<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;QaraKoz подкастында 2000 жылдардың басындағы қазақстандық балаларды шетелге сату тақырыбы талқыланған еді. Қылмыстардың артында ҚР Білім және ғылым министрінің кеңесшісі Раиса Шер болуы мүмкін екені айтылды. Бұл туралы &nbsp;<a href="https://ulysmedia.kz/">Ulysmedia.kz </a>сайтына сілтеме жасап хабарлайды.Подкаст барысында журналист Жанар Бейсемізова балаларды сатудың артында Шер болуы мүмкін екенін айтты. Ғылым және жоғары білім министрлігі өкілінің өзі тағылған айыптарды “негізсіз” деп атады.Ол 90-жылдары әкімдердің шешімімен балаларды шетелдіктерге асырап алуға берілгенін еске салды. 1998 жылы “Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы” Заң қабылданып, онда жетім балаларды тек сот шешімімен асырап алуға беруге болады деп көрсетілген. Шетелдіктер асырап алған балаларды бақылау Сыртқы істер министрлігіне жүктелді.<blockquote>“2006 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Бас прокуратурамен бірлесіп (олардың бастамасы бойынша) парламентарийлерді осы ратификацияның қажеттілігіне сендіруге толық 4 жыл жұмсады. Ал ратификациядан кейін ғана Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі “Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы” Кодексті әзірледі. Қазақстан азаматтарына бала асырап алудан бас тарту туралы пікірлер мүлдем шындыққа жанаспайды. Біздің азаматтар өте жас және дені сау балаларды ғана асырап алуды жөн көрді. Ал шетелдіктер әртүрлі балаларды, соның ішінде ауру балаларды асырап алғанды ​​жөн көрді”, - деді ол.</blockquote>Шер сонымен бірге бұл тақырыпта “хайп” жасау дұрыс емес екенін айтты.<blockquote>“Оң мысалдар көп. Бұл ретте, әрине, балалар үйлері мен перзентханаларға, жергілікті қорғаншылық органдарына үнемі сұрақтар туындап отырды. Өйткені, әдетте, біздің азаматтар ол жаққа барып, кері қайтарылды. Баюға келетін болсақ, пәтерден басқа ештеңем жоқ: көлігім де, жинағым да, шетелде жылжымайтын мүлкім де жоқ. Сондықтан жасыма қарамастан жұмыс істеп, өзімді сұранысқа ие деп санаймын. Маған тағылған айыптар негізсіз”, - деді ол.</blockquote>Қоғам қайраткері Гүлбану Әбенова Шерді сынады.<blockquote>“Ол 71 жаста, ол қосымша білім беру орталығының директоры. Керемет, иә? Біздің елде жасы 45-тен асқан әйелдерге жұмысқа тұру қиын, жасы жоқтық барлық жерде бар. Ол керемет, қатал ханым, әрине, “өтпейтін”,- деді ол.</blockquote>Раиса Шер шын мәнінде кім:1996-1999 жылдары – Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 1-шақырылым депутаты.1994-1996 жылдары – Алматы қалалық мәслихатының депутаты.1999-2006 жылдары – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің білім беру және интернаттық мекемелер бөлімінің бастығы, мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру және ақпараттық-талдау жұмыстары басқармасының бастығы.2006-2009 жылдары – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитеті төрағасының орынбасары.2009-2014 жылдары – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы.2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығының директоры.2018 жылдың қарашасынан бастап – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің балалардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі кеңесшісі.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қазақстандық балаларды шетелге сатқан кім?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан халқын біріктіретін ежелден келе жатқан дәстүрлерді және басты құндылықтарды сақтаудың маңыздылығы зор. Қазақстан көптеген этностардың отаны болып табылады, олардың әрқайсысы елдің мәдени дамуына үлес қосады. Көптеген этностардың бейбіт өмір сүруі өзара сыйластық сезімін қалыптастырады, оның әртүрлі дәстүрлерінен қуат алатын үйлесімді қоғамды құрады. Бұл туралы педагогика ғылымдарының магистрі Қарлығаш Сәдуақасова айтты. &nbsp;Себебі дәстүр бүгінгі ұрпақты өткеннің даналығы мен тәжірибесімен байланыстырушы қызметін атқарады. Мәдени мұраларымыздың сабақтастығын қамтамасыз ете отырып, осы дәстүрлерді қастерлеп, келешек ұрпаққа жеткізу – бізге парыз.&nbsp;Қазіргі замандағы дәстүрлі құндылықтарды технологиялық жетістіктер дәстүрлі тәжірибелерді ығыстырғысы келетін қазіргі қарқынды әлемде тепе-теңдікті сақтау өте маңызды.&nbsp;Даму қажет болғанымен, негізгі құндылықтарды сақтау да маңызды. Қазақтың қонақжайлылық, үлкенді сыйлау, қауымдастық ынтымақтастығы сияқты құндылықтар үнемі өзгеріп отыратын ландшафттағы тұрақтылықты қамтамасыз ететін тірек.Қарқынды жаһандану мен технологиялық прогресс дәуірінде дәстүрлі құндылықтарды сақтау мәселесі бұрынғыдан да маңыздырақ десек болады. Технология дамыған сайын бізді айқындайтын мәдени мұраны қорғау қажеттілігі артып келеді. Сондықтан модернизация жағдайында дәстүрлі құндылықтарымыздың сақшысы болудан туындайтын стратегиялар мен жауапкершіліктер қарастыруымыз керек. Дәстүрлі құндылықтарды сақтаудың негізгі бағыты білім беру болып табылады. Дәстүрлі құндылықтарды мектеп бағдарламасына енгізу және ақпараттық түсіндірдіріп насихаттау өскелең ұрпақ арасында мақтаныш пен түсіністік сезімін оята алады. Жастар өздерінің мұраларымен танысу арқылы қоғамдастықтың негізін құрайтын құндылықтарды тереңірек бағалайды.Дәстүрлі құндылықтарды жастарға жеткізу ежелден келе жатқан тәжірибе. Бұл ұрпақтар алмасу біздің құндылықтарымызға енген даналықтың өзекті және әсерлі болып қалуын қамтамасыз ете отырып, сабақтастық сезімін қалыптастырады. Отбасы бұл үдерісте негізгі десек болады, ата-әжелер мен ата-аналар мәдени мұраның өткізгіші ретінде қызмет етеді.Сандық технология үстемдік ететін ғасырда дәстүрлі тәжірибелерді құжаттау және мұрағаттау маңызды болды. Ауызша тарихтан дәстүрлі рәсімдерге дейін бұл элементтерді түсіру оларды уақыт эрозиясынан сақтайды. Бұл құжаттама тәжірибелерді сақтап қана қоймайды, сонымен қатар олардың тамырына қосылуға ұмтылатын болашақ ұрпақ үшін ресурс ретінде де қызмет етеді.Дәстүрді сақтау өте маңызды болғанымен, мәдениеттер динамикалық және өзгермелі уақытқа бейімделуі керек екенін мойындау өте маңызды. Дәстүр мен бейімделу арасындағы тепе-теңдікті сақтау құндылықтардың үздіксіз өзектілігін қамтамасыз етеді. Бұл икемділік қауымдастықтардың мәдени болмысының мәнін бұзбай дамуына мүмкіндік береді.Сан алуан мұраларымызды қабылдап, дәстүрлерімізді заман талабына сай бейімдей отырып, біз өткенімізді ардақтап қана қоймай, дәстүр мен прогресс үйлесімді өмір сүретін қоғам болғанымыз дұрыс.Фото: Нұрболат Нұржаубай &nbsp;

Қарлығаш Сәдуақасова: Дәстүрлі құндылықтарды сақтауымыз керек

Фото: Polisia.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалпы, ел бойынша 326 лото клуб қызметі тоқтатылды. Бұл туралы <a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> сайты <a href="https://polisia.kz/iim-men-uqk-iri-onlajn-kazino-zhelisining-zholyn-kesti/">polisia.kz</a> ақпараттық медиа-порталына сілтеме жасап хабарлайды.Соңғы жылдары Қазақстанда лудомания ауруы белең алып жатыр. Бұл – құмар ойындарға патологиялық тәуелділік. Азартқа берілудің соңы әлеуметтік-материалдық құндылықтардың төмендеуіне, тіпті кейде қылмыс жасауға түрткі болуы ықтимал. Ресми мәліметтерге сәйкес, Қазақстанда шамамен құмар ойындарына салынған 350 мың адам бар. Олардың әрбірінің орташа қарызы шамамен 10 миллион теңгені құрайды. Ақшаны жымқырып, тоқтай алмаудың салдары елдегі отбасылардың ажырасуына, тіпті құмар ойынға құныққандардың өзіне-өзі қол жұмсауына әкеп соқтырып жатыр. Осыған байланысты, қазіргі таңда бұл мәселе өзекті және мемлекет назарында. 13 қаңтар күні Ішкі істер министрлігі Ұлттық қауіпсіздік комитетімен бірлесіп, Бас прокуратураның үйлестіруімен лотерея клубтарының атымен жұмыс істейтін заңсыз онлайн-казинолардың ірі желісін жойды. Ең ауқымды бірлескен арнайы операциялардың біріне Ішкі істер министрлігі мен Ұлттық қауіпсіздік комитетінің 3000-нан астам қызметкері жұмылдырылды.<blockquote><ul><li>Жедел әзірлеме орбитасында криминалитет өкілдері де болды, олар ойын мекемелеріне қылмыстық ықпал және қамқорлық еткен, сондай-ақ лото клуб қызметкерлері мен клиенттеріне қатысты қылмыстар жасаған. Заңсыз ойын қызметінен басқа, VIP-клиенттерге интимдік қызметтерді ұйымдастыру, жеңгетайлық және есірткі заттарын пайдалану фактілері тіркелді. Арнайы операция барысында полицияға 400-ден астам адам жеткізілді. Негізгі қылмыстық схеманы ұйымдастырған сегіз адам, оның ішінде алыс және жақын шетел азаматтары ұсталды, – деп түсіндірді ҚР ІІМ Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес департаментінің басқарма бастығы Қуандық Алпыс.</li></ul></blockquote>

326 лото клуб жабылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Желіде балабақша балалары &nbsp;мен тәрбиешілерінің қар үстінде жалаң аяқ жүрген видеосы тарады. Желі қолданушылары мұндай жаңашылдыққа таң қалып, қарсылығын да білдіруде, деп хабарлайды <a href="https://adyrna.kz/post/184200">“Адырна”</a> ұлттық порталы.Бейнежазбаны таратушыларының мәліметінше, &nbsp;видео Атыраудағы “Балдәурен” балабақшасында түсірілген. Балаларды суыққа төзімді болсын деген мақсатта қардың үстімен жүгірткен.Кадрларда балалар тәрбиешімен бірге сырт киімсіз және жалаң аяқ балабақшадан шығып, қардың үстімен жүгіруде.<blockquote>“Бұл әрекетке балалар тек ата-аналар мен балалардың келісімімен барады. Егер бала жүгіргісі келмесе, оны ешкім мәжбүрлемейді”, - деген әкімшілік Atyrau.bugin парақшасының мәліметінше.</blockquote>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қар үстінде жалаң аяқ жүгірген балабақша балалары желіні шулатты

Фото: Ақорда<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан Президентін Рим әуежайынан Италияның Қорғаныс министрі Гвидо Крозетто, Рим Папасының өкілі Франческо Каналини қарсы алды. Мемлекет басшысын күтіп алу кезінде Құрмет қарауылы сап түзеп тұрды.Қасым-Жомарт Тоқаев ертең Италия Президенті Серджо Маттарелламен, Премьер-министр Джорджа Мелонимен келіссөздер жүргізеді.Сонымен қатар, Президент «Қазақстан-Италия» инвестициялық дөңгелек үстеліне қатысып, бірқатар ірі компания басшысымен кездесулер өткізеді деп жоспарланып отыр.Қазақстан Президенті 19 қаңтар күні Ватиканда Рим Папасы Францискпен кездеседі.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Италияға ресми сапармен келді

Фото: ашық дереккөз<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Парламент мәжілісінде алдағы уақытта Қазақстанның Су кодексінің жобасы мен ілеспе заң жобасы талқыланып жатыр. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.&nbsp;Су кодексі туралы өткен парламент мәжілісінің отырысында баяндама жасаған су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітовке депутат Мархабат Жайымбетов Арал теңізінің жағдайына байланысты сұрақ қойды.<blockquote>“Мен Арал мәселесін қайта-қайта көтеріп жүргенімді білесіздер. Кезінде Көкарал бөгетін салуға жүздеген миллиард кетті. Осы мәселені шешпесек, біз Аралдан айырылып қаламыз", – деді ол.</blockquote>Сондай-ақ ол Қырғызстанмен су бөлісу мәселесі қалай шешіліп жатқанын кеңірек айтуды сұрады.<blockquote>“Ең негізгі су Тоқтағұл су қоймасынан келеді. Бұл Қырғызстанмен шешілмей келе жатқан мәселе. Осы бағытта қандай жұмыс атқарып жатсыздар, ашып айтсаңыз”, – деп сұрады Жайымбетов.</blockquote>Оған министрлік басшысы бәрі схема бойынша жүретінін айтты.<blockquote>"Судың деңгейі жақсы болғанда Сырдария арқылы 12 текше километр су өтуі керек. Су деңгейі төмендеген кезде 10 текше километр болуы қажет. Былтыр қаңтар айынан бастап Тоқтағұлдан су көп жіберілді. Қазақстанға 13,4 текше километр су жетті. Соның 2 текше километрі Солтүстік Арал теңізіне ағылды. Қазір Солтүстік Аралда 20 текше километр су бар. Көкарал дамбасын өз күшімізбен жаңғыртып жатырмыз. Биыл 1,9 миллиард қаражат бөлінді. Жұмыс осы жылы аяқталады", - деп атап өтті ол.</blockquote>Одан бөлек, Нұржан Нұржігітов қосымша 7 текше километр суды жинау үшін министрлік пен Аралды құтқару қорымен бірлесіп Дүниежүзілік банкпен жұмыс істеп жатқанын айтты.<blockquote>"Дүниежүзілік банктен грант есебінен 1,5 миллион доллар қаражат бөлінді. Жобалық-сметалық құжаттар әзірленді. Екінші дамба және Арал жағынан 7 километр суды жеткізу үшін қосымша ирригациялық жүйе соғылады. Қазір құрылыс жобасы мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр. Одан кейін экологиялық және басқа да сараптамаларға жіберіледі. Бәрі дұрыс болса Дүниежүзілік банк жобаны қаржыландыруға дайын. Біз осы жұмысты биыл бітіріп, 2025 жылдан екінші кезеңге кірісуіміз керек. Екінші кезең аяқталған соң 27 текше километр суды Солтүстік Аралға жинаймыз", - деп түйіндеді сөзін.</blockquote>Былтыр Қырғызстанда фермерлер құрғақшылық салдарынан митингіге шыққан еді. Кейбір депутаттар мұны Тоқтағұл су қоймасынан электр энергиясының орнына Қазақстан мен Өзбекстанға судың өтуімен байланыстырды. Қырғыз үкіметінің басшысы алдағы уақытта ел электр энергиясын қолма-қол ақшаға ғана сатып алатынын мәлімдеді.БАҚ Қазақстан мен Қырғызстан арасында су мәселесіне қатысты жаңа дау туындағанын, Бішкек суға байланысты Қазақстанның Қырғызстанға деген тәуелділігін қысым жасаудың басты құралына айналдырғанын жазды.&nbsp;

«Аралдан айырылып қаламыз»: Мархабат Жайымбетов Арал теңізінің жағдайына алаңдаулы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Денсаулық сақтау вице-министрі Айжан Есмағамбетова адам папилломасы вирусына қарсы вакцина егу тәртібін түсіндірді, деп хабарлайды <a href="https://sputnik.kz/">Sputnik Қазақстан</a>.Министрлік 9 млрд теңгеге папиллома вирусына қарсы вакцинаны сатып алуды жоспарлап отыр. Жалпы, Қазақстанға 350 мың дозасы жеткізіледі. Вакцина екі рет салынады. Сондықтан 175 мың адамға жетеді.<blockquote>"Негізі бұл вакцинаны 11-14 жас аралығында салуға кеңес беріп жатады. Біз 11 жастан бастап егеміз. Вакцина алғашқы жыныстық қатынасқа дейін салынуы қажет. Сонда тиімділігі жоғары болады", - деді Есмағамбетова сенатта өткен брифингте.</blockquote>Оның айтуынша, вакцинация кезінде 11 жастағы қыздарға ғана екпе тегін салынады. Ал әйелдер ақылы вакцинаны іздеуі керек.Айта кетері, папиллома вирусы жатыр мойны обырының қоздырушысы болып саналады. Қазақстанда жыл сайын 1800 әйел осы онкологиялық ауруға шалдығып, 600-і қайтыс болады.Фото: pixabay

Оқушы қыздарға арналған вакцинаның 350 мың дозасы сатып алынады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қаласы әкімінің орынбасары қызметіне Айдос Кентугаев тағайындады. Бұл туралы қала әкімі Серік Қожаниязов мәлімдеді.&nbsp;<blockquote>«Өздеріңіз жақсы білесіздер, соңғы екі жыл бедерінде қала қарқынды құрылыс алаңына айналды. Сол себептен облыс орталығының сәулеттік дамуына серпін керек. Осы бағытқа екпін беру мақсатында сәулет және қала құрылысы саласында тәжірибесі мол, креативті көзқарасы бар архитектор Кентугаев Айдос Зейнуллаұлын қала әкімінің орынбасары лауазымына тағайындауды жөн санадым», - делінген шаһар басшысының әлеуметтік желіде жариялаған хабарламасында.&nbsp;</blockquote>Айдос Зейнуллаұлы бірнеше жыл бойы Алматы генплан ғылыми-зерттеу институты директорының орынбасары қызметін атқарған. 3 жыл Түркістан қаласының бас архитекторы болды.Айдос Зейнуллаұлы 1986 жылы Қызылорда облысында дүниеге келген. Жоғары білімді.2005-2008 жылдары аралығында Қазақ Бас сәулет және құрылыс Академиясында «Сәулетші», 2011-2013 ж.ж Орталық Азия университетінде «Заңгер», 2014-2015 жылдары осы оқу орнының «Өнеркәсіптік және Азаматтық құрылыс» мамандықтары бойынша бітірген.2015-2016 жылдары Қазақ Бас сәулет және құрылыс Академиясында «Сәулетші» мамандығы бойынша магистратураны тәмамдаған.2017-2019 жылдары Қазақ Ұлттық аграрлық университетінде «Жерге орналастыру» мамандығы бойынша оқыған.Еңбек жолын 2006 жылы "Проектный Центр" ЖШС 1-ші дәрежелі сәулетші болып бастаған;2009-2012 ж.ж «Алматы қала құрылыс кадастры» мекемесінің жетекші сәулетшісі;2012-2018 ж. ж. құрылыс және сәулет саласымен айналысатын жеке мекемелерде басшылық қызметтер атқарған;2018-2019 ж.ж «АлматыБасЖоспар» ғылыми-зерттеу институты» директорының орынбасары;2020-2023 ж.ж Түркістан қаласының архитекторы, қалалық сәулет және қала құрылысы бөлімінің басшысы қызметін абыроймен атқарды.Айдос Зейнуллаұлы құрылыс, сәулет және қала құрылысы, ауылшаруашылығы және жер қатынастары салаларына жетекшілік ететін болады.<figure class="image image_resized" style="width:75%;"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/322252861_681788450352107_1613288603517286009_n_a43bac9a6c.jpg" alt="322252861_681788450352107_1613288603517286009_n.jpg"><figcaption>Айдос Кентугаев</figcaption></figure>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қала әкімдігінде ауыс-түйіс болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Қызылорда облысына іссапармен келген «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысы, генерал-майор Қуанышбек Үштаевпен кездесті.Кездесуде Қызылорда облысының аумақтық қорғанысын нығайту және дамыту бағытындағы мәселелер талқыланды.Қуанышбек Өскенбайұлы Сыр өңіріне сапары барысында Қызылорда гарнизонымен танысып, 16-18 қаңтар күндері аумақтық қорғаныс бригадасы өткізетін командалық-штабтық жұмылдыру оқу-жаттығуына қатысады.Аймақ басшысы аталған іс-шараның маңыздылығын айтып, оқу-жаттығудың сәтті өтуіне тілектестік білдірді.&nbsp;

Облыс әкімі «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысымен кездесті

Фото: облыс әкімінің баспасөз қызметі&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сыр өңірінде облыс әкімінің қолдауымен бірнеше әлеуметтік нысандар бой көтеріп, халық игілігіне берілді. Мәселен, Қызылорда қаласында 4 іргелі мектептің жанынан екі мың орындық қосымша ғимараттар салынды. Бұл өз кезегінде білім ұйымдарындағы орын жетіспеушілігінің алдын алуға және оқушылар үшін ыңғайлы білім алуына ықпал етті.&nbsp;Сондай-ақ, былтыр 4 жаңа мектеп пайдалануға берілді. Мәдениет саласы бойынша да ауқымды жобалар сәтті жүзеге асты. Соның бірі – облыс орталығында құны 1,6 млрд теңгені құрайтын «Отбасы орталығы» мен аудандарда 4 ауылдық клуб ашылды. Ал мың орындық «Өнер орталығы» жақын күндері пайдалануға беріледі. Мұнан өзге де ауқымды жұмыстар туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында облыстық құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы Ерлан Төрәлиев тарқатып айтып берді.<blockquote>Өздеріңіз білетіндей, былтыр тұрғындардың салауатты өмір салтын қалыптастыруға және спортпен тұрақты айналысушылар үшін 8 спорт кешені ашылды. Ал денсаулық сақтау саласында 15 дәрігерлік амбулатория мен 1 медициналық бекет пайдалануға берілді. Бұдан бөлек, облыс көлемінде құрылысы 2018-2020 жылдары басталып, түрлі себептермен аяқталмай қалған бірнеше әлеуметтік нысандардың құрылысы қайта басталып, салтанатты ашылу рәсімі өтті. Атап айтқанда, Жаңақорған кентіндегі 300 орындық мектеп, Әйтеке би кентіндегі 250 орындық мектеп және 600 орындық мәдениет үйі, Жақсықылыш кентіндегі спорт кешені ел игілігіне табысталды. Ендігі кезекте биыл облыс көлемінде 111 жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Бұған қоса, 7 ауданда «Руханият орталықтарының» құрылысы басталатын болады, - деді басқарма басшысы.</blockquote>Айта кетейік, биыл құрылыс саласына бөлінген қаражатқа 28 білім ұйымы, 6 денсаулық сақтау нысаны, 5 мәдени нысан, 11 спорт нысаны, 11 тұрғын үй құрылысы салынады. Ал қоғамдық тәртіпті сақтау саласына байланысты 1 нысан мен инженерлік коммуникациялық инфрақұрылым тарту бойынша 49 жоба жүзеге асырылмақ.

Инфрақұрылым: Қызылордада 49 жоба жүзеге асырылмақ

Фото: gov.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;18 қаңтарда Қазақстан аумағының басым бөлігінде кең ауқымды антициклонның әсерінен жауын-шашынсыз күн райы қалыптасады, дп хабарлайды «Қазгидромет» РМК.Елдің тек батыс, солтүстік-батыс, солтүстік аудандарында атмосфералық фронттардың өтуімен ауа райының құбылмалы сипаты болжанады. Онымен жауын-шашын (көбінесе қар), бұрқасын, тұман, көктайғақ, желдің күшеюі күтіледі.

18 желтоқсанға арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Денсаулықтан асқан қадірлі дүние жоқ. Былайғы күнде қадіріне жетіп құнттай қоймағанмен, басқа іс түскенде бірінші байлық үшін бар дәулетті сарп етуге даярмыз. Ағза алмастыруға тізімге тіркеліп, ұзақ жыл күтетін жандардың шарасыз күйге түсуі тіпті қынжылтады. Себебі аты аталса, үрке қарайтын қоғам үшін трансплантация мәселесі дұрыс түсіндіру жұмыстары мен сауатты насихатты қажет ететінін көрсетеді. Бүгінгі күні елімізде жүрек, өкпе, бауыр, бүйрек, ұйқы безі транспланттанады. Деректерді парақтасақ, 2012 жылдан бастап 2379 транспланттау жүргізілген. Ал қазір 4 мыңға жуық адам ағзасын ауыстыруға зәру, оның ішінде 2023 жылғы жағдай бойынша 109 бала тағатсыз көмек күтіп отыр.&nbsp;Бұл орайда Мәжіліс депутаты Гүлдара Нұрымова ішкі ағза трансплантациясына рұқсат беру туралы бастама көтерген еді. Өйткені былтыр 320 адам кезек күте амалсыз ажал құшқан. Бұл бастамаға «Транспланттауды және жоғары технологиялық медициналық қызметті үйлестіру жөніндегі республикалық орталықтың» директоры Сәуле Талғатқызы былай жауап берді. Маманның айтуынша, бүйректі ақшаға сату ДДҰ-ның адам клеткаларын, тінін жане органын трансплантациялау жөніндегі нұсқауына қайшы. Атап айтқанда, 5 басқарымдық қағидатта айтылған: «Тірі донордың клеткаларын беру тек ақысыз түрде жүзеге асады.&nbsp;Клеткаларды, тіндерді және органдарды тірі донормен немесе қайтыс болған науқастың туыстарымен сату немесе сату туралы түсетін ұсыныстарға қатаң тыйым салыну керек. Сонымен қатар транспланттау ҚР бірқатар нормативтік құқықтық актілерімен реттелетініне көңіл аудару қажет және оны бұзу жауапкершілікке әкеледі. Қылмыстық кодекстің 116 бабына сәйкес, адам органын транспланттау немесе басқа да мақсаттарда заңсыз алынуы, немесе мәжбүрлеп алынуы, сонымен қатар тірі адамның органына қатысты заңсыз келісім шарт жасалуы 6 жылдан бастап 10 жылға дейін бас бостанды­ғынан айырумен жазаланады.<blockquote> – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, орган саудасы ұйымдасқан қылмыстың бір түрі және адам құқықтарының қатаң бұзылуына әкеледі. Бүйректі сатуға рұқсат беру бұл мәселені айтарлықтай ушықтыруы мүмкін. Сонымен қатар көптеген донор бүйректі алып тастаудың кәсіби емес және қауіпті процедураларының құрбаны болуы ғажап емес, бұл ауыр асқынуға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Осылайша, трансплантация үшін бүйректі сатуға рұқсат беру проблема тудыруы мүмкін және ол орган тапшылығын шешудің ең тиімді жолы емес. Оның орнына халыктың донорлық туралы хабарын арттыру, трансплантацияны ұйымдастыру жүйесін жетілдіру, сондай-ақ медицинада заманауи технологияларды қолдану сияқты басқа әдістерге назар аудару керек, – дейді Сәуле Талғатқызы.</blockquote> Осы орайда тағы бір мәселенің шеті шығады. Көз жұмған адамның ішкі ағзасы бірнеше науқасқа өмір сыйлайтынын мамандар үнемі айтып жүр. Алайда марқұмның туыстары мұндай қадамға бара бермейтінін назарға алу керек. Сәйкесінше, сау ағзаға мұқтаж жандар донор көмегін бірнеше жыл күтуіне тура келеді. Біздегі орташа статистика бойынша, 5-6 жыл күтуі мүмкін. Өйткені мүрдеден донорлық жасауға біздің менталитетке байланысты бәрі келісім бермейді. Ал бұған дейін осы мәселеге қатысты бірнеше пәтуа шығарған мүфтият кейінгі кезде донорлықты құптайтынын насихаттады.<blockquote> – Негізінде әрбір адам ағзасын басқа адамға беру арқылы соның денсаулығын, өмірін сақтап қалуға үлес қосады, ол үлкен сауапты іс болады. Демек, ислам діні адам ағзасын өзге адамға көмек ретінде беруді қолдайды. Тек, тиісті шарттарға сай келу керек, – дейді имам Тілепберген Жәкиев.</blockquote> Ең бастысы, ағза сатылмайды. Донордың келісімі немесе көз жұмған жанның туыстарының рұқсаты болу шарт. Бүгінде елімізде түрлі факторларға байланысты көптеген адамдар трансплантацияны қажет етеді. Бірақ өзгеге ағза беру мәселесі қоғам тарапынан дұрыс қолдау таппай отыр. Соңғы мәліметтер бойынша, Қазақстанда 1718 адам бүйрек, 66 адам жүрек, 565 жан бауыр алмастыруды күтіп отыр. Алайда оларға қажетті ағзаның қашан табылатыны белгісіз. Өйткені еліміздегі донор банкінде бұл ағзалар тапшы. Екі мәрте Денсаулық сақтау министрі болған Жақсылық Досқалиев трансплантация саласы 2017 жылға дейін елде қарқынды дамыды, бірақ сол жылы үлкен шу шығып, «заңсыз ағза ауыстырды» деп айыпталған дәрігер-транс­плантологтардың ісі Қазақс­тандағы трансплантация саласының дамуына кері әсер етті деген пікірде.<blockquote> – Қазір тірі адамнан бауырдың жартысын алуға болады, екі бүйректің біреуін алуға болады. Бауырдың трансплантациясы, ол да сол 2012 жылы басталды. Мәйіттен алуға, тірі адамнан да алуға болатыны сол заңда көрсетілді. Осы тәсіл 2017 жылға дейін елде дамыды. Сол тұста екі дәрігер істі болып қалды, «тірі адамнан алады екен, ойлайтыны тек ақша» деп. Депутаттардың құлағына жетіп, заңды өзгертті де тастады. Бұрын заң бойынша, егер де адам өзінің ықыласын білдірмесе, мәйіт болғаннан кейін, ешкімнен сұрамай, ағзаны мәйіттен ала беретін еді. Заңды өзгерткеннен кейін адам тірі кезінде рұқсатын берсе де, бермесе де, ағзасын туысқан­дарының қолхатынсыз алуға болмайды деген заң шықты. Осының кесірінен қазір мәйіттен жылына бір не екі ағза ғана алады. Кім жеңді бұдан? Қоғам ұтылып қалды. 4 мыңға таяу адам кезекте тұр, мұқтажы одан да көп. Оның өзі операцияға жарайды дегендегісі. Жылына екі мәйіттен ғана ағза алынатын болса, санаңыз оған қай жылы кезек келетінін. Қолданыстағы заңнаманы өзгерту қажет. Өйткені осы саладағы қыруар қаржыға алынған базалық жабдықтар мен мамандар тиісті мақсатта жұмылдырылмай келеді, – дейді хирург.</blockquote> Қоғамда ағза мүшесінің донорлығына оң көзқарас қалыптастыру – денсаулық сақтау саласындағы маңызды мәселенің бірі. Сол себепті трансплантацияны үйлестірушілер бұл бағытта ауқымды ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізуді жалғастыруда. Қазақстандықтар өзі қайтыс болғаннан кейін ағза доноры болуға ықтияры бар-жоғын көзі тірісінде gov.kz порталында жазып көрсете алатынын да айту керек. 2020 жылдан бері порталда 18 мыңға жуық өтінім тіркелген екен, оның ішінде 17 мыңнан аса адам донорлықтан бас тартса, мыңға жуығы келісім берген деген дерек бар.Мөлдір Қалымбет

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары