<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Тілшілік тіршілікпен Шиелідегі Бидайкөл ауылына бағыт алдық. №148 орта мектебіне кіре сала, мұғалімдер бізді жылы жүзбен қарсы алды. Бұл жаққа келуіміздің басты себебі – «Шешендік өнер – ұлттық асыл қазына» атты іс-шара еді.Ұлттық дәстүрді дәріптеуге мұрындық болған Шиелі аудандық Теміржол тораптық әйелдер кеңесі төрайымы Маржан Садуақасова болатын. Ол «Қазақ аналары – дәстүрге жол» республикалық қоғамдық бірлестігінің Қызылорда облыстық филиалының төрайымы Алтынай Мырқықызымен бірлесіп, Бидайкөл ауылы мен кенттегі «1 Аққайың» бөбекжайына барды. Бірінші бағытымыздағы салтанатты шараның барысы «Ұлттық құндылық – ұлтжанды ұрпақ» атты көрмеден көрініс тапты. Көрмені мектептің сынып жетекшілері мен оқушылары таныстырды. Ұлттық дәстүрді дәріптеген көрменіңұйымдастырушылары – әдеп кеңесінің төрайымы Гүлфатима Тәжібаева мен директордың тәрбие жөніндегі орынбасары Эльвира Бейсекова. Ұлттық құндылықтарды ұрпақ бойына сіңіруді мақсат тұтқан мұғалімдердің еңбегіне көпшілік сүйсінді. Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы емес пе? Келешек қоғамның тәрбиесінде. Осы ұстанымды жақсы ұстаған мектеп ұжымының бірлесе атқарған жұмысын көріп, марқайып та қалдық.Мектептің тағы бір ерекшелігі – музейінде. Келген қонақтар «Музей – ұлы даланың рухани мұрасы» атты музейге саяхат жасады. Музейдің жетекшісі тарих пәнінің мұғалімі – Мейрамгүл Байділдаева. Қоғамдық негіздегі музей 2021 жылы түлектердің демеушілігімен ашылған. Музейге қызығып, белсене қатысқан оқушыларды көргенде көңіліміз одан сайын қуанды. Білімді жастарды көріп қалайша қуанбасқа?! Жалпы, музей 5 бөлімнен тұрады. Атап айтсақ, «Тұлғалар туын тіккен мекен – Бидайкөл», «Білім – өмір шырағы», «Туған жер ғажаптары», «Тәуелсіздік – тұғырым», «Салтың – санаң, ғұрпың – ғұмырың» экспонациялық бөлімдері мен музей тынысы ақпараттық бұрыштары бар. Оқушылардың музейге деген қызығушылығы ерекше. Мәселен, музейге келушілерден тарихты білгісі келіп тұратын, еліне, жеріне деген патриоттық махаббатын байқауымызға болады, – деді М.Байсалбайқызы.Болашақ ұрпақ үшін тәрбиенің мектебі ол – асыл ойдың қазығы болған дана билеріміздің алтын сөздері. Елді бірлікке, елдікке шақыруда, халық тарихын байыппен саралап, бүгінгі ұрпақ санасына жеткізуде шешендік сөздердің маңызы ерекше.Осыған орай 6 «Б» сыныбының жетекшісі – Ақмарал Хаметова «Шешендік сөз – ұлттық тәрбие» тақырыбында танымдық сабағын өткізді. Тағылымдық мәнге ие болған сабақта анасы мен баласы дана тұлғалардың сөздерін айтып, залда отырған көрермендерді бір тамсандырды. «Қазақтың тыйым сөзі – ұлттық тәрбие көзі» демекші, шарада ұтқыр ой сыналатын дебат сайысы да болды. Айта кетейік, бүгінде 853-ке жуық бала тәрбиеленіп отырған мектепте талай белестерді бағындырып жүрген оқушылар бар. Мектептің әр бұрышында оқушыны өнер-білімге баулитын үйірмелердің көрмесі де қойылған. Әрине, бұл дегеніміз – ұстаз пен шәкірттің ортақ жемісі. Байқап қарасақ, оқушыларға барлық жағдай жасалған. Уақыттарын тиімді өткізу үшін де 8 үйірме жұмыс істейді. Сол үйірмелердің бірқатарын біз сахна төрінен тамашаладық. Мәселен, «Debate club», «ДосStar» мектеп ­театр үйірмесі көрермендерге өнерлерін көрсетіп, танқалдырды. Мінекей, осындай тағылымды шараның бас қасында жүрген №148 орта мектептің директоры Айжан Қаракееваның жұмысы бағалауға тұрарлықтай. Мектеп – даналардың түлеп ұшар тұғыры десек, оны басқару екінің бірінен келе бермейді. Өз міндетін адал атқарып, мамандығына сүйіспіншілікпен қарайтын мектеп ұжымының бір күндік тынысымен таныс болдық.Тіл жанашыры Маржан Садуақасова да жылы лебізін білдірді. Қаладан келген «Қазақ аналары – дәстүрге жол» Қызылорда облыстық филиалының төрайымы Алтынай Былаева және аталған филиалдың бас орынбасары Майра Абдухожаева мен кеңесшісі Гүлмира Әлжанова да мектеп қызметкерлеріне дән риза болып тарқасты.БАЛАБАҚШАДАҒЫ ӨНЕРЛІ ӨРЕНДЕРКелесі бағытымыз Шиелідегі мектепке дейінгі балаларды тәрбиелейтін мемлекеттік «1 Аққайың» балабақшасы. 135 орынға негізделген бөбекжай кент орталығында орналасқан. 21 педагог-тәрбиеші, 12 техникалық қызметкер еңбек ететін бөбекжайға меңгеруші Рыскүл Бектасқызы басшылық етеді. Жүзі жадырап, жанындағыларға күлкі сыйлап жүретін мейірімді басшы бізді күлімсіреп күтіп алды. Алдымен жетекші мен балалар дайындаған іс-шараларға куә болдық. «Балапан» тобының тәрбиешісі Гүлнұр Құдабаева «Қазақтың ұлттық құндылықтарын дәріптей отырып, баланы ерте дамыту» жобасын таныстырса, ал балабақшаның музыка жетекшісі Ақсауле Шәкенова «Мектеп жасына дейінгі балалардың ұлттық музыкалық аспаптарда ойнау қабілетін қалыптастыру» атты жобасын көрсетті.Айта кетейік, асықты балаларға ерте жастан үйреткен дұрыс. Осыны жүзеге асырған денешынықтыру нұсқаушысы Бибіалиша Әбдешева «Асық – асыл қазына» атты ойынды бүлдіршіндермен біріге ойнады.<blockquote>– Баланың болашаққа қадам басып, қоршаған ортамен танысып, ең бірінші білім, тәрбиемен сусындайтын орны – балабақша. Ауданда мектепке дейінгі балаларды балабақшамен қамту мәселесі толық шешілген. Жылумен, газбен толық қамтамасыз етілген. Жас қашанда жаңашылдыққа құштар. Жастардан үміт күтеміз. Сонымен қатар ұлттық құндылықтарды дәріптеп жүрміз. Тәрбиешілер бүгінгінің жаңалығынан сырт қалмай, үнемі ізденіс үстінде жүру керек, – дейді бөбекжай басшысы. Балалардың бал күлкісімен нұрланған бөбекжай жұмысына ата-ананың оң баға беруіне тәрбиеші көмекшілері мен ұжымдағы басқа да қызметкерлерінің үлесі мол. Мәселен, логопед Ақбілек Шалабаева мен психолог Ақкенже Нұрмаханова, ересек тобының жетекшісі Жанар Белгібаеваны ерекше атап кетейік.</blockquote>Тағы бір байқағанымыз, тәрбиешілер әр оқу қызметіне ұқыпты дайындалады. Жаңартылған білім мазмұны курстарына барып, тәжірибе толықтырады. «Ұлттық салт дәстүрді, мәдениетпен өнерді насихаттау – тәрбиенің төресі» дейді олар. Қыз қуу, арқан тарту, аударыспақ, асық т.б ойындарды жиі ойнатады. Баланың тілін дамытып, қарым-қатынасқа икемдейді. Қарапайым математикалық ұғым арқылы оң мен солын, ұзын мен қысқа, үлкен-кішіні ажыратып, жапсыру, мүсіндеу, сурет салу, аспаздық өнер, музыка арқылы шығармашылығын дамытады. Аспаздар дайындаған астың дәмі тіл үйірсе, медбике санитарлық тазалықты қатаң қадағалайды. Шара соңында «Дара жол» төсбелгісінің иегері Алтынай Мырқықызы бөбекжайдағы қызметкерлерді марапаттап, жұмыстарына сәттілік тіледі.&nbsp;

«Қазақ аналары – дәстүрге жол» қоғамдық бірлестігі Шиеліге келді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Музей – туған өлкенің тарихи мұралары мұқият сақталатын экспонаттар қоры. Тарихтан сыр шертетін бірден-бір асыл мұра. Осындай асыл мұралар Шиелі аудандық Ы.Жақаев атындағы күріш өсіру тарихи музейінде сақтаулы.ТАРИХЫ ТЕРЕҢ, ТАҒЫЛЫМЫ ЕРЕНДана халқымыз «Бар жаңалық негізгі ұмыт болған көнеде» деген тәмсіл сөзді бекер айтпаса керек-ті. Музей мен тарих етене тығыз байланыста екенін ұмытпауымыз қажет. Мәдени мұраларды көздің қарашығындай сақтап, оларды келер ұрпаққа насихаттау – біздің міндетіміз. 1978 жылдан бастап 1982 жылға дейін бұл мұражай тарихи-өлкетану музейінің Шиелі ауданындағы филиалы негізінде құрылып, Қазақ ССР Министрлер кеңесінің қаулысымен, 30 сәуір 1982 жылғы және Қазақ ССР Мәдениет Министрінің 13 мамыр 1982 жылғы бұйрығына сәйкес, Ы.Жақаев атындағы күріш өсіру тарихи музейі болып ашылды. 2019 жылдың ақпан айынан бастап, облыс әкімінің 28 желтоқсан 2018 жылғы қаулысының негізінде Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің Ы.Жақаев атындағы күріш өсіру тарихы музейі ­филиалы болып құрылды.СЫР ТҰНҒАН ТАРИХМузейге журналистік зерттеу жасап, мұражайға кірген сәттен бастап, ішкі аурасы қатты әсер етті. Іші сырға толы, ғажайып әлемге кіріп кеткендей күйге енесіз. Әрбір жәдігерлерге сағаттап қарап тұруға болады. Қызметкерлері де өз ісінің білікті мамандары. Барлығын егжей-тегжейлі түсіндіріп, сұрақтарға мұқият жауап берді.Тарихи-танымдық экскурсияда Шиелі аудандық музей қызметкері, экскурсовод Гүлнар Қитанбаева жол бастады. ­Музей 3 залдан тұрады. Бірінші залында – ХІХ ғасырдың аяғында Сыр бойында тұрақты күріш өсіру Шиеліде басталып, кейіннен Шіркейлі Қуандария бойында тарағанын, күріш жерін дайындау, суғару, орып ­жинаудан бастап, қапқа түскенге дейінгі еңбегі қанша қиын екенін ұғындыратын экспонаттар орын алыпты. Тағы бір айта кететін жайт, музейде 30-дан аса күріш сорттары бар. Ал екінші залда Ы.Жақаевтың қоғам қайраткері, даңғайыр диқан, халқының қалаулысы болғандығы және шетелдерге сапары бейнеленген. Өмірінің соңына дейінгі еңбек жолдары, 1964 жылғы облыс жастарына жазған Үндеу хаты, осы хат негізінде жақаевшылар қозғалысының басталу кезеңдері экспозицияланған. Үшінші залда Ы.Жақаевтың облыс көлеміндегі ізбасарлары мен еңбек майталмандарының жетістіктері, Жақаевшы жастардың екпінді еңбегін көре аласыздар.ЖӘДІРГЕРЛЕР СӨЙЛЕЙДІБүгінде музей қорында 10 834 құнды жәдігер жинақталған. Негізгісі – 7008, көмекшісі – 3826. Музей директоры Құттықыз Ыханованың айтуынша, Ы.Жақаев атындағы күріш өсіру тарихы музейінің құнды жәдігерлері – Ыбырай атамыз өзі ұстап тұтынған заттары. Мысалы, кетпен, байтесе, қол орақ, 40 литрлік самаурын, қол шам, 1958 жылы Корей еліне сапарға барғанда корейліктердің кигізген жадағай шапаны мұражай төрінен орын алады.Айта кетейік, музейге келгендер қайың сапты үлкен диоганалды кетпенді көргенде «Мына кетпенді қария қалай көтерген?» деп таңқалады деседі. Ең құнды экспонат ретінде кетпен, ағаш, темір соқалар, аяқ көрік пен қол көрік халықты қызықтырады. Астана қаласындағы Ұлттық музейінен Алтын адам реконструкциясын 2016 жылы осы Жақаев музейіне алып келіп, оны аудан тұрғындары мен мектеп оқушылары тамашалады.ІС-ШАРАЛАР ТІЗБЕГІЫ.Жақаев атындағы күріш өсіру тарихи музейінің ұжымы әр түрлі тақырыптарда мәдени, тарихи, әдеби іс-шаралар өткізіп отырады. Әрбір өткізген шаралар барысында музейдің тарихы мен мәдениетін, өткені мен бүгінін саралай отырып, жастарды патриоттыққа баулып, болашаққа деген көзқарастарын қалыптастыруды мақсатқа алады.Мәселен, Ы.Жақаевтың 125 жылдығына орай Астана қаласындағы Ұлттық музейден «Алтын адам» артефактысын әкелген. ҮІІІ-ҮІІ ғғ. Сақ патшасы «Алтын адамды» әкелу оңайға түспепті.Ал 2021 жылы Ыбырай Жақаевтың 130 жылдығы мерейтойына арналған театрландырылған көрініс қойылды. Сондай-ақ «Жалпақ жұртқа аты мәлім Жақаев» атты республикалық ғылыми-танымдық конференция өткізілгенін айта кетейік.ЖАҢАШЫЛДЫҚ БАСТАМАСЫМерекелік іс-шарадан бөлек музейде үлкен жобалар бар. Атап айтсақ, «Музейдегі сұхбат», «Кеше, бүгін, ертең», үш тілдегі экскурсияны мектеп оқушыларына «Мирас» клубы жоспарлы түрде жүргізеді.Мәселен, музейдегі сұхбат жобасын алып қарайықшы. Youtube каналын ашып, Ыбырай Жақаев музейі деп іздеп көріңіз. Сонда алдыңызда әртүрлі видеолар шыға келеді. Сұхбатты музей директоры Құттықыз Ыханова жүргізеді. Ауылдағы еңбек адамдары, сала мамандары арнайы қонақ болып, сүбелі ойларымен бөліседі.Сонымен музейдегі сапарымыз ойдағыдай аяқталды. Түйгеніміз мұражай тек құндылықтар сақтайтын көрме ғана емес, ол ұлттық ғылыми-зерттеу мекемесі. Иә, біз журналист ретінде өнегеге толы тұлғаның бекзат болмысы мен пайым парасатын терең ұғындық. «Бүгінгі күн – ертеңгі тарих» демекші, біз де сырға толы музейдің тарихына үңіліп, өзіміздің қолтаңбамызды қалдырып кеттік.&nbsp;

Шиелідегі музейге саяхат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Театр - кез келген елдің мәдениеті көрініс тауып, талай тағдырлар тоғысатын, сан түрлі сезім сипатталатын, түрлі тақырыптан сыр шертетін мәдени орда. Киелі сахнаның арғы жағы мен бергі жағындағы қызметкерлер бұл мерекенің маңызын түсінеді. Атаулы күнге орай Н.Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық Қазақ академиялық музыка театрының директоры Мұхтар Ниязов маңызды мерекенің мәнін мазмұндап, БАҚ өкілдерінің сұрақтарына жауап берді.<blockquote>- Бүгін театр саласы үшін дәстүрлі мереке. Ұжым болып асыға күтетін күн. Жан-жағымызды түгендеп, айналамызды бүтіндеп, өткенге көз тастап, болашағымызды саралап алатын театр саласының мерекесі. Біздің театрда болған әр туынды көрермен қауымның көз алдында. 2023 жылдың алғашқы қойылымы Шыңғыс Айтматовтың 95 жылдығына орай «Жәмилә» драмасының премьерасы көрерменге ұсынылды. Театр әлемінде Көрұғлыдай тау тұлға бейнесі алғаш рет Сыр сахнасында қойылды. Сондай-ақ, Театр сахнасында алғаш рет моноспектакль қойылды. Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының студенті Үсен Рамазанның режиссерлік қолтаңбасымен Ахмет Ақмоншақтың "Шырмауық" психодрамалық моноспектаклінің премьерасы өтті. Алдағы уақытта да өнерсүйер қауым үшін жаңа спектакльдер қойылатын болады”,- деді Мұхтар Мәуленұлы.</blockquote>Театрда сахналанатын әр қойылымда режиссердің өз қолтаңбасы болады. Басы, ортасы, аяғы бар дүниені қалыптастыру, қиялына қанат бітіру режиссердің еселі еңбегі екені сөзсіз.<blockquote>-Театр өнері нақты пайда табуға бағытталған сала емес. Тазалықты, шынайылықты талап ететін ерекше дүние. Дүйім жұрттың алдында белгілі бір рөлді сомдап шығу үлкен жауапкершілік. Бізде қазір жастар да бар, оларға бағыт-бағдар беретін орта буын да бар. Барлығы да осы бір өнерге адал болып, ел-халықтың алдында жоғары деңгей көрсетуде. “Бұлақ көрсең көзін аш” дегендей ізімізді басып келе жатқан жастардың әр жетістігіне тілекші болып, қуанып отырамыз, - деді Хұсейін Әмір-Темір Жүсіпұлы.</blockquote>Театр ұжымы көрерменнің жүрегіне жол тартатын талай туынды үшін тынбай еңбек етеді. Жасалған жемісті жұмыстың арқасында жетістікке жетіп жатқандары қаншама.Айта кету керек, театр ұжымы Ақтөбе қаласында өткен Т.Жүргеновтің 125 жылдығына арналған VI Халықаралық "BALAUSA" экспериментальді спектакльдер фестиваліне Ш.Айтматовтың “Жәмилә” драмасымен қатысып, "Үздік сценография" номинациясымен спектакльдің суретшісі Нұркен Қалымбетов марапатталды. Сонымен қатар, араға 17 жыл салып Алматы қаласына гастрольдік сапармен барып қайтты.Фото: өңірлік коммуникациялар қызметі&nbsp;

Бүгін - Халықаралық театр күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өнер атаулыда жүйелі құрылым өзекті.&nbsp;Шығарманың мән-маңызын айшықтау үшін де бас-аяғын күзеп, тігісін жатқызу оңай шаруа емес. Осы орайда талғамға толы талпыныс пен көзқарасы алабөтен режиссер мамандардың кәсіби дағдысы оқырманға қызық көрінері сөзсіз. Сондықтан бүгінгі тақырыпты режиссерлік өнердің өзіне емес, саладағы сабақтастық әрі буындар танымына арнаған жөн секілді.Алдымен режиссердің сахнадағы салмағына үңілелік. Көп ұғымында аталған сала мамандары қойылымның көркемдік тұтастығын, кейіпкерлердің өзара қатынасын керек арнаға бұратын «сиқыршы» санатында. Бұл шындыққа да жанасады. Себебі білікті режиссер кейіпкердің ішкі-сыртқы бейнесі арқылы саяси-әлеуметтік, азаматтық ұстанымын білдіріп, күрделі мәселелерді ел назарына ұсынуға қауқарлы. Сапалы спектакльдің нәтижесінде аңғара бермейтін оқиға туралы тың түсінік қалыптастырып, өзге әлемге сапар шегуге болады. Оның үстіне режиссер шығармашылық процестен ләззат алып әрі шығарма авторы болса, әсер еселенері анық.Міне, осындай жан-жақты саланың Сыр бойындағы жүлгесі көңіл аударуға тұрарлық. Алғашқы театр ашылған өңірден небір майталман маман, танымы терең режиссерлер шықты. Ж.Әбілтаев, Р.Андриасян, М.Байсеркенұлы, Е.Оразымбетов, Х.Теміров, Мен Дон Ук, Т.Өтебаев секілді саңлақтар көрермен ықыласына бөленгені елге мәлім.Ұрпақтар сабақтастығы сақталды ма? Бүгінгі қалып қалай? Аймақтағы жаңа буын режиссерлердің деңгейі қандай? Дәстүрлі режиссерлік мектеп өкілдері несімен құнды? Осы сауал ойға орала береді.Өңірде қос өнерді бойына жиған әрі ақын, әрі режиссер Оңталап Нұрмахановты білмейтін адам кемде-кем. Біз айтқан дәстүрлі мектептің өкілі қанша жасқа жол көрсетіп, өнердің әліппесін үйретті. Танымы кең таланттарға қолдау білдіріп, Қызылордада театрдың өшпеуіне еселі еңбек етті. Барды ұқсату ғана емес, жаңа леп әкелу үшін де жаңашылдықтан қаймықпады. «Жастар театрын» құрып, өскелең ұрпақ арасында театрға бару мәдениетін қалыптастыруға тырысқанының өзі құрметке лайық.Білікті маман БАҚ-қа берген сұхбатында өнерге қадам басқан шағын былайша еске алады:<blockquote>«Бала шақта «Пионер», «Бал­дырған» газет-журналында өле­ңім жарияланып тұрды. Мектеп бітірген соң асқақ арманмен қарашаңырақ – ҚазҰУ-ға оқуға тапсырдым. Алайда жолым болмады. Ол кезде оқуға түсе алмай, ауылға кері қайтқан ең бір соры қайнаған жан саналатын. Ата-анаға да, ауыл-аймаққа қарайтын бет жоқ. Сонымен, қайтадан барып, құрылыс техникумына оқуға түстім. Болашақ құрылысшы болсам да, Мардан Байділдаев, Жарасхан Әбдірашев, Шөмішбай Сариев сынды ақын-жазушылардың есігін жағалап, әдеби кештерден құр қалмайтынмын. Кейбір шимайымды ағаларыма ұсынып, ақыл-кеңес алып жүрдім. Осылайша алдыңғы буын өкілдерінің ықпалымен өнерге келдім», – дейді маман.</blockquote>Білікті маманның сөзінше, режиссер үшін қойылым қою оңай емес. Пьесамен актерден бұрын танысып, астарын ұғып көру маңызды екен. Желдіртпе секілді көрінген мәтіннің астарында салмағы ауыр ой болуы мүмкін. Сондықтан жас режиссерлердің мәтінді ұға білуі қойылымды ашатын кілт деген пікірде. Кейінгі жастардың бойынан аталған құндылықты көруге талпынатынын айтқан.Әрине, ұрпақтар сабақ­тастығы қай са­ланы болсын алға жете­лейді. Алдыңғы буын­ның қателігі мен жетістігі кейінгі ұрпақ­қа бағдаршам іспетті жол нұсқары анық. Қызыл­ордалық жас режиссер Айбек Жолмырза да өзін Сыр бойындағы режиссерлік мектептің өкілі санайды. Тіпті шығармашылық еркіндік тұрғысынан қызылордалық режис­серлердің танымы биік екенін де айта кетті.<blockquote>«Жас режиссерлер спектакль қою барысында көп кедергіге тап болады. Кейбірі туа бітті қабілетінің жоқтығын байқағаннан режиссурадан бас тартса, кейбірі бойындағы мүмкіндігін дұрыс пайдалана білмегендіктен мамандықтан баз кешіп жатады. Алдыңғысы құп­тарлық болғанымен, соңғылары өкінішке әкеліп соғады. Ал, кейбіреуі дарыны жоқ болса да режиссураның атына бола малданып жүретіндері де жоқ емес. Қалай болғанда да өнерге келген жас буын жаңа формаларды іздену арқылы жаңалық ашып, суреткер ретінде сөзін айтуға дағдыланған жөн. Менің Сыр бойындағы режиссерлерден бай­қай­тын артық­шы­лығым да осы. Олар заман­заманына лайық өнер формасын іздеуге құмар», – дейді ол.</blockquote>Айбек – сценарист, режиссер ретінде танылып келе жатқан жас. Жастардың сүйікті туындысына айналған «Ұлы дала жанұясы», «Әкесінің баласы», «НяняMan», «Көке», «А4» секілді комедиялық сериал­дарға сценарий құру арқылы кәсіби ортада танылды. Көптеген кино және театр шығар­маларына режис­серлік етіп, білігін арттыруда. Қазіргі уақытта толықметражды фильмге сце­нарий жазу ісіне кіріскен.<blockquote>«Ал театр саласында жүйелі ізденіс, тұрақты шығарылым бар деп айтуға болатындай. Себебі 2018 жылдан бастап «Өнер қырандары» әзіл-сықақ театрының сцеранисі қызметін атқарамын. Қазіргі таңда шығармашылық ұжым қоржынындағы қойылымдар өзіндік бағытын қалыптастырып, мазмұндық ерекшелігін тапты деп ойлаймын», – дейді жас режиссер.</blockquote>Жаннұр Толағайқызы – режис­серлік дағдыны академиялық тұр­ғыда игерген маманның бірі. ЖОО орнын да кино және театр режиссері мамандығы бойынша тәмамдаған. Бүгінде жас талант көптеген отандық фильмнің жарыққа шығуына септесіп, кәсіби тәжірибе жинақтауда.<blockquote>«Кез келген нәрсе ұнатумен келеді ғой, көгілдір экраннан күнделікті көріп жүрген дүниелерімізді қызыға қараумен қатар оның артында кім тұратыны, олардың қалай жұмыс істейтіні мен үшін қашанда қызық болған. Сол дүниелерді жасау процесіне қатысу арманым болды. Әр адамның өз қөзқарасын жеткізуші құралы болады, нақтырақ айтсам, суретші суретпен, композитор музыкамен, ақын өлеңмен дегендей, ал менің құралым кино болғанын қаладым», – дейді маман.</blockquote>Жаннұрдың сөзінше, ұрпақтар сабақтастығы өнерде де берік орнығуы шарт. Сонда ғана өнердің болашағы берік болмақ. Осы мақсатпен ол&nbsp; қызылордалық ре­жис­серлер тарихы тақы­ры­бына ден қойып, ілкімді ізденіс үстінде. Алдағы уақытта туған жер туралы толымды туындыны жарыққа шығарып, жергілікті режиссерлердің жолын жалғауға ниетті.<blockquote>«Нағыз режиссер өзінің шабыты мен қиялынан ғана емес, шығармашылық ұжымның да ой-толғанысынан туындаған көр­кемдік ойлар мен бейнелерді де бір арнаға, белгілі бір шешімге бағыттай білуі керек. Режиссура мамандығының арнайы жа­зылған теориясы жоқ. Тек К.С.Станиславскидің актерлар­мен жұмыс жасаудың тәсілі мен танымал режиссерлердің тә­жіри­белерінен жинақталған ең­бектер мен ой-пікірлер ғана бар. Сондықтан Сыр бойындағы аға буын режиссерлердің шығар­масымен танысып, көкейге түйетін тұсын түртіп жүремін. Бұл – болашақ жобаға жасалған инвес­тиция», – дейді Ж.Толағайқызы.</blockquote>Режиссура – тек қана көркемдік шешімді ғана емес, үлкен жауап­кершілікті де қажет ететін өте күрделі мамандық. Еліңнің, көрер­меніңнің, ұжымыңның ал­дындағы жауапгершілік. Сон­дық­тан кәсіби білік пен ғасырлық тәжірибе жібін түйістіре білу маңызды. Жас таланттың кем-кетігін тү­гендеп, кемшілігін дұрыстауға аға буынның қауқары жететіні анық. Өз кезегінде жас буын да жаңа сүрлеу салып, дәстүрлі мектепті жауапкершілікпен жал­ғастырарына сенім мол.&nbsp;Фото: freepik.com

Қызылордалық режиссерлердің танымы биік

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақ ән әлемінде өзіндік орны бар абыройлы жерлестеріміздің жұлдызды жолын жалғап келе жатқан жергілікті жас өнерпаздарды қолдау, шығармашылық шабыт сыйлау – біздің ортақ міндетіміз. Сол ортақ міндет аясында өзінің ең алғашқы жеке шығармашылық кешін өткізген Сырдария ауданының жас әншісі Ақбота Талғатқызымен сұхбаттасқан болатынбыз.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;– Ақбота, ең алғашқы шығармашылық кешіңіздің өтуімен құттықтаймыз! Көңіл-күйіңіз қалай?– Көңіл-күйім жақсы. Ең алғашқы шығарма­шылық кешім жақсы, жоғары деңгейде өтті деп ойлаймын. Мен шын жүрегіммен, ақ адал көңіліммен тыңдармандарыма басымды иемін. Талғамы биік тыңдарман қауымның көңілінен шығу оңай жұмыс емес.&nbsp;– Сізді аудандағы мәдени іс-шараларда әуелете ән шырқап жүрген жас әнші ретінде білеміз. Балалық шағыңыз туралы айтсаңыз.– Менің естен кетпес балдәурен балалық шағымда бақыт пен қуанышқа толы ерекше сәттер көп болды. Әкем мен анамның сүткенжесі болып, 1997 жылы өмірге келіппін. Есімі Сыр өңіріне белгілі дін қайраткері Қалжан ахун ауылында кіндік қаным тамды. Тыныс-тіршілігі адал еңбекпен ұштасқан берекелі ауылдың қарапайым отбасында өсіп-жетілдім.Үйдегі үш қыздың кенжесі болғандықтан кішкентайым­нан арманшыл едім. Алдымдағы қос әпкеме еліктейтінмін. Ерке болатынмын. Балабақшадағы еркелігімді, еркелігім деймін-ау балалық бұзықтығымды бүгінде анам зор тебіреніспен айтып отырады. Бәлкім анашым бала­бақшада тәрбиеші болып жұмыс істегендіктен сол кісіге арқа сүйеп, еркелеген шығармын…Мен өмірге келгенде әкем ерекше қуаныпты. Халқымыз «Қыз – елдің көркі» деп бекер айтпаған ғой. Шүкір, әкемнің сол қуанышы, бізге деген сезімі мен шексіз махаббаты бізді қанаттандырды. Анамыз екеуі бір үйде тетелес өскен үш қыздың бақыты үшін барын салды. Сондықтан да мен перзент ретінде балдәурен балалық шағым бақыт пен қуанышқа толы болды деп айта аламын.– Ал мектеп пен студенттік жылдарыңыз туралы не айтасыз?– Жоғарыда айтып өткен бақытты балалық шағым өсе келе оқушылық кезеңге ұласты. 2004 жылы ауыл мектебінің табалдырығын имене аттап, №126 орта мектептің ұстаздарынан тәлім алдым. Мен оқыған мектептен ұстаздар сенімін, ата-ана үмітін ақтаған елімізге белгілі азаматтар түлеп ұшқанын әркез мақтан тұтамын.Өміріме айналған өнерге алғашқы қадам­ды мектепте жасадым десем де болады. Мектепішілік іс-шараларға белсене қаты­са­тынмын. Ән айтып, би билеп, түрлі қойы­лымдарда өнер көрсетуші едік. Өнерге деген сол талпыныс, ізденіс, бала күнгі арман 9-сыныптан кейін Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжіне же­теледі.– Қай мамандық бойынша білім алдыңыз?– Колледжде «Академиялық ансамбль» мамандығы бойынша оқыдым. Тұрмағамбет атындағы халық аспаптар оркестрінің солисі, Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжінің оқытушысы, «Құрмет» орденінің иегері Самал Байсейітованың сыныбында білім алып, 2017 жылы бітірдім. Студенттік жылдары облыс көлеміндегі мәдени-көпшілік іс-шаралар мен байқауларға қатысып, білімімді кәсіби тұрғыда жетілдіруді мақсат еттім.– Еңбек жолыңыз, бүгінгі жұмысыңыз жөнінде білсек.– Алғашқы еңбек жолым 2017 жылы Сырдария аудандық мәдениет үйінде басталды. Алғашында «Дала дидары» халықтық-мәдени үгіт бригадасының құрамында өнер көрсеттім. Әріптестерімізбен бірге ауыл­дарды аралап, ұжымдармен кездесіп, өз өнерімізді паш еттік.Аудандық мәдениет үйінің директоры Нұрхан Көшербаев біз секілді жас мамандарға әркез қолдау көрсетіп, бағыт-бағдар беріп келеді. Қазіргі таңда Сырдария аудандық мәдениет үйінің әдіскері ретінде еңбек жолымды жалғастырудамын. Ең алғашқы еңбек жолым бірлігі бекем, тірлігі көркем, өнері өркен жайған іргелі ұжымда басталғанына қуанамын. Мәдениет саласының майталманы атанған аға буын өкіл­дерінен үйренеріміз көп деп есептеймін.Еңбек жолымның басталуы өміріме көп өзгеріс әкелді. Алға ұмтылуды, ізденісті серік етуді, жетістікке талпынуды үйрендім. Бірақ, адам өмірі, әсіресе өнер адамының өмірі әркез қуаныштан құралмайды екен... 2017 жыл – мен үшін сындарлы да сынақты жыл болды. Тамыз айында ауыр науқастан әкеміз бақилық сапарға аттанды. Алланың ісіне шара жоқ десек те, көңіліміз күпті болып, жан-дүниеміз жабырқап, жүрегіміз де, жүзіміз де ыстық жасқа толды. Адамда арман таусылған ба? Шіркін, ардақты әкем алғашқы шығармашылық кешімнің төрінде отырып: «Менің арманшыл қызым биікті бағындырды» деп маңдайымнан сүйсе, менен бақытты жан болмас еді-ау... Әкеге деген сағыныш – мәңгілік сағыныш болып қала бермек.– Болашақта қандай жоспарларыңыз&nbsp;бар?– Қазір мен жаңашылдық пен мүмкіндіктерге толы өрлеу кезеңіне қадам бастым. Өнер – ұшы-қиыры жоқ, қызығы да, қиындығы да мол үлкен сала. Осы жолда мен тыңдармандарыммен биікпін, мықтымын, бақыттымын. Өнерге, өнер адамына құрмет көрсетіп, алтын уақытын бөліп, концертіме келетін әрбір жанға шексіз алғысымды айтамын. Бұйырса, көпшілікке көтеріңкі көңіл-күй сыйлап, бойымдағы таланттың бәрін талғамы биік тыңдарманға арнайтын боламын. Шығармашылық ізденісім абыроймен және сәттілікпен ұштасса, бәрі жақсы болады.&nbsp;– Сұхбатыңызға рақмет!&nbsp;

Сырдариялық өнерпаз алғашқы шығармашылық кешін өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бүгін аудан әкімі Берік Сәрменбаев "AMANAT" партиясының аудандық филиалында тұрғындарды жеке мәселелері бойынша қабылдаған болатын.Қабылдауға 6 тұрғын келіп, өз мәселелерін көтерді. Олар кәсіпкерлік, балық шаруашылығын дамыту, тұрғын үй құрылысы үшін жер телімін алу, аудан орталығында жүргізіліп жатқан құрылыс нысандарының жай-күйі, тұрақты жұмысқа орналасу мәселелерімен жүгінген еді.&nbsp;Аудан басшысы кәсіпкерлік саласында мемлекеттік бағдарламалар арқылы кәсіп бастауға болатыны жөнінде, жұмыссыздық мәселесі бойынша мамандықтарға сәйкес сұраныс болған жағдайда бос жұмыс орындарына кезектілікпен жіберілетіндігін түсіндірді. Басқа мәселелер бойынша да тиісті заңдылықтарға сәйкес жұмыстар жасалатынын айтты.&nbsp;– Жалпы аудан көлемінде жергілікті халық жеке қабылдауына жазылып, жеке мәселелерін көтеріп жатады. Шын мәнінде, әрбір қабылғау келген азаматтардың өтініш-тілектерін тыңдау арқылы мәселені басты назарға аламыз. Әрине, кез келген салаға жауапты басшыларға тұрғындардың мәселесін шешуге қатысты жұмыстар жүргізіледі. Мәселенің маңыздылығы зерделенеді. Кезең-кезеңі бойынша шешімі табуға тиісті дүниелер түбегейлі қарастырылады, – деді аудан басшысы.&nbsp;Аудан әкімі Берік Әбдіғаппарұлы тиісті сала басшыларына жеке қабылдауға келген әрбір тұрғынның мәселесін бақылауға алу жөнінде тапсырма берді.&nbsp;

Аудан әкімі тұрғындарды қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Қызылорда қалалық ардагерлер кеңесінің кезекті пленумы өтті. &nbsp;Жиынға қала әкімінің орынбасары Дархан Тұрсынбаев, облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаев, пленум мүшелері мен қоғамдық ұйымдар құрамындағы ардагерлер қатысты. Пленумда бұған дейін қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы қызметін атқарып келген Сұлтанбек Тәуіпбаевтың өткен жылы атқарған жұмыстарының есебі тыңдалды.&nbsp;Жарыссөзге шығып сөйлеуші пленум мүшелері кеңес жұмысына оң бағасын берді. Кеңес қаулысымен Сұлтанбек Тәуіпбаевты басқа жұмысқа ауысуына байланысты кеңес төрағасы міндетінен босатылды. Оның орнына қоғам қайраткері Шакизат Төребаевтың кандидатурасы ұсынылып, пленум мүшелері бірауыздан қолдады.&nbsp;Жиын соңында қала әкімінің орынбасары Дархан Тұрсынбаев және облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаев Сұлтанбек Тәуіпбаевтың осы кезге дейін атқарған қызметіне ризашылық білдіріп, сый-сияпат жасады. Ал ұйымның жаңадан сайланған төрағасы Шакизат Хамитұлының жұмысына сәттілік тіледі.Айта кетейік, бүгінде облыс бойынша 32 мыңнан астам ардагер кеңес құрамына тіркелген. Облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Дүйсенбаевтың айтуынша, қарияларға жергілікті әкімдік тарапынан, жеке кәсіп иелерінен қамқорлық жасалуда.&nbsp;Алайда осы пленумға қатысып, өз өтініштерін айтқан ардагерлердің&nbsp; мәселесі де назарға алынатынын жеткізді. Бүгінде ардагерлерді алаңдатып отырғаны – қоғамдық көлікте тегін жүру жайы.&nbsp; Қарттардың көтерген бұл өзекті &nbsp;тақырыбы талданып, шешімін тапса дейміз.

Ардагерлер ұйымында жаңа төраға

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Көктем – тазалық пен көктеп-көгерудің кезі. Қазалы аудан аумағын жиыстырып, туған топырақты түлетуге, сондай-ақ, көркейтіп-көгалдандыруға қазалылықтар көктемнің алғашқы күнінен бастап-ақ, бел буа, білек түре кірісіп кетті.&nbsp;Ұлыстың ұлы күні қарсаңында, Әйтеке би кенті көшелерін қоқыстан тазартып, көктем келбетінің әсемдігіне үлес қосу мақсатында жылдағы үрдіс бойынша, сенбіліктер де әр сенбі сайын үзілмей өткізілуде.&nbsp; Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті әкімдігі ұсынған мәліметке сенсек, тазалық айлығы басталғаннан бекітілген кестеге сәйкес, жеті аймақ бойынша, сенбілік серпінді жүргізілген. Аталған аймақтардағы тазалық жұмыстарын ұйымдастыру Қазалы ауданы әкімінің орынбасарларына, аудан әкімінің аппарат басшысына, Қазалы аудандық мәслихат төрағасына жүктелген.&nbsp; Тиісті тапсырма аясында кент орталығындағы алпыс бес көшенің көркі ретке келтірілді. Ал, мекен шырайын кіргізіп, қоршаған ортаға әдемілік сыйлайтын маңызды шараға сексен беске жуық мекеме, нақтырақ айтсақ, сегіз жүз елу адам ұйымшылдықпен атсалысты. Тазалық жұмыстарын жеңілдетуге, сондай-ақ, сенбілік нәтижесінде жиналған қоқысты арнайы орындарға тасымалдауға он техника жұмылдырылды. Бөлінген көшелер мен аумақтарда шөп шабылып, қоқыстар жиналып, жол жиектері тазартылды. Бұл шарадан тұрғындар да қалыс қалмай, белсенділік танытты.&nbsp; Әйтеке би кенті көшелеріндегі тынымсыз тірлікке қарап, тазалық жұмыстары жақсы қарқынмен жалғасып жатыр деуге негіз бар. Өйткені, игі іске жұмылған тұрғындар өздерінің жауапкершіліктерін байқатуда. Олар, "Көптің ісі жоғалмас" деген даналыққа жүгініп, маңызды міндетті ыстық ықыласпен орындауда. Бұл ретте, жергілікті атқарушы билік өкілдері де жақсы іске жаршы болып отырғандығын айта кету керек. Олар көптің ісіне үн қосып қоймай, тазалық жұмыстарын жіті қадағалап отыр. Әкімдік қызметкерлері Әйтеке би кентінің сәулеттік келбетін жақсарту мақсатында барлық мекеме, кәсіпорындарға, кәсіпкерлік субьектілеріне қоршаған қоршаулары мен қақпаларын, аулаларын таза ұстау мақсатында сырлау, әктеу, жаңарту жұмыстарын жүргізу жөнінде ескертпе хаттары таратып, тұрғындармен үйлесімді жұмыс атқаруда. Осы міндеттерді үйлестіруге арнайы үш маман бекітілген. Бүгінде, олар тынымсыз түсіндірме жүргізуде. Осындай, жұмыстардың аясында он үш мектеп, алты балабақша, алты денсаулық сақтау мекемелері сырлап, жаңарту жұмыстарын жүргізуде.&nbsp; &nbsp;

Кент көркі – көптің ісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Приговор» фильмі шынайы оқиғалар негізінде. 2009 жыл. Ыстықкөл жағалауындағы шағын қала. Басты кейіпкер-ҰҚК қатарына кіруді армандайтын оқушы Ақтан әділет жүйесінің әділетсіздігіне тап болады. Жергілікті депутат ұлы Аланды қорғау үшін бәрін жасауға дайын. Заң бойынша әділеттілікке қол жеткізбей, Ақтан бала кезіндегі досы Кубамен бірге сот ғимаратын қолында қарумен басып алады. Ауладағы балалар жергілікті билік жүйесіне қарсы тұра ала ма?&nbsp;<figure class="media"><div data-oembed-url="https://www.youtube.com/watch?v=Ox389ct_tYU"><div style="position: relative; padding-bottom: 100%; height: 0; padding-bottom: 56.2493%;"><iframe src="https://www.youtube.com/embed/Ox389ct_tYU" style="position: absolute; width: 100%; height: 100%; top: 0; left: 0;" frameborder="0" allow="autoplay; encrypted-media" allowfullscreen=""></iframe></div></div></figure>

«Приговор» фильмі көрерменге жол тартты 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Жастығыңа қарамастан қарым-қабілеті арқылы көпті тәнті етіп жүргендер бар. Соның бірі – Досбол Нұрылла. Музыкаға машықтығы мамандығынан қашық етпейтін көрінеді. Өлеңнен өрнек құрып, сан мен саздың әлемінде өзіндік орнын қалыптастырып үлгерді. Бірқатар туындысын өнер жұлдыздары шырқап жүр. Әннен мән, сөзден нәр кетпеуін назарға алатын Досболмен әңгімелескен едік.<h2>Мамандығым – математик, хоббиім – өлең жазу</h2>Өңіріміздегі іргелі оқу орны М.Мәметова атындағы Қызылорда педагогикалық жоғары колледжін математика мамандығы бойынша тәмамдадым. Білімім есеп-қисапқа байланысты болса да, жаным өлең-сөзге жақын. Дей тұрғанмен диплом үшін төрт жыл оқып, сандық түбіне сақтамайтынымды сездім. Қазіргі таңда мұғаліммін. Ал әнге сөз жазуды хоббиім ретінде қарастырамын. Сайып келгенде сан мен сөздің арасы алыс емес. Өнер өлкесінде жүруіме де сол себеп. Неге десеңіз, әнге сөз жазуда да есеп пен шартқа жүгінесің. Ауытқып кетуге болмайды, мұндайда сүйсініп тыңдайтын музыка жарық көрмейді.Ермек үшін яки еріккеннен өлең жазған емеспін. Себебі сөз құны мен құдіретін түйсігіммен түсінемін. Әлбетте білім мен өнер саласының жүктейтін жауапкершілігі жеңіл емес. Соған қарамастан екеуін де теңгерімде ұстауға тырысамын.<h2>Ақынның бәрі әнге сөз жаза алмайды</h2>Жазба ақын, айтыскер және әнге сөз жазатын ақын болады. Бірақ әннің иіріміне түсіп, сөз жазу тіпті қиын. Поэзияда көкейге түскен, көңілді селт еткізген ойды көркемдеп, қалағаныңша жазуға мүмкіндік бар. Шумақта шектеу болмай, буын санын да өзі шешеді. Ал әндегі ырғақтың ырқына көніп, буынға байланып, нотасына түсу оңай емес. Сөйте тұра музыканың мазмұнын ашатын мағыналы ойды жеткізу де маңызды. Ән мен сөзде үйлесім болғанда ғана жүрекке жетеді.<h2>«Көзмоншағым» әні хит болады деп ойламадым</h2>Махаббат тақырыбында жиі қалам тербейтінім рас. Сондықтан біршама ән лирикалық бағытта жазылған. Оны да түрлендірудің тәсілі бар ғой. Сезімді сөйлетіп, бірде мұңды, бірде қуанышты етіп жазамын. Әсіресе, «Көзмоншағым» әні кең таралып, әлеуметтік желілерде жақсы қаралым жинады. Әуелгіде ән туралы ештеңе ойламадым. Бірақ Жандос Қаржаубай хит болады деді.&nbsp;Саз бен сөздің сиқыры адамды елітіп, жүректі тебірентетіні жасырын емес. Сондықтан тыңдарман талғамынан шығу үшін көпірме көбік сөзге емес, жұп-жұмыр етіп жазуға тырысып бағамын. Десе де бір тақырыптың төңірегінде айналшықтап қалу мақсат емес. Жан-жақты бақ сынап көруден именбеу керек. Әке-ана жайында жазылған әндер бар. Қазір патриоттық сарында да хит ән жазсақ деген ой бар.Негізі ақын мен сазгердің бір-бірін түсіне алуы татымды туындының жарық көруіне ықпал етеді. Сезім-күйін айтпай танып, үнсіз ұғыну – нағыз шығармашылық процесс. Қазір Айдын Сәндібаймен бірлесе жұмыс істейміз. Айдынның әуезді әуеніне сөз жазу үшін тосылмаймын. Тыңдағаннан-ақ сөздер жүректен төгіліп, үнге сай төселе кетеді. Бүгінде ел арасына танылған әніміз көп. Эстрада жұлдыздары шырқап, өз деңгейінде орындап жүр.<h2>Кавер – 50 пайыз дайын ән</h2>Көңіл құсын құйқылжытар әннің естісі де, есері де бар. Тыңдарман талғамы әртүрлі екеніне талас жоқ. Қай әннің қай уақытта хит боп кетерін болжап білу мүмкін емес. Ойға салмақ түсірер туынды жазсақ, ойнақы әнге құлақ қоятындар бар. Халтура ән де көбейіп кеткені жасырын емес. Қысқасы, тың ән жазу өте қиын. Көбі кавер айтуға әуес. Ол дайын ән ғой, өңдеп, қайта танымал етуге болады. Ескі әндердің жаңарып жатқаны да сол. Әуені өзгергенімен, ой мазмұны сақталған соң тыңдармандар да жаңа нұсқада тыңдауға бейім.

Досбол Нұрылла: «Лирикалық бағыттағы әнім көп» 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгінгі біздің жүрекжарды сұхбаттың қонағы – Нартай Бекежанов атындағы&nbsp; облыстық қазақ музыкалық драма театрының актері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері, Қызылорда қаласының «Құрметті азаматы»&nbsp; Бақытбек Алпысбаев.&nbsp; Еңбегімен ел құрметіне бөленген танымал өнер тарланына жақында ҚР Президентінің өкімімен мәдениет саласындағы Мемлекеттік стипендия табысталды. Бұл жаңалық күллі Сыр бойының өнеріне деген жоғары құрмет деп білдік.&nbsp; Жоғары марапатқа ие болып&nbsp; алты алаштың мақтанына айналған Сырдың даңқын асқақтатқан&nbsp; өнер иесімен сұхбаттасудың сәті түскен еді.– Өзіңіз өмірге келген Сыр өңірі жұртшылығын ақжолтай жаңалы­ғыңызбен қуантып жатсыз. Жоғары марапатты алып жатқанда қандай көңіл-күйде болдыңыз?– Әрине, үлкен толғаныста, тебіреністе болдым. Биыл Құдайға шүкір, ұжымның ұсынысы бойынша мемлекеттік стипен­дияны алып жатырмыз. Сонда да корифейлердің ортасында, ақын-жазушылар, суретшілер, Асанәлі ағамыз, Сәбит Оразбаев бастаған мықты өнер тарландарымен бірге мемлекеттік сыйлық­ты алу үлкен қуаныш, зор мәртебе. Бұл 55 жылдай театр сахнасында жүрген ең­бегімнің жемісі деп ойлаймын. Әлі де Құдай қаласа жүрегіміз соғып тұрса бойымыздағы өнерімізді халыққа беріп, талай кейіпкерді сомдаймыз деген үміт бар. Көрерменсіз театр тұл дегендей көрер­меннің көңілінен шықсақ&nbsp; сол біз үшін үлкен бақыт.&nbsp;– Балалық&nbsp; шаққа саяхат жасасақ. Бала Бақытбек қан­дай болды?– Балалық шақ деп айтып қалдыңыз. Менің шығармашылығым тақпақ оқудан басталған. 1961 жылы Ю. Гагарин атын­дағы мектеп интернатқа қабылданып, 7-сыныптан бастап конферанс болып жүр­дім. Сосын мұғаліміміз марқұм Қырғызбай Алпысбаев пьесалар қойып, сонда ойна­дық. Үнемі тақпақ жаттап жүрдім. Актер болуды 6-7 кластан бастап арман­даған­мын. Мектеп бітіргеннен кейін әкеміз қайтыс болды да, әртүрлі жұмыс істеп, отбасына, анамызға қарау керек болды. Екі жыл жұмыс істегеннен кейін барып 1968 жылы М.Әуезов атындағы театрдың жанындағы екі жылдық студияға түсіп, соны жақсы бағамен бітіріп шығып, бірден Қызылордадағы театрға жұмысқа келдім.– Жүрек толқытқан алғашқы қойы­лымыңыз жайлы айтсаңыз…– Келген бойда бізге алғашқы рөл берді. Марқұм Тынымбек Пірімжанов деген ағамыз ауырып қалып, түсірілім тоқтап тұр екен.&nbsp; Мұхтар Әуезовтің «Айман-Шолпан» спектакліндегі Арыстанның рөлін маған берді. Сонымен біз гастрольге шығып келдік.&nbsp; «Бажалар мен балдыздар» деген спектакльдегі Шәріп Мәрленов деген ақсақалға дублер ғып берген. Премьераға 2-3 күн қалған кезде ол кісі жақын інілері қайтыс болып, рөлін мен ойнадым. Жұбайым боп менен 30 жас үлкен Шолпан Бакирова апамыз ойнады. Ол менің театрдағы дебютім болды.– Өзіңізге бекітілген рөлді сом­дап болғанша тыным таппайтын боларсыз?– «Өнер адамының көңілі қай кезде болсын көктем күніне өте-мөте ұқсас келеді. Көктем бірде шуақты, бірде жауынды, бірде дауылды. Актер кейде сыршыл, кейде жыршыл, кейде жарқын кейде тұйық, кейде мұңды» деген екен театр сыншысы Әшірбек Сығай. Әр рөлді ойнағанда көңілімнен шыққанша дамыл таппаймын. Үйге келгенде де ойымнан шықпай толғатып жүремін.– «Біз періштеміз бе?» пьесасында­ғы Табан атты тергеушінің рөлін сомдап­сыз.&nbsp; Мінез құлқыңызға сай келмейтін рөлді ойнағанда қиналмайсыз ба?– Осы уақытқа дейін 230-дай рөл ойнадым. Мінез құлқымызға сай келетін кейіпкер іздемейміз. Әр рөл өзіңнің ішіңнен шыққан бала сияқты. Бірақ оның етене жақын болатындары бар ғой. Мысалы, «Біз періштеміз бе?» қойылымындағы Табан рөлін ойнадым. Ол – тергеуші. Кейін сол Сәкен Сейфуллиндер ақталған кезде&nbsp; 1953 жылы өзін-өзі атып өлтірген адам. Ол тарихта болған адам. Соның рөлін ойнағанымда театр&nbsp; сыншылары&nbsp; да, Мәскеуден келген Михайл Мишаков деген орыс сыншысы да менің осы Табан рөлімді мақтады.&nbsp; Оған да риза боп, төбем көкке жетті. Осындай тарихи образдарды дайындаған кезде көз майын тауысып, кітап ақтарудан жалыққан емеспін. Қандай құрмет те ерен еңбекпен келеді. Әрине, театр актерлері&nbsp; жан-тәнімен образға кіріп, тер төгіп ойнамаса&nbsp; шебер қойылым болмайды.– Осындай танымал дәрежеге жеткенше сізді өнерге баулыған ұстаз­дарыңыз көп болар…– Сахна саңлағы Қазақстанның еңбек сіңірген артистері Оралбек Әбдімомынов, Тұрысжан Айнақұлов, Қазақстанның халық әртістері Шолпан Бәкірова, Серік Шотықов, Жібек Бағысова секілді майтал­мандардан көп нәрсе үйрендім. Олардан бөлек, Есмұхан Обаев, Төреш Тұңғышбаев, Тастан Өтебаев, Павел Ширшов, Жақып Әбілтаев, Жақып Омаров, Мұрат Ахманов, Тұңғышбай Жаманқұлов, Маман Байсеркеновтермен қызметтес болдым. Актер ретінде өсіп-жетілуіме, әсіресе, Қазақстанның халық әртісі, марқұм Ерғали Оразымбетов, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, театрдың көркемдік жеткшісі, режиссер Хұсейн Әмір-Темір өлшеусіз үлес қосты.– Көңіліңізден шыққан рөлдер туралы айта кетсеңіз…– Ең мықты рөлдің бірі өзімнің жа­ныма жақын Иран Ғайыптың&nbsp; «Күшігінен та­ланған» спектакліндегі Ақсақ Темірдің рөлі, Шыңғыс Айтматовтың «Жан пида» романы бойынша жазылған пьесасындағы&nbsp; Әбди Каллистратовтың рөлі, «Еңлік Кебектегі» Жапалдың рөлі. 14 жасар Жапалдың&nbsp;&nbsp; рөлін&nbsp; кішкентай кезімнен 50 жасыма дейін ойнадым. Тағы бір жақсы көріп ойнаған рөлім Кәмиланың 60 жылдығына арнап қойылған Егембер­диеваның «Көресіңді көрмей» деген спектаклі әлі сахнадан түспей келе жатыр. Сонда басты рөлде Кәмила екеуміз ойнаймыз. Кәмила Ақдидардың, мен Өмірсеріктің образын сомдадық.– Жан жарыңыз Кәмила апай екеуіңіз өнер айдынында қатар жүзіп келесіздер. Бақыттысыздар ма?– Адам баласы өмірде екі нәрседен қателеспеу керек. Бірі – жар, екіншісі – ма­мандық таңдаудан. Осы тұрғыдан алғанда мен өзімді&nbsp; бақытты санаймын. Өйткені мамандығым арқылы өмірлік серігімді таптым. Кәмила екеуіміз бүгінде немере сүйіп, отбасы бақытына бөленіп жүрміз.&nbsp; Жұбайымыз екеуміз бақытымызды театр­дан тапқанымызға Аллаға шүкіршілік етеміз.– Шығармашылық еңбегіңіз қанша­лықты бағаланып жүр?– Төккен тердің өтеуі бағаланып жүр.&nbsp; Қалың көрермен де біздің сыншымыз.&nbsp; Олар ылғи өнерімізді қолдап, алғысын жаудырудан жалыққан емес.&nbsp; 1990 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, 1998 жылы үздік актер атандым. Ширек ғасырға жуық уақыттан бері театрдың қоғамдық жұмысынан қол үзген емеспін. Он бес жылдай кәсіподақ ұйымын басқардым. 2004-2006 жылдар аралығында театрды басқардым. Осы кезде біздің өнер ұжы­мы Қостанай, Астана, Қазан, Алматы қалаларындағы театр фестивальдеріне қаты­сып, олжалы оралдық. Адал қызметім үшін 2005 жылы Президент Жарлығымен «Құрмет» орденін иелендім. Еңбегімді елеп жатқан халқыма ризамын.&nbsp; Еліміздің жоғарғы марапатына лайық болып танылып, Сыр елінің мәртебесін көтерсем арманым жоқ.– Сұхбатыңызға рахмет.&nbsp;&nbsp;

Бақытымды театрдан таптым

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Жыл басындағы жаңалықтың бірі – мораторий мәселесі. Қазақстанда шағын және орта бизнесті дамыту үшін 2020 жылы оларды тексеруге үш жылдық мораторий жарияланды. Оның мерзімі былтыр ұзартылған. Бастапқыда мораторий 2023 жылғы қаңтарда аяқталады деп жоспарланған. Алайда былтыр Мемлекет басшысы оның мерзімін тағы бір жылға ұзартты. Осылайша шағын бизнесті тексеруге мораторий 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап аяқталды. Ал кәсіпкерлерді не күтіп тұр? Олардың алаңдауына себеп бар ма?Өңірдегі ахуал қалай?Қала бойынша 30 мыңнан аса шағын және орта кәсіпкерлік тіркелген. Жалпы өңірдегі кәсіпкерлердің жайы қалай болмақ? Бұл сұраққа облыстық кәсіпкерлер палатасының директоры Пірмұхаммед Сыздық жауап берді.– Негізі мораторий мерзімі пандемияға сәйкес келгендіктен «Атамекен» ұлттық палатасы бір жылға создырған болатын. Кә­сіпкерлер құжат­тарын заңға сәйкес­кестендіріп, реттеп ал­сын деген мақсатта уақыт берілген еді. Одан соң тағы бір жылға созылып, биыл аяқталып отыр.Біз заңмен жү­ретін зайырлы мем­лекетпіз. Әр сала талаптарға сай жұ­мыс істеуі керек. Осы мәсе­леге байланысты біз кәсіпкерлермен бірнеше кездесу өткіздік. Оған арнайы тексеруші мемлекеттік органдарды шақырттық. Кез­десу барысында да айтылды, мораторий аяқталысымен кәсіпкерлер нысанына барып, бірден айыппұл салынбайды. Алдын ала ескерту беріледі.Сонымен қатар егер кәсіп иесі өзінің кәсібінде қандай кемшілік барын білгісі келсе, тексеруші орындарға өтініш тастаса болады, сол бойынша тексеру жүргізіліп, жұмыс реттеле береді. Мәселен, төтенше жағдайлар департаментінің мамандарына алдын ала өтініш тастаса, олар барып тексереді. Егер өртке байланысты бір қауіпті жағдай анықталса, дұрыс еместігін айтып, оны жөндеу қажеттігін түсіндіреміз. Осылай алдын алса, мәселені оңтайлы шешуге болады деген ойлар айтылды, – деді палата директоры.Кәсіп иелеріне қатты қысым көрсетілсе…Қазіргі күні әр сала бойынша call-орталықтар жұмыс істеп тұр. Осындай орталық кәсіпкерлерде де бар.– Ескере кететін жайт, егер кәсіпкерлерге тексеруші орган жақтан қатты қысым болып жатса немесе басқа да жағдайларға байланысты республика бойынша 1432 call орталығы бар. Соған хабарласуға болады. Кәсіпкерлер тексеру барысында артық кеткен жерлер болса айтып отыруы керек. Сол кезде біз де өз тарапымыздан тоқтатуға жұмыс істейміз, – деді Пірмұхаммед Сыздық.Палата директорының айтуынша, ай­мақтағы, қаладағы кәсіпкерлер арасында түсіністікпен, ұйымшылдықпен бірлесіп жұмыс істеу деңгейі жоғары.– Кәсіпкерлерге мораторий мерзімі аяқталды деп қорқуға еш негіз жоқ. Жұмыс заң аясында жүргізілсе, оған қауіп төнбейді. Жалпы бизнес құрылымдары өздерінің, тұтынушылардың қауіпсіздіктері үшін заң талаптарын орындағаны дұрыс. Осы орайда барлық кәсіпкерлерді де, тексеруші орган өкілдерін де бізбен тығыз байланыста болып, жұміс істеуге шақырамыз, – деді Пірмұхаммед Сыздық.Кімдер айыппұл төлейді?Бұл сұраққа облыс прокуро­рының аға көмекшісі Бекзат Орынбаев былай деп жауап берді:–&nbsp; Президент Жар­лығына сәйкес 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2024 жылғы 1 қаңтарға дейін шағын кәсіпкерлік субьектілерін, оның ішінде микрокәсіп­керлік субьектілерін тексерулерді және про­филактикалық бақы­лау­ды барып жүргізу тоқтатылған. Соған орай биыл 1 қаңтардан бастап елі­мізде кәсіпкерлерді негізсіз тексеруге жа­рияланған мораторий мерзімі аяқталды. Енді шағын және орта бизнес өкілдері қауіпсіздік талаптарын сақтамаса, айыппұл төлейді. Сондай-ақ тұтынушыдан шағым түсе қалса, заңмен шара қолдану тәртібі де қарастырылған. Осыған байланысты уәкілетті мемле­кет­тік органдар ҚР кәсіп­керлік кодексіне және қолданыстағы заңна­­маларға сәйкес ша­ғын кәсіпкерлік субьек­тілеріне тек­серулер жүргі­зіле­тін болады. Мемлекет бас­шысы прокуратура орган­дарына бизнес­ті қорғау функциясын жүктеп, мемлекеттік органдардың заңсыз әре­кеттеріне қатысты кәсіп­керлердің шағым­дарын қарау­ды тапсырды. Сондықтан мем­лекеттік органдардың тарапынан заңсыз әрекеттер болған жағдайда прокуратураға жүгінуге болады, – деді Бекзат Орынбаев.Кірістер басқармасының айтары барЖалпы ел экономикасының дамуы, со­ның аясында мемлекет тарапынан кәсіпкер­лікті қолдауға бағытталған кешенді шаралар өз жемісін беруде. Өз кезегінде салық&nbsp; төлеушілердің саны мен олардан түсетін салық көлемі де жыл сайын көбеюде. Тек 2023 жылдың ішінде мемлекеттік бюджет түсімі 95,6 млрд теңгені құрады. Өткен жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда түсім 17,6 млрд теңгеге артып отыр.&nbsp; Бүгінгі күнге қаламызда шағын кәсіпкерлік субьектілерінің саны – 38 737, оның ішінде заңды тұлға – 7903, дара кәсіпкер – 30834.Фердоуси Қожабергенов, қала бойын­ша мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы:– Мораторийге келетін болсақ, осыдан үш жыл бұрын Президентіміз енгізген шағын және орта бизнесті тексеруге жарияланған мораторий бизнеске көмегін тигізіп, кәсіп­­керлердің пандемия және басқа да әлеу­меттік-экономикалық проблемалардан туын­дайтын шығыны азайды. Шағын және орта бизнес субъектілері өндірген тауар мен көрсеткен қызмет құны 2023 жылы едәуір өсіп, 2022 жылдың тиісті мерзімімен салыстырғанда 123,2 пайызға артып отыр. Мұндай көрсеткіштер кәсіпкерлер мен жергілікті билік өкілдерінің арасындағы тиісті байланыстың нәтижесі деп ойлаймыз, – деді басқарма басшысы.Дегенмен мораторий аяқталды. Қалай болғанда да кәсіпкерлер кез келген уақыт­та тексерулер болатынын күтуі тиіс. Маңыз­дысы – кәсіпкерлер барлық талап пен заңдылыққа сай болып, өздеріне қатысты бизнес-процестердің заң талабына сай жүруін қамтамасыз етулері керек.&nbsp;Бұл да бас­қарма басшысының пікірі.– Өкінішке қарай заңнама талаптарын сақтамай мемлекет алдындағы талаптарын орындауда керітартпа әдіске баратын салық төлеушілер жоқ емес. Ондай жағдайда заң­мен қаралған салықтық бақылау шаралары арқылы салықтан жалтаруға тосқауыл қойылып, салық берешегін мәж­бүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылады. Атап айт­сақ, хабарлама қалып­тастырылады, касса және банк шоттары бұғатталады, олар­дың дебиторларына және банк шот­тары­на инкасса­­лық өкім қойылады, мүлкін сату есебі­нен салық берешегі өндіріледі. Салық берешегін борышкердің банк шот­тарынан инкассалық өкім арқылы және олардың дебитор­ларынан 2023 жылы барлығы 1,3 миллиард теңге өнді­рілсе, камералдық бақылау нәтижеле­рі бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы 4532 салық төлеушіге хабар­лама қалыптастырылып,&nbsp;&nbsp; нәти­жесінде&nbsp; бюджетке 4,6 миллиард теңге&nbsp; өндірілді. Кәсіпкерлікке қолайлы жағ­дай жасау бағытында салықтан жалтарған салық төлеу­шілерді ерте сатыдан анықтау, сотқа мәмілелерін жарамсыз етіп тану бойынша талап-арыздар негізсіз беріл­меуін қадағалауды және адал бизнес субъектілерінің құқықтарын қорғауды көздей отырып, облыстық прокуратура мен «Атамекен» кәсіпкерлік палатасымен бірлескен үшжақты меморандум жасалды. Айта кету керек, қазіргі уақытта салық төлеушілердің көпшілігі адал жұмыс істеуге ынталы. Өйткені бүгінде бизнестің өзі «көлеңкелі бизнеске» қарағанда «ашық» салық төлеуші болудың дұрыс және тиімді екенін анық түсінуде. Сонымен қатар биылдан бастап тек­серістер адам қатысуынсыз қайта белгіле­нетін болды. Елімізде сын-қатерлерді бас­қару автоматтандырылған жүйесі істейтін болады. Оның көмегімен тексерістер тек сын-қатер пайда болғанда, яғни берешек және айыппұл табылғанда немесе салыққа байланысты бұзушылық пайда болғанда ғана белгіленетін болады. Мемлекет бұл арқылы бизнес тексерістерін екі есе төмендетіп, айыппұл санын азайтуды көздеп отыр, – деді Фердоуси Қожабергенов.Иә, биылдан бастап кәсіпкерлер Бауыржан Момышұлының «Тәртіпке бас иеген құл болмайды» деген керемет сөзін жадында ұстап, басты ұстаным етулері керек секілді. Себебі мораторий мерзімі аяқталды, енді&nbsp; тексерістер қайта жанданады. Алайда кәсіпкерлерді бірден жаппай тексеру болмайды. Мораторийдің күші жойылса да кәсіпкерлердің бәріне тексеру қаупі төніп тұрған жоқ. Десе де мамандар айтқандай, әр кәсіпкер кәсібін заң аясында тәртіппен және адал жүргізгені абзал.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет