<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Туған өлкенің ат спортына байланысты әзірге ауыз толтырып, ештеңе айта алмаймыз. Себебі, бұл спорт түрі кешеуілдеп келгендіктен енді ғана қолға алынуда. Дегенмен, аудан тұрғындарының басым көпшілігінің қызығушылығы аламан бәйге болғандықтан аударыспақ, теңге ілу, көкпар жарыстары кенжелеп қалған еді. Алайда, ат спортын дамыту мақсатында 2022 жылы жаппай көкпар ойындары 3 мәрте ұйымдастырылса, былтыр 5 рет ұйымдастырылды.– Көкпар әдетте ер балалардың физикалық шынығуына әсер етіп қана қоймай, олардың бойына жылдамдық, ұтқырлық, табандылық секілді қасиеттерді сіңіріп, өсуіне жол ашады, – дейді бекарыстанбилік Мұхаммед Бегімов.Ежелден Орта Азия, Қазақстан, Ауғанстан елдерінде көкпар ең танымал ұлттық спорт түрлерінің бірі саналады. Көшпенділер өзінің мінезін, жаугершілік қырларын, сондай-ақ шабандоз ретінде де өздерін осы ойын арқылы сынап отырған. Көкпар – екі топқа бөлінген ат үстіндегі шабандоздардың ешкі немесе қой тушасына таласу сайысы. Ойын жеңімпаздары, командалардың тушаны қазандыққа салу есебімен анықталады."Көкпар" түрікше "көк бөрі" сөзінен аударылған. Ертеректе айтылған аңыздарға сүйенсек, қойды соққан қасқырлар бөлтіріктеріне тушасын апарып отырған. Бөлтіріктер оған таласып, бірін-бірі қуып ойнаған. Содан кейін барып бөлтіріктер ойыны, немесе "көк бөрі" атауы осыдан шыққан. Ойын арқылы шабандоздың ғана емес, сонымен бірге аттың да мықтылығы сыналады. Көшпенділер бұл ойын кезінде физикалық қабілеттерін жетілдіруге аса мән берген. Сондықтан да ойын ел арасында кеңінен танылған. Жер, су, жем-шөп үшін талас көшпенділер арасында жиі болып тұрған. Ел арасында қақтығыстар болмаған кезде де, жас жігіттер өзін бабында ұстап, кез келген соғыста жауға тойтарыс беру үшін көкпарға қатысуды жөн санаған.– Көкпар сайысын ұйымдастырғалы екі жылдай болып қалды. Бұл ойын екіге бөлінеді. Жаппай ойынға қатысатын адам саны шексіз. Топтықта 12 адамнан қатысады. Оның сегізі ойынға қатысса, 4-еуі ойыннан тыс күтіп тұрады. Өз басым осымен ауданда және одан тыс жерлерде ірілі-кішілі он жарысқа қатысып, жүлделі орындарды иемдендім. Алғашында, аудандық "Алтын күз" спартакиадасында "Аударыспақ" сайысында бақ сынап, жеңімпаз атандым. Кейін көкпарға қатысуға ұсыныс түскенде ойланбастан келістім. Бұл ойын түріне еркше қызықтым. Осы күш сынасатын жарыс ұшін арнайы "Алатау" есімді ат сатып алдым. Асылтұқымды ірі, белді, мықты жылқы. Арнайы жем-шөппен 40 күн баптаймын. Кезінде грек-рим күресіне қатысып, аудандық облыстық, республикалық жарыстарда жүлделі орындарға қол жеткіздім. Соның қарымын жібермей, бүгінде ұлттық спортты дамытуға үлес қосуға әзірмін, – дейді көкпаршы Мұхаммед Бегімов.Мұхамедтің айтуынша, қазір кәсіпкерлікпен айналысады. Мал шаруашылығын дөңгелетуде. Негізінен, жылқы асырайды. Балалық шағында Қарақұмдағы нағашыларына қыдырып барғанында осы жануарға деген қызығушылығы артқан. Кейін жеке шаруақожалығында ат бағуға кіріседі.– Көкпар ептілікті шыңдап қана қоймай, ешбір жаттығу арқылы қозғай алмайтын бұлшықеттің де жұмысын жақсартады. Сонымен бірге, ойын ауылдастар арасындағы ауызбіршіліктің сақталуына, ауылдың біртұтастығын демеп отыруға септігін тигізеді.ХХ ғасырдың 70-ші жылдарына да дейін бұл ойынға мән берілмей, аса қауіпті ойын түрі ретінде қаралды. Ойынға ешқандай дәреже берілмей, тіпті спорт түрі ретінде еш реестрде тіркелмеді. Бірақ ауыл арасында ойын кеңінен тарап, әуелде тек қызығушылық ретінде ойналса, кейіннен дәстүрлі түрде мереке, тойларда ойнатылып, танымалдыққа ие бола бастады. 80-ші жылдарға қарай ойын түрі жаңа статусқа ие болып, тіпті, ұлттық спорттың осы түрінің арқасында күрестен олимпиада чемпиондары шыға бастады. Еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін ұлттық спорт түрлері одан әрі дамып, әлемдік деңгейге дейін көтерілді. 2001 жылы Бішкекте көкпардан Халықаралық федерацияның негізі қаланды. Бұл ұлттық спорт түрінің жаңа деңгейге көтерілуіне септесті. Бірақ бұл ойын түрі Оңтүстік жақта жақсы дамығанмен бізде сәл кешеуілдеп қолға алынуда. Сонда да болса, қанда бар ептілік пен қайсарлықтың нәтижесінде есемізді оңайлықпен бермеспіз, – дейді Мұхамед Бегімов.Күш-қуаты бойында тұрған жас мұнымен қоса, ат бәйгесіне қатысу үшін жуырда "Бұйрық" ныспылы жүйрікті арнайы сатып алған. Алдағы уақытта оны бәйгеге қосу ниетін жасырмады.Аудандық спорт бөлімі мамандарының мәліметінше, бүгінде жастар көкпар ойынына қызығушылық танытуда. Осыған орай, Ұлттық спорт түрлерін дамыту бағытында, көкпар ойындарының көкпаршыларына 10 дана бөрік сатып алынды.Биыл қажетті жабдықтар сатып алу үшін – 2 дана ер тоқымға, көкпаршыларға – 10 дана бөрік, 10 дана саптама етікке бюджеттік өтінім тапсырылды. Жалпы, Қазалы ауданында 33 ұлттық спорт іс-шара өткізілді.&nbsp;

Мұхаммед Бегімов: Қазалы ауданында ат спортын дамытуды діттеп жүрмін

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Қазалы ауданында ұлттық спорт түрлері жыл сайын тұрақты түрде дамып келеді. Негізінен көкпар, аламан бәйге, қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату мен бес тас түрлері жақсы дамуда. Соның ішінде тоғызқұмалақ ойынына ерекше қызығушылық танытылуда.Қазіргі таңда тоғызқұмалақ спорты бойынша ауданда 4 спорт шебері, 15 спорт шеберіне үміткер, бір ұлттық дәрежедегі төреші бар. Екі спортшы Қазақстан Республикасының Ұлттық құрамасына енді. Әлем чемпионатына 1 спортшы, республикалық жарыстарға 12 спортшы қатысты. Олар 3 алтын, 1 күміс, 1 қола медаль иеленді. Облыстық жарыстарда 44 спортшы бақ сынап, 6 алтын, 10 күміс, 2 қола медаль еншіледі.Сонымен қатар қазан айында өткен ауыл спортшыларының «Алтын күз – 2022» облыстық спартакиадасында тоғызқұмалақтан бірінші орын қоржынға түсті. Былтыр ұйымдастырылған Қызылорда облысының жекелей және командалық чемпионатында Ұлдана Маханбетамин жекелей жарыста жеңіс тұғырын бағындырды. Қыздар командалық жарыста жеңімпаз атанып, ерлер командасы да жүлделі үшінші орын иеленді. Тоғызқұмалақтан республикалық олимпиаданың облыстық кезеңінде Көркем Асқарқызы мен Ақзер Амангелді бірінші орын, Абылайхан Базарбаев үшінші орынға қол жеткізді.– "Ұлттық ойындар рухани байлығымыз" атты мектеп оқушыларының облыстық спартакиадасында оқушыларымыз екінші орын алды. Жасөспірімдер арасындағы облыс біріншілігінде Жігерхан Қабылбаев үшінші орынды қанжығалады. Ардагерлер арасындағы облыстық жекелей біріншілігінде Еркін Әбдіразақ пен Ерғали Ниетов қолаға қол жеткізсе, Сәбит Шүленбаев жеңімпаз атанды. Ардагерлер арасындағы ҚР чемпионатында Сәбит Шүленбаев екінші орын, тоғызқұмалақтан мұғалімдер арасындағы облыстық спартакиадада тұғырға шықты, – дейді Сәбит Шүленбаев.Тоғызқұмалақтан жаттықтырушының айтуынша, бұл ойын арнайы тақтада екі адам арасында ойналады. Ойын тақтасы – 2 қазан, 18 отау, 162 құмалақтан тұрады. Ойын басында әр ойыншыға бір қазан, тоғыз отауға тоғыз-тоғыздан салынған сексен бір құмалақ тиесілі.Алғашқы жүріс жасаған ойыншыны – бастаушы, қарымта жүріс жасаған ойыншыны – қостаушы деп атайды. Кейде бастаушы үшін – ақ жағы, қостаушы үшін қара жағы деген тіркестерді де қолданамыз.Жүріс ойыншылар тарапынан кезектесіп жүріледі. Жүрісті кімнің жасайтыны жеребемен немесе қарсыластардың келісімімен анықталады. Жүріс жасау үшін өз жағыңыздағы отаулардың бірінен біреуін орнына қалдырып, қалған құмалақтарды қолға алады. Олар солдан оңға қарай бір-бірлеп таратамыз. Тарату сәтінде құмалақтар өз отауларымыздан асып кететін болса, қарсыластың отауына таратамыз. Егер соңғы құмалақ қарсыластың тақ санды құмалағы бар отауына түсіп, ондағы құмалақтарды жұп қылса (2, 4, 6, 10, 12), сол отаудағы құмалақтар ұтып алынып, өз қазанына салынады. Соңғы құмалақ қарсыластың жұп санды құмалағы бар отауына түсіп (3 құмалақтан басқа), тақ қылса немесе өз отауымызға түссе, құмалақ ұтып алынбайды.Мәселен, тақтадағы алғашқы жағдайда бастаушы №7 отаудағы 9 құмалағын таратса, соңғысы қарсыласының №6 отауына барып түседі және ондағы 9 құмалақ соңғы құмалақпен 10 болып, ұтып алынады және қазанға салынады. Тоғызқұмалақ ойынында құмалақтан басқа ойында бір рет қарсыластың отауын ұтып алуға да болады. Оны ежелде – “тұзды үй”, қазіргі тілде – тұздық деп атайды.Тұздық алу үшін жүріс жасаған кезде, қарсыластың екі құмалағы бар отауына таратқан құмалағыңыздың соңғысын түсіру керек. Сонда сол отауда қалыптасқан 3 құмалақпен бірге отау да ұтып алынып, ойынның аяғына дейін сіздің меншігіңізге айналады. Енді жүріс жасалған сайын тұздық алынған отауға түсетін бір құмалақ, міндетті түрде сіздің қазаныңызға салынып отырады. Тұздық алынған отауға арнайы белгі қойылады. Жазбаша түрде – Х деген шартты таңбамен белгіленеді. Осы жағдайда қостаушы ойыншы №7 отаудағы 10 құмалағын тарату арқылы, соңғы құмалағын бастаушының №7 отауына түсіреді. Ондағы 2 құмалақты үшеу етіп, осы құмалақтарды ұтумен қатар, бұл отауға тұздық жариялайды.Ендігі кезде бүкіл ойын барысында №7 отау – қостаушының меншігіне айналады. Тұздық ойында бір рет алынады және №9 отаудан ешқашан алынбайды. Тұздық аттас отаулардан алынбайды.Ойын аяқталуға жақындаған сайын әр ойыншының отауларындағы құмалақ таусыла бастайды. Әр құмалақ ұтып алынған сайын немесе тұздыққа түскен сайын қарсыластардың жүріс мөлшері кеми береді. Сондықтан ойын соңында қарсыластардың бірінің отауларында жүріс жасай алмайтын жағдай да кездеседі. Ойыншылардың бірінің отауларындағы құмалақты бірінші таусып алып, жүріссіз қалуы – атсырау деп аталады.Атсырауға ұшыраған ойыншының қарсыласы бұл жағдайда қосымша бір жүріс жасап, барлық құмалақтарды өз қазанына салып алады. Тақтадағы жағдайда жүріс қостаушыдан. Ол №9 отаудағы 3 құмалағын таратады. Өз кезегінде бастаушы №1 отауға түскен 1 құмалақты жүреді. Қостаушы №9 отаудағы жалғыз құмалақты 1 отауға салады. Бастаушы кез келген отаудағы құмалақпен, мәселен, 6 отаудағы 2 құмалақтың бірін орнына қалдырып, екіншісін 7 отауға көшіреді.Осылайша бастаушы отауларындағы барлық құмалақтты қазанына салып, ойынның есебін жүргізеді. "Атсырау" жағдайында қосымша жүріс жүрілген кезде, құмалақтар амалсыздан қарсыластың отауларының біріне түсіп, жүріс беретін болса, ойын әрі қарай жалғаса береді. Ойыншы ойын барысында 82 құмалақ жинаса, ойын бірден тоқтатылады. Бұл ойлау қабілетін дамытатын ойынның ережесі осындай дегенді алға тартты Сәбит Шүленбаев.Атқарылған жұмыстың жетістігін баяндаған жаттықтырушы "Алтын күз – 2023" ауыл спортшыларының облыстық спартакиадасында ерлер жағы үшінші орынға тұрақтаса, қыздар командасы жеңіске жетті. Тоғызқұмалақтан Қызылорда облысының командалық чемпионатында қыздар чемпион атанды. Сондай-ақ ҚР кубогында Ұлдана Маханбетамин жеңіп шықты. ҚР командалық чемпионатында Қызылорда облысы екінші орын иемденгендігін айтты.Тағы бір жақсы жаңалығымен бөліскен маман биыл қаңтар айында Қазалы спорт клубына тоғызқұмалақ ұлттық спорт түріне 1 бірлік штат берілгендігін сүйіншіледі. Аталған орынға Ұлдана Махамбетамин жұмысқа қабылданды.

Қазалының спортшылары ұлттық ойындарды дамытуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Сыр өңірінің үздік әзілкештері жылдан жылға танылып, мықтылар қатарынан көрініп жүр.&nbsp;Соның ішінде «ПТК арнасы» да ерекше форматпен елге танылды. Журналистика саласының бірегей жанрын қолдана отырып, халыққа өтімді туындылардын жарыққа шығарды. Арна ел сүйіспеншілігіне бөленіп, облыс мақтанышына айналып үлгерді.<blockquote>– Бұл арнаны құру идеясын алға тартқан Ислам Нұрмағамбетов. &nbsp;Медиа саласы сұранысқа ие, жақсы табыс көзі болғандықтан, әлеуметтік желідегі Тикток платформасынан бастадық. Тәуекелге бел буып, 2020 жылы 9 желтоқсан күні алғашқы көңілді бейнеролигіміз жарыққа шықты. Арнамыздағы тұлғалардың ешбірі бұл сала маманы емес. Алайда ұжымның әрбір мүшесі контентті дамыту мақсатында аянбай тер төгеді. Туған інім Мақсат Әбді – ПТК арнасының барлық видеоларын түсіріп, оны монтаждаумен айналысады. Ал көрерменге сапалы контент ұсыну үшін Ислам Нұрмағамбетов локациялар іздейді, сондай-ақ арнаның туындыларында өнер көрсететін дарынды &nbsp;жастар арасында іріктеу жүргізеді, – дейді ПТК арнасының бас жетекшісі, сценарист Ғани Әбдиев.</blockquote>Әзілкештер ұжымы көреременді күлдіріп қана қоймай, халық игілігіне қызмет ететін бірнеше бизнес көздерін ашуды қолға алған. Атап өтсек, «Кеспе Птк» дәмді асхана желісі, компьютерлер клубы және «Баян сұлу-ПТК» әшекей бұйымдар дүкені жұмыс істейді. Көпшіліктің сұрауымен «ПТК Донер» және «ПТК такси паркі» жақында өз жұмысын бастады. ПТК арнасының мүшелері тек қана әлеуметтік желімен шектелмей, басқа да мүмкіндіктер көзін ашуды алға тартады. Сондай-ақ, халық пайдасына жарайтын бизнес көздері тұрмыс-тіршілікті жақсартуға үлес қосады деген сенімде.«Қайырымдылық – болашаққа инвестиция» ұғымын ұстанған арна жиі қайырымдылықпен айналысады. Жалғыз басты аналарға үй жағдайында кәсіп бастауға жәрдем еткен. Осы секілді 7-ден астам жобаны жүзеге асырған. Осы орайда «ПТК Инвесторлар клубы» ашылып, алдағы уақытта ауқымды жоспарларды қолға алуды көздеп отыр. Сондай-ақ әзілкештер ұжымы жастарды қолдаудың маңыздылығын да алға тартады. Қорқыт ата университетінің «Матриархат» командасы және М.Мәметова атындағы жоғары педагогикалық колледжінің жайдарман құрамасына тәлімгерлік етіп, жастарға демеушілік жасайды.Жақында ғана Youtube желісінде жарыққа шыққан «Таксист» сериалы халық сүйіспеншілігіне бөленді.<blockquote>– Халықтың қабылдауы әртүрлі. Алайда көрермендерімізге ең жақсы, сапалы деген контентті ғана ұсынуды мақсат тұтамыз. Алдағы уақытта бизнес саласын жандандыруды көздеп отырмыз. Осы орайда жарнамалар көлемін азайтып, такси паркінің қызметін жетілдірумен айналысып жатырмыз. Жоспар көп, жүзеге асыруға күш-қайрат берсе деген ниетіміз бар, – дейді арна ұжымы. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</blockquote>Арнаның атауы Қызылорда қаласының құрметіне «Перовск» деп аталған. Ал толық мағынасына келетін болсақ, «Перовск телеканалы» деген ұғымды береді.&nbsp;

ПТК: арна атауы Қызылорда қаласының құрметіне қойылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған «Алтын тұғыр» республикалық олимпиадасында облыс намысын қорғаған №111 қазақ орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі Шұғыла Шайманалиева олимпиада жүлдегері атанды. Педагогтердің кәсіби құзыреттілігін арттыру, мұғалім тұлғасының шығармашылық әлеуетін дамыту мақсатында ұйымдастырылған сайыста жерлесіміз 160-тан астам мұғалімнің арасынан оза шауып, І орынды иеленіп, Дубайға жолдама ұтып алды.<blockquote>− Олимпиада тапсырмалары бастауыш сынып бағдарламаларын негізге ала отырып құрастырылған авторлық, басым бөлігі логикалық есептерден тұрды. Республиканың түкпір-түкпірінен келген мұғалімдермен бәсекеге түсіп ең жоғары балды жинадым. Бұл – үлкен мерей әрі зор жауапкершілік. Маған сенім білдірген жандарға алғысым зор. Аталған конкурс&nbsp; – шынымен де мамандар тәжірибесін шыңдап, ынталандыратын айрықша жоба. Мұғалімдердің кәсіби дағдыларын жетілдіру, бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында өткен сайыстан мол тәжірибе жинадым. Заманауи мұғалім әрқашан ізденіс үстінде жүріп, өзін жетілдіріп отыруы керек. Басты мақсат – шәкірттерімнің саналы азамат болып қалыптасуы, − деді Шұғыла Қанибекқызы.</blockquote>Айта кету керек, Астана қаласындағы жарыс «Дарын» РҒПО мен&nbsp; «Зерделі» ақыл-ой дамыту орталығының ұйымдастыруымен өтті. Оған облыстық іріктеу кезеңінің жеңімпаздары қатысты.

Ауыл мұғалімі Дубайға жолдама ұтып алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өткен жылы шағын кәсіп бастаймын деген 459 адамға қайтарымсыз грант тағайындалды. Алайда 32 адам берілген мүмкіндікті тиімді пайдаланбай, басқа мақсатқа жұмсаған. Олардың қаражатын кері қайтару үшін мамандар сот органдарына жүгінуге мәжбүр. Биыл 484 адамға грант беріледі деп жоспарлануда.Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы мен «Мансап» орталығы филиалының мамандары жергілікті БАҚ өкілдеріне баспасөз турын ұйымдастырды. Алдымен «Сабалақ» саяжайындағы жылыжай жұмысымен таныстық. Үшінші топ мүгедегі Дархан Қалыбеков өткен жылдың күзінде 1380000 теңге көлемінде қайтарымсыз грантқа ие болған. Осы қаражатқа қажетті құрал-жабдықтар сатып алып, жылыжай ісін дамытуда. Есік алдындағы жерді тереңдігі 5,5 метр етіп қазып, онда қызанақ пен қияр еккен. Екі түп лимон ағашының көшеті де жайқалып тұр. Ерте көктемде өнім алуды жоспарлап отырған кәсіпкер бір түп 10 келідей қияр беретінін айтады. Алдағы уақытта кәсібін кеңейтіп, өзге де жеміс түрлерін баптауды жоспарлауда.&nbsp;Мұнан кейін Астана даңғылында орналасқан тігін цехының жұмысын көрдік. Қала тұрғыны, көпбалалы ана Перизат Ашықбаева да мемлекеттен қайтарымсыз грант алып, кәсібін дамытуда. Тігін саласында 8 жылдан бері тер төгіп келетін ол балалар киімдерін тігуді қолға алған. Бүгінде бір адамды жұмыспен қамтып отыр.<blockquote>Балаларымның аллергиясы болғандықтан, кез келген киімді кигізе бермеймін. Қазір мұндай бала өте көп. Сондықтан кішкентайларға ыңғайлы, денесіне жұмсақ жатарда киетін және спорттық киімдер тігу үшін өзімнің бизнес жобамды ұсынған болатынмын. Жобамның қолдау тапқанына қуаныштымын. Кәсібімізді кеңейтіп, өзге де бұйымдар тігуді қолға алмақпыз, – дейді көпбалалы ана.</blockquote>«Қарауылтөбе» ауылдық округінің тұрғыны Нұрлан Смағұлов – бөдене шаруашылығын дамытып отырған кәсіпкер. Мемлекеттен берілген&nbsp; қайтарымсыз грантқа қажетті құрал-жабдықтар сатып алған. Бастапқыда 400 бөденемен кәсіп ашқан ол қазір оның санын 4 мыңға жеткізген. Ет және жұмыртқа бағытын дамытып келеді.<blockquote>Бүгінде бөдененің жұмыртқасы мен етіне сұраныс көп. Бізден базардағы сатушылар көтерме бағамен алады. Емдік мақсатта сатып алатындар да баршылық. Бір данасын 30 теңгеден өткіземіз, – дейді кәсіпкер.</blockquote>&nbsp;

Былтыр 459 кәсіпкерге қайтарымсыз грант тағайындалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Қазалы ауданы бойынша шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту саласында жұмыстар қарқынды атқарылуда. Жасыратыны жоқ, ауылдағы өмір қай кезде де оңай болған емес. Күнделікті ауылдың тірлігі, дамыған инфрақұрылымның болмауы, халықтың қалаға қоныс аударуы және ауыл тұрғындарының аз табысы күйбең тірлікке әсер етпей қоймайды. Ешқашан ауылда болмаған және мұнда кем дегенде екі апта болмаған адам ауыл тұрғындарының ойлары мен тірлігін түсінбейді.Бүгінгі таңда ауыл тұрғындарының жалғыз күнкөрісі егін шаруашылығы пен төрттүлік болып тұр. Ауыл тұрғындарының бизнес ашып, дамыту және кеңейту жөніндегі бастамасы мен жоспарлары көп жағдайда іске аспай қалып жатады. Бұл мәселені шешу үшін өткен жылы Үкімет "Amanat" партиясымен бірлесіп, Қазақстан бойынша "Ауыл аманаты" жобасын енгізу туралы шешім қабылдады.Жобаны іске асыруға 2023 жылы республикалық бюджеттен Қызылорда облысына 3 миллиард теңгеден астам қаражат көзделген. Ауданға 484300000 теңге бөлінді. Осы жоба бойынша микрокредит беру мерзімі 5 жыл, мал шаруашылығы саласындағы бастамалар үшін 7 жыл қаралған. Ең жоғарғы сома – 2,5 мыңнан 8 мың АЕК-ке дейін, номиналды сыйақы мөлшерлемесі – жылдық 2,5%-тен аспайды. Негізгі қарызды төлеу бойынша жеңілдікті кезең – 12 айды құрайды.Жаңа мемлекеттік бағдарлама механизмнің қол жетімділігі, жеңілдетілген несиелеу және төмен пайыздық мөлшерлеменің арқасында кеңінен таралуда. Бағдарлама ауыл тұрғындарына бизнес-жобаларын іске асыруға көмектесуге бағытталған. Оны өсімдік, мал және құс шаруашылығына, елді мекендерден тыс жерлерде жер ресурстарын пайдалану үшін, кооперативтер құру және жинақтау, жеке кәсіпкерлікті дамыту (өндіру және қайта өңдеу), сатып алу-сату және жалға беру қызметін қоспағанда, осы сынды бағыттар бойынша жүзеге асырылады.Қазақстандық ауылдарды дамытуға және отандық агроөнеркәсіптік кешенді қолдауға бағытталған бағдарлама. Жеңілдетілген несие және "Ауыл аманаты" жобасы көптеген ауыл тұрғынына өз бизнесін құруға септігін тигізеді. "Ауыл аманаты" жобасы 2025 жылға дейін іске асырылады деп жоспарланған.Былтыр "Ауыл аманаты" жобасына қызығушылық танытқан ауыл тұрғындары берілген мүмкіндікті жіберіп алмай, бизнес жоспарларын ұсынған болатын. Қазалы ауданы бойынша 68 адам осы бағдарлама игілігін көрді. Соның ішінде Ақбала Жақыпбекқызы да бар. Ол 5 жылға 6900000 теңге жеңілдетілген несие алып, Ақтөбеден пластик бөтелкелер құятын Ресейдің "Техноиндустрия" компаниясының жабдығына қол жеткізді. Бұны алмас бұрын ұзақ ойланды. Ақырында жеті рет өлшеп, бір кесуге бел буды.Ақбала Шүйіншәлі 10 жылдан астам кәсіпкерлікпен айналысып келеді. Жеке аралас дүкені халыққа қызмет көрсетіп тұр. Онда құйылмалы сусын сататындықтан сырттан пластикалық ыдысқа тапсырыс беретін. Оның әр данасы 65 теңгеден болғандықтан қалтаға ауыр тиеді. Сондықтан ізденіп, өзі осы дүниелерді шығаруды ойлайды.– "ПВ-800" ПЭТ контейнерлеріне арналған жартылай автоматты үрлеу машинасы алдын ала қыздыру және үрлеу әдісімен "ПЭТ" преформаларынан көлемі 2,5 литрге дейінгі бөтелкелерді өндіруге арналған. Бұл шағын және орта бизнес үшін тиімді шешім, ол сізге минималды инвестициямен өзіңіздің "PET" контейнерлеріңізді өндіруді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.Қалыптың құлыптарына арналған бөлек жетегі бар бірегей дизайн жоғары өнімділікпен алынған бұйымның тамаша сапасын қамтамасыз етеді. Жабдықтардың қосарланған жиынтығы дайын өнімнің сандық шығымдылығын арттыратын қосарлы қалыптарды пайдалануға жағдай жасалған, – дейді жас келіншек.Оның айтуынша, "Festo" пневматикалық компоненттерін және "Omron" электрондық компоненттерін пайдалану жабдықтың ұзақ уақыт бойы мінсіз жұмыс істеуіне кепілдік береді. Бұл құрылғыға компания 1 жылға зауыттық кепілдік береді.Өндірістік жабдық қатты суық және ыстық күні қосылмайды. Пластик бөтелкесінің 0,5 пен 5 литр аралығындағы көлемдегілері шығарылады. Алғашында 1,5-2 литрлігінен 500 данасын шығарады. Оны тапсырыс берушілер лезде сатып алған. Жалпы бұл құрылғы 1 сағатта 500-600 данасын өндіреді. Бір күнде 3000-ға дейін басып шығара алады. Бөтелкелерге арналған қақпақ пен шикізатты Алматыдан тапсырыспен алдырады.Іскер кәсіпкер алдағы көктемде жұмысын бастап кетуді діттеп отыр. Жоспарында Арал, Қармақшы, Төретам сынды сұраныс бар жерлерге жеткізу бар. Оған арнайы көлік те алуды есептеуде.Қазір Ақбала Жақыпбекқызы 2 адамды жұмыспен қамтып отыр. Кәсібін де кеңейтуден кенде емес. Жаңа идеялары көп еңбекқор кәсіпкер алдағы уақытта дәмхана мен өзге де өндіріс орнын ашуға құштар екендігін жасырмады.

Берері мол бағдарлама

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Кәсіпкерлікті, тың идеяларды қолдау, жаңа кәсіпке жан бітіру – уақыт талабы. Осы орайда қызылордалық кәсіпкерлер мемлекет пен аймақ басшысы тарапынан ғана емес, аталған салаға қатысты сан түрлі мекемелер мен орталықтардан да қолдау көріп жүр. Осы бағыттағы тағы бір шара «Брендке бір қадам…» сауда көрмесі «Анаға тағзым» орталығы креативті индустрия алаңында өткізілді.Орталықтың бастамасымен осы жылдан бастап «Брендке бір қадам…» атты креативті кәсіпкерлерге арналған сауда көрмесі тұрақты түрде ұйымдастырылмақ. Айта кетейік, жобаның басты мақсаты – инклюзивті экономиканың дамуына үлес қосатын дарынды әрі шығармашыл тұлғаларға қолдау білдіріп, бәсекелестікке төтеп беру үшін қолөнершілердің өзара тәжірибе алмасуына ұйытқы болу, креативті кәсіпкерлердің кластерін қалыптастырып,&nbsp;&nbsp; олардың&nbsp; өз қолынан&nbsp;&nbsp; шыққан&nbsp; өнімдерін жарнамалауға, халыққа таныстыруға мүмкіндік жасау.&nbsp;&nbsp;<blockquote>– Президент Жолдауында креативті индустрияны қолдау керегін атап өтті. Бұрын олардың қатарына қолөнершілер кірмеген екен. Биылдан бастап ұлттық нақыштағы бұйымдар мен тұрмыстық заттар кәсібіне көңіл бөлінуде. Алғашқы көрмеге қаладағы 20-ға жуық кәсіпкер қатысып жатыр. Бірі ұлттық әшекей бұйымдарын өз қолымен жасап әкелсе, енді бірі астауын ұсынып отыр. Көрмеден тойтабақтар, ағаш бесіктер, орамалдар, трансформер сөмкелер, әшекей бұйымдар, ыдыс-аяқтар, көрпе-жастық сынды күнделікті тұрмысқа қажетті дүниелерді табуға болады.Бір апта көлемінде тек қаладағы кәсіпкерлердің қолөнер бұйымдары көрмеге қойылады. «Брендке бір қадам…» сауда көрмесі жыл бойы ұйымдастырылатын болады. Жеті ауданның әрқайсысына бөлек көрме ұйымдастырылып, аймақтағы қолөнершілердің басы қосылмақ. Ал жыл соңында көрме қатысушыларымен бірге облыстық деңгейде форум өткізіледі. Мән берсек, Қызылордада тек ұлттық нақыштағы дүниелерге арналған базар да, орталық та жоқ. Осы мақсатта «Анаға тағзым» орталығы өңір тұрғындарының қажеттілігін қамтамасыз етуге атсалысуда, – дейді орталық қызметкері Айдана Маратқызы.</blockquote>Айта кету керек, аталған жоба ақпараттық-танымдық бағытта да пайдалы болмақ. Апталық аясында облыстық «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы, Kyzylorda Hub бизнес-инкубаторының өкілдері мен өңірімізге белгілі кәсіпкерлер қаржылық сауаттылық, бизнесті бастау және дамыту бағытында арнайы тренингтер мен шеберлік сағаттарын&nbsp; өткізеді.<blockquote>– Қолөнермен осыдан үш жыл бұрын айналыса бастадым. Алғашқыда шашқа арналған аксессуарлар жасау ұнайтын. Уақыт өте келе ассортиментке ұлттық әшекей түрлерін енгізіп, әлеуметтік желі арқылы бұйымдарға қызығушылар саны арта түсті. Қазақша сырға, сақина, шекелік, өңіржиек, шолпыларды заманауи стильде жасауға тырысамын. Ою-өрнектерінде өзгешелік бар. Соның ішінде шекелікке тапсырыс беретін жасөспірім қыздар көп.Мұндай көрмеге бірінші рет қатысып жатырмын. Бұйырса, алдағы уақытта аталған бағыттағы көрмелер мен іс-шараларға қатысу арқылы жеке брендімді қалыптастырып, ұлттық нақыштағы әшекейлерді кеңінен насихаттай түссем деймін. Әшекей жасау – шығармашылық пен шыдамды қажет ететін жұмыс. Себебі әр бөлігін жеке-жеке құрастыру керек, – дейді қолөнерші кәсіпкер Ақдана Камал.</blockquote>

Брендке бір қадам: Тың идеяларды қолдау – уақыт талабы

Жаңақорғандық кәсіпкерлер тері өндірісін қолға алды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Тоғызқұмалақ – логикалық ойын. Төзім мен ұшқыр ойды ұштастыратын ұлы ойынды кез келген адам әсте үйреніп кете қоймас. Алайда ойынның жілігін шағып, ұлттық құндылықты дәріптеп жүрген жастар аз емес. Соның бірі – республикалық, облыстық байқауларда жеңіс тұғырынан көрініп жүрген қызылордалық Ырыскелді Кенжебек.–&nbsp;Өзіңіз білетіндей, тоғызқұмалақ – шахмат, дойбы, нарды секілді ақыл-ойды талап ететін интеллектуалды ойын. Бұл ойынның нендей ерекшелігі бар?<blockquote>– Тамыры терең тарих қойнауында жатқан ойын – ата-бабадан қалған асыл мұра. 4 ғасырға жуық уақыт бойы дәріптеліп келе жатқан құндылығы мол ойынның бүгінгі таңда жанкүйерлері аз емес. Тоғызқұмалақ ойыны математикамен тығыз байланысты. Оны ойнауымның басты ерекшелігі де осында. Адамның ойын жетілдіріп қана қоймай, тез шешім қабылдауға үйретеді. Жалпы тарихқа көз жүгіртсек, өте қызық жағдайда пайда болған. Бірі білсе, бірі білмес, алайда бұл ойын жазық далада пайда болды, шопандар қойдың кұмалағымен ойнап, тақтаның орнына жерді қазып ойлап тапқан. Философ, ақын Абай да тоғызқұмалақ шебері болған. Інісі Әрхам Ысқақовпен тоғызқұмалақ мектебінің іргетасын қалаған. Бұл ойынды дәріптеушілердің саны мұнымен тоқтап қалған жоқ. Жылдан жылға жаңғырып, заманға сай жаңашылданған тоғызқұмалақ ұрпақтардың дарынды, төзімді, зияткерлік қабілеттерінің мықты болуына сеп. Сол себепті мектеп қабырғасындағы әрбір бала бұл ойынды білсе, пайдасы зор.</blockquote>– Тоғызқұмалақ ойынының ұлттық мәртебесі жоғары екенін білеміз. Дегенмен елден тыс аталған спорт түрінің дәрежесі көңіл қуантпайды. Тоғызқұмалақты әлемге әйгілі етіп, турнирлерді жиі өткізуге не кедергі? Бұл спорт түрінің қазіргі жағдайын қалай бағалайсыз?<blockquote>– Ойын жаһандық деңгейде қанатын кең жайған.&nbsp;Республикалық та, халықаралық, тіпті әлемдік чемпионаттар өтуде. Бұл – қазақ халқының төл ойынын төрткүл дүниеге паш етуге айрықша мүмкіндік. Қазақстанда тоғызқұмалақпен айналысатындар саны 200 мыңнан астам, кәсіби түрде 10 мыңға жуық. Білім ошақтарында, сонымен қатар балаларды дамытуға арналған орталықтарда тоғызқұмалақ үйірмелері тоқтамай қызмет атқаруда. Жақында 14 облыс бақ сынаған чемпионатта облыс намысын қорғап, жүлделі II&nbsp;орынды қанжығаладық. Дәл осындай додалар тартысты түрде дүниежүзілік деңгейде де өткізіліп, әлемдік спорт аренасында зияткерлік мұрамызды айшықтауда. Сөзіме қыркүйек айында Алматы қаласында өткен жастар арасындағы әлем кубогі, Нәлқожа Ергешбаевты еске алуға арналған халықаралық турнир, сондай-ақ тамыз айында Моңғолияның Ұланбатор жерінде өткен Азия чемпионаты дәлел.</blockquote>– Соңғы жылдары тоғызқұмалақ ойынын мектеп пәндеріне енгізу қозғалып жүр…<blockquote>– Бұл ойынды балалық шағымның нағыз бастау алған шағында, 5 жасымнан бері жаныма серік еткен едім. Ең алғаш рет жарысқа 7 жасымда қатыстым. Содан бері талай жыл өтсе де, әлі күнге дейін тоғызқұмалаққа деген сүйіспеншілігім кеміген емес. 12 жыл бойы ойынмен айналысқан соң қазір кәсіби түрде жетік меңгердім. Бұл ойынның ең күшті үлесі білім алуыма көп септігін тигізді. Жоғарыда атап өткендей, тоғызқұмалақ пен математика тығыз байланысты. Зияткерлік қабілеттерімді тоғызқұмалақ арқылы шыңдадым. Логикалық ойлау ерте жастан қалыптасып, болашақ мамандығымды таңдау барысында да өз рөлін ойнағанынын атап өткім келеді. Жалпы айтқым келетіні, мектеп оқып жүрген кезден бастап-ақ білім-ғылым, мәдениет және спорт бағытын меңгеріп, талмай еңбек ету қажет. Сол кезде шыңдарды бағындыруға болады.</blockquote>–&nbsp;Әр ойынның өз айла-тәсілі болатыны рас. Қарсыласты ұту үшін қандай ұяшықтан бастап жүрген дұрыс?<blockquote>– Бәсекесіз сайыс болмайды. Әрине, әр ойынға қамданар алдында қарсыласымызды тыңғылықты зерттеп, айла-амалын білуге тырысамыз, сондай-ақ арнайы партия дайындап барамыз. Әрі қарай ойынның тағдыры тақта үстінде шешіледі. Дұрыс есептеп отырмасаң, бір түйір құмалақты қате жүру жеңістен алшақтатады. Менің әдісіме келсек, ойынды қазақтың қасиетті саны 7-ші отаудан бастаймын. Бұл отаудың атауы «қандықақпан», яғни ойын жүрісі өте көп. Кім мықты, кімнің ойы ұшқыр, кім мұқият – сол жеңіс тұғырынан көрінеді.</blockquote>–&nbsp;Сұхбатыңызға рахмет!

Ырыскелді Кенжебек: 12 жыл тоғызқұмалақ ойнадым

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бүгін, 14 наурызда маңғыстаулықтар таң бозарып атқаннан тұрып, ұлттық киімдерін киіп көрісуді бастайды. Кішілер үлкендерге келіп қол алып көріседі, құда- жекжат, апа-әжелер мен ақсақалдар төс түйістіріп көрісуде, деп хабарлайды <a href="http://inbusiness.kz/">inbusiness.kz</a>&nbsp;сайты.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Маңғыстауда "Адай ата-Отпан тау" тарихи-мәдени кешенінде Амал мерекесіне орай “Бірлік отын” жағу рәсімі өтті. Маңғыстаудың ең биік шыңында от жағу дәстүрі тарихтың тереңінен бастау алады. От жағу бірлікті білдіреді және ұйымшылдықтың белгісі. Көрісуге шетелдер мен еліміздің әр өңірінен келгендер көп.<blockquote>"Өзбекстаннан ат арылтып келдім. Жыршы, өнерпаздарымызды алып келді. Әр жыл сайын тойланатын Амал меркесінің маңызы зор. Қазақтың бірлігінің, татулығының куәсі. Баққандарыңыз қой болсын, жасағандарыңыз той болсын! Қазақстан жайлы мекен болсын!"- дейді&nbsp;Өзбекстан Республикасының Еңбек сіңірген мәдениет саласының қызметкері Махаммад Эшбоев. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</blockquote><img class="image_resized" style="width:1600px;" src="https://inbusiness.kz/uploads/2024-3/YxvedFJm.jpeg" alt=""><blockquote>"Алматы облысынан арнайы келіп, Амал меркесіне қатысып отырмын. Бала кезімізден 14 наурызда көрісіп, наурыз көже ішіп өстік. Аталарымыздың құтты қонысы болған жер. Содан бері көрісу үзілген жоқ. Жастарға батамды беруге келдім. Ақ мол болсын, жайлы жыл болсын! Көктем меркесі құтты болсын!", - дейді Саламат Спан.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</blockquote>Маңғыстаулықтар жыл сайын Отпан тауындағы Амал мерекесін атап өтеді. Биылғы жылы шараны ұйымдастырушылар - Мұңал ата ұрпақтары. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<blockquote>"Ғасырлар бойы бұл күн терең рухани мағынаға ие болды. Біздің ата-бабаларымыз өткен қыста отбасы мен қыстан аман шыққанына қуанды, бүгін біз бір-бірімізді көктемнің басталуымен құттықтаймыз, реніштерімізді кешіреміз және күнделікті қарбаласта жақындарымызға уақыт табамыз деген ниетпен. Ұрпақтар сабақтастығы орнайды, бірақ "көрісу күні" көктемнің жақындап келе жатқанын және жаңа үміттер мен мүмкіндіктердің пайда болуын еске салып, тұрақты мереке болып қала береді.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев атап өткендей, "бірлік пен келісімге шақыратын Амал мерекесі - халқымыздың дәстүрлі жауаптылығының шынайы көрінісі". Бұл мереке баршаңыздың жүрегіңізді жылулық пен қуанышқа толтырсын! Сіздерге бақыт, жақсылық және амандық тілеймін!", - деп атап өтті облыс әкімі Нұрлан Ноғаев.</blockquote><img class="image_resized" style="width:1600px;" src="https://inbusiness.kz/uploads/2024-3/H9LSr5P9.jpeg" alt="">Өңір тұрғындары мен қонақтарын мерекемен құттықтауға Қазақстанның Халық әртісі Роза Рымбаева да келді. Іс-шарада ұлттық спорттық ойындар, аламан бәйге, қыз қуу, тазы иттерге арналған жарыстар ұйымдастырылды.Көпшілік назарына "Сәлем сөздің атасы" атты театрландырылған қойылым ұсынылады, содан кейін амалды салтанатты түрде тойлау басталады.&nbsp;Жыл сайын әр ата ұрпақтары тойлау рәсімін кезекпен қолға алады. Бүгін Мұңал ата ұрпақтары Қосай Ата ұрпақтарына бірлік алауы мен амалды мерекелеу эстафетасын тапсырды.<img class="image_resized" style="width:1600px;" src="https://inbusiness.kz/uploads/2024-3/sQlhtk1K.jpeg" alt="">Айта кетейік, Отпан тау - Маңғыстау облысындағы ең биік нүкте. Оның шыңында 37 метрлік Адай ескерткіші және әкесінің екі қанатына айналған Құдайке мен Келімберді ұлдардың екі мұнара стеласы бар. Адай-ата тарихи тұлға және батыр болған. &nbsp;2007 жылы оның құрметіне "Отпан тау" тарихи-мәдени кешені ашылды.&nbsp; Фото: inbusiness.kz

Амал келді – жыл келді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жаңақорған ауданындағы ең өзекті мәселенің бірі – электр жарығының жай-күйі болатын. ХХ ғасырдың 60-70 жылдары жүргізілген электр желілері мен бағаналарды жаңалауға уақыты келіп-ақ тұр. Негізінде сол кездегі техникалық әлеуетіне келсек, бұл станция тек 25 жылға арналған. Дегенмен, ғұмырын екі есе ұзартып, халықтың игілігі үшін 60 жыл үздіксіз қызмет етіп келеді. Салдарынан электр желілерінің үзілуі, бағаналардың сынуы жиі орын алып келді. Әсіресе ауа-райының қолайсыздығына сәйкес электр желілерінің үзілуі, бағаналардың сынуы мен құлауы жиі кездесіп, күздегі жаңбыр мен жел, қыстағы қалың қар мен боран кезінде ауылдық округтерде жарық өшіп, тұрғындарды әбігерге салады. Жауын жауса немесе өткінші жел тұрса ауыл тұрмақ, кент орталығындағы кейбір көшелерде жарық сөнетіні жасырын емес. Бір қуантарлығы, бұл мәселе түбегейлі шешімін тауып келе жатыр. Алдағы 2024 жылдың аяғына дейін аудан жұрты жарықтан таршылық көрмейтін болады.Тарқатып айтсақ, қазіргі таңда кент орталығында халық саны 33460 адамды құрап отыр. «ҚЭТТК» АҚ-ның базасына сәйкес электр тұтынушылар саны 9215 абонентті құрайды. Оның ішінде заңды тұлғалар саны 1212, жеке тұлғалар саны 8003. 2016 жылы «Қызылорда электр тарату тораптары компаниясы» ақционерлік қоғамының тапсырмасымен «Жаңақорған кентіндегі 10/0,4кВ электржелілік жүйені жаңғырту» жұмыс жобасы әзірленді. Жобаның мақсаты – Жаңақорған кентінде жүргізілген тозығы жеткен электр желілік жүйені жаңғырту болып табылады. 2016 жылдан 2020 жылға дейін құрылыс материалдарының айтарлықтай қымбаттауына байланысты, 2020 жылдың бағасы ескеріле отырып, жасалған түзету¬лердің нәтижесінде жобаның жалпы сметалық құны 3 433 571,976 мың теңгені құрады.Жобаның авторы – «НұрЖолПроект» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Қа-зіргі уақытта «Қызылорда облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің тапсырмасымен аталған жоба іске асырылуда. Құрылыс – монтаждау жұмыстарының Бас мердігері – «СМП-Қызылорда» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. Жобаны іске асыру үшін 2022 жылы республикалық бюджеттен 898 787,0 мың теңге, 2023 жылы 1 175 676,0 мың теңге бөлінді. 2024 жылға қалған 848905,0 мың теңге қаржыны бөлу жоспарланған. Бүгінгі таңда, жобаның 60 пайызға жуық бөлігі іске асырылыпты.Осы жөнінде Жаңақорған аудандық электр торабының бастығы Нұржан Ахметов былай баяндайды.<blockquote>– Жаңақорған ауданында 1960 жылдан бері электр желісі жұмыс жасап, халықты жарықпен қамтамасыз етіп келеді. Әйтсе де, кенттегі және елді мекендердегі бағаналар ескірген. Біздің тарапымыздан жылына 2 рет техникалық жөндеу жұмыстары жүргізіліп, жіті бақылануда. Оқшаулағыштарын тазалау, май құю, әуе желілерін ағаш бұтақтарынан тазалау және т.б жұмыстар үздіксіз жүргізіледі. Енді аудан бойынша 1500-1600 шақырым электр желілері бар және 35 подстанция, 17 қосалқы станция бар. Ағымдағы жылға күрделі жөндеу жұмыстарына 18 500 000, жай жөн¬деу жұмыстарына 3 500 000 теңге жұмсалды. Негізі аудан көлеміндегі электр желілерінің 60 пайызға тозығы жетіп отыр. Осы тозығы жеткен желілерді азайту мақсатында бюждет есебінен салынып жатқан электр желілері бар. Атап айтсам, Еңбек ауылында 2 дана қосалқы станция бюджет есебінен салынды, 10 км электр желілері ауыстырылды. Одан бөлек, Қожакент, Келінтөбе және кент ішінде де осындай жаңару жұмыстары жүріп жатыр. 2024 жылдың аяғына дейін 19 елді мекендегі толықтай электр желілерін ауыстыруға жұмыс жасап жатырмыз, алдағы 1-2 жыл ішінде 26 ауылдық округте түгелдей электр желілері жаңартылатын болады, – деді Жаңақорған аудандық электр торабының бастығы Нұржан Ахметов.</blockquote>Иа, Жаңақорған ауданындағы қан¬шама жылдан бері түйіні шешілмей жүрген жарық мәселесі биыл оң шеші¬мін тапты. Кенттегі көне бағаналар мен электр сымдары, трансформаторлар қайта жаңғыра бастады. Біз мұны элек¬тр торабының басшысымен бірге кент және ауылдық округтерді аралап жүріп көзімізбен көрдік.«Жаңақорған ауданының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлім» және «Жаңақорған аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі мекемелерінің тапсыры¬сымен 2022-2023 жылдары 19 ауылға “Тұрғын үй секторының инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым құрылысы (электр желісі) ”жұмыс жобасын әзірленіпті. Қазіргі таңда, жобаны іске асырушы мекеме анықталып, аталған жоба бойынша Еңбек, Келінтөбе, Қожакент ауылдарына республикалық бюджеттен 350 333,0 мың теңге бөлінген. Еңбек ауылы бойынша жұмыстар толық аяқталып, Келінтөбе, Қожакент елді-мекендерінде құрылыс монтаждау жұмыстары қарқынды жүргізіліп жатыр. Тарқата кетсек, Еңбек ауылында электр тұтынушылар саны – 92 абонент, оның ішінде заңғы тұлға – 17, жеке тұлға 75 абонентті құрайды екен. Қазіргі уақытта, «Жаңақорған ауданының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлім» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің тапсырысымен аталған жоба жұмыстары толығымен аяқталыпты. Нәтижесінде қуаты 10/0,4кВ болатын 2 дана трансформаторлық қосалқы станция, 3 шақырым 10кВ әуе желісі, 5,7 шақырым 0,4кВ әуе желілері жаңартылды.Қожакент ауылында электр тұтынушылар саны 535 абонент, оның ішінде заңды тұлға – 28, жеке тұлға 507 абонентті құрайды. Қазіргі уақытта республикалық бюджеттен 100 000,0 млн теңге бөлініп «Жаңақорған ауданының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлім» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің тапсырысымен аталған жоба жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Нәтижесінде қуаты 10/0,4кВ болатын 10 дана трансформаторлық қосалқы станция, 6,022 шақырым 10кВ әуе желісі, 44,17 шақырым 0,4кВ әуе желілері жаңартылады.Келінтөбе ауылында электр тұты¬нушылар саны 644 абонент, оның ішінде заңғы тұлға – 37, жеке тұлға 607 абонентті құрайды. Қазіргі уақытта, республикалық бюджеттен 150 000,0 млн теңге бөлініп «Жаңақорған ауданының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлім» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің тапсырысымен аталған жоба жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Нәтижесінде қуаты 10/0,4кВ болатын 12 дана трансформаторлық қосалқы станция, 6,313 шақырым 10кВ әуе желісі, 41,4 шақырым 0,4кВ әуе желілері жаңартылады.Жалпы бұл мекеменің толық межесі емес, бұдан да басқа атқарар жұмыс жетерлік екенін байқадық. Өйткені, ауыл аймақ, кент ішіндегі көшелер бойындағы станцияларда жұмыс жасап жатқан электр мамандарын жиі көзіміз шалып жүр.Бұл сөзімізді «Саяжай» ықшам ауданына барған кезде кент тұрғыны, Жаңақорған ауданының құрметті аза¬маты Серік Мұсабаев ағамыз да қуаттай түсті.<blockquote>– Өздеріңіз көріп тұрғандай, «Саяжай» ықшам ауданында электр жарығы толықтай тартылып, жаңартылды. Бүгінде жарық сөну дегенді ұмыттық. Бұрындары шамалы жел тұрса, аяз қысса жарық сөніп, соның салдарынан газ қосылмай, әбден әбігерге түсетін едік. Тіпті, кенттің өзінде де электр бағаналарын ауыстыру жұмыстарының жүріп жатқанын байқап жүрмін. Бұл атқарылып жатқан игі істер халықтың билікке деген сенімін нығайтып, тұрғындардың ризашылығын арттырып отыр, – дейді.</blockquote>Ал, Қожакент ауылының тұрғыны Мұхтархан Бұрханов ұзақ жылдар бойы жарықтың тауқыметін тартып, енді игілігін көретініне ауыл тұрғындарының атынан шексіз ризашылығын білдіріп, ыстық ықыласын білдірді.<blockquote>– Осы уақытқа дейін ауылымызда жарық жиі өшіп қалатын. Өйткені ауа-райы құбылып, жел тұрса ескірген электр сымдары шыдас бермейтін еді. Енді, сапалы электр энергиясымен қамтылып, трансформаторлар жаңарып, ауылымыздың шырайы кіруде. Қазіргі уақытта жарық болмаса, тіршіліктің бәрі тоқтап қалғандай болады ғой. Енді, ауыл халқы уайымсыз жүретін болды, – деп алғаусыз тілегін жеткізді ақсақал.</blockquote>Жаңғырту жұмыстарынан соң электр торабы заманауи жабдықталып, қуат беру күші көбеюде. Ауданды толықтай электр жүйесімен үздіксіз қамтамасыз етеді. Аудан әлеуетін арттыру үшін атқарылып жатқан жұмыс аз емес. Электр торабын жаңғырту да үлкен жұмыстың бірі. Жоба аяқталған соң халық игілігі үшін қызмет етері сөзсіз. Міне, биыл қорытындыланатын жобаның қазіргі беталысы осындай. Алдағы уақытта электр жарығы жолға қойылады деп сенім білдіреміз. Оның басы-қасында жауапты мамандары болары анық. Дегенмен бұл жоба жаңақорғандықтарға ортақ игілік, тұрғындар да жұмыстың жүйелі болуына мән беруі тиіс.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары