<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қаржылық жоспарлау әр адамның өмірінде маңызды рөл атқарады. Бұл бізге қаржылық мақсаттарды анықтауға, кірістер мен шығыстарды жоспарлауға және қаржылық мақсаттарға жетудің белгілі бір стратегиясын жасауға көмектеседі. Егер сіз тапқан және жұмсалған қаражат арасындағы тепе-теңдікті сақтасаңыз, азғантай кіріспен де өміріңізді байыта аласыз.&nbsp;Бүгін Fingramota.kz-пен бірге дәл қазіргі сәтте барлық қажет нәрсенің болуы, қажетті заттарды сатып алуға қаражат жинау және болашақта қаржының жетіспеушілігінен қорықпау үшін жеке бюджетті қаржылық жоспарлаудың 5 кезеңін талдап көрейік.&nbsp;Қаржылық жоспарлау – кірістер мен шығыстарды басқару, олардың арасындағы тепе-теңдікті сақтау. Қаржылық жоспарлау процесінің нәтижесі – жеке қаржылық жоспар. Айта кету керек, жеке қаржылық жоспарлау – бұл қаржылық жоспарға қайта-қайта талдау жасау және қайта есептеу процесі, өйткені сыртқы және ішкі факторлар мезгіл-мезгіл өзгеруі мүмкін.Бірінші кезең: қаржылық мақсаттарды белгілеу&nbsp;Қаржылық мақсат – бұл ақшаны қажет ететін мақсат. Мақсаттар әр түрлі болуы мүмкін: белгілі бір заттарды сатып алудан бастап ерте зейнетке шығуға дейін. Егер сіз мақсатсыз өмір сүрсеңіз және ештеңе жоспарламасаңыз, жеке қаржыны басқарудың орнына сіз жай ғана өмір ағынымен жүре бересіз.Қол жеткізу кезеңдері&nbsp;Қол жеткізілуіне қарай қаржылық мақсаттар:қысқа мерзімді – бір жылда; орта мерзімді – 1 жылдан 3-5 жылға дейін; ұзақ мерзімді – 5 жылдан 10-15 жылға дейін және одан жоғары болып бөлінеді. Қысқа мерзімді:&nbsp;әдетте мақсатты жыл басында қою қажет. Сіз өзіңіз үшін бір жыл ішінде не істеу керектігін жазасыз. Бүкіл отбасы үшін теңізге жолдама сатып алудан бастап, жаңа тұрмыстық техниканы сатып алуға дейін.Нәтижесінде сізде жоспарланған шығындардың белгілі бір тізімі болуы керек, сондай-ақ олардың сомасы мен іске асыру мерзімдері міндетті түрде көрсетілуі керек.Орта мерзімді:&nbsp;алдағы 3-5 жылға арналған қаржылық жоспарлар құру қазірдің өзінде маңызды кезең болып табылады. Бұған жаңа көлік сатып алу, тұрғын үйді кеңейту, инвестиция, қаржылық қауіпсіздік жастықшасы немесе баланы оқытуға ақша жинау сияқты белгілі бір мақсаттар үшін капитал жинақтау кіреді.Ұзақ мерзімді:&nbsp;бұл айтарлықтай ауқымды мақсаттар, оларға қол жеткізу үшін бір жыл емес, бірнеше жыл қажет болуы мүмкін. Бұл жерде ойға бірден зейнетақы жинақтары келеді. Зейнетақының қомақты сомасына ақша жинап алуға болады, алайда ол бір күндік шаруа емес.Инфляцияны және жиналған капитал осы уақыт ішінде әкелетін кірісті ескере отырып, қалаған соманы айқындап аламыз. Одан кейін құрметті демалысқа шығу кезінде жоспарланған сома болу үшін қанша мөлшерде ақша салып отыру қажет екендігін есептейміз.Екінші кезең: ағымдағы жағдайды талдау&nbsp;Бастапқы ақпарат негізінде жеке қаржылық жоспар жасау. Бұл кезең адамның ағымдағы қаржылық жай-күйін анықтаудың бір түрі болып табылады. Оның барысында ағымдағы кірістер мен шығыстар, олардың өзгеру қарқыны, сондай -ақ қаржылық мақсаттар жөнінде ақпарат жиналады. Содан кейін жылдар бойынша шығыстардың, кірістердің, олардың арасындағы айырманың, сондай-ақ қаржылық мақсаттарға және оларға қол жеткізуге жұмсалатын шығыстардың өзгеруінің болжамы жасалады.Бұл кезеңнің нәтижесі — бастапқы ақпарат негізінде қаржылық жоспар болып табылады, яғни сіз ағымдағы өмір сүру дағдыңызды, яғни кірістер мен шығыстарыңыздың деңгейін сақтап, таңдалған қаржылық стратегияны және т.б. ұстануды жалғастыратын болсаңыз, көрсетілген көлемде және мерзімде қалаған қаржылық мақсаттарға қол жеткізе аласыз ба.Үшінші кезең: қолда бар деректердің негізінде жеке қаржылық жоспар жасау&nbsp;Қаржылық мақсаттарға қол жеткізуге болатынына немесе болмайтынына қарамастан, ағымдағы қаржылық жай-күйді көп жағдайда жақсартуға болады.Активтер мен міндеттемелерді талдау, активтердің кірістілігін арттыру және міндеттемелердің құнын төмендету жолдарын анықтау. Бұдан кейін жеке қаржылық жоспарды қайта есептеу қажет болады. Егер бұл операциялар қаржылық жағдайды өзгерте алмаса, және мақсаттарға қол жеткізу әлі де қиын болса, онда келесі іс-әрекетке көшу қажет. Шығыстарды азайту және кірістерді арттыру тәсілдерін айқындау және осыдан кейін қаржылық жоспарды тағы қайта есептеу қажет. Мәселен, қосымша табыс көздерін іздеу, асығыс жұмсалатын шығындарды азайту.Төртінші кезең: шығыстарды жоспарлауАқшаның қайта кетіп жатқанын, неден бас тартуға болатынын түсіну, бұл ретте дұрысы шығындарды бірнеше топқа бөлу:Тұрақты:&nbsp;ақша&nbsp;ай сайын азық-түлікке, коммуналдық қызметтер төлеуге, тұрғын үй жалдауға немесе ипотека төлеуге жұмсалады. Сондай-ақ, байланыс және интернет, дәрі-дәрмек, көлік те бар. Жеке бюджеттің бұл бөлігіне үнемдеу қиын, себебі олар негізгі қажеттілікті өтейді. Алайда, қаражаттың жұмсалуын бақылау үшін бұл санат өте маңызды және де оны жоспарлау қиын емес. Мерзімді:&nbsp;бұл ай сайын болмайды,&nbsp;сондықтан жеке бюджетті біркелкі толтырып отырған жағдайда қаражат жинауға мүмкіндік береді. Адамдар мезгіл-мезгіл киім, аяқ киім, тұрмыстық техника сатып алады. Бұл шығындар санатына мейрамханаларға, кафелерге, клубтарға, ойын-сауық сапарларына, демалысқа бару кіреді. Бұл жерде үнемдеуге мүмкіндік бар. Және ләззат алудан бас тарту міндетті емес. Сіз, мысалы, кешбэк алу үшін дебеттік банк картасымен төлей аласыз. Күтпеген: бұған жоспарлау мүмкін емес шығындар кіреді. Мысалы, жұмыс істеуге үшін қажетті көліктің сынуы немесе құбырдың жарылуына байланысты пәтерде шұғыл жөндеу. Мұндай жағдайларға қаржылай қор болуы керек. Әйтпесе, форс-мажор пайда болған кезде тұрақты және мерзімді шығындарды азайтуға немесе қарызға қаражат алуға тура келеді, бұл құптарлық жайт емес. Бесінші кезең: жеке қаржы жоспарының орындалуын мониторингтеуЖоғарыда сипатталған іс-әрекеттердің нәтижесінде қаржылық мақсаттар қолжетімді болған кезде, бұл таңдалған қаржылық мақсаттарға жету үшін кірістердің, шығыстардың, инвестициялық, кредиттік, сақтандыру және басқа қаржы құралдарының оңтайлы үйлесімі таңдалғанын білдіреді.Бұл үйлесім тек есептеу кезінде және кірістердің, шығыстардың, инвестициялардың кірістілігінің және басқа көрсеткіштердің өсу қарқыны туралы жасалған болжамдарды ескере отырып дұрыс екенін атап өткен жөн. Адамның келесі әрекеті қалыптасқан жоспардың орындалуын бақылау болуы керек. Ол үшін жоспарды нақты деректермен мезгіл-мезгіл салыстырып отыру керек, мысалы, шығыстардың, кірістердің және т.б. нақты өсуі, ауытқуларды анықтау, олардың себептерін талдау және жаңа деректерді негізге ала отырып, қаржылық жоспарды қайта есептеу қажет. Осы кезеңнің нәтижесі қайта есептелген қаржылық жоспар және мақсаттарды қайтадан қолжетімді ету үшін жүзеге асырылуы керек нақты түзетулер болады.Жоғарыда жазылғанды қорытындылай келе, біз сіздің мақсатыңызға жетіп жатқаныңызды немесе жетпейтіндігіңізді білу үшін бюджетті мезгіл-мезгіл қайта қарап, оны қайта талдауға кеңес береміз. Өзіңіз қалаған нәрсені алу үшін тұрақты қол жеткізуге болатын шағын қаржылық мақсаттар қойған дұрыс. Мысалы, осы айда сіздің мақсатыңыз сіз тапқаннан аз ақша жұмсау болуы мүмкін, келесіде – шағын қарыздарды төлеу, одан кейін – кредиттерді мерзімінен бұрын өтеу үшін үлкен қарыздарды төлеуді бастау. Ең бастысы, кішкентай жеңістеріңізге қуаныңыз.Қаржыны қысқа және ұзақ мерзімді перспективаға жоспарлаңыз. Қысқа мерзімде қол жеткізуге болатын мақсаттар бар, бірақ басқалары, мысалы, зейнетақы жоспарлары ұзақ мерзімді мақсаттар болып табылады. Мұны есте сақтаңыз. Бюджетті тым шектеулі етпеңіз, себебі қатаң режимді сақтау ұзақ мерзімді перспективада тым қиын болуы мүмкін. Шынайы және шыдамды болған дұрыс.&nbsp;

Қаржылық жоспарлаудың мақсаттан нәтижеге дейінгі бес кезеңі 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазгидромет Қазақстан аймақтарында 2023 жылғы 9 қазанда болатын қауіпті метеорологиялық құбылыстарға болжау консультациясын жариялады.&nbsp;<blockquote>"ҚР басым бөлігінде тұрақсыз ауа-райы күтіледі: жаңбыр жауады; батыста түнде қатты жаңбыр болып, найзағай ойнайды. Республика бойынша екпінді жел соғып, солтүстік-батыста және шығыста тұман түседі.Қызылорда, Жамбыл, Түркістан, Атырау облысының орталығында, солтүстік-шығысында жоғары өрт қаупі болады" делінген хабарламада.</blockquote>

9 қазанда күн райы қалай болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақстанда қызылша ауруы өршіп жатыр. Қызылша жұқтырғандардың көпшілігі - балалар. Сондай-ақ олардың 70%-ы екпе алмаған балалар екен. Балалардағы қызылша ауруының белгілері қандай және оның алдын алу үшін не істеу керек?&nbsp;Қызылша – жоғары дене температурасымен, катаральды белгілермен және бөртпемен жүретін жіті вирустық ауру. Ол асқынса, кішкентай науқастардың денсаулығы мен өміріне қауіп төндіретін ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін. Қызылша вирусы адамнан адамға ауа-тамшылы жолмен жұғады. Ол мұрын, көз және тамақ шырыштысына түсіп, содан соң жұқпа қанға еніп, бүкіл ағза бойымен таралады.&nbsp;Қызылшаның белгілері басқа аурулардың белгілеріне ұқсас болуы мүмкін. Алайда оның өзіне тән де белгісі бар. Балалар дәрігері Кабделова Замира қызылша ауруының белгілері жайлы айтып берді.<blockquote>"Қызылша - құрамында РНҚ-сы (рибонуклеин қышқылы) бар қызылша вирусымен тудырылатын, ауа-тамшылы жолмен таралатын жоғары контагиозды жедел вирустық жұқпалы ауру. Қызылша дене температурасының 38-39°C-қа көтерілуімен, интоксикация, дақты-папулезді бөртпелердің сатылы шығуы, энантема, жарықтан қорқу, жоғары тыныс алу жолдарының зақымдалуымен сипатталады.&nbsp;Бізде қызылшаны ажырататын ең басты белгісі - ауыз қуысы сілекейлі қабығындағы Филатов Коплик дақтары. Егер біз ауыз қуысынан сол дақтарды байқасақ, бірден қызылша диагнозын қоямыз", - деді дәрігер.</blockquote>Қызылшамен ауырған жағдайда оның арнайы емі жоқ. Тек симптоматикалық ем жүргізіледі. &nbsp;Ал қызылша жұқтырудың алдын алу үшін оған қарсы вакцинаны уақытылы салдыру керек."Қызылшадан қорғанудың жалғыз тиімді жолы - "Ұлттық екпе күнтізбесіне" енгізілген вакцинация алу. Ол ауа-тамшылы жолмен жұғатын болғандықтан, контагиоздығы өте жоғары. Елімізде қызылшаға қарсы екпе балаға "Ұлттық екпе күнтізбесі" бойынша 1 жасында және ревакцинация 6 жасында салынады. Қызылшаға қарсы екпе комбинирленген құрамында эпидемиялық паротитке және қызамыққа қарсы салынады. Егер қызылшамен байланыс болған жағдайда қарым-қатынаста болғандарға 72 сағат ішінде вакцина салынуы тиіс.&nbsp;<blockquote>Қазіргі таңда вакцинадан бас тартатындар өте көп. Оларға қызылшамен ауырған жағдайда қандай асқынуы, салдары болатыны туралы түсіндіру шараларын жүргіземіз. Кей жағдайда үйлеріне барып, қызылша жайлы түсіндірме-брошюралар таратамыз. Бірақ, өкінішке қарай вакцина алмайтындар саны вакцина алатындарға қарағанда көп болып тұр", - деді Кабделова Замира.</blockquote>Педиатр маман қызылшаны асқындырып алса, қандай ауруларға әкелуі мүмкін екенін айтты.<blockquote>"ҚҚП екпесін алмаған, қызылшамен ауырып шыққан балалар 7 жыл ішінде склероздаушы панэнцефалитке шалдығуы мүмкін, яғни ол бірден көрініс бермейді. Қызылша сондай-ақ мынадай асқынуларымен қауіпті: миокардит, энцефалит, пневмония, соқырлық және есту қабілетінің жоғалуы. Ауыр жағдайларда тіпті, мүгедектікке және өлімге әкелуі мүмкін", - деп ескертті дәрігер.</blockquote>&nbsp;Ақпарат дереккөзі: <a href="https://massaget.kz/layfstayl/91890/">Massaget.kz&nbsp;</a>

Балалардағы қызылша ауруының белгілері қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; TikTok желісіне әлемнің әртүрлі елдері тыйым сала бастады. АҚШ-тың штаттары желіге шектеу қойды, Ұлыбритания мен ЕуроОдақ құрылымдарының шенеуніктеріне желіні қолдануға тыйым салынды. Енді қай елдерде TikTok қызметін тоқтатадыBBC News әлеуметтік желінің қиындықтары туралы жазды. TikTok желісі жасөспірімдерге кері әсер тигізіп қана қоймай, экономикалық жағынан да бірқатар елдердің алаңдаушылығын туғызуда. Aikyn.kz бұл желінің электронды коммерцияға кері әсерін британдық басылымға сілтеме жасай отырып түсіндіреді.Оңтүстік-Шығыс Азияның ең ірі экономикасы саналатын Индонезияда TikTok желісін электрондық коммерцияда қолдануға тыйым салынды. Индонезияда 125 миллионнан астам TikTok пайдаланушысы бар. TikTok қолданбасы Индонезияда қабылданған жаңа ережелерге сәйкес онлайн-сауда қызметін тоқтатады.Индонезия 2021 жылы қолданбаның электрондық коммерция қызметіне рұқсат берген бірінші ел болды. Содан бері TikTok Shop-тың үлкен нарықтарының біріне айналды.Өткен аптада Индонезия TikTok сауда жасау функциясын видео алмасу қызметінен бөлуге мәжбүр ететін ережелерді жариялады. Шешім Джакарта уақытымен 17:00-де (GMT 10:00) күшіне енеді.Бұл шешім Индонезия президенті Джоко Видодо өткен айда: «Біз электронды коммерциямен абай болуымыз керек. Ережелер бар болса, бұл өте жақсы құрал, ережелер жоқ болса, ол нашар болуы мүмкін».<blockquote>TikTok болса: «Біздің басымдылығымыз – жергілікті заңдар мен ережелерді сақтау. Сондықтан бұдан былай TikTok Shop Индонезияда электрондық коммерция транзакцияларын орындамайды», – деген мәлімдеме таратты.</blockquote>Индонезияда соңғы жылдары интернет-дүкен күрт өсті. Елдің орталық банкінің мәліметі бойынша, электрондық коммерцияның сатылымы 2018-2023 жылдары алты есе артып, 44 миллиард долларды құраған.278 миллионнан астам халқы бар елде 125 миллион TikTok пайдаланушысы бар. Бұған өнімдерді жылжыту үшін TikTok дүкенін пайдаланып ақша табатын 6 миллион сатушы мен миллиондаған авторлар да кіреді.Маусым айында TikTok компаниясының бас директоры Шу Цзы Чу Индонезияға барып, алдағы үш-бес жылда аймаққа миллиардтаған доллар инвестициялауға уәде берді.Жаңа ережелер TikTok үшін тағы бір сәтсіздік болды. АҚШ-та, ЕуроОдақта және Ұлыбританияда қызметі шектелген компания енді қандай елде жұмысын тоқтататыны белгісіз.

TikTok қызметін тоқтатты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Кез келген азамат несиені рәсімдеу үшін банктерді өзара салыстырып көре алады. Банк таңдау кезінде ең бірінші кезекте пайыздық мөлшерлемеге мән беру керек. Пайыздық мөлшерлеменің не екенін, оның қалыптасуы мен сіздің қаржылық жағдайыңызға әсері туралы <a href="https://stan.kz/">Stan.kz</a>&nbsp;сайтында жарияланды.Несие бойынша пайыздық мөлшерлеме дегеніміз неБанктердің несиелік ұсыныстарында жылдық пайыздық мөлшерлеме алдын ала көрсетіледі. Қарыз алушы банктен алған қаражаты&nbsp;үшін қанша пайыз үстеме төлейтіні пайыздық мөлшерлеме деп аталады. Яғни банк клиентке "жалға" қарыз береді және "жалдау ақысын" сұрайды. Негізінде пайыз қарыздың қалдығына есептеледі. ForteBank-тің пайыздық мөлшерлемесі негізінде түсіндіріп көрелік. Банктен 8 миллион теңгеге дейін кепілсіз несие алуға болады. Мысалы, сіз 1 миллион теңгеге өтінім берсеңіз, мөлшерлемесі 25% болады. Ал жалақыны осы банктен алсаңыз, пайыздық мөлшерлемесі 21,5%ға дейін түседі. 5 жыл көлемінде айына 27&nbsp;355 теңгеден төлеу керек болады.Пайыздық мөлшерлеме қалай қалыптасадыНесиелер бойынша пайыздық мөлшерлемелердің қалыптасуына әртүрлі факторлар әсер етеді. Бірнеше негізгі факторды атап өтелік.Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі. Соңғы рет 2022 жылдың 26 қазанында Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені +/– 1 пайыздық тармағымен (демек банкпен келісімге отырғаннан кейін пайыздық мөлшерлеме +/-1 пайызға ғана өзгере алады) жылдық 16%-ға дейін көтеру туралы шешім қабылдады. Тиісінше, өтімділікті ұсыну жөніндегі тұрақты қолжетімді операциялар бойынша мөлшерлеме 17%, ал өтімділікті алу жөніндегі тұрақты қолжетімді операциялар бойынша мөлшерлеме – 15% болады. Яғни екінші деңгейлі банктер Ұлттық банктен қарыз алған пайыздан көбірек пайыз қойып, азаматтарға несие береді. Банктің пайыздары бірінші кезекте мемлекеттің бекітілген шегіне тәуелді болады. Себебі екінші деңгейлі банктер бұл шектен кем пайызды қоя алмайды.Инфляция. Несиенің пайыздық мөлшерлемесіне әсер ететін тағы бір фактор инфляция, яғни тауарлар мен қызметтердің жалпы бағасының өсуі және сәйкесінше ақшаның құнсыздануы. Бұл ретте мынаны ескерген жөн. Несие сіз ақша жинап аламын деген дүниенің бағасы жинап болғанша, бірнеше рет өсіп кетуі мүмкін. Ал бөліп төлеуге немесе несиеге алған кезде оны арзанырақ бағада ала аласыз. Бұл, әсіресе, бағасы қымбат дүниелерге, мысалы, жылжымайтын мүлікке қатысты. Мысалы, сіз ForteBank-тен <a href="https://bank.forte.kz/kk/ipoteka-podzalog">ипотека</a> ашуға барсаңыз, 50 миллион теңгеге дейін қарыз алуға болады, пайыздық мөлшерлемесі қарапайым несиеден төмен, яғни 20%-ды құрайды.Несие мөлшерлемесін есептеуЕскере кететін жайт, несиелік ұсыныстар көбінесе белгілі бір нақты пайыздық мөлшерлемені көрсетеді. Алайда сіз банкке берген өтінімді рәсімдеп, құжаттар топтамасын алғаннан кейін банк нақты қарыз алушы үшін жеке мөлшерлеме туралы шешім қабылдайды. Ол&nbsp;сайтта немесе жарнамада көрсетілген мөлшерден алшақ болуы мүмкін. Пайыздық мөлшерлемені анықтаған кезде банк сіздің несиелік деңгейіңізді ескереді. Оны есептеу үшін бұрын алынған кредиттер, берешектер, кешігіп төлеу, қарыздардан бас тарту туралы кредиттік тарих бюросынан ақпарат пайдаланылады.Несиенің көлемі мен мерзімі несие бойынша пайыздық мөлшерлемені анықтау кезінде де ескеріледі. Несие сомасы неғұрлым аз болса және оның мерзімі неғұрлым қысқа болса, мөлшерлеме соғұрлым жоғары болады. Себебі ұзақ мерзімді несиелер көбіне кепілге қойылады. Мысалы, ипотека кезінде сатып алынған пәтер кепілге айналады, ал автокөлік кепілі — сатып алынған көліктің өзі болады. Кепілге қойылған несие банк үшін кепілсіз несиеге қарағанда сенімді көрінеді. Қарызды төлеуде қиындықтар туындаған жағдайда банк кепіл мүлкін сатып, ақшасын қайтара алады. Егер ForteBank-тен несиеге <a href="https://bank.forte.kz/kk/autoloans">автокөлік </a>алмақ болсаңыз, мөлшерлеме небәрі 4%-ды құрайды. 7 жылға дейін максималды түрде 10 миллион теңгеге дейін қарыз алу мүмкіндігі бар.Жалпы алғанда несиенің пайыздық мөлшерлемесіне аса мән берген жөн. Себебі бұл – сіздің алдағы уақытта еш қиындықтарға тап болмай, қарызды бастапқы келісіммен қайтаруыңыздың кепілі. Несие мақсаты мен сомасы, сондай-ақ ай сайынғы төлемнің ыңғайлы мөлшері туралы шешім қабылдаған кезде банктерді өзара салыстырып, тиімді шарттарды қарастырған жөн.

Несие бойынша пайыздық мөлшерлеме қалай есептеледі?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Короновирустың жаңа "Эрис" штамы Қазақстанға да жетті. Бұл туралы денсаулық сақтау министрі Ажар Ғиният айтқан болатын. "Эрис" штамының ерекшелігі мен негізгі белгілері қандай?Бұл "омикронның" кезекті ұрпағы. Оның алғашқы үлгілерін ғалымдар 2023 жылдың ақпан айында анықтады, ал қазіргі таңда ол әлемнің 50-ден аса елінде тіркелді, оның ішінде Қазақстан да бар. Короновирустың бұл штамы әсіресе Үндістан мен Ұлыбританияда белсенді.Ол өте жылдам жұғады. "Эристің" белгілері вирустық респираторлық жұқпалардікіне ұқсайды. Оған мыналар жатады:Жалпы әлсіздік; Тамақтың ауыруы; Мұрынның бітелуі; Түшкіру; Құрғақ жөтел; Кеуде тұсының қысып ауыруы; Бас ауыруы; Бұлшықеттердің ауыруы; Қалтырау. Ал COVID-19-ға тән демікпе, иіс сезбеу және қалтырау белгілері қазір бұрынғыдан сирек кездеседі.Ал дәрігер Йоханнес Уйстің айтуынша, "Эристің" тұмаудан бірнеше ерекшелігі бар.Біріншіден, аурудың қалай дамитынына мән беру керек. ЖРВИ немесе тұмау әдетте бірден білінеді. Мысалы, қазір өзіңізді жақсы сезініп тұрсыз, ал кешке мұрныңыздан су ағып, жөтел басталып, температураңыз көтеріледі. Ал ковидпен жағдай басқаша: ауру бірден емес, баяу дамиды.Екіншіден, ауыру ұзақтығын ескеру қажет. Әдетте, тұмаудың белгілері бір аптаға ғана созылады. Коронавирус ең аз дегенде екі апта мазалайды. Кей адамдар 1-2 айлап ауыруы мүмкін.Ақпарат дереккөзі: <a href="https://massaget.kz/">massaget.kz</a>

"Эрис" штамы Қазақстанда да анықталды: оның негізгі белгілері қандай? 

<a href="https://rg.ru/2021/05/27/rospotrebnadzor-obiasnil-mozhet-li-internet-magazin-meniat-cenu-tovara.html">ФОТО</a><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Кейде қазақстандықтарға сапасыз тауардың ақшасын қайтару қиын болуы мүмкін. Ал кей кәсіпкерлер айыппұл аз болғандықтан тұтынушылардың бұл талабын орындаудан бас тартып жатады. Алайда алдағы уақытта кәсіпкерлерге салынатын айыппұл көлемі айтарлықтай өсуі ықтимал. Толығырақ KAZ.NUR.KZ материалынан оқыңыз.&nbsp;Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, қазақстандықтар сапасыз тауарды сатушыға қайтаруды немесе оны басқа тауарға ауыстыруды талап ете алады.&nbsp;Алайда кәсіпкерлер кейде клиенттерінің бұл талабын орындаудан бас тартып, айыппұл салынуы мүмкін екенін де қаперіне ілмейді. Әдетте тауардың құны төмен әрі ондаған мың теңгеден аспайтын жағдайда тұтынушының шағымы қараусыз қалуы мүмкін.&nbsp;Бұл ретте сотқа шағымданғысы келген Қазақстан азаматы алдымен кәсіпкерге тікелей шағым түсіретін, артынша медиаторға немесе арбитрге хабарласатын, одан әрі мемлекеттік органға жүгінетін. Содан соң ғана сотқа шағымдана алатын.&nbsp;Ал тауардың құны төмен болған жағдайда іс қаралғанның өзінде ол шағымданушыға еш пайда әкелмеуі мүмкін.&nbsp;Бірақ енді қымбат емес, сапасыз тауарлар үшін де кәсіпкерлерге салынатын айыппұл мөлшерін жоғарылату көзделуде.&nbsp;Қазақстан Республикасы мәжілісі ресми сайтының мәліметінше, Сауда және интеграция вице-министрі Қайрат Балықбаев "Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы" заң жобасы аясындағы өзгерістерді таныстырып шықты.Тауардың ақшасын қайтарудан не оны ауыстырудан бас тартқан кәсіпкер қандай жауапкершілікке тартылуы мүмкін&nbsp;Заң жобасына енгізілетін өзгерістерге сәйкес, шағым беру реттілігі жойылады – бұдан былай қазақстандықтар тұтынушылардың құқығын қорғау жөніндегі мемлекеттік органға тікелей хабарласа алады, я болмаса дереу сотқа жүгінуге құқылы.Сондай-ақ кәсіпкер сатып алушымен сотқа дейін ымыраға келуден бас тартқан жағдайда оған сот арқылы айыппұл салу түріндегі азаматтық-құқықтық жауапкершілікті енгізу жоспарланып отыр.&nbsp;Бұл жағдайда кәсіпкерге салынатын айыппұл мөлшері тұтынушының түсірген шағымында көрсетілген сомадан 10 пайыздан 50 пайызға дейін қаражатты құрайды. Бұл ретте арызданушының шағымында көрсетілген сомасы неғұрлым аз болса, кәсіпкерге салынатын айыппұл мөлшері соғұрлым көп болады.&nbsp;Заңға өзгеріс енгізу бойынша жобада жазылғандай, бұл шара тұтынушылардың құқықтарын қорғай отырып, кәсіпкерлерді туындаған дауды сотқа дейінгі сатыда шешуге ынталандыруға бағытталған.&nbsp;Интернет-дүкендердің жауапкершілігі&nbsp;"Онлайн саудаға қатысты да бөлек норма қарастырылған.Айта кетейік, вице-министрдің сөзінше, биылғы жылы 6 айдың ішінде тұтынушылардың электронды сауда сегментіне келіп түскен шағымдары 2022 жылдың көрсеткіштерімен (937 дана) салыстырғанда 411 пайызға (4 795 дана) өскен.&nbsp;Осы жағдайды ескере отырып, заң жобасында сауда кезінде тұтынушылардың құқығы мен заңды мүддесіне нұқсан келтіретін шарттарға тыйым салу қарастырылған, сондай-ақ тауарларды өткізу үшін пайдаланылатын интернет-ресурстарды "сауда объектілеріне" теңестіру ұсынылады", – делінген мәжілістің ресми сайтында.&nbsp;Яғни заң жобасына сәйкес, бұдан былай интернет-дүкендер сатып алушыға тауар, оның шыққан жері, қайда өндірілгені, тұтынушылық қасиеттері, кепілдік міндеттемелері және шағымдарды беру тәртібі туралы қажетті ақпаратты беруге тиіс.&nbsp;Заң бұзушылық болған жағдайда кәсіпкерлерге Әкімшілік кодекстің 193-бабы 1-бөлігі бойынша – 2 АЕК-тен 30 АЕК-ке дейін (2023 жылы бұл 6 900 – 103 500 теңге) айыппұл салынады.&nbsp;Сондай-ақ тұтынушылардың құқығын қорғау бойынша жоба аясында аталған заңда қарастырылған жауапкершілікті тұрғын үй-коммуналдық тұтыну, байланыс, туризм, мәдениет, сауда, көлік салаларына да кеңейту ұсынылған.&nbsp;

Сапасыз тауардың ақшасын қайтарудан бас тартқандарға айыппұл мөлшері артуы мүмкін 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазгидромет еліміз бойынша қазан айына арналған ауа райы болжамын жариялады. Күздің екінші айы жауын-шашынды болмақ.Синоптиктердің болжамынша, бірінші онкүндікте атмосфералық фронттардың жиі өтуінен жаңбыр жауып, найзағай ойнап, желдің екпіні 15-23 м/с күшейеді.3-4 қазанда республиканың шығысында және оңтүстік-шығысында қатты жауын-шашын жауады. Түнде таулы аймақтарда жаңбыр жылбысқы қарға айналуы мүмкін. Тек кей күндері республика бойынша күн жылы әрі ашық болады.Сонымен қатар бірінші онкүндікте кей аймақта ауа температурасы жоғарылайды деп күтілуде.Батыста түнде +3+8°С-тан +7+12°С-қа дейін, күндіз негізгі фон +20+27°С; оңтүстік-батыста түнде +7+15°С-тан +12+17°С-қа дейін, күндіз +22+27°С-тан +24+29°С-қа дейін болады.Ал республиканың солтүстігінде, солтүстік-батысында, орталығында, шығысында түнде 0,+7°С-тан, жекелеген аудандарда 3 градус аяздан +5+12°С-қа дейін, күндіз +10+15°С-тан +17+22°С-қа дейін; елдің оңтүстігінде негізгі фон түнде +5+13°С, күндіз +20+25°С-тан +25+30°С-қа дейін жоғарылайды.ҚР оңтүстік-шығысында ауа температурасының түнде +5+13°С-тан +3+9°С-қа дейін, күндіз +18+25°С-тан +13+21°С-қа дейін, таулы аудандарда түнде 0,-5°С-тан 0,+5°С-қа дейін, күндіз +5+10°С-тан +10+15°С-қа дейін ауытқуы күтілуде.Онкүндіктің соңында күндізгі ауа температурасының төмендеуі болжанады. Еліміздің солтүстік жартысында +8+13°С, оңтүстік өңірлерде +17+25°С, оңтүстік-шығыс аймақтарда керісінше +22+27°C-қа дейін ауа райы жылынады.Екінші онкүндіктің басында елдің басым бөлігінде ауа райының тұрақсыз сипаты сақталады. Айдың ортасында бұлтсыз ауа райы және температураның жоғарылауы күтіледі.Айдың соңында республиканың барлық аумағында суық ауа райының кезекті толқыны болжанады, жаңбыр, жылбысқы қар, тұман мен көктайғақ құбылыстары, екпінді жел болжанады.Батыс өңірлерде түнде -5-10°С-қа дейін, күндіз +15+20°С-тан +3+8°С-қа дейін; республиканың солтүстік, орталық және шығыс өңірлерінде түнде 0,+5°С-тан -7-12°С-қа дейін, күндіз +11+16°С-тан -3-8°С-қа дейін; ҚР оңтүстігінде, оңтүстік-шығысында түнде +7+12°С-тан -2-7°С-қа дейін, күндіз +18+23°С-тан +5+10°С-қа дейін ауа температурасы төмендейді.

Қазгидромет қазан айына арналған ауа райы болжамын жариялады

Фото: ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанның әскери қызметшілері «Мызғымас бауырластық-2023» ҰҚШҰ Ұжымдық бітімгерлік күштерімен бірлескен оқу-жаттығуға қатысады, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің <a href="https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/631888?lang=kk">ресми сайты</a>.Баспасөз қызметінің мәліметтеріне қарағанда, ҰҚШҰ ұжымдық қауіпсіздік жүйесінің күштері мен құралдарын басқару органдары мен құрамаларын бірлесіп даярлаудың 2023 жылғы 6-13 қазан аралығындағы кезеңге арналған жоспарына сәйкес Қырғызстан Қарулы Күштерінің оқу-жаттығу орталығының полигонында (Балықшы қаласы) «Мызғымас бауырластық-2023» Ұжымдық бітімгерлік күштерімен бірлескен оқу-жаттығуы жоспарланған.Оған Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстанның әскери контингенттері қатысады. Оқу-жаттығудың негізгі міндеті – бейбітшілікті сақтау жөніндегі операцияны жүргізу кезінде ҰҚШҰ Ұжымдық бітімгерлік күштерінің әскери контингенттерінің үйлесімділігін арттыру.Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінен Десанттық-шабуылдау әскерлерінің жеке құрамы тартылады. Оқу-жаттығу шеңберінде қазақстандық әскери қызметшілер автомобиль және бронды техникамен Алматыдан Балықшы қаласы бағытына қарай жүріп өтеді.

Қазақстан сарбаздары ҰҚШҰ Ұжымдық бітімгерлік күштерімен бірлескен оқу-жаттығуға қатысады

Фото: olympic.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ханчжоуда өтіп жатқан Азия ойындарында Қазақстан спортшылары жеті медаль жеңіп алды. Бұл туралы <a href="https://www.sports.kz/news/kazahstan-podnyalsya-vtop-10-medalnogo-zacheta-aziadyi-vhanchjou">Sports.kz</a> порталыхабарлайды.&nbsp;Бүгінгі жарыста Қазақстан спортшылары бір алтын, үш күміс және үш қола жеңіп алды.Жалпы, 2023 жылғы Азия ойындарында отандық спортшылар қоржынында 68 медаль бар: 9 алтын, 18 күміс және 41 қола. Жалпыкомандалық медальдық есепте Қазақстан 10-шы орында.Құрлық біріншілігінің абсолютті көшбасшысы – Қытай, оның спортшылары 353 медаль (187 алтын, 104 күміс және 62 қола) жеңіп алған.Медаль есебінде Жапония 166 медальмен (47 алтын, 57 күміс және 62 қола) екінші орында.Үшінші орында – Оңтүстік Корея, оның қоржынында 169 медаль (36 алтын, 49 күміс және 84 қола) бар.Посткеңестік елдер арасында Өзбекстан бұрынғыдай көш бастап тұр, ол бесінші орында (64 медаль; 20 алтын, 18 күміс және 26 қола).Медаль тізімінде Қазақстаннан төмен Қырғызстан – 16-шы орын (13 медаль; 4-2-7), Тәжікстан – 24-орын (7 медаль; 2-1-4) және Түрікменстан – 29-орын (5 медаль; 0-1 -4) тұр.<ol><li>Азия ойындарының медаль кестесіндегі үздік 10 ел:&nbsp; 1. Қытай – <a href="tel:187-104-62">187-104-62</a> (353) 2. Жапония - 47-57-62 (166) 3. Оңтүстік Корея - 36-49-84 (169) 4. Үндістан - 22-34-39 (95) 5. Өзбекстан – 20-18-26 (64) 6. Тайвань - 17-16-25 (58) 7. Солтүстік Корея - 11-18-10 (39) 8. Таиланд - 10-14-30 (54) 9. Бахрейн - 10-3-5 (18) 10. Қазақстан - 9-18-41 (68).</li></ol>

Қазақстан Азия ойындарының медаль кестесінде алғашқы ондыққа кірді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрында ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Шөмішбай Сариевті еске алу кеші өтті.Еске алу кешіне ақынның жұбайы Жұмакүл Сариева, ұлы, Қазақстан Республикасы Президенті Кеңсесінің басшысы Бақытжан Сариев және немерелері қатысты.Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев кеш қонақтарын құттықтап, Шөмішбай Сариевтің ел мәдениетіне қосқан зор үлесін атап өтті.«Сырда туып, аты алты Алашқа танылған дарын иелерінің қатарында ақын Шөмішбай Сариевтің есімі ерекше. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ағамыздың көзі тірісінде-ақ «Ол – өзіндік өлең өрнегі арқылы ел құрметіне бөленген қаламгер» деп баға берген болатын.&nbsp; Сыр жұрты өз перзенттерін әрдайым құрмет тұтып, еңбегін ешқашан ұмытпайды. Дарынды тұлғаның өнегелі өмірін ұрпаққа насихаттап, қазынасын алтын қорда сақтайды. Қазақ өнерін өрге жүздірген Сыр перзенті Шөмішбай ағамыздың рухы шат, ұрпағы аман болсын», – &nbsp;деді аймақ басшысы.Нұрлыбек Машбекұлы ақынның жұбайы Жұмакүл Сариеваға Мемлекет басшысының арнайы құттықтау хатын табыстады.&nbsp; Шөмішбай Сариевтің лирикалық жырларының, жұртшылық құлағына сіңген әсем әндерге жазылған &nbsp;өлеңдерінің өрнегі ерекше. Ол туған жеріне деген сүйіспеншілігін «Айналдым сенен, Атамекен-ай», «Сәлем саған, туған ел», «Аралдан ұшқан аққулар» сияқты туындыларына арқау етті. Бұл әндердің жарыққа шыққанына 30-40 жыл өтсе де, әлі күнге дейін сахна төрінен шырқалып келеді.Кеште Қазақстанның Халық әртісі, Қазақстанның Еңбек Ері&nbsp; Роза Рымбаева, Қазақстанның Халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Мақпал Жүнісова, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жеңіс Ысқақова, «Құрмет» орденінің иегері, әнші Сүлеймен Ибрагимов, Мәдениет қайраткері Жұбаныш Жексенұлы өнер көрсетіп, ақынның өлеңдеріне жазылған әндерді орындады.Айта кетейік, шара аясында қонақтар облыстық тарихи-өлкетану музейіндегі Шөмішбай Сариевке арналған экспозициялық бұрышпен, Ә.Тәжібаев атындағы әмбебап ғылыми кітапханасындағы «Теңіз тудырған талант» атты кітап көрмесімен танысып, поэзия кешіне қатысты. &nbsp;Шөмішбай Сариев – ақын, аудармашы, «Барыс», «Парасат» ордендерінің, Франц Кафка атындағы халықаралық Алтын медаль, «Платиналық Тарлан» сыйлықтарының иегері, 300-ден астам ән-өлеңдердің және 15-тен астам кітаптың авторы. Шығармалары орыс, украина, қырғыз, өзбек, тәжік, румын, чех, үнді, француз тілдеріне аударылған. Ол қазақ әндеріне сөз жазған ақындардың көш басында.

Шөмішбай Сариевті еске алу кеші өтті

Фото: pixabay.com<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 7 қазанда Қазақстан аумағының басым бөлігінде құбылмалы күн райы қалыптасады, онымен жаңбыр, найзағай күтіледі. Барлық өңірде тұман, екпінді жел болжанады. Батыста бұршақ жаууы ықтимал.&nbsp;Бұл туралы Қазгидромет хабарлайды.Түнде Ақмола облысының шығысында топырақ бетінде 1 градус үсік жүреді.Түркістан облысының солтүстігінде, шөлді аудандарында, Қызылорда облысының орталығында, шығысы мен оңтүстігінде өрт тұтанудың аса жоғары қаупі сақталады.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары