<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Уақытында бозкілем үстінде ойнақтаған кішкентай спортшының болашағынан бапкері зор үміт күтетін еді. Бала күнінен қарсылас шақ келтірмей даралана білген қарымы мықты спортшы Сабыр Жұртшыбаевтың есімі жерлестерінің есінде. Осыдан бірнеше жыл бұрын келместің кемесіне мінген қазақ күресінің сайыпқыран спортшысын еске алуға арналған шағын футболдан екі жыл қатарынан аудандық турнир өткізіліп келеді. Бұл жолы да, аудандық мәдениет және спорт бөлімінің қолдауымен, Сабыр Жұртшыбаевтың достары мен жеке бапкері Жасұлан Каусовтың бастасымен шағын футболдан аудандық турнир өз жалауын көтерді. Жарысқа аудандық мәслихат депутаты Ақтөре Ибрагимұлы, аудандық мұсылмандар мешітінің бас имамы Айбек Мәдиев, достары мен ағайын-туыстары қатысты.&nbsp;Негізінен, әрбір футболсүйер жанкүйер бүгінгі жарыстан ерекше ойын күткені рас. Орталық алаңға жиналған қауымның деле¬бесін қоздырған жарыста 5 топ өзара бақ сынады. Ең алдымен, ҚР мемлекеттік Гимні орындалды. Сонымен қатар аудандық мұсылмандар мешітінің бас имамы Айбек Мәдиев Сабыр Жұртшыбаевтың рухына арнап Құран бағыштады.&nbsp;Турнирдің ашылу салтанатында Сабыр Бахытұлының апасы Ақ¬марал Жұртшыбаева інісі жөніне естелігін көпшілікпен бөлісті.&nbsp;<blockquote>– Менің бауырым қазақ күресімен кішкентайынан айналысқан. Спортқа деген қызығушылығы басым болатын. Мектеп қабырғасында жүргенде байрақты бәсекелерден орын алып, отбасымызды қуантып жүретін. Күн сайын оның өжеттілігін, қайсарлығын, батылдығын еске аламыз. Өткен жылы бастау алған турнир биыл жалғасын тапқанына қуаныштымыз. Бауырымның достары ізгілігі мол істерімен көпке үлгі болуда. Қай кезде де, олардың құрметіне ерекше ризашылығымызды білдіреміз, – деді Ақмарал Жұртшыбаева.&nbsp;</blockquote>Өз кезегінде аяқдоп шеберлері &nbsp;айналым жүйесі бойынша сынға түсті. &nbsp;Айта кетейік, аудандық өрт сөндіру бөлімі, Сырдария ауданы &nbsp;бойынша «Қазақ күресі» федерациясынан қос топ, «Құрдастар» және «Жамағат» тобының арасынан үздіктер анықталды. Негізінен, аудандық турнирдің жеңім¬пазы деген атаққа аудандық өрт сөндіру бөлімінің спортшылары лайықты болды. Ал ІІ және ІІІ орынды қазақ күресінің қос тобы қанжығаларына байлады. Бұл ретте, &nbsp;«Үздік сұрмерген» номинациясын Айсерік Смайлов, «Үздік қақпашы» номинациясын Талғат Сағындықов, «Үздік қорғаушы» номинациясын &nbsp;Қайыржан Наушаев, «Үздік шабуылшы» номинациясын Ернар Оспан иеленді.&nbsp;<blockquote>– Біз Сабыр досымызбен 11 жыл бойы білімнің қарашаңырағы – №35 Иса Тоқтыбаев атындағы мектеп-лицейде білім алған болатынбыз. Әркез досымыздың қол жеткізген жетістіктерін мақтан тұта аламыз. Бүгін мән-мағынасы жоғары іс-шараның куәгері атандық. &nbsp;Досымыз ҚР спорт шеберлігіне үміткер ретінде талай бозкілемде &nbsp;шыңдалды. Қапияда көз жазып қалған досымыздың есімін ардақтау – біздің міндетіміз. Әрине, Сабырдың артынан ерген ұлы Мирасқа әрқашан қолдау көрсетуге дайынбыз, – деді достарының атынан сөз сөйлеген Нұрсұлтан Жақсымбетов.&nbsp;</blockquote>Айта кетерлігі, демеушілер есебінен аудандық турнир жеңімпазы мен жүлдегерлеріне қаржылай сыйлық, диплом, арнайы футболка табысталды. Аудандық турнирге жиналған жұртшылыққа арнап Сабырдың достары арнайы ас-ауқат дайындады.<blockquote>– Қазақ халқының тарихында ер-азамат¬тардың бейнесі ержүрек, батыл, батыр, қаһар¬ман ұғымдарымен қатар айтылатыны белгілі. Біз білетін Сабыр сондай намысшыл, еңбек¬қор, қайсар азамат еді. Ол оқушы кезінен бас¬тап спортты жанына серік етті. Өсе келе қазақша күрестен облыстық, республикалық жарыстарға қатысып, жеңімпаз атанды. Спортшы¬ жас әркез қасиетті Сырдария ауданының намысын қорғап жүргенін мақтаныш ететін. Орта мектепті бі¬тіргеннен кейін Алматы қаласындағы Қазақ спорт және туризм академиясында білім алып, жаттықтырушылық қызметті өзі туып-өскен ау¬данда бастады. Аға буынның, жас¬тардың зор құрметіне ие болды. Сабырдың қай ортада да өзіндік орны, мәртебелі төрі болатын. Жасындай жарқ етіп, қысқа ғұмырында биік белестерді бағындыра білген азаматтың дүниеден ерте озғаны өкінішті. Бірақ Сабырды білетін, оның көзін көрген, сыйлас, сырлас азаматтар бар кезде оның аты өшпейді деп сенеміз. Біз аудан әкімдігіне, аудандық мәдениет және спорт бөліміне тиісті ұсы¬ныстар енгізіп, С.Жұртшыбаевты еске алуға ар¬налған турнирді дәстүрлі түрде өткізуге жұмыс жасайтын боламыз, – деді аудандық мәслихат депутаты, «АМАNАТ» партиясының Сырдария аудандық филиалының «Жастар рухы» жастар қанатының жетекшісі Ақтөре Ибрагимұлы.</blockquote>

Сырдарияда Сабыр Жұртшыбаевты еске алуға арналған аудандық турнир өткізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 14-17 шілде аралығында Астана қаласында өткен Белбеу күресінен ересектер арасындағы әлем чемпионатында жерлесіміз Жаңақорған ауданы, Түгіскен ауылындағы №8 ОРМБЖ спорт мектебінің спортшысы, Өзгент ауылынан шыққан балуан Алдаберген Айберген Ұлттық құрама сапында 90 келі салмақта &nbsp;3 орын иеленді. Жаттықтырушылары: Абдусаттар Садықов, Аслан Нұрқожаев.

Әлем чемпионатынан қола жүлдені иеленді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp; «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ Halyk Bank-пен бірлесіп жаңа жобаны жүзеге асырды. Енді Halyk қосымшасында ХҚКО-ға кезекті брондап және QR арқылы цифрлық талон алуға болады.ХҚКО-ға кезекті брондау үшін қосымшаның басты бетінде «Мемлекеттік қызметтер» бөліміне кіріп, содан кейін «ХҚКО-ға кезекті брондау» батырмасын басу қажет. Әрі қарай қосымша арқылы қаланы, ХҚКО-ның мекенжайын, сондай-ақ, келу мақсатын белгілеп, келу күні мен уақытын таңдауға болады. ХҚКО-ға келген қызмет алушы қабылдау үстелінде орналасқан QR-ды сканерлеп, электрондық цифрлық талон ала алады.<blockquote>«Бізге әдетте ХҚКО-ға келушілер тарапынан электрондық кезектің талоны кейде дұрыс берілмейтіні бойынша шағымдар жиі келіп түседі. Енді осы туындаған мәселені жою мақсатында біз кезекті брондаудың балама әдісін ойластырып, талон алуға кепілдік беретін жобаны іске асырдық. Сонымен қатар, жыл басынан бері 600 мыңнан астам азамат бронь бойынша ХҚКО-ға жүгініп, қағаз талондарын алған. Енді қағаз талондардың орнына, азаматтар ХҚКО қызметкеріне өзінің смартфонындағы электронды талонды көрсету арқылы қызмет ала алады», - деп атап өтті Мемлекеттік корпорацияның Басқарма Төрағасы Сүйеніш Әбділдин.</blockquote>Бұл жоба Halyk bank-пен «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ және Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің кезекті ынтымақтастығының нәтижесі.&nbsp;<blockquote>«Біздің барлық енгізілген қызметтеріміз сияқты, бұл жоба Halyk қызмет алушыларының уақытын үнемдеу мен жоспарлаудың сенімді құралы ретінде қызмет көрсетуге негізделген. Сондай-ақ, біз ESG стандарттарын енгізген алғашқы банк ретінде әрқашан азаматтарға қолайлы жағдай жасалуын жақтайтынымызды атап өткім келеді. Смартфондағы электрондық талондар қағаз талондардың ұтымды баламасына айналады», - деп Halyk Bank Басқарма Төрағасының орынбасары Нариман Мұқышев түсініктеме берді.</blockquote>ХҚКО-ға кезекті алдын ала брондау арқылы қызмет алушылар уақыттарын үнемдеп, қызмет алуды жоспарлап жүреді. Жыл басынан бері ХҚКО–ға еліміздің 6 миллионға жуық азаматы жүгінген. Олардың 10%-ы кезекті алдын ала брондау арқылы барған.Айта кетейік, сервисті 1414 нөміріне қоңырау шалу, ЕgovKzbot2.0 телеграм-боты арқылы, сондай-ақ, «Мобильді ХҚКО», «eGov mobile» қосымшалары және электрондық үкімет порталы арқылы пайдалануға болады.

ХҚКО-ға кезекті онлайн брондаудың жаңа тәсілі енгізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Соңғы 3 жылда ұлттық спорт түрлерімен жүйелі түрде айналысатын қазақстандықтардың саны 35% өскен. Егер 2020 жылы 432 мың адам ұлттық спорт түрлерімен айналысса, 2022 жылдың соңында бұл сан 584 мың адамға жетіпті.<a href="https://www.inform.kz/kz/elimizde-ulttyk-sportpen-aynalysatyndar-sany-birden-35-artty_a4090384">ҚазАқпарат&nbsp;</a> таратқан мәлімет бойынша, ең үлкен көрсеткіш Түркістан облысында тіркелді - 28 мың адам. Өңірде барлығы 110 мыңнан астам адам ұлттық спорт түрлерімен айналысады.Бірден бірнеше облыста спортшылар саны 10 мыңға өсті.Бұл - Қостанай (13 мыңнан 23 мыңға дейін), Қызылорда (20 мыңнан 30 мыңға дейін), Павлодар (17 мыңнан 27 мыңға дейін), Солтүстік Қазақстан (8 мыңнан 18 мыңға дейін) облыстары және Шымкент қаласы (10 мыңнан 20 мыңға дейін).Ұлттық спортпен айналысатындар саны бойынша көшбасшылар үштігіне Жамбыл (40 мың адам) және Алматы (39 мың) облыстары кіреді.Қазақстан ұлттық құрамасында спортшылар саны бойынша Түркістан (74 адам), Жамбыл (52 адам) облыстары және Астана қаласы (43 адам) көш бастап тұр.<blockquote>«Ұлттық спорт түрлері танымалдылығының артуы — Мәдениет және спорт министрлігінің ұлттық спортты дамыту бағытындағы жүйелі жұмысының нәтижесі. Әрине, бұл ірі халықаралық турнирлерді өткізу ғана емес. Мысалы, қажет инфрақұрылым құрылысы жүріп жатыр, елімізде 16,5 мыңнан астам жаңа үйірме ашылды, қолданыстағы жарыстардың форматы өзгеріп жатыр» дейді Мәдениет және спорт вице-министрі Сәрсен Құранбек.</blockquote>

Елде ұлттық спортпен айналысатындар саны бірден 35 пайызға артты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp; Сырдария ауданының әкімі Берік Сәрменбаев ауданға қарасты Жетікөл ауылында жаңадан ашылған егіс алқаптарының жұмыстарымен танысты.Өткен жылы хабарлағанымыздай облыстық бюджеттен аудандағы Жыңғылдыкөл, Хозцентр, Военторг каналдарын механикалық тазарту жұмыстары жүргізіліп, нәтижесінде, Жетікөл ауылына Тәуелсіздік алған жылдан кейін аяқ су алғаш рет келген еді. Ал «Жетікөл Жері» ЖШС-і күздік дала жұмыстарын жүргізу және егін егу жұмыстарын бастаған болатын.Міне, биыл дихандардың еңбегі мен күш-жігерінің нәтижесінде 500 гектар жер ашылып, егіс алқаптары дайындалды. 80 гектарға күріш, 100 гектарға күнбағыс және 2 гектарға картоп, 4 гектарға көкөніс, 14 гектарға бақша дақылдары орналастырылды.&nbsp;100 гектар жерге егілген күнбағыс дақылына серіктестік өз қаражат есебінен 40,0 млн теңгені құрайтын қондырғы сатып алып, жаңбырлатып суару әдісін қолдануда. Жергілікті жердің 12 адамы жұмыспен қамтылды. Шаруалар мұнымен тоқтап қалмайтындарын, алдағы уақытта жаңа жерлерді ашып, егіс алқабын кеңейтетіндерін жеткізуде.&nbsp;<blockquote>&nbsp;Еселі еңбектеріңіз көзге көрініп тұр. Бұл жерге аяқ су келмегеніне 30 жылдан асқан еді. Мемлекеттік бағдарламалардың нәтижесімен, аймақ басшысы Н.Нәлібаевтың қолдауымен егіс даласына су жеткізілді. Биыл егін алғаш егіп басталды. Бұл үлкен жетістік. Еңбектеріңіз еселене берсін. Қамбамыз дәнге толсын. Сіздерге елге жасаған зор еңбектеріңіз үшін ерекше алғыс білдіремін, – деді аудан әкімі Берік Әбдіғаппарұлы шаруалармен кездесуде.</blockquote>Жалпы биылғы жылы Сырдария ауданында 36043 гектарға ауыл шаруашылығы дақылдары орналастырылды. Оның ішінде негізгі дақыл – күріштің көлемі 23500 гектар, жаздық бидай 1723 гектар, арпа 15 гектар, мақсары 180 гектар, күнбағыс 100 гектар, жаңа жоңышқа 1846 гектар, ескі жоңышқа 7200 гектар, және картоп, көкөніс, бақша 1168 гектарды (картоп-508 га, көкөніс – 240 га, бақша – 420 га) құрайды.&nbsp; Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында тұрғындардың өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында шаруашылық құрылымдары тарапынан ауыл тұрғындары үшін егіс алқаптарынан 359 гектар қосымша жерлер ашылып, 1105 отбасыға бөлініп берілді.

Аудан әкімі Жетікөл ауылында жаңадан ашылған егіс алқаптарының жұмысымен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; <a href="https://www.kazhydromet.kz/weather/prognoz-sinopticheskoy-situacii-i-opasnyh-yavleniy-pogody-po-territorii-kazahstana">«Қазгидромет»</a> РМК-сы шілденің 17-сі күнгі күн райы болжамын жариялады.Кәсіпорын таратқан деректерге қарағанда, шілденің 17-сі күні атмосфералық фронталды бөліктердің өтуіне байланысты Қазақстанның батысында, солтүстігінде, оңтүстігінде күн құбылмалы боады. Кей жерлерде жаңбыр , бұршақ жауады, кей жерлерде найзағай ойнап, жел күшейеді. Ал елдің қалған аумақтарында көбіне күн жауын-шашынсыз болады. Республика бойынша жел күшейіп, түнде еліміздің солтүстік-шығысында тұман түседі.Күндіз Ақмола, Жамбыл, Алматы, Қызылорда облыстарында, Абай, Шығыс Қазақстан, Қарағанды облыстарының оңтүстігінде, Ұлытау облысының солтүстігінде, орталығында, Түркістан облысының батысында және шөлді аудандарында 35-41°с қатты ыстық күтіледі.Түркістан, Алматы, Шығыс Қазақстан, Павлодар, Қарағанды, Қызылорда, Жамбыл, Маңғыстау, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Ұлытау, Абай, Жетісу облыстарында, Ақтөбе облысының оңтүстігінде, оңтүстік-шығысында, Қостанай облысының оңтүстігінде, Атырау облысының батысында, шығысында төтенше өрт қаупі күтіледі.

Дүйсенбіге арналған ауа райы болжамы

Kyzylorda-news.kz. Жәрмеңкенің негізгі мақсаты жастар арасындағы жұмыссыздықты жою. Азаматтардың біліктілігіне сәйкес жұмысқа орналасуына ықпал жасау болып табылады. Сонымен қатар, студент жастардың бос уақыттарын тиімді ұйымдастыру, еңбекке баулу арқылы &nbsp;маусымдық жұмыстарға тарту болып табылады.Биылғы оқу жылында облыс көлемінде барлығы техникалық және кәсіптік білім беру мекемелерінің өзінен 5624 жас маман атануда. Аталмыш жастардың жұмысқа орналасуы, мемлекеттік бағдарламалар арқылы алғашқы тәжірибелерін жинақтау үшін «Жастар практикасы», «Қоғамдық жұмыс» секілді бағдарламалар туралы да ақпараттар ұсынылды.Бүгінгі жәрмеңке аясында 20 дан астам мекемелер мен кәсіпорындардан &nbsp;150 бос жұмыс орындарына сұраныс бойынша қабылдау жүргілді.Нәтижесінде жалпы келгендер 192 азамат оның ішінде кеңес алушылар 52, сұхбатттасуға жолдама алғандар 27, тікелей жұмысқа орналасуға 18, маусымдық жұмысқа 7 азамат жолдама алды. Аталған шараға «AMANAT» партиясының белсенділері мен депутаттық фракция мүшелері қатысуда. &nbsp;Келушілердің сұранысына сәйкес аталмыш бағыттағы жұмыстар жалғасын табатын болады.Қатыса алмай қалған азаматтарды алдағы жәрмеңкелерде күтетін боламыз.

“Жастарға Жұмыс” бос жұмыс орындарының жәрмеңкесі өтті

Kyzylorda-news.kz. "Болашақ" бағдарламасына құжаттарды қабылдаудың төртінші легі 17 шілдеден 15 қыркүйекке дейін жалғасады. Конкурстық іріктеуге қатысуға өтініштер мемлекеттік қызметтер порталы – eGov.kz арқылы онлайн қабылданады, деп хабарлайды Zakon.kz.Биыл "Болашақ" стипендиясы үміткерлеріне қойылатын талаптар күшейтілді. Енді үміткерлер шет тілін меңгергенін растауға тиіс.Ағылшын тілінде оқуға түсушілер төмендегі нәтиже бойынша IELTS сертификатын ұсынуы керек:квоталық санат бойынша 9.0-ден кемінде 5.0; өз бетінше түскендер санаты бойынша (магистратура, докторантура) 9.0-ден кемінде 6.0; тағылымдама санаты бойынша 9.0-ден кемінде 5.0. Биыл "Болашақ" бағдарламасы бойынша магистратура және резидентураға 395 стипендия, докторантураға 50 стипендия, тағылымдамадан өтуге 110 стипендия бөлінді.

17 шілдеде "Болашақ" бағдарламасына өтініш қабылдау басталады

Жаңақорған ауданының сәулеттілік-архитектуралық келбеттенуі алдыңғы орында

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Шиелі өңірінің тарихы күллі Сыр бойының, кеңінен алсақ жалпы қазақ елі, алты алаш тарихының ажыратылмас бір бөлшегі. Ол үш жүздің баласын қойнауына сыйғызған Қаратау пана, сусындатқан Сыр Ана. Төскейге төрт түлігін толтырған, жері құнарлы қасиетті мекен.&nbsp;Жалпы ауданда Шиелі кенті және 22 ауылдық округте 39 елді мекен бар. Соның ішінде Талаптан ауылдық округін алар болсақ, ойсылқарасын өріске қосып, мал шаруашылығын өркендеткен. Бала би атанған Бименбеттің туған жері. Бала би ауылының өзгелерден бір ерекшелігі – исі бұрқыраған, дәмді шұбат осында. Шиелі халқы шұбат сусынын көбінесе қымыран деп атайды. Шаруа қожалықтары, жеке тұрғындар 10 жерде шұбат дайындап, бір жағы Қызылорда, одан қалды аудан орталығына өткізеді.Иә, расында жоғары сапалы, экологиялық тұрғыдан таза және бәсекеге қабілетті өнімді яғни, ет, сүт және жүн өндірудің қосымша қоры бар мал шаруашылығының дәстүрлі саласының бірі – түйе шаруашылығы. Қазақта «Жылқы – малдың патшасы, түйе – малдың қасқасы» деген сөз бар. Демек, ата-бабамыз түйені қасиетті мал санаған. Сондай-ақ, еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт түліктің төресі деуі де тегін емес. Балабилік кәсіпкерлер Өмір Жүсіпов пен Ғабит Төлегенов түйенің бабын тауып, сүтін аудандағы «Ару Ана» шұбат цехына өткізіп келеді.100-ден астам ойсылқараны бағып, атадан мирас болып қалған кәсіпті жалғастырып отырған отырған түйекеш Өмір Жүсіпов бір түйеден 5 келі жүн қырқылатынын айтты.<blockquote>«Түйелер 20 жылға дейін өмір сүреді. Қалың терісі күндізгі қапырықтан және түнгі суықтан қорғануға арналған. Әрбір түрі даму мен дене бітімінің өзіндік ерекшеліктеріне ие. Ересек түйелердің таза салмағы орта есеппен 600-630 келі тартады, бір түйеден орта есеппен 5 келі жүн қырқылады», – дейді Өмір Жүсіп.</blockquote>Ал, қорасындағы 75 түйенің азығы жайында Ғабит Төлегенов пікір алды.&nbsp;<blockquote>«Жыл бойы түйелер өрісте, жердегі шөппен азықтанады, түйе тікенектер мен жантақтардан басқа да түрлі өсімдіктерді жейді, ал, қыста оларды пішенмен қоректендіреміз. Қатты жемді қорыту түйе үшін сөз емес. Түйені қыста тәулігіне бір рет, жазда екі рет суарады. Олар 10 минут ішінде 13 шелек су ішеді» – деп, тәжірибесімен бөлісті.</blockquote>Бүгінде кенжелеп қалған түйе өсіру ісіне кез келгеннің батылы бара бермейді. Себебі, қой, сиыр, жылқы сынды төрт түлікке бөлінген қаржылай көмектің ойсылқараға келгенде орайы келмей тұр. Тіптен, түйе етінің бағасы сиыр етіне қарағанда 200-300 теңгеге арзан болғанымен, сұраныстың аздығы көңіл қынжылтатынын да тілге тиек етті, түйекештер. Төрт түліктің төресі саналған ойсылқараның сүті мен еті емдік қасиетке ие екенін бұрындары ата-бабамыз, бүгінгі таңда ғалымдар да дәлелдеп келеді. Тіптен, дәрі-дәрмек жасауға болатынын да айтуда. Ауыл шаруашылығына серпін берген бағдарламалар аясында отар-отар қой, табын-табын сиыр, үйір-үйір жылқыға қора толып, ет, сүт өнімдері де экспортқа шыға бастады. Ендігі кезекте төрт түліктің төресіне қолдау болса келе-келе түйелер де өріс алар еді.

Шиеліде түйе шаруашылығы өркендеп келеді

Жаңақорғанда тері өндірісі қолға алынбақ

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Айшылық алыс жерлерден, жылдам хабар алғызған әлеуметтік желіні қолданбайтын адам некен-саяқ. Керек ақпаратты алу үшін әлеуметтік желіні жиі тұтынатындардың қатарында мен де бармын. Фейсбук желісінде отырып спорт комментаторлары жайындағы пікірлерге көзім түсті. Бірі көңіл толмаушылық білдірсе, бірі ұнататын комментаторларының атын жазып әлек. Сол сәтте ойымызға жерлесіміз, Еңбекші ауылының тумасы, «QAZSPORT» телеарнасының редакторы Ермек Төрениязов сап ете қалды. Тез арада байланысқа шығып, қазақ комментаторларының жай-күйін білмекке хат алмастық. Осылайша, виртуалды сұхбатқа ұласқан тұшымды әңгімемізді халық назарына ұсынғанды жөн көрдік…– Спорт ойындарын комментатордың сүйемелдеуінсіз тамашалаудың өзі қызықсыз. Тіпті, елестете алмаймыз. Елімізде бірнеше телеарналарда спорттық шараларды, әлемдік біріншіліктердің майын тамызып, құлақ құрышын қандырып, көрерменнің қызығушылығын оятқан кәсіби спорт шолушыларының қатары қалыңдап келеді. Ал, сіз бұл салаға қалай келдіңіз?– Шынымды айтсам, спорт журналисі боламын деп ойламадым. Ауыл балалары жиылып алып, топырақ үстінде, жалаң аяқ доп теуіп, футбол ойнаумен қас-қарайғанша далада жүрсек, түнде көк жәшіктегі футбол ойынын тамашалаумен жастыққа бас қоятынбыз. 1998-2000 жылдары өткен әлем чемпионаты, Еуропа біріншіліктерін теледидарға телміріп отырып көретінбіз. Сондағы футболист болам деген арманым, журналист болуға жетелеген шығар деп ойлаймын. Содан, 2003-2007 жылдары әл-Фараби атындағы қазақ ұлттық университетінде журналистика факультетіне түсіп, диплом алдым. 3-4 курс оқып жүрген сәтімде 1-2 телеарналардан тәжірибеден өткенім бар. Солай, спорт журналистикасына бет бұрып, «Алматы» телеарнасындағы спорт бөліміне жұмысқа қабылдандым. Осы жерде 4-5 жылдай тәжірибе жинақтап, «QAZAQSTAN» ұлттық арнасының спорт шығармашылық бірлестігіне ауыстым. Осы жерден алғашқы комментаторлық жұмысым бастау алды. Ұлттық арнадан УЕФА чемпиондар лигасын тікелей эфирде көрсететін. Алғашқы рет эфирге шығып, ойын жүргізген сәт ешқашан ұмытылмайды. Неапольде Наполи мен Шелси арасында өткен ойын болатын. Қасымда әріптесім Есей Жеңісұлы. Екі қарсыластың бүкіл тарихын зерттеп, ең көп дайындалған ойынымда осы болды. Бірақ, сол дайындықтың шамамен 10 пайызын ғана жеткізе алған шығармын. Эфирдің 70-80 пайызын Е.Жеңісұлы өзі алып шықты. Қобалжып, су терге түскен мен үшін трансляция бітпестей көрінді. Тіпті, сол мезетте комментаторлықты қоя салам-ау деген ой да болды. Алайда, ойын біткенде Есей ағамның «жақсы, жарадың бала» деген бір ауыз сөзі мерейімді көтеріп, төбем көкке екі елі жетпей қалды. Сол сөз шеберлігімді шыңдап, тәжірибемді толықтыруға себепкер болды. Одан әрі, 2014 жылы футболдан Бразилияда өткен әлем чемпионатында алғаш рет қазақ телевизиясы тарихында стадион орталығында, оқиға орнынан, тікелей эфирде жұмыс атқардық. 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен жазғы олимпиада ойындарында репортаждар жасадық. Жалпы спорт әлемінде, спорт журналистерінің арманы болған үлкен додаларда қызмет атқару бақыты бұйырды бізге. Сол жарыстың қайнаған қазанынан ақпарат тарату кез келгеннің қолынан келе бермесі де анық. Биікке шығып, бір белесті бағындыра алсам, ұстаздың берген батасы деп білемін.– Жеке өміріңізге тоқталар болсақ, Социалистік Еңбек Ері Ұлбала Алтайбаева апамыздың немересі екенсіз. Еңбекке ерте піскен, үлгілі үлкен шаңырақтан алған тәлім-тәрбиеңіз немесе апамыздың өнегесі жайында айтсаңыз…– Иә, әжем Ұлбала Алтайбаева барша қазақ еліне танымал, нағыз еңбек адамы деуге болады. Осындай, үлгілі азаматшаның ұрпағы болу көп жауапкершілікті артады. Атам Сұлтанхан Төрениязов та ақсақалдар кеңесінің төрағасы болған, әділ, турашыл жан. Осы кісілердің ұрпағы үлкен бір рулы елге айналып, тамырын тереңге жаюда. Әкем: «Мектеп бітірген соң Алматыға оқуға көршіммен бірге аттанбақ болдым. Сонда бір танысымыз оқуға түсуімізге жәрдем бермек. Үйдегілер хабарласып еді, бір ғана баланы оқытуға мүмкіндіктері барын жеткізді. Ал, олар екеуі бірдей оқи алмаса керек емес деп, ойланбастан жауап қайырды» дейтін. Осыдан-ақ, қара қылды қақ жарған әділдігін аңғаруға болады. Жалпы, атам мен әжемнің әрбір ісі үлгі-өнегеге тұнып тұратын. Сондай-ақ, есік алдына егетін әжемнің сары әңгелегінің иісі әлі күнге мұрнымнан кетпейді. Бәрінен бұрын пісетін 40 күндік әңгелектің дәмі де ерекше болатын.– Сізбен сұқбат құруға сеп болған мәселенің бірі – халық тарапынан қазақ комментаторларына көңіл толмаушылықтың болуы. Ойын үстінде статистиканы сөйлетіп, бұрынғы ойындарды тізбектеудің қандай қажеті бар деп ойлайсыз?– Дұрыс айтасыз. Комментатор болу күрделі әрі қиын іс. Мыңдаған жанкүйер болса, мың түрлі пікір де болады. Бастысы, қандай сын, кімдер айтқан пікір екеніне көңіл бөлемін. Сын айттым деп сағыңды сындырмай, сараптап, қателігіңді ашып, көрсетіп жатса түзеуге тырысасың. Ондай сындар болған, әлі де бола береді. Несіп Жүнісбайұлы, Дүрәлі Дүйсебай сынды спорт журналистикасының ардагерлері бағыт-бағдар беріп жөн сілтейді, жекеге жазып та жібереді. Біз сол сыннан нәтиже шығаруға барымызды саламыз. Қазақ комментаторларын сынамас бұрын бір жәйтті ескергеніміз жөн. Бізде комментаторлық кәсіби деңгейде дамымаған. Әуесқой, хобби ретінде ғана бағаланып келеді. Сондықтан, лайықты бағасын ала алмай жүр деп ойлаймын. Тағы бір айта кетерлік мәселе салалық комментаторлардың жоқтығы. Соңғы екі жыл көлемінде футболды қойып, өзіміздің оң жамбасымызға келетін белдесу, жекпе-жек, дзюдо сынды спорт түрлерін де жүргізіп келемін. Осындай салалық комментаторларға басымдық берілсе комментаторлардың да сапасы артады деп ойлаймын.&nbsp;– Қазақ комментаторларының арасында кәсіби біліктілігімен жаңадан бой көрсетіп жатқан мамандар бар ма?– Біздің көшке қосылып жатқан жас комментаторлар да баршылық. Мысалы, «QAZSPORT» арнасында Ерсін Ерік сынды тәжірибелі, талантты жігіт бар. Сондай-ақ, Абай Айтмағанбетов, Есбол Қарағұлды да айтуға болады.– Көп көңілінен шыға білген Ермұхамед Мәуленнің ойын жүргізу тәсілі тартымды деген пікірді жиі естиміз. Оның ерекшелігі мен айырмашылығы неде?– Расында көрермендерін ұйыта білетін Ермұхамед Мәуленнің табиғатына тән бір қасиеті бар. Өзіндік мәнері қалыптасқан әріптесімнің әзілмен ұтымды тіркес тауып, ойынды керемет бейнелеп жеткізуін айтқан болар едім. Көгілдір экранда болып жатқан оқиғаға шапшаң сөз тауып кететін тәжірибелі маман деп бағалаймын. Әрине, оның бәрі алдыңғы буын ағаларымыз Амангелді Сейітқан, Есей Жеңісұлы, Жандос Айтбай, Ғалым Сүлеймендерден үлгі алуымыздың жемісі.– Әрбір азамат туған жеріне ту тігіп, қызмет жасауды қалайды. Алдағы уақытта туған жеріңізге келіп, спорт саласында қызмет ету ойыңызда бар ма?– Әрине, «Ит тойған жеріне, ер жігіт туған жеріне» дейді емес пе? Туған жердің әрбір тау-тасы, топырағы кімге болса да ыстық. Қолым қалт етсе, Шиелі ауданы, Еңбекші ауылына қарай ат басын бұрамыз. Кіндік қаның тамған жердің көркейіп, гүлденуіне қолдан келсе барынша өз үлесімді қосуға тырысамын. Жалпы, спорт журналистикасы біздің елде керемет дамыған дей алмаймын. Оның үстіне жалғыз спорт арнасы «QAZSPORT» жұмыс жасайды. Алдағы уақытта аудандардан бөлімдері ашылып, дамып жатса Шиелі ауданындағы бөлімге барып жұмыс атқаруға қарсы емеспін. Ол уақыттың еншісінде…– Уақыт бөліп, әсерлі әңгіме өрбіткеніңізге рақмет. Жұмысыңыз жемісті болсын!

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары