Фото: Видеодан скрин<h2 style="margin-left:0px;">Теміртауда көпқабатты тұрғын үйдің кіреберісіндегі шыршаны өртеп жіберген ер адам 10 тәулікке қамалды. Бұл туралы <a href="http://stan.kz/">Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.</h2>Қарағанды облысы полиция департаментінің мәліметінше, Теміртау қалалық әкімшілік сотында 33 жастағы қала тұрғынына қатысты іс қаралды. Сот шешімімен құқық бұзушыға 10 тәулікке әкімшілік қамауға алу жазасы тағайындалды. Бұған дейін желіде Теміртау қаласында ер адамның <a href="https://stan.kz/temirtauda-er-adam-tyrgin-uy-kireberisindegi-shirshani-428498/">тұрғын үйлердің бірінің кіре берісіндегі жаңажылдық безендірулерді&nbsp;</a>әдейі бүлдіргені түсірілген видео тараған еді. Тексеру барысында полиция қызметкерлері құқық бұзушының жеке басын анықтап, оның осы үйдің 33 жастағы тұрғыны екенін анықтаған.&nbsp;Тексеру аяқталған соң жиналған материалдар сотқа жолданып, сот тиісті процессуалдық шешім қабылдады.&nbsp;

Теміртауда жаңажылдық безендіруді бүлдірген ер адам 10 тәулікке қамауға алынды

Ұлы Отан соғысының ардагері, «Сырдария ауданының Құрметті азаматы» Яхия Тасыров 104 жасқа толды. Осы мерейлі жасымен майдан куәгерін аудан әкімі Берік Сәрменбаев құттықтады. Аудан әкімімен бірге аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Мұса Келдібаев, мәдениет саласының ардагері Жантемір Айсин, мемлекеттік қызмет саласының ардагерлері Марат Омаров, Балшекер Өтегенова арнайы барды.Аудан басшысы сұрапыл соғыста ерлік көрсетіп, бейбіт өмір сыйлаған қарт жауынгерге алғысын білдірді. – Ерлік – елге мұра, ұрпаққа – үлгі. Сіздің сұрапыл соғыста жүріп өткен жолыңыз кейінгі буынға бейбіт өмір сыйлады. Сондықтан Сіздің өскелең ұрпақ үшін жасаған ерлігіңіз әркез зор құрметке лайық. Мерейлі жасыңыз құтты болсын, – деген аудан әкімі "Құттықтау хат" табыс етіп, сый-құрмет көрсетті.Өз кезегінде мерейтой иесі соғыс жылдарындағы естеліктерін айтты. Мерейлі жасымен құттықтаған аудан басшысына ризашылығын білдіріп, ақ батасын берді.Айта кетейік, Яхия Тасыров – Қызылорда облысындағы жалғыз ҰОС ардагері. Ол 1922 жылы Тереңөзек ауданы, Қараөзек елді мекенінде дүниеге келген. 1941 жылдың аяғында Ташкент облысы Фрунзе аудандық әскери комиссариатының шақыруымен әскерге алынған. Омбы қаласында алғашқы әскери дайындықтан өтіп, 1942 жылдың қазан айында майданға жіберілген. Соғыс жылдарында Сталинградты, Курскіні, Польшаны азат етуге қатысқан. Данциг портында аяғынан ауыр жараланып, соғысты Германияда аяқтап, 1945 жылы қыркүйек айында елге оралған. Майданда көрсеткен ерлігі үшін «Қызыл жұлдыз», І, ІІ дәрежелі «Ұлы Отан соғысы» ордендерімен, «Ерлігі үшін», «Германияны жеңгені үшін», «Кеңес Одағының Батыры Маршал Г.К.Жуков», Ұлы Жеңістің мерекелік медальдарымен марапатталған. Қызылорда облысының құрметті ардагері, Сырдария ауданының құрметті азаматы. Қарт майдангер бүгінде 7 ұл-қыздан 15 немере, 7 шөбере сүйіп отыр.Фото: Сырдария ауданы әкімінің баспасөз қызметі

Қарт майдангер 104 жасқа толды

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Олжас Бектеновтың елімізде инфляция деңгейін төмендету, азық-түлік тауарларының бағасын реттеу мақсатында берген тапсырмасына сәйкес, Сауда министрлігімен әлеуметтік маңызы бар тауарлардың тізімі 19-дан 31-ге кеңейтілді.Тізілімде бірінші сұрыпты бидай ұны, бірінші сұрыпты ұннан жасалған бидай наны (қалыптық), рожки, қарақұмық жармасы, ақталған күріш, картоп, сәбіз, пияз, қырыққабат, қызанақ, қияр, алма, түйіршіктелген қант, әртүрлі ет (сиыр, қой, жылқы), балық, тауық еті, тауық ұшасы, майлылығы 2,2%-дан 6%-ға дейін сүт, майлылығы 2-3% айран, қаймақ, майлылығы 5-9% сүзбе, қатты ірімшік, сары май (тұздалмаған, толтырғыштар мен өсімдік майларынсыз 72,5%-дан 80%-ға дейін), тауық жұмыртқасы (I санат), қара шай, ас тұзы өнімдері бар.Үкімет басшысы мен облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес, бүгін облыс әкімінің орынбасары Ардақ Зебешев сала өкілдерімен бірге, облыс орталығындағы Сұлтан-2, ҚызылордаОптомаркет, Small сауда желілері мен әлеуметтік дүкенді аралап, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының жай-күйіне, бағаларына мониторинг жұмыстарын жүргізді.Мақсат - азық-түлік тауарлары бағаларының тұрақтылығына көз жеткізу, сөрелерде азық-түлік тауарларының қажетті қорының болуын қамтамасыз ету. Сауда желілерінің сөрелерінде өнім толық, баға тұрақты және тауарларға мерекелік жеңілдіктер ұсынылуда.Сауда субъектілерімен кездесуде облыс әкімінің орынбасары Ардақ Зебешев бағаны тұрақты ұстау және оның негізсіз өсуіне жол бермеу бойынша тапсырма берді.

Азық-түлік бағасы тұрақты бақылауда

Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев сол жағалаудағы қуаттылығы 40 мегаваттық автономды блок-модульді қазандықтың құрылыс барысымен танысты.Қазандық құрылысына &nbsp;1,9 млрд теңге қаралған. Іске қосылғанда сол жағалауда бой көтерген 55 көпқабатты тұрғын үйді орталықтандырылған жылумен қамтамасыз етеді. Жоба бойынша BURAN BOILER маркалы, қуаттылығы 10 мегаваттық 4 қазандық орнатылған. Қазіргі таңда бас мердігер «Сәт-Сервис» серіктестігі құрылыс-монтаж жұмыстарының 80 пайызын аяқтаған, нысанды қаңтар айында пайдалануға беру жоспарлануда.Сонымен қатар, &nbsp;«Асар» серіктестігі &nbsp;қазандыққа 500 млн. теңгеге инженерлік желілер &nbsp;жеткізді.Аймақ басшысы мердігер мекеме иелеріне жұмысты сапалы және мерзімінде аяқтауды тапсырды.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Аймақ басшысы сол жағалаудағы автономды блок-модульді қазандық құрылысымен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> МӘМС жүйесіне бес жыл төлем жасағаннан кейін жарна аударуды тоқтатқан тұлғалардың сақтандырылғаны туралы мәртебесі алты айға дейін сақталады. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі ресми сайтында мәлім етті, деп хабарлайды <a href="https://kaz.nur.kz/health/healthcare/2326859-2026-zhyly-mams-zhuiesine-mangyzdy-ozgeris-engiziledi/">KAZ.NUR.KZ.</a>Өзгеріс 2026 жылдан бастап күшіне енеді. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, бұрын бұл кезең үш ай болатын.<blockquote>"2026 жылдан бастап МӘМС жарналарын бес жыл ішінде өз бетінше және үзіліссіз төлеген азаматтар үшін төлем жасау уақытша тоқтағаннан кейін "сақтандырылған тұлға" мәртебесін сақтаудың жеңілдікті кезеңін алты айға дейін ұзарту көзделген", - делінген министрлік хабарламасында.</blockquote>Министрлік хабарламасына сүйенсек, бұл шара халықты МӘМС жүйесімен барынша қамтуға және уақытша қаржылық қиындықтарға тап болған азаматтарды қолдауға бағытталған.Ескеретін жайт – "сақтандырылған тұлға" мәртебесін жоғалтпау үшін төлем жасалмаған кезеңдер үшін жарналарды төлеу қажет.Фото: freepik.com

2026 жылы МӘМС жүйесіне маңызды өзгеріс енгізіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Президенттің өңдеу өнеркәсібін дамыту және инвестициялар тарту жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру шеңберінде Үкімет Ақтөбе облысында «Қазақстанда алкогольсіз сусындар шығаратын зауыт салу» туралы келісімнің жобасын мақұлдады. Тиісті қаулыға ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов қол қойды, деп хабарлайды <a href="https://baq.kz/qazaqstanda-alkogolsiz-susyndar-shygaratyn-iri-zauyt-iske-qosylady-200028494/">BAQ.KZ.</a>Жобаның инвесторы – «Кока-Кола Алматы Боттлерс» БК ЖШС. Жаңа өндірістік кешенге салынған инвестициялардың жалпы көлемі 41,9 млрд теңгені, жобалық қуаттылығы жылына 280 млн литр өнімді құрайды.Кәсіпорын халықаралық стандарттарға сәйкес келетін қалдықтарды басқарудың экологиялық таза жүйелері бар озық технологиялармен жабдықталмақ. Бұл зауыттың еліміздің тұрақты өнеркәсіптік экожүйесіне интеграциялануын қамтамасыз етеді.Жобаны жүзеге асыру өңірде 120-дан астам жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді.Зауыттың құрылысы 2026 жылы басталады.Фото: Артём Чурсинов

Қазақстанда алкогольсіз сусындар шығаратын ірі зауыт іске қосылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2025 жылдың соңына қарай доллардың әлемдік нарықтағы позициясы айтарлықтай әлсіреді. Бұл үрдіс Қазақстанды да айналып өтпеді. Сарапшылар негізгі себептердің бірі – АҚШ Федералдық резерв жүйесінің пайыздық мөлшерлемені төмендету бағытына бет бұруын атады. Осы фактордың әсерінен теңге бағамы да белгілі бір дәлізде қалыптасуы мүмкін. BAQ.KZ тілшісі саралап көрді.Теңгеге қысым екі жақтан келуі мүмкін"NAC Analytica" ҚҚ басқарма төрағасы, экономист, қаржыгер Расул Рысмамбетовтің айтуынша, жылдың алғашқы төрт айында доллар бағамы 500–530 теңге аралығында сақталуы ықтимал. Оның пікірінше, доллардың 500 теңгеден айтарлықтай төмен түсуі екіталай, ең төменгі шек ретінде 495 теңге деңгейі ғана қысқа уақытқа байқалуы мүмкін. Сонымен қатар сарапшы қарапайым азаматтарға бағам айырмасынан пайда табу үшін арнайы білімі жоқ күйде валюта сатып алуға асықпауды ескертеді.Қаржыгер теңгеге әсер ететін жағдайды "екі қозғалтқышы бар қайыққа" теңеді.<blockquote>Бірінші қозғалтқыш – АҚШ-тағы ақша-несие саясаты. Әлемдік аналитиктердің болжамына сәйкес, 2026 жыл бойы ФРЖ мөлшерлемені біртіндеп төмендетеді. Бұл доллардың өзге валюталарға қатысты әлсіреуіне алып келеді. Екінші қозғалтқыш – ішкі факторлар. Атап айтқанда, сәуір айында коммуналдық қызмет тарифтерінің өсуіне қойылған мораторийдің алынуы күтіліп отыр. Бұл шешім инфляцияның жеделдеуіне әсер етіп, теңгеге қосымша қысым түсіруі мүмкін. Мұнай бағасына қатысты болжамдар да теңге үшін маңызды, - деп атап өтті экономист .</blockquote>Қазіргі кезде кейбір пікірлерде мұнай баррелінің бағасы 55 долларға дейін түсуі мүмкін екені айтылды.Алайда Расул Рысмамбетов мұндай сценарийге аса сенбейді және баға 60–65 доллар деңгейінде болады деп есептейді. Оның айтуынша, пандемия сияқты төтенше жағдайлар болмаса, мұнай бағасы 60 доллардан төмен сирек түседі.Сонымен бірге 2026 жылы Үкімет тарапынан инфрақұрылымға, коммуналдық нысандарға және жылу электр орталықтарына қомақты шығындар жоспарланып отыр. Бұл өз кезегінде инфляцияны жеделдетіп, оның деңгейін 9–10 пайыздан 12–13 пайызға дейін жеткізуі мүмкін, - деді экономист.Сарапшы жылдың басында базалық мөлшерлеме қазіргі жоғары деңгейде, шамамен 18 пайыз көлемінде сақталады деп күтеді. Ал салық реформасына келсек, қаржыгер оның теңгеге айтарлықтай әсері болмайды деген пікірде. Себебі негізгі соққылар 2025 жылдың соңында-ақ сезілді, ал бизнес сол кезеңде бағаны көтеріп үлгерді.Аналитикалық ұйымдардың болжамы қандай?Аналитикалық ұйымдардың болжамдары да теңгенің әлсіреу қаупін жоққа шығармайды. Еуразиялық даму банкінің бағалауынша, 2026 жылы доллардың орташа бағамы 535 теңге деңгейінде қалыптасады. Ал жылдың соңына қарай 544 теңгеге жетуі мүмкін. Бұл үрдіске мұнай бағасының соңғы үш жылдағы орташа деңгейден төмен болуы және Ұлттық қордан бөлінетін валюталық трансферттердің қысқаруы әсер етеді. Дегенмен теңгені квазимемлекеттік сектор тарапынан валютаның сатылуы, теңгедегі активтердің тартымды кірістілігі және шикізаттық емес экспорттың өсуі белгілі бір деңгейде қолдап тұрады.Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығы 2026 жылы доллар бағамы 553,6 теңгеге дейін өсуі мүмкін деп болжап отыр. Қауымдастық теңгеге қысым түсіретін негізгі факторлар ретінде экспорттық түсімдердің азаюын, ірі инвестициялық және инфрақұрылымдық жобаларға байланысты импорттың өсуін, сондай-ақ Ұлттық қордан бөлінетін трансферттердің 5,3 трлн теңгеден 2,8 трлн теңгеге дейін қысқаруын атап өтеді.Ал Қолданбалы экономиканы зерттеу орталығының есебінде 2026 жылы орташа жылдық айырбас бағамы 551,36 теңге деңгейінде қалыптасады деген болжам бар. Бұл мұнай бағасының төмендеуі және шикізат экспорттаушы елдер валюталарына көрсетілетін сыртқы қолдаудың әлсіреуіне қатысты күтулермен байланысты.Теңге үшін базалық мөлшерлеме – шешуші факторЭкономист Айбар Олжайдың пайымдауынша, Қазақстан биылғы жылды шамамен 525 теңге деңгейіндегі бағаммен бастаған.Бұл көрсеткіштер елдің сауда балансы алдағы жылы да оң аймақта қалатынын аңғартады. Яғни экспорт көлемі импорттан жоғары болуға тиіс. Осындай жағдайда теңгенің тағдырына ықпал ететін негізгі тетік ретінде базалық мөлшерлеменің рөлі ерекше болатыны сөзсіз.<blockquote>Егер алдағы жылы инфляция биылғы деңгейде жоғары болып қала береді деп болжасақ, онда Ұлттық банктің 2026 жылы базалық мөлшерлемені 19 пайызға дейін көтеруі әбден мүмкін. Ал АҚШ-та Федералдық резерв жүйесінің мөлшерлемесі 3,5–3,75 пайыз дәлізіне төмендегенін ескерсек, теңгедегі табыстылық айырмасы сақталып қалады. Бұл өз кезегінде шетелдік инвесторлардың теңгемен номинацияланған қаржы құралдарына деген қызығушылығын төмендетпей, керісінше, жалғастыруына ықпал етеді. Мұндай жағдайда доллар арзандап, теңге нығаюы ықтимал, &nbsp;- деді экономист. &nbsp;</blockquote>Қорыта айтқанда, 2026 жылы теңге бағамы бірнеше фактордың ықпалымен қалыптасады. Доллар динамикасы, мұнай бағасы, инфляция деңгейі және базалық мөлшерлеме саясаты негізгі рөл атқарады. Сарапшылардың басым бөлігі валюта нарығында күрт өзгерістерден гөрі, шектеулі дәліздегі құбылмалылық сақталады деген пікірде. Бұл ретте теңгенің бағыты нарықтық жағдаймен қатар, мемлекеттік қаржы саясатына да тікелей байланысты.Фото: freepik.com

Доллар, мұнай және инфляция: 2026 жылы теңге бағамын не күтіп тұр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Құжатта зейнетақы жинақтарына қатысты бірқатар маңызды өзгеріс қарастырылған. Соның ең бастысы – БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдері салықтан босатылады, деп хабарлайды <a href="https://baq.kz/2026-zhyldan-bastap-zeynetaqyga-qatysty-ne-ozgeredi-200028462/">BAQ.KZ тілшісі.</a>Қор хабарлағандай, бұған дейін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) жасалған кез келген төлемнен жеке табыс салығы (ЖТС) ұсталатын. Осыған байланысты кейбір азаматтар арасында “зейнетақыға екі рет салық салынады” деген пікір қалыптасқан еді.Салық бұрын қалай ұсталды?Мысалы, азаматқа 400 мың теңге жалақы есептелді делік. Алдымен осы сомадан міндетті зейнетақы жарналары аударылады, содан кейін ғана жеке табыс салығы ұсталады. Яғни, зейнетақы жарналары ЖТС-тан босатылған.Ал зейнетақы қорынан төлем алған кезде, бұрын бұл төлемдерге қайтадан салық салынатын.2026 жылдан бастап не өзгереді?Жаңа Салық кодексіне сәйкес:<ul><li style="text-align:justify;">егер азамат Қазақстан Республикасының резиденті болса,</li><li style="text-align:justify;">БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдеріне салық салынбайды;</li><li style="text-align:justify;">тұрғын үй алу немесе емделу үшін берілетін бір реттік зейнетақы төлемдері де ЖТС-тан босатылады.</li><li style="text-align:justify;">Бұрын ұсталған немесе кейінге қалдырылған салықтың тағдыры не болады?</li></ul>Мұны нақты мысалмен түсіндірейік.Мысал:Сіздің зейнетақы шотыңызда 10 млн теңге бар. Ипотека үшін 5 млн теңгені алдыңыз.1-сценарий:<ul><li style="text-align:justify;">Сіз 500 мың теңге ЖТС-ты бірден төлеуді таңдадыңыз.</li><li style="text-align:justify;">Нәтижесінде шотыңызда 4,5 млн теңге қалады. Бұл жағдайда салық толық төленген.</li></ul>2-сценарий:<ul><li style="text-align:justify;">Сіз салықты кейінге қалдыруды таңдадыңыз.</li><li style="text-align:justify;">Бұл кезде шотыңызда 5 млн теңге қалады, алайда 500 мың теңге салық міндеттемесі сақталып, оны зейнетке шыққан кезде төлеу керек болатын.</li></ul>2026 жылдан кейін не болады?<ul><li style="text-align:justify;">Енді 2026 жылдан бастап мұндай кейінге қалдырылған салық міндеттемелері жойылады.</li></ul>Яғни:<ul><li style="text-align:justify;">бұрын кейінге қалдырылған берешек күшін жояды;</li><li style="text-align:justify;">ешқандай сома шегерілмегендіктен, қайтарылатын салық та болмайды.</li></ul>Бұған дейін 2026 жылдан бастап зейнетақы қорынан жасына байланысты қанша сома шешіп алуға болатыны жайлы жазған едік. Зейнетақы төлеміне қатысты лимитті мына жерден толығырақ білуге болады.Фото freepik.com

2026 жылдан бастап зейнетақыға қатысты не өзгереді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы ЛГБТ насихатына тыйым салуға қатысты заңға енгізілген түзетулерге қол қойды, деп хабарлайды <a href="https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2327027-memleket-basshysy-lgbt-nasihatyna-tyiym-saluga-qatysty-zangga-qol-qoidy/">KAZ.NUR.KZ</a> Ақордаға сілтеме жасап.<blockquote>"Мемлекет басшысы "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне архив ісі және құқыққа қайшы контенттің таралуын шектеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды", - делінген Ақорданың хабарламасында.</blockquote>Бұған дейін Сенат ЛГБТ насихатын қамтитын құқыққа қайшы контентті таратуды шектеу туралы түзетулерді екінші оқылымда мақұлдағанын хабарлағанбыз.Естеріңізге сала кетейік, депутат Ирина Смирнова мәжіліс кулуарында ЛГБТ насихатының элементтері бар материалдарды таратуға шектеу қоюға қатысты жаңа ереже туралы айтқан болатын.Ал депутат Еділ Жаңбыршин Қазақстанда ЛГБТ насихатына тыйым салумен шектелмей, ол үшін қылмыстық жауапкершілікті енгізуді ұсынған.Фото freepik.com

Мемлекет басшысы ЛГБТ насихатына тыйым салуға қатысты заңға қол қойды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сарапшылардың бағалауынша, соңғы жылдары жасанды интеллектіні дамытуға құйылған жаһандық инвестиция көлемі 1 триллион доллардан асты. Ал ЖИ-дің әлем экономикасына қосатын үлесі алдағы онжылдықта 10 триллион доллардан асуы ықтимал, – деп хабарлайды <a href="https://kaz.inform.kz/news/zhi-dn-alem-ekonomikasina-kosatin-ules-10-trillion-dollardan-asui-iktimal-prezident-48a897/">Қазақпарат.</a>Бұл туралы бүгін Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекет басшыларына жасаған үндеуінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мәлім етті, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі.Президент Үндеуінде әлемде бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктерге жол ашатын тарихи дәуір басталғанын айтты. Алайда технологиялық теңсіздіктің артуымен бірге жаңа қатерлер де пайда болады.<blockquote>- Біздің міндетіміз – жаңа технологияларды халықтарымыздың игілігіне бағыттап, еуразиялық экономикалық интеграцияның басты факторына айналдыру. Қазірдің өзінде жасанды интеллект технологиялары сауда ағынын болжауға қатысты мәселелерді оң шешіп, кедендік түсімдер мен сауда келісімдерінің мемлекет экономикасын өркендетуге ықпалын дәл бағалай алады, - деді Мемлекет басшысы.</blockquote>Сондай-ақ Президент Қазақстан Республикасы алдағы уақытта толық цифрлық мемлекетке айналу жөнінде стратегиялық мақсат қойып отырғанын атап өтті. Астанадағы Alem.ai орталығы, Алатаудағы CryptoCity пилоттық аумағы секілді мемлекеттік бастамалар цифрлық экожүйені белсенді дамытуға дайын екенімізді көрсетеді.Қазақстан ЕАЭО аясындағы серіктестерімен жасанды интеллект, цифрлық реттеу және экономиканы трансформациялау салаларында білім мен тәжірибе алмасуға әзір. Бірлескен күш-жігер арқылы технологиялық жаңашылдықтарға оңай бейімделе аламыз.<blockquote>- 2026 жылы Астанада өтетін Еуразиялық экономикалық форум алаңында ЕАЭО шеңберінде жасанды интеллектіні жауапкершілікпен дамыту жөніндегі бірлескен мәлімдемеге қол қоюды ұсынамыз. Аталған құжат елдеріміздің цифрлық трансформация саласындағы ынтымақтастығының жаңа бағытын айқындайды, - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.&nbsp;</blockquote>Айта кетейік, осыған дейін Президент ЕАЭО-ға мүше мемлекет басшыларына Үндеу жасады.Фото: freepik.com

ЖИ-дің әлем экономикасына қосатын үлесі 10 триллион доллардан асуы ықтимал - Президент

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Speedtest Global Index сервисі қараша айындағы интернет жылдамдығы бойынша әлемдік рейтингті жариялады. Бұл туралы <a href="https://stan.kz/kazakstanda-internet-zhildamdigi-boyinsha-alemdik-reyti-428429/">Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Мобильді интернет сапасы жөніндегі әлемдік рейтингте Қазақстан бір сатыға төмендеп, 46-орынға орналасты. Елдегі орташа жүктеу жылдамдығы 93,07 Мбит/с болды. Ал Жапония бұл көрсеткіш бойынша 62-орында тұр – 65,14 Мбит/с.Мобильді интернет жылдамдығы бойынша көш бастап тұрған елдер:<ul><li style="text-align:justify;">Біріккен Араб Әмірліктері – 672,68 Мбит/с</li><li style="text-align:justify;">Катар – 542,56 Мбит/с</li><li style="text-align:justify;">Кувейт – 398,66 Мбит/с</li><li style="text-align:justify;">Ең төмен жылдамдық Боливияда тіркелген – 14,35 Мбит/с.</li><li style="text-align:justify;">Тіркелген кеңжолақты интернет (fixed broadband) жылдамдығы рейтингі бойынша Қазақстанның көрсеткіші төмендеп, 91-орынға жайғасты. Мұнда орташа жылдамдық 83,5 Мбит/с. Бұл санатта Жапония айтарлықтай алда – 23-орын (229,84 Мбит/с).</li></ul>Қалалар арасындағы мобильді интернет жылдамдығы рейтингінде:<ul><li style="text-align:justify;">Алматы – 63-орын (127,79 Мбит/с)</li><li style="text-align:justify;">Астана – 67-орын (125,58 Мбит/с)</li><li style="text-align:justify;">Салыстыру үшін айта кетсек, Токио бұл тізімде тек 90-орынға орналасқан (80,44 Мбит/с). 2025 жылдың екінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша Қазақстан мобильді интернет сапасы рейтингінде 45-орын алған еді.</li></ul>Фото: pexels.webp

Қазақстанда интернет жылдамдығы бойынша әлемдік рейтингте қай орында екені белгілі болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2026 жылы Қазақстанда парламент реформасы жүргізіліп, конституцияға түзетулер енгізілуі мүмкін. Саясаттанушылардың айтуынша, бұл өзгерістер кезектен тыс сайлауларға және экономикалық саясаттың қайта қаралуына алып келуі ықтимал. <a href="https://stan.kz/2026-zhildan-bastap-elimizde-kanday-sayasi-ozgerister-b-428344/">Stan.kz </a>саясаттанушылардан келер жылы ел саясатында қандай өзгерістер болатынын сұрап білді.&nbsp;“Бюджетті толтыру үшін салықты көтеру мәселені шешпейді”Саясаттанушы Ғазиз Әбішевтің пікірінше, келер жылы Қазақстанда референдум өтіп, парламент бірпалаталы жүйеге ауысуы ықтимал.<blockquote>“2026 жылы конституцияға түзетулер бойынша референдум өтіп, парламент бірпалаталы жүйеге ауысуы мүмкін. Сол жағдайда жылдың екінші жартысында жаңа заңнаманы жүзеге асыру үшін кезектен тыс парламент сайлаулары өткізілуі ықтимал. Алдағы сайлауларда кәсіби, мықты және тиімді парламенттің сайланатынына үміт артамыз”, – деді саясаттанушы.</blockquote>Сондай-ақ саясаттанушы ел экономикасына да тоқталып өтті. Ғазиз Әбішевтің пікірінше, Қазақстан әлемдік экономикаға ілесу үшін бар күшін салу керек.<blockquote>“Соңғы 25 жыл ішінде еліміз мұнайға тым тәуелді болып қалды. Бірақ қазіргі мұнай бұрынғыдай емес. Қазір баррельге 60 доллар (30 мың теңгеден аса). Ал 2000–2002 жылдары 30 доллар (15 мың теңгеден аса) болған еді. Сол 23 жылдың ішінде инфляция үш есе артты, яғни сол 30 доллар қазіргі 90 долларға тең болар еді. Бірақ мұнайдың бағасы қазір бар болғаны 60 доллар ғана. Бұл сол кездегі 30 доллар сияқты құнсыз, ал бұрынғы 20 доллардай ғана құнды болып отыр. Демек, мұнай қажеттіліктерімізді толық қамтамасыз ете алмайды деген сөз. Сонымен қатар біз күрделі импортты көп тұтынамыз, өйткені елде күрделі өндіріс жоқ. Сол себепті экономиканы қайта құру, өндірісті дамыту, импортты алмастыру, жоғары қосылған құны бар кәсіпорындарды құру, жаңа жұмыс орындарын ашу қажет. Мұндай кәсіпорындар басқа салаларды да дамыта алады. Бірақ оны жүзеге асыру үшін қаржы керек”, – дейді саясаттанушы.&nbsp;</blockquote>Ғазиз Әбішевтің айтуынша, ел бюджетін толтыру үшін шетелден инвестиция тарту қажет.<blockquote>“Салықты көтеру арқылы бюджетті толтыруға бағытталған қаражатты жинау бір шешім. Бірақ бұл барлық мәселені шешпейді. Елге шетелдік инвестициялар қажет. Шетелдік инвесторлардың қаражаты Қазақстан экономикасына тартылуы тиіс. Сондықтан президент әлемді аралап, АҚШ, Ресей, Қытай, Жапонияға барып, әрқайсымен келіссөздер жүргізіп, қажетті инвестицияларды біртіндеп жинауға тырысып жатыр. Бұл елдің дамуына жол ашады. Алайда инвесторлардың шынымен келетіні я келмейтіні әзірге белгісіз. Бұл олардың ұсынатын тиімді шарттарымызға және әлемдік экономикалық конъюнктураның қалай дамитынына байланысты”, – деді Ғазиз Әбішев.</blockquote>“Қосылған құн салығының өсуі халықтың билікке сенімін әлсіретті”Саясаттанушы Қазбек Бейсебаевтың пікірінше, президенттің шетелдік сапарлары, екіжақты және көпжақты форматтағы кездесулері экономикалық жағынан маңызды.<blockquote>“Сапарлар мен кездесулер барысында миллиардтаған долларлық әртүрлі келісімдерге қол қойылды. Шынында, сол келісімдердің ішінде көптеген ниет хаттары бар. Бірақ олар біздің серіктестеріміздің әртүрлі бағытта тығыз ынтымақтастыққа ниетті екенін көрсетеді. Әрине, бұл келісімдерден бірден нәтиже күту қиын. Бірақ олар уақыт өте келе бірлескен жобаларды іске асыруға және қажетті инвестицияларды тартуға мүмкіндік береді. Менің ойымша, бұл келісімдер контрагент елдердегі жағдайға әсер етпейді. Себебі біз олардың негізгі сауда-экономикалық және саяси серіктестері саналамыз”, – дейді саясаттанушы.</blockquote>Сондай-ақ саясаттанушы келер жылы Қазақстанда парламент реформасы болатынын айтты.<blockquote>“2026 жылы парламент реформасы болады. Демек, конституцияға өзгерістер енгізілуі және конституциялық түзетулер бойынша референдум өтуі мүмкін. Сол себепті, түзетулер мен парламент реформасынан кейін келесі жылдың соңында кезектен тыс сайлау өткізілуі ықтимал”, – дейді Қазбек Бейсебаев.</blockquote>Сондай-ақ саясаттанушы Қазбек Бейсебаев 2025 жылы болған саяси шешімдерге тоқталды.<blockquote>“2025 жылы биліктің сағат белдеуін бекіту туралы соңғы шешімін маңызды оқиға ретінде атап өтуге болады. &nbsp;Көпшілік есінде болса, билік бұрынғы сағат белдеуін қайта енгізуге қатысты өтінішті қанағаттандырмады. Кейін соттар үкіметтің шешімін қолдады. Бұл теріс шешім азаматтардың “тыңдайтын мемлекет” концепциясына сенімін әлсіретті. Сонымен қатар, Қосылған құн салығының өсуі де халықтың сеніміне кері әсер етті. Бұл шешім бірқатар тауарлар мен қызметтердің бағасының өсуіне ықпал етіп, азаматтардың қалтасына ауыртпалық түсіреді”, – дейді саясаттанушы. &nbsp;</blockquote>Саясаттанушының сөзінше, осы екі оқиға өткен жылы маңызды болды және елдегі жалпы саяси жағдайға әлі де әсерін тигізеді.“АҚШ көшбасшы рөлінен айырылды”Ал саясаттанушы Талғат Қалиевтің пікірінше, әлемдік жағдайға қатысты геосаяси ахуал толықтай турбулентті күйге енді.<blockquote>“АҚШ өз еркімен жаһандық көшбасшы рөлінен бас тартып отыр. Ал бұл жағдайда Қытай өз ықпалын күшейте түседі. Қазір болашақ әлемнің архитектурасы қалыптасып жатыр. Бірнеше ғасырдан кейін Қытай қайтадан супердержаваға айналуы мүмкін. Егер АҚШ қайтадан үстемдігін қайтарғысы келсе, онда оған ғажайып жасауға тура келеді”, – дейді саясаттанушы.</blockquote>Ресейге қатысты пікірінде Талғат Қалиев Ресейге ескерту жасады.<blockquote>“Егер Ресей Венесуэлада гибридті сценарий ойнауға тырысса, Дональд Трамп мұны кешірмейді. Алайда Мәскеуде бұл азғырудан бас тарта алмай қалуы да әбден мүмкін”, – дейді ол.</blockquote>Келер жылы Ресей-Украина соғысы аяқтала ма?Еуропалық сарапшылар пікіріChatham House зерттеу орталығының сарапшыларының пікірінше, Ресей мен Украина арасындағы соғыс 2026 жылы аяқталуы мүмкін деген болжам бар. Алайда бұл сценарий нақты әрі тұрақты бейбіт келісімге емес, уақытша саяси ымыраға негізделуі ықтимал.<blockquote>“2025 жылдың соңы мен 2026 жылдың басында тараптар соғысты әрі қарай жалғастыру экономикалық және саяси тұрғыдан шығын екенін түсіне бастайды. Бұл жағдай келіссөзге келуге ықпал етуі мүмкін. Дегенме соғыстың толық аяқталуынан гөрі, атысты тоқтату немесе қақтығыстың “тоқырау күйіне” өту ықтималдығы жоғары”, – дейді сарапшылар.&nbsp;</blockquote>Chatham House сарапшыларының мәліметінше, қауіпсіздік кепілдіктері, аумақ мәселесі және санкциялар тақырыбы әлі де мәселе туындатып отыр. Сондықтан 2026 жыл соғыстың соңғы нүктесі емес, жаңа геосаяси тепе-теңдіктің бастауы болуы мүмкін дейді сарапшылар.Америкалық сарапшылар пікіріCSIS (АҚШ-тағы Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығы) сарапшыларының айтуынша, Ресей мен Украина арасындағы соғыс 2026 жылы автоматты түрде аяқталады деп айтуға негіз жоқ. Олардың бағалауынша, қақтығыс ұзақ мерзімді сипатқа ие болып, бірнеше жылға созылуы мүмкін.CSIS талдаушыларының пікірінше, соғыстың тағдыры тек майдандағы жағдайға емес, АҚШ пен Еуропаның Украинаға қолдау деңгейіне, Ресей ішіндегі экономикалық және саяси қысымға байланысты. Егер Батыс елдерінің қолдауы әлсіресе, қақтығыс форматы өзгеруі мүмкін. Бірақ бұл бейбітшілік орнайды деген сөз емес.Орталық сарапшыларының пікірінше, 2026 жыл соғыстың аяқталуынан бұрын, қос тарап шаршап, келіссөздер жиілеп, “ұзақ уақыт тоқырау” сценарийі қалыптасуы мүмкін.Фото: Zakon.kz

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары