<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;М.Мәметова атындға Қызылорда жоғары колледжінің жанынан құрылған «АССОРТИ» студенттер театрының орындауында сырбойылық қаламгер, драматург-жазушы Сұлтанәлі Балғабаевтың «Педучилищенің қызы» шығармасы желісінде жазылған «Педучилищенің қызы» мюзиклі сахналанды.&nbsp;Осыдан тура бір жыл бұрын журналист, әдебиеттанушы ғалым Бауыржан Омарұлының қарымды қаламгер Сұлтанәлі Балғабаевтың туындысына арнаған «Педучилищедегі қыз және Біз» жазбасына куә болған колледж директоры Жақсыгүл Қоханқызы шығарма авторына қолқа салып, батасын берсе сахнаға алып шығуға ынталы екенін жеткізген. Аталған әңгіме желісіндегі шығарманы сахна қойылымына айналдыру бастамасын шығарма авторы да қолдап, өнерпаз жастарға батасын берді.&nbsp;Н.Бекежанов атындағы облыстық қазақ драмалық театрда қойылған қойылымға Облыстық білім басқармасы басшысы Асқарбек Есжанов, бірқатар қоғам белсенділері, бақ өкілдері, колледж ардагер ұстаздары, оқу орны түлектері, ата-аналар мен студенттер көрермен болды.&nbsp;ХХ ғасырдың 60-70 жылдарындағы жастар арасындағы мөлдір махаббатты суреттеген туындыда, сол уақыттағы педучилищенің тыныс-тіршілігі, халықтың әлеуметтік ахуалы көрсетілген. Жазушы әңгімесінен театр сахнасына беттеген туынды көрерменін алуан түрлі сезімге бөлеп, көпшілікті жастық шақтың естеліктерімен қуантты. Аэропорттағы кездейсоқ екеудің диалогынан басталған сюжет күріштіктегі жастар жиынына ұласып, күлдіре отырып мұңайтып, кездесу мен қоштасу сәттерінің маңызын көркем жеткізген тұстарда көмейге тас тығылғандай көңілсіз де күйге түсірді. Сахна шымылдығы түрілгеннен бір деммен тамашалаған көрермендер мюзикльдің соңғы сәттерінде өнерпаздар өнеріне тәнті боп, түрегеп тұрып ұзақ қол шапалақтады. Сахналық қойылым соңына жетсе де, көпшіліктің ыстық ықыласы зал ішін шуға бөледі.Өнер – өлшеусіз әлем. Осы бір көркем әлемде көрнекі дүние жасауға ұмтылып, көрерменіне тың туындымен қауышқан өнерпаздар өнері өрге жүзіп, шығармашылық шабыты шарықтай берсін деп тілек білдіреміз!&nbsp;Өнерге деген құрмет, өнерпазға қолдау таусылмасын!&nbsp;Қорлан САРЫ

Қызылордалық студенттер "Педучилищенің қызы" мюзиклін сахналады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Еліміздің бірнеше аймағында соғыс ардагерлеріне 9 мамырға орай жергілікті бюджеттер есебінен біржолғы ақшалай төлемдер берілді. Бұл туралы<a href="https://stan.kz/ortasha-molsheri-15-million-tenge-zhenis-kunine-oray-ar-399791/"> Stan.kz</a> ақпарат агенттігі хабарлайды.Бүгінгі таңда Қазақстанның барлық өңірі мен Астана, Алматы және Шымкент қалаларында ардагерлерге арналған бір реттік төлем үшін жергілікті бюджеттерден барлығы 187 миллион теңге бөлінген.Әлеуметтік көмек көрсетудің қолданыстағы қағидаларына сәйкес 9 мамырға орай берілетін біржолғы төлемдер сомасы жергілікті бюджеттердің мүмкіндіктеріне және мәслихаттардың шешімдеріне байланысты әр облыста дербес белгіленеді.Айта кетері, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ұсынысы бойынша соңғы жылдары көптеген облыста ардагерлерге төлемдер бірыңғай мөлшерде төленеді.Мәселен, биыл республика бойынша біржолғы әлеуметтік көмектің орташа мөлшері 1,5 млн теңгеге тең. Бұл ретте көптеген өңірлерде орташа мөлшерден жоғары сома төленді: Ақмола облысында – 3 млн теңге, Ақтөбе облысында – 2 млн теңгеден астам. Абай, Алматы, Қарағанды, Павлодар облыстары мен Астана және Алматы қалаларында ҰОС қатысушылары 2 млн теңгеден алды.Бүгінде республикада Екінші дүниежүзілік соғыстың 148 ардагері тұрады. Оларға әлеуметтік қолдаудың басқа да түрлеріне қарамастан ай сайын 16 АЕК (2024 жылы 59 072 теңге) мөлшерінде арнаулы мемлекеттік жәрдемақы төленеді.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Орташа мөлшері 1,5 миллион теңге: Жеңіс күніне орай ардагерлерге бюджеттен бір реттік төлем берілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қырғызстанда 3 жасар қыз&nbsp;түрлі дене жарақаттарымен Ыстық-Ата облыстық ауруханасына түскен.&nbsp;Бұл туралы&nbsp;<a href="https://stan.kz/ogey-ake-3-zhasar-kizdi-sokkiga-zhigip-itpen-birge-uysh-399799/">Stan.kz</a>&nbsp;ақпарат агенттігі хабарлайды.Чуй қалалық ішкі істер басқармасының тексерісі кезінде&nbsp;қыздың анасымен және 28 жастағы өгей әкесімен бірге тұратыны&nbsp;анықталды.Тергеушілердің айтуынша, өгей әке баланы үнемі ұрып-соққан. Оның үстіне соңғы рет ер адам қызды итпен бірге үйшікте түнеуге мәжбүрлеген. Осыдан кейін ол ауруханаға жеткізілді.Қырғызстан Республикасы қылмыстық кодексінің 138-бабы "Азаптау" бойынша қозғалған қылмыстық іс аясында күдікті ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Тергеу жалғасып жатыр.Фото: Pixabay

Өгей әке 3 жасар қызды соққыға жығып, итпен бірге үйшікте түнеткен

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Сырдария ауданына арнайы барып, Ұлы Отан соғысының ардагері Яхия Тасыровты Жеңіс күнімен құттықтады. Майдангердің үйіне облыстық мәслихат төрағасы Мұрат Тілеуімбетов, Қазақстанның Еңбек Ері Абзал Ералиев те барды.Яхия Тасыров 102 жаста. Ғасыр куәгері Ташкентте текстиль оқуын оқып, 1940 жылы текстиль фабрикасына шебердің көмекшісі болып жұмысқа орналасады. 1941 жылдың аяғында Ташкент облысы Фрунзе аудандық әскери комиссариатынан әскерге алынған. Сібірде, Омбы қаласында алғашқы әскери дайындықтан өтіп, 1942 жылдың қазанында майданға жіберілген. Соғыс жылдарында Сталинградты, Курскіні, Польшаны жаудан қорғаған. Данск жерінде портта аяғынан ауыр жараланған. 1944 жылы шекарадан Германияға кірген. 1945 жылы тамыздың аяғында елге оралған. Бейбіт өмірге араласқаннан кейін аудан орталығындағы сүт зауытында қойма меңгерушісі болып 16 жыл жұмыс жасаған. 1960 жылы Жалағаштың сүт зауытында мастер, 1982 жылы аудан орталығындағы астық қабылдау пунктінде жұмыс жасап зейнеткерлікке шыққан. «Қызыл жұлдыз» орденімен, «Ұлы Отан соғысы І-ІІ дәрежелі орденімен», «Ерлігі үшін», «Германияны жеңгені үшін», «Ұлы Жеңістің40-50-60 жылдығы» медальдарымен марапатталған. Бүгінгі күні 3 ұл, 1 қыздан 15 немере сүйген қазыналы қарт.Облыс әкімі ардақты ақсақалға ізгі тілегін жеткізіп, сыйлық табыстады. Егемен еліміздің жас ұрпағына патриоттық тәрбие берудегі ардагерлердің зор үлесін атап өтті.Айта кетейік, Жеңістің 79 жылдығына облыста арнайы іс-шаралар жоспары бекітілді. Онда мерекелік құттықтаулар, қайырымдылық, әлеуметтік-тұрмыстық көмек көрсету шаралары қамтылған. Бүгінде аймағымызда Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен оларға теңестірілген 3948 ардагер бар. Мереке қарсаңында бюджеттен біржолғы әлеуметтік қолдау көрсетілмек. Облыстағы Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне 2 млн 500 мың теңгеден біржолғы әлеуметтік көмек төленеді.Фото:&nbsp;Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Облыс әкімі ғасыр жасаған майдангерді құттықтады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Анаға тағзым орталығының базасында жасанды интеллектті алғаш рет қазақша сөйлеткен қызылордалық оқушы Асылжан Абдуллаевпен кездесу өтті.&nbsp;Жиында жас технократ ақпараттық технологиялар саласындағы жетістіктері мен жобаларын таныстырды. Сонымен қатар, кездесу барысында IT&nbsp;саладағы алғашқы қадамы, алғашқы тәжірибесімен бөлісті. Қатысқан оқушылар үшін тың деректер мен&nbsp;мотивацияға толы жиын болды.Айта кетейік, Асылжан Абдуллаев «QazaqGPT» жобасын іске қосып, жасанды интеллектіні қазақша сөйлетті. Бұйрық берсең, сурет салады, дыбыстама жасайды. Бағдарламаға 300 мыңнан астам сөз бен 220 миллиардқа жуық ақпар енгізген. Бүгінде қолданушылар саны артуда. Бұдан бөлек, «KazHydroTech» жобасын қолға алуда. Бұл жоба аймақтағы су ресурстарын басқару мен ауыл шаруашылығының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.<blockquote>– Жыл сайын су жетіспеушілігі Орта Азияда геосаяси және геоэкологиялық мәселелерді туындатады. Барлығы судың тапшылығына әкелетін үлкен нонсенс. Проблеманы шешу мақсатында Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің базасында жаңа AI жасауға кірістік. ЖИ орнатылған датчиктер судың мөлшері мен құрамына қарай мониторинг жүргізу арқылы 92% суды үнемдейді, – деді Асылжан Абдуллаев.</blockquote>Жобада Израиль тәжірибесінен алынған тамшылатып суару әдісі қолданылады. Бұл тәсіл өсімдіктерді қажетті ылғалмен қамтамасыз ету арқылы суды пайдалануды оңтайландырады. Жасанды интеллект қосылған сенсорлар топырақ пен атмосфера жағдайын бақылайды, арнайы орнатылған параметрлерге сүйеніп жиналған деректер арқылы тиімді суару уақыты мен көлемі туралы шешім қабылдайды.Сонымен қатар технология тұрғысынан «KazHydroTech» жобасы ауыл шаруашылығының тұрақты дамуы мен қоршаған ортаны қорғауда маңызды қадам.Ал келесі жобасы бойынша медиа кеңістікте танымал. «Тарихнама» атты&nbsp; медиа алаңға бағытталған жобасы да сәтті жүзеге асуда.&nbsp;<blockquote>− Жастар тағылымға толы бірнеше томдық кітап, документалды фильм, жәдігерлерге толы музейді аралауға уақыт таппайды. Себебі қарбалас. Алайда Instagram, Telegram, TikTok секілді платформалар атағын жоғалтпақ емес. «Тарихнаманы» да осы әлеуметтік желілерді пайдалану арқылы жүзеге асырып, көптеген жастың қазақ тарихына қызығушылығын оята алдым. Оған дәлел, 1 жылда TikTok желісіндегі аккаунттағы контентті 50 млн-ға жуық көрермен тамашалады. Тарихқа қатысты құнды деректі қарауға ұмтылыс артып, 163 мың жазылушы жиналды.Қызығы, жоба тек Қазақстан емес, Орталық Азия, Еуропа және Батыс Еуропа мемлекеттерін қызықтыра алды. Сонымен қатар Түркия мемлекетінен бірлесіп жұмыс істеуге ұсыныс түсуде. Алдағы уақытта халықаралық деңгейде бейнеконтент жасау ойда бар. Бұл – жоба жеткен бірегей жетістік. Әрбір азамат тарихты білуге міндетті. Сол міндетімді мүдірмей атқарудамын деген үміттемін. оба ұтымды болу үшін зерттеу жұмысын жүргізіп отырдым. Яғни, «қандай мәлімет қызық, оны қалай ұсынуға болады?» және «қандай әлеуметтік желі ұтымды?» деп, сауалдарға жауап іздедім. Жүйелі нәтижеге жету үшін ғалымдар пікірін саралау да тиімді.Жалпы, ғалымдар қысқа ақпарат есте тез сақталады деген тоқтамға келген. Сонымен қатар, адамның жады сөзге қарағанда суреттегі ақпаратты жылдам есте сақтауға бейім. Сол себепті TikTok желісінде кез келген тарихи мәліметті арнайы оқиғаға қатысты суретпен тоғыстырып, қысқаша ақпарат беремін. Жобаның басты мақсаты да сапалы түрде аз уақытты қамтитын ақпарат көзін ұсыну екенін ескерсек, дұрыс жолдамыз деп ойлаймын. Тәжірибе мен кеңес алға жетелейді. «Тарихнама» жобасының жоспарын құру барысында әртүрлі ізденіске бардым.&nbsp;Дәстүрлі білім көзімен қатар заманауи ресурстарды да пайдалануға мүмкіндік туды. Яғни тарихи-ғылыми сайттарды қарап, электронды дереккөздерге түбегейлі зерттеу жұмысын жүргіздім. Сонымен қатар мектептен алған жүйелі білім пайдаға асты, − деді өнертапқыш.</blockquote>Келесі жобаларының бірі – «SAYGAQ AI». Бұл – жасанды интеллектінің көмегімен өрт сөндіруші роботтарды қашықтан басқаруға бейімделген стартап жоба. Мұны жасаған мектеп оқушылары Гафур Шайхы мен Асылжан Абдуллаев. Қазір жоба mvp сатысында. Яғни прототипі бар. Жобаны дамыту үшін оқушылар Idea Battle инкубациялық бағдарламасына қатысқан. Семинарлар арқылы білікті мамандардан тәжірибе жинап, финалға өткен. Олар тынымсыз еңбектің нәтижесінде стартап жобалар байқауында I орын иеленді. Стартаперлердің айтуынша, алдағы уақытта инкубациялық және акселерациялық жобаларға қатысуды жоспарлауда.«NeoNomad» командасымен бірге Түркістанда өткен «Recodetau» республикалық хакатонға қатысып, I орын иеленіп, Үндістан мемлекетінде 10 күндік тағылымдамадан өту мүмкіндігіне ие болды.ReDabyl – су тасқыны секілді табиғи апат кезінде жұмыс істеуге арналған мониторинг және алдын ала болжаудың кешенді жүйесі. Жобаның міндеті – сенсорлар өзен арналарының бойында орналасқан су деңгейін және қосымша параметрлерді үздіксіз бақылайды.<blockquote>– Су тасқыны шекті мәннен асқан жағдайда сенсорлар автоматты түрде жауапты органдарға дабыл қағып, ақпарат жібереді. Осылайша мамандандырылған ұжымды қажет нысанға жіберу арқылы жұмыс күшін азайтуға көмектеседі. Біздің зерттеуіміз бойынша, осы секілді цифрланған кешенді жүйе Қазақстан аумағында жоқ және ашық түрде ақпараттың базасы мен анализін бере алмайды. Ал біз пайдаланған сервер мен телефонға дабыл жіберу ашық түрде болады, – деді команда мүшесі.</blockquote>Сондай-ақ, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті Kyzylorda Hub бизнес-инкубаторының ұйымдастыруымен өткен «Idea Battle» стартап жобалар байқауында жаңа жобасымен топ жарды.Байқаудың мақсаты − стартаптарды қолдау, ел ішінде стартап мәдениетін насихаттау және Қазақстан аймақтарындағы цифрландыруды дамытуда үздік IT идеяларды анықтау.Қатысуға облыс бойынша 43 жоба тіркелді. IT идеяларды жетілдіру үшін қатысушыларға «Стартап негіздері», «Lean Canvas», «Pitching» тақырыбында білікті мамандар шеберлік сабақтарын өтті.&nbsp;Бағдарлама аясында 13 жоба оффлайн, 8 жоба онлайн форматта іріктеу кезеңінде бақ сынады. Ал финалдық кезеңде қазылар алқасына 8 жоба таныстырылды. Нәтижесінде «SAIGAQ AI» жобасы жүлделі І орын иеленді. «Easier together» 2-орын, ал «Talk gloves» жобасы 3-орын иеленді. Жеңімпаздарға 500 000 мың теңге жүлде қоры үлестірілді.Байқау барысында «Grand Master» бағдарламалау мектебінің директоры Алмат Қуанышбаев, &nbsp;бизнес-тренер Наталья Мишукова мен Бағдат Қадыров төрелік етті.Жуырда мектеп оқушылары арасында өткен республикалық &nbsp;чемпионатта 16 жастағы Асылжан Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің білім грантын иеленді.&nbsp;&nbsp;Қорлан САРЫ Фото:Өңірлік Коммуникациялар Қызметі

Жас технократ оқушылармен кездесті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Медицина саласы – адам өмірімен тікелей байланысты болғандықтан аса жауапкершілік пен қатаң талапты қажет етеді. Бұл ретте Сыр медицинасы &nbsp;заман ағымына сай дамудың даңғыл жолына түсіп, жаңашыл жаңалықтарымен елді қуантуда. Жыл сайын өңірде денсаулық сақтау ұйымдарының саны да артып келеді. Тиісінше, бұл облыс тұрғындарының қажетті медициналық көмекпен қамтылуына мүмкіндік сыйлайды. &nbsp;Бүгін ҚР Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Сыр өңіріне арнайы жұмыс сапарымен келіп, аймақтың медициналық жағдайымен таныс болған еді. Осыған байланысты бүгін Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңына министр БАҚ өкілдеріне баспасөз конференциясын өткізіп, өзекті сауалдарына жауап берді.<blockquote>-Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында ауылдық елді мекендердегі бастапқы медициналық-санитариялық көмектің сапасын арттыру жобасы қолға алынған болатын. Бұдан бөлек, медицина саласында көрсетілетін қызметтер мен Мәмс жүйесін жүйелендіру аясы жүзеге асырылуда. Осыған байланысты біздің министрлік облыстардағы медицина саласының әлеуетін арттыруды және Ұлттық бағдарламалардың тиімділігін жүзеге асыруды оңтайландыруда. Біздің саладағы ең өзекті мәселелердің бірі – медицина саласының мамандарының жетіспеушілігі. Қазіргі таңда Қызылорда облысының өзінде 150-ден астам дәрігер маман жетіспейді. Осыған сәйкес, медициналық оқу орындарының ректорларымен бірлесіп, облыс әкімдігі және облыстық денсаулық сақтау басқармаларының қолдауы арқасында білім алып жатқан студенттердің өңірлерге келіп жұмыс істеуіне мол мүмкіндік сыйлауда. Тағы бір өзекті мәселе – елімізде жүрек-қан тамырлары ауруымен ауыратын азаматтардың көбеюі. Сондықтан да аталған аурудың алдын алу және азаматтарымыздың денсаулығын жақсарту бағытындағы тиісті жұмыстар қолға алынды. Бүгінгі жұмыс сапарының негізгі мақсаты – өңірдегі денсаулық сақтау саласының жұмысымен танысу және осындағы халықпен кездесу. Жалпы соңғы үш жылда денсаулық сақтау саласына қатысты халықтан келіп түсетін арыз-шағымдар еселеп артқан. Осы себепті осы арыз-шағымдарға тиісті сараптама жасалып, себептері анықталды. Нәтижесінде, халықтан келетін арыз-шағымның басым көпшілігі – емханалардың қызметіне қатысты болып отыр. Бұдан бөлек, жолдама алудағы қиындықтар, медициналық көмекпен қамтылудағы тексерістердің ұзақтағы тағы бар. Осы аталған мәселелерді кезең-кезеңімен шешуге жұмыс жасаудамыз. &nbsp;Қазіргі таңда денсаулық сақтау саласындағы бірқатар заңдарға өзгеріс енгізу басталып кетті, - деді ҚР Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Шәріпбайқызы.</blockquote>Айта кетейік, ҚР Денсаулық сақтау министрі қаладағы көпсалалы аурухана жұмысымен танысып, әрі қарай облыс тұрғындарымен кездесетін болады.

А.Әлназарова: Негізгі мақсат – халыққа сапалы медициналық қызмет көрсету

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының Қызылорда облыстық филиалы мен «Студент» бастауыш партия ұйымы «Этика және жасанды интеллект» тақырыбында семинар-тренинг ұйымдастырды.&nbsp;Мақсаты – болашақ журналистердің қызығушылығы мен оқырман ретіндегі сауаттылығын арттыру, дамыту, мәдени және ақпараттық біліктілігін көтеру, сыни ойлау формасын қалыптастыру. Жас журналистердің тіл байлығын арттыру, өмірге көзқарасын қалыптастыруға, ой-өрісін кеңейтіп, көркем сөйлеуге, пікірін ортаға &nbsp;салып, дәл айтуға баулу. Бұқаралық ақпарат құралдары бойынша дайындау және кәсіби бағдарлық қажеттіліктерін жүзеге асыру.Жиынға &nbsp;журналистика мамандығының білім алушылары мен БАҚ саласында кәсіби біліктілігін арттыруға ұмтылатын жастар қатысты.&nbsp;<blockquote>− Бүгінде ақпараттық технологиялар саласындағы жасанды жүйеге енгізілген ақпаратқа сүйеніп, тапсырманы жылдам әрі оңай орындайтын жасанды интеллект сұранысқа ие. Іс-шара журналистика мамандығының студенттеріне бағытталған. Семинар барысында жасанды интеллекттің пайдасы мен зияны айтылды, − деді Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы Қызылорда облыстық филиалының маманы Айнұр Досжанова.&nbsp;</blockquote>Семинарда қызықты мәліметтермен қатар идеялар ортаға салынды. Қатысушылар түрлі ойындар ойнап, жасанды интеллектіні практика жүзінде қолданды. Сонымен қатар ақпараттық технологиялар саласы бойынша түсіндірме жұмыстары жүргізіліп, пайдалы кейстер айтылды. Шара соңында қатысушыларға кофе-брейк ұйымдастырылды.&nbsp;<blockquote>− «Этика және жасанды интеллект» тақырыбында өткен семинар-тренинг жоғары дәрежеде өтті. Ұйымдастырушыларға алғысым шексіз. Құнды әрі пайдалы мәліметтер айтылды. Теориямен қатар практикалық жұмыс жасалды, − деді Қорқыт ата атындағы журналистика мамандығының студенті Аружан Серікова.</blockquote> Қорлан САРЫ Фото: ЖСДП Қызылорда облыстық филиалы

Студенттер тренингке қатысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария аудандық ауруханасының мамандары созылмалы жүрек жетіспеушілігі дертіне байланысты ашық есік күнін өткізген болатын. Өз кезегінде тәжірибелі маман, кардиолог-дәрігер Алтынай Өмірбаева науқастарды қабылдады. Ақ халатты дәрігер аталған дерттің пайда болу белгілеріне тоқталды.<blockquote>– Жүрек жетіспеушілігіне әкелетін сырқаттар мен себептер өте көп. Жүрек жетіспеушілігі &nbsp;деп ағзалар мен тіндердің дұрыс жұмыс атқаруына қажет заттармен қамтамасыз ету &nbsp;үшін негізделген қан айналым аппаратының өзінің жұмысын атқара алмауын айтады. Созылмалы жүрек жетіспеушілігі бұл өзіндік бөлек нозология емес, ол көбінесе әртүрлі аурулардың асқынуы ретінде пайда болады. Сырқаттың клиникалық көрінісіне жаттығуларға төзімділіктің төмендеуі, Шаршау, жаттығудан кейін қалпына келу уақытының артуы, тобықтардың ісінуі, ентігу, жатқан кезде тыныс алудың қиындауы, түнгі тұншығу эпизодтары, ауа жетпеу сезімі жатқызылады. Негізгі дерттің міндетті тексеру диагностикасына Pro BNP анализі, ЭКГ, жхокардиография, жүректің УДЗ-і рентген түсірілімі қарастырылады, – деді дәрігер.</blockquote>Тәулік бойы аудан тұрғындарына жан-жақты кеңес беріліп, кейбір науқастардың сырқаты бар екені анықталды.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Аудандық ауруханада ашық есік күні өткізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Негізінен, Сырдария ауданында зейнеткерлердің зейнетақысы әр ай­дың 15-інен кейін түсетіні мәлім. Ардагерлердің басым көпшілігі «Халық банкі» акционерлік қоғамының аудандық филиалына барып, айлық зейнетақысын алуға дағдыланған. Біз де үйдегі қос ардагердің зейнетақысын бұрын банкоматқа барып алатын едік. Ақпараттық жүйелердің қолжетімділігі артқаннан кейін есепшоттағы қаражатты телефонмен-ақ жұмсауды үйренгеніміз белгілі.Өткен аптада жақын араласатын бір досым анасының зейнет­ақысын алу үшін банк филиалына бірге барып келейік деп өтінді. Әрі қолым бос, әрі жұмыстан кейінгі сәт болатын. Сөйтіп екеуміз банкке қарай жаяу тарта жөнелгеніміз бар. Біз банкке барған уақытта кезек­те тұрған адам көп емес екен. Біз де өз кезегімізді алдық. «Журналист байқампаз, қырағы болуы қажет» деп ұстаздарымыз үйреткеннен кейін оң-солымыздағы іс-әрекеттер мен оқиғаларды байқап, бағамдап тұру әдетімізге айналған болатын. Байқа­у­ым­ша, зей­нетақысын алушы­лардың бәрі қазақ тілді азаматтар болғанымен, банкоматта көбі орыс тілін таңдап жатырғанын көрдік. Әрине, бәрі бірдей емес. Бірер минуттан кейін кезек досыма да келді. Ол да бірден орыс тілін таңдап, банко­матты басқара жөнелді және әп сәтте анасының зейнетақысын төс қалтасына «сүңгітіп» жіберді.Сыртқа шыққан бойда досыма қарата:– Неге қазақ тілін таң­да­майсың?, – дедім сұраулы жүзбен.– Түсінбедім, – деді ол.– Банкоматта неге қазақ тілін таңда­майсың деймін, – дедім мен сәл ашуланып. Мырс етіп күлген досым:– Қазақ тілі күрделілеу, орыс тілі оңайлау, – деп қысқа қайырды.– Сонда қалай? Сен өзі қа­зақсың. Қазақтың же­рінде тұрасың, «Қазақпын» деп кеу­де керіп мақтанасың, бірақ қазақ тілін ұнатпайсың. Осы адам­гер­шілікке, азамат­тыққа, Отан­сүйгіштікке жата ма?, – дедім.Ол ойланып қалды. Әрі қарай ақтала жөнелді. Тіл төңірегіндегі талас-тартысымыз біразға дейін жалғасып, досым келесіде қазақ тілін таңдайтынын айтып, уәде берді. Екеуміздің әңгімеміз осымен аяқталғаны бар....Бір айдан кейін досым екеуміз банкоматқа тағы да бірге бардық. Мен әдеттегідей оның қай тілді таңдайтынын сырттай байқап, бірақ білдірмей тұрдым. Кезегіміз жақындап алдымызда бір кісі қалғанда досым әлдекімге «Қазақ тілін таңдау керек!» деді. Қарасам, ортақ танысымыз екен. Ол да келесі жол таңдаймын деп уәдесін беріп кетті. Ал досым бұл жолы қазақ тілін таңдады. Сөзім далаға кетпепті, ескерусіз қалмапты. Әрі қуандым, әрі шүкіршілік еттім. До­сым­ды бұ­рынғыдан бетер жақсы көріп, оған деген құрметім арта түсті.Мемлекет әлеуметтік жа­ғынан аз қамтамасыз етіл­ген отбасыларға көп көмек көрсетуде. Халықтың осал тобына арналған түрлі бағдарламалар бар. Кәсіпке ынталы азаматтар үшін қайтарымсыз грант та тағайындалады. Қайтарымсыз грант тағайындау жөніндегі аудандық комиссияның бірнеше жылдан бері тұрақты мүшесімін. Жұмыссыз азаматтар түрлі бизнес жоспарларын комиссияға келіп қорғайды.Былтыр қазақылықтың қай­мағы бұзылған бір ауылдан орыс тілінде екі ауыз сөз білмейтін бір азамат комиссияға келді. Бизнес жоспарын орыс тілінде дайындапты. Комиссия мүшелерінің қатысушыға сұрақ қоюға құқы бар. Ә дегеннен-ақ өз жоспарын қазақ тілінде баяндай жөнелген азаматқа:– Неге қазақша айтып жатырсыз? Жоспарды орысша жазғансыз. Орысша қорғаңыз, қазір қағаз сөйлейтін заман, – дедім.Қызара бөртіп, кібіртіктеп қалған ол:– Мен орысша білмеймін, – деді.– Білмесеңіз неге орыс тілінде жазғансыз? Өз ана тіліңізде жазуыңызға кім немесе не кедергі болды?, – дедім.– Шынымды айтсам, өзім жазған жоқпын. Ақыға дайындатып алдым, – деп бар кінәсін мойындады әлгі азамат.<blockquote>– Ертең бұл кәсіпті жүргізетін өзіңіз, сұрауы да сізден болады. Мемлекеттің қаржысын мақсатсыз жұмсап, қаншама адам қаржыны кері қайтаруда. Сондықтан оңай олжаға батамын деп ойлап, орысша жаза салуға болмайды. Жоспардағы әр тиын мен теңгені есептеп, оны неге жұмсайтыныңызды көрсетуіңіз керек. Сондықтан өзіңіз зерттеп, зерделеп, түсініп, түйсініп барып жоспар құрыңыз. Өзіңіз орысша мүлдем білмеймін деп тұрсыз. Яғни қолыңыздағы қағаздағы есептеулерді түсініп тұрған жоқсыз. Келесі жолы қазақ тілінде жазып, қайтадан келіңіз, – дедік.</blockquote>Ол терең күрсініп, комиссия мүше­лерінен кешірім сұрап, шығып кетті. Қазақтың ортасында тұрып, қазақылықтың қаймағы бұзылмаған ауылдан шығып, өз ана тілін өгейсіткеніне өкінгені іс-әрекетінен анық көрініп тұрды. Ал комиссияға кірген келесі үміткердің ұлты орыс болса да өз жос­парын қазақ тілінде сауатты қорғады. Халқымыздың еңбексүйгіштік туралы даналық сөздерін тебірене айтқанын естіп, кәсіппен айналысуға деген ынтасына шын сүйсіндік. Сөйтіп бірауыздан қолдап, қайтарымсыз грантты беру жөнінде шешімді мақұлдадық...***Қоғам мүшелері «Қазақ тілін қолдаймыз, қолдау керек, ана тілімізді ардақтаймыз» деп жиі айтады. Бірақ көп адамның сөзі мен ісі үйлеспейді. Біздің ауданда халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының аудандық филиалы жұмыс істейді. Төрағасы – Шаһарбек Нұрсейіт. Бұрын ол кісі Нұрсейітов болатын. Тіл жанашыры былтырдан бастап тегіндегі «ов» жалғауын алып тастады. Бұл тіл тазалығына қосқан үлесі. Осы ретте мына бір оқиға еске түседі.Бірде көрнекті қоғам қайраткері Шерхан Мұртаза жиналыс өткізіпті. Ұлтын сүйген тұлға жиналысқа қатысушыларға «Біз мынау орыстың «овы» мен «евінен» қашан құтыламыз?» деп сұрақты төтесінен қойыпты. Қайратты қаламгердің бұл пікірі редакция қызметкерлеріне терең ой салып, сол күнен бастап бәрі бір ­ауыздан «ов» пен «евті» алып тастапты. Нұртөре Жүсіптің айтуынша, бұл шешімге тосырқай қарағандар да, «ұлтшылдар» деп үрке қарағандар да болған екен.<blockquote>– Осы күнге дейін «ов» пен «евке» жабысып жүргендер жетерлік. Олар «осыған үйреніп қалдық қой» дегенді алға тартады. Құлдық сана олай-былай ойлануға, еркін шешім қабылдауға жібермей тұрған соң не сұрайсыз? Шер-Ағаңның шешімталдығындай бір еркек мінез жетпей тұр-ау, жетпей тұр, – дейді сенатор Нұртөре Байтілесұлы.</blockquote>Биыл тәуелсіз ел болғанымызға – 33 жыл толады. Ал Республика күнінің тарихынан тін тартатын болсақ, 1990 жылы Қазақстанның Мемлекеттік егемендігі туралы декларация қабылданды. Бұл аз уақыт емес. Десек те әлі сол «ов» пен «евтен» айырылмай, аты-жөнін қазақы қалыпқа келтіре алмай жүрген отандастарымыз қаншама? Мұндайда елдік мүдде жолында тіл тазалығын сақтауды ту еткен Шерхандай дара тұлғалардың қайраткерлік шешімі әлі де керек секілді көрінедіАқтөре ИБРАГИМҰЛЫ&nbsp;

Ана тілінің мәртебесін биіктету керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Қызылорда қаласының кейбір аудандарында жарықтың өшуіне байланысты шұғыл жиын өткізді.Кешелі бері толассыз жауған жауын мен қолайсыз ауа райы салдарынан облыс орталығының кейбір аудандарында жарық сөніп қалған. Жиында қала әкімі мен орынбасарларына, облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасы мен «Қызылорда электр тарату компаниясы» АҚ басшылығына ақауларды шұғыл қалпына келтіру жөнінде тапсырма берілді.<blockquote>"Демалыс күндері тұрғындар мұндай қолайсыздықтарды сезінбеуі керек. Жұртшылық жарық, су, газды әсіресе, осы күндері белсенді тұтынатын болғандықтан, жарықтың өшкені қаншама жұмысқа қолбайлау болуда. 109 қызметіне түскен хабарламалар бойынша апатты жою қызметі тез арада тиісті іс-қимылға көшіп, барлығын қалпына келтіруі керек. Екі сағаттың ішінде ақауларды жөндеңіздер", - деді аймақ басшысы.</blockquote>Жиында сала басшыларының ақауды қалпына келтірудегі әрекетсіздігіне сын айтылды. "Қызылорда электр тарату тораптары компаниясы" АҚ басқарма төрағасы Б.Қаракөзовке, пайдалану жөніндегі орынбасары-бас инженер Ш.Рахышевқа, қалалық электр тораптары басқармасының директоры Е.Каленовке қатаң сөгіс берілді.Фото:&nbsp;Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Тұрғындар ешқандай қолайсыздық сезінбеуі керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен Қызылорда қаласындағы бірқатар маңызды мәселе талқыланған мәжіліс өтті.<blockquote>«Өздеріңізге белгілі Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен «Таза Қазақстан» республикалық акциясы өтуде. Акция аясында қала тазалығы мен абаттандыру жұмыстарын қарқынды жүргізу қажет. Бүгінде қоғамда жиі көтерілетін мәселелердің бірі - ауыз су сапасы. Осы түйткілдерді шешіп, уақытылы су берілуін қадағалаңыздар. Коммуналдық қызметтер үздіксіз жұмыс жасауы керек. Жылу маусымына дайындық та назардан тыс қалмасын. Осы кезден бастап жұмысты бақылауға алыңыздар. Тұрғындардың қауіпсіздігін сақтау мақсатында барлық электр трансформаторларының жабық болуын қамтамасыз етуді тапсырамын», - деді Нұрлыбек Нәлібаев.</blockquote>Сонымен қатар аймақ басшысы мереке күндері жұмыс істейтін коммуналдық мекемелердің қызметкерлеріне сыйақы беру мәселесін қарастыруды жүктеді.Айта кетейік, Сыр өңірінде жол инфрақұрылымын, көлік қатынасын дамыту саласында ауқымды жобалар қолға алынуда. Оның ішінде, аймақ тұрғындарының сұранысына орай авто және теміржол үстінен өтетін көпір өткелдері құрылысы қарқын алған.Өткен жылы республикалық және облыстық бюджет есебінен 5,7 млрд. теңгеге «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автодәлізі бойындағы жол айырығына салынған жаңа көпір пайдалануға берілді. Сонымен қатар 1 млрд теңгеге жуық қаржыға Қызылорда қаласының Белкөл кенті мен Яссауи көшесі тұсында, Жалағаш ауданы орталығында теміржол үстінен өтетін жаяу жүргіншілер көпірі ел игілігіне табысталды. Арал ауданында 3,1 млрд. теңгеге автожол көпірінің құрылысы қарқынды жүргізілуде. Қаланың Шанхай мөлтек ауданы тұрғындарының көптен бері көтерген мәселесі де оң шешімін тапты.Қазір облыс орталығында абаттандыру бойынша 213 жоба жүзеге асуда, оған 12,7 млрд теңге жұмсалмақ. Сондай-ақ, 160 көше 31,7 млрд теңгеге жөнделеді.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Коммуналдық мекемелер үздіксіз қызмет көрсетуі керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бақыт бас қалада не биік баспанада еместігін өмірімен ұғындырған кейіпкерлеріміз ауылдан ұзамай-ақ абыройға бөленуге болатынының жарқын үлгісі. Кішкентай мекеннен шығып, бір-бірімен табыстырлары табысқан арандылық Асаубаевтар әулеті.Ауданнан қырық бес минуттық қашықтықтықтағы Қожабақы қазіргі таңда тұрмысы түгел, түтіні түзу ұшқан ауыл. Жыл санап аясы артып келе жатқан округ орталығында қоныс тепкен үйді шаттық ұялаған шаңырақ деуге болады.Қазірде отанасы Қуаныш апа жасы жетпістен асса да, қимылы ширақ, әдеттенген дағдысымен үй шаруасына, қарашаңырақтағы ұлы Жәнібек пен келіні Маржанның аралас заттар дүкеніне де қолқабыс танытып жүр. Өсімдіктер әлеміннен де алыс емес. Ауласындағы саялы ағаштар, қаз-қатар тізілген көшеттердің әрбірін апа баладай мәпелейді.Мектепте ұзақ жыл шәкірттерді шыңдауға дағдыланған ұлағат иесінің жиғаны көп, айтары бар адам. Ерін күткен енеден кеніндердің де көрері көп.Небәрі бір жасында, соғыс салған салдардан әкеден айырылған отағасы бүгінгідей құрмет биігіне көтерілуге дейін ұзақ жолдан өткен. Анасы Наурыз колхозшы, ветеринар, ферма меңгерушісі, ауылдық кеңес хатшысы болып, еңбек ете жүріп, баласын қатарға қосады. Мектеп бітірген соң Болат анасына қарайлап, үш жылдай ауылдық шаруашылықта электрмен темір пісіруші болды. Алайда қамқор ана: «Заман оқығандікі. Өзім бірдеңе қылып күнімді көремін. Ағайын-туыстың арасында отырмын, артыңа алаңдама», – деп ақ батасын беріп, шығарып салады.1968 жылы Павлодар қаласындағы индустриалды институтқа қабылданған Болат Асаубайұлы 1972 жылы инженер-құрылысшы мамандығын алып шығады.Жас маман еңбек жолын Бозкөл ауылында құрылыс шебері болып бастайды. Ұзамай туған ауылына ауысып, құрылыс шебері, аға прорабтыққа жоғарылайды. Ел егендігін алған тұста инженер-гидротехник болып та тер төгеді. Ал 1999 жылдан-2019 жылға дейін ауылдық пошта меңгерушілігін атқарады.Еңбегі еленіп, әр жылдарда алғысқа бөлінгенін сөреде тізілген сол сәттер куәгерлерінен көрдік.Қуаныш Кәдір оқушыларға француз тілінен сабақ берген, Н.В.Гоголь атындағы институттың түлегі.Алғашқы қадамын Абай ауылындағы N90 мектепте бастаған мұғалімнің өмірі тұрмыс құрғаннан – зейнет жасына жеткенше ауылдағы N25 мектепте жалғасады. Шығармашыл жан әрдайым ізденісті жұмыстарымен дараланып, Алғыс, Құрмет грамоталары, медальдар алады. Тек мамандығының мақтаулысы ғана болмай, партия ұйымының жетекшісі, әйелдер кеңесінің төрайымы сынды жұмыстарда да жауаптылығымен көрінеді. Оқушылары олимпиада, пәндік жарыстар мен түрлі іс-шараларда топ жарады.Отбасы мен жұмыстың жүгін қалай қатар алып жүруге боатыны туралы сұрағанымызда, мына бір естелікті еске алды.<blockquote>«Енем, марқұм, көрегенді кісі еді. Маған: «Балам, қазіргі келіндер балаларын шектеу үшін қастандыққа барады дейді. Сенің ақылың бар ғой, ондайды жасама. Ұлым аз қиындық көрген жоқ. Жалғызымның шырағын сөндірме», – дегенді үнемі аманаттап отыратын. Анамыздың алғаусыз пейлі мен ақ тілеуі болар, балаларым өмірден өз орындарын тапты», –дейді «Алтын алқа» иегері.</blockquote>Үлгілі ұядан түлеп ұшқан перзенттер де түрлі салада биіктерді бағындырып келеді.Құралай, Жаңагүл, Ақгүл, Жәнібек мұғалімдік мамандықты таңдаса, Құрманбек – мемлекеттік қызметкер. Мейрамбек – өрт сөндіруші, Әлібек – теміржолшы. Мақпал есеп қызметкері болса, Қожахмет – аудандық балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің бөлім меңгерушісі. Немерелерінің үлкені еңбекке араласса, өзгелері студент, оқушы, балабақша тәрбиеленушілері.<blockquote>«Ата-анамның қиындыққа қажып, мойығанын көрген емеспін. Оларды барлығынан бір-біріне деген құрмет құтқарды. Түсіністік шешпейтін түйін жоқ. Кейде бір мәселелер туындап жатса, жеңешем: «Көкесі, бұл сыннан да өтеміз», – деп қолдау білдіргеніне талай куә болдық.</blockquote>Бізге берген ең үлкен мұрасы, отбасымыздың басты құндылығы – бір-бірімізді қадірлеу, адам жанына жара салатын ауыр сөз айтпау. Қазір осы қасиеттерді балаларымыздан көріп, марқаямыз», – дейді қыздары Құралай. Мұнан өзге адалдықтан аттамау, қинат ету қияға бастырмайтынын Болат аға әке өсиеті ретінде балаларының санасына зерделеп отыратынын көрінеді. Жақсылармен өткен жарты күнде сенім мен сабыр сыйластыққа жеткілетін терең ұғындық.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары