<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Кеше Достық үйінде Қызылорда облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы Ақсақалдар кеңесінің екінші отырысы өтті.Шараға облыстық Қазақстан халқы ассамблеясының Ақсақалдар кеңесінің мүшелері, белсенді жастар және «Қоғамдық келісім» мекемесінің қызметкерлері қатысты.Кеңес отырысында суицид және оның көріністерін алдын алу мәселесі қаралды. Бірінші сөз облыстық білім басқармасы басшысының орынбасары Бағдат Бердәулетовке берілді.&nbsp;– Кәмелетке толмағандар арасында өзіне қол жұмсау фактілері бойынша 2024 жылы 5 аяқталған суицид орын алды. Суицидке қадам жасауға үш негізгі фактор әсер етеді. Бірінші психологиялық, екінші әлеуметтік, үшінші биологиялық. Әр орын алған оқиға арнайы жұмысшы топпен зерделеніп, талдау нәтижесінде 4 жағдай психологиялық, 1 жағдай әлеуметтік мәселеден туындағаны белгілі болды, – &nbsp;деп, басқарма тарапынан бұл кеселмен күресу бағытында жүргізіліп жатқан ауқымды жұмыстарға тоқталып, психологиялық қолдау тобына алынған 346 балаға мектеп психологымен қатар денсаулық сақтау саласының мамандары сүйемелдеу жүргізетіндігін айтып өтті.Күн тәртібіндегі мәселе бойынша келесі баяндаманы жергілікті полиция қызметкері Еркебұлан Жанұзақов жасады.– Криминагендік статистикалық мәліметтерге сәйкес облыс аймағында жасөспірімдер арасында өз-өзіне қол жұмсау фактілері тиылмай келеді. Жыл сайын суицидтің алдын-алу мақсатында профилактикалық іс-шаралар ұйымдастырылады. Жастар мен жасөспірімдер арасында суицидтің неге орын алғанын зерделеу олардың жақын туыстары мен ата-аналары үшін өте ауыр тиеді. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, өңірде 2024 жылы орын алған 5 жағдайға қылмыстық кодекстің 5-ші бабымен сотқа дейін тергеп-тексеру жүргізілді. Талдау нәтижесі бойынша өзіне қол жұмсап, қайтыс болғандардың төртеуі орта мектептің оқушылары, біреуі колледж студенті, – деді Еркебұлан Жанұзақов.Ал облыстық денсаулық сақтау басқармасының бөлім басшысы Мира Мырзаханованың айтуынша, «Жалпы облыс көлемінде 2023 жылы 8 аяқталған жағдай, 2024 жылдың 5 жағдай орын алды.&nbsp;<blockquote>– Бізде мобильді топ осы бағытта ішкі істер департаментімен бірге жұмыс жасайды. Өкінішке орай, суицид бойынша Қызылорда облысы 6 орында тұр. Біз жас ерекшелігіне қарамастан, суицидке барған азаматтармен тығыз жұмыс жасаймыз. Олардың көбі отбасылық, денсаулық жағдайларына байланысты өз-өздеріне қол жұмсауға әрекет жасайды. Бұл тұрғыда басқарма тарапынан арнайы мамандар психологиялық жағынан қолдау көрсетеді. Айта кететіні, облыстық Жастар денсаулық орталығында Жедел желі телефоны 24/7 қосулы. Мәселен,орталықта бірінші тоқсан бойынша 15298 қызмет көрсетілген. Емдеу-сауықтыру, кеңес беру бөліміне 5442 адам жүгінген», – &nbsp;деді Мира Мырзаханова.</blockquote>Іс-шара аясында Ақсақалдар кеңесінің мүшелері баяндамашыларға сұрақ қойып, өз ұсыныстарын ортаға салды.Кеңес төрағасы Нұрмұрат Ерманов отырысты қорытындылай келе, баяндамашылардың берген ақпараттары бойынша тиісті орындарға ресми түрде ұсынымдар жолданып, осы мәселе бойынша алдағы уақытта қосымша ақпараттарға жауап беру сұралатындығын айтты.Фото: egemen.kz

Кеңесте суицид және оның көріністерін алдын алу мәселесі қаралды

Қымыз – қазақ халқының ұлттық сусындарының ішіндегі ең құрметтісі. Ол тек қана бие сүтімен ашытылады. Бие сүтінің осындай ерекше қасиеттерінің арқасында қышқыл да дәмді, адам ағзасына шипалы сусын пайда болады. Баршамызға белгілі қазақ халқы өзін қымыздың ең мықты сарапшысы деп санайды. Сондықтан болар, біз де ауылға барып тұрған соң жылқы байлап, саумал сауған кәсіпкердің шаңырағына соғып, жұмысының тынысымен танысуды жөн көрдік.«Сары қымыз сүйегіңе сіңсе, сан ауруды кеседі» деп атам қазақ бекер айтпаған ғой. Қымыз, оның ішінде саумал барлық дертке шипа, ағзаға күш береді. Бүгінде адамдар, әсіресе балалар тәтті суларға үйір болған. Соның орнына сары алтындай үйірілген қымыздан ішсе, өзінің денсаулығына пайда, шөлі де қанар еді. Бірақ біздің ауылда саумалға деген сұраныс артып келеді. Бие сауып отырған соң жақсы білемін. Шүкір, бүгінде 5-6 тұрақты тұтынушым бар, күнде келіп, саумал ішіп кетеді, – деп бастады әңгімесін бие байлаған Жалағаш ауданына қарасты Мырзабай ауылының кәсіпкері Айгүл Омарова.Айгүл Омарова ауладағы қорасына 2 биені байлап қойыпты. Жылқының шөбі, су-жемі алдында, одан мәселе жоқ көрінеді. Жолдасы Сағдат Ілиясов жаз түссе, көпке бармай-ақ ауыл маңайынан мал азығын, яғни жоңышқасын дайындап алады. Ауылда тұрып, атакәсіппен айналыспай, жұмыс жоқ дегенді сылтау санаған Айгүл апай осыдан 1 жыл бұрын мемлекеттен қайтарымсыз грант алып, 2 биені сатып алады. «Үш бие – бұлақ, екі бие – ел асы, бір бие – жоқтың қасы» демекші, бүгінде ол ауыл тұрғындарын саумал мен қымызбен қамтып отыр. Тіпті аудан орталығынан келіп, саумал ішуге ниет білдіргендер де бар екен.&nbsp;Иә, тірлік бастасаң, тынысың да кеңейтіні тағы бар, келешекте кәсіпкер мем-лекеттен қаржылай қолдау көріп жатса, кәсібін кеңейтіп, өнімін аудан орталығына, тіпті Қызылорда қаласына да өткізу ойында бар. Әрине «Қолы қимылдаған адам кедейліктің дәмін татпайды» деген сөз бар емес пе?. Біз де Айгүл апайдың жоспарын құптап, сәттілік тіледік. Ал ауыл әкімдігінің қызметкері Роза Жоламанова да бұл мәселе бойынша көмек беретінін жеткізді.&nbsp;Бие сауып, қымыз пісу машақаты көп, уақыт алатын күрделі жұмыс екені белгілі, десе де ауылға да заманауи үдерістің бір ұшы келіпті. Айгүл апай биені арнайы сауын құрылғысы арқылы күніне 5 рет 3 сағат сайын сауады екен. Бір сауым сүт жарты немесе бір литрге дейін жетеді. Түсте қорада тұрған жылқыларды екі сағаттай кездіреді. Кешке таман жылқышылар малды тағы да серуендетіп, көрші жайылымдағы жоңышқаға апарады. Бір қызығы, биелерді әрі кетсе 1 минутта тез сауып болу керек. Өйткені төрт түлік малдың ішіндегі жылқы – өте кірпияз, таза, кінәмшіл, судың тазасын ғана ішетін мінезді жануар.&nbsp;Кәсіпкер негізінен өнімін саумал түрінде өткізеді, ал артылғанынан қымыз піседі. Саумалдың 1 литрін 1000 теңгеден сатады. Қымызға су құйып, қымыздың дәмі мен сапасын кетіргенше, бағасын 100 теңгеге көтерген тиімді деген қағиданы ұстанатын кәсіпкердің өніміне сұраныстың жоғары болуының сыры осы шығар.«Саумалға қай кезде де сұраныс көп. Жылдың қай мезгілі болсын саумалды емге пайдаланатындар бар. Қымызға да сұраныс жоқ емес. Бірақ қымызды ашыту – машақаты көп жұмыс. Оған жақсылап дайындалу керек. Биені бие көнекке немесе ағаштан жасалып, ысталған шелекке сауады. Оның алғашқы ашытқысын «қымыздың қоры» деп атайды. Жаңа сүтпен қорды араластырып, ірімтігін жазады, ашуын басып отырады. Біріншіден, бие сүті ағаш күбіде ашытылуы қажет, өйткені темір ыдыста сүттің құрамы өзгеріп, пайдалы заттар жойылады және дәмі де өзгереді. Болмаса, жылтыр сырлы кәстрөлде дайындауға да болады. Бірақ бұл әдіс те онша емес. Екіншіден, сүтті біркелкі сапырып отыру керек. Қымызды көп сапырғанда оған оттегі көп сіңеді. Дәмі таңдай қақтырар қымызды дайындау үшін оны күріш немесе тары суымен, айранның сарысуымен, сиыр мен ешкі сүтімен сұйылтуға болмайды. Оған қоса су құйсаңыз, құрттым деп санаңыз», – дейді Айгүл Омарова.Бір қызығы, қымызды дұрыс дайындап қана қоймай, оны дұрыс іше білу де қажет екен. Айгүл апай бізге үйге кіріп, қымыздан дәм татуды ұсынды. Әрине бірден келісе кеттік. Үлкен тостағандағы қымызды алып, ожауымен сапыра бастады. Сары алтындай үйірілген қымызды көріп, тәбетіміз ашыла кетті. Әріптесім Кенжетай екеуміз 2 қайтара балдай тәтті қымыздан сіміріп алдық. Жасыратыны жоқ, таңдайымызды кептірген кешегі ыстықта шөліміз бірден қанды.&nbsp;қосылып ашытылған қымыз. Ол сырқат адамға, балаларға, жас босанған әйелдерге беріледі. Сірге жияр қымыз – күздігүні бие ағытарда бірнеше күн жиналған қымыз, салт бойынша сірге жияр қымызға ел ша¬қырып, бөліп ішкен. Уыз қымыз – бие сүтінің уыз дәмі тарамаған кезде ашытылған қою қымыз. Май қымызы деп те аталады. Сары қымыз – жаздың ортасында, шөп әбден піскен, буыны қатқан кездегі қымыз. Тіпті қысқы қымызды тек хандар, байлар мен ауқатты адамдар, ал жазғы қымызды бүкіл халық болып ішкен деседі. Отағасының айтуынша, қымыздың өзі түр-түрге бөлінеді екен. Атап айтар болсақ, бал қымыз – бал, қант, өрік-мейізИә, мемлекет кәсіп бастаймын деген ауыл тұрғындарына мол мүмкіндік беріп отыр. Тек жұмыс істеймін, табыс табамын деген ынта-ықыласың болса, жеткілікті. Соны түсінген мырзабайлық ағайындар да жаппай кәсіпкерлікке бет бұра бастаған. Өйткені сүйікті ісін табыс көзіне айналдыруға ниетті азаматтар ауыл әкімдігі қызметкерлеріне жол сұрап, жиі жолығады екен.«Бүгінде кәсіптің түр-түрі бар. Әр істің өзінің ерекшелігі мен қыр-сыры тағы бар. Бірақ мемлекет кәсіп ашқысы келетін азаматтарды оқытуға, жаңа іске үйретуге, тіпті қаржылай көмек беруге әрдайым дайын. Біз оны күнде айтып та жүрміз. Мемлекеттік бағдарламалар да көп. Мәселен, «Ауыл аманаты» бағдарламасы кәсіп ашамын деген ауыл тұрғындарына үлкен демеу болары сөзсіз. Жаман емес, бүгінде ауыл тұрғындарының кәсіпке деген көзқарасы оңды. Нақтырақ айтсам, ауылда қазіргі таңда 80 жеке кәсіпкер жұмыс жасап тұр. Былтырдың өзінде 6 ауыл тұрғыны пайыздық үстемақысы төмен несиеге қол жеткізіп, мал шаруашылығында кәсібін ширатып отыр. Оларға мемлекет тарапынан жалпы құны 20 млн 862 мың теңге үлестірілді. Мұнан бөлек биыл тағы 6 азамат грант жеңіп алды. Олардың әрқайсысы 1 млн 225 мың теңге қайтарымсыз қаржылай қолдауға ие болды», – дейді әкімдік қызметкері Роза Жоламанова.Жалпы, Жалағаш ауданының тіректі ауылына айналған елдегі тыныс-тіршілік осындай. Ең бастысы, ауызбіршілігі мығым, ісі тиянақты ағайынның тату-тәтті тір-лігіне сүйсіне қарадық. Осылайша ауыл маңында бір терең тыныс алып, аудан орталығына қарай беттедік...

Бие баптаған кәсіпкер 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорданың Қызылжарма ауылында болған оқыс оқиғадан зардап шеккен мектеп оқушысының жағдайы белгілі болды, деп хабарлайды <a href="https://qaz.ulysmedia.kz/">Ulysmedia.kz</a>.Бұған дейін иттің шабуылана ұшыраған мектеп оқушысының видеосын <a href="https://qaz.ulysmedia.kz/news/15767-kyzylordada-it-mektep-okushysyn-talap-birneshe-adamga-shapty-video/">жариялаған едік. </a>Алабайдың аузынан баланы сол маңдағы азаматтар аман алып қалған. &nbsp;Зардап шеккен баланың ата-анасың айтуынша оның арқасын сызаттар бар.&nbsp;Қызылорда облысының ветеринария басқармасынан осы оқиға бойынша түсініктеме алу мүмкін болмады. Ведомствоның баспасөз қызметі қызметкерлерінің айтуынша, басқарманың басшысы мен оның орынбасары түстен кейін және кешке дейін кеңесте болған.&nbsp;ІІМ баспасөз қызметі осы факт бойынша ақпарат кейін жолданатынын хабарлады.&nbsp;Заң не дейді«Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға сүйенсек, егер сіз кез келген итке зақым келтіріп немесе қару пайдалану арқылы атсаңыз, Қылмыстық кодекстің 316-бабы 1-тармағы (жануарларға қатыгездікпен қарау) бойынша әкімшілік жаза арқалайсыз. Бұл дегеніңіз – 120 АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұл, сол мөлшерге пара-пар түзеу жұмыстарына, 120 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тарту, не 30 тәулікке дейінгі мерзімге қамалу түріндегі жаза. Ал ветеринарларға оларды атуға, ұйықтатуға мүлде тыйым салынды. Төрт аяқтылардың азап шегуін тоқтату үшін немесе халықтың өмірі мен денсаулығына қауіп төнгенде ғана өлтіруге рұқсат. Сонымен қатар бұқаралық ақпарат құралдарында жануарларға қатыгездікпен қарауды насихаттауға тыйым салынғаны тағы мәлім. Жануарды қорғаушы қоғамдық ұйымдар ұлардай шулап жүріп шығартқан заң қаңғып жүрген итке тас лақтыруға да тыйым салады. Оған сүйенсек, қоғам онсыз да «бұралқы» болуға «мәжбүрленген» иттердің басына пана беруге, алдына ас қоюға тиіс.Фото: видеодан скрин&nbsp;

Ит талаған мектеп оқушысының жағдайы белгілі болды

Денсаулық саласы қарқынды дамып келеді 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бас ауырып, балтыр сыздағанда жедел жәрдем қызметінің көмегіне жүгінеміз. Шақырту түсе салысымен олар көмекті қажет ететін мекен-жайдан табылуға асығады. Дер кезінде берілген көмектің арқасында үзілген үміт оянып, талай ғұмыр қайта жалғанды. Бұл саланың мамандары үшін әрбір секунд құнды. Адам өміріне араша түсіп, алғыс арқалаған сала мамандарының жұмысы жайында облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Жаңыл Абубакирова мен облыстық жедел жәрдем стансасы бас дәрігерінің орынбасары Ғалия Нұрсейітова Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында баяндап берді.<blockquote>– Республика бойынша жедел медициналық жәрдем қызметі денсаулық сақтау министрлігінің 2020 жылғы 30 қарашадағы жедел медициналық жәрдем оның ішіндегі медициналық авиацияны тарта отырып көрсету қағидаларын бекіту туралы 225 бұйрығы негізінде жүзеге асырылады. Біздің облыста жедел жәрдем көмегі ұйымдастырылған. Қызылорда облысы бойынша 4 бекет бар. Аудан орталықтарында да 9 бөлімше бар. Біздегі Байқоңыр қаласының ерекшелігі, қаланың ішінде Ресей Федерациясының жедел жәрдем қызметі жұмыс жасайды да, біз қала сыртындағы ауылдық округтерге қызмет көрсетеміз. Жедел жәрдемді шақырған кезде шақыру себебіне қарай 4 категорияға бөлінеді. Оларды науқаспен сөйлесу барысында диспетчер анықтайды. Категория белгілі болған соң, жедел жәрдем бригадасы жіберіледі. Дертіне шипа іздеген жандарға жедел жәрдем қызметі қашанда жедел түрде қол ұшын созуға әзір,- деді Жаңыл Исақызы.</blockquote>Ақ халатты абзал жандар қашан да қызметіне адал. Күн-түн демей шақыру түссе көмектесуге әзір тұрады.&nbsp;<blockquote>– 2016 жылдан бастап жедел жәрдем қызметін оңтайландыру мақсатында пилоттық жоба жүзеге асырылған болатын. Сол кезден бүгінге дейін бұл жоба үздіксіз өз жұмысын атқарып келеді. Облыстық медициналық жедел жәрдем стансасы құрылымына 4 қалалық, 9 аудандық бөлімше, оперативті бөлім және медициналық авиация бөлімі кіреді. Қазіргі уақытта бұл стансаға 13 бөлімше және оперативті бөлімдер бар. Жалпы саны 50 шақырыс тобы бар. 18 дәрігерлік топ, оның ішінде 4 кардио бригада, 4 педиатриялық бригада, 10 желілік дәрігерлік бригада мен 32 фельдшерлік бригада қызмет көрсетеді. Ал, халықаралық курстар бойынша 63 дәрігер, 517 орта буынды мамандар оқытылған. Білікті дәрігерлер бүгінде арнайы көмек көрсетуге дайын,- деді Ғалия Талғатқызы.</blockquote>Фото:&nbsp;Қызылорда облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Жәрдем беруге асыққан жедел қызмет

Жалағаш ауданы Т.Жүргенов ауылыныңтұрғыны Меруерт Құдайберді қайтарымсыз грант алып, кәсібін дөңгелентіп отырған жастардың бірі. Ол&nbsp;арнайы бағдарламаның аясында арманын іске асырып, кондитерлік саладағы білімін пайдасына жаратуда. 1 млн 200 мыңнан аса қайтарымсыз қаржыға ие болған келіншек қажетті құрал-жабдықтарын толықтай түгендеп алыпты.&nbsp;– Қазір бәрі жақсы, бәрі дайын. Мен бір әулеттің келіні, екі баланың анасымын. Әркез ізденіп, ойымдағы кәсіпті ашуды, оның көкжиегін кеңейтуді ойладым. Ол үшін алдыма мақсат қойдым, өзіме не қажеттігін және немен айналысқым келетінін анықтап алдым. Осындай нақты жоспарлар құрылған соң, ісім алға баса бастады. Алғашында болашақтағы кәсібімді қалай бастаймын, қалай дамытамын және оның пайдасы жөнінде көп ойландым.&nbsp;Қайтарымсыз грантқа ие болған кезде алдын ала жоспарланған істерімді лезде бастап кеттім. Қазір кішігірім кондитерлік кәсібім жұмыс істеп тұр. Мен кәсібім аясында өзімнің тәжірибемді жетілдіре түстім дей аламын. Бұған дейін де тәттілер пісіруде өзімнің қабілетім, тәжірибем де болды. Астана қаласындағы ауқымды кондитерлік өнімдер ұсынатын жерде жұмыс істедім. Осында тұрмысқа шыққан соң да бұл қолымнан келіп тұрған қабілетімнен қол үзіп қалғым келмеді.&nbsp;Үй шаруасымен, баланың күтімімен және келіндік міндеттеріммен шектеліп қалатын болсам, армандарым жүзеге аспас еді. Тәуекел еттім, енем де, жолдасым да мені қолдады, қолымнан келетініне сенді. Осылайша мемлекет ұсынған мүмкіндікті құр жібермей, кәсібімді бастаған жайым бар. Енді мұнымен тоқтап қалуды ойла-маймын, мүмкіндік болып жатса, облыс орталығынан болсын, ауылдан болсын кафетерий ашуды мақсат етіп отырмын, – деген кәсіп иесі алдағы уақытта бұл істі де қолға алып, сұранысқа қарай кәсібінің ауқымын кеңейтуді көздейді.&nbsp;Иә, қазіргі таңда кәсіптің сан алуан түрі бар. Әр адам өзінің қабілет-қарымына қарай бейімделіп, сүйікті &nbsp;кәсібін дөңгелентіп отыр. Әсіресе жастар қауымы. «Жас келсе, іске» демекші, кейіпкеріміз де ойында жүрген арманына біртабан жақындауды ойлап, алдына мақсат қойып, жаны қалаған әрі пайдалы жұмысты бір арнаға тоғыстырған жан.&nbsp;Ол ерте жасынан бастап асханаға жақын болғанын айтады. Отбасында асүй тірлігіне қолғабыс ете жүріп, түрлі тәттілерді пісіруді де, тамақ дайындауды да, дастарқан жасауды да жақсы меңгерген. Меруерттің кондитерлік өнімдерінің қа-тарынан түрлі торттарды, бәліш пен тәттілерді, самса, пицца және нан өнімдерін де таба аласыз. Тәтті тортқа тапсырыс берген адам үшін бірінші сыртқы безендірілуі, екінші тіл үйірер дәмі маңызды. Ал көздің жауын алардай әдемі әрі дәмі аузыңнан кетпейтін тортты дайындау кезеңі бірінші қамырының құрамын, мөлшерін дәл есептеп салу, екінші күлшелерін пісіріп алу, үшінші тортты жинап сәндеуден тұрады. Осы үш кезеңнен соң тортты жинап, әдемілеуге көшеді.&nbsp;Бүгінде жас кәсіпкердің тәттілеріне сұраныс та баршылық. Ауыл көлемін айтпағанда, Меруерттің өнімдеріне көрші ауылдардан, тіпті облыс орталығынан тапсырыс түсіп жатады. Бастысы, халықта сұраныс бар, кәсіпкерде ынта-жігер бар, тек кәсіпті кеңейту жұмыстары күтіп тұр.&nbsp;Айта кетейік, тың идеясы мен нақты мақсатқа құрылған бизнес жобасын ұсынғандар үшін мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз грант түрлерінің берері көп. Тек кәсіп бастаймын деген ниет пен бағдарламаның тиімді тетігін таба білсе болғаны. Ауданда, ауылдық жерлерде осындай жан-жақты адамдардың кәсіпке бетбұруы бізді қуантады. Бір жағынан жұмыссыздық саны азаяды, екінші жағынан өңірдегі шағын және орта кәсіпкерлік саласының дамуына серпін болмақ. Бастысы, халыққа сапалы әрі тиімді қызмет көрсетсе болғаны. Ал жас та болса үлкен істі дөңгелентіп отырған Меруерттің ісіне береке берсін дейміз.

Жалағаштық кәсіпкер

Дәрімен де, сөзімен де адам ауруына шипасын беріп, көңілге сәуле сеуіп жүрген Гүлжайна Ерланқызы 1998-2010 жылдары аралығында Ақсу ауылындағы №116 орта мектепте білім алған. Бала күнінен дәрігер болуды армандаған ол сол арманына жету үшін 2010-2017 жылдары Ақтөбе қаласындағы Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік Медицина университетін «Жалпы Медицина» факультеті бойынша оқып, 2015-2017 жылдары «Жалпы тәжірибелі дәрігер» саласы бойынша интернатурадан өткен. Еңбек жолын ең алғаш 2017 жылдың тамызда Жалағаш аудандық ауруханасында жалпы тәжірибелі дәрігер болып бастаған. &nbsp;Гүлжайна Ерланқызы – қазіргі таңда №5 аймақ тұрғындарының жауапты дәрігері. &nbsp;«Қазіргі сәтте маған қарасты аймақта 1600-ден аса тұрғын бар. Біз тұрғындарды жылда скринингтік тексеру, флюорографиялық тексеруден өткізуіміз қажет. Алайда кей тұрғындар денсаулығына немқұрайлы қарап, уақытылы тексерілмейді. Сол үшін көше аралап, тұрғындардың уақытылы тексеруден өтуіне жүйелі түрде жұмыс жасап келеміз. Қазір тұрғындардың көбі қанқысымы, қант диабеті, асқазан ішек-жолдарымен ауырады. Осы тұста науқастарға тегін дәрі-дәрмек таратып, аурудың алдын алу шараларын жүргізудеміз», – дейді дәрігер.Гүлжайнамен қатар №5 аймақта Айдана Сыздық, Бану Зәтенова, Сәуле Дүйсенбаева сынды мейірбан мейірбикелер аудан тұрғындарының саулығы үшін күндіз-түні қызмет етуде. Пандемия кезінде көпшіліктің көңілін тауып, індеттің бетін қайтару жолында қажырлы еңбек етіп, медициналық қана емес, психологиялық та көмек көрсетіп, тұрғындарды сақтық шараларын сақтауға шақырып, карантин ережесіне бағынуды да насихаттаған Гүлжайна дәрігердің еңбегі ерен. Ауру өршіп, індет дендеген уақытта оның алдын алуға барынша атсалысып, қолынан келген көмегін аямай, білек сыбана кірісіп, пандемия кезінде науқастармен тығыз байланыста болған дәрігерлер бүгінгі күннің батырлары десек те болады.&nbsp;Жергілікті тұрғындарға дәрігерлік қызмет көрсетуде өзінің білімі мен біліктілігін, тәжірибелі маман екенін бірнеше мәрте дәлелдеген кейіпкеріміз – өз учаскесіндегі тұрғындардың ризашылығына бөленіп, алғыс арқалап жүрген ақхалатты абзал жан.&nbsp;«Гүлжайна дәрігер өз қызымдай болып кетті. Үйге жиі келіп, қан қысымымды өлшеп, жағдайымызды сұрап тұрады. Мектеп жасындағы балалармен, жас сәбилерді, зейнеткерлерді үнемі өз бақылауында ұстайды. Таңнан қара кешке дейін әрбір науқасты уақытылы емдеп, деніне саулық сыйлап жүрген Гүлжайна қызыма алғыстан басқа айтарым жоқ», – деді кент тұрғыны Акберген Адилов.Өмір жолын денсаулық саласымен ұштастырып, халыққа көмек көрсетуде аудан тұрғындарының алғысына бөленіп жүрген ақхалатты абзал жан алдына келген науқасты тек тексеріп қана қоймай, толық емделіп шығуы үшін арнайы ем-дом шараларын жүргізеді. Жағдайы ауыр науқастарды қажетті ем алуы үшін күндізгі бөлім немесе арнайы порталмен ауруханаларға жатқызып, аяққа тік тұруын басты назарда ұстайды. Сондай-ақ көше аралап, жаңа туған нәрестелер мен аналардың денсаулығын қадағалайды. Бұдан бөлек ай сайын жоспарға сәйкес тұрғындарды рентгенге түсіру, скринингтік тексеру, жүрегін холтерға түсіру, узиге түсіру сынды бірқатар жұмыс атқаратынын, жаңа туған нәрестелерді 2 айлығынан бастап екпеге шақыратынын атап өтті. Гүлжайна Ерланқызы – тәжірибелік білімін жетілдіріп, өз саласында ем жүргізудің барлық әдіс-тәсілдерін жетік меңгеруде үнемі ізденіс үстінде жүретін білімді дәрігерлердің бірі.&nbsp;Бүгінге дейін ол жемісті еңбегі үшін облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының «Құрмет» грамотасымен және аудан әкімінің алғыс хаттарымен марапатталған. Кейіпкеріміздің өмір белестеріне тоқталар болсақ, отбасы берекесін келтіріп отырған қазақтың қарапайым келіні. Асыл жар, 4 баланы өсіріп отырған аяулы ана.

Алғыс арқалаған ақхалатты абзал жан

Бала – өміріңнің жалғасы, жаныңның ең нәзік бөлшегі.&nbsp;Бала деп қуанамыз, бала деп мұңаямыз. Қазақ халқы сол асыл перзенттеріне деген ерекше махаббатын «Баламның табанына кірген тікен менің маңдайыма қадалсын» деген бірауыз сөзбен жеткізеді.&nbsp;Жалағаш&nbsp;аудандық ауруханаға бас сұққаннан еңсемізді басқан ауырлық көңілімізді жан-жаққа бұрғызбады. Түсінікті ғой, аурухана талай жанның өмірімен арпалысатын, қанша адамның жанына батқан аурумен күресетін орын ғой. Біраз жүрген соң барып томаға тұйық ойымызды балалардың дауысы бөлім жіберді. Сөйтсек, балалар бөліміне де келіп қалыппыз. Сонымен тілшілік міндетімізді ұмытпай, бөлімнің дәрігері Назира Алтаеваға жолықтық. Алғашқы сауалымызды бөлімнің тыныс-тіршілігінен бастауын сұраған бізге Н.Алтаева балалар бөлімінде тәуліктік 17 төсек орын, 5 күндізгі төсек орын бар екенін айтты.Дәрігердің сөзінше, 17 төсек орынның 15-і балалар соматикасы, 5 төсек балалар неврологиясы. Бөлімшеде жалпы штат бірлігі 14, оның ішінде дәрігер 1, аға медбике 1, кезекші мейірбикелер 6, кіші аяжан 4, шаруа бикесі 1, санитар буфетші 1. Жұмыс жасайтын қызметкерлер саны 18. Балалар бөлімінде барлығы 8 палата бар. 1 палата интенсивті науқастарға арналған. Интенсивті палата орта¬лықтандырылған оттегімен жабдықталған бөлме. Айта кетейін, балалар бөлімінің дәрігері Назира Нағашыбайқызының жалпы еңбек өтілі 30 жылдан асыпты. Жоғары білікті дәрігер қызмет барысында жинаған тәжірибесін өзінен кейінгі мамандармен бөлісуді әдетке айналдырған. Бөлімдегі ақ халатты абзал жандардың барлығы біліктілігін арттырған, сондай-ақ бала ауырып түскенде көрсетілетін ең алғашқы көмектің талап-ережелерін жетік меңгерген екен. Бұл тұрғыда арнайы оқытылғанын да айта кетті дәрігер Назира Алтаева.Мұнан соң бөлім дәрігері көп кідірместен «палаталардағы балалардың жай-күйін білуім керек» деп сұхбатты сонан соң жалғастыра алатынын жеткізді. Иә, адам өмірі, оның ішінде балалардың денсаулығы бүкіл қоғам үшін бірінші орында. Біз де дәрігердің жұмысына кедергі келтірмейік деген ниетпен палаталардағы балалардың жағдайын көруге асықтық. Дәрігер барлық палатаны аралап шықты. Әрине, оңай емес екенін айта кету керек. Балалар ауырып тұр, оның үстіне егілетін инеден қорқатыны тағы бар. Әңгіме арасында бөлімнің жұмысынан хабар беріп отырған Назира Нағашыбайқызы соңғы жылдары балалардың ауырып ауруханаға түсуі көбейіп кеткенін жасырмады. Көбіне бөлімшеге маусымдық аурулардың өршу кезінде балалар арасында пневмония, жоғарғы тыныс жолдарының қабынуы ауруларымен науқастар ем алады. Сонымен қатар аллергиялық дерматит, несеп, зәр шығару жолдарының қабыну аурулары диагноздарымен де жиі түсетін көрінеді. &nbsp;Жалпы, балалар бөлімі бойынша осы жылдың 5 айында ем қабылдап шыққан науқастар саны 367. Оның ішінде жоспарлы түскені 91 болса, бұл көрсеткіш өткен жылдың есепті кезеңімен салыстырғанда 80-ді құрайды. Ал &nbsp;шұғыл түскені 276 науқас, өткен жылы 194 науқас тіркелген. Биылғы жыл басынан бері қайтыс болған жағдай тіркелмеген, ал өткен жылдың осы кезеңінде 1 бала өмірімен қоштасқан. Балалар бөлімшесінің жұмысымен танысқан біз мұндағы ақ халатты абзал жандардың біліктілігін байқадық. Олардың әрбірі тынымсыз қауырт жұмысымен жүрді. Бірі палаталардағы балаларды қарайласа, бірі ем-дом шараларын жасап жатты. Тіпті бөлім дәрігерінің өзі әлсін-әлсін балалардың өкпесін тыңдап, олардың аналарына дәрігерлік кеңесін айтумен болды. Мөлдір әлемнің кейіпкерлері – балғын балалық шақтың нағыз шынайы бүлдіршіндері мұнда мейірімнен кенде еместігіне және көзіміз жетті. Дәрігердің әр баламен балаша сөйлесуі, жылы сөздері мен шипалы алақаны еріксіз жаныңды жадыратып, көңіліңді демдейді. Бөлімнің жұмысына риза болған әріптесім екеуміз осындағы балалардың әрбірінің құлантаза айығып, отбасына оралуына тілекші болдық. Балалар ауырмасын, аналар ауырмасын дейміз.

Бала денсаулығы басты назарда

Жалағаш ауданында 21 дана су тоспа құрылысы бар. Айта кетейік, №278, №142 бекеттеріне, биыл №75, №505 бекеттеріне ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілген. Шаруалардың ұсынысына сәйкес, №312 бекетке ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілуде.Осы ретте, «Ер-Әлі» шаруа қожалығының төрағасы Әліби Бекжанов бұл бекеттің апатты жағдайда екенін айтады. Ол бұл мәселенің ерте көктемде суды пайдаланып қалуға тырысатын шаруаларға айтарлықтай кедергі екенін жеткізді. Биыл егіс барысында аталған су бекетіндегі мәселе шешімін тауып қалуы ғажап емес. &nbsp;&nbsp;«Ер-Әлі» шаруа қожалығының күріш алқабына суды үнемдеудің жаңа технологиясы орнатылған.. Бұл – Қызылорда облысындағы бірінші автомат-тандырылған тоспа. Жаңа құрылғы әр литр сайын өтетін судың мөлшерін есептеп, автономды түрде күн сәулесінен қуат алатын батареяларымен жұмыс істейді.&nbsp;«Биыл 700-800 гектардай алқабымызда жоңышқа бар, одан бөлек 1450 гектар күріш ектік. Жалпы, бізде жердің барлығы толық тегістелген. Су тапшылығы кезінде бізге бірінші міндет – оны үнемдеу. Соған байланысты биыл су үнемдегіш құралын қойдық. Қазір бұл құрылғы әрбір тамшы суға дейін есептеп тұр. Қазіргі таңда 12,5 мың куб су үнемдеп отырмыз. Күзге дейін 19-20 мың куб су үнемдейміз деп жоспарлап отырмыз. Жалпы, біздің Сыр еліне қажет құрылғының бірі де бірегейі осы. Суды үнемдеуді қазірден бастамасақ, ертең кеш қаламыз», – дейді «Ер-Әлі» ШҚ төрағасы Әліби Бекжанов.Айта кетейік, шаруашылық дән себуді сәуірдің аяғында бастап, мамыр айының ортасында Сыр салысын 100 пайыз суға бастырған. Төраға Әліби Бекжанов мамырдың аяғына дейін күріш егуді тоқтататынын айтады. Себебі ол одан кейін егілген күріштің сапасы дұрыс болмайтынын айтады.&nbsp;«Ауа райының алдағы уақытта қалай болатынына ешкім жауап бере алмайды. Сондықтан біз неқұрлым ерте бастап, жұмысты уақытында аяқтау қажет деп есеп-тейміз, негізінен күріш көлемін көбейту емес, өнімді арттыруға жұмыс жасаған дұрыс. Мың гектардан 50 центнерден өнім алған дұрыс па, 500 гектардан 80-90 центнерден өнім алған ыңғайлы ма? Міне, осы сауалдың түйінін тарқатуға басымдық беру керек», – дейді ол.Шаруашылық төрағасының саланы тыңғылықты зерттеп алғанына таласымыз жоқ. Осындай үлкен ізденіспен іс бастаған адам ғана мақсатына жете алады. Бұл сөзімізге Әліби ағамыз басшылық ететін шаруашылықтың бүгінгі тынысы дәлел.Былтыр шаруашылық күріштен бөлек бірнеше гектарға бақша дақылдарын еккен. Одан шыққан өнімді аудан, қалаберді аймақ жұртына арзан бағада ұсынды. Апта сайын аудан орталығында жәрмеңке ұйымдастырып, елдің қыстық азығын қамдап алуына жағдай жасаған. Қуантарлығы, бұл бастама аяқсыз қалмапты. Биыл төраға 15 гектар алқапқа бақша дақылдарын еккен. Оның басым бөлігіне картоп пен сәбіз орналастырылған.Айта кету керек, су тапшылығы жағдайын ескерген аудандағы шаруашылықтар насос қондырғыларын пайдалану арқылы егінді сумен қамтамасыз етуде. Шаруашылықтарда барлығы 14 дана насос қондырғысы бар. Оның ішінде 8 дана насос қондырғысы «Жалағашсушар» өндірістік учаскесінен үлестірілсе, 6 дана насос қондырғысын шаруашылықтар өз қаражаты есебінен алған.Жалағаш ауданындағы егін науқанының қызу тіршілігімен танысқан облыс әкімінің бірінші орынбасары С.Қожаниязов «Агрохимсервис-С» ЖШС-ның түйіршіктелген азот тыңайтқыштарын өндіру зауытына барды.&nbsp;«Агрохимсервис-С» ЖШС-ның түйіршіктелген азот тыңайтқыштарын өндіру зауыты «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы арқылы 2020 жылы іске қосылған. Зауыт жылына 50 мың тонна түйіршіктелген азот тыңайтқыштарын өн-діреді. Қазіргі таңда зауытта 15 адам тұрақты жұмыс жасайды.

Су мәселесіне салғырт қарауға болмайды

Адам өміріне қауіп төндіретін ауру түрлері өте көп. Қарапайым жәндіктердің өзі адам өмірін қиып, қайғыға душар етуі мүмкін. Сондай-ақ кей ауру түрлерінің жұғу түрлері өте қарапайым әрі тез болғандықтан қанша адам денсаулығынан айырылып жатады. Өйткені ағзадағы ауруды әбден асқынғанша байқамауы мүмкін. Сол себепті де медицина мамандары сау адамның өзіне жыл сайын, тіпті жылына екі рет толық медициналық тексерулерден өтуіне кеңес береді. &nbsp;Қазіргі кезде жаз айларында өршитін аурудың да түрлері көп. Соның бірі – тасымалдаушысы кене болатын Конго-Қырым қандыбезгегі. Жалағаш аудандық СЭБ басқарма бөлім басшысы Гүзираш Айымбетова брифинг өткізіп, жұқпалы жедел ішек ауруларының алдын алу, аурудың белгілері туралы кеңінен ақпарат берді. &nbsp;Негізі жұқпалы жедел ішек аурулары әлемде кең тараған жұқпалы аурулардың қатарына жатады. Барлық аурулардың ішінде респираторлық жұқпалы аурулардан кейінгі 2-ші орынды алады. &nbsp;Жедел ішек ауруымен ауырғандардың 60 пайызын балалар, оның басым бөлігін 2 жасқа дейінгі сәбилер құрайды. Жаз, күз мезгілдерінде жіті ішек жұқпаларымен ауыратын науқастар саны көбейе түседі. Өйткені бұл мезгілдерде ауа-райының жылып, күннің ыстық болуы ауру қоздырғыштарының сақталып қана қоймай, тез бұзылатын тағам түрлері ет, сүт, балық өнімдерінде, салаттарда, кремді, кондитерлік өнімдерде көбейе түсуіне қолайлы әсер етеді. Сонымен қатар жаз, күз мезгілдерінде топырақпен, тыңайтқыштармен ластанған көкөніс, жеміс-жидектерді жумай жеу аурудың көптеп тіркелуіне себеп болады.&nbsp;«Жалағаш ауданында қаңтардан осы уақытқа дейін жұқпалы жедел ішек инфекциясының алғашқы диагнозымен 40-қа жуық науқас тіркелді. Өткен жылдың осы кезеңінде 24 науқас тіркеліп, биыл сырқаттану жағдайы 1,3 есеге өскені белгілі болып отыр. Әсіресе аталған аурумен ауырғандардың саны мамыр айынан бастап күрт өскені байқалуда. ЖЖІИ-дің зертханалық жолмен нақтылануы 2,6 пайызды ғана құрады. «Регрессия» есебімен қысқа мерзімді болжам жасау нәтижесімен аурушандық жыл аяғында 9,9-81,0 аралығында қалыптасып, аудандағы ЖЖІИ-дің эпидемиологиялық ахуалы «қанағаттанарлықсыз» болып отыр. &nbsp;&nbsp;Сонымен бірге осы жылы тіркелген ЖЖІИ аудандағы 100 мың халыққа шаққандағы көрсеткіші 89,1 құрады. Ал ЖЖІИ-ның 78,9 пайызы – 14 жасқа толмаған балалар. Оның 23,3 пайызы – 1 жасқа толмаған нәрестелер, 30 пайызы 1 және 23,3 пайызы 2 жастағы нәрестелер арасынан тіркеліп, 2 &nbsp;жасқа дейінгі балалардың аурушаңдығы белең алды, – дейді маман.Брифингте айтылған мәліметтерге сүйенсек, жұқпалы жедел ішек ин-фекциясының алғашқы белгілеріне іштің жиі су сияқты өтуі, дене қызуының көтерілуі, нәрестенің емуден бас тартуы, асқа тәбетінің болмауы, шөлдеу, құсу, бас ауру, жалпы әлсіздік, селқостық, мазасыздық, ауырсыну, дәретінде қан қоспасының немесе кілегейдің пайда болуы жатады. Науқаста қайталамалы құсу орын алып, іш өткен сайын баланың жағдайы ауырлай түседі. Өйткені ағза өз тіршілігіне қажетті су мен тұздарды көп жоғалтады. Жоғарыдағы аталған клиникалық белгілер пайда бола бастағаннан дәрігерге көріну керек. Мұндай кезде дәрігер келгенше немесе жеткенге дейін біраз уақыт кетеді. Сондықтан мүмкіндігінше ем жасай бастаған жөн. Ол үшін сұйықтықты молынан көбірек ішкізген жөн. Маманның сөзінше, өздігінше емделу аурудың асқынуына әкеліп соғуы да мүмкін, тіпті созылмалы формаларына ұласуы да ғажап емес.&nbsp;Жалағаш аудандық СЭБ басқарма бөлім басшысы Г.Жалғасова брифинг барысында жұқпалы жедел ішек ауруларының алдын алу шараларына тоқталды. Қашаннан «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дейміз ғой, бірақ өз айтқанымызбен өзіміз келіспей, денсаулығымызды нашарлатып алып жатамыз. Бар-лығы немқұрайды қараудан, салғырттықтан болатыны даусыз. Ал науқастары саны бойынша алдыңғы тізімде тұрған жұқпалы жедел ішек инфекциясының алдын алу шаралары аса қиындық туғызбайды. Мәселен, сәбилерді 1 жасқа &nbsp;дейін тек қана ана сүтімен қоректендіру, жеке бас тазалық шараларының қарапайым қағидаларын сақтау, суды тек &nbsp;қайнатылған түрде, сүтті пісіріп ішу, көкөністер мен жеміс жидектерді мұқият жуу, қайнаған сумен шаю, ас дайындауға, ыдыс жуу және ауыз су үшін ашық су &nbsp;көздерін пайдаланбау, дайындалған тағамдарды ашық қалдырмау, исі, дәмі, сақтау мерзімі бұзылған азық-түліктерді пайдаланбау, тез бұзылатын тағамдарды тоңазытқышта сақтау, жиналып қалған лас-қоқыстарды уақытылы тазалап отыру, ауру тасымалдаушы болып табылатын шыбындарға қарсы есік, терезелерді торлау, әртүрлі дәрілерді пайдалана отырып жою, балаларды әрбір тамақтандырар және тамағын дайындар алдында қолды жақсылап сабындап жуу керек, оның әрбір затын, ойыншықтарын, бөтелкесі мен емізіктерін таза жағдайда ұстау аталған дерттен сізді сақтайды. Ең бастысы ішек инфекцияларының алдын алу үшін жеке бас тазалығын қатаң сақтаңыз. Ал «Жұқпалы жедел ішек аурулары асқазан-ішек жолдарының қабынуымен сипатталатын патогенді, шартты патогенді бактерия, вирустан &nbsp; болатын, диареямен, адам ағзасының уыттануымен және сусыздануымен сипатталатын әртүрлі жұқпалы аурулар тобы. Жедел жұқпалы ішек ауруларының тобына дизентерия, іш сүзегі, А, В паратифтері, тағамдық токсикоинфекция, сальмонеллез, гастроэнтериттер жатады. Жоғарыда аталған жұқпалы ішек аурулары бір топқа жатқанымен, ауруларды әртүрлі қоздырғыштар тудырады және олар әрқалай өтеді» деген Г.Жалғасова аталған ауру әлемде кең таралған дерттердің бірі екенін де жасырмады. Яғни инфекция ауыз арқылы жұғып, қоздырғышы ішекте өсіп жетіледі, микробтары нәжіспен сыртқы ортаға түсіп тарайды. Тағы да қайталап өтейік, инфекция гигиеналық тазалықтың төмен дәрежеде болуынан, азық-түліктерден, яғни жуылмаған көкөніс, пісірілмеген сүт, сапасыз, шала пісірілген тағамдармен тамақтануда, сондай-ақ, ауыз суды қайнатпай ішу, лас суға түсуден де жұғуы мүмкін. Ал жаз айларындағы негізгі тасымалдаушысы шыбын.Тағы айта кететін жайт, жұқпаның негізгі көзі науқас адам, сондай-ақ ауру тасымалдаушылары болып табылады. Су, тағам және тұрмыстық қарым-қатынас арқылы таралады. Сондай-ақ бала күтімінің нашарлығы және сәбилерді қосымша тамақтандыру кезінде ас дайындаудағы &nbsp;тиісті ережелердің сақталмауы аурушаңдықтың &nbsp;сәбилер арасында тіркелуінің негізгі себептері болып отыр. Көбіне екі жасқа толмаған нәрестелер арасында инфекция көптеп тіркелетінінің бірден-бір себебі де осы.&nbsp;Брифинг барысында айтылған аурудың алдын алу шаралары мен алғашқы белгілері қарапайым болғанымен, әлемде осы аурудың өршіп тұрғанын айтады маман. Иә, сайып келгенде аурудан ада, дерттен аман болу үшін жеке бастық тазалығына аса мән беру керек. «Сақтансаң сақтайтынын» тағы бір еске саламыз. Денсаулығыңыз өз қолыңызда екенін ескеріп, медицина мамандарының әрбір кеңесіне салғырт қарамаңыз. Бұл өзіңіз үшін, өміріңіз үшін өте маңызды. Себебі әр азамат қоғамның байлығы.

Ішек ауруларының алдын алу маңызды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; МӘМС жүйесіне қатысты оқырмандардың сұрақтарына жауап беруді жалғастырамыз. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының бас сарапшысы Айгүл Аханова түсініктеме берді.Егер жеке кәсіпкер жеңілдік санатына кіретін болса, МӘМС жарналарын төлеу қажет пе?Жеке кәсіпкер өзі немесе оның жалдамалы қызметкерлері келесі санаттарда болған жағдайда жарналар мен аударымдарды төлемейді: балалар (18 жасқа дейінгі); зейнетақы төлемдерін алушылар, оның ішінде Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектері; «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен наградталған немесе бұрын «Батыр Ана» атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен марапатталған көп балалы аналар; мүгедектер; орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысанында білім алатын адамдар.Егер пациент ауруханаға жатқызылған күні стационарға келе алмаса не істеу керек?Жоспарлы емдеуге жатқызудың белгіленген күні стационарға келмеген жағдайда пациент бұл туралы бастапқы медициналық-санитарлық көмек ұйымына немесе емдеуге жіберілген денсаулық сақтау ұйымына хабарлайды. Стационар ауруханаға жатқызуды екі күннен аспайтын мерзімге ауыстырады.Қандай жағдайларда пациент тіркелу үшін емхананы таңдауға құқылы?Жыл сайын елімізде 15 қыркүйектен 15 қарашаға дейін емхананы еркін таңдау науқаны өтеді.ҚР ДСМ 2020 жылғы 13 қарашадағы № ҚР ДСМ-194/2020 «Медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарына жеке тұлғаларды бекіту ережесін бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, БМСК ұйымын тіркеу науқанынан тыс бірнеше жағдайда ауыстыруға болады. Егер адам тұрақты немесе уақытша тұратын жерін, жұмыс немесе оқу орнын &nbsp;ауыстырған жағдайда, басқа елді мекенге көшкен болса немесе ол тұрған емхана қайта ұйымдастырылса, жойылса және басқа да жағдайларда емхананы ауыстыруға құқылы.Сонымен қатар, бұл рәсімді жылына бір рет еркін таңдау құқығымен жасауға болады.&nbsp;Емхана үйден 15-20 минут уақытта жаяу жететін жерде орналасқаны жөн.Медициналық көмек алу кезінде қосымша сұрақтар немесе мәселе туындаған жағдайда өз клиникасындағы Пациенттерді қолдау және ішкі сараптама қызметіне жүгіну қажет. Егер жағдайды сол жерде шешу мүмкін болмаса, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының келесі байланыс арналарының біріне өтініш қалдыра алады: Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы; fms.kz ресми сайты;&nbsp;Telegram-дағы @SaqtandyrýBot; 1414 байланыс орталығы.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары