&nbsp; <a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Биыл 11 сыныпты тәмәмдайтын Асылжан еліміздегі екі бірдей еңселі жоғарғы оқу орнының грантын жеңіп алған. Оның бірі – Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 50 пайыздық гранты болса, ал екіншісі – Астанадағы ІТ университетінің толық гранты.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Мектеп табалдырығында оқып жүріп жоғарғы оқу орнының грантын жеңіп алу үшін оқушыдан жан-жақты дарын, талап, ізденіс, терең ой талап етіледі. Асылжан да сондай оқушылардың бірі де бірегейі. Ол жас та болса бірнеше жобада қатар жұмыс жасап, өз замандастарынан оза шауып келеді. Бұндай озат оқушылар университетті емес, керісінше, жоғарғы оқу орны осындай дарынды оқушыларды таңдайды. Бұл екінің біріне бұйыра бермейтін жетістік.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Асылжан Абдуллаев кішкентай кезінен тіл үйренуге, жаңаша дүниелер ойлап табуға әуес. Білімін №210 Оспан Әбілпаттаев атындағы мектепте жетілдіріп жүрген ол – биылғы жас түлек. Асылжан мектеп бағдарламасымен ғана шектеліп қалмайды. Түрлі бағыттарда ізденіп, соның арқасында бүгінде талай шыңды бағындырып үлгерген. Нақтылап айтатын болсақ, Асылжан – «Kyzylorda Hub» алғашқы Қызылордалық бизнес инкубатор, Қызылорда өңірінің стартап жобалар мен инновациялық технологияларды дамытушы орталығының резиденті. Ол өзінің «Тарихнама» жобасымен көпшілік арасында өте жақсы танылып үлгерген.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Жобаның негізгі мақсаты – Сыр жастарына ғана емес, республика, әлем деңгейінде тарихты насихаттау. Жобада тек Қазақстан тарихы ғана емес, сонымен қоса әлем тарихы қамтылады. Себебі, аудиторияның сұранысына орай барлығын қамтуға тырыстық. Қазіргі таңда медиа саласы өте танымал. Адамдар кітап оқуға уақыт таппаса да, ұялы телефон арқылы ақпараттануға әуес. «Заманына қарай адамы» дегендей, «кітап оқылмайды» деп қарап отыруға болмайды. Заман адамы үшін не сұраныста, сол нәрсені жандандыру қажет. «Тарихнама» – медиа алаң. Біз жоба аясында әлеуметтік желілерде арнайы парақшалар жүргізіп, халық арасында тарихымызды насихаттаймыз, – дейді дарынды оқушы.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Асылжанның жұмыстарымен танысу барысында біз де әлеуметтік парақшаларға тіркелдік. Шынында, жобаның тиімділігін аталған парақшаларға тіркелушілер санынан-ақ аңғаруға болады. Асылжанның айтуынша, ТікТок желісіндегі аккаунтқа бір жылдың ішінде екі жүз мыңға жуық тіркелуші тіркеліп, 50 миллионға жуық қаралым жиналған екен. Бір айта кетерлігі, жоба тек Қазақстанда емес, Орталық Азия, Еуропа, Батыс Еуропа мемлекеттерін қызықтырып, сұраныс артуда. Тіпті Түркия елінен бірлесіп жұмыс жасауға ұсыныс та түскен екен. «Алдағы уақытта халықаралық деңгейде бейнеконтент жасау ойда бар» дейді жас талапкер. Жобаның негізгі мақсаты – қысқа дерек пен фото, видео арқылы көп мағлұмат беру. Ал негізгі дереккөз – тарихи кітаптар мен еңбектер.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Асылжанның бұл бір ғана қыры. «Жігітке жеті өнер де аз» дегенді талапты өренге қарап айтуымызға толық негіз бар. Мектеп өмірінен бөлек, қоғамдық іс-шаралар мен түрлі сайыстарда бақ сынап жүрген ол қай бағытта жұмыс жасаса да үлкен жетістікке жетіп келеді. Ол ең алдымен Асылжанның мұқияттылығы мен қай іске де үлкен ынтамен, жауапкершілікпен, тиянақтылықпен кірісетіндігінен. Асылжан Абдуллаев тарих пәнінен түрлі деңгейдегі ғылыми жобаларға қатысып, жүлделі орындарға ие болып келеді. Сонымен қоса «Қазақстан балалары – шексіз әлемде» балалар киносы бойынша республикалық фестивалінің облыстық кезең жеңімпазы. Осы ретте айта кету керек. Асылжан «Orda studio» студиясымен бірлесе жұмыс жасап, әлемдік деңгейдегі мультфильмдерді қазақшаға аударады.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Тек мектептің ғана емес, аудан, облыстың мақтанышына айналып үлгерген дарынды оқушы инновациялық идеялар фестивалінің «Контент және медиа» секциясы бойынша жоба қорғап 300 000 теңге жеңіп алса, «Digital Almaty – 2023» халықаралық цифрлық форумында өзінің «Тарихнама» жобасын таныс­тырып, «Тик Токтың» Батыс Европа «Head of Global Business Solutions» директоры Анастасия Панинамен кездесу мәртебесіне ие болған. Сондай-ақ «Enactus Kazakhstan» студенттер мен оқушылар арасындағы халықаралық жарысында жүлделі II орынды жеңіп алғаны және бар. «ЖасStar» халықаралық фестиваліне қатысып, «Маралсай» демалыс орнына бес күндік демалысқа жолдама ұтып алған жан-жақты талапкер облыстық «Тәуелсіздік ұрпақтары» байқауында «Media» бағыты бойынша жеңімпаз атанып, үш жүз мың теңге сыйақы алған. Жас түлек «Іnnofest Qyzylorda» облыстық инновациялық жобалар фестивалінде де жүлделі орын мен қомақты қаржылай сыйақыға ие болған. Айта кетейік, Асылжан Абдуллаев аудан әкімінің «Өрлеу» жастар сыйлығының ІТ саласы бойынша жеңімпазы атанды. Бұл да бір үлкен жетістік.&nbsp; &nbsp; &nbsp; Жеті қырлы бір сырлы дарынды жаспен білім ордасы мен ата-анасы ғана емес, түгел аудан, тіпті облыс мақтанады. «Бүгінгі өскелең ұрпақ нағыз білімді, жан-жақты дамыған, бірнеше тілді меңгерген, өз елін сүйетін, ұлтжанды азамат болуы тиіс». Иә, солай болуы шартты да.

Жас түлек екі жоғарғы оқу орнының грантын жеңіп алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Денсаулық сақтау министрлігінде «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының Басқарма төрағасы Болат Жәмішевпен және «University Medical Center» КҚ басқарма басшысы Юрий Пямен орфандық аурулары бар балаларға медициналық көмекті жетілдіру мәселелері бойынша кездесу өтті.Кеңестің шеңберінде сирек кездесетін аурулары бар балаларға медициналық көмек көрсетуді жақсартудың өзекті мәселелері талқыланды.Министрлік соңғы 3 жылдың ішінде денсаулық сақтау саласындағы «Қазақстан халқына» қоғамдық қорымен белсенді ынтымақтастықта болды және орфандық, онкологиялық, онкогематологиялық аурулары бар азаматтарды қымбат дәрілік заттармен қамтамасыз ету, онкологиялық қызметті, балалар нейрохирургиялық қызметін, трансплантаттауды, инфрақұрылымды және оңалту орталықтарын дамыту және т. б. бойынша 12 жоба мен бағдарламаны бірлесіп іске асыруда.Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының басшысына өмірлік маңызды жобаларды іске асыруға көмектескені үшін алғыс айтып, ынтымақтастықты одан әрі дамытудың негізгі бағыттарын белгіледі. Ол Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығымен және «Ақсай» университеттік балалар клиникасымен бірлесіп, «University Medical Center»КҚ базасында орфандық аурулары бар балаларды емдеуге бірыңғай кешенді тәсілді қалыптастырудың маңыздылығын атап өтті.Кездесудің қорытындысы бойынша Қазақстанда қымбат тұратын медициналық қызметтер мен науқастардың осы санаты үшін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік беретін орфандық орталық құру туралы шешім қабылданды.Қызылорда облысы бойынша орфандық аурулары бар балалар саны алдыңғы жылдан 17 пайызға дейін салыстырмалы өсуі байқалады, бұл балалар санының артуына және диагностикалық мүмкіндіктердің жақсаруымен байланысты.Бүгінгі таңда, өңірімізде сирек кездесетін ауру түрлерімен 278 бала тіркелген. Орфандық аурулардың мәртебесі айқындалып, пациенттерді диагностикалық және дәрілік көмекпен қамтамасыз ету жолдары белгіленді.2022 жылы 16 орфандық аурулары бар науқастарды емдеу үшін жергілікті бюджет есебінен 317 987,0 мың теңгеге дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдармен қамтамасыз етілген. 2023 жылы нозология саны 18 ауруға артып, жергілікті бюджет есебінен 432 646,0 мың теңге қаржы бөлінді. Сонымен қатар, «Қазақстан халқына» қоғамдық қорымен Қызылорда облысы тұрғындарына жалпы сомасы 726,6 млн теңгеге 13 науқас дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілді.

Қазақстанда орфандық аурулары бар адамдар үшін орталық ашу жоспарлануда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дәл қазіргі кезде салық тақырыбына қатысты мәселе қызып тұр. Әлі де көптің көкейін мазалап жүрген мәселелер жетерлік. Осы ретте біз Қызылорда қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Фердоуси Қожабергеновпен сұхбаттасқан едік.– Фердоуси Әбілқасымұлы, жыл басынан бері мобильді аударымнан бас тартқан кәсіпкерлер саны артуда. Оның себебін немен түсіндіресіздер? Бұған дейін 3 жыл бойы шағын және орта бизнесті тексеруге мораторий жарияланып келді. Енді мораторий тоқтап, тексеріс басталған секілді…– Мобильді аударымдарды тексеру заңсыз кәсіпкерлікті анықтауға бағытталған. Кейбір кәсіпкерлер сатылған тауар мен қызмет үшін төлемдерді мобильді аударым арқылы алады. Алайда бұл аударымдар бақылау-кассалық машиналарын, Post-терминалдарды, QR-кодтарды қолданбай жүргізіледі, фискалды чектер ұрылмайды. Соған сәйкес, тұтынушылар құқықтары бұзылады. Бұл жерде бір нәрсені түсініп алған жөн. Мобильді аударымдардың барлығы бірдей тексерілмейді. Түрлі адамдардан үш ай қатарынан ай сайын жеке банктік шотқа 100-ден астам аударым жүргізілген тұлғалар жатады. Бақылау шаралары адал салық төлеушілерге әсер етпейді және жасырын кірістер мен тіркелмеген кәсіпкерлерді анықтауға бағытталғанына назар аударамыз. Бұл ретте, жеке тұлғалар өздерінің жеке мақсаттары үшін мобильді аударымдар жасай және қабылдай алады. Туыстарына, достарына, ата-аналар мен балаларға көмек, сондай-ақ басқа да өмірлік жағдайларға байланысты төлемдер жасай алады. Кәсіпкерлердің қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдамау фактілері орын алып жатқаны рас. «Төлемдер және төлем жүйелері туралы» Заңының 25-бабында төлемдерді жүргізудің бірнеше тәсілдері көрсетілген. Соған сәйкес, кәсіпкерлердің қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдаудан бас тартуы заңсыз және тұтынушылардың құқығын бұзады. Бұл жөнінде тұтынушы бейнетіркеумен (видеофиксация) расталған фактіні салық органына хабарлауға құқылы. Ал егер көрінеу жалған ақпарат хабарлаған болса, онда заң аясында жауапкершілікке тартылатынын ұмытпағаны абзал. Заң бұзған кәсіпкерге ескерту жасалып, 1 жылдың ішінде қайталанған болса, айыппұл салынады. Оның көлемі 40-100 АЕК мөлшерінде.Мораторийге келетін болсақ, осыдан үш жыл бұрын Президент енгізген шағын және орта бизнесті тексеруге жарияланған мораторий бизнеске, пандемия кезінде &nbsp;кәсіпкерлерге көп көмек болды. Өткен жылы шағын және орта бизнес субъектілері өндірген тауар мен көрсеткен қызмет түрі едәуір өсіп, 2022 жылдың тиісті мерзімімен салыстырғанда 123,2 пайызға артып отыр. Мұндай көрсеткіш кәсіпкерлер мен жергілікті билік өкілдерінің арасындағы жолға қойылған байланыстың нәтижесі деп ойлаймыз. Дегенмен, мораторий аяқталды. Қалай болғанда да кәсіпкерлер кез келген уақытта тексеру болатынын білуі тиіс. Соның ішінде маңыздысы – кәсіпкерлер барлық талаптар мен заңдылықтарға сай болып, өздеріне қатысты бизнес-процестердің заң талабына сай жүруін қамтамасыз етуі керек.− Салық мемлекет қазынасы. Оны төлеу әрбір азаматтың міндеті саналады. Алайда салықтан жалтаратындар жайлы не айтуға болады? Жалпы салық төлеу мәдениетін арттыру үшін қандай шаралар жасалу керек? Мүмкін кәсіпкерлерді ынталандыру керек шығар?– Жалпы ел экономикасының дамуы, соның аясында мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті қолдауға бағытталған кешенді шаралар өз жемісін беруде. Салық төлеушілердің саны мен түсім көлемі де жыл сайын көбеюде. Тек 2023 жылдың ішінде мемлекеттік бюджет түсімі 95,6 млрд теңгені құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда түсім 17,6 млрд теңгеге артып отыр. Бүгінгі күнге қаламызда шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны – 38 737, оның ішінде заңды тұлға – 7903, дара кәсіпкер – 30 834. Өкінішке қарай, заңнаманы сақтамай мемлекет алдындағы талаптарын орындауда керітартпа әдіске баратын салық төлеушілер жоқ емес. Ондай жағдайда заңмен қаралған бақылау арқылы салықтан жалтаруға тосқауыл қойылып, &nbsp;берешегін мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылады. Айталық, касса және банк шоттары бұғатталады, олардың дебиторларына және банк шоттарына инкассалық өкім қойылады, мүлкін сату есебінен салық берешегі өндіріледі. Былтыр борышкердің банк шоттарынан инкассалық өкім арқылы және олардың дебиторларынан 1,3 млрд теңге салық берешегі алынды. Камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы 4532 салық төлеушіге хабарлама жіберіліп, &nbsp; нәтижесінде &nbsp;бюджетке 4,6 млрд теңге &nbsp;өндірілді.Қазіргі уақытта салық төлеушілердің көпшілігі адал жұмыс жасауға ынталы, өйткені бизнестің өзі көлеңкелі бизнеске қарағанда ашық салық төлеуші болудың дұрыс және тиімді екенін анық түсінді. МКК тарапынан бизнесті &nbsp;цифрландыру мақсатында пилоттық жобалар енгізіліп, cалық төлеушінің жұмысын женілдету үшін цифрлық технологиялар ұсынылып, қолданылуда. «E-Salyq Business», «E-Salyq Azamat», виртуалды қойма, тауарларды таңбалау, электронды счет фактура, «Астана-1»АЖ, үш құрамдасты интеграцияланған жүйе. Бұл аталған мобильді қосымшалар кез келген қызметті үйден шықпай-ақ алуға мүмкіндік береді және уақыт үнемдейді. Салық төлеушілердің мәселелерін одан әрі жеделдету үшін екінші деңгейлі банктермен бірлесіп, банктік қосымшалар жаңа сервистер де қосылды.– Жалпыға бірдей декларациялау қалай жүруде? Оның кезең-кезеңімен жүзеге асатынын білеміз. Биыл кімдер қамтылады? &nbsp;&nbsp; &nbsp;– 2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап Жалпыға бірдей декларациялаудың 3-кезеңі аясында декларацияны заңды тұлғалардың басшылары мен құрылтайшылары және олардың жұбайлары (зайыптары), дара кәсіпкерлер және олардың жұбайлары (зайыптары) 15 қыркүйекке дейін тапсыруға міндеттеледі. Аталған декларацияларды «Салық төлеушінің кабинеті» арқылы (cabinet.salyk.kz), «Электрондық Үкімет» порталы (egov.kz), сондай-ақ «AppStore» немесе «Play Market»-тен «e-Salyq Azamat» және «eGov mobile» мобильді қосымшаларын жүктеу арқылы тапсыруға болады.– Әңгіме ауанын тағы да салық тақырыбына ойыстырсақ. Бізде қазақстандықтар төлейтін салықтың түрі көп екен. Білуімше 76 түрі бар. 30 жыл ішінде салық саласы бірнеше реформаны бастан өткергенін де білеміз. Бірнеше рет заңға өзгерістер енгізілді. Биылғы кодексте қандай өзгерістер бар?– Президент &nbsp;Жолдауында жаңа экономикалық бағдардың басты басымдықтарын атап өткен болатын, яғни 2024 жылы салық заңнамасына енгізілген өзгерістер күшіне енді. 1 қаңтардан бастап елімізде сын-қатерлерді басқару автоматтандырылған жүйесі істейтін болады. Оның көмегімен тексерістер тек сын-қатер, яғни берешек және айыппұл табылғанда немесе салыққа байланысты бұзушылық пайда болғанда ғана белгіленеді. Мемлекет бұл арқылы бизнес тексерістерін екі есе төмендетіп, айыппұл санын азайтуды көздеп отыр. 2024 жылы жаңа есептік көрсеткіштер мен заңнамаға енгізілген өзгерістер күшіне енді. Бірыңғай жиынтық төлем қолданыстан шықты, ал жұмыс берушілер енді жұмыскерлер үшін зейнетақы жарнасын өз қаражатынан төлейді. 2024 жылғы есептік көрсеткіштер минималды есептік көрсеткіштер «Республикалық бюджет туралы заңда» бекітіліп, жыл сайын жаңартылып отырады. Еңбекақы, зейнетақы, салықтар, айыппұлдар, жәрдемақылар, әлеуметтік төлемдер және тағы да басқа төлемдер осы көрсеткіштерге сәйкес есептеледі. &nbsp; &nbsp; Сонымен қатар, 2019-2023 жылдары Қазақстанда Бірыңғай жиынтық төлем (БЖТ) қолданылған болатын, оның құрамына табыс салығы, әлеуметтік аударымдар, зейнетақы жарнасы және МӘМС сияқты төрт міндетті төлем кірді. БЖТ-ны жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеген, жұмыскерлері жоқ және тек жеке тұлғалармен жұмыс істейтін кәсіпкерлер ғана төлейтін. 2023 жылғы 31 желтоқсаннан бері бірыңғай төлем қолданылмайды, сол себепті БЖТ төлеушілер жеке кәсіпкерлік ретінде тіркеліп, салық режимін таңдауға міндетті. Одан бөлек, салық тексерістері бойынша, салықтық зерттеп-қарау құжаттары, камералды бақылау нәтижелері, бірыңғай декларация тапсыру мерзімі, бөлшек салықтың арнаулы салықтық режимдеріне байланысты, арнаулы экономикалық аймақтар қатысушыларына арналған салық жеңілдіктері, арнаулы әлеуметтік төлем бойынша да көптеген өзгерістер қолданысқа енгізілді.– Сарапшылардың пікірінше, салық жүйесінде өте көп өзгерістер болады. Заңдағы өзгерістердің көптігінен кәсіпкерлер қандай салық төлейтінін де білмей, соның салдарынан айыппұл төлеуге мәжбүр. Былтыр QR орнатқан кәсіпкерлер енді одан бас тартып, алып тастап жатыр екен. &nbsp;Бұл жөнінде не айтар едіңіз?– Салық жүйесіне өзгерістер енгізіліп жатқаны рас. Мәселен, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап жүргізілетін тексерулер бойынша нормалар алынып тасталады. Осыған байланысты Салық кодексінің 146-бабының 8-тармағына мемлекеттік кірістер органдарының хронометраждық тексеру жүргізу мерзімін 30 жұмыс күнінен артық ұзартпауды көздейтін өзгерістер енгізілді. 158-бабының 3-тармағына салық төлеуші куәгерлерді тарта отырып хаттама (акт) жасау арқылы оны алудан бас тартқан кезде салықтық тексеру актісін тапсыру рәсімін регламенттеуді көздейтін өзгерістер де қосылды. Сонымен қоса QR – Kaspi, Halyk банк аударымдары бойынша кәсіпкерлердің басты сұрақтарына тиімді салық режимі қолданысқа енгізілгендігін айтқым келеді. Осы режимді қолдану кезінде қалалық мәслихаттың 2023 жылғы 30 маусымдағы шешімімен 2% болып бекітілген. Қазір бөлшек салық режимімен 52 салық төлеуші жұмыс жасауда. Себебі осы режимді қолданатын субъектілер, айналым мөлшеріне қарамастан, әлеуметтік салық пен ҚҚС төлеуші болып табылмайды. Экономикалық қызметтің жалпы тізбегі негізінен жеке тұлғалар үшін тауарларды сатуға және қызмет көрсетуге бағытталған 190 қызмет түрі кіреді. Оның ішінде бөлшек сауда, автомобильдер, киім-кешек пен жиһазды жөндеу, ағаш өңдеу, сырлау және сылақ жұмыстары, жолаушы тасымалы, сондай-ақ қоғамдық тамақтану және т.б. қызмет түрлері қолдана алады. &nbsp;Бөлшек салықтың АСР (арнаулы салық режимі) тіркелмей, табыс көлемі жыл көлемінде 73 840 000 теңгеден асатын жағдайда Салық кодексінің 82-бабына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші ретінде тіркелуі қажет. Егер табыс көлемі жыл көлемінде 73 840 000 теңгеден асып, ҚҚС тіркеу есебіне тіркелмей жұмыс жасаған жағдайда (ӘҚБтК 275-бабы) есепке қойылмаған кезең үшін айналым сомасының 15% мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.– Әңгімеңізге рахмет!&nbsp;

Фирдоуси Қожабергенов: Кәсіпкерлер бизнес-процестердің заң талабына сай жүруі тиіс

Ешқашан сәннен қалмайтын фермуар сөмкені қазалылық шебер Айжан Абдрасулқызы өз қолымен жасайды. Бұл бұйымды кез келген қыз-келіншектің сөресінен табуға болады. Әсіресе тойға барарда қолыңызға ұстап алсаңыз, киген киіміңізбен ажарыңызды одан әрі айшықтай түседі. Әйелдер қауымы фермуардың не екенін түсінген болар. Десек те, тарихын терең білмейтін боларсыз.&nbsp;Фермуар – екі моншақпен безендірілген әмияндағы немесе сөмкедегі түймелік. Негізі, fermoir француз сөзінің бірнеше мағынасы бар: зергерлік бұйымдарға арналған ілмек; кітапқа арналған түймелік; ағаш шеберінің құралы. Жалпы, fermer етістігі «жабу» дегенді білдіреді. Осындай қарапайым детальдің қызықты тарихы бар.&nbsp;Фермуар XV ғасырда Еуропада әмиянның функционалды элементі ретінде пайда болды. Оған дейін әмиянды баумен байлайтын. Зайырлы қоғам әйелдеріне өздерімен бірге орамал, сүйіспеншілік хаттары және басқа да ұсақ-түйектер алып шығу қажеттілігі туады. Сол кезде қолға ұстап жүруге болатын әмияндар (қазіргі клатч секілді) пайда болады. Оның бауын байлап тұру ыңғайсыз болды, оның үстіне ұрлықшылар білдірмей бауды кесіп әмиянды ұрлайтын. Сондықтан фермуары бар әмияндар шыға бастады.&nbsp;Көп уақыт өтпей фермуар әмияннан әйелдер сөмкесіне көшеді. Мұндай сөмкеден әйелдің қоғамдағы орнын байқауға болатын. Мысалы, жоғарғы қоғам уәкілдері сапалы қытай жібегінен тігілген, нәзік өрнекпен безендірілген және бағалы тастар қойылған күміс фермуары бар сөмке ұстаса, орташа адамдар шұғадан немесе былғарыдан тігілген және түймелігі қарапайым қалайыдан жасалған сөмке алады екен.&nbsp;Жақсысы, сөмкенің матасы тозса да, сөмке негізін лақтырып, ескі фермуарға жаңа мата тігуге әбден болады. Сондықтан болар ертеректе сөмкеге арналған ерекше бағалы түймеліктер ұрпақтан ұрпаққа мұра етіп қалдырылған екен.&nbsp;Міне, осындай дүниені қолдана отырып, қазақша ою, ұлттық нақышпен өрнектеп фермуар сөмке тігетін Айжан Абдрасулқызының түпкі мақсаты – қазақы ою-өрнекті заманмен үндестіре пайдалану, көпшілікке ұлттық құндылықты ұлықтау.&nbsp;– Негізгі мамандығым есепші. Қолөнерге деген қызығушылығым бала кезден басталды. Анам Аманкүл Насырбайқызы шебер кісі. Алаша тоқу, киіз басу, тоқыма тоқу барлық өнер бойынан табылатын. Әкем Абдрасул Мүсірбаев та қолөнерден құр алақан емес. Ат әбзелдерін жасайтын. Қамшы өріп, сырмақ басатын.&nbsp;Жасыратыны жоқ біраз жерде жұмыс жасадым мемлекеттік, бірақ осы қолөнерге қайтып келдім. Яғни карантин уақытында үйде отырған кезде қолға бір жола алдым. Құрақ көрпе тігіп бастадым. Қазір сұраныстағы фермуар сөмкемен айналысып жатқан жәйім бар, – дейді Айжан Абдрасуқызы.&nbsp;Айжан балаларына өз қолымен киім тігіп, тоқып кигізгенді ұнатады. Беретка да тоқиды. Құрақ құрау, перде тігуге де епті. Алайда барлығына бірдей уақыт тапшы екендігін алға тартты.&nbsp;– Жұмысым бар. Қолөнер қосымша табыс көзім. Барлығында жасағым келеді. Оған уақыттың ыңғайы келмей қалып жатады. Дегенмен түскен тапсырысты уақытылы, әрі сапалы етіп орындауға бар күшімді салатын адаммын. Қазір әлеуметтік желі дамыған заман. Инстаграм парақшам арқылы тапрысып кез келген қаладан түседі. Тапсырыс беруші өзіне ұнайтын түсті, өрнекті, безендірілуді айтады. Кейде парақшамнан көріп, бұрын жасаған сөмкелеріме ұқсас етіп жасап беруді өтінеді, – дейді шебер келіншек.&nbsp;Сәнді әрі бағасы қалтаға қонымды сөмкені өзіңіз ұстасаңыз да, сыйға тартсаңыз да тартымды көрінері сөзсіз. Тіпті ойыңыздағы ою-өрнекті бейнелетсеңізде болады.

Қазалылық шебер фермуар сөмке әзірлеуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бүгінде нан зауытының саны артты. Қалада кәсібін дөңгелетіп отырған 6 ірі наубайхана бар. Соның ішінде сұранысқа ие болып, көптің көңілінен шығып отырған наубайхананың бірі – «Ақжелең» жеке кәсіпкерлігі шығарған нан өнімдері.&nbsp;&nbsp; Бөлке наннан бөлек бұл жерде тәтті бәліш, кондитерлік тағам пісіріледі екен.&nbsp; Күніне 20 000 дана нан дайындап шығаратын наубайхананың тұтынушылары да көп екенінен хабардар болдық.&nbsp; Бір сәтте 200-ден аса бөлке небәрі 37 минутта дайын болады екен.Кәсіп иесі Азамат Мәдениетұлының айтуынша, құны 400 млн теңгені құрайтын наубайхананы іске қосу үшін жеке қаражаты есебінен 215 млн теңге және «2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба аясында субсидиялау бағыты бойынша «Даму кәсіпкерлікті қолдау қоры» арқылы 185 млн теңге «Халық» банкінен қаржы алған.<blockquote>– Бастысы, кәсіпкерлердің мемлекет алдындағы міндетін адал атқаруға жағдай жасалып отыр. Бақытымызға қарай, мемлекеттік бағдарлама қолға алынып, кез келген азаматтың кәсіпкер болуына, ал кәсіпкердің өз кәсібін өркендетуіне мүмкіндік туып отыр. Сондықтан кәсіп иелері осы мүмкіндіктен құр қалмаса деп ойлаймын.Біз саннан гөрі сапаға көңіл бөлеміз. Сол себепті біздің пісірген өнімдеріміз тез өтіп кетеді. Нан көлемі стандартқа сай. Несібемізді адалынан тапсақ дейміз. Өзім нанның сапасы мен көлемін қадағалап отырамын. Себебі тұтынушылардың көңілінен шығу керек. Кәсіпке адалдық керек, – дейді наубайхана иесі.</blockquote>Наубайхана қызметкерлерін де сөзге тарттық.<blockquote>– «Ақжелең» жеке кәсіпкерлігі 2023 жылы ашылып,&nbsp; нан өнімдерін пісірумен айналысып келеді. Наубайхана иесі Азамат Мәдениетұлы кәсібін кеңейтіп, 70 адам осы наубайханадан несібесін тауып, отбасын асырап отыр. Бүгінде зауыттағы нан пісіруге арналған қажетті құрал жабдықтар заман талабына сай. Ыстық пештен шыққан нан дүкеннен қаладағы аурухана мен балабақшаға да жөнелтіледі. Ол үшін 12 көлік қарастырылған. Алдағы уақытта аудандарды да қамтамасыз ету жоспары бар, – деді «Ақжелең» жеке кәсіпкерлігінің маманы&nbsp; Айдана Қылышбек.</blockquote>Ал зауыт технологы Фарида Саменованың айтуынша, мұнда тәулігіне 10 тонна нан пісіріледі. Нанның бүкіл технологиясы, салмағы, құрамы қадағаланады екен.<blockquote>– Наубайханадағы қызметкердің бәрі өз ісін білетін мамандар. Бір ауысымда 8 адамнан болғанда 32 адам нан пісіреді. Бізде тәулігіне 117 қап ұн кетеді.&nbsp; Наубайханашыларға қойылатын талап – жеке бас гигенасын, іштегі тазалықты сақтау. Бүгінде төрт ауы­сыммен жұмыс істеп жатырмыз. Нан&nbsp; 80 теңге­ден таратылуда. Нанды экс­педиторлар таратады. Өнім­дер күнделікті қаладағы әлеу­меттік дүкендер мен келісім­шарт­қа отырған кәсіпкерлерге жеткі­зіледі. Кондитерлік тағам­дар да тұтынушының сұранысына ие, – дейді зауыт технологы.</blockquote>Ажар Қошқарова, жұмысшы:<blockquote>– Мен наубайханада жұмыс іс­теймін. Күнде үйімізге жұмыстан шыққанда 2 нан тегін аламыз. Айлық мерзімінде беріледі. Нан сапасы жақсы. Жұмысшыларымыз жергілікті жердікі.&nbsp; Нан – киелі өнім. Сондықтан бұл жерде жұмыс істеу өзіме ұнайды.&nbsp;</blockquote>Айнұр Шырақбаева, тұтынушы:<blockquote>– Мен тұрақты тұтынушымын. «Ақжелеңнің» наны өте сапалы. Бағасы да қолайлы. Сондықтан осы наубайхананың нанын аламыз.&nbsp; Шыққан нан ыстық күйінде тез өтіп кетеді. Заманауи техно­логияның әсері де бар болар. Бәрі авто­маттандырылған.&nbsp;</blockquote>Нан зауытында тындырымды тірлік бары көрініп тұр. Дайын өнім сөреде тұрып қалмай, лезде өтіп кетіп жатыр. Бағасы – қалтаға қолайлы, сапасы да жақсы.«Саяхат» шағын ауданында орналасқан нау­байхананың нанына тапсырыс берушілер көп екендігін байқадық. Тіпті қалыптан шыққан бойда буын бұрқыратып алып кетіп жатыр.&nbsp; Берекесі тасыған кәсіп иесі әлеуметтік тұрмысы төмен жандарға көмектесіп, көптің де батасын алып жүргенін білдік. Ең бастысы, қамбамыз алтын&nbsp; дәнге толып, дастарханымызда&nbsp; нан көп болсын.

 Несібесін наннан тапқан наубайшы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қармақшы аудандық білім бөлімі және кәсіподақ комитетінің ұйымдастыруымен 8 наурыз – Халықаралық әйелдер мерекесіне орай ағымдағы жылдың 4-5 наурыз күндері ұлттық құндылықтарымызды жастар санасына сіңіру, жас ұрпақты адамгершілікке, кішіпейілділікке, үлкенге құрмет көрсетуге тәрбиелеу, ұстаздың ұлы жолын дәріптеу мақсатында аймақтық мерекелік іс-шаралар өткізілді.4 наурыз күні №183 орта мектеп базасында «Дәстүрімнің балқаймағы - әжелер» тақырыбында 70 жас, 75 жас, 80 жас, 85 жас, 90 жасқа келген мерейтой иелері ардагер ұстаздарымызды құттықтап, №28 орта мектеп базасында «Мен анамын ұрпағын әлдилеген» тақырыбында ұстаз аналар байқауымен жалғасын тапты. 5 наурыз күні №279 мектеп-лицейінде «Қыздарға әсемдік жарасады» тақырыбындағы сайыспен қорытындыланды.Тағылымдық, тәрбиелік мәні зор мерекелік іс-шараларға аудандық білім бөлімінің басшысы Гүлзира Мәжитқызы арнайы қатысып, ұстаз аналарымызды мерекемен құттықтап ізгі тілегін білдірді. Жас ұрпақтың бойына үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету, бірлікті, татулықты, адамгершілікті, қарапайымдылықты, адалдықты сіңіру мақсатында өткізілген кездесуде ардагерлеріміз өздерінің өнегелі өмірлерінен, тәрбиелік танымдық аңыз әңгімелерінен, өсиеттерінен үзінді айтса, аналар байқауында «Өнегелі анадан, ұлағатты ұстаздан» нақыл сөзі аясында отбасылық құндылықтарды дәріптеу, тәрбиелеу мен білім беру арқылы ұстаз мәдениеті, ұстаз бейнесі сомдалды. Қазақ қашанда қыз баласына ерекше көңіл бөлген. Қыз баласының отбасында орны ерекше. Ару қыздарымызға арналған іс-шарада қазақ қызына тән ұяңдылық, биязылық, инабаттылық көрініс тапты.

Қармақшылық ардагер ұстаздар марапат төрінде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; &nbsp;Көңілге қуаныш ұялайтын көктемнің төл мерекесі - Халықаралық 8 наурыз әйелдер күніне орай «Ана – өмір, Ана – көктем, Ана – ұстаз» тақырыбында Абай атындағы үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған мамандандырылған сыныптары бар мектепте Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің басшысы Ерлан Теңізбайұлы мен қалалық кәсіподақ комитетінің төрағасы Орынша Міржақыпқызы ұстаздар қауымын құттықтады.&nbsp;Мерекелік шарада ақ-тілектер айтылып, мерейлі 80-85 жасқа толған ардагерлерге құрмет көрсетілді.– Ардақты аналар, аяулы арулар, Сіздерді Халықаралық әйелдер күнімен құттықтаймын! Әйелдер қауымы – әрдайым отбасының ұйытқысы, береке-бірліктің шырақшысы. Әр адамның өміріндегі қуанышты әрі жарқын сәттердің көп болуына сіздер мол үлес қосып келесіздер.&nbsp;Айдай сұлу аруларымыз арамызда жарқырап жүрсе өмірдің мәнділігі өзектеле түседі, сүйіспеншілік артады, сыйластық төрге озады. Мерейлі мерекеде Сіздерге зор денсаулық, баянды бақыт, отбасыларыңызға береке-бірлік, еңбектеріңізге табыс тілеймін, – деді Ерлан Теңізбайұлы.&nbsp;Шара барысында Ерлан Теңізбайұлы ұстаздарға арнайы әзірленген сыйлықтар мен гүл шоқтарын табыстап, білім саласында еңбегі еленген ардагер мұғалімдерді құрметтеп, шапан жапты. Сондай-ақ, облыс орталығындағы білікті ұстаздарды түрлі номинациялар бойынша марапаттады.Мерекелік кеште жас өнерпаздар әннен шашу шашса, мың бұралған бишілер көрермендерге керемет көңіл-күй сыйлады.

Мерекеде ұстаздар құрмет төрінен көрінді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қаршадайынан жылқы малының қыр-сырына қанығып, құрығы құтты әкесінен тәлім алған қазалылық атбегі Мырзағұл Жалмаханның есімі аудан жұртшылығына жақсы таныс. Ол бала күнінен-ақ, әкесі Жәлидің жанында жүріп сейістік өнерді меңгерген. Атадан әкеге, бертін келе әкеден балаға дарыған бұл асыл өнерді бүгінде, ол балалары мен немерелеріне үйретіп жүр.&nbsp;Жастайынан аттың жалында ойнаған Мырзағұл Жәлиұлының бүгінде асауға бас білдіріп жүргеніне 30 жылға жуықтапты. Ол осы уақыт аралығында әкесі берген ілімді тәжірибемен ұштастырып, кәнігі сейіс атанып үлгерді. Көпшілік оны атты алыстан таныр сыралғы әрі сыншы деп таниды. Бойына сіңген осы бір қасиеті оны ат аламандарында жаңылдырған жоқ. Оны сөз арасында өзі де айтып қалды.&nbsp;– Ат баптауды атадан қалған асыл өнер деп білемін. Атам да, әкем де қылқұйрықтыға құрық салған жандар. Солардың қанынан жаралған соң, менің атқа жақын болуым таңданарлық жағдай емес. Бала күнімде-ақ, атқа әуес болдым. Бала күнгі қызығушылығым мені осы жолға алып келді. Қазір сол атам мен әкем салған сара жолды жалғастырып келемін. Жалпы атбегілікке келгенім жергілікті жердің той-жиындарында ауылдың жылқыларын жарысқа қосудан басталды. Кейін, сырт жақтың ат аламандарында ағылшын қанды жылқыларға көзім түсті. Соларды баптап, бәйгеге қоссам деген ой келді. Сөйтіп, Ақтөбе қаласынан, Қырғызстаннан ағылшын қанды жылқыларды алып келдім. Қазір, соларды жаратып жатқан жайым бар, – дейді Мырзағұл атбегі.&nbsp;Бүгінде, кісі ағасы біршама жасқа келсе де тағынан түспеген. Жанында жәрдемдесіп жүрген жақындары болса да, жылқыларына өзгелерді жуытқысы жоқ. Жем-шөбін өзі беріп, жылқыларының жалын тарап, жағдайын жасап әлек. Жануарлар да Мырзағұл ағадан басқаны жанына жолатпайды. Мұның себебін сұрағанымызда Мырзағұл аға:&nbsp;– Жалпы, жылқы малы қашаннан мінезді. Адамның ойын оқитындай да қабілетті. Олар бәрін сезеді. Өзіне жылы қабақ танытпағанды да алыстан ұғатын ақылды жануар ғой бұлар. Олардың қай кезде қандай әрекет жасайтынын күтпейсің. Нағыз атбегі ғана оны біле алады. Көбі атбегі болуды оның жем-шөбін беру деп ұғады. Бұл қате түсінік. Шебер атбегі жылқының психикасын, ішкі сырын, мінез-құлқын толыққанды меңгеруі керек, – дейді ол.&nbsp;Ағамен әңгімелесіп жүріп жылқылар тұрған жаққа қарай аяңдадық. Тұяғымен жер тебініп тұрған жылқылардың жанына сәл жақындай бергенім сол екен, Мырзағұл аға жалма-жан: "Аттың артынан жүрме, қызым. Бұлар асау аттар, желігі басылмаған. Байқамасаң, жазым етеді. Бірақ қорықпа, олар қорыққанды да сезеді" деген ол аулада тұрған аттың ауыздығын тартты да, қораға қарай беттей берді.&nbsp;Қорадан шыққан соң, Мырзағұл ағамен әңгімеміз ары қарай жалғасты. Ағадан "біршама бәйгелерде арғымақтарыңыз бас жүлдені қанжығалапты, сол турасында айтып берсеңіз" дедім. Ол: "Қызым, шыны керек, біраз ат жарыстарына сәйгүліктерімді қостым. Қызығы, көбі есімде қалмапты. Тек сол бас бәйгені ұтып алған сәттер ғана есімде. Арал ауданында өткен Сольтрес ауылының 95 жылдығында, Ақтөбе қаласында өткен аста, Ғани Мұратбаевтың туғанына 100 жылдығына орай, Жанқожа Нұрмұхаммедұлының туғанына 240 жыл толуына орай өткен ат бәйгелерінде бас бәйгеге тігілген көлікті ұттық", – деп жауап берді аламанда атын оздырып жүрген атбегі.&nbsp;Атбегінің айтуынша, атты баптау үлкен жауапкершілікті талап етеді. Өйткені додаға түсетін аттың жайы қашанда бабында болу керек. Тіпті оған берілетін жем-шөп пен судың берілетін өзінің уақыт мен тәртібі бар. Ал егер азығы шамадан тыс артық берілсе, аяғына қан түсіп, ақсауы мүмкін екен.&nbsp;– Жалпы өзім жаратып жүрген жылқыларға екі мезгіл, таңертең және кешке жем-шөбін беремін. Уақытылы суын ішеді. Күндіз 2-сағат міністе жүреді. Кейін 2-3 сағат қаңтарып қоямын. Ал бәйгеге аз уақыт қалғанда, кем дегенде 10-15 күн алдын аттың ащы терін аламыз. Күніне 2-3 сағаттан кем емес жүгіртіп, кейін шомылдырамыз, – дейді ол.&nbsp;&nbsp;

Қазалылық азамат ат жаратып, бәйгеге қосып жүр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Жуырда Қармақшы аудагндық Шәмшат Төлепова атындағы аудандық мәдениет үйінде 8 наурыз – Халықаралық әйелдер мерекесі қарсаңында «Аналарды ардақтайық!» жобасы аясында жоғары санатты ұстаз, еңбек және тыл ардагері, ардақты ана, асыл жар бола білген Ақбалыш Жалғасованы еске алу құрметіне орай «Ұстаз – Ана» тақырыбында облыстық жазба ақындар мүшәйрасы ұйымдастырылды. Оған аудан тұрғындары, жырсүйер қауым, ардагерлер мен жастар және ұстаз анамен бірге қызмет еткен әріптестері, жақындары мен ұрпақтары қатысты.Іс-шара алдымен аудан әкімі Жандос Еркінбек, Қармақшы ауданының құрметті азаматы Рзақұл Сәденұлының және аудан ардагерлері мен аналарының Жосалы кенті орталығындағы «Асыл ана» ескерткіші алдына гүл шоғын қою рәсімінен бастау алды.Мұнан соң мәдени іс-шара сахна төрінде аудан әкімі Жандос Еркінбекұлының құттықтауымен жалғасын тапты.<blockquote>– Құрметті жырсүйер қауым, жыр мүшәйрасына қатысушы ақындар! Бүгінгі «Аналарды ардақтайық!» жобасымен асыл ана, еңбек және тыл ардагері Ақбалыш Жалғасованы еске алуға арналып отырған облыстық ақындар мүшәйрасына қош келдіңіздер! Ұлағатты ұстаз – оқушыларға өмірі мен адал еңбегін, дарыны мен білімін арнаған озат мұғалім болды. Ол оқумен қатар оқушыларды өнерге, шығармашылыққа бейімдеп, түрлі үйірме ашып, әдеби шығармалардан сахналық қойылымдар дайындады. Сөйтіп жастарды актерлік шеберлікке, тәрбие мен білімдарлыққа, өмірден өз орындарын табуларына, адамгершілік қасиеттерге бағыттап отырды. Аналық мейірімділікке, ұстаздық мейірбандылыққа баулыды. Мектептегі жас мұғалімдердің талантын шыңдауға, олардың ұстаздық еңбегінде көптеген әдіс-тәсілді меңгеруге атсалысты. Қоғамдық жұмыстарға да етене араласты. Осындай керемет жан туралы айтылар ой да, жазылар жыр да таусылмақ емес. Бір қолымен бесік тербетіп, бір қолымен әлемді әлдилеген ардақты анамызға арналған жыр мүшәйрасы – жас ақындардың талантын ұштайтын үлкен өнер жарысы. Аяулы анамыздың өнегелі өмір жолын, абыройлы атқарған жарқын істерін жаһұт жырларымен өрнектейтін қатысушыларға ақ жол тілейміз, – деді ол жылы лебізін арнап.</blockquote>Мүшәйраның мақсаты – 45 жыл өмірін ұрпақ тәрбиесіне арнап, ұстаздардың ұстазына айналған А.Жалғасованың атқарған өнегелі өмірін өлеңмен өрнектеп, келелі істерін жас ұрпаққа дәріптеу. Атаананы қадірлеуді бала бойына сіңіру.Жыр жарысы 2 кезең бойынша ұйымдастырылды. Бірінші кезеңде ұлағат иесіне өлең арналса, екіншісінде қасиетті Қармақшы топырағына жамбасы тиген ұлы қобыз атасы – Қорқыт бабаны жырға арқау ету. Мүшәйраға 14 пен 35 жас аралығындағы 18 үміткер қатысып, бақ сынасты.Сайысқа қатысушылардың өнерін саралауда қазылар алқасына Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері Берік Саймағанбетов төрағалық етсе, Қазақстан Журналистер одағының мүшелері Ғазиза Әбілда, Сәрсенкүл Райымбаева және Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Қуат Адис өз бағаларын берді.Қазылар алқасы ақынның сөз тапқырлығы, өлең мағынасының тереңдігі, шумақ ұйқасының сәтті шығуы, тақырыптың ашылуы, әдеби сөз саптау шеберлігі, идеяның мазмұны мен қиял ұшқырлығын есепке алды.Іс-шараның қорытындысында ІІІ орын қызылордалық Ақерке Балманова мен жалағаштық Ақбота Жәлиге бұйырса, ІІ орынды шиелілік Бекжан Ержігіт қанжығасына байлады. І орынға жаңақорғандық Дәулет Сұлтанғали лайықты деп танылса, бас жүлдені қармақшылық Диас Мустахимов жеңіп алды. Ал арнайы жүлде сырдариялық Ақтөре Ибрагимұлы мен қызылордалық Бексұлтан Санақұлға тапсырылды. Қалған барлық қатысушыға ынталандыру сыйлықтары табысталды. Жүлдегерлер мен басқа да бақ сынаушылар аудан әкімінің дипломы және алғыс хатымен марапатталса, мүшәйраның демеушісі – Нұртаевтар әулетінің қаржылай сыйлығына ие болды.<blockquote>– Ақынға Жаратушымыз өмірге деген құлшыныс тудыратын ерекше қасиет берген. Алла тағала Ислам дінін көркем мінезге теңеген. Соған сай Пайғамбар жіберген. Адамдарға үлгі болсын деп мінезін көркем қылып жаратқан. Сол көркем мінездің алғашқы сипатының бірі – әлемді уыздай ұйытып отырған мейірімділік. Мейірімділікті әлбетте анадан іздейміз. Сол себепті де ауданда ананың құрметіне арналған елдің ортасында ұйысқан мейірімділік орнасын деген тілекпен ескерткіш қойылды. Анамыз өмір бақи қатардағы мұғалім болып істеді. Елмен араласты. Ұстаздың, ананың орны ел үшін айрықша екенін білеміз. Сол үшін де ананы ұлықтау, ұстазды ұлықтау деген жақсы бір бастама болсын деп осы іс-шараны бастап кеттік. Жылдан-жылға нәтижесін беріп жатыр. Аймағымыздың шет-шетінен жиналған ақындарымыз өлең шумақтарын оқып, жырсүйер ортаның қошеметіне бөленуде. Біз де ризамыз, мың да бір алғыс айтамыз. Қадамдарына нұр жаусын. Қазылар алқасы әділ шешімін шығарып жатыр. Исламның ғұламалары айтқан екен, «бізге Құран кітабы түспегенде «Аср» сүресі жетер ме еді» деп. Сүренің ерекшелігі осы төрт қасиет кімнің бойында бар, Алла тағала сол адамды екі дүниеде де абыройлы қыламын деген. Ол – біріншіден, иманы бар адам, екіншіден, ізгі істер атқарып жүрген адам, үшіншіден, ақиқатты, шындықты насихаттап жүрген адам, төртіншісі – сабырлық қылған адам. Осы қасиеттердің барлығы әкешешеміздің бойында бар болатын. Қалжан ахун айтқан екен, «Қазақтың баласының екі мектебі бар. Сол екі мектепті бітірген қазақтың баласы жаман болмайды деп. Сондағы екі мектебіміз – әке мен ананың мектебі. Сол мектептер мықты жұмыс істесе, болашағымыз зор болмақ. Ұстаздарға да ықыласымыз шексіз. Баршаңызға көп рақмет. Өсіп-өніңіздер, ұрпақтарыңызбен мың жасаңыздар, – деді Нұртаевтар әулетінің атынан сөз сөйлеген Рзақұл Сәденұлы алғысын жеткізіп.</blockquote>

Мереке қарсаңында еңбек және тыл ардагері Ақбалыш Жалғасованы еске алуға арналған облыстық байқау өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазалыда Ғалия Оспанованы танымайтын жандар кемде-кем. Себебі, өзінің әуезді де әсем әнімен сахнаның сәніне айналған апайымыз тек қана өнерімен емес қазақтың "Ақбаяны" Роза Бағлановадан бата алған ару ретінде де жұртшылық есінде қалған. Аудандағы мәдениет саласының дамуына, өнердің өрге жүзуіне, жастардың осы жолда биік белестерді бағындыруына еңбегі зор. Осыдан соң, үлгі тұтарлық істе көптеген жылдар бойы қалтқысыз қызмет атқарып келе жатқан жанды бүгінгі мақалаға арқау еткенді жөн көрдік.&nbsp;– Ғалия апай, бүгінде сіздің орындауыңыздағы әндер әрбір жанның жүрегінен орын алғаны соншалық, тыңдармандарыңыз арасында "Галияның әні – сахнаның сәні" деген керемет сөз ұйқасын тапқан. Жалпы ән әлеміне қалай келдіңіз?– Менің бұл өнерге сонау балалық шақтан-ақ қызығушылығым оянған. Оның үстіне анам да өнерден кенде емес, әнші болған. Оның үстіне белгілі Роза Бағлановамен бір сыныптасы болғаны тағы бар. Бала күнімізде бізге ылғи ол жайында айтып отыратын. Шын есімі Үрбибі екенін де айтқан. Ол уақытта онша мән бермеген біз, кейін өсе келе әнші апайымызды танығанда "Осы кісіні айтқан екенғой" деп түсінгенбіз.&nbsp;Мектеп бітіремге дейін өнерімді шыңдап, кейін Қызылорда облысына оқуға түсуді мақсат еттім. Бардым. Жылына екі мәрте өтетін эстрадалық студияның комиссиясында бақ сынадым. Өкінішке орай, сәтсіз болды. Бұдан соң амалдың жоқтығынан ауылға қайтпай, кәсіптік училищеге түстім. Бірақ өз арманымды аяқ асты етпей, оқуда жүрсем де училище жанынан құрылған оркестрде ән айтып жүрдім. Ол жерде бағыма орай, Ерболат Мұстафаев, Рамазан Тайманов секілді республикаға белгілі музыканттармен бірге өнер көрсету бұйырып, мықтылар сапында болдық. Осылайша мен, ауданға танылмас бұрын облыста жұлдызым жанған. Жылдар өтті. Училищеде оқып жүргенімді тәжірибе алмасуға ауданға келдім. Ауылға келген соң, мәдениет орталығымен сөйлесіп, жұмысқа орналастым. Сол тұста орталық директоры марқұм Жәдігер Тұрсынов ағайымыз еді. Солайша, арманыма қол жеткізіп, бірақ кәсіптік училищені аяқсыз қалдырдым. Әрине, ол ісіме еш өкінбеймін.&nbsp;– Кез келген әншінің қорқынышы – сахнада шырқап жатқанында техникалық ақаудың шығып қалуы. Сізде осы секілді басыңыздан өткерген қиын да қызықты оқиғалар орын алды ма? Бөлісе отырсаңыз...&nbsp;– Иә, бұндай жағдай әрбір әншінің басынан өткен болар сірә... Менің де басымда болған. Ауданның үлкен бір тойында орыстың "Ах, Самара городок" әнін айтып жатқанымда барлық құрылғының өшіп қалмасы барма? Ол кездері жасандылық (фонограмма) деген жоқ. Абырой болғанда еш саспастан микрофонсыз айтып шықтым.&nbsp;Осындай, қызықтар басымыздан көптеп өтті. Сондай күндердің бірінде сахна төрінде "Дудар-ай" әнін айтып жатқанымда "Сондағы-ы-ы Мәриямның айтқан сөзі" деген жеріне келгенде "Мәриямның айтқан сөзі" деген жерін ұмытып қалып, "Сондағы-ы-ы" деп тұрып қалғамғой. Сөйтсем, көрермендердің бірі "Беріктің айтқан сөзі" деп күлдіріп жібермесі бар ма? Иә, айта берсек, қызығы мен шығы қатар жүретін бұл салада басымыздан не бір жағдай өтікен.&nbsp;– Ән падишасы атанып кеткен елдің еркесі Роза Бағланованың ақ батасын алғаныңыз әрбір қазалылықтың аузына түспей айтылушы еді. Соны өз аузыңыздан естісек...&nbsp;– Иә, Роза апамыздың батасын алғаным рас. 1988 жылы "Қорқыт сазы" фольклорлық ансамбльімен ән айтуға Алматы қаласына телевидениеге барғанмын. Оның үстіне "Ғалия Оспанова ән шырқайды" деген бағдарламаны да түсіргенбіз. Содан Роза апамыз мені көріп, Б.Алдамжаров ағамызды жіберіп, кездесуге шақырған болатын. Ол кезде аяғым сынып, ауруханадан шыққан бойым. Сонымен ағамыз келген себебін түсіндіріп, Р.Бағланова Алматыға шақырып жатқанын айтты. Анам, сыртқа оқуға жіберуге қорқып, қатты уайымдаған. Бірақ жіберді.&nbsp;Сөйтіп, апайымыздың демеуімен 1989 жылы өзім армандаған Алматыдағы оқу орнына да түстім. Алматыға барып, оқу орнының жатақханасына орналастым. Кіргеннен, Мақпал Жүнісова, Жеңіс Ысқақова сынды белгілі әншілерді кездестірдім. Сөйтіп, оқу қабырғасында жүргенімде Б.Алдамжаров ағамыз тағы да келіп, Роза апаймен жолығатынымды айтты. Бардық. Биік өкшелі аяқ киіммен еркін қозғалып жүрген, әдеміше келген ақшажүзді апайымды көрдім. Сол жерде өз батасын беріп, мен қатты қанаттандырған.&nbsp;Кейін, Қазалыға келгенінде анаммен жүздестіріп, екеуі естеліктерін айтып, ризашылығын білдірген. Осынау керемет, талантты жанмен бірге жүріп, батасын алу бұйырғанына қатты қуаныштымын. Өзімді бақытты жан санаймын.&nbsp;– Қазір, жұртшылық әншілік өнерге тым жеңіл қарайтын секілді. Мәселен, до мен рені жалғай алмаған, өнер саласына үш қайнаса сорпасы қосылмайтын жандар ән айтып, елге тез танымал болуда. Осы жайында не айтасыз? Сіздің көзқарасыңыз қалай?&nbsp;– Совет Одағының кезінде біреу "Әу" десе болды әнші атанатын. Кейін 90-шы жылдан бері бұған кәсіби түрде қарап, лайықты, лайықсыз деп дауысына қарап танитын болды. Тіпті жұмысқа да солай алатын болды. Ал қазір не? Екінің бірі әнші. Жалпы айтқанда әннің де, әншінің де сапасы кеткен уақыт болып тұр.&nbsp;Өз өзімді мақтағаным емес, бірақ менің алдыма келген жас әншілерді сахнаға айтатын әнінің сөзін, авторын және тарихын танымайынша шығармайтынмын. Қазір әркім өз саласының жанкүйері болуы қажет деп білемін. Мәселен, кітапханашы әнші бола алмасы аныққой. Сол секілді. Әр маман өз орнымен болуы керек.&nbsp;Қазір, Ғани Хайруллаұлы секілді жақсы әнші, маман, басшы бастаған орталықта бәрі осы жоғарыда айтқандай өз саласының майталмандары жұмыс жасауда. Тағы Шәкірат Әлқуат сынды жақсы, жас әншілер де бар.&nbsp;– Ізіңізде жалғап, өнерін шыңдап келе жатқан жас таланттарға айтар ақылыңыз-кеңесіңіз, білдірер ниет-тілегіңіз болса, мархабат...&nbsp;– Жас өнерпаз, өзің сүйетін мамандық иесі болыңыздар. Ізденіс, талпыныс, қарапайымдылық. Мейлі қандай маман болсаңыздар да осы үш қасиетті жандарыңызға серік етіңіздер. Сонда ғана діттегеніңізге жетесіз.&nbsp;– Сұхбатыңыз үшін көп рахмет!&nbsp;

Қазалылық Ғалия Оспанованың әні – сахнаның сәні

<img src="http://degdar-news.kz/wp-content/uploads/2024/03/64DFC43E-6A55-4365-BAB8-F09842E9E636-920x425.jpeg" alt="" loading="lazy"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің ұйымдастыруымен Ә.Мүсілімов атындағы №101 мектеп-лицейінде «Ана деген таусылмайтын жыр-дастан!» атты мерекелік шара өтті.&nbsp;Салтанатты жиынға Қызылорда қаласы бойынша білім бөлімінің басшысы Ерлан Теңізбайұлы мен қалалық кәсіподақ комитетінің төрағасы Орынша Міржақыпқызы қатысып, білім беру саласының басшыларын құттықтады.– Құрметті арулар, ардақты аналар! Сіздерді шұғылалы көктемнің мерейлі мерекесі 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күнімен құттықтаймын!Бір қолымен бесікті, екінші қолымен әлемді тербеген аналар қауымы ел ертеңіне нәр, тіршілікке әр беретін айрықша қасиетке ие!Нәзік жандылар бүгінде түрлі салада жемісті еңбек етіп, елдің саяси, әлеуметтік, экономикалық және мәдени өміріне өзіндік үлесін қосып келеді. Осы өлшеусіз еңбектеріңізді жоғары бағалай отырып, шексіз алғысымды білдіремін.&nbsp;Мерейлі мереке қарсаңында сіздерге зор денсаулық, береке-бірлік, еңбектеріне табыс тілеймін. Көктем мерекесі көңілдеріңізге қуаныш сыйлап, жүздеріңізге нұр шашсын,– деді білім бөлімінің басшысы Е.Теңізбайұлы.&nbsp;Кездесуде А.Байтұрсынов атындағы №211 орта мектебінің директоры қызметін абыроймен атқарған Көшкенбаева Алия Сейдуалиқызын зейнетке шығуымен құттықтап, арнайы құрмет көрсетті. Сондай-ақ, жиынға жиналған барша аруларға гүл шоқтары мен арнайы сертификаттар табысталды.&nbsp;Салтанатты шара мерекелік көңіл күй сыйлайтын концертпен жалғасын тапты.

Халықаралық әйелдер мерекесіне орай ұстаздарға құрмет көрсетілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Қала әкімдігінің баспасөз орталығында өткен брифингте Қарауылтөбе ауылдық округінің әкімі Еркін Ахетов 2023 жылы атқарылған жұмыстар мен алдағы міндеттерге тоқталып өтті.<blockquote>– Өткен жылы ауылдық округтің жаңадан қоныстанушы аумағындағы 14 көшеге қиыршық тас төселіп, 1,3,5 көшелеріне жарық бағаналары орнатылды. Округтің кіре беріс автокөлік жолына және Байсейітов көшесіне, сондай-ақ, Ж.Әбдіхалықов, А.Құнанбаев және Желтоқсан көшелеріне жаяу жүргіншілер жолы салынды. «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы аясында А.Иманов тұйығы мен А.Құнанбаев көшесінің аяқ жағы жарықтандырылды. «Ауыл - ел бесігі» бағдарламасы аясында Желтоқсан көшесіне асфальт төселді. Электр желілерін жаңарту бағытында, 8 дана КТПН, 15 км құрайтын электр бағаналары орнатылды. 150 орындық ауылдық клуб пайдалануға берілді. Ал, биыл жаңадан қоныстанушы аумақтағы 12 көшеге жаяу жүргіншілер жолы салынады, - деді ауылдық округ әкімі Еркін Әбдірайханұлы.&nbsp;</blockquote>Жалпы, ауылдық округтің әлеуметтік-экономикалық ахуалы жыл сайын ілгерілеп келеді. Сұны ауылда атқарылған жұмыстарға қарап саралауға болады. Мәселен, ауылда кәсіпкерлікті дамыту жолға қойылған. Қазірпгі таңда ауылдық округте 119 кәсіпкерлік нысан нақты жұмыс істеуде. Мемлекеттік бағдарламаны тиімді пайдаланып игілігін көріп жатқан ттұрғындар да бар. Өткен жылы ауыл тұрғындары мемлекеттік бағдарламалар аясында бірқатар жобаларын ұсынып, нәтижесінде кәсіп бастағандар қатары 19-ға толыққан. Оның ішінде, «Іскер» бағдарламасы аясында 5 жоба қаржыландырылса, «Аграрлық несие корпорациясы» бағдарламасы аясында 2 жоба және жастарға арналған 2,5 проценттік несие беру бағдарламасы арқылы 2 жоба мақұлданды. Ұлттық жоба шеңберінде екінші деңгейлі банк арқылы жеңілдетілген несиеге 1 жоба қолдау тапты. Бұдан бөлек, Жаңа бизнес идеяларды іске асыруға арналған бағдарлама аясында 3 жоба мемлекеттік грантқа ие болды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары