<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Шілденің ашық та құрғақ күндері мал азығын әзірлеуге аса қолайлы. «Қыстың қамын жаз ойла» деген тәмсілді берік ұстанған аудан шаруалары шілденің ортасында шабындыққа шалғы түсіріп, шөп шабу науқанын қызу жүргізуде.Аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің берген мәліметінше, биыл 92 754 бас ірі қара, 148 013 бас қой мен ешкі, 25 768 бас жылқы, 1705 бас түйе тіркелген. Енді осынша төрт-түлікті алдағы қыс маусымынан қиналмай шығару үшін осы жылы 8978 гектар жерге мал азықтық жоңышқа, 73 гектарға жемдік жүгері, 195 гектарға мал жемдік асқабақ орналастырылған. Биыл мал басына қажетті азық қорын жасақтау мақсатында 36 400 тонна жем, 158 400 тонна шөп пен 32 700 тонна сабан жинау жоспарлануда. Оған биыл шөп өнімі мүмкіндік беріп тұр. Тек уақытты тиімді пайдаланса болғаны.Бүгінде 5138 гектар ескі жоңышқаның бірінші орымы ақталып, 18 497 тонна жоңышқа шөбі өндірілген. Қазірдің өзінде ауданда жоңышқаның бір данасы – 700-800 теңге аралығында сатылып жатыр.<blockquote>– Шөп шабу науқанының бірінші орымы ауданда 15 маусымнан басталған. Мал шаруашылығымен айналысатын 379 шаруа қожалық бар. Өткен жылы қысқы мал азықтық қорына 31 500 тонна сабан, 34 100 тонна жем, 149 700 тонна шөп, оның ішінде 87 400 тонна табиғи шөп, 62 300 тонна жоңышқа шөбі дайындалды. Қазіргі таңда шаруашылықтар жем-шөп қорларын жинақтау мақсатында тынымсыз тірлік істеуде. Шілдеден басталған екінші орымда қызу жүріп жатыр, – дейді аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Мұрат Әшірбеков.</blockquote>Ауданда алғашқылардың бірі болып Бестам ауылындағы Балтабай Қошқаровтың «Бестам Елі» шаруа қожалығының еңбеккерлері шабындыққа орақ салды. Құрылғанына 10 жыл толған қожалықта қырық қызметкер еңбек етеді. Өткен жылы аталған шаруа қожалығы 50 гектарға – жаздық бидай, 50 гектарға – жаңа жоңышқа, 170 гектарға – ескі жоңышқа, 30 гектар жерге – мақсары, 250 гектарға – «лидер» тұқымын сеуіп, 60 гектар жерге – бақша өнімдерін еккен. Ал биылғы жоспарға сәйкес күрішті – 300 гектарға, мақсарыны – 30 гектарға, жаздық бидайды – 30 гектарға, ескі жоңышқаны – 170 гектарға, бақша өнімдерін – 50 гектарға еккен.«Бестем Елінің» жылдағы жоспары ¬бойынша жоңышқа 3 рет орылады. Сонымен қатар меже бойынша 170 үлескер отбасыға егістік алқабын дайындап, күріш, жоңышқа шөбі шаруа қожалық есебінен тегін таратылады. Одан бөлек дала төсінде еңбек етіп жүрген жұмысшылар жатын орын, ыстық тамақпен толықтай қамтамасыз етілген. Жұмысшылардың айлық жалақысына келер болсақ, қай-қайсысы болмасын 100 мыңнан кем алмайды.<blockquote>– Қазір жұмыс істеймін деген білікті мамандарға қай салада болсын сұраныс көп. Бізде техникаға жақын, іскер, білімді жастарды жұмысқа тартып, оларға әлеуметтік көмек көрсету жолдары да қарастырылған. Қазір сенделіп жүрген жас¬тар көп. Оқуын оқып, қолына дипломын алады да, түнгі көшені кезіп, таң атқаннан кеш батқанға дейін ұйықтайды. Солай жүгенсіз жүрген бірнеше баланы жұмысқа шақырып едім, бәрі ат тонын ала қашты. «Жеңілдің астымен, ауырдың үстімен жүретін» жастарға қарап қайран қаласың. Бір нәрсені үйренейін, келешек нәпақамды маңдай термен табайын демейді. Бәрінің аңдығаны, ойлағаны – оңай олжа, қызық, думан. Киелі мекеннен шыққан екі мәрте Социалистік Еңбек Ері Ыбырай Жақаев атамыз да табысқа осы Жер-Ананы ему арқылы, ерен еңбектің арқасында қол жеткізді. Сондықтан қазіргі жастарға айтарым, ауыр жұмыстан қашпай, шаруашылықта атқарылатын жұмыстарды үйрене бергені абзал. Алдағы уақытта жеке шаруа ашса да өзіне пайда, жұмыс істесе де өзіне пайда, – деді Балтабай Қошқаров.</blockquote>Бұл шаруа қожалықта тәжірибелі мамандар еңбек етеді. Майталман механизаторлар Е.Бабыр, С.Арысбаев, С.Жарасбаев, Б.Қожаев, Ә.Байжанов, Р.Саханов, Ә.Досманов сынды азаматтар мәртебелі мамандықты меңгергенін өлшеусіз еңбектерімен дәлелдесе, аталған қожалықтағы белді күрішшілер сапындағы Сейітбек Жарылқасынов, Нұртуған Ортаев, Ағыбай Досмановтар табанды еңбек етуде. Сонымен қатар егістікке қажетті Беларусь МТЗ-80, МТЗ-1221, К-700, «MacDon» сияқты алып техникалар жүйелі жұмыс істеуде. Сондай-ақ бұл күнде шаруа қожалықтың қызметкерлері жұмыстың қиындығына қарамастан, сөзге беріктік пен еңбекке ептіліктің арқасында шаруашылықтың берекесін арттырып отыр.Берекесі артқан «Бестам Елінің» қысқа дайындығы қарқынды жүріп жатыр. Енді тек мол етіп мал азығын қамдау үшін, аудан шаруаларының көсіліп еңбектенуі үшін ауа райы мұрсат берсе болғаны. Себебі жаздың әрбір ашық күні – қыстың бірнеше күніне кепіл болмақ.

Шиеліде шөп шабу науқынының екінші орымы басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Оңай ақша дегенде адамның көзі – соқыр, құлағы – керең. Себебі қаржыдан қиналып, қайда барарыңды білмей, екі көзің алақтап отырғанда, алдыңнан алаяқ шыққанда, «құтқарушыңды» кездестіргендей күйге енесің. Себебі биыл ауданда алаяқтық қылмыстардың 23 дерегі тіркелген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 76,9 процентке өскен. Аудандық полиция қызметкерлері алдын алу жұмыстарын қанша жүргізгенімен, «алдандым» дегендер саны күн сайын артуда. Бұл мәселе бүгінде жалғыз Шиелінің емес, бүтін республиканың бас ауруына айналды.Қазір қалтаұрыларынан гөрі, интернеттегі жымысқылардың тірлігі жаға ұстатады. Әрине, заман талабына сай жұрттың көбі ақшасын әмиянда емес, банк карточкасында ұстағанды қолайлы көреді. Бәлкім, себеп осыдан да болар, әйтеуір, жәбірленушілер түрлі тәсілмен интернет арқылы қаражатынан қағылып жатады. Мәселен, аудандағы алаяқтықтың 34,8 процентін яғни, 8 дерегін &nbsp;интернет алаяқтық қылмыстары құрап отыр.<blockquote>– Ұялы байланыс телефонның көмегімен жасалатын интернет алаяқтық бүгінгі күннің өзекті мәселесі десем артық айтқаным емес. Екі күннің бірінде осындай алаяқтарға алданған азаматтар аудандық полиция бөлімінің есігін тоздыруда. Ақша қаражаттан қиналған азаматтарға телефон шалып: «Сіздің банктегі есепшотыңызға біреулер шабуыл жасауда, блок қою қажет» деп сеніміне кіріп, өздерінің алдын ала жоспарлап қойған «схемалары» арқылы барлық қажетті операцияларды кәдеге асырады. Сол азаматтардың атынан бірнеше банк бөлімшелерінен ірі мөлшерде онлайн несиелер рәсімдеп, алдап кету жағдайы күннен күнге толастар емес, – дейді Шиелі аудандық полиция басқармасының бастығының міндетін атқарушы полиция майоры Қ.Өсербайұлы.</blockquote>Жалпы интернет жеңіл ақша табудың көзіне айналып тұр. Әрине, интернет арқылы ақша табу үшін көп тер төгіп жұмыс істеу қажет. Ең бастысы, білім мен кәсіби біліктілік керек. Ал білім мен біліктіліктің еш қажеті жоқ, «жай ғана ақша саласыз, содан соң байып шыға келесіз» дейтіндердің көпшілігі «100 пайыз алаяқтар». Ондайлардан жүз шақырым аулақ жүргеніңіз дұрыс. Әйтпесе, оп-оңай ақшаңыздан айырылып, сан соғып қаласыз.Сөзімізге «Тегін ірімшік қақпанда ғана болады» деген орыстың осы мақалы бірден-бір дәлел. Таңғаларлығы сол, әлеуметтік желідегі алаяқтар өте шебер және түрлі әдістерді ойлап табады. Бір қарағанда олардың сөзінен өтірік таппайсыз. Бәрін мөлдіретіп айтқандарына еріксіз сендіреді. Істің мәнін білетін тәжірибелі адам болмаса, оп-оңай алданып қалуы әбден мүмкін. Бұл сөзімізді полиция майоры Қ.Өсербайұлы да растап отыр.<blockquote>– Алаяқтық қылмыстардың алдын алуға полиция қызметкерлерімен біршама жұмыстар атқаруда. Десек те, аталған қылмыс түрінің азаймай отырғаны біздерді ерекше алаңдатуда. Өйткені интернет алаяқтықтың түрлері күн сайын жаңарып барады. Осыған байланысты әрбір тұрғынды ұялы байланыс және басқа да тәсілдер арқылы жасалатын алаяқтардың арбауынан барынша сақ болуға шақырамын, – дейді.</blockquote>

Шиелі ауданында алаяқтық қылмыстың 23 дерегі тіркелген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тірек-қимыл аппаратын оңалту (реабилитация) бағдарламасы – бұзылулар немесе бұлшықеттердің, сіңірлердің, байламдардың немесе сүйектердің жарақаттары салдарынан бұзылған немесе мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған дәрігердің бақылауындағы бағдарлама. Тірек-қимыл аппаратын қалпына келтіру бағдарламалары көбінесе адамның жұмысын жақсартады, симптомдарды азайтады және әл-ауқатын жақсартады. Осы тұста Жалағаш аудандық ауруханасында үш жылдан бері қайта қалпына келтіру бөлімшесі тұрғындарға тұрақты қызмет көрсетіп, тірек-қимыл аппараты бұзылған жандарды сауықтыру үшін күн-түн демей жұмыс жасауда.&nbsp;Емделуші көп және жоғарыда айтқандай, аталған бөлімшеде ем алатын науқастардың барлығының жүйке талшықтары жарақаттанған. Атап айтсақ, ондағы дәрігерлер мен медбикелер көбіне инсульт, миокард инфаркт, ауыр бас ми жарақатын алғандар және түрлі жағдайларға байланысты тірек-қимыл аппараты зақымданған жандарды сауықтырады. Жай күндері жүйке жүйесі сау адамның өзі лықсып келген ашуын тежей алмай қалатынын ескерсек, қайта қалпына келтіру бөлімшесіндегі айлап, жылдап төсекке, арбаға таңылып, жамбасы тесілген науқастардың тілін тауып, бабын жасау оңайға соқпайтыны анық. Алайда біз осы мақаламызды жазбас бұрын аталған бөлімшенің біркүндік жұмыс барысымен таныстық.&nbsp;Айтқанымыздай, оңалту орталығының қызметі тәулік бойы тынбайды екен. Дәрігерінен бастап, медбикелер, тіпті техникалық қызметкерлеріне дейін қабағын бір шытпайды, мінездері биязы, сұрағыңа күлімсіреп, жылы жауап береді. Бізді жайдары қарсы алған бөлімше дәрігері Әсем Шамитаева да – өз саласының білікті маманы. &nbsp;&nbsp;– Науқастың ең алдымен тәнін емес, жанын емдеу керек және жанды емдейтін дәрі мен ине емес, жылы сөз. Бойын дерт меңдеген адамға кірбіңсіз көңіл мен жылы сөздің өзі жұбаныш. Жан емделсе, тән де емделеді. «Жаны саудың – тәні сау» деген сөз бекер айтылмаған. Қазірде қоғамдық қарым-қатынас өзгеріп, басқаша сипат алды. Көбіне біз бір-бірімізге тамшыдай болса да кіршіксіз көңілімізді, бір ауыз жылы сөзімізді қимаймыз. Жүрегіміз қатайып, сезімдеріміз семе бастаған. Ал оның салдары денсаулыққа айтарлықтай салмақ түсіріп, түрлі аурулардың туындауына себепші болады. Сондықтан біз жұмыс барысында ең бірінші кезекте науқастармен барынша жылы қарым-қатынас орнатуды жолға қойдық. Қай жерің ауырса, жаның сол жерде. Яғни аурудың ауыр-жеңілі жоқ. Кез келген науқас дәрігерден үміт күтеді. Ал біз мейлінше сол үміт шырағын сөндірмеуге тырысамыз, – дейді Әсем Ортайқызы.&nbsp;Дәрігердің айтуынша, қайта қалпына келтіру бөлімшесі аудан бойынша амбулаторлы-емханалық, күндізгі стационарлық және тәуліктік аурухана деңгейлерінде өз кезеңімен науқастарға оңалту емін жүргізіп келеді екен. 2019 жылы Жалағаш аудандық орталық ауруханасында 5 орындық «Қайта қалпына келтіру» бойынша науқастарды емдеу палатасы ашылып, терапия бөлімшесінің құрамында болған. Ал 2020 жылдан бері қайта қалпына келтіру бөлімшесі болып жасақталып, қазіргі таңда 20 төсекорындық тәуліктік және 5 төсекорындық күндізгі стационарлық қалпына келтіру бөлімшесі жұмыс істеп тұр. Реабилитациялық бөлімшеге «кардиология және кардиохирургия», «травматология және ортопедия», «неврология және нейро-хирургия», «пульмонологиялық» профильдер бойынша ауырған науқастар жоспарлы түрде ем қабылдайды. Сонымен қатар реабилитациялық науқастарды қалпына келтіру мақсатында дәрілік препараттар арқылы ем жасаумен қатар, психологиялық көмек, емдік дене шынықтыру, массаж және физиотерапиялық қызметтер көрсетіледі. Бөлімшеде арнайы оқытылған 1 &nbsp;реабилитолог дәрігер, 1 психолог, 1 емдік физкультура жаттығуларын үйрететін арнайы инструктор, 1 массажист, 2 физиотерапия медбикесі және кезекшілікпен келетін медбикелер мен науқастарға күтім жасайтын кіші аяжандар командалық емдік сауықтыру жұмыстарын бірлесе атқарады.Жоғарыда айтқанымыздай, қайта қалпына келтіру бөлімшесі &nbsp;инсульт алған, омыртқа жотасының жарақатын алған, омыртқа жотасына ота жасалған, ауыр бас ми жарақатын алған науқастар, аяқ-қолдың салдануы, сөйлеудің бұзылысы сияқты аурулардың салдарын қайта қалпына келтіруге жұмыс жасайды. Дәрілік еммен қатар физиопроцедуралар, жылумен емдеу, тоқпен емдеу, массаж, қарқынды дене шынықтыру, механотерапия, эрготерапия, психологиялық ем тәсілдері тағайындалады. Жүректің ишемиялық аурулары: шунттау оталарынан кейін, миокард инфарктын алған науқастар, сонымен бірге травматология ортопедия саласы бойынша аяқ сүйектерінің сынуынан кейін, буын ауыстыру отасынан кейін, туа пайда болған және жүре пайда болған деформацияларды оперативті емдеуден кейін науқастар қайта қалпына келтіру емін қабылдай алады. Науқастар реабилитациялық емге емхананың жоспарлы жолдамасымен портал арқылы келіп ем алады. Бөлімше медициналық құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілген. Мәселен, жаттығу залындағы тұрақтылықты, тепе-теңдікті сақтауға &nbsp;вертикализатор аппараты инсульттан кейін аяқтан тұруға және Artromat k1 аппараты тізе және жамбас бұлшық еттеріне жасалған отадан кейін жан ендіруге көмектеседі. Ал имитатор аппарат құрылғысы инсульт алғанда, омыртқа жарақаттанғанда және түрлі жағдайдағы мү-гедектікте қолданылады. Одан бөлек веложаттығу, жансызданып қалған аяқ-қолдың нүктелерін оятуға, қимыл-қозғалысты қалпына келтіруге арналған аппараттардың науқастардың сауығып кетуіне ықпалы зор.&nbsp;– Емдік физкультура бөлмесіне келуге ем алушылардың ынтасы жоғары. Демек, бұл аурумен күрескен науқастардың денсаулығына оң әсерін тигізіп, нәтиже беріп жатыр дегенді білдіреді. Бұл жерге келетін науқастардың кішкене болса да әрбір қимылы миына дабыл түсіреді. Яғни ми орталығы бойды билеген ауруды тек қимыл-қозғалыс қана жеңетіні жөнінде ақпарат толқынын қабылдайды. Ал ол ақпарат әрбір науқас адамға үміт сыйлап, жаттығуға деген ынта-жігерін арттырады, – дейді емдік физкультура бөлмесінің инструкторы Ербол Талқанбай.&nbsp;Кемедегінің жаны бір. Бір-біріне демеу болып, жылы сөзбен жұбатқан бөлімшедегі науқастардың бар сенетіні – дәрігер. Иә, сенім – үлкен күш. Ем алушылардың барлығы да өздеріне зыр жүгіріп сапалы қызмет көрсетіп жүрген дәрігерге де, медбикелерге де дән риза.

Қолы шипа, сөзі дәру дәрігерлер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлемдегі халықтың басым бөлігі ұдайы жүгінетін медицинаның бірден-бір саласына стоматология жатады. Қазіргі уақытта тістен келетін қауіптің алдын алудың жолы көп. Білімі мен біліктілігі жоғары тіс маманын іздейтін көпшілік денсаулығына аса көңіл бөлетіні рас. Бұл ретте, жеке кәсіпкер Біржан Смайылов Жалағаш орталығынан тіс емханасын ашқан, білікті маман. Бүгінде жергілікті тұрғындарға заманауи үлгіде қызмет көрсетуді көздейтін орталықтың келушісі көп.Қызылорда қаласындағы медициналық колледждің тіс емдеу ісі бөлімін және Алматы қаласындағы Қаныш Сәтбаев атындағы технологиялық университетін бітірген &nbsp;Біржан Қартаңбекұлы бес жыл бойы тәжірибесін шыңдап, біліктілігін арттырған дәрігер. Қай жерің ауырса, жаның сол жерде деген рас. Алайда ежелгі қытай медицинасында тіс адамның ең маңызды мүшесі екені жазылған деседі. Ежелгі Тибеттің халық емшілері де отыз екі тістің адам денсаулығы үшін үлкен рөл атқаратынын айтып кетіпті. Ал жапондарда "тісі түгел адам – ең бай адам" деген түсінік қалыптасыпты. Расында тіс – адам ағзасының маңызды бөлігі. Экологиялық тепе-теңдіктің бұзы¬луынан, күнделікті тұтынатын тағамдарымыздағы түрлі жасанды, зиянды қоспалардың зардабынан туындаған тіс ауруының да түрі көбейген. Қысқасы, қазірде тісі ауырмайтын адам аз. Кішкентай баладан, қолына таяқ ұстаған қарияға дейін тіс дәрігерінің есігін күзетіп, ұзынсонар кезекте тұрады. Бірі сай-сүйегін сырқыратқан тіс түбірінің жүйке талшықтарын емдетсе, бірі шіріген тісінің тесігін бітетеді, бірі қызыл иегіне жасанды тіс салдырады, енді бірі ауру тістерін түбірімен жұлдырып тастап жатады.&nbsp;Ауданымызда бұрыннан бірнеше тіс емханасы бар. Бірақ таяуда солардың қатары тағы да бір медициналық нысанмен толықты. Осы аптада аудан орталығындағы Желтоқсан көшесінің бойынан "Нариман-ДЕНТ" деп аталатын жаңа тіс емханасы ашылды. Тіс емханасының ашылу рәсіміне аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімнің басшысы Ғ.Жаңашев, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы С.Әлиев, аудандық мәслихат депутаты А.Тәуіпбаев және кент тұрғындары мен арнайы шақырылған қонақтар қатысты.&nbsp;– Күн өткен сайын ауданымызда кәсіпкерлік мақсатта ашылған нысандардың қатары көбейіп келеді. Бұл тіс емханасын кәсіпкерлік нысан дегеннен, халық қажеттілігіне орай, тіпті сұранысына қарай аудан тұрғындарына медициналық көмек көрсететін орталық десек болатын шығар. Мемлекет басшысы да халық денсаулығын жақсартуды, ел тұрғындарының өмір сүру ұзақтығын орташа деңгейден жоғары дең-гейге көтеруді мақсат етіп отыр. Ендеше тәжірибелі, білікті мамандардан жасақталған бұл тіс емханасы алдағы уақытта емделушілерге сапалы қызмет көрсетеді деген сенімдеміз дейді, – Ғабит Жаңашев.&nbsp;Тұрғындар жаңа нысанның ашылғанына қуанса, ақсақалдар халыққа қызмет көрсетуге талап қылған жас дәрігерге алғысын жаудырып, батасын берді. "Нариман-ДЕНТ" тіс емханасы қажетті заманауи медициналық құрылғылармен жабдықталған. Соның ішінде зақымдалған тістің түбіріндегі жүйке талшықтарын көріп, ауруды анықтайтын заманауи рентген аппаратын айырықша атап айтуға болады. Аталған тіс емханасы қызметкерлерінің айтуынша, аудандағы тіс емханаларында рентген аппараты жоқ екен. Сол себепті бұрын дәрігерлер тісін емдетуге келген науқастардың қызыл иегіндегі зақымы күрделілеу болса, алдымен облыс орталығына рентгенге түсіп келуге жібереді екен. Енді бұдан былай тіс жұлдыру немесе емдету үшін науқастар екі ортаға сабылмайтын болды.&nbsp;– Біздің басты мақсатымыз халыққа сапалы стаматологиялық қызмет көрсету. Яғни біз үшін адамның денсаулығы алдыңғы орында. Мен бұл жұмысты бастарда көп ойландым. Себебі біздің мамандығымызда адам денсаулығының, тіпті өмірінің жауапкершілігі бар. Бұл ең алдымен жан тазалығын, адалдықты, білімді, біліктілікті, сақтықты талап етеді. Алайда мамандығым тіс дәрігері болған соң көп ойланып тәуекелге бардым. Біздің емханада ауырған тістерді жұлады, түрлі әдістер арқылы ем-шаралар жасайды және ұзақ жылдық кепілдікпен жасанды тіс салады. Сонымен бірге біз науқастарға тіс күтімі және ауыз қуысының саулығын сақтау жөнінде ақысыз, яғни тегін кеңес береміз. Айта кету керек, кез келген кәсіп иесі әлеуметтік немесе спорттық, медициналық нысандарды ашқанда жұмыссыздық санын азайтуды да қаперінен шығармауы тиіс. Мен әзірге кесімді жалақыға жұмыс істейтін бір медбике және бір техникалық қызметкер алып отырмын. Жұмысты жеке қаржыммен бастадым, алдағы уақытта мемлекеттен қолдау болса, емханамызды ұлғайтып, қызметкер санын 10 адамға көбейтуді мақсат етіп отырмын, – дейді "Нариман-ДЕНТ" емханасының тіс дәрігері Біржан Смайылов. «Тіссіз иекке быламық та тиек» деген қазақта сөз бар. Жеке кәсіпкер тұтынушыларының сұранысын қанағаттандыру мақсатында сапалы жұмысты үйлестіре бермек.

Алғысқа бөленген Біржан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қорғаныс министрлігі қандай аурулар бойынша әскерге шақырылғандар босатылатынын түсіндірді, деп хабарлайды ҚазАқпарат.Азаматтарды мерзімді әскери қызметке шақырудан босатуға жататын аурулардың тізбесі «Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құрылымдарында қызмет өткеру үшін адамдар денсаулық жағдайына қойылатын талаптарды бекіту туралы» Қорғаныс министрінің 2020 жылғы 22 желтоқсандағы № 722 бұйрығымен бекітілген.<blockquote>«Бұл тұрғыда адамдар ішкі ағза аурулары, хирургиялық патология, неврология, көз ауруы және басқа да дертке қатысты мерзімді әскери қызметке шақырудан босатылады», - делінген Қорғаныс министрлігінің «ҚазАқпарат» агенттігіне берген жауабында.</blockquote>Атап айтқанда, Қорғаныс министрлігі қай санаттағы адамдар әскери қызметтен босатылуы мүмкін екенін және әскер қатарына <a href="https://www.inform.kz/kz/askerge-kimder-shakyrylmaydy-ministrlik-zhauaby_a4091143">шақырылмайтынын </a>түсіндірді.Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, мерзімді әскери қызметке шақыру бойынша мерзімін кейінге қалдыру немесе босату шешімі әскерге шақыру комиссиясының құзыретінде.Бұл тұрғыда кейінге қалдыру отбасы әрі денсаулық жағдайына, оқуын жалғастырғандарға, кәсіби қызметін атқарып жүрген педагогтерге, ауылдағы дәрігерлерге, Парламенттің немесе жергiлiктi өкiлдi органдардың депутаттарына қатысты болады.Сонымен қатар, алдын ала тергеу амалдарына тартылған немесе қылмыстық iсін сот қарап жатқан адамдар жауынгерлік жиындарға шақыртылмайды.Бұдан бөлек, азаматтық әуе кемелерінің ұшу экипажының мүшелеріне, тиісті білімі бар азаматтық авиация инженерлері, механиктері және техниктеріне, сондай-ақ құқық қорғау органдарының білім беру ұйымдарында алғашқы кәсіптік даярлықтан өтіп жатқандарға қатысты әскерге шақыруды кейінге қалдыру тәртібі қарастырылған.

Әскерге шақырылғандар қай ауру түрлері бойынша босатылады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Биылғы жаз маусымының құрғақ болуының әсері ме, кенеден келген қауіп жылдағыдан еселеп артып, елдің үрейін алып тұр. Жаңақорған ауданы бойынша 2023 жылдың шілде айының 13-ші жұлдызына дейін кене шағудан емдеу орындарына 197 адам қаралған, 2022 жылы осы кезеңде кене шағумен 68 адам қаралса, биыл кене шағу 3 есеге жоғарылап отыр. Себебі кененің көбейетін кезеңі осы айларды құрайды. Осыған орай біз Жаңақорған аудандық санитарлық эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Шынар Айдарованы әңгімеге тартып, бүгінгі ахуал туралы жан-жақты білуге тырыстық.– Жаз мезгілінде көкке шығып демалушылар да, суға түсушілер де көбейетіндігі белгілі. Көп жағдайда қауіпсіздіктің алдын алмастан опық жеп жататындар бар. Сондықтан да «сақтықта қорлық жоқ» деген қағиданы жанымызға жақын ұстағанымыз абзал. Соңғы уақытта кене жәндігінен сақтану шаралары көптің назарынан ұмыт қалуда, – дейді ол.Бұл аурудың аса қауіпті аталуы егер науқас дер кезінде дәрігерге көрініп емделмесе қанның көп кетуінен өлімге әкелуінде. Бұл ауру адамға вирусты тасымалдайтын кене шаққанда, сондай-ақ малдағы кенені жалаң қолмен жұлғанда, езіп өлтіргенде, қой қырқу кезінде, кенені қырқып тазартқанда, кененің қаны шашырағанда жұғуы мүмкін. Сондай-ақ науқас адамға күтім жасау кезінде оның қанымен жанасу болғаннан кейін жұғады. Аурудың жасырын кезеңі 1-7 күннен бастап, 12-14 күнге дейін созылуы мүмкін. Адам ағзасында жалпы улану белгілері пайда болып, науқастың басы қатты ауырады, әлсіздік пайда болып, бұлшық еттері, сүйектері сырқырап ауырады. Ұйқысы бұзылып, дене қызуы 39-40 градусқа дейін көтеріледі. Науқастың белі, іші ауырып, құсу жағдайы да болады. Ине шаншыған жерлер көгеріп, көзі қызарып, ауыз, мұрын қуыстарынан 7-8 –ші күндері қан кетуі мүмкін. Дер кезінде емделмеген жағдайда науқастың қан анализдерінде қанның ұю уақыты ұзарып,қан көп кету жағдайына әкеліп соқтырып, кеш келген науқасты аман алып қалу жағдайы мүмкін болмай қалады. Егер науқас дене қызуы көтерілісімен емдеу орнына қаралып емін дер кезінде алса , науқас қан кету жағдайына жетпей жазылып кетеді де науқаста 5 жылға дейін иммунитет пайда болады. Бұл індетті болдырмас үшін басты жағдай кенелерді жою шараларын жүргізу, мал қораларды көңнен қидан таза ұстау арқылы кенелердің мал қорада ұялап көбеюінің алдын алуды ұйымдастыру қажет. Кенелер малдың қанымен қоректенетіндіктен малға кене жабыспау үшін дәрілеп отыру қажет. Табиғат аясына шыққанда ақ түсті жеңі ұзын киім киіп, балақты шұлықтың ішіне салу қажет. Егістікке, табиғат аясына және мал қораға барып келген соң сыртқы киімдерді шешіп денені кенеге мұқият тексеру керек; Аудан тұрғындарының назарына! Егер денеңізге кене жабысқанын байқағанда өз бетіңізше ем жасамай жергілікті медицина маманына қаралуға кеңес береміз.– Кенеден қалай сақтанамыз?– Кене буын аяқты қансорғыш жәндік ретінде адам өміріне өте қауіпті – Конго Қырым қанды безгегі, кене энцефалиті, туляремия, рикетсиоз сияқты жұқпалы ауруларды таратады. Қансорғыш буынаяқтылар адам мен малдарға көктем мен ерте жазда шабуыл жасайды. Бір ерекшелігі, оның денеге жабысқаны, шаққаны байқалмайды. Кенелер теріге байқатпай яғни ауыртпай жабысады.Жұқпалы ауру адамға кене шаққан кезде ғана емес, оны денеден сығып алып тастау кезінде, және үй жануарларының жүнiн қырыққан кезде де жұғады. Өзiңiздi қауiптен қорғау үшiн қолыңызға резiңке қолғап кию керек, себебi, қауiптi вирусты жаншылған (кесiлген) кененiң қаны арқылы жұқтыруға болады. Егер кене денеге қадалып үлгерген болса, онда оны ажыратқан жөн немесе спирт, иіс су, лосьон тамызуға болады. Вазелинді де қолдануға болады. Түсіріліп алынған кенені ыстық суға салу керек немесе өртеп жіберген дұрыс. Кене шаққан жерді иодпен, спиртпен жақсылап сүртіп, қолды сабындап жуу керек. Кене жоламайтын «Тайга», «Лесная» сияқты майлы заттарды қолдануға болады. Креолин және лизол сияқты май дәрілерінің ерітінділерін түнде мал жататын жерлерді, мал қораларды өңдеу үшін қолданған жөн. Күн жылынып, жер көгере бастағаннанақ қалалықтар мен қала меймандары тауға шығуға, көгалға демалуға ағыла бастайды. Мұндай жағдайда таза ауада тынығушыларға, саяжайда жұмыс жасаушыларға, малды күтiп, баптаушыларға, жемiс-жидек терушiлерге кенелерден абай болуын ескертемiз.– Кене шаққанын қалай білуге болады?– Кененiң шағуы – адамды қауіпті ауруларға және көп жағдайда өлiмге апаруы мүмкiн. Кене үйге гүл шоғымен де, иттiң жүнiне iлесiп те келедi. Кененiң қауiптiлiгi сонда, олар адамның киiмiнiң астарына байқатпай кiрiп, денесiне қадалып алып қан сорғанда мүлде ауырмайды, сондықтан көп жағдайда адамдар кененiң шаққанын байқамайды. Ауру сәуiр айынан қазан айына дейiн кездеседi, бiрақ ең қауiптi кезең – мамыр, маусым шілде айлары. Ауру белгiлерi, шаққаннан кейiн 2 аптада (7-14 күн) бiлiне бастайды, кейде 1-2 күннен немесе 45 күннен кейiн бiлiнедi. Себебi, ол ағзаға түскен вирустың көлемiне байланысты. Көпшiлiк жағдайда аурудың жеңiл және орташа түрлерi кездеседi.Негізі, кене көптеген жұқпалы аурулардың таратушысы кенелер болып табылады.Аса қауіпті Конго- Қырым геморрагиялық қызбасы ауруы иксодес тұқымына жататын кенелердің &nbsp; шағуынан таралады. Аудан көлемінде иксод кенелерінің 5-6 түрі кездеседі. Кенелердекөз болмайды,бірақ сезімталдығы өте күшті. Кенелер 5 мыңнан 20 мыңға дейін жұмыртқа салады. Ауру таратушы кене100 пайыз вирусты өз ұрпағына бөледі малға немесе адамға жабысқан кене 6-7 күн қан сорудың арқасында ісінеді. Қан сору кезінде сілекейімен бірге ауру қоздырғышын денеге таратады. Мал немесе адам денесіне жабысқан кенелер тұрғын үй, қораларға әкелінеді. Кейде дененің ашық қалған қолайлы жерлері – қарынға, мойынға, қол-аяққа жабысып қан сорады. Саяжайға, табиғатқа, аң және балық аулауға, егінге, шөп оруға, мал бағуға, су жағажайына демалуға шыққанда, сақтық ережелерінің &nbsp;сақталғаны абзал.&nbsp; Кененің кездесуі шілде айына дейін, ары қарай күз айларына дейін созылады. Жылы күндері кенелердің белсенділігі таңертеңгі сағат 8-11 аралығында байқалып, түс кезінде бәсеңдеп, кешкі сағат 17-20 аралығында қайта жалғасады. Кене жабысқан малдар әр түрлі ауруларға шалдыққыш келеді. Оны малдың сүтінің азаюынан, арықтауынан, шыдамсыздануынан байқауға болады. Қанға &nbsp;тойынған кене дененің жабысқан жерінен түсіп, көлеңкелі тасалау қуыстарға жасырынып жұмыртқалайды да, келесі көктемде жаңа кенелер пайда болады. Адамның денесіне байқаусыз жабысқан кене, тұмсығын теріге сіңіріп қан сорады. Денеге жабысқан кенені адамдар бірнеше күнге дейін сезбеуі мүмкін. Тек ойда жоқта сезіп, немесе біреудің байқауымен ғана жабысқан кенені аңғаруға болады. Малы бар адамдар көктем-жаз айларында өте сақ болғаны жөн. Өйткені өрістен қайтқан мал кенені өзімен бірге ала келеді. Кене адамға жабысқан жағдайда, оның тұмсығы жабысқан жері тері арасында қалып қойып, кейіннен сол жердің іріңді жараға айналуына әкеп соқтырады. Сондықтан қадалып тұрған кененің тұмсығына тігін жібін орап, арлы- берлі қозғап алу керек. Тек тұмсығы денеде қалып қоймауы керек. Кене алынған жерге йод ерітіндісін жағу керек. Денесінен кене алынған адам 12 күн аралығында дәрігерлік бақылауға алынады. Конго- Қырым геморрагиялық қызбасы &nbsp;ауруының кейбір белгілеріне тоқталатын болсақ, жалпы селқостық байқалады да, дененің әр жері қанталап, қан кетуі мүмкін (мұрыннан, тері астынан, ішек-қарыннан, көзден, құлақтан, тіс еттерінен т.б.). Басы қатты ауырып, сүйек буындары сырқырайды. Әсіресе мынаны ескерген жөн. Аурудан аққан қан екінші адамға жұғатын болса, сол екінші адамның да ауруға шалдығуы мүмкін. Көктемгі айларда мал үстіндегі кенені көптеп көреміз. Мал қырқымы кезінде қырықтықпен &nbsp;кенені кесіп кетеді де, оның қаны қырықтықшының қолына жұғып ауруға шалдықтыруы мүмкін. Мал денесіне жабысқан кенені жалаңаш қолмен жұлып алып тастауға мүлдем болмайды. &nbsp; &nbsp;Әркезде есте сақтайтын нәрсе, далада еңбек атқарған да, немесе орман тоғай аралап келгеннен кейін, сыртқы киіміңізді, денеңізді мұқият қарағаныңыз жөн, өйткені кене сол киімге жабысып келуі мүмкін.– Кененің залалды түрінен жапа шегіп, стационарда жатқан науқастардың шағымынан не түюге болады? Бастысы, қандай сақтық шараны қаперде ұстаған жөн?– Сырқат жұқтырған үш жағдай ауласында мал-құсы бар, соны қарау кезінде дерт жабысқандығын көрсетті. Ал бір жағдайда үй-іші мал ұстамайды. Дерт қайдан жұғуы мүмкін? Сырқаттың айтуынша, ол аз бұрын ет тілшелеген. Яғни дерт кене шаққан мал етінен адам терісіне қан арқылы жұққан деуге негіз бар. Сондықтан мал сойғанда, ет тілшелегенде пышақ қаны тамырға тиіп, қан бөлінетінін ескеру керек, бұл жұмысты мүмкіндігінше қолға резеңке қолғап киіп атқарған жөн. Дерт жұққанда науқас адамның дене қызуы 38 С-қа дейiн көтерiледi, басы қатты ауырып, бұлшық еттерi сыздайды. Оның ауыр түрлерi де кездеседi. Бұл кезде дене қызуы 39-40 С-қа дейiн көтерiледi, құсқысы келедi, мойнының, қолы мен аяғының бұлшық еттерi сыздап, ауыр тартады. Кенелерден сақтану үшiн төмендегi ережелердi есте ұстағаныңыз дұрыс. Егер кенелер өмiр сүретiн қауiптi аумақта болсаңыз, ашық түстi киiм киiңiз. Шалбарыңыздың балағын носкидiң iшiне, жейдеңiздi шалбардың iшiне салып және мiндеттi түрде кененiң бар-жоғын бiлу үшiн бiр-бiрiңiздi мұқият тексерiңiздер. Егер денеңiзден кененi байқап қалсаңыз, саспаңыз. Кененiң тұмсығын жiппен орап алып, ырғақты қозғалыспен жайлап денеден шығарып алу керек. Кененi денеден күрт тартып алу – вирус жұқтыру қаупiн арттырады. Шаққан жерiн йодпен немесе спиртпен сүрту қажет. Тез арада жақын маңдағы медициналық мекемеге барып көрiнiңiз. Сiзге қажеттi көмек көрсетіледi. Кененiң бәрi бiрдей ауру таратпайды. Дегенмен, вирус жұқтырғыш кене мен жұқтырмайтын кененi ажырату қиын. Сондықтан ең дұрысы, кененiң денеге жабысып, терiге тереңдеп енiп кетуiнен сақтанған жөн.– Кеңесіңізге рахмет.

Жаңақорғандағы кененің жайы қалай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> "Ордакент ардагерлер, жастар ресурстық орталығы" ғимаратында аудан әкімдігі мен аудандық қоғамдық даму бөлімінің, дара кәсіпкер Қ. Мұратбаевтың ұйымдастыруымен мемлекеттік балабақша бүлдіршіндері арасында "Балғын шақ" атты балалар шығармашылық байқауы өтті.&nbsp;Байқаудың шымылдығын Жаңақорған кенті әкімі аппаратының қызметкері Алмагуль Мамирова ашып, бүлдіршіндерге сәттілік тіледі.– Бүгінгі іс шара барлығымыз үшін өте ерекше болғалы тұр. Өйткені, тәй-тәй қадам басып келген бөбектеріміз енді едәуір есейіп, үлкен сахнаға шығып, өнерлерін көрсетіп қана қоймай, сынға түскелі тұр. Өзім байқап қарап жүремін, жыл бойына балабақша бүлдіршіндері үлкен жетістіктерге жетіп, аудандық, облыстық деңгейдегі байқаулардан жүлдемен оралып жатыр. Мұның бәрі – Сіз бен біздің, балғындарымыздың үлкен еңбегі. «Ұлт боламын десең болашағыңды түзе» демекші, ел ертеңі өсіп келе жатқан осы жеткіншектердің қолында. Ал енді бүгінгі сайыс бойынша қатысқан бүлдіршіндер мен тәлімгерлерге және ата-аналарға алғысым шексіз. Балабақшада қандай да бір байқау, сайыс болмасын үнемі жоғары дәрежеде өтеді. Әрине мұның бәрі білікті, білімді мамандардың еткен еңбегінің жемісі. Бүгін қатысқалы отырған кішкентай балапандар сәттілік тілеймін, – деді.&nbsp;Байқаудың &nbsp; мақсаты – балалар мен жасөспірімдердің бойындағы дарынды ашып, шабытын шыңдап, болашақ өнер иелерін іздестіру арқылы олардың патриоттық сезімін дамыту. Мектепке дейінгі балалардың Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру, туған жерін, ана тілін сүюге, құрметтеуге дәріптеу. Шығармашылыққа деген талпыныстарын арттыру, олардың дамуына қолдау көрсету, &nbsp;балалар бойындағы шығармашылыққа деген талпынысты арттыру, олардың дамуына қолдау көрсету, дәстүрлі әндерді дәріптеп, би өнерінің кең ауқымда өрбуіне ат салысу, өскелең ұрпаққа рухани байлығымызды дәріптеу, ұлттық тәлім-тәрбиені жастардың бойына сіңіре отырып, эстетикалық сана-түйсінігінің терең қалыптасуына, ізгілік пен адамгершілікке баулу, ұлтымыздың мәдени өнер саласындағы жетістіктерін насихаттап, оның өркендеуіне ықпал жасау.Ұлттық тәлім-тәрбиені, рухани байлығымызды бойына сіңіру болып табылады.Жаздың жаймашуақ күнімен тұспа-тұс келген осы бір &nbsp;күнді балалар асыға күтіп, қуана қарсы алады. Мәдениет үйіне жиналған балалардың күлкісінен осы бір барлық бақшалардың арасында байқауында балабақша тәрбиеленушілері мен бастауыш сынып оқушыларына өнерлі өрендер ән мен биден шашу шашты. Концерттік бағдарламаны Серік Ибрагимовтың әніне билеген бүлдіршіндер ашты. Одан кейін, "Әлшекей " атындағы өнер мектебінің хореография пәні мұғалімі Ибадуллаева Гүлнар сөз алып, жылы лебізін білдіріп, ұстаздар қауымына алғыс білдірді.– Өзім балалармен жұмыс жасайтын маман болғандықтан, атаулы сайыстың мән-мазмұнын түсініп отырмын. Балабақша тәрбиешілері мен тәрбиеленушілерін қызметке бейімдей отырып, кәсіби біліктіліктерін арттыру, шығармашылық қабілетін жетілдіру. Теория мен тәжірибені ұштастыра отырып, кәсіби шеберлігін арттыруды көздесе керек. Ұжымдық қарым-қатынасқа психологиялық бейімдеу, өзара тәжірибе алмасу. Сондықтан бұл сайысты дәстүрге айналдырып, жылда өткізуге тырысамыз, рине бұл байқау тек бақ сынасу ғана емес, өзімізді жан-жақты тұрғыдан дамыту, әріптестер тәжірибесімен бөлісу болатын. Мұндай шығармашыл сайыстар тәрбиешілердің талабын күшейтіп, ізденісін арттырады. Сондықтан осы сайысқа қатысып отырған барлық балабақша ұжымына алғыс айтамыз. Ұғына білген адамға тәрбиеші қызметінің ауыртпалығы мен жауапкершілігі оңай емес. Осы саланы таңдау арқылы ел болашағының дамуына елеулі үлесін қосатын бал-бөбектерімізді бойына ұлттық құндылықтарды сіңіруге ат салысқанымды мақтан етемін. Балабақша табалдырығын алғаш аттаған балалар – &nbsp;біреудің маңдай алды жарығы, енді бірі – жар дегенде жалғызы, бір үйдің еркесі мен серкесі ғой. Сондай жас бүлдіршінге қалам ұстатып, әріп танытудың, жан-жақты білім берудің қиындығына төзе білу аса сабырлық пен шыдамдылықты қажет етеді. Білім де, тәрбие де балабақша қабырғасында қалыптасады. Баланың тілін тауып, тілдесу, жақсы тәрбие берудің өзі бір үлкен ғанибет. Менің түсінуімше, бала тәрбиесіне жан-тәнімен берілген жан ғана өмірдің мән-мағынасын, қоғамдық ортадағы өзіндік орнын, тұтастай ұлттың ертеңіне қоса алар өзіндік үлесін тереңнен салмақтай алса керек. Қалаған ісіңді, мойныңдағы міндетіңді бар ынта-ықыласыңмен атқара білсең, күнделікті тіршіліктің мағынасын да жете ұғынатының анық. «Кәсібің – нәсібің» дейді қазақ даналығы. Шын жүрекпен қалаған кәсіп арқылы ғана өмірлік несібеңді, абырой-беделіңді, қоғам алдыңдағы құрметіңді еселей аласың. Ал, тәрбиеші болу – сырт көзге қиындығы көрінбейтін оңай секілді көрінгенімен, бұл мамандықтың қоғам үшін қаншалықты маңызы барлығын сол кәсіпті таңдағандар, осы жолда еңбек етіп жүрген жандар жақсы түсінеді, – деп, шараға қатысушыларға ерекше көңіл күй сыйлады.Байқау барысында балалар тақырыпқа сәйкес мәнерлеп оқу, жаттап айту, ән, би өнері бойынша сынға түсті. Жеңімпаздарға арнайы дипломдар мен бағалы сыйлықтар, қатысушы талапкерлерге сыйлықтар, байқауға шәкірт қатыстырып, белсенділік танытқаны үшін тәрбиешілерге алғыс хат пен гүл шоқтары табысталды.Шығармашылық байқау соңында қазылар алқасының төрайымы Мамирова Алма Жұмаділлақызы байқауда алған әсерімен бөлісіп, жеңімпаздар мен қатысушыларға дипломдармен және бағалы сыйлықтар табыс етті.Қазылар алқасының құрамы, қазылар алқасының төрайымы, Жаңақорған кенті әкімі аппаратының қызметкері Мамирова Алмагуль, "Әлшекей " атындағы өнер мектебінің хореография пәні мұғалімі Ибадуллаева Гүлнар, «Бала Art» өнер орталығының директоры Увайдаева Индира, «Жаңақорған тынысы» газетінің тілшісі Рзаева Әсел, Жаңақорған ауданының қоғамдық даму бөлімінің қызметкері Сақтағанова Ақерке төрелік етті.

Жаңақорғандық бүлдіршіндер сынға түсті

Жаңақорғанда балалардың демалысын тиімді ұйымдастырудың жайы талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ғасырға жуық тарихы бар киелі Жалағаш жері бүгінде біршама жетістіктерге қол жеткізіп, дамуға бет алды. Әр салада ауыз толтырып айтарлықтай жетістік бар. Әсіресе кәсіпкерлік саласы серпін алды деуге болады. Өйткені кәсібін дөңгелетіп, нәпақасын табамын деушілерге мемлекет тарапынан қолдау мен көмек дайын. Бұл үшін арнайы мемлекеттік бағдарламалар жұмыс істеп тұр. Бағдарламаның игілігін көрген кәсіп иелерінің қатарында кент тұрғындары, ерлі-зайыптылар Абзал мен Нұржамал да бар. Тақырыпқа ойысайық…Кәсіпкерлікті дамыту – қашаннан халықтың ахуалын жақсарту мақсатындағы негізгі бағыттардың бірі. Бүгінгі мемлекеттік саясаттың, стратегиялық бағдарламалардың бірқатары кәсібін дөңгелетемін дегендерге қолдау білдіруге бағытталып отыр. Мұндағы мақсат – өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен жұмыссыздар арасында жаппай кәсіпкерлікті дамыту. Бұл қазіргі таңда бір жүйеге түсті. Оған өзіміздің аудандағы кәсіп иелеріне қарап-ақ көз жеткізуге болады. Ал мемлекеттің кәсіпкерлікті дамыту жолындағы атқарған шаруасы аз емес. Саланы өркендетуде қашанда табандылық қажет болса, мемлекеттік бағдарламалардың да тиімділігін айтпай кете алмаймыз. Біздің ауданда да мемлекет ұсынған мүмкіндіктерді пайдалана отырып, шағын және орта бизнесті қолға алғандар көп. Алдымен мемлекеттік бағдарламалардың тиімділігін айтсақ, шағын және орта бизнестің даму деңгейі көңіл қуантарлықтай дәрежеде. Өйткені кәсіпкерлік саласы кенже қалмай, қолдан келгенше кәсібін дөңгелентемін дегендерге қолдау білдіруде.«Теңге тиыннан құралады» деген сөз бар. Ештеңе де, ешқандай жетістік те оңайлықпен келмейді. Барлығы да әуелі ниеттен, содан кейін табандылық пен ізденістің арқасында орындалады. «Өзгеге қол жайып отырғаннан уақытында әрекет етсең, әрекетіңе қарай берекеті болады» деген бүгінгі кейіпкеріміз де сөзінің басын еңбектену керек деп бастады. Шағын кәсіп иесі Абзал Сәбитұлының сөзінің жаны бар. Бір жыл бұрын ғана аудан орталығынан «Allo pizza» пиццериясын ашқан ол аз уақыт ішінде кәсібін дөңгелентіп әкеткен. Ордалы отызға аяқ басқан азамат жары екеуі өз қаражаты есебінен халыққа дәмді фастфуд өнімдерін ұсынатын орынды ашып, бүгінгі күні жалағаштықтардың сұранысын қамтамасыз етіп отыр. Жас та болса табандылық танытып, қолда бар қаржыны үйлестіріп, кәсіпке бетбұрған Абзал мен Нұржамалдың алға қойған ортақ мақсаты көп-ақ.– Бір жыл бұрын осы пиццерияны ашып, келіншегіміз екеуміз тәуекелге бел буған едік. Оңай болған жоқ, әрине. Қаржылық жағынан да, материалдық жағынан да барлығын нөлден бастадық. Несие алуға онша талпынбадық. Қолда барды ұқсатып, ең бастысы халыққа көрсетілетін қызметтің сапасына мән бердік. Іштегі құрал-жабдықтар, асханалық керек-жарақ, тағамдарды пісіретін пеш, барлығына аса мән бердік. Шүкір, қазір пиццериямызға келушілер де, тапсырыс берушілер де аз емес. Бұған қарап біз ұсынатын дәмді тағам түрлерінің көптің көңілінен шығатынын білеміз. Бірақ жас келсе, іске демекші, бір орында тұрып қалу бізге тән емес. Келіншегім екеуміздің алға қойған жоспарларымыз өте көп. Кәсіптің көкжиегін кеңейту – басты мақсат. Бұл ретте алдымен ғимарат көлемінің үлкен болуы маңызды. Еңбектене берсек, бұл мақсатымызға да жетеміз деп ойлаймын, – дейді кәсіп иесі. Иә, кейіпкеріміздің сөзінен ширақтықты байқаған біз алдағы уақытта кәсібінің кеңейіп, ойға алған жұмыстарының іске асатынына күмәнмен қарай алмадық. Нақты мақсатқа құрылған істің құламайтыны белгілі. Тыңғылықты жұмыс пен жауапкершілік кез келген жанды үлкен жетістікке жетелейтіні де даусыз. Бүгінде «Allo pizza» пиццериясы жалағаштықтарға пицца, суши, донер, бургер, кәуап сынды фастфуд өнімдерін ұсынып отыр. Сонымен бірге кәсіп иелері екі жасты тұрақты жұмыспен қамтып, аудандағы жұмыссыздық мәселесінің жолға қойылуына сәлде болса үлесін қосып жүргендердің қатарынан. Ал Нұржамал Бақытжанқызы болса, кеше ғана қайтарымсыз грант иесі атаныпты. Енді жолдасы екеуі бұл қаржыға асханалық құрал-жабдықтар мен, пештерді жаңаламақ.&nbsp;Айта кетейік, тың идея мен нақты мақсатқа құрылған бизнес жобасын ұсынған жастар үшін мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз грант түрлерінің берері көп. Тек кәсіп бастаймын деген ниет пен бағдарламаның тиімді тетігін таба білсе болғаны. Ауданда осындай жан-жақты жастардың кәсіпке бетбұруы бізді қуантады. Бір жағынан жұмыссыздық саны азаяды, екінші жағынан өңірдегі шағын және орта кәсіпкерлік саласының дамуына серпін болмақ. Бастысы – халыққа сапалы әрі тиімді қызмет көрсету. Ал жас та болса үлкен істі дөңгелентіп отырған Абзал мен Нұржамалдың ісіне береке берсін дейміз.

Кәсіптен нәсібін тапқан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Жалағаш өңірі 1939 жылы өз алдына аудан болып құрылған кезде ең алғаш аудандық кітапхана да оқырман қауымға есігін ашты. Содан бері руханияттың қазынасына айналған аудандық кітапхана өз жұмысын бір сәтке де бәсеңдеткен емес. Керісінше оқырман талғамынан шығатын кітап қорын көбейтіп, ішкі жүйені жетілдіре білді. Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің негізі ауданның құрылуымен тұспа-тұс, яғни 1939 жылы қаланды. Архив құжаттарында 1946 жылы кітапхана меңгерушісі Базаркүл Сәрсенбаева, 1948 жылы Андақұлова болғандығы туралы дерек бар.&nbsp;Ал 1950 жылы аудан кітапханаларындағы кітап қоры 20 мың дана болып, кітапхананы Дәмеш Ормаханова басқарды. 1979 жылы аудан кітапханалары «Орталықтандырылған кітапханалар жүйесі» болып қайта құрылды. Штат бірлігі көбейіп, мұнда кітаптарды жинақтау және толықтыру, әдістеме-библиографиялық және оқырмандар бөлімі ашылды. Кейін 1953-1975 жыл аралығында кітапханалар саны – 31-ге жетіп, кітап қоры – 120 мың дана болса, 1975-1990 жылдары кітапханалар саны – 33-ке көбейіп, кітап қоры – 220 мың данаға жетті. Орталықтандарылған кітапханалар жүйесі құрылғаннан бастап Роза Исабекова, Алмагүл Қойшығұлова, Баян Төлегенқызы кітапханалар жүйесінің директоры болып жұмыс істеді. Аудан халқын ұлт болмысын ай-қындайтын, тарихи маңызы бар, сондай-ақ ел үшін құнды дүниелермен қамтамасыз етіп отырған кітапханаға қазір Ұлмекен Меңдібаева басшылық етеді.&nbsp;Жалпы, адамзаттың рухани тыныс-тіршілігінің көзі болып табылатын кітапхана қазіргі кезде әр адам үшін білімін жетілдіруге, ақпараттық қажеттіліктерін ақысыз қанағаттандыруға, қызығушылығы ортақ мүдделестермен кездесу алаңына, тәжірибе алмасуға мүмкіндік беретін орталыққа айналып отыр. Жаңғырған әлемнің жаңарған келбетіне айналған Жалағаш аудандық кітапхана ғимаратына 2019 жылы республикалық «Ауыл – Ел бесігі» жобасы аясында қажетті қаржы бөлініп, күрделі жөндеу жұмыстары &nbsp;жүргізілді. Бұл да болса кітапхана ісінің алға басуына, қызметкерлердің талапқа сай ғимаратта оқырманға сапалы қызмет көрсетулеріне мүмкіндік берді.Ал қызығы мен қиындығы мол кітапханашы мамандығы туралы бір-ақ ауыз сөзбен жеткізу мүмкін емес. Жұрт көп біле бермейтін, көп елене бермейтін, бірақ дүйім оқырманның кітап жайлы бағыт-бағдар алуы үшін жан-тәнімен беріліп қызмет атқарып жатқан кітапханашылардың еңбегі ұшан-теңіз. Сондықтан біз кітапханашылардың еңбегін бағалай отырып, білімнің бастауы кітаптың мәртебесін көтерумен бірге, елімізде болып жатқан әрбір оқиғалардың насихатшысы кітапханашылардың еңбегін де айтпай кете алмаймыз. Әрине бұл бөлімдердің барлығының түпкі мақсаты оқырман талабынан шыға білу, сұранысын дер кезінде қамтамасыз етуді көздейді. Мәселен, кітаптарды жинақтау және толықтыру бөлімі &nbsp;кітапханаға түскен жаңа кітаптардың өңделуін қамтамасыз етеді. Бұл кітаптар дер кезінде &nbsp;аудандық кітапхана мен барлық ауылдық кітапханаларға таратылады. Жыл соңында мазмұны ескірген және тозығы жеткен кітаптар кітапханалар есебінен шығысталады. Ал сирек кездесетін кітаптар мен жұмыс барысында ел ішінен жинақталған құнды қолжазбалар мен кітаптар әлі де жиналу үстінде. Әдістеме-библиография бөлімінде кітапханаларға әдістемелік-тәжірибелік көмек көрсетіле отырып, кітапханалардың қызметін талдап және жоспарлау жұмыстары жүргізіледі. Кітапхана ісі мәселелері бойынша кеңес береді. Орталық кітапхананың әдістемелік жұмысы жоспарланып, кітапханаларда болу кестесі жасалады. Бөлім кітапханалар қызметтерінің жоспарларын жасауға есептерді, статистикалық көрсеткіштерді сараптауға &nbsp;көмек көрсетеді. Жыл көлемінде жүйенің өзге құрылымдық бөлімшелерімен жұмысын үйлестіреді, басқа кітапханалармен, ұйымдармен іскерлік байланысты жүзеге асырады. Ал оқырмандар бөлімі аты айтып тұрғандай, оқырмандарға сапалы &nbsp;қызмет көрсетеді. Басты мақсаты барлық деңгейдегі пайдаланушыларға ақпарат беру, талаптарын тез және сапалы орындау болып табылады. Оқыр-мандардың оқуға және кітапқа деген тұрақты қызығушылығын қалыптастырады.&nbsp;Ұлттық рухани құндылықтарды, жеке тұлғалардың өмір жолымен таныстырып, жас ұрпаққа кеңінен насихаттап, кітапхана мен оқырманды, оқырман мен белгілі тұлғалар арасын жақындастыру мақсатында «Рухани қазына» кіші бағдарлама аясында «Цифрлы Қазақстан», «Жүрек жылуы», «Жас қалам»,«Цифрлы Қазақстан – кітапхана дамуына жаңа серпін» және «Өркениетке бастаған туған өлке» атты жобалар аясында жұмыстар жүргізіліп келеді. &nbsp;Мұнымен қоса кітапхана ұжымы түрлі бағыттағы мәдени-көпшілік шараларды жоғары деңгейде ұйымдастырып, оқырмандар ықыласына бөленіп келеді. Әсіресе коворкинг орталықтарының ашылуы оқырмандар үшін жақсы жаңалық болды. Сонымен бірге 23 сәуір – Бүкіл дүниежүзілік кітап және авторлық құқық күні мен 2022 жыл – Балалар жылы аясында &nbsp;«Кешкі кітапхана әлемі» атты мәдени акция ұйымдастырылды. Ұлт ұстазы &nbsp;Ахмет Байтұрсынұлының &nbsp;– 150 жылдығына орай «Бір ел – бір кітап» акциясы аясында жыл бойына көптеген іс-шара ұйымдастырылып, ақын, зерттеуші ғалым, түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері А.Байтұрсыновтың шығармашылығы оқырмандарға таныстырылса, «Кітап оқып, өзіңді шыңда» атты аудандағы мекеме қызметкерлері арасында кітап оқу байқауы да назардан тыс қалмады. 2022 жыл – Балалар жылына орай «Бала бақыты бәрінен қымбат» тақырыбымен ашық есік күні, «Кейіпкерлер әлемі» атты кітап сыйла акциясы «Туған жердің тарихы мен сәулеті» байқауы, «Бірге оқимыз, бірге ойнаймыз» спорттық рандеву, «Мен және менің отбасым» тақырыбында аймақтық эссе жазу байқаулары ұйымдастырылды. &nbsp;Сонымен қатар «Цифрлы Қазақстан» жобасының негізгі мақсаты ақпараттық жүйелерді қалыптастыру, жетілдіру, азаматтардың тиісті ақпараттарға қолжетімділігін қамтамасыз ету болмақ. Бұл ретте аудандық кітапханалар жүйесі біршама жұмыстар атқаруда. Кітапхана «РАБИС» бағ-дарламасының «Каталогизатор» модулі бойынша кітаптардың библиографиялық сипаттарын жүйеге енгізіп, әдебиеттерді электронды каталогқа құю арқылы жұмыс жасауда. Сонымен қатар қазіргі заман талабына сай жоғары сұраныстағы құнды кітаптар мен өлкетану әдебиеттерін электронды форматқа көшіру процесі арқылы жұмыс жүргізіліп, кітаптар сандық форматқа көшірілуде. Мәдени, рухани, ақпараттық білім беру орталығы саналатын ауыл кітапханасын заман талабына сай жаңаша жабдықтау мақсатында бұған дейін Бұқарбай батыр, Таң, Аққұм, Мәдениет, Есет батыр, Еңбек ауылдық кітапханалары «Модельді ауылдық кітапхана», Жаңадария, Т.Жүргенов, М.Шәменов ауылдық кітапханалары модельді ауылдық кітапхана статусына ие болды. Сондай-ақ Бұқарбай батыр, Есет батыр ауылдық кітапханалары «Мобильді мультимедиялық кітапхана» болып ашылды. Аудандық кітапханада оқырмандар үшін Мегалайн жүйесі арқылы ғаламтор қызметін тегін пайдалану мүмкіндігі жолға қойылып, 2014 жылдан бастап оқырмандарға виртуалды анықтама қызметін көрсетіп келеді. Сайтта кітапхана тарихы, кітапханаға келген жаңа кітаптар, жаңалықтар, сонымен қатар «Рухани жаңғыру», өлкетану бағыты бойынша &nbsp;«Алты Алаштың анасы – Сыр елі», Елорда жаңалықтарына байланысты, «Ел жүрегі – Нұр-Сұлтан», &nbsp;«Өлкетану» парақшалары ашылып, кітапханада өткізілген мәдени іс-шаралар мәліметі жарияланды.&nbsp; Мұнан бөлек кәсіпкерлікті дамытуды қолдау мақсатында «Ауылда ақпараттық орталықтар құру» жобасы арқылы Біріккен Ұлттар Ұйымы “Даму” бағдарламасының қолдауымен Аққұм, Мәдениет &nbsp;ауылдық кітапханаларында онлайн орталық ашылды. Бұл орталықтың жұмысы өте өзекті, өйткені олар нақтылы және виртуалды режимде халықтың әлеуметтік және экономикалық белсенділігін көтеруге ықпалын тигізеді. Онлайн орталықта компьютер және интернетпен жұмыс негіздері бойынша ақысыз тренингтер, мемлекеттік онлайн қызметті пайдалану жөніндегі семинарлар, қашықтан кеңестер жүргізіледі.

Жалағаштағы рухани орданың жұмысы жүйелі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданындағы Таң ауылын абаттандыру және халықтың тұрмыс сапасын арттыру мақсатында атқарылған жұмыстар легін тарқатамын десек, жазар дүние көп. Бір ғана облыстық мәслихат депутаты, ауылдағы «Таң ЛТД» ЖШС төрағасы Имамзада Шағыртаевтың туған жерді түлету мақсатында жүзеге асырған жарқын жобалары қаншама. Бастысы ауылда береке бар. Оның да ауызбіршіліктің арқасында келгенін біз жақсы білеміз.Ауыл орталығындағы бос тұрған ғимаратты «Таң ЛТД» ЖШС төрағасы шаруашылық қаржысына сатып алып, қайткен күнде де бұған дейін елге қызмет еткен балабақша жұмысын қайта жандандыруды көздеген еді. Өйткені сол тұста аядай ауылда бір балабақшаның жоқтығын және бұл халықтың көптен бергі талап-тілегіне арқау болған мәселе екенін жақсы білетін. Сонымен, шаруашылық төрағасы бұл мақсатына да қол жеткізіп, халқының ықыласына бөленді. Бірақ оңай болған жоқ, алдымен нысанды 2014 жылы шаруашылық меншігіне алды, сол тұста таяз ойлылар мұны өз кәсібіне жаратады деп түйді. Бірақ соңында баққаны бақа болып шықты. 2016 жылы Имамзада Шағыртаев бұл нысанның күрделі жөндеуіне 150 млн теңге қаражат бөлді. Екі жылда жүрген сапалы құрылыстың нәтижесін қазір көрген көз сүйсінеді.– Өздеріңіз көріп тұрғандай, жаңа нысан жұмыс жасауға жайлы. Ешқандай мәселе жоқ. Себебі әлі күнге дейін «Таң ЛТД» ЖШС бізге жан-жақты қолдау көрсетіп келеді. Тіпті өздерінің күзгі науқандарында біздің тәрбиешілерді, үлгерімі жақсы балаларды марапаттауды да күн тәртібінен түсірген емес. Бұл біздің жұмысымызға шабыт береді. Қазір мұнда ауылдың 90 баласы тәрбиеленуде. Таңда қазір балабақша тапшылығы мүлде жоқ. Оған осындағы жергілікті шаруашылық арқылы қол жеткіздік. Балаларға 3 мезгіл ас беріледі. Жатын бөлмелері де жарақталған, – дейді бөбекжай меңгерушісі.&nbsp;Жәмила Сәдуованың сөзінде еш жалғандық жоқ. Расында солай, өйткені біз де бұл нысанның әр бөлмесін аралап шыққанбыз. Шынында барлық бөлме талапқа сай жарақталған. Балалардың ой-өрісін дамытуға арналған ойыншықтардың да түр-түрі бар.&nbsp; Бөбекжайда «Болашақ», «Балдәурен», «Айгөлек», «Балдырған» және «Құлыншақ» атты 5 топ бар. «Ән», «Би» үйірмелері де мұндағы балалардың бос уақытын қызықты өткізуге қолғабыс болып отыр. «Таң бөбегінде» бас-аяғы 24 адам жұмыс жасайды.&nbsp; Иә, Жалағашқа қарасты Таң ауылында 90 орындық «Таң бөбегі» бөбекжайы бүгінде дәл бұрынғысынша ауыл халқына сапалы қызмет етіп жатыр. Қазір Таңда балабақша мәселесі түбегейлі шешімін тапқан. Бұл бөбекжайда 1 жастан 6 жасқа дейінгі 90 бала тәрбиеленуде. Аптаның бейсенбісінде мұндағы тәрбиешілердің бір күндік жұмысымен таныстық. Бөбекжай меңгерушісі Жәмила Сәдуова әлі де Имекең басқаратын шаруашылық тарапынан жан-жақты қолдау болып жатқанын жасырмайды.&nbsp; – Өзім – осы ауылдың тұрғынымын. Шыны керек, бөбекжай жұмысын бастағанға дейін ауылда балабақша мәселесі болды. Балаларымыздың біз жұмыста болғанда бос уақытының тиімді өткенін қалаймыз. Өзім де баламды осы бөбекжайға беремін. Мұның бір тиімділігі балалардың ой-өрісі дамиды, ортамен тез тіл табысуға бейімделеді. Уақыт өткен сайын мұның барлығын өзімнің баламның да бойынан байқап жатырмын, – дейді ата-ана Айгүл Төлегенова. Халық қалаулысы Имамзада Шағыртаев бұл нысанға қыруар қаржы бөлгенде не ұтты? Біріншіден, халықтың ризашылығына бөленді, екіншіден бұл ауыл балаларына үлкен сый болды. Бір жағынан қаншама ауыл тұрғыны жұмысқа орналасты. «Қуанса, бала қуансын» деп әлі де оларға жақсылық жасауды жадынан шығарған емес. Таңда болған бір күнде ауыл балаларының Балалар жылын шын сезініп жатқанын көріп қайттық.&nbsp;Таңға жақындай бастағаннан, ауылдың кіреберісінен басталған тындырымды тірлік көрген көзге қуаныш сыйлайды. Еріксіз сүйсінесің, ауылдың ажарына таңдай қағасың. Иә, барды бар деп айту керек қой, Таң ауылында тындырымды тірлік көп екені белгілі.

Бар жақсылық балалар үшін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp; ХХІ ғасыр - білімділер ғасыры болғандықтан, бүгінгі таңда заманымызға сай дені сау, ой өрісі жоғары, жан-жақты дамыған ұрпақ қалыптастыру мемлекетіміздің алға қойған аса маңызды міндеті болып тұр. Тәрбие мен білімнің алғашқы дәні мектепке дейінгі тәрбие ошағында беріледі. Бала денсаулығының мықты болып,қозғалыс,дене құрылысының дұрыс жетілуі мектепке дейінгі кезеңде қалыптасады.Ұлттық ойындар – қазақ халқының ерте заманнан қалыптасқан дәстүрлі ойын – сауықтардың бір түрі. Оның бастауы алғашқы қауымдық қоғамда шыққан. Ұлттық ойындар негізінде әр халық түрлі – түрлі жаттығулар жасау жолымен дене шынықтыру ісінің негізін салды. Бертін келе шынайы спорт ойындарының шығуына түрткі болды. Оның адам денсаулығына жақсартуда пайдалы аса күшті екені қилы.Ұлттық ойындар – ата – бабаларымыздан бізге байлығымыз, асыл қазынамыз. Сондықтан, үйренудің күнделікті тұрмысқа пайдаланудың заманымызға сай ұрпақ тәрбиелеуге пайдасы орасан зор. Ойын баланың алдынан өмірдің есігін ашып, ұштаса береді. Осы орайда Аманкелді ауылдық округі әкімдігінің қолдауымен және ауылдық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен дойбы спорт түрінен ауыл тұрғындары арасында жарыс өткізілді.Жарысқа ауыл тұрғындары мен жастардан он екі адам қатысып, бақ сынасты. Шараның мақсаты бұқара халық арасында ұлттық спортты насихаттау және ұлттық құндылықтарымызды дәріптеу.Жарыс қорытындысы бойынша Жүсіпов Исабай I орын, Серікбаев Бексұлтан II орын, Смағзамов Нұрбек III орынға ие болды. Жарыс жеңімпаздары мен жүлдегерлеріне ұйымдастырушылардың дайындаған алғыс хаттары мен бағалы сыйлықтары табысталды. Қазақта 150-ге тарта ұлттық ойындар барын біліп пе едіңіз?! Оларды зерттеген Е.Сағындықов, Ә.Диваев секілді ғалымдар: ойын-сауық, тұрмыс-салт ойындары, жануарлар дүниесі, аңшылыққа байланысты ойындар, дене шынықтыру спорт ойындары деп бөліп қарастырады. Әрине, ол ойындардың бүгінде біразы ел есінен шығып, ұмытылып кетті.Осындай ұмыт бола бастаған ұлттық ойынды жандандырып, дәстүрді жаңғыртқан ауыл тұрғындарын, жеңімпаздарды біз де өз кезегінде жеңістерімен құттықтаймыз!

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары