<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Білім мен мәдениетті ұштастыру арқылы өнерлі, дарынды, талантты жастарды тәрбиелеу – басты міндет саналады. Халықтың мәдениетін қалыптастыру – сахнадағы әрбір өнерпаздың шеберлігіне тікелей байланысты болмақ. Қай кезде де, мәдениеттің мәртебесін биіктетін кәсіби мамандар дайындаудың маңызы зор. Бұл ретте, &nbsp;өнерлі өрендерді барынша шыңдауда үйірме қызметіне иек артылатыны белгілі. Сондықтан үйірменің қызметін жандандырып, заманауи бағытта жұмысын үйлестіре білу керектігін айқын сезіне білдік.&nbsp;Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың пәрменімен елімізде «Art sport» бағдарламасы қолданысқа енгізілген еді. Жаңа жобаның игілігін көру мақсатында көптеген мәдениет ошақтары жанынан шығармашылық, өнер, спорт орталықтары жұмысын бастады. Осыдан 1 жылдан аса уақыт бұрын аталған бағдарлама шеңберінде Сырдария ауданының 8 ауылын, атап айтқанда Айдарлы, Жетікөл, Бесарық, Шіркейлі, Нағи Ілиясов, Іңкәрдария, Ақжарма, Асқар Тоқмағамбетов елді мекендерін қамтитын «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығы ашылған болатын. Аз ғана уақыттың ішінде, шығармашылыққа бейім балалармен жұмыс жасау, олардың қабілетін шыңдау, өнерге, білімге баулу жолға қойылды. Қазіргі уақытта, 28 үйірмеде 425 бала тұрақты түрде дәріс алуда. Мәселен, Айдарлы ауылында «Эстрадалық вокал», «Шешендік өнер», «Прима» үйірмесі, «Бисермен өру», «Домбырамен ән салу», «Көркем оқу» «Ұлттық би», «Кескіндеме сурет салу» үйірмесі ашылған. Ал, Жетікөл ауылында «Ұлттық би», «Эстрадалық вокал» үйірмесі, Бесарық ауылында «Ұлттық би», «Көркем оқу» үйірмесі, Шіркейлі ауылында «Домбырамен ән салу» үйірмесі, Ақжарма ауылынан «Ұлттық би», «Эстрадалық вокал» үйірмесінің жұмысы жолға қойылған. Сонымен бірге Нағи Ілиясов ауылынан «Домбыра», «Ұлттық би», «Хормен ән салу», «Эстрадалық вокал» үйірмесі, Іңкәрдария ауылынан «Домбыра», «Көркем оқу», «Пернелі аспаптар», «Оркестр, ансамбль», «Ұлттық би» үйірмесі, Асқар Тоқмағамбетов ауылынан «Ұлттық би», «Эстрадалық вокал», &nbsp;«Домбыра», «Кескіндеме және сурет салу» үйірмесі жұмыс істеуде. &nbsp;<blockquote>– Негізінен, «Мұғалім ісі сырттай қарапайым болғанымен – тарихтағы ең ұлы істің бірі» екендігін жақсы білеміз. Жоғарыда тізбектелген үйірмелерді жүргізу үшін кәсіби мамандарды тарту – басты мақсатымыз болды. Білікті ұстаздармен жан-жақты байланыс орнату арқылы «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығының ұжымын қалыптастыра білдік. Білімнің, мәдениеттің негізгі қайнар көзін меңгерген ұстаздар қатарында Зағира Ахметова, Рахия Әбдікәрімова, Ләззат Бекарыстанова, Палкүміс Бахадүрова, &nbsp;Роза Дүрманова, Әсел Ибраева, Мақсұт Әбсадықов, Алмат Өтеуов, Әділбек Әзімжан, Әбдіқадыр Сарыбаев, Гүлназ Сералиева, Нұрсұлу Ажарова, Әнел Сансызбаева, Кәмшат Қошақова, Айым Арғынбекқызы, Ботакөз Қалиасқарова, Гүлмайра Босатханова, Айкерім Жұмабекова, Қымбат Мырзабпарова, Маржан Әшірапбаева, &nbsp;Ақтолқын Накипова, Әділхан Қуаңбаев, Аружан Әлішерова, Нұрила Кенесары бар. Шын мәнінде, жұмыс бар жерде нәтиже болу керектегі – заңдылық. Ұстаздарымыздың қажырлы еңбегінің арқасында шәкіртеріміз аудандық, облыстық, республикалық, халықаралық дәрежедегі байқаулардан жүлдегерлер мен жеңімпаздар қатарынан көрінді. &nbsp;«Балалар жылы» аясында өткізілген аудандық іс-шараларда өнерпаздарымыз белсене өнер көрсетті, – дейді «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығының құрылтайшысы Анар Қалдыбаева.&nbsp;</blockquote>Сырдария ауданына қарасты мәдениет ошақтарында үйірме жұмысы жан-жақты жүргізілген жағдайда балалар өнерге қызыға бастайды. «Art sport» бағдарламасын мақсатты түрде пайдалану арқылы алдағы уақытта бірнеше үйірме ашылғандығын барлық ата-ана қолдайды. Әрбір ауылдың, Тереңөзек кентінің негізгі жұмыс істеу бағытына қарай керекті үйірмелерді ашу – маңызды рөл ойнайды. Мысалы, Іңкәрдария ауылында соңғы жылдары би үйірмесі мүлдем болмаған. Негізінен, барлық мәдениет және клуб үйлерінің жанынан ашылған үйірмелер ауыл балаларының өнерге құштар болуына барлық жағдай жасауда. Мәселен, Жетікөл және Бесарық ауылында «Ұлттық би» үйірмесі жақсы жолға қойылды. Арнайы маманды жұмысқа тарту арқылы керекті үйірмені ашуға мүмкіндік алдық. Әрбір іс-шарада хор айтылса әрине артықтық етпейді. Барлығын ескере келіп, «Хор» үйірмесін ашуға бекіндік. Дәстүрлі музыка ұлтымыздың құндылықтарының бірі саналады. Қазіргі уақытта дәстүрлі ән айтуға машықтанған жастарымыз жеткілікті.«Art sport» бағдарламасы шеңберінде спорт үйірмелерін ашуды қолға алған болатын. Қазіргі таңда Нағи Ілиясов ауылының жастары тоғызқұмалақ, шахмат, дзюдо, қазақ күресі, таеквондо үйірмесінде жаттығады. Кәсіби мамандар жетістікке жету жолында аянбай еңбек етуде. Байрақты бәсекелерде жеңіс тұғырынан көрінуде.&nbsp;<blockquote>– Әрине, үйірме жұмыстары сапалы әрі уақытылы жүру үшін арнайы бөлмелерді материалдық базамен жасақтау күн тәртібінен түспейді. Ең алғаш жекелеген қиындықтарға қарамастан оқушыларға жайлы орта қалыптастыруға тырыстық. Осылайша, 8 ауылдағы үйірмелердің бөлмелерін заманауи талапқа сай жасақтауға жұмыс жасаудамыз. Өткен жылы Айдарлы ауылына 10 дана домбыра, Шіркейлі ауылына 5 дана домбыра, Іңкәрдария ауылына 10 дана домбыра және 1 дана баянға тапсырыс беріліп, алынды. Сонымен қатар жыл көлемінде барлық үйірмеге қажетті құрал-жабдықтар реттілігімен қамтамасыз етілді. Әрбір үйірменің мазмұндылығына сай, көрнекілік құралдар алынды. Арнайы парта, стол, би үйірмесіне лайықтандырылған бағандар, айналар, тақталар алынып, тиісті ауылдарға жеткізілді. Ең бастысы, би үйірмесінің оқушыларына сан түрлі &nbsp;сахналық киімдер тіктірілді. Атап айтқанда, Айдарлы ауылына 12 дана қазақ ұлтының киімі, 12 дана испан ұлтының киімі, Жетікөл ауылына 6 дана заманауи үлгідегі киім, Нағи ауылындағы домбырашыларымызға 10 ұлттық киімдер, хор айтушыларға арнайы формаға лайықтандырылған 12 киім тіктірілген болатын. Ата-аналармен бірлесіп отырып, Ақжарма ауылының бишілеріне 12 дана қазақ ұлтының киімі, 12 дана орыс ұлтының киімі тіктіріліп берілді. Айта кетейік, Жетікөл ауылының бишілеріне 12 дана қазақ ұлтының киімін тіктіруге тапсырыс беріліп, толықтай алынды. «Шахмат» үйірмесінің арнайы кабинеті ашылды. Сурет үйірмесіне керекті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді. Алдағы уақытта қаржылық мүмкіндіктерге байланысты барлық ауылда үйірмелер материалдық базамен қамтамасыз етіледі. Жыл көлемінде балалардың жоғары деңгейдегі байқауларда бақ сынауы үшін біздің орталықтың тарапынан қаржылай қолдау көрсетіліп отырады. Өз кезегінде барлық ауыл әкімдеріне, жекелеген шаруашылық төрағаларына, мәдениет және клуб үйлерінің директорларына балаларға жан-жақты қолдау көрсеткені үшін алғыс айтамыз, – дейді Анар Қалдыбаева. &nbsp;</blockquote>«Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығы 2022 жылды табысты қорытындылады деп сеніммен айта аламыз. 2023 жылы ата-аналармен берік байланыс орнатып, жұмысты жандандыра бермек. Салиқалы, білімді ұрпақ тәрбиелеу жолында аянып қалмасы анық. Сапалы жұмыс жүргізу мақсатында қолға алынған жоспарлары сәтінен ұйымдастырылса деген тілек бар.&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Сырдарияда «Art sport» бағдарламасы жолға қойылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылорда қаласы әкімінің орынбасары Жанмұрат Сейіловтың төрағалығымен «Әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік және еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі қалалық үшжақты комиссия» отырысы өтті.Күн тәртібіндегі бірінші мәселе бойынша, Қызылорда облысының бақылау жөніндегі басқармасының бөлім басшысы Айдос Асқар жұмыс берушілер жұмыскерлердің электрондық еңбек шарттарын жүйеге енгізу туралы баяндады.Хабарламасында жұмыс берушілер жұмыскерлермен жасалған еңбек шарттары туралы мәліметтерді электронды түрде еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне енгізуге міндетті екенін атап өтті. 2023 жылдың қорытындысымен облыс бойынша 170 804 жұмыскердің еңбек шарттарын тіркеу жоспарланған болса, бүгінгі күні оның 160 521-і hr.enbek.kz электронды жүйеге тіркелген.Келесі мәселе бойынша, қалалық жұмыспен қамту орталығының директоры Жақсылық Төлегенов еңбек шартын тіркеу кезінде туындаған мәселелер және «Ұлттық жоба» аясында жұмыспен қамту кезеңінде жасалатын электрондық еңбек шарттары туралы хабарлама жасады.Қызылорда қаласы әкімдігі тарапынан жұмыс беруші мекемелермен «Электронды еңбек биржасы» порталына бос жұмыс орындарын жариялау және электронды еңбек келісімшарт жасау туралы 21 ірі кәсіпорындармен Меморандум жасалынып, қазіргі уақытта жұмыстар жүруде. Бұдан бөлек, портал ақылы «Ұлттық жобасы» аясындағы 89 жоба бойынша 1 556 жұмыс орнының құрылуы жоспарланып отыр.Жиын барысында жұмыскерлердің электрондық еңбек шарттарын ақпараттық жүйеге уақытылы енгізбеген жұмыс беруші мекемелерге ескерту жасалып, электрондық еңбек шарттарының тіркелуі бойынша тиісті жұмыстарды күшейту тапсырылды.

Қызылордада электрондық еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесі талқыланды

Қай маңда жүргенімізді анықтау – сыншылардың шаруасы 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәрсен Абайұлы Құранбек жұмыс сапарымен Қызылорда облысына келді. Вице-министр Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында тұрғындармен кездесті.Жиынды Қызылорда облысы әкімі аппаратының басшысы Байманов Шахмардан Асқарұлы жүргізіп, өңірдегі спорт саласы жетістіктері мен даму динамикасына қысқаша тоқталып өтті.Сондай-ақ, кездесуге облыстық мәдениет және спорт басқармасына қарасты мекеме басшылары, жаттықтырушылар және қоғам белсенділері мен БАҚ өкілдері қатысты.Сәрсен Абайұлы өз сөзін "Қасиетті Қорқыт бабаның рухымен тыныстаған киелі өңірде өздеріңізбен кездесіп отырғаныма қуаныштымын" деп бастады. Вице-министр сапарының басты міндеті елімізде жүріп жатқан реформалар туралы халықты ақпараттандыру, мемлекеттік органдардың ел тұрғындары алдындағы жауапкершілігі мен жұмысын күшейту екендігін айтты. Осы орайда ол министрлік тарапынан атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып өтті. Кездесуден соң С.Құранбек қоғам белсенділері мен БАҚ өкілдерінің сұрақтарына жауап беріп, тұрғындарға жеке қабылдау өткізді.&nbsp; Ендігі кезекте вице-министрді "NAMAN ATA" спорт кешенінің құрылтайшысы Мұрат Абайұлы Сәрсенбаев кешен жұмысымен таныстырды.&nbsp;Кешенде Сәрсен Абайұлы жаттығу өткізіп жатқан балалармен сұхбаттасып, оларға болашақ ел намысын қорғар чемпион болуын тіледі.Вице-министрдің соңғы нысаны Жаңақорған ауданынының жергілікті спорт кешені болды. Мұнда ол гандбол, баскетбол және үстел теннисімен айналысушы жас спортшылармен кездесті. Сонан соң, аудандық ипподромдағы Көкпаршылардың жаттығуын тамашалап, жетістіктері мен алдағы жоспарлары жайында ақпарат алды. Сәрсен Абайұлы Көкпар спортын дамыту бойынша аудандық спорт саласы басшыларының білдірген ұсыныстарын қолдап, елімізде ұлттық спортты дамыту мәселесі қашан да алдыңғы орында тұруы қажет екендігін тілге тиек етті. Сондай-ақ ол министрлік тарапынан ұлттық спорт түрлерін дамыту үшін барлық жағдай жасалып, ұсыныстар қашан да қабылданатындығын жеткізді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/343301671_229133879800043_6688878125797563700_n_231a5f060e.jpg" alt="343301671_229133879800043_6688878125797563700_n.jpg">

ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі қызылордалықтармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Химия – күрделі ғылымның бірі саналатыны баршаға аян. Бұл пәннің қыр-сырына қаныққан ұстаздар шәкіртінің білімін тереңдете түсетіні жасырын емес. Менделеев кестесіндегі элементтерді оқушыға ұғындыру өмір заңдылығынан туындайтыны тағы бар. Осындай ерекше пәннің сан алуан бағыт-бағдарын балаларға оқытуға сырдариялық ұстаз Баян Қалыбаева 38 жылын арнап келеді.Ұлағатты ұстаз Баян Қалыбаеваның балалық шағы қазіргі Нағи Ілиясов ауылында өрбіген. Әкесі Сұлтанғазы мен анасы Аманкүлдің шаңырағында 8 бала үлкен өмірге қанат қаққан. Ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен ерлі-зайыптының балалары білімге құштар, өз алдына зеректігімен танылған болатын. Мәселен, кішкентай кезінен Баянның аңсары химия пәніне ауғанына көпшілік тәнті болатын. Бейнеткеш әке-шешенің үмітін ақтау үшін тек үздік оқушы болуға талпына білді. Нәтижесінде, мектепті алғыр ойлы оқушы «Алтын медальмен» бітіргені зор мақтаныш.<blockquote>– Мен отбасында ата-анамның үлкен перзентімін. Өзімнен кейінгі бауырларыма әркез қамқор едім. Әке-шешемнің барлық тәрбиесін санамызға тоқып өсе білдік. Химияға деген қызығушылығым мектеп қабырғасында жүргенде оянғандығын айта кетейін. Сабақ үстінде химия пәнінің мұғалімі Күләйхан Досжанованың шәкірттерін оқытудағы өзіндік әдісіне қызығып қарайтынмын. Әрбір элементтің шығу тарихын түсіндіре білген ұстазымның жолын қуып діттіген мақсатыма қол создым. Ауыл мектебінен түлеп ұшқан мені әсем қала Алматы жылы қарсы алды. Мұнда С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетіне оқуға түстім. 5 жыл бойы химия ғылымын зерттеуге өлшеусіз өмірін арнаған ұстаздардан дәріс алдым. Осылайша, жүрек қалаған мамандықты меңгеріп, Қызылорда қаласындағы №12 І.Қабылов атындағы орта мектепке химия-биология пәнінің мұғалімі болып жұмысқа орналастым, – дейді Баян Сұлтанғазықызы.</blockquote>Алғашқы еңбек жолында жас ұстаз түрлі қиындықтарға кездеседі. Бала бағбаны атану үшін әр жылдары білімін жетілдіре түсті. Оқушының өзіндік әлеміне үңіліп, білім деңгейін саралады. Кейіннен өзі туған ауылға қоныс аударып, Күләйхан апайдың ізбасары атанды. №132 Түймебай Айтбаев атындағы орта мектебінің білікті ұстазы атанған Баян Қалыбаева әр жылдары жоғарғы марапаттарға қол жеткізе білді. Мәселен, облыстық химия пәні мұғалімдері мен оқытушыларының қауымдастығының мүшесі Баян Қалыбаева «ХХІ ғасыр педагогы» сертификатымен, облыстық білім басқармасының «Құрмет громатасымен» марапатталған. Және де білікті маман халықаралық, республикалық, облыстық байқаулардың жеңімпазы атанған. Ізденімпаз жан бүгінде бірнеше оқу құралының авторы саналады.<blockquote>– Химия пәні өзіндік ерекшеліктерімен басқа ғылымнан бәсі биік. Күнделікті өмірде қолданып жүрген ұсақ-түйек дүниелер химияның құбылыстарына ұқсайды. Біздің кезімізде білім беру саласында бір ғана жүйе қолданылатын. Қазіргі уақытта жаңартылған мазмұнда шәкірт тәрбиелеу айрықша рөлге ие. Заманауи бағытта оқушының қабілетін ашуға мүмкіндік көп. Ұстаздар жаңа заман ағымына қарай бейімделіп, негізгі реформаларға дайын болғаны абзал. Сондықтан біздер оқушымен бірге білім деңгейімізді саралап отырамыз, – дейді білікті маман.</blockquote>Бізбен әңгімесінде Баян Сұлтанғазықызы анасының ісмерлігін, кезінде кілем тоқығандығын айтып берді. Әркез &nbsp;анасының ақылын тыңдап, жиі дидарласатын ұстаздың өзі де екі қызынан 5 немере сүйіп отыр. Қыздары Айдана мен Ақмарал түрлі салада қызмет етіп келеді.&nbsp;&nbsp;

Сырдариялық ұстаз бірнеше оқу құралының авторы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 19 сәуір күні Шиелі ауданы әкімдігінің баспасөз орталығында Шиелі аудандық жұмыспен қамту әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің басшысы Ағыбай Рүстемұлының қатысуымен брифинг өтті.Брифинте Ағыбай Төлегенов Шиелі аудандық жұмыспен қамту әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің биылғы 1-інші тоқсанында атқарған жұмыстарына қысқаша тоқталды. Ең әуелі аудандағы аз қамтылған азаматтарға атаулы әлеуметтік қолдаудың маңызды екенін айтып, оларға қолайлы жағдай жасалып жатқандығын баяндады. Мұнымен қоса 1 жастан 6 жасқа дейінгі әрбір балаға ай сайынғы қосымша төлем, сонымен қатар 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жобаның жүзеге асырылып жатқандығы айтылды.&nbsp;Айта кету керек, алдағы уақытта мүмкіндігі шектеулі жандар үшін кедергісіз орта қалыптастыру мақсатында мемлекеттік мекемелер мен аудан орталығындағы ғимараттарға толығымен бейімдеу жұмыстарын жүргізу ұйымдастырылмақ. Жеке оңалту бағдарламасы аясында мүмкіндігі шектеулі жандардың гигиеналық құралдары, жүріп-тұруы қиын мүгедектерге арналған кресло арба, тифло, сурдо, протезді ортопедиялық құралдарының қамтамасыз ету жолы қарастырылмақ.

Кедергісіз орта – уақыт талабы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда қалалық мәслихаттың бюджет және экономикалық даму мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының отырысы өтті. Комиссия отырысында «2022 жылға арналған қала, кент және ауылдық бюджеттердің атқарылуы туралы» және «2023 – 2025 жылдарға арналған қалалық бюджетке өзгеріс енгізу туралы» мәселелері талқыланды.&nbsp;Комиссия отырысына қалалық мәслихат депутаттары, облыстық тексеру комиссиясының мүшесі Т.Ильясов, қала әкімінің тиісті бөлім басшылары мен кент, ауылдық округ әкімдері қатысты.&nbsp;Күн тәртібіндегі мәселе бойынша Қызылорда облысының тексеру комиссиясының мүшесі Т.Ильясов 2022 жылға арналған қала бюджетінің атқарылуы бойынша хабарлама жасап, орын алған кемшіліктерді жою бағытында, қала бюджетін тиімді пайдалану бойынша тексеру комиссиясы тарапынан берілген ұсынымдарды жеткізді.&nbsp;Сонымен бірге, тұрақты комиссия отырысында қалалық экономика және қаржы бөлімінің басшысы Г.Баймаханова хабарлама жасап, алдағы сессия барысында қала бюджетіне енгізілетін өзгерістер жобасын атап өтті.&nbsp;Депутаттар тарапынан қала бюджетін нақтылау кезінде бірқатар мәселелерді бюджет жобасына енгізу туралы ұсыныстар берілді:– Қаладаға кітапханалар желісінің материалдық-техникалық базасы (оның ішінде компьютерлер алу);– Қаладағы амфитеатрды жаңғырту;&nbsp;- Шұғыла мөлтек ауданындағы № 40 тұрғын үйдің модернизациясы;– Яссауи көшесінің бойына жаяу жүргіншілер жолын салу;– Тасбөгет кентіндегі С.Майқанова атындағы мәдениет үйінің ішінен инклюзивті театр ашу үшін қаражаттар бөлу;– Досан ауылындағы электр желілерін ауыстыру мәселесі;– Абай ауылындағы мектептің күрделі жөндеу жұмыстарына қаржы бөлу;– Қызылорда қаласы Қ. Яссауи көшесі бойына 2022 жылы бюджет қаражаты есебінен тамшылатып суару әдісімен көгалдандыру жұмысын жүргізу мақсатында құрылғылар орнатылып, ағаш көшеттері отырғызылып жұмыстар атқарылды. Алайда бүгінгі күні құрылғы жарамсыз күйде қараусыз қалып отыр. Отырғызылған көшеттердің 90% қурап, қалған ағаштарда қурау үстінде;– Бәйтерек тұрғын ауданына салынып жатқан жаңа көпірден Абай ауылына баратын қазіргі қолданыстағы көпір аралығына жаяу жүргіншілер көпірін салу мәселесі;– Бәйтерек тұрғын ауданындағы жаңадан салынған мектеп орналасқан көшені жарықтандыру мәселесі; – Қаладағы аялдамаларға қазақтың дара тұлғаларының тәрбиелік мәні бар өлең-жырларын, нақыл сөздерін жазып қоюды қолға алу;– Тасбөгет кентіндегі биологиялық тазарту станциясы аумағындағы кәріз судан жиналған көлшікті тазарту, орталық кәріз су жүйесіне қосу үшін қаржы қарау мәселесі;– Автобус паркіндегі өзекті мәселелерді, жолаушылар жолақысын көтеру арқылы емес, басқалай шешу жолдарын қарастыру.

Қалалық мәслихат депутаттары бюджеттік комиссия отырысын өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүйім елде сыбайлас жемқорлықты түп-тамырымен жеңген бірде-бір мемлекет жоқ. Бірақ қарқынды күрестің нәтижесінде оның зардабын айтарлықтай азайтқан елдер бар. Жең ұшынан жалғасқан жемқорлық белең алған қоғамда экономикалық дамуға, жемісті нәтижелерге қол жеткізу мүмкін емес. Сондықтан да елімізде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл департаментінің мамандары ауқымды жұмыстарды жүйелі жүргізуде. Дей тұрғанмен, заң бұзушылық оқиғалар түбегейлі тазарды деу қиын. Әсіресе, парақорлықты тыю күрделі шаруаға айналды.<blockquote>– Азаматтарымыз тұрмыстық сыбайлас жемқорлықпен бетпе-бет келіп отырған кезде сіз бен біздің істеп жатқан жұмысымыздың еш тиімділігі болмайды. Ешқандай халықаралық рейтингтің де керегі болмай қалатыны түсінікті. Түрлі тарту-таралғы беру, сыйлық талап ету, диплом сатып алу – келмеске кетуі керек, – деген болатын Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев.&nbsp;</blockquote>Ел Президенті Қасым-Жомарт ТоқаевҚазақстанда жемқорлықтың дендеп кеткеніне алаңдаушылық білдіріп, оның тамырына балта шаппаса, ұлттық қауіпсіздік пен мемлекеттің болашағына нұқсан келтіретінін айтқан болатын. Мемлекет басшысы бұл дертпен бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарып күресуге шақырды. Жеті басым бағыттарын да ұсынды. Атап айтқанда, азаматтардың құқығын қорғау, мемлекет пен азаматтық қоғамның әріптестігі, қоғамдық бақылауды күшейту, бюджеттік саясаттың ашықтығы, өңірлерді жемқорлыққа қарсы жұмылдыру, мемлекеттік қызмет көрсетуді цифрландыру, бизнеске қысымды төмендету.Бүгінде жемқорлықты жою мақсатында қолға алынған игі іс бар. Яғни, парақорлықты көзбен көрсеңіз, ол туралы хабар айтсаңыз сізге сыйақы беріледі. Қазір жемқорларды құрықтаудың тиімді тәсілі – хабарлағандарға қаржылау сыйақы табыстау болып тұр. Бұл бірізділікке түсті десек те болады. Алысқа ұзамай-ақ облыстағы ахуалды сөз етсек. Осыдан 2 ай бұрын облыстық жер қатынастары басқармасы басшысының орынбасары заңсыз жолмен 2 млн теңгені иемденген деп бас бостандығынан айырылды. Ал шенеуніктің сыбайлас жемқорлық дерегі туралы хабарлағаны үшін қала тұрғыны 215 мың теңге сыйақы алған. Жалпы былтыр облыс бойынша 10 азаматқа сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте көмек көрсеткені үшін 2 млн теңгеден астам сыйақы табысталған.&nbsp;Облыстық сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл департаментінің басшысы Ернар Мақажановтың мәліметінше, білім беру саласы бойынша өңірдің орта білім беру ұйымдарында 12 іс тіркеліп, тиісті жұмыстар жүргізілген.Академик, медицина ғылымдарының докторы Төрегелді Шармановтың жемқорлыққа қатысты пікірін әлеуметтік желіден оқып қалғаным бар. Ол жемқорлық дегенде келер ұрпақ жиіркенетіндей болу керек дейді.&nbsp;<blockquote>– Жемқорлықты пара алған адаммен шектемей, берген адамды да қылмыскер деп санауымыз керек. Әрине, алғаны мен бергені болсын, бұларың аспаннан салбырап түспейді. Олар біздің ортамыздан шығып отыр. Барлығы да біздің аға-көкелеріміз, ұл-қыздарымыз, өз азаматтарымыз. Кішілері үлкенінен үлгі алып, ал үлкені арам пиғылына ерік берген заман. Мұны қазір алдын алып, шорт кесіп доғартпасақ, келешек ұрпақ та осылай болып қалыптасады. Балапан ұядан нені көрсе, ұшқанда соны іледі. Дәл бүлдіршіндеріміз, студент пен оқушыларымыз жемқорлық дегенде жиіркенетіндей сезімде болуы керек, – дейді академик.&nbsp;</blockquote>Рас, әр шаңырақта біреудің ала жібін аттамауды, кісі ақысын жемеуді бала кезінен құлағына құйып өссе, бұл былықтан ада болары сөзсіз.

Жемқорлық қайтсе жойылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Бас Прокурор Берік Асыловтың төрағалық етуімен автомобиль жолдары саласындағы тексерулердің нәтижелеріне арналған кеңейтілген алқа отырысы өтті.Алқа жұмысына бірінші вице-премьер Роман Скляр, Президент Әкімшілігінің, Үкіметтің, орталық, жергілікті және құқық қорғау органдарының басшылары қатысты.Берік Асылов орасан зор бюджет қаражатының бөлінетініне қарамастан, автожолдардың сапасы азаматтардың наразылығын тудыратынын атап өтті.Сондықтан Президенттің тапсырмасы бойынша прокурорлар автожолдардың жай-күйін жұмыстарды жоспарлаудан қабылдауға дейін кешенді түрде тексерді.Тексеру нәтижелері көптеген бұзушылықтарды анықтады, соның ішінде тапсырыс берушілердің орындалмаған жұмысқа ақы төлеуі, сметалық құнды асыру, жобалардан ауытқу, құрылыс нормаларын сақтамау деректері және т.б. &nbsp;&nbsp;Бүгінгі таңда тексеру материалдары бойынша қылмыстық істер қозғалды, кінәлілер қылмыстық жауапкершілікке тартылып, залалды өтеу шаралары қабылдануда. &nbsp;Мысалы, құқық қорғау органдары «Қалбатау-Майқапшағай» және «Қарағанды-Балқаш» автожолдарын салу кезінде жұмыстарды орындамау және қаражат жымқыру фактілерін тексеруде.Ұзындығы 800 км-ден асатын бұл жол учаскелерін шетелдік қатысуы бар консорциумдар сыртқы қарыз қаражаты есебінен салып жатыр, оның шеңберінде «ҚазГерСтрой БК» ЖШС (Қ.Сатыбалдыұлы құрылымдарымен байланысты) жұмыстарды бірлесіп орындаушы ретінде тартылды.Тек «Қалбатау-Майқапшағай» жобасы бойынша «ҚазГерСтрой БК» ЖШС 21,4 млрд теңге аванстың едәуір бөлігін автожолға байланысты емес басқа мақсаттарға, оның ішінде кредитке ақы төлеуге жұмсады. Ол үшін мердігер күдікті капиталды шығару схемаларын қолданды.Қылмыстық істен тыс прокурорлардың актілері бойынша 35 млрд теңге мемлекетке қайтарылды және бюджет шығынына жол берілмеді, тәртіптік және әкімшілік жазаға 600-ден астам адам тартылды.Мәселен, Ақмола және Шығыс Қазақстан облыстарында прокурорлар жергілікті биліктің аудандық және облыстық маңызы бар жақсартуды қажет етпейтін жол учаскелерін жөндеу туралы шешіміне тоқтау салып, бюджеттен шамамен 1 млрд теңгенің негізсіз жұмсалуын болдырмады.Анықталған жүйелі бұзушылықтар бойынша Бас прокуратура Үкіметке ұсыныс енгізді.Жол саласын жақсарту шаралары туралы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің, Автомобиль жолдары комитеті төрағасының және «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ басшысының баяндамалары тыңдалды.Бас Прокурор жағдай тек жазалау шараларымен өзгермейтінін, бүкіл саланы түбегейлі қайта құру қажет екенін атап өтті.Осыған байланысты жоғары қадағалау органы Үкіметпен бірлесіп жол-көлік инфрақұрылымын реформалаудың бірқатар келесі бастамаларын көтерді.Бірінші. Жол жобаларын қаржыландыру тапшылығы проблемасын шешу үшін нысаналы қор құру ұсынылды, оған көлік салықтары, жанармайға акциздер, ақылы жолдардан алынатын алымдар, айыппұлдар, автожол саласындағы өтелген залал сомалары және басқа да түсімдер шоғырланатын болады.Екінші. Құрылыс материалдарының (оның ішінде битумның) тапшылығын еңсеру және жолды пайдалану мерзімін ұзарту мақсатында жергілікті және көше жолдары үшін асфальтты сақтай отырып, республикалық желі үшін бетон жабыны бар автожолдарға көшу ұсынылды.Үшінші. Мемлекеттік сараптамамен толық қамту және жол-құрылыс жұмыстарына тәуелсіз қоғамдық мониторинг енгізу арқылы көлік жолдарының сапасын бақылауды күшейту.Төртінші. Жол құрылысын техникалық қадағалаудың қазіргі моделінің тиімсіздігін ескере отырып, пилоттық жоба ретінде оны Жол активтерінің сапа орталығына беру ұсынылады.Бесінші. Автожол саласы ғылымын қаржыландыруды ұлғайту, бұл жол салудың озық технологияларын кеңінен енгізуге мүмкіндік береді.Іс-шара соңында қатысушылар ұсынылған бастамалар автожол саласын дамытуға жаңа серпін беретінін атап өтті.Белгіленген ұсыныстарды іске асыру үшін Берік Асылов және Роман Скляр жауапты лауазымды тұлғалары бекітілген 2023-2024 жылдарға арналған Жол картасына қол қойды.Жол картасының іске асырылуын бақылау Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі мен Бас прокуратураға жүктелді. &nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/prokuratura_2_fd6008df6e.jpg" alt="прокуратура 2.jpg"></figure>

Автожол саласын дамытуға жаңа серпін беретін бастамалар ұсынылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың өзінің Жолдауында елімізде агроөнеркәсіп кешенінде атқарылатын міндеттер мен алдағы жоспарлар нақтыланды. Бұл орайда Сыр өңірінің ауыл шаруашылығында жүзеге асырылатын жұмыстар баршылық. Өңір экономикасында аграрлық саланың алатын орны айрықша екені белгілі. Жергілікті тұрғындардың елеулі бөлігі – жерден несібе терген қарапайым еңбек адамдары. Сондықтан аталған сала әрдайым мемлекет қолдауына ие болып, бұл бағытта нақты қамқорлық көрсетіліп келеді. Өңірдің аграрлық саласы заман талабына бейімделіп, алыс және жақын шетелге шығатын экспорт өнімдеріне ден қойды. Суды ысырапсыз пайдалану жүйесін жолға қою мақсатында әртараптандыру шаралары қолға алынды.Бүгінгі таңда аймақтың ауыл шаруашылығы саласы тұрақты дамып келеді. Әсіресе егін, мал шаруашылығы мен экспорт және инвестициялық жобалар бойынша өсім бар.&nbsp; Қызылорда облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары саласында 2023 жылдың қаңтар-наурыз айларында атқарылған жұмыстарға тоқтала кетсек...Саланың негізгі көрсеткіштеріБиыл қаңтар-наурыз айларында статистиканың алдын-ала мәліметі бойынша 17 030,1 млн теңгенің өнімі өндіріліп, 2022 жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда нақты көлем индексі 101,7 пайызды құрады&nbsp; Ауыл шаруашылығы негізгі қорына ағымдағы жылдың қаңтар-ақпан айларында 966,9 млн теңге инвестиция салынып, өткен жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда 13,2 есе артты.Көктемгі дала жұмыстарына дайындықБиылғы жылы облыс бойынша 195,6 мың гектарға ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру болжанған. Анықтама ретінде: дәндi дақылдар – 96,4 мың га, майлы дақылдар – 5,7 мың га, мал азықтық дақылдар – 73,7 мың га, қант қызылшасы 7 га, картоп, көкөнiс, бақша – 19,8 мың гектар.&nbsp; Негізгі дақыл күрiштің көлемі 83,9 мың гектарды құрайды. Ауыл шаруашылығы құрылымдары биылғы жылдың егісі үшін өткен жылдың күз айларында 4,8 мың га күздік бидай егуді және 41,2 мың га сүдігер айдауды қамтамасыз етті. Өткен жылмен салыстырғанда жалпы егіс көлемін 7,0 мың гектарға, күріштің көлемін 5,3 мың гектарға, мал азықтық дақылдарды 2,3 мың гектарға, картоп, көкөніс, бақшаның көлемдерін 222 гектарға ұлғайу межеленуде. &nbsp;Вегетация кезеңіне cу лимиті белгіленгеннен кейін егістің көлемдері қайта нақтыланатын болады.&nbsp; Сонымен қатар, облыста азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында жергілікті тұрғындарды өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында Қызылорда қаласы мен аудан әкімдеріне тиісті тапсырма берілді.&nbsp; Бүгінде Қызылорда қаласы мен аудандар бойынша 6 485 мың жергілікті тұрғындарға егін егуге ынта берілетін барлығы 3 255,4 мың гектар егістік жерлер нақтыланды. Осы нақтыланған егістік жерлерге егін егуге ынта білдірген облыстың 137 кент және ауылдық елді мекендерде тұратын 4 311 отбасыларының тізімдері жасалынды. Қазіргі таңда, егісті суаруға қажетті насос қондырғылары, тұқымдар, егістікті қоршау жұмыстары жүргізілуде. Бүгінде көктемгі дала жұмыстарына дайындық жұмыстары белгіленген оспарға сәйкес атқарылуда.Тұқым дайындауОблыстың шаруашылық құрылымдары қажетті тұқымдық материалдарымен толық қамтамасыз етілген. Құйылған 21,6 мың тонна күріш тұқымының бүгінде толық көлемі тазаланды. Қажетті 61,2 мың тонна минералдық тыңайтқыштардың 57,5 мың тоннасы сатып алынды. Шаруашылықтар минералдық тыңайтқыштарды жеткізуші мекемелермен келісім-шарт жасау арқылы сатып алып жатыр. Сонымен қатар, басқарма тарапынан отандық минералды тыңайтқыш өндіруші зауыттарға («КазФосфат», «КазАзот») қажетті тыңайтқыш көлемінің айлар бөлінісіндегі қажеттілік кестесі жолданды.Негізінде тыңайтқыштардың биылғы бағасы өткен жылығы бағамен салыстырғанда 12-20% аралығында арзандап отыр.&nbsp; Сол сияқты, егінге қажетті 80,7 мың литр гербицидтердің бүгінгі күнге 14,6 мың литрі (18,0%) гербицид сатып алынды.Техникалардың дайындығы мен жанар-жағармаймен қамтылуыКөктемгі егіс егу науқанына қатысатын барлығы 3 979 бірлік ауыл шаруашылығы техникаларының (1993 трактор, 478 соқа, 252 тұқым сепкіш, 323 жүк көлігі және 933 трактор тіркемелері) бүгінгі күнге толық жөндеуден өткізілді.&nbsp; Облысқа биылғы көктемгі дала және егіс жұмыстарын жүргізуге барлығы 12,1 мың тонна (ақпан – 7,5 мың тн, наурыз – 1,1 мың тн, сәуір – 1,1 мың тн, мамыр – 1,3 тн, маусым – 1,1 тн) арзандатылған дизель отыны бөлініп, оның ақпан-наурыз айларына бөлінген 8,6 мың тоннасына жергілікті операторлар арқылы 100%-ға қаржысы төленіп, 8,4 мың тоннасы облысқа жеткізіліп, бүгінгі таңда оның 3,8 мың тоннасы шаруашылықтарға 1 литрін 212 теңгеден таратуда.&nbsp; Сонымен қатар, сәуір айына бөлінген 1,1 мың тонна дизель отынына жергілікті операторлар 100 пайызға ресурс ұстаушы мекемемен келісім-шарт жасап, қаржы толық аударылды.Қаржыландыру бойыншаОблыста 2023 жылы межеленген егіс көлемдеріне және аудандар бойынша жинақталған мәліметке сәйкес, шаруашылықтардың көктемгі дала және егіс егу жұмыстарына қажетті орташа болжамдық қаржы көлемі 19,8 млрд теңгені құрап отыр.Егін егу барысыКөктемгі дала жұмыстарынан егісті егу жұмыстары ағымдағы жылдың 15 наурызынан басталды. Облыста күріштен басқа 36,6 мың гектарға ерте егілетін дақылдардың &nbsp;бүгінгі күнге барлығы 29,5 мың гектары егіліп, (оның ішінде 4,4 мың гектар жаздық бидай, 4,4 мың гектар мақсары, 20,1 мың гектар жаңа жоңышқа дақылдары, 380 га арпа, 64 га соя, 85 гектарға қант құмайы, 5 гектарға күнбағыс дақылдары егілді) 46,3 мың гектар ескі жоңышқа мен 5,8 мың гектар күздік бидай күтімге алынды (46,3 мың га ескі жоңышқаның бүгінгі таңда 45,0 мың га тырмаланып, 18,3 мың га суғарылды, 5,8 мың га күздік бидайдың 3,2 мың га тырмаланып, 4,8 мың га тыңайтқышпен үстеп қоректендірілді, 4,2 га суғарылды). Негізгі дақылы күріш егу жұмыстары ағымдағы жылы сәуір айының үшінші онкүндігінде басталып кетті. Көктемгі дала және егін егу жұмыстары жалғасуда. Көктемгі дала және егін егу жұмыстарының атқарылу барысы тұрақты бақылауда.Мал шаруашылығы саласында оң динамика қалыптастыӨңірде төрт түлікті түлетіп, ата кәсіпті өрістету жұмыстары да жүйелі жүргізіліп келеді. Бүгінде мал шаруашылығымен айналысушы ағайынның саны артуда. Оған әрине осы сала бойынша қабылданған бағдарламалар мен мемлекет көмегінінің септігі мол. Мал шаруашылығы саласында оң динамика қалыптасып, мал басы тұрақты өсіп, өндірілген өнім көлемі артуда.&nbsp; Облыс бойынша 2023 жылдың 1 сәуіріне 400,0 мың бас мүйізді ірі қара, 795,2 мың бас қой мен ешкі, 220,9 мың бас жылқы, 60,2 мың бас түйе және 123,7 мың бас құс тіркелген. Мал басын былтырғы жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда мүйізді ірі қара – 6,5%-ға, қой мен ешкі – 9,5%-ға, жылқы 14,6%-ға, түйе 6,5%-ға, құс 0,8%-ға көбейген. Есепті кезеңде 8,9 мың тонна ет (тірі салмақта), 18,2 мың тонна сүт және 1,0 млн дана жұмыртқа өндіріліп, 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда ет өндірісі 2,4%-ға, сүт өндірісі 0,9%-ға, артты.Өнімдер әлемнің 18 мемлекетіне экспортталадыСтатистикаға сәйкес 2023 жылдың 1 наурызына облыстан 6,8 млн долларды құрайтын 10,5 мың тонна ауыл шаруашылығы өнімдері (күріш, балық өнімдері, қамыс, күнбағыс тұқымы, көкөніс) экспортталып, өткен жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда 99,6 пайызды құрап отыр. Өнімдер әлемнің 18 мемлекетіне экспортталды. Барлық экспортталған өнімнің 83,9 пайызын құрайтын облыстың негізгі дақылы – күріш өнімі, Ресей, Беларусь, Қырғызстан, Әзірбайжан, Өзбекстан, Тәжікстан, Украина, Түркменстан, Грузия және Моңғолия мемлекеттеріне экспортталып отыр. Есепті кезеңге 8 813,9 тонна күріш өнімі экспортталып, былтырғы жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда 72,3 пайызды құрады. Сондай-ақ, облыстан Ресей, Польша, Литва, Германия, Франция және Австрия мемлекеттеріне 431,8 тонна &nbsp;балық, Германия, Дания, Нидерланды және Польша мемлекеттеріне 750,0 тонна қамыс және Қытай мемлекетіне 176,0 тонна күнбағыс тұқымы, 325,7 тонна көкөніс экспортталды.16 инвестициялық жобалар жүзеге аспақАгроөнеркәсіптік кешен саласындағы 2022-2026 жылдары іске асырылатын инвестициялық жобалардың жол картасында құны 55,9 млрд теңгені құрайтын 28 инвестициялық жобалар қамтылған.&nbsp; Бұл жобалардың жүзеге асырылуы нәтижесінде 894 жаңа жұмыс орны ашылады. Ағымдағы жылы жалпы құны 602,0 млн теңгені құрайтын 16 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарлануда.&nbsp;

Аймақтың ауыл шаруашылығы саласы тұрақты дамып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік желіден небір беташарды көріп, «Беташар ма, тонау ма?» деген ойға қаласың. Себебі есімі аталған кісінің қалтасын қағып алу басты мақсат сыңайлы. Осындайды көріп, ұлттық дәстүрге жаның ашиды. Беташар кім көрінген ойыншық қылатын дәстүр емес. Ғасырлар бойы қалыптасып, бала келіннің дана келінге айналуына үлкен септігі тиетін ғибраты мол дүние емес пе еді?! Ал біз осы игі дәстүрді қаншалықты дәріптеп жүрміз?Беташар қазір мейрамханада той үстінде өтеді. Негізі келін түсіргенде бірден жасалатын дәстүр бұл. Оған дейін келін шымылдықтың ішінде отыратындықтан, оны ешкім көре алмайды. Ал келінді 1 апта бұрын түсіріп алып, беташарды қыздың туыстарының алдында жасайтындарды қалай түсінуге болады? Бұл әрине, дәстүрге жат. Өйткені, келін шаңыраққа түсіп, босаға аттағанда бірден бетін ашып, өзі түскен әулетті жақсылап таныстыру керек.&nbsp;Ақын беташар жырын айтып, келіннің сұлулығын, әдебі мен ізетін өлеңіне қосады. Оған ата-енесін, үй-ішін таныстырады. Қандай туысқандық жақындығы бар екенін, беделін, қадір-қасиетін шебер тілімен жеткізіп, әрқайсына жеке-жеке сәлем салғызады. Үлгілі әйел қандай болуы керектігін, әдеп нормаларын, өнеге тізбегін, адамгершілік дүниетанымын, келіндік міндеттерін айтады. Беташарда келіннің екі жағына әулетке сыйлы екі жеңгесі тұрады. Олардың беті бір-ақ рет ашылған, киімі ұзын етек, ұзын жеңді, басында орамалы болуы шарт.&nbsp;Беташарды ақын айтқаны дұрыс. Ақын болғанда да, сол әулеттің туысы немесе жақын танысы болса құба-құп. Өйткені, той иесін бұрыннан білетін, жақсы танитын, елге сыйлы, абыройлы адам ашса, әдемі әзілмен әрлеп, келінге отбасы мүшелерін жақсы таныстарады. Білімді, ұлттық киім киген, салиқалы сөз айта алатын азамат таңдалса, беташар рәсімі салмақты, нәрлі шығады. Жас буынның санасында дәстүрге дұрыс көзқарас қалыптасады. Сөйтпесек, салттың сиқын кетіріп, ұлттық кодымыздан айырыламыз. Ақша салғанға мәз болып, жастардың ойын бұзу – сүйкімсіз іс. Бұған әулеттің үлкендері мән бергені абзал. Ал ақша салу кейіннен пайда болған үрдіс. Бұрын бет ашқан кісіге түлкінің терісі, шапан сынды бұйымдар сыйлаған. Ауқатты болса ат, түйе атаған.<blockquote>– Қазіргі мейрамханадағы қазақ тойының сәні сол жар-жар мен беташарда ғой. Онсыз не сәні қалды? Кей жастар беташардың мәнін ұқпайды. Көбіне жігіт пен келін бірге келеді беташарға. Кейде үйде беташар той жасап, тойханада сән үшін тағы да шағын беташар жасай салатындар да бар. Қазіргі беташар концерттік нөмір сияқты шоуға айналып кетті. Егер асықпай таныстырғысы келсе, үйде, тойға дейін жасау керек, – дейді ардагер-ұстаз Үміткүл Аяпова.</blockquote>Беташарда келіннің басына ақ орамал жабылады. Ортада тұрған келін қалың жұртқа ілтипатын, құрметін сәлемі арқылы жеткізеді.<blockquote>– Құдаласқан екі рудың таным-түсінігінің қабысуы-қабыспауы деген мәселе бар. Салт-дәстүр еріккеннің ермегі емес. Келін қыз кезінде бір рудың өкілі. Ал әр ру «жеке космос, әлем» деп бағаланған. Ол рудың бойында өзіне ғана тән жақсы және жаман қасиеттері болуы мүмкін. Сол қасиеттерді екінші рудың бойына өткізбеуге тырысқан бабаларымыз. Сондықтан келіннің бетіне орамал жабылады. Ақ түс – пәктіктің белгісі. Яғни, келін кіршіксіз күйде, бойындағы қажетсіз ақпараттан арылып, жаңа әулетке, «жаңа космос әлемге» руға, таза қалпында енсін деген философиялық астар бар, – депті бір сұхбатында жыршы, өнертанушы Берік Жүсіп.&nbsp;</blockquote>Еліміздің әр аймағында беташар әр түрлі орындалады. Мәселен, Батыста келіннің жүзі жасырылған орамалға қызыл, ақ, жасыл түсті үш орамалды жалғап байлайды. Қызыл түс – қыздық дәуренің бітті, келін болдың дегені. Ақ түс – ақ жаулықты ана бол дегені болса, жасыл түс – үбірлі-шүбірлі болып, сол әулеттің өрісін кеңейтсін деген сөз. Орамалдың екінші ұшын әшекеймен әдіптелген сабау таяққа байлайды. Кейде сабау таяққа жас талдың бұтағын таңдайды. Бұл жастықтың, жаңа басталған өмірдің белгісі. Сабауды қайын інісі ұстайды. Оның жасы шамамен 13-14 жас болуы керек. Ал кей өңірде орамалдың екінші ұшына қамшы байлайды. Беташар біткен соң, қамшыны ұстаған қайнысына ниеттеп «жұғысты болсын» деп берген. Ал оны сақтап қойып, бала сүйе алмай жүрген отбасыға табыстауды да бабалар құп көрген. Қамшы байлаудың себебі – қамшы ұстар дүниеге алып келсін деген ниет.Сөз соңында, көбі біле бермейтін бір дүниемен бөліскенді жөн санап отырмыз. Ел арасында «келіннің бетін кім ашса, сол ыстық» деген сөз бар. Соны естіген әлеуметтің келіннің бетін енесіне, яки сол әулеттің ақ жаулықты әжесіне аштырып жатады. Бірақ бұрнағыда үлкендердің айтуынша, орамалды бет ашқан жігіт домбырамен ашады. Сосын ақ жаулықты аналары бетінен сүйіп, аталары батасын беруге болады. Бетіне жабылған орамалға ешкім қолын тигізбеген. Егер ақынның беташары көптің көңілінен шықса, онда сол үйдің ең қадірлі адамы, туысы саналған. «Келіннің бетін кім ашса – сол ыстық» деген мәтел осыдан туған. Қазір тойдан кейін келін бет ашқан адамның кім екенін есіне түсіре алмайды. Сол үшін әр дәстүрдің мәйекті мәні, мәуелі мағынасы барын ұмытпайық!

Беташар дәстүрінің мәйегі: Дұрысы мен бұрысы қайсы?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі шаралар жүйесі монополияға қарсы комплаенс болып табылады.Монополияға қарсы комплаенсті енгізу үшін нарық субъектісі (субъектілері) монополияға қарсы комплаенс актілерін: &nbsp; &nbsp; &nbsp;1) тиісті тауар нарығындағы нарық субъектісінің (субъектілерінің) саясатын және адал бәсекелестік қағидаларын көздейтін сыртқы актіні; &nbsp; &nbsp; &nbsp;2) Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзушылықтарды жасау тәуекелдерін бағалау әдістерін, тәсілдерін, нарық субъектісінің (субъектілерінің) тәуекелдерді басқару жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыруы тәртібін көздейтін, монополияға қарсы орган бекітетін әдістемелік ұсынымдарға сәйкес әзірленетін ішкі актіні қабылдауға құқылы.Нарық субъектісі (субъектілері) монополияға қарсы органға монополияға қарсы комплаенстің сыртқы актісінің жобасын Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасының нормаларына оның сәйкестігін анықтау үшін жіберуге құқылы, ол монополияға қарсы комплаенстің сыртқы актісінің жобасы келіп түскен кезден бастап бір ай ішінде қаралуға жатады.Монополияға қарсы орган қараған монополияға қарсы комплаенстің сыртқы актісінің жобасы Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасының нормаларына оның сәйкестігі анықталған жағдайда нақты нарық субъектісіне (нақты нарық субъектілеріне) қатысты немесе нақты жағдайға қолданылатын Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын түсіндіру актісі болып табылады.Монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісін әзірлеу және ендіру жөніндегі әдістемелік ұсынымдарда: 1) монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісін әзірлеу және ендіру кезеңдері; 2) монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісін әзірлеу және ендіру жөніндегі іс-шаралардың мазмұны; 3) нарық субъектісінің қызметімен байланысты монополияға қарсы комплаенс-тәуекелдерге бағалау жүргізу әдісі (әдістері); 4) монополияға қарсы комплаенс-тәуекелдерді ішкі бақылау жүйесін құру; 5) монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісінің жұмыс істеу тиімділігіне бағалау жүргізу әдісі (әдістері); 6) монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісін әзірлеу және ендіру жөніндегі өзге де ережелер көзделеді. Нарық субъектісінде тиімді жұмыс істейтін монополияға қарсы комплаенстің ішкі актісінің болуы Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзушылықтар туралы істерді қарау кезінде ескеріледі.Н.Жупарбеков Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті&nbsp; қорғау және дамыту агенттігінің Қызылорда&nbsp; облысы бойынша департаменті&nbsp; Бәсекелестікті дамыту бөлімі&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары