалық байқауы дәлел.Мейірман Нүрекеев – өмірге еркелеп келіп, еркелеп кеткен нар тұлғалы азамат. Сатира саңлағы сол тазалығымен, аңғалдығымен, өмірге күліп қарайтын болмысымен ел жадында сақталды. Сондықтан оның күлкі керуені көзі қарақты көрерменмен бірге жасай бермек.&nbsp; Тамаша тарланның есімін жаңғырту мақсатындағы байқаудың жыл өткен сайын ауқымы кеңейіп келеді. 2016 жылы алғаш рет ұйымдастырылған кезде облыстағы 8 әзіл-сықақ отауы сынға түскен болатын. Одан кейін байқау аймақтық деңгейге көтеріліп, өнер ұжымдарының қатары толыса түскен. Биыл байқауға Маңғыстаудан «Бозжыра», Ақтөбеден «Екі езу», «Өзім және өзімнің сөзім», Жамбылдан «Күлкі шаңырағы», Қызылордадан «Ошаған», Аралдан «Тамаша», Жаңақорғаннан «Жаңаша», «Күлеміз бе, қайтеміз?», ауданнан «Жадыра» құрамалары қатысып, өткір әзілдерін ортаға салды.<blockquote>«Талантына сатираның серкелері таңдай қаққан Мейірман Нүрекеевтің шоқтығы қашанда биік. Көзі тірісінде шәкірт тәрбиелеумен қатар, әзіл арқылы қоғамдағы проблемаларды жеткізіп, ортаға ой сала білген. Осы республикалық байқау да Мейірман ағамыздың есімін ұлықтау, шығармаларын насихаттау мақсатында дәстүрлі түрде өткізіліп келеді. Алдағы уақытта да жалғасын табады деп сенеміз», – дейді аудандық Жастар ресурстық орталығының аға кеңесшісі Нұрсұлтан Сапарбаев.</blockquote>Жасыратыны жоқ, соңғы уақытта жеңіл әзіл желеуреп тұр. Көрермен күлсе болды деп, бейәдеп көрініске баратындар табылады осы күні. Ал аталған байқау сол сүреңсіз көріністерден ада болуға, актерлер сахна мәдениетін меңгеруге меңзейді. Ең бастысы қазақ сатирасында сара жол қалдырған Мейірмандардың ізін өшірмеу мақсат. Мазмұнды кеште өнерпаздар әзіл ән айту, пародия секілді жанрлары бойынша сыңға түсті.&nbsp;Тартысты өткен өнер бәсекесінде жүлделі ІІІ орынды Жамбыл облысы, Меркі ауданынан келген «Күлкі шаңырағы» сатира театрымен Қызылорда қаласының «Ошаған» әзіл-сықақ отауы еншіледі. Ал ІІ орын Ақтөбе қаласының «Өзім және өзімнің сөзім» театрына бұйырды. Жаңақорған ауданының «Күлеміз бе, қайтеміз?» әзіл-сықақ отауы І орынға лайық деп танылды. Бәсі жоғары бас жүлдені аудандағы «Жадыра» әзіл-сықақ отауы жеңіп алды. Осылайша, сатира саңлағы Мейірман Нүрекеевке арналған республикалық байқау өз мәресіне жетті.&nbsp;

Шиелі – талай талантты түлеткен құтты мекен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет қайраткері, математик, Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі, профессор Асқар Жұмаділдаев Нағи Ілиясов ауылына арнайы ат басын бұрып, тыныс-тіршілігімен танысты.&nbsp;Академик ауылдағы өткен жылы салынған «Еңбекшілер» аллеясын және әлеуметтік нысандарды аралады. Сондай-ақ «Мағжан и К» ЖШС-нің жұмысымен де танысты. Ауыл кітапханасына да барып, математика туралы кітаптардың сапасына мән берді. Бұған қоса, ауыл ақсақалдарымен жолығып, олармен тілдесті.&nbsp;Бұған дейін академик Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің Студенттер сарайында жас математиктерге арналған ғылыми тереңдетілген лекциясын өтті. Асқар Жұмаділдаев лекцияда күрделі есептердің шешілу жолын және оның тәсілдерімен бөлісті.Сондай-ақ, Асқар Жұмаділдаев ғылымды дамыту, жастардың ғылыммен айналысуына қолдау көрсету мәселелеріне тоқталды. Ұлттық ғылым академиясының әлеуеті, ғалымдардың академияға жұмысқа орналасуы, тәжірибе алмасуы туралы сөз қозғады.Айта кетейік, бүгін Асқар Жұмаділдаев атындағы жас математиктер арасындағы байқаудың жеңімпаздары анықталатын болады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347555375_266837779115768_6266903767301005888_n_eaf9238e57.jpg" alt="347555375_266837779115768_6266903767301005888_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/347260315_1398378744035338_7669557083159981145_n_26b7ffadc3.jpg" alt="347260315_1398378744035338_7669557083159981145_n.jpg">

Академик Асқар Жұмаділдаев Нағи Ілиясов ауылының тыныс-тіршілігімен танысты 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дін мәселелерін зерттеу орталығының ұйымдастыруымен облыс орталығында дін саласы бойынша өңірлік ақпараттық-түсіндіру тобының жұмыс әлеуетін көтеру мақсатында семинар-тренинг болып өтті.Шараға аймақтық ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелерімен қатар, Қожа Ахмет Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінің теология факультетінің аға оқытушысы, PhD доктор Бауыржан Ботакараев және «Парасат» ҚҚ директоры, психолог, РАТТ мүшесі Индира Беркимбаева қатысты.&nbsp;Тренинг барысында дінтанушы Б.Қуанышбайұлы ислам нормасы мен Қожа Ахмет Яссауи дәріптеген сопылық ілім бойынша ғылыми-теологиялық талдау жасап, кеңінен түсіндіру жұмыстарын жүргізді.Семинар одан әрі психолог И. Қилымбекқызының дін мәселелері жөніндегі ақпараттық-түсіндіру тобының жұмысының тиімділігін арттыру жолдары және міндеттер мен мәселелерді шешуде шығармашылықпен келу теориясын жан-жақты жеткізумен жалғасты.Сондай-ақ, әрбір ақпараттық-түсіндіру тобының мүшесі өз саласы бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізуде үнемі білімдерін жетілдіріп отыру маңызды екендігі айтылды.&nbsp;Бұған қоса, &nbsp;мақсатты аудиториямен тиімді қарым-қатынас құру технологиялары мен іскерлік байланыс шешендігі төңірегінде жан-жақты мәлімет берілді.Семинар-тренинг соңында шараға қатысушылар ұсыныс-пікірлерін ортаға салып, өзара пікір алмасты.

Ақпараттық-түсіндіру тобы мүшелерінің жұмысын жетілдіру маңызды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі таңда әлеуметтік желілерде және БАҚ-та Қордың көрсетілген медициналық қызметтер үшін төлем жасамайтындығы туралы ақпарат таралуда. Бұл мәлімдемелер шындыққа жанаспайды. Қор төлемдердің барлығын жасалған шарттар сомасы шегінде толық көлемде жүзеге асырады, деп хабарлады Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.Медициналық ұйымдар мен олардың бірлесіп орындаушылары шарт талаптарына сәйкес келмейтін төлемді талап етеді. Сол себепті төлемге ұсынылған сома шартта көзделген айлық көлемдерден айтарлықтай асып түседі. Өз кезегінде Қор бюджетте көрсетілген мөлшерден артық соманы төлей алмайды.Осы тұрғыда жасалған шарттар бойынша сомалардың асып кету фактісі медициналық ұйымдардың және олардың бірлесіп орындаушыларының шығыстарын зерделеуге, сондай-ақ көрсетілген медициналық қызметтердің негізділігі, шынайылығы, толықтығы мен сапасы тұрғысынан жоспардан тыс тексеру жүргізу үшін негіз болып саналады.Медициналық ұйымдар тарапынан қосып жазу фактілері мен басқа да бұзушылықтар санының артуы жағдайында мұндай тексерулер жүргізілуге тиіс.&nbsp;Осыған байланысты шарттан өзге көрсетілген медициналық қызметтерге ақы төлеу туралы шешім жоспардан тыс мониторинг нәтижелері бойынша қабылданатын болады.Төлемді төлеу және жоспардан тыс мониторинг жүргізуді бастау мәселесін қарау үшін медициналық ұйымдар Мониторинг жүргізу қағидаларының 50-тармағына (ҚР ДСМ № 321 бұйрығы) сәйкес Қорға жүгінуі қажет.Сонымен қатар егер Сізге Қордың медициналық қызметтерді төлеуді кешіктіруі себебінен медициналық көмек көрсетуден бас тартылса, ресми байланыс арнасы Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы немесе fms.kz ресми сайты арқылы ӘМСҚ-ға жүгінуге болады.&nbsp; Медициналық ұйымдардың шарттық міндеттемелер шеңберінде халыққа медициналық көмек көрсетуден бас тартуға құқығы жоқ.&nbsp;

Медициналық сақтандыру қоры медициналық ұйымдардың шарттық міндеттемелерін сақтау керегін еске салды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Мектепке дейінгі білім беру саласындағы ауқымды жұмыстарды ақпараттандыру тұрақты түрде жүзеге асып келеді. Оның ішінде, аудан көлемінде бүлдіршіндерге білім мен тәрбие беріп келе жатқан балабақша қызметі назардан тыс қалмайды. Бес мыңға жуық халқы бар Шаған ауылында «Нұр Ай Сая» жеке балабақшасы жұмыс істейді.«Нұр Ай Сая» жеке балабақшасы осыдан 7 жыл бұрын пайдалануға беріген. Бүгінде бала¬бақшада 2 топта 50 бала тәрбиеленіп жатыр. Алғашқы жылдары өз қаражаты есебінен жұмысын жандандырған Ұлбала Тұрғанбекқызы отбасылық кәсіпті игере білді. Нәтижелі жұмысты ұйымдастырған білікті басшы ұжымға тәжірибелі педагогтарды тарта білді. Қазіргі уақытта 18 қызметкер білім сапасын арттыруға, халық баласын тәрбиелеуге барын салуда. Мемлекеттік қолдау аясында балабақшаның материалдық базасы кеңейген. Сонымен бірге тәрбиешілердің кәсіби біліктілігін арттыру мақ-сатында инновациялық білім беру бойынша арнайы курстарға жіберіліп тұрады.<blockquote>«Шаған ауылында бірнеше мемлекеттік және жеке балабақша жұмыс жасайды. «Нұр Ай Сая» жеке балабақшасын ашудағы негізгі мақсат – отбасылық бизнесті жандандыру, ауыл балаларына жан-жақты тәрбие беру болатын. Әрине, сұраныс бар жерде сапаға көңіл бөлінеді. Балабақша қызметін үйлестіру бір ғана адамның қолынан келмейтіні рас. Қашанда педа-гогикалық құрам мен әрбір техникалық қызметкердің алдында зор жауапкершілік тұратыны сөзсіз. Сондықтан тұтастай ұжымның өлшеусіз еңбегі бағалану аса маңызды рөл ойнайды. 50 баланың күнделікті күтімі, оларды оқыту әдіс-тәсілі, уақытылы тамақтандыру, сауықтыру шараларын жүргізу, санитарлық тазалықтың сақталуы басты назарда болатыны сөзсіз», – дейді балабақша меңгерушісі Айзат Рахатқызы.</blockquote>Нарықтық заманда бәсекеге қабілетті болу айрықша ойнайды. Аудан бойынша балабақшалардың әлеуеті сараланып отырады. Баламен жұмыс жасау барысында шығармашылыққа назар аудару керек. Жетістікке жеткен әрбір бала үшін ұлағатты ұстаз бен ата-ана марқаяды. Соңғы 7 жылда балабақшаның табысты болуы – озық тәжірибенің арқасы деп білеміз. Төрт жыл қатарынан аудан көлемінде семинар «Нұр Ай Сая» жеке бала-бақшасында ұйымдастырылды. Әр семинарда бала қабілетін шыңдауға көңіл бөлінді. Балабақша директоры Жанат Рахатқызы «Кәсіпкерлік саласын дамытуға қосқан елеулі үлесі үшін» атағы бойынша облыс әкімінің марапатына ие болды. Сонымен бірге Айзат Рахатқызы «Үздік балабақша меңгерушісі – 2019» номинациясын иеленді. Екі жыл қатарынан Жамила Алиева мен Бағила Алтаева «Үздік балабақша қызметкері» атанды.<blockquote>«Білім және өнер бәсекелерінде бүлдіршіндеріміз зор табысқа қол жеткізіп келеді. Әрбір баланың ерекше дамуына ұстаздар барын салады. Айта кетейік, біз көпбалалы, тұрмыстық жағдайы төмен отбасыларға көмек ретінде балабақша төлемақысын төлеуді өз мойнымызға алғанбыз. Сан түрлі мерекеде 50 балаға арналып бағалы сыйлық беріледі. Алдағы уақытта тың жоспарға иек артып, жаңа жобаларды жүзеге асырамыз. «Балалар жылы» аясында жүйелі жұмыстарды жүргіземіз. Айтулы жыл шеңберінде өткізілетін іс-шараларға, түрлі жоғары деңгейдегі байқауларға қатысуға ниеттіміз», – дейді балабақша директоры Айзат Рахатқызы.</blockquote>&nbsp;&nbsp;

Шағандағы жеке балабақшада  50 бала тәрбиеленіп жатыр 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Сырдариялық Мөлдір Жандарбек пен Низара Әубәкірова №11 Сырдария ауданының олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар-жасөспірімдер мектебінің тоғызқұмалақ үйірмесінің спортшылары болып табылады. Олардың үйірмеге қатысып жүргеніне 4-5 жыл уақыт болған. Кішкентайынан ұлттық спортқа қызығушылық танытқан қыздар бүгінде чемпиондық атаққа жетіп, ел абыройын асқақтату үстінде.Әдетте спортпен айналысатындардың жігері мен ойлау қабілеті жүйрік болады. Спортшылардың қиындықты жеңуге деген құлшынысы мен алға қойған мақсатына жетуге деген ынтасы ерекше зор. Сырдария ауданы өзінің сайыпқырандарын қашанда мақтан етеді. Әсіресе, ұлттық ойын – тоғызқұмалақтың кіші отанына айналған спорттың осы түрімен шұғылданушылар қатары артуда.Жас жеткіншектер Мөлдір Жандарбек пен Низара Аубакирова №11 Сырдария ауданының олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар-жасөспірімдер мектебінің тоғызқұмалақ үйірмесінің тоғызқұмалақшылары. Олардың үйірмеге қатысып жүргеніне 4-5 жыл уақыт болған. Кішкентайынан ұлттық спортқа қызығушылық танытқан қыздар бүгінде чемпиондық атаққа жетіп, ел абыройын асқақтатуда. Жас спортшыларды тоғызқұмалаққа кәсіби түрде Қазақстанның еңбегі сіңген жаттықтырушысы Білімжан Елеусін, жоғары санатты жаттықтырушы Мұхтар Әбжаппаров, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Бексұлтан Бостандықов жаттықтыруда. 9 жасында Ақтөбе қаласында өткен ел чемпионатында чемпион, 11 жасында Павлодар қаласында өткен жасөспірімдер чемпионатында екінші мәрте чемпион, 2021 жылы Азия чемпионы атанған 14 жастағы Мөлдірдің жетістіктері аза емес. Бұл үшін жас спортшы тоғызқұмалақ үйірмесіне ең алғаш ертіп келген әжесі Мейрамкүлге алғысын жеткізеді. Өсіп келе жатқан жас буынның ойлау қабілетін, есепке жүйріктігін шыңдау мақсатында қосымша тоғызқұмалақпен айналысуын жөн көрген Мейрамкүл әжесі осы күні немересінің жетістігіне қуанышты.<blockquote>«Менің қатарларым көбіне "Тоғызқұмалақ та спорт түрі ме?" деп сұрақ қоятыны бар. Оларға менің берер жауабым: Спорт – дене тәрбиесі мәдениетінің бір бөлігі. Спорт дегеніміз белгілі бір ережелерге сәйкес адамдардың физикалық және интеллектуалдық қабілетін салыстыру үшін өтетін іс-шаралар, іс-әрекеттер, жарыстар. Спорттың мақсаты – адамдардың физикалық-психикалық қабілетін жетілдіру, денсаулығын жақсарту еді. Тоғызқұмалақ ойынында адамға түсетін ауырпалық басқа да спорт түрлерінен кем емес. Мысалы, Талдықорған қаласында өткен ауыл жасөспірімдерінің ІҮ – спартакиадасының соңғы ойынында Алматы облысының өкілімен кездестім. Бұл шешуші ойын еді. Қазіргі уақытқа дейінгі жаттығуда жасалған жұмыстың, ағайлардың үйреткен еңбектерінің нәтижесінде жеңіске жеттім. Командамыз чемпион атанды. Спартакиададағы қиыншылықты, ауыртпалықты айтып жеткізу қиын. Жеңіс қуанышы ғана бәрін ұмыттыратыны сөзсіз. Сондықтан спорт түрлерінің, мейлі ол ой спорт болсын немесе қозғалыс спорты болсын өзіне тән ерекшеліктері болады деп ойлаймын. Спорттық жарысқа қатысудың өзі батырлық. Ал өз еліңнің намысын қорғап, жеңіске жету – үлкен абырой. Сол себепті барлық спортшыларға ерекше сыйластықпен қараймын», – дейді ерекше тебіреніспен 14 жасар чемпион қыз, спорт шеберіне үміткер Мөлдір Жандарбек.</blockquote>11 жаста спорт шеберлігіне үміткер атанып, талай дүбірлі додадаларда дара шыққан 13 жасар чемпион Низара Аубакирова құрбысы секілді еліміздің көптеген қалаларында болған. Жақында Қостанай облысы Лисаков қаласында Қазақстан Республикасының жасөспірімдер арасындағы өткен командалық чемпионаттың сапында өнер көрсеткен Низара мен Мөлдір облыстың чемпион атануына ықпал етті. Биылғы жылы өткен ауыл жасөспірімдерінің ІҮ – спартакиадасында қос спортшы облыс командасының жеңіске жетуіне ерекше еңбек сіңірді.Атап өту керек, төрт жылда бір рет өтетін ауыл жасөспірімдерінің спартакиадасында өнер көрсеткен 6 спортшының барлығы сырдариялық тоғызқұмалақшылар.<blockquote>«Отбасымда ата-анамның кенже қызымын. Әкем Еркін, анам Ақсәуле, әжем Мырзакүлдің қамқорлығының, қолдауының, жаттықтырушыларымның еңбегінің арқасында жетістіктерге жеттім. Ең алғаш рет 3 сыныпта оқып жүргенімде тоғызқұмалаққа қатысуыма тәтем Гүлстан себепші болды. Қазір жаттықтыруышы ағайлардың арқасында тоғызқұмалақ ойынының қыр-сырын үйреніп, жарыстарға шығып жүрмін. Тоғызқұмалақтың ерекшелігі көп. Зияткерлік ойынды қазақтың ұлы ғұламалары ойнаған. Қарсыласыңды жеңуге мықты дайындығың, ойлау қабілетіңнің жүйріктігі көмектеседі. Есепке негізделген спорттың түрі менің мінезіме жақын. Сабырлылыққа, қарсыласыңды құрметтеуге, әділ болуға үйрететін спортпен шұғылданғаныма қуаныштымын. Әлі талай жарыста бағымызды сынайтын боламыз. Туған жердің тұғырын биік етіп, үлкен мінберлерде тұрып еліміздің Әнұранын шарықтату үлкен абырой, патриоттық сезім сыйлайтын қуанышты сәт. Сондықтан атыма сай жарқыраған жұлдыз болып жанатыныма сенемін», – дейді сырдариялық жас спортшы Низара Аубакирова.</blockquote>Низараның өткен жылы жеткен жетістіктерінің өзі бір төбе. ҚР 13 жасқа дейінгі қыздар арасындағы жекелей чемпионатында, жекелей облыс біріншілігінде, ҚР әйелдер арасындағы командалық чемпионатында жүлдегер атанды. Низара мен Мөлдір – жылдың үздік спортшысы қатарында.Өткен жылы қос спортшының жаттықтырушысы Білімжан Елеусін Мөлдір мен Низара әлем чемпиоантына жолдама алғанын хабарлғңан болатын. Жасөспірім шағында әлемдік деңгейде бәйгеге қатысқан сырдариялық тоғызқұмалақшылардың шығар тұғыры биік болсын. Жеңіс жалауын көкке көтеріп, ел абыройын асқақтата беруіне тілектеспіз!&nbsp;

Сырдарияның мерейін асырған спортшылар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Қармақшы ауданына жұмыс сапарымен барып, «Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында салынған дене шынықтыру-сауықтыру кешені ғимаратының ашылу рәсіміне қатысты.Аймақ басшысы Жосалы кентінің тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтады. Спорт кешенінің тұрғындар бұқаралық спортпен айналысу үшін жиналатын тәрбие ошағы болуына тілектестік білдірді.<blockquote>«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы өз Жолдауында «Денсаулық кепілі – дене шынықтыру. Халықтың спортпен шұғылдануына барлық жағдай жасалуы қажет» деген болатын. Өңірде спорт инфрақұрылымын дамытуға ерекше мән беріліп келеді. Қазіргі таңда облыс бойынша 10 дене шынықтыру және спорт кешенінің құрылысы жүргізілуде. Оның бірін бүгін пайдалануға берудеміз. Бұдан бөлек, биыл облыс орталығынан құны 6,9 млрд. теңгені құрайтын көпсалалы спорт кешенінің құрылысын бастау жоспарланған. Жанашыр жерлестеріміздің, демеуші азаматтарымыздың арқасында аймағымызда көптеген жаңа нысанның құрылысы жүргізілуде, алдағы уақытта да ауқымды жоспарларымыз бар. Жергілікті «Қайсар» футбол клубы үшін заманауи жабық стадион салу жұмыстары демеуші есебінен атқарылуда. Былтыр «Балалар жылы» аясында демеушілер 1,6 млрд. теңгенің 80 спорт-ойын алаңын балдырғандарымызға тарту етті», – деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Салтанатты шарада Қармақшы аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков те жерлестерін құттықтап, ақ батасын берді.Жалпы аумағы 1500 шаршы метрден асатын спорт кешенінде тренажер, фитнес және әмбебап залдар бар. Мердігер мекеме «Сапақ» өндірістік кооперативі құрылысты 2021 жылдың қазан айында бастап, жуырда аяқтады.Айта кетейік, биыл Қармақшы ауданында бірқатар әлеуметтік нысанның құрылысы басталмақ. «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында аймақта осы жылы 10 мектептің құрылысы басталса, оның 2-уі Қармақшы ауданынан салынады. «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында 2023-2024 жылдары облыста 27 денсаулық сақтау нысаны бой көтермек. Осы жоба бойынша Дүр Оңғар, Тұрмағанбет, Ақжар ауылдарында дәрігерлік амбулатория салынбақ. Ал, ІІІ Интернационал және Дүр Оңғар ауылдарында спорт кешенінің құрылысы басталады.«Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы шеңберінде ауданда жалпы құны 580 млн. теңгені құрайтын, ұзындығы 17,5 шақырымдық 21 көше орташа жөндеуден өтіп, 225,4 млн теңгеге 24 көше жарықтандырылады. Облыстық бюджет есебінен Самара-Шымкент жолынан Ақжар, Тұрмағанбет, Көмекбаев ауылдарына дейінгі жолдың 27 шақырымы орташа жөндеуден өтеді. Бұл жұмыстарға 503,4 млн. теңге қаралды. Көмекбаев, Қармақшы, Алдашбай ахун ауылдарындағы су қабылдайтын құрылғыны қайта жаңғыртуға 774,3 млн. теңге бөлінген. Ақай ауылы мен Төретам кентіне 654,5 млн теңгеге газ тарту жұмыстары жүруде.

Қармақшы ауданында спорт кешені ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР мәдениет қайраткері, күйші-сазгер Орақ Баубековтің шығармашылығы жайында әңгіме өрбіткен болатынбыз.&nbsp;– «Өнерді – өмірім» деп таныған дарын иесі ретінде сізді қазалылықтар құрметтейді. Осы сырлы да, киелі шығармашылыққа толы әлемге қалай келдіңіз?– Аралдың көне Бөген деген жерде балалық шағым өтті. Бізбен көршілес жазушы, ақын, күйші-жырау, домбырашы Зейнолла Шүкіров тұрды. Алты жастан бастап осы ағамыздан домбыраны тарту өнерін үйрендім. Кейін Карл Маркс совхозына қоныс аудардық. Кетерде З.Шүкіров арнайы шақырып алды. Ол кітапты көп оқитын. Келсем, газет пен кітаптың ортасында отыр екен. Бетімнен сүйіп: «Айналайын, көшкелі тұрсыңдар саған бір шумақ өлеңімді арнадым. Жазып ал», – деді.Аралда бір мекен бар Бөген деген, Айналасын шағыл құммен шегендеген. Сол жерде келді бір қара бала дүниеге, Алты жастан бастап өнерді көгендеген» деп сөзін тоқтатты. Карл Маркс совхозында орта білімді толық алдым. Ауылға Роза Бағланова келді. Алпыс жасқа келген кезі болуы керек. Оның құрметіне мектепте екі-үш киізүй тігіп, домбыра ансамблімен бірге концерт бердік. Роза апамыз өнерімізге риза болғаны соншалық бәріміздің бетімізден сүйді. Мектептен соң Мәдениет үйіне ҚССР-нің мәдениетіне еңбегі сіңген қызметкер атағын алған Кеңес Асанбаев жұмысқа үйірме жетекшісі ретінде қабылдады. Махамбет Әуезов ұлттық аспаптар оркестрін басқаратын сол кезде мені де құрамына алды. Бұл жерде 2 жыл қызмет етіп, Алматыдағы консерваторияға жолдамамен бардым. Емтиханнан кеш қалып, бірнеше күн үлкен қалада сандалып жүрдім. Ауылға қайтуға намыс жібермеді. Сонымен ойлана келе, Ахмет Жұбановпен жолықтым. Ол болған жайтты мұқият тыңдап, күй тартуымды сұрады. Өнеріме риза болып оқуға қабылдануыма көмектесті. Ахмет Жұбанов менің оң қолымның жүйрік, ал сол қолым әлсіз екенін ескертіп, көп ізденіп машықтануымды тапсырды. Сонда ғана танымал күйші болатынымды айтты. Себебі Құрманғазының оң, ал Динаның сол қолы жүйрік болған. Сол үшін де дарыныңды оқумен ұштастыр деп тапсырды да, бірден ректорға хабарласып: «Аралдан келешегінен зор үміт күттіретін бала келген екен. Емтиханнан кешеуілдеп қалған. Қабылдауыңа барса, қызметкерлерің кіргізбепті. Сынақтан мен өткізіп отырмын. Менің емтиханымнан өтті. Оқу орнына қабылдасаң болады», – деді.Сөйтіп консерваторияда екі жыл оқып, барлық жарыстарға қатыстым. Бастапқы кезде тұратын жер болмай Ахмет Жұбановтың үйінде бір ай тұрдым. Осылайша керемет өнер иесінің жанында жүріп бата алғанмын. Кейін жанарым шаншып ауыра бастады. Бала кезде шалалықпен темір тиіп, зақымдап алғандықтан оның әсері екінші жағына ықпал етті. Көру қабілетім төмендей бастады. Жаны ашыған ұстаздарым ректорға ертіп барып, өнерімнің жалғасуына көздегі жарақат кедергі жасап тұрғанын жеткізді. Ол бірден мамандарға телефон шалды. Сол жайсаң жандардың арқасында жолдамамен Одессада көзімді емдеттім. Қазалыға келген соң Әбен Жолтаев теміржол клубының директоры кезінде оркестр ұйымдастырып, сонда қызметке тұрдым. Оркестрдің құрамында жүргенде үлкен концерт қойып, облыста жүлделі орынға ие болдық.Әлі есімнен кетпейді 1974 жылы Әбен Жолтаев салтанатты түрде дирижерлық істі тапсырды. Содан бастап дирижер болып зейнетке шықтым. Кейін Қазалы оркестрі халықтық атаққа ие болды. Оған дейін облыстық, республикалық лауреат атандық.– Сіздің күйшілік талантыңызды ашу жолында кімдер үлес қосты?– Ең әуелі Зейнулла Шүкіровтың ықпалы зор. Кейін Карл Маркске көшіп келгеннен соң Әнуарбек Алпысбаев деген сынып жетекшім өнерімді шыңдауға әсер етті. Ол ән-әуез сабағының мұғалімі болған керемет адам еді. Бертін келе Нәби Жәлімбетов шығармашылығымды шыңдады.Сонымен қатар оқу орнында жүргенімде алғашында саусақтарымның жіңішкелігіне байланысты қобыз аспабында машықтандым. Маған өнер жолында күйші-қобызшы, композитор Жаппас Қаламбаев көпті үйретті. Ол шебер орындаушы әрі дирижер, көп қырлы, бір сырлы талант иесі еді. Әйгілі күйші композитор, дирижер, дәулескер домбырашы НұрғисаТілендиевтен де сабақ алдым. Оның ән, күй, романс, увертюра, поэма, контата, опера, балет сынды мол мұрасының жанрлық аясы қайран қалдырады.Құрманғазы атындағы қазақ академиялық халық аспаптар оркестрінде домбырашы, кейіннен концертмейстер, жеке домбырашы және дирижер қызметтерін атқарғанҚаршыға Ахмедияровтан да дәріс алдым. Оның қазақ музыка мәдениетінде, орындаушылық саласында өзіндік ерекше мектеп қалыптастырған күйшілік өнері, көптеген тамаша күй шығарған композиторлығы, әлденеше күй жинағының авторлығы, халықаралық, республикалық сайыстардың жүлдегерлерін, бүгінде қалың жұртшылыққа танымал шәкірттер дайындаған ұлағатты ұстаздығы мені әлі күнге тәнті етеді. Міне, осындай атағы дүрілдеген мықты таланттардан алған ілімім маған өмір бойы шабыт беріп, күйшілік өнерімді тоқтатпадым.– Өзіңіздің төл күйлеріңізді атап шықсаңыз. Оның тарихына тоқталып өтсеңіз…– Мектеп бітіргеннен кейін оқуға барсам ба, консерваторияға түсе алам ба? деген -сауалмен жүргенімде «Ойлану» күйін шығардым. 1961 жылы 4 маусым күні Байқоңыр қаласының мерекелік алаңында алғашқы ғарышкерлер Юрий Гагарин мен Герман Титовқа арналған әскери парад болды. Салтанатты түрде шерудің соңында ғарышкерлерге арналған мерекелік концерт өтті. Менің Төретамда тұратын нағашы ағам әскери капитан Әпсаттар ағай мені домбырамен сахнаға алып шықты. Орыстың халық музыкасы Коробейникийді орындадым. Оған қос ғарышкер мені аспанға үш рет көтеріп бетімнен сүйіп, гүл берді. Әпсаттар ағай жүгіріп келіп, ғарышкерлермен бірге естелікке суретке түстік. Ол кезде Арал ауданы Бөген орта мектебінде 6 сыныпты бітіріп, 7-ге көшкен кезім. Жырау кемпір атанған Балшым әжем мен каникулға шықан соң, Төретамға қыдырып барғанбыз.Ғарышкер Герман Титовтың бойы ұзындау болатын. Салмақты, іріденелі, жай сөйлейді. Ал Юрий Гагариннің бойы орташа, денелі келген. Ақкөңіл, қарапайым, халыққа ағынан жарылып сөйлеп, көрермендерді қайта-қайта қол ұрғызды. Ғарышкерлердің бейнесі әлі көз алдымда. Содан «Байқоңырдан ғарышқа» деген Ю.Гагаринге арналған арнау шығардым.1976 жылы қыркүйек айында Байқоңыр телевидениесінен Людмила Константина деген орыс қыз хабарласып, телеарнаға түсіруге ертіп барды. Онда ғарышкер Юрий Гагарин мен Герман Титовпен кездескенімді айттым. Домбырамен 4-5 музыка орындап бердім. Кейін ел егемендігіне «Тәуелсіздік ұраны» күйін сыйға тарту еттім. Халық қаһарманы Бақытжан Ертаевқа арналған «Қаһарман жауынгер» деген күй шығардым. Сондай-ақ атам Баубек Мамбетовке «Қуғын-сүргін құрбаны» атты күйім шықты. Атам өте бай 150-дей жылқы, 60-70-тей түйе, 200 шақты сиыр баққан. Рақаш әкем 7 кластық біліммен ауыл советтің хатшысы, кейін кеңестің төрағасы болды.Әндер жинағым да бар. 1973 жылы Грузияның Абастумание курортында Тбилиси филормониясының әншісі Налия Сулугадзе ханымға «Асыл арман» әнін арнадым. Сөзі ақын Балтабай Тәжімбетовтікі, кейін сөзін Насыр Байекеев жазды. Одан соң «Дүние саған не дейін?» әні жарық көрді. Сөзі айтыскер ақын Бекұзақ Тәңірбергеновтікі.Мұнымен қоса, «Жүрегім» сазын халыққа ұсындым. Сөзі ақын, жазушы Сейіл Боранбаевтікі, ҚР мәдениетінің үздігі, әнші Ғалия Оспанова орындаған. Бұдан бөлек тағы басқа да әндер жинағы мен күйлерім жетерлік.– Қазір кенттік клубтың атаусыз тұрғанына біраз уақыт болды. Қазалыдан шыққан атақты адамдар баршылық. Мәселен, К.Дүйсекеев, Р.Бағланова, М.Ералиева сынды тұлғалар бар. Оған лайықты адамдар табылмағаны ма?– Өнер – халықтың рухани азығы. Кезінде Сыр өңіріне мәлім есімдердің бірі, әнші Мәдина Айымбетова ол жайлы айтқанда толғанбай тұру мүмкін емес.Ол қазіргі Жанқожа батыр атындағы мектепте оқыған. Мектепте жүргенде-ақ Роза Бағлановаға әннен сабақ берген Қобылаш Жаймұратовтан музыка сабағын үйренген. Кейін Роза апасының шақыртуымен 2 жыл жанында болып тәрбиесін алған. Роза Мәдинаны Қазақ концертке жұмысқа орналастырады. Әрдайым өзімен бірге Алматыда, Ташкентте және Бұқара, Самарқант, Нүкіс қалаларында өнер көрсетіп, көрермендердің ықыласына бөленген. Дегенмен Мәдинаның әкесі дүниеден озып, ол ауылға оралады. Мұнда аудандық мәдениет үйінде әдіскер, әнші болып жұмыс істейді.Жетпісінші жылдары теміржол клубының директоры Әбен Жолтаевтың оркестрімен Мұхан Төлебаевтың «Қайран жүрек» әнін шебер орындағаны үшін облыстық байқауда лауреат атағы берілді. «Құрдастар» ансамблінің құрамында жүріп, тыңдармандарға кеңінен танылды. Аудан басшысы Елеу Көшербаевтың ұсынысымен, Тереңөзек, Жалағаш және Сырдария ауданының басшыларының шақыруымен Мәдина өнерпаздармен концерт берді. Сол кезде Елеу аға Мәдинаның кездесу өнер кешін облыстық дәрежеде атап өтуді жоспарлағанда Мәдина дүниеден озып кетті. Өкінішті, тағдырға амал қанша? Сондықтан өнердегі еңбегін қалай ұмытуға болады.Бүкілодақтық өнер байқауының лауреаты, жезтаңдай әнші Мәдина Айымбетованың ерекше еңбегін бағалап, Әйтеке би кенттік клубы кенттік мәдениет үйі болған жағдайда Мәдина Айымбетованың аты берілсе құба-құп болар еді.– Әңгімеңізге рахмет!

Күйші-сазгер Орақ Баубеков: Өнер – халықтың рухани азығы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне орай Бекарыстан би ауылдық мәдениет Үйінің ұйымдастыруымен жерлесіміз, ҚР мәдениет саласының үздігі, «Жадыра – Жайна» продюсерлік орталығының директоры, Қазақстан Республикасы Ішкі Әскер «Жадыра – Жайна» би тобының жетекшісі, өнерлі жастардың демеушісі, ауылымыздың мақтанышы Күлшар Айдаулетқызымен «Қайсар ғұмыр» атты кездесу кеші болып өтті.Кездесу кешінде Күлшар Айдаулетқызына өмір жолынан сұрақтар қойылып, өнер әлеміне қадам басқалы жатқан жастарға бірқатар кеңестер айтылды. Көрермендер тарапынан да сұрақтар қойылды және де ән үйірмесінің мүшелері ән айтып кештің көркін қыздырды. Кеш соңында Майдакөл ауылдық округі әкімі Қ. Құрманбаев кеш иесін құттықтап, аудан әкімі М.Оразбаевтың алғыс хатымен марапаттады.Мұнан соң медицина саласының ардагері, Қазалы ауданының құрметті азаматы Болат Садуов ағамыз, ауылдық әйелдер кеңесінің төрайымы Бекжанова Құралай апайымыз ел халықтың атынан, қазақы дәстүрмен сый-сияпатын көрсетіп, бата тілектерін білдірді.Кеш иесі Күлшар Айдаулетқызы өз алғысын білдіріп, ауылдық мәдениет үйіне сахналық көйлектер сыйға тартты.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары