<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Шетелде оқу – ерік-жігерді, еңбекті, сонымен қатар көп ізденісті, өз бетінше үйренуді талап етеді. Қазіргідей білектің күшіне емес, білімге арқа сүйейтін заманда талабы таудай жастар жат жерде оқып, қарым-қабілеті мен білім-біліктілігін тереңдетіп жүр. Солардың қатарында Қазалы қаласының тумасы Аяжан Құттыбайқызы да бар. Ол Мәскеудегі НИТУ МИСИС университетінде «Тау-кен ісі» мамандығын меңгерді. Бүгінде Ресей елінде белді құрылыс компанияларының бірінде инженер болып жұмыс істеп жүрген жерлесімізбен сұхбаттасудың сәті түскен еді.– Аяжан, Сіздің қасиетті Қазалы топырағының тумасы екеніңізден хабардармыз. Десе де отбасыңыз туралы өзіңізден білсек...&nbsp;– Иә, мен 1999 жылы қаңтар айының 31-ші жұлдызында Қазалы қаласында дүниеге келдім. Әкем Құттыбай Ниязов, анам Сауле Смағұл. Бауыржан жане Дәуіржан есімді екі інім бар.Қазіргі таңда інім Бауыржан да Мәскеуде білім алады. Екінші інім Алматыда оқу бітірген. Әрдайым ата-анамыздың мерейін көтеріп, мақтанышына айналып жүрсек дейміз.&nbsp;Кезінде марқұм атам Садуақас: «Арошкамды Москвада окытамын» дейді екен. Мен ең жақсы көретін, ерке немересі болатынмын. Атамның да қалауы орындалғаны мен үшін үлкен жетістік. Дина әжемнің бізге деген махаббаты тіптен бөлек. Бар тәттісін аузымызға тосып отыратын.&nbsp;– Қай мектептің түлегісіз?– Қаладағы М.Горький атындағы №16 мектеп-лицейдің түлегімін. Мектеп қабырғасындағы керемет сәттер менің әлі күнге көз алдымда. Білікті де, білімді ұстаздардан тәлім-тәрбие алдым. Туған жерге жылына екі рет келіп тұрамын. Сол кезде сынып жетекшіміз Гүлсара Темірханқызын үнемі сыныптастардың бас қосуына шақырып, оған деген ыстық ықыласымызды, құрметімізді білдіреміз. Жалпы барлық ұстаздар қауымына алғысым шексіз. Әр шәкірттің үлкен жетістікке жетіп, түрлі салада еңбек етіп жатқанына барша ұстаздың бізге деген мейірім махаббаты мен қамқорлығы, қолдауы жатыр.&nbsp;– Болашақ мамандығыңызды қай сыныпта таңдадыңыз? Шет елде оқимын деген шешімге қалай келдіңіз?– Мен негізі арманы орындалған адаммын. 2014 жылы жазғы демалыс­та Самара қаласындағы тәтемнің үйіне бардым. Сол кезде қаланың ерекше табиғатына ғашық болдым. Тіпті осындай қалада тұруды армандадым. 2015 жылы біздің мектептен екі оқушы Мәскеуге оқуға түсті. Бұл жағдай маған алға айқын мақсат қоюыма септігін тигізді. 2016 жылдың басында Айгүл Асанқызы сыныпқа келіп, Қызылорда қаласына барып, Мәскеу университеттеріне оқуға түсу үшін қабылдау емтихан тапсыруға болатындығын айтты.&nbsp;Наурыз-сәуір айларында Ресей елінде оқығысы келетін оқушылар жиналып, емтихан тапсыруға бардық. Біздің сыныптан 5-6 адам қатыстық. Емтихан үш пәннен тұрды. Математика, физика және орыс тілі. Келесі жолы РГАУ-МСХА К.А. Темирязев атындағы университеттің қабылдау емтиханын тапсырдык. Мамыр айында қорытынды шықты. Сол топтан Қазалыдан тапсырған оқушылар арасынан тек мен ғана екі бірдей жоғары оқу орнының грантын жеңіп алыппын. Осылайша 10-сыныпта жүргенде-ақ Мәскеуге оқуға түссем деген арманым орындалды.&nbsp;11-сыныпта сынама тест тапсыру кезінде қыркүйек-желтоқсан айлары арасында 125 баллдан 60-70 балл ғана жинап жүрдим. Отбасыма салмак салмауым керек деп желтоқсан айынан бас­тап алдыма ұлттық бірыңғай тестілеу сынағынан аз дегенде 100 балл жинауым керек деген мақсат қойдым. Сонымен ҰБТ-ға бар зейінімді, уақытымды арнадым. Күш-жігерімді жұмсадым. Осы ретте ата-анама, бауырларыма алғыс білдіремін. Әрдайым мені қолдады. Таңертең сабаққа кетемін. Келген соң түскі асымды ішіп алып, қосымша дайындық жасау үшін мектепке тағы барамын. Кешкі астан кейін 2-3 сағат ұйықтап алып, түнгі 3-4-ке дейін да­йындалатынмын. Еңбегім нәтижелі болды. Сынақ кезінде 101 балл жинадым. Мен Мәскеуде оқимын деген шешімге түбегейлі келгенмін. ҰБТ-ға қатысудағы мақсатым біздегі білім бәсекесінде өзімнің деңгейімді сынап көру еді.– Алға мақсат қойып, оған жете білу екінің бірінің қолынан келе бермейді. Сізге мотивация берген, жігер сыйлаған қандай күш болды деп ойлайсыз?– Адам шын ниетімен, бар жүрегімен армандай білу керек деп есептеймін. Мен ата-анама салмақ салып, ақылы негізде оқығым келмеді. Қолымнан келетін іске неге талаптанбасқа деген ой да болды. Ата-ана бізді өмірге әкелді, бақты-қақты. Есейгенше бар жағдайымызды жасады. Неге олар әрі қарайда бізге бар жағдайды жасауы керек? Міне, менің пайымым осындай.&nbsp;– Қандай мамандықты меңгер­діңіз?– Мамандығым тау-кен инженері, специализациям тау-кен-геологиялық ақпараттық жүйелері.&nbsp;– Бүгінде әлемнің түкпір-түкпірінде қазақ жастары білім алып, жұмыс істеуде. Мәскеуде де қандастар баршылық. Ресейдегі қазақтармен қарым-қатынасыңыз қалай?&nbsp;– Иә, бұнда қазақ жастары жетерлік. 2016 жылдың күзінен бас­тап Мәскеу қазақтарының қатарына ұйымдастырушы-ерікті ретінде қосыл­дым. Бұнда «Мұрагер» деген қазақ қауымдастығы бар. Негізгі қызметі – қазақ мәдениетін, әдет-ғұрыптарын, салт-дәстүрлерін жаңғырту мен дамы­туға белсенді жәрдемдесу, Мәс­кеуде тұратын басқа халықтардың мәдениеттерімен танысу және өзара іс-қимыл жасау арқылы жалпыадамзаттық құндылықтарды бекіту, әртүрлі ұлттар мен конфессиялардың адамдары арасында толеранттылық пен төзімділікті насихаттау болып табылады.Мерекелерді, іс-шараларды, кездесу­лерді бірлесіп өткізу, спорттық жарыс­тарды ұйымдастыру-қоғамдастық қыз­метінің негізгі максаты. 2019 жылға дейін бас­ты ұйымдастырушылардың бірі болдым. Мәскеудегі ең жақын достарыммен осы қоғамдастықта танысқанмын. 2017 жылдан бастап жұмыс жасаймын. 2019 жылдың қарашасынан 2023 жылға дейн Флотилия Рэдиссонда әкімші, 2023 жылдың қазан айынан бастап кәсіби фотограф ретінде жұмыс жасадым. Биыл маусымда инженер болып құрылыс компаниясына жұмысқа орналастым.– Болашақта Қазақстанда жұмыс істегіңіз келе ме, әлде Мәскеуде түбегейлі қалуды жоспарлап жүрсіз бе?– Осы жазда 8 жылдан бері бірінші рет әкем: «Аяжан, сонша жыл үндемедім, бірақ қазір айтайын бір-екі жылдыкта Қазақстанға қайтып келгеніңді қалаймын» деді. Шынымды айтсам осы кезге дейін ауылға қайту ойымда болмаған. Әкемнің сөзі мені ойландырды. Дәл қазіргі таңда мен жаңа салада тәжірибе жинақтап жатырмын. Бірнеше жыл жұмыс істеп, Қазақстанға оралуды көздеп отырмын. Алған білімімді туған елімнің өркендеуіне қоссам деген ниетім бар.&nbsp;– Шет елде білім алғысы келетін жастарға қандай кеңес бересіз?– Мәскеуді шын жүрегіммен жақсы көремін. Менің өзімді тануыма, жан-жақты тәжірибе жинауыма, өмірілік сабақ алуыма, тұлға ретінде қалыптасуыма септігі тиген қала. Ең керемет достарда таптым.&nbsp;Ал түлектерге, жастарға айтарым ешқашан, ештеңеден қорықпаңыздар. Сіздің жан дүниеңіз жақсылық пен шынайы ниетке толы болса, сондай жандарды жолықтарасыз. Армандай білу де адамға қанат бітіреді. Мысалы маған 15 жаста қол жетпейтіндей көрінген Мәскеу қаласы бүгінде менің екінші еліме айналды. Тіпті алғаш келген сәттерде «Мынадай үлкен мегаполисте қалай өмір сүремін?» деген қорқынышта болғаны рас. Алайда қазір шүкір бұл қалаға сіңісіп кеткенім сонша өз үйімдегідей еркінмін.&nbsp;– Уақыт бөліп, сұхбаттас­қаныңыз­ға рақмет. Тек сәттілік серік болсын.&nbsp;Ұлболсын ТАЛАПБАЕВА

Аяжан Құттыбайқызы: Алған білімімді туған елімнің өркендеуіне қоссам деген ниетім бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ешқашан қиындықтан қашпау керек деген қожабақылық кәсіпкер Ғазиз Телағысұлының жаңа іс бастағанына көп бола қойған жоқ. Десе де тұтынушының талғамынан шығып, көңіліне қонатын сапалы әрі сәнді кірпіш өндіруші ретінде ауыл-аймаққа аты таныс. «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша, 2,5 пайызбен 3,6 миллион теңге алып, кәсібін бастаған жанның бүгінде тірлігі қызу. Ол кірпіш шығаратын цех жұмысын жандандырып отыр.&nbsp;Жас кәсіпкермен телефон арқылы тілдестік. Күндіз жұмысы қауырт болатындығын ескертіп, «Сұрақтарыңызды жазып қойсаңыз, кешкілік жауап берейін» деп ықылас білдірді. Әрине бұған келісе кеттік. Кәсіптің көзін тауып, несібесін айырып отырған жанның жауапкершілігі де жоғары болып шықты. Келіскен уақытта кәсіпке қалай келгендігі туралы айтып берді.&nbsp;<blockquote>– Бағдарлама арқылы қаражатқа қол жеткіздім. Әзірге кірпіштің бір түрін шығарудамын. Бұл үйдің сыртын қаптауға арналған. Қазіргі таңда нарықта жоғары сұранысқа ие. Күніне 20-30 квадрат шығарамын. Арнайы аппараттарды агенттіктер арқылы алдырдым. Тапсырыс бойынша өнім шығарамын. Болашақта бірнеше түрін дайындауды жоспарлап отырмын, – дейді Ғазиз Телағысұлы.</blockquote>Кәсіпкердің жары Ұлжан Алмасқызы №102 орта мектепте ағылшын тілі пәнінің мұғалімі. Жас отабсы &nbsp;Жансұлтан, Нұртілеу, Ертілеу атты ұлдарды өмірге әкеліп, тәрбие беріп отыр. Ал Ғазиздың анасы Алтынай Инят зейнеткер. Балаларына ақылын айтып, немерелерінің бал қылығын қызықтап отырған асыл әже.&nbsp;<blockquote>– Отбасым әр істе қолдаушы. Кез келген бастамамда сәттілік тілеп отырады. Қазір «жұмыс жоқ» деп қолқусырып отыратын уақыт емес. Ептілік болса, ебін табам деген жанға мемлекет те қолдауын аяп қалып жатқан жоқ. Тек ерінбей, еңбек етсең болғаны, – дейді кәсіпкер.&nbsp; Ауыл тұрғындарының табысын арттыруға арналған пилоттық жобаның жемісін көріп отырған қазалылықтардың қатары көп. Барлығы дерлік бағдарламаның баяндылығын айтып, кәсіп бастағандарына қуанышты екендіктерін жеткізді.&nbsp;</blockquote>Айта кетерлігі, Қазалы кәсіпкері көп аудан. Жыл өткен сайын бизнес бас­таушылар саны артып отыр. Мәселен, биыл шағын және орта кәсіпкерлік саласында 5 797 кәсіпкер тіркеліп, нақты жұмыс жасап тұрғаны 5 607 бірлік. Яғни, белсенділік көрсеткіші – 96,7 &nbsp;пайыз болды.&nbsp;Сала мамандарының берген мәліметіне сүйенсек, аудан кәсіпкерлері тарапынан 8,5 миллиард теңгенің өнімі өндіріліп, өнім көлемі 93,1 пайыз болып қалыптасты. Жыл басынан бері ауданда жаңадан 17 кәсіпкерлік нысан бой көтеріп, 56 адамды тұрақты жұмыспен қамтамасыз етті. Кәсіпкерлікті қолдау шараларына келсек, мемлекеттік бағдарламалар аясында қаржы ұйымдары тарапынан 166 жоба бойынша аудан кәсіпкерлеріне 3,0 миллиард теңге несие, грант қаражаты берілді. Бөлшек сауда айналымы 7,1 миллиард теңге болып, 4,1 пайызға көбейген.&nbsp; Ұлболсын ТАЛАПБАЕВА

Қазалыдағы кірпіш цехының жұмысы жандануда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кәсіп ашу жасқа қарамайды. Іске икемі болса мемлекет тарапынан беріліп жатқан жаңа мүмкіндіктерді пайдаланып қана қоймай, бизнестерін ашып, оны әрі қарай дөңгелетіп әкетіп отыр. Осы ретте кәсібін ашып жатқан жалағаштық жастардың саны жыл санап артып келеді.Мәселен, «Далида» сауда үйінің ашылуын жалағаштықтар асыға күткенін жасырмайды. Бұл нысанды жеке кәсіпкер Бақыт Ахметова «Ұлттық жоба» мемлекеттік бағдарламасы аясында қалады.Сауда үйінің жалпы алаңы 400 шаршы метрді құрайды. Ғимараттың ашылу салтанатында аудан әкімінің орынбасары Арнұр Нұрмағанбетов келіп, сауда үйінің жұмысына сәттілік тіледі. Енді аудан тұрғындары жаңадан бой көтерген заманауи үлгідегі нысанда сауда жасай алады. Сауда орталығында Көкөніс өнімдері, тұрмысқа қажетті заттар, ет өнімдері, техникалық аксессуарлар халыққа тиімді бағада ұсынылатын болады.Сауда нысаны алдағы уақытта аудан экономикасының әлеуетін арттырып, сауда бәсекелестіктігін дамытуға және баға тұрақтылығын сақтауға септігін тигізетін болады.<blockquote>– Аудан орталығына үлес қосқанымыз үшір қуаныштымын. Ғимаратымыз заманауи үлгіде салынды. Халықтан бата алып жатырмыз. Ел игілігіне жұмыс жасауға ниетті. Бізде 11 шағын дүкендер бар. Сауда сөрелерінле ет өнімдері, көкөністер бар. Сауда үйінің ашылғанына халық та қуанышты, біз де қуаныштымыз, – деді кәсіпкер.</blockquote>Жалағаш ауданының құрылыс саласында да қарымды істер жетерлік. Қайтарымсыз грант алған кәсіпкер бүгінде құрылыс заттарын шығарып жатыр. Қазірде «Бибігүл апа» дүкені түгел ауданды құрылыс заттарымен қамтамасыз етуде. Жарға жапсыратын түрлі түс қағаздар, желімдер, ұнтақтарды бір дүкеннен-ақ табуға болады.Бүгінде аядай ғана жерді ауқымды құрылыс дүкеніне айналдырып, татымды тірлік атқарып жатқан кәсіп иесі өнімдерін Қызылорда қаласына да жөнелтіп жатыр. Алдағы уақытта Шымкент, Ақтөбе қалаларын қамту жоспаларында бар. Бұл жүйелі жұмыстың барлығын кәсіп иесі Ерлан Рашидов мемлекеттік қайтарымсыз грант арқылы жолға қойған.<blockquote>– Құрылысы былтыр көктемде басталды. Қазірде кәсіпорыннан кафель желімдері, үйдің төбесі мен еденге пайдаланатын 6 түрлі өнім шығады. Құрылыс заттарын дайындауға 6 жұмысшы жұмылдырылған. Мемлекет тарапынан қайтарымсыз несие ұсынылып жатыр, осы зауытты салуға көп көмегі тиді. Қолдау бар. Өндіріс орындарын көптеп салу кәсіпкерге ғана емес аудан тұрғындары үшін де тиімді. Бағасы нарықтан арзанға түседі, сонымен бірге жұмыссыздықты азайтар еді. Ерінбей кәсіптің көзін зерттесең мемлекеттен қаржылық көмек ұсынып жатыр, – деді кәсіпкер.</blockquote><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/fde197eb_d6dc_4de5_a86b_c5f3a27c1acc_80a832cbcb.jpeg" alt="fde197eb-d6dc-4de5-a86b-c5f3a27c1acc.jpeg"></figure>Күн санап кәсіпке ден қойғандардың қатары артуда. Бірі мемлекет берген мүмкіндікті тиімді пайдаланып тың идеясымен жаңа кәсіп бастаса, енді бірі дөңгелетіп отырған кәсібін одан әрі ұлғайтып, көкжиегін кеңейтуде. Солардың бірі – Нұргүл Алтыбаева. &nbsp;Ол мемлекеттен қайтарымсыз грант алып, кондитерлік өнім шығару ісін қолға алған.<blockquote>– Мен маусым айында қайтарымсыз грантқа өтінім білдіріп, жеңіп алдым. Пештер мен миксерлер және басқа қажет құралдарды алдым. Түрлі пішіндегі, өзгеше дизайндағы торттарды шығарудамын. 2010 жылдан бері торт дайындаға қызығып жүретінмін. Сол қызығушылығым кәсіпке айналуда. Күніне тапсырысқа қарай 9-10 торт жасаймын. Алдағы уақытта осы кәсіптің көкжиегін кеңейткім келеді,- деді Нұргүл Алтыбаева.</blockquote><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/6376cc75_22f1_4602_9086_eaf04d636640_eb19c67533.jpeg" alt="6376cc75-22f1-4602-9086-eaf04d636640.jpeg"></figure>

Аудан әлеуетін арттырып жүрген кәсіпкерлер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кәсіпкер болу жасқа қарамайды. Жасым ұлғайып кетті немесе мен әлі жаспын деп мойынсынуға болмайды. Керісінше жоспарың айқын болса, кез келген мақсатқа жету жолы алыс болмайды.&nbsp;Жалағашта 11 сынып оқушысы Назым Ережеп кәсіп бастады. Оқушы-кәсіпкердің қолынан шыққан өнімдерге аудан көлемінде сұраныс көп. Назым қой, сиыр, жылқы еттерінен шұжық, әсіп және тауық етін ыстап, өзгеше тағам түрлерін дайындайды.<blockquote>– Бұл кәсіпке шынайы қызығушылықпен келдім. Себебі біздің дүкендерде барлығы зиян, құрамында көптеген химикаттар бар. Соларды байқап, табиғи өнімді жасап көруде шештім. Барлығы қолдан дайындалған, таза өнімдер. Бұл шұжықтар дүкеннен сатып алынған фарштан емес, арнайы сиыр, жылқы, қой етінен жасалған өнімдер. Таза, табиғи өнімді тұтыныңыздар деп кеңес беремін, – деді Назым Ережеп.</blockquote>Негізінде бұл бастаманы Назымның әкесі Алмат Ережепұлы мемлекеттік қайтарымсыз грант алып бастаған. Кейін оны Назым жалғап, аудан сұранысына сай өнімдер әзірлеуде.<blockquote>– Кәсіпке келудегі себеп – қызымның аспаздық қабілетін дамыту. Өзі кішкентайынан өзгеше тамақ істеп, осы салаға жақын болды. Бастапқыда торт жасап, сата бастады. Кейін ет өнімдерінен тамақ әзірлеуге қызығушылығы пайда болды. Бұл кәсіпті бастағанымызға көп болған жоқ. Сұраныс та аз емес, – деді Алмат Ережепұлы.</blockquote>

Кәсіпкер оқушының ерекше кәсібі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазалы ауданда асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды көздеген кәсіпкерлер саны жылдан жылға артып келеді.&nbsp;Атап айтар болсақ, Қазалы ауданы, Ғани Мұратбаев ауылдық округінің тұрғыны Ербол Әбілтаев осы күні мүйізді ірі қараны бордақылаумен айналысады. Ол бала шағынан әкесіне еріп, маңдай термен еңбектеніп, қалай кәсіп жасау жолдарын үйренген. Әкелі-балалы халықтан союға мал алып, жіліктелген етін әжептәуір қаржыға өткізіп ақша табатын. Ер жете келе бар береке төрт түлікте екенін түсінген Ербол кейін жиылған қаражатқа 5-6 бас сиыр алып, өзі мал бағуды қолға алады.Ербол орта мектеп қабырғасында жүргенінде үздік шәкірттер сапынан көрінген. Қабілет-қарымы, елгезектігімен ұнаған бірқатар ұстазы оған жоғары оқу орнына түсіп, білімін толықтыруға кеңес берді. Себебі одан түбі жақсы маман шығатынына мол сенім артты. Алайда үлкен өмірге қадам басқан тұста тағдыр таланы басқа арнаға ойысты.<blockquote>– Балам сабақты өте жақсы оқыды. Дегенмен оқу орнына түсіп, қалаған мамандық иесі болуына тілектестігімді білдіргенімде кәсіпкер боламын деп шешім қабылдады. Оның бұл таңдауына қарсылық білдірмедім. Содан бері өз еңбегімен табыс тауып жүргеніне жиырма жылға жуықтапты. Алғашында шамалы қаражатпен балық сатумен айналысты. Бұдан соң лақ пен тоқты алып, бордақылады. Кейін сиыр мен жылқыны баптауға көшті.&nbsp;</blockquote>Қазір шүкір күнделікті 3-4 бас ірі қараны сойып, тұрақты тұтынушыларына өткізеді. Жылқыны 3-4 ай баптаса, сиырды жарты жыл бордақылайды. Малдарға барлық жағдай жасалады. Еті дәмді, әрі сапалы болсын деген мақсатта қораға арнайы мұздатқыш пен желдеткіш орнатылған. Ірі қараларды арнайы қасапшылар сояды, – дейді Ерболдың әкесі Бағдат.&nbsp;Кеңес Одағы билік құрған жылдары аудандағы Құмжиек, Қазақстанның 40 жылдығы атындағы совхоздарында ақтылы қой өргізген әкесі Бағдат 1996 жылы Ғ.Мұратбаев ауылына қоныстанады. Оның тіршілік қамымен шопан таяғын, мал өнімдерін дайындаушылыққа ауыстыруына тура келді. Сонда Ербол әкесіне қолқанат болып, қолынан келетін көмегін берді.&nbsp;«Көре-көре көсем боласың» демекші алымды жас қолға алған тірліктің бүге-шүгесін санаға мықтап тоқыды. Ынта-ықыласының нәтижесінде 2014 жылы ауылдық жерлердегі кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған «Жұмыспен қамту – 2020» бағдарламасы аясында 2,5 миллион теңгенің несиесіне қол жеткізді. Алынған қаржыға тоқты сатып әкеліп, қой бордақылауға кірісті. Еңбек түбі – береке демейме, тынымсыз еңбектің арқасында мемлекеттің берген ақшасын мерзімінен бұрын төлеп құтылды.2015 жылы аталған бағдарлама бойынша ірі қара малын көбейту үшін тағы да 3 миллион теңге алып, алғашында 12 бас бұқаны бағымға алды. Жыл санап күтімін жетілдіріп, мал санын көбейтуге күш салды.Бүгіндері Ғ.Мұратбаев ауылында тұратын жеке кәсіпкер, әке жолын қуған Ербол Бақытұлы Әбілтаев қорасындағы 150-ден аса ірі қара мен жылқының бағымын келістіре жүргізіп отыр.&nbsp;Ерболдың айтуынша, бордақы малдарына арнаулы құрал арқылы бидай, арпа, сұлы мен күнжара және жүгері тартылып, жемге айналдырылса, жоңышқа мен пішен туралып беріледі. Осындағы күні бойы толастамайтын қат-қабат шаруаларды Ғабит Шегебай, Айбек Өтегенов пен Нұрсұлтан есімді көмекшілері және Асылжан атты жүргізуші атқарады. Бұлар өздеріне жүктелген міндеттерге мұқият қарап дер кезінде орындауға дағдыланған.Кәсіпкердің айтуынша, қайсыбір істі қолға алғанда ерекше құштарлықпен қарау керек.<blockquote>– Жанұяда жалғыз болғандықтан да шығар, еңбекке ерте араластым. Әкемнің ізіне еріп, мал союды үйрендім. Оны базар, дүкендерге өткізіп кәсіпті дөңгелету қыр-сырына қанықтым. Мен үшін кәсібім ерекше құмарлық сезімімді оятады. Өйткені өзгелердей жәй ет өткізгім келмейді. Керісінше, әрбір ірі қараның салмағын екі есе көбейтуді көздеймін. Сонда ғана нағыз еңбегімнің жемісін татып, одан ләззат аламын.&nbsp;</blockquote>Бір өкініштісі, ауыл тұрғындарындағы мал тұқымы азып кеткен. Асылтұқымды бұқа жоқ, болса бірлі-жарымында ғана бар. Сол себепті де аудан төңірегінен алған ірі қара малы аса салмақ қоса бермейді. Сондықтан жеке көлігіммен апта сайын Қостанай мен Шымкент жақтан бір рейс бағытымда 18-20 бас мал әкелемін. Бұл әрине, аз шығын емес. Бірақ барға қанағат етемін.&nbsp;Осылайша сиыр мен жылқыны бордақылау арқылы аудан тұрғындарын ауыл шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз етеміз. Әйтеке би кентіндегі екі дүкенмен келісім-шартқа отырдық. Сиырдың әрбірі 300-320 келі таза ет береді. Шүкір, алға қойған жоспарларымыз жүзеге асып келеді, – дейді жеке кәсіпкер Ербол Әбілтаев.Соңғы кездері ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасы мен экологиялық тазалығын сақтауға ерекше мән беріліп келеді. Алдағы уақыттары да тиісті орындар агроөнеркәсіп саласының өркендеуіне белсене атсалысып жүрген азаматқа барынша қолдау көрсетеді деген сенім бар.&nbsp;Айнұр ҚАЗМАҒАМБЕТОВА

Қазалылық кәсіпкер мүйізді ірі қара бордақылаумен айналысады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда – орталық ыстық су жүйесімен қамтылмаған жалғыз облыс орталығы. Себебі көпқабатты үйлерге ыстық су беру 80-жылдары тоқтаған. Содан бері инфрақұрылым тозып, істен шықты. Биыл мәселені шешу үшін республикалық бюджеттен 11 миллиард теңге қаржы бөлінді. Қызылордалықтар жобаның игілігін қашан көредіЕлімізде жүзеге асырылып жатқан ұлттық, мемлекеттік, өңірлік бағдарламалардың ең басты көздеген мақсаты – тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыру болып табылады. Жол, көлік қатынасы, жылу, жарық, ауызсу, аяқсу сияқты қажеттіліктердің толықтай шешім табуы үшін көз алдымызда қаншама жұмыс жасалуда.Өткен жылы Мемлекет басшысының Сыр өңіріне сапарынан соң Қызылорда қаласындағы жылдар бойы түйін болған бір түйткіл тарқады. Ол – көпқабатты тұрғын үйлердің ыстық су мәселесі.Адамның өз қажеттілігіне қарай бейімделуі – табиғи заңдылық. Біздің жерлестеріміз де «ыстық суымыз жоқ» деп қарап отырмады. Күнделікті тұрмыстағы осы бір қиыншылықтың шешімін табуға ұмтылып, су жылытқыш құралды жаппай қондырып, оған әбден үйреніп алды. Су жылытқыштан басқа да тұрмыстық техникалар шығаратын «Аристон» фирмасының аты ыстық су деген сөздің баламасына айналып кетті. Осы құрылғыға көзіміз үйренгені сонша, «қызылордалықтар басқа қаладан пәтер жалдағанда «Аристон жоқ па не?» деп сұрақ қояды» деген әзіл-шыны аралас әңгіме де тарады. Жылдар бойы қолымызды тура мәнінде жылы суға салған «Аристонның» «атасына» рахмет, енді оның керегі болмайтын уақыт жақындап қалды. Бүгінде қаланың «Сырдария», «Сәулет», «Шұғыла», «Астана» шағын аудандарындағы, Абай, Түлкібаев, Бөкейхан, Аманкелді, Ергешбаев, Панфилов, Чайковский, Бектұрғанов, Скатков, Мұратбаев, Әйтеке би, Төлебаев, Әуезов, Әбілқайыр хан, Алмағамбетов, Шымкент, Набережная, Тәуелсіздік, Бейбарыс сұлтан, Жеңіс, Тасбөгеттегі Аманкелді көшелеріндегі, сол жағалаудағы көпқабатты тұрғын үйлерге құбыр тартылуда.Жүзеге асырушы оператор – «Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы. Корпорацияның басқарма төрағасының кеңесшісі Мұхитжан Кәрімбаевтың айтуынша, Үкімет резервінен бөлінген 11 млрд теңгеге 187 үйге ыстық су беріледі. Бүгінде конкурс жеңімпазы болған «Мелиоратор» ЖШС 119 үйде, «ВSG инженеринг» ЖШС 11 және «Көкшетаугидрогеология» АҚ 57 үйде жұмыс істеп жатыр.Жоба бойынша атқарылатын басты жұмыс ыстық су тарту екені белгілі. Оған қосымша подвалдар тазартылады, суы құрғатылып, қоқысы шығарылады, құбырлардағы ақаулар жөнделеді. М.Кәрімбаевтың айтуынша, жұмыстың тәртібі мен талабы осындай. Сосын әр пәтерге құбыр, винтель және есептегіш құрал орнатылады. Барлық үйдің подвалына ыстық су қондырғысы қойылады. Жұртшылық тарапынан «ыстық су тек қыста беріле ме?» деген сауал жиі көтеріледі екен. Жұмыс біткен соң ыстық су жыл он екі ай бойы үзілмейді.Кез келген бастама жолға қойылып, іске асып кеткенше түрлі кедергілерге кезігетіні белгілі. Пәтер иелерінің рұқсатын алу, жаңашылдықтың артықшылығына олардың көзін жеткізу де маңызды. Қала әкімдігіне тұрғындармен кездесіп, түсіндірме жұмыстарын ұйымдастыру тапсырылған. Қазірдің өзінде бұл жұмыстар тоқтаған жоқ. Корпорацияның басқарма төрағасы кеңесшісінің айтуынша, мердігерлерге құбыр тарту кезінде бұзылған, зақымдалған жерді жөндеу талабы қойылған. Бір сөзбен айтқанда, құбыр кіргізу үшін тесілген орынды бітеуге, кафель, плита бұзылса, қалпына келтіруге мердігер жауапты. Егер бұл талап орындалмаса, операторға хабарласуға болады.Жұмыс барысында тұрғындарға қолайсыздықтар туындайтыны да бар. Құрылыс материалдарын тасымалдау, подвалдарда жұмыс істеу кезінде қиындықтар болып жатыр. М.Кәрімбаев тұрғындар игілігі үшін қолға алынған жұмыс уақытында болатын ыңғайсыздықтарға түсіністікпен қарауға шақырады. Мердігерлерге құрылыс материалдарын қоршау ішіне қою, қауіпсіздікті қатаң сақтау, әсіресе, ойын балаларына кедергі келтірмеу туралы ескертілген.Тұрғындарды алаңдататын басты сауал – «Аристонмен» ысытқан суға қарағанда құбырмен келген су қалтаға арзан түсе ме?Маманның айтуынша, энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасы есеп жүргізген. Ол бойынша пәтерлерге тартылған ыстық судың бағасы жылытқыш қосқанда электр энергиясына кететін шығыннан арзан болмақ. Ыстық суға есептегіш құрал орнатылатынын жоғарыда атап өттік, яғни пайдаланылған суға ғана ақша төленеді. Сосын көпқабатты тұрғын үйлерде қысым, яғни жоғары қабаттарға су көтерілмеу проблемасы бар. Осы жобада әр подвалға қысымды арттыратын насос қою қарастырылған. Насостың қуаттылығы әр үйдегі пәтер санына байланысты.Тағы бір айта кетерлігі, бұл – ыстық су жеткізу жұмыстарының бастамасы ғана. Алдағы жылы қалған тұрғын үйлер қамтылады.Облыс әкімі Н.Нәлібаев ыстық су тартуға бөлінген қомақты қаржыны тиімді, уақытылы және сапалы игерудің маңызын мәжіліс сайын айтып келеді. Биылғы жұмыс біткен соң келесі жылға жоспарланған істерді осы бастан жүйелеуді, мердігерлердің екі ауысымдық режимге көшіп, жұмысты жеделдетуін тапсырды. Басты меже – тұрғындар жылу маусымында жылумен бірге ыстық сумен де қамтылуы тиіс.Ыстық су – қала тұрғындарының қаншама жылдан бері күткен игілігі. Қаржысы шешілген, тиімділігі есептелген жоба. Ендігі жерде оның сәтті жүзеге асып, көптің қолданысына, пайдасына жаратылуы ғана қалды. Сондықтан тұрғындардың уақытша қолайсыздықтарға түсіністікпен қарағаны ләзім.&nbsp;Фото: freepik.com

Ыстық су: Жылдар бойы түйін болған бір түйткіл тарқады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кезінде қиын-қыстау шақты тудырған нарықтық экономикаға көшу салдарын сезініп, бүгінде ынтымағы, һәм тұрмысы жарасқан елді мекендердің қатарында Ақай ауылы да бар. Байқоңырдың іргесіне орын тепкен «Ақай» – тірлігін түзетіп, дамуға бет бұрған ауылдардың қатарында. Жыл сайын әлеуеті артып келе жатқан ауыл бүгінде қайнаған тірліктің ордасына айналып үлгерген. Түтіні түзу шыққан қоныстың тыныс-тіршілігімен біз де таныстық.«Ақай» ауылы алғашында 1957-1958 жылдары Кеңес Одағы космонавтикасының орталығы Ленинск қаласын қажетті ауыл шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында №22 әскери кеңшар болып құрылған. Ресми түрде әскери кеңшар болғанымен, халық оны Сырдария өзенінен бірнеше шақырым жердегі аралдың атымен «Ақай» деп атап кеткен. Кезінде ет комбинаты, тауық, сиыр фермалары, сыра зауыты болған.Құрылғаннан бастап 1993 жылға дейін халық депутаттары «Төретам» поселкелік кеңесі атқару комитетінің қарамағында болып келген. Кеңес төрағасы болып Халида Төлебайқызы қызмет еткен. 1993 жылдың желтоқсанында «Ақай» ауылдық әкімшілігі құрылып, ауыл әкімдігіне Тыныштықбай Қожығұлов тағайындалады. 1997 жылы қайтадан «Төретам» қыстағының қарамағына беріліп, қыстақ әкімі қызметін Рзақұл Нұртаев атқарса, 2001-2005 жылдары Нұртілеу Салықов басқарды. Одан кейін &nbsp;«Ақай» ауылдық округі құрылып, әкім аппараты ашылды. Ауыл әкімі қызметін Мырзабек Демесінов қолға алған. Мұнан кейін ел басқару тізгіні Райхан Байшораева, Гүлсара Умаровада болды. 2021 жылдан бері білікті маман Эльмира Қазиева қызмет жасауда.Бір кездері мыңнан сәл ғана асатын халқы болған ауылда қазір алты мыңнан астам адам тұрады. 4 балабақша, 2 орта мектеп, емхана, клуб, кітапхана, 5 шаруа қожалығы, 2 наубайхана, 1 кондитер цехы, 3 шаштараз, 3 тіс емдеу кабинеті, 4 тойхана, 22 дүкен, жанар-жағармай құю, автокөліктерге қызмет көрсету бекеттерінің жұмыс жасауы ауылдың көкжиегі кеңейіп, жылдан-жылға қанат жайғанын білдірсе керек. Сондай-ақ, «Мүсірәлі сопы Әзіз» мешіті, «Ақсақалдар алқасы» қоғамдық бірлестігі, әйелдер кеңесі, кәсіпкерлер қауымдастығы ауылдың қоғамдық өміріне белсене араласып, қызмет атқарып келеді.Ауылдық жерде кәсіпкерлікті дамыту – мемлекетіміздің қолға алған басым бағыттарының бірі. Бұл ретте кәсібін дөңгелентіп отырған кәсіпкерлер қатары жетерлік. Жалпы мұнда 377 кәсіпкерлік нысан тіркелген. Бүгінде оның 314-і жұмыс жасап тұр. Ал жыл басынан бері 68 азамат жеке кәсіпкер болып тіркелген.<blockquote>− Шағын және орта бизнесті дамыту мақсатында ауылда бірнеше мемлекеттік бағдарлама жүзеге асырылуда. Мәселен биыл мал шаруашылығын дамытуға 2 жоба, қызмет көрсету саласында 2 жоба, өндірістік бағыт бойынша 9 жоба, барлығы 13 жоба өтінімдері тапсырылды. Соның 9-ы қайтарымсыз грантты жеңіп алды. Сондай-ақ жастардың бастамаларын қолдау аясында ауылдың жас азаматы жылжымалы кинотеатр жобасын қорғады. Бұл жоба 2023 жылдан бері жүзеге асуда. Былтыр үстел теннисіне қол жеткізген болатынбыз. Оны клуб үйіне орналастырып, ауыл тұрғындары игілігіне пайдалануда, − дейді ауыл әкімі Эльмира Ордабайқызы.</blockquote>Мұнан бөлек «Қызылорда өңірлік инвестициялық орталығы» микроқаржы ұйымынан екі азамат пластик терезе мен демалыс орнын ашуға 11 млн теңге несие алып, кәсіптерін бастап кеткен. Ауыл тұрғындарының тұрмысын жақсарту мақсатында қолға алынған «Ауыл аманаты» бағдарламасының игілігін ақайлықтар да көруде. Бүгінде 13 азамат мал шаруашылығы мен өндірістік бағытқа несие алуға ұсыныс білдірген, құжаттары әзір.<blockquote>− «Jas projekt» бағдарламасы аясында ұйымдастыру техникасын жөндеу, қызмет көрсету және компьютерлік грамматиканы оқыту үшін 1000000 теңге қайтарымсыз грант жеңіп алдым. Қазір құрал-жабдықтары алынуда. Барлығы дайын болған кезде халықтың қажеттілігін өтейтін боламыз. Мұндай қайтарымсыз гранттың берілуі жастарға деген қолдау, қаншама жастың арманын жүзеге асыруға жасалған қадам деп білемін. Мен де мемлекеттің берген мүмкіндіктің арқасында өз арманыма жол аштым, − дейді жас кәсіпкер Д. Маханбетов.</blockquote>Мемлекет басшысы ауылдық аумақтарды дамытудың 2023-2027 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы Жарлыққа қол қойған болатын. Негізгі мақсат – ауылдық аумақтарда әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамыту. Жаңа кезеңге қадам басқан тұста ауылдық жерлерде тұратын тұрғындар үшін инженерлік инфрақұрылымның дамуы қашанда өзекті. «Ақайда» бұл мәселе кезең-кезеңімен шешімін табуда. Мәселен, аяқсумен қамтамасыз ету мақсатында елді мекенге 8,5 шақырым құбыр жүргізілген. Қазіргі таңда ауылдағы 21 көшеге, 314 үйге аяқсу жеткізілген. Тұрғындардың түнгі уақыттағы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін көшелерге орнатылған түнгі жарықшамдарға да жөндеу жұмыстары жүргізілген. Ауылда 31,42 шақырым болатын 39 көше бар. Оның &nbsp;36-сы жарықтанса, 16-сы асфальттанған, 21-і топырақты, 1-і қиыршық тасты, біреуіне плита төселген.<blockquote>− Аяқсу уақытылы беріліп отыр. Санитарлық тазалық айлығы аясында ауыл іші 8 аймаққа бөлініп, әр аймаққа жауапты қызметкер бекітілді. Биыл көркейту, тазалық жұмыстарын жүзеге асыруда «Достар» ЖК жеңімпаз болып, заңсыз жиналған күл-қоқысты шығаруда. Сонымен қатар апта сайын сенбілік болады. Ауыл кәсіпкерлеріне нысандарына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу, түнгі жарықпен қамтамасыз ету жөнінде ескертпе хаттар таратып отырамыз. Сондай-ақ 1 сәуірден бастап Beeline ұялы байланысы іске қосылды, − дейді ауыл әкімі.</blockquote>Мұндағы басты жаңалық – елді мекеннің газға қосылуы. Енді ақайлықтар «көгілдір отынның» игілігін көретін болады.<blockquote>− Ел Президенті «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағдары» атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауында «Елді газбен қамтамасыз ету – өзекті мәселе. Тауарлы газдың ресурстық базасын кеңейту – Үкіметтің және Ұлттық газ компаниясының басты міндеті. Жаңа газ өңдеу зауыттарының құрылысын тездету және қолданыстағы зауыттардың қуатын барынша пайдалану қажет» деп атап өтті. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, 2025 жылға дейін тұрмыстық игіліктері жоқ ауылдардың барлығы инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл ретте біздің өңір үдеден шығуда. Жуырда ғана ауылымыздың толығымен газға қосылуы – осының айғағы. Бұл игі бастама халықтың қуанышын еселей түсті. Алдағы уақытта да елдің игілігі мен балалардың болашағы жолындағы ауқымды жобалар жалғасын табатынына сенімім мол, − дейді Эльмира Қазиева.</blockquote>Тірлігі мығым ауылдың тынысы осындай. Халқының ауызбіршілігі, татулығы сүйсіндіреді. Елдің еңбекке, кәсіпке деген ынтасы зор. Мұндай татулығы бекем, берекесі тасыған елдің ертеңі жарық болары сөзсіз.

Тірлігін түзетіп, дамуға бет бұрған ауыл

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі Қызылорда облысы бойынша Департаменті ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ​​облыстық филиалымен бірлесіп, жас мемлекеттік қызметшілер арасында «сыбайлас жемқорлыққа қарсы мектеп» форматында семинар өтті.Мақсат – жас мемлекеттік қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетін қалыптастыру және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі факторы ретінде сыбайлас жемқорлыққа нөлдік төзімділік қағидатын ілгерілету.Күн тәртібіне сәйкес&nbsp;Антикор басшысының бірінші орынбасары А.Ашиков баяндама жасап, Қазақстанның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты мен ұлттық заңнаманың бұл саладағы жаңашылықтары жөнінде айтып өтті. Сондай-ақ &nbsp;Академия филиалының директоры&nbsp;А.Мадалиева «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы менеджмент және комплаенс» тақырыбында баяндама жасаса, Академияның доценті, психология ғылымдарының кандидаты А.Аяғанова «Адал адам бейнесі және парасаттылық негізі» атты тренинг өткізді.Семинар соңында жоба қорғаушылар «Ең үздік жоба», «Инновациялық жоба», «Креативті жоба», «Жаңашылдық жоба» номинациялары бойынша Департамент басшысының Алғыс хаттарымен марапатталды.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/mem_yzmetshi_8a3cbf692c.jpg" alt="мем қызметші.jpg">

Қызылордада жас мемлекеттік қызметшілер арасында семинар өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша қиын жағдайға тап болған отбасылардың несиесі кешіріліп, жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң қабылданды, халықтың несиеге тәуелділігін төмендету бойынша жаңа заңнамалық түзетулер әзірленіп жатыр.&nbsp;Дегенмен күрделі әлеуметтік мәселені шешу үшін қоғамда жаңа «қаржылық мәдениет» қалыптастыру маңыздылығы туындады. Осы орайда «AMANAT» партиясы «Қарызсыз қоғам» жобасын жүзеге асыру жөнінде тың бастама көтерді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев оны қолдап, «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағдары» атты халыққа Жолдауында оның ауқымын жалпыхалықтық деңгейге шығаруды тапсырды.Бұл жұмысқа Үкімет пен Ұлттық банк қосылды. Жобаның ауқымын кеңейту туралы тиісті органдармен&nbsp;арнайы меморандум әзірленді. Құжат аясында 9 мемлекеттік орган, 12 банк, Қазақстан Қаржыгерлерінің қауымдастығы және Микроқаржы ұйымдарының қауымдастығы жобаны іске асыруға қосылды.&nbsp;Азаматтарға консультациялық көмек көрсету үшін барлық өңірде «Қарызсыз қоғам» жобалық кеңселері құрылды. Мұнда арнайы мамандар қарызға белшеден батып, үмітін үзгендерге нақты қолдау көрсетіліп, қолда бар қаражатқа өмір сүруге, қажетсіз несиеден бас тартуға үйретіп жатыр.&nbsp;Жалпы жоба өткен жылы еліміздің 8 өңірде&nbsp; бастау алып, 65 мыңнан астам адам қаржылық сауаттылығын арттырды. Барлық аймақтағы азаматтар бұл жобаға қолдау білдіріп, оны жалғастыруды сұрады. Нәтижесінде биыл еліміз бойынша 800 мыңға жуық адамды оқыту жоспарланды. Бұған қоса, мектеп, колледж және жоғары оқу орнына арналған оқу құралдары әзірленеді. Бұл қадам 100 мыңға жуық студент пен 450 мың жоғары сынып оқушыларының сауатын арттыруға мүмкіндік береді.Облыстағы жұмыстарға келсек, қаржылық сауаттылықты арттыру курстарынан бөлек азаматтарға сарапшылар мен заңгер тарапынан курстарға қатысушылармен жеке консультациялар өткізіліп, оларды жұмысқа орналастыру бойынша enbek.kz порталына тіркеуден бастап олардың банктермен борыштық сұрақтарын реттеу, жеке кәсіп ашу, бизнес жоспарлар даярлау, депозиттер ашу, отбасылық бюджетті құрау және т.б. жұмыстар атқарылуда. Сондай ақ азаматтарға СТОП КРЕДИТ қызметін пайдалану түсіндірілуде. Жоба басталғалы облыста курстарға қатысушы 3400 азаматпен осындай жұмыстар жүргізілді.Сонымен бірге а.ж. тамыз айында қаржылық сауаттылық курстарының мектептер мен колледждерде және жоғарғы оқу орындарында басталуына орай, облыс бойынша 5 университет, 30 колледждер оқытушылары мен 278 мектеп мұғалімдері арнайы курстардан өтіп, сертификаттар алды.&nbsp;Биыл Қызылорда облысы бойынша 11 мың азаматты оқыту жоспарланса бүгінгі күнге олардың 86 пайызы оқу курсынан өтті. Оқу курстар жыл соңына дейін жалғасып, жоспар орындалады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/aryzsyz_o_am_f36685f9b5.jpg" alt="қарызсыз қоғам.jpg">

«Қарызсыз қоғам» жобасы  жаңа қаржылық мәдениет қалыптастыруда

Рахметулла Жолтаев: " Бір айдың ішінде республикаға танымал ақын атанып шыға келдім"

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> SMS - алаяқтардың&nbsp;алаяқтық схемаларында қолданатын құралдардың біріне айналып&nbsp;отыр. Fingramota.kz мәтіндік хабарламалар арқылы жасалған&nbsp;бірнеше алаяқтық оқиғаларын талдап,&nbsp;олардың&nbsp;әрқайсысы&nbsp;бойынша&nbsp;пайдалы ұсыныстармен бөліседі.Банктен келген жалған хабарламаларSMS мысалдары: «Сіздің картаңыз бұғатталды», «Сіздің шотыңыз&nbsp;арқылы&nbsp;күдікті транзакциялар&nbsp;жүргізілуде», «Дереу өз деректеріңізді растаңыз».Көп жағдайда алаяқтық хабарламаларда банктің қосарланған- сайтына &nbsp;сілтемелер болады, алайда оның домендік атауы түпнұсқадан өзгеше болып келеді – бұл бір әріп немесе артық сандар болуы мүмкін. Мысалы, www.4bank.kz орнына www.4banc.kz. Егер адам сілтемеге өтіп, өз деректерімен &nbsp;бөліссе, бұл ақпарат автоматты түрде алаяқтардың қолына түседі. &nbsp;Не істеу керек?• SMS арқылы келетін күмәнді сілтемелерге өтпеңіз және әрдайым өзіңіздің банкіңіздің браузердегі сайтының атауын қолмен теріңіз; • егер SMS-те нөмір көрсетілген болса, қоңырау шалмаңыз – алаяқтар адамның психологиясын жақсы біледі және сізді алдау олар үшін қиынға соқпайды. Дұрысы, ресми нөмір бойынша банктің колл-орталығына қоңырау шалып, жағдайды тікелей хабарлаңыз; • өз телефоныңызда банктің мобильдік қосымшасын тексеріңіз – онда ақша операцияларының барлығы көрсетілген және онда картаның бұғатталғаны немесе ақшаның аударылғаны туралы ақпарат міндетті түрде шығады.Лотереядағы&nbsp;ұтыс немесе акциялар&nbsp;туралы хабарламаларSMS мысалы: «Сіз лотереядан автокөлік ұттыңыз,&nbsp;оны&nbsp;алу үшін сілтемеге өтіңіз».Өзіңіздің ұтыс ойынына қатысқаныңызды білмей, жеңіске жету мүмкін емес – ұйымдастырушылар сырттан келген адамдардың жеңісіне мүдделі емес. Сондықтан мұндай хабарлама келсе сіз бірден секем алуыңыз қажет.Не істеу керек?сілтемелерге өтпеңіз және карта деректерін енгізбеңіз – шынайы лотереялар салық төлеуді немесе басқа да төлемдерді талап етпейді;ұтыс ойыны туралы ақпаратты ресми сайттар мен әлеуметтік желілерден тексеріңіз. Тіпті сізге ұтыс ойыны шынайы көрінсе де, сілтеме арқылы жеке мәліметтеріңізді енгізуге асықпаңыз;күмәнді сайттарға жеке құжат деректерін немесе банк картасының толық деректемелерін, оның ішінде үш таңбалы құпия код пен жарамдылық мерзімін жарияламаңыз. Шынайы лотерея ұйымдастырушылары мұндай құпия деректерді қажет етпейді – бұл заңсыз әрекет.Әлеуметтік желілерге қатысты жалған хабарларSMS мысалы: «Сіздің аккаунтыңыз бұзылды, жеке басыңызды растаңыз және құпиясөзді ауыстырыңыз».Алдыңғы алаяқтық әдістер сияқты, бұл нұсқа да әлеуметтік желілердегі фишингтік бетке зиянды сілтеме арқылы өтуге бағытталған. Мұндай жағдайда ойланып барып әрекет жасаңыз: егер әлеуметтік желідегі аккаунтыңызға кіруде нақты қиындықтар туындаса, қолдау көрсету қызметі хабарламаны үшінші тарап арқылы емес, қосымша арқылы жібереді.Не істеу керек?құпиясөздерді тек ресми сайттар немесе қосымшалар арқылы өзгертіңіз. Сілтеме арқылы өту – алаяқтардың айласы, нағыз қолдау көрсету қызметі бұлай жасамайды;екі факторлы аутентификацияны қосыңыз, тіпті алаяқтар құпиясөзді білсе де, бұл аккаунтыңызды бұзудан қорғауға көмектеседі;сілтеме бойынша өткен жағдайда сайттың қауіпсіздігін тексеріңіз: сайт шынайы болса, https-тен басталады және браузердегі мекенжайдың жанында құлып бейнесі болады. «s» (secure – қауіпсіз) белгісі жоқ мекенжайлар зиянды және жалған сайттар болып табылады.Аударымдарға қатысты алаяқтықSMS мысалы: «Мен Сізге қателесіп ақша аудардым, өтініш, оны қайтарыңызшы».Бұл алаяқтықта оқиғалар екі схемамен дамуы мүмкін: сізден тағы да сілтеме арқылы өту және ақша аудару сұралады &nbsp;не сізге шынымен де ақша аударылды және сізден банктің қосымшасында аударымды рәсімдеу ұсынылады. Екінші жағдайда сіз алаяқтық схеманың үшінші тарабы боласыз – осылайша жалған сатушылар әрекет етеді: сатып алушы тауарды төлейді, бірақ жалған дүкен шоты арқылы емес, сіз арқылы – алаяқтар сіздің деректеріңізді берді. Егер бірден полицияға хабарласпасаңыз, күмәнді аударым туралы сіз қылмысқа қатысушы-мыс болуыңыз мүмкін.Не істеу керек?қате аударым туралы хабарлама алғаннан кейін, банктің ресми қосымшасы арқылы балансты дереу тексеріңіз. Егер аударым нақты жасалған болса, онда ол операцияларда көрсетіледі;ақшаны қайта аудармаңыз – қате жасалған аударымды банк арқылы және сіздің қатысуыңызсыз қайтаруға сұрату жібере отырып күшін жоюға болады. Сонымен қатар, бірқатар банкте қаражат аударылғаннан кейін де «аударымнан бас тарту» опциясы бар;тағы бір рет – сілтемелер бойынша өтпеңіз және күдікті сайттарда өз деректеріңізбен бөліспеңіз. Мұның барлығы сіздің ақшаңызға қол жеткізу үшін жасалған алаяқтардың айласы.Fingramota.kz&nbsp;ұсынған бірнеше қарапайым кеңес:Біріншіден, телефоныңыздағы антивирустық БҚ үнемі қолданыңыз және үнемі жаңартып отырыңыз - олар фишингтік сілтемелерді бұғаттайды.Екіншіден, телефоныңыздың және қосымшаларыңыздың баптауларын тексеріп, банк және басқа аккаунттар үшін екі факторлы аутентификацияны қосыңыз, ол деректеріңізді рұқсатсыз қол жеткізуден қорғайды.Үшіншіден, алаяқтар кез-келген нөмірді бұрмалауды бұрыннан үйренген, тіпті банктер мен басқа ұйымдардың ресми нөмірлерінен қауіпті SMS жібере алады, сондай-ақ олардың атынан қоңырау шала алатыны есіңізде болсын.Назар аударыңыз! Қаскүнемдер өздерін кез-келген адам ретінде көрсетеді: егер олар бір жыл бұрын банктердің, полицияның және ҰҚК қызметкерлері деп таныстаған болса, қазір олар салық, коммуналдық қызметтер, курьерлер, жедел жәрдем қызметкерлері, әуежай, клинингтік компаниялар және т. б. Қызметкерлері деп таныстыратын болған. Оларға сіздің жеке деректеріңіз қажет – төлем карточкасының деректемелері ғана емес, сонымен қатар алаяқтар сіздің атыңызға жалған кредит ресімдей алатын SMS-код қажет.Сақ болыңыз және Fingramota.kz-пен бірге қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2024_11_12_at_11_35_09_f55918bacc.jpeg" alt="WhatsApp Image 2024-11-12 at 11.35.09.jpeg">Фото: fingramota.kz

Қауіпті SMS: алаяқтар азаматтарды алдау үшін мәтіндік хабарламаларды қалай пайдаланады  

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы&nbsp;Қасым-Жомарт Тоқаев аграрлық саланы дамытуға басымдық беру керегін үнемі айтады. Бұл ретте ауыл шаруашылығы саласы аясында кәсіпкерлікті дамытуға да қолдау бар. соның бірі «Ауыл аманаты» жобасы.Бүгінде ауыл-аймақтағы ауыл шаруашылығы саласын дамытуда «Ауыл аманаты» пилоттық жобасы сәтті жүзеге асырылуда. Аталған жоба аясында биыл аймаққа 3 миллиард теңге қаражат бөлінген. Жеңілдетілген 2,5 пайызбен несие беру арқылы&nbsp;жылыжай, сүт, ет өндірісі, құс және балық шаруашылығы, өсімдік шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы кооперативтерін жабдықтау, мал шаруашылығын дамыту және басқа да бизнес жобаларды қаржыландыру көзделген.&nbsp;Ауыл халқының табысын арттыруға негізделген несие 5 жылға, мал шаруашылығы үшін 7 жылға дейін беріледі. Ал мемлекеттік бағдарлама игілігін тиімді пайдалана білгендер шаруашылығын дамытып, бүгінде оның жемісін көруде.&nbsp; &nbsp;«Ауыл аманаты» жобасына қатысып, өз шаруашылығын дамытуды мақсат еткен Қарауылтөбе ауылдық округінің тұрғыны&nbsp;Сейсенкүл Кыдырбаева жылыжай ісін жандандырмақ ниетте жобаға өтінім берген. Нәтижесінде кейіпкеріміз «Ауыл Аманаты» бағдарламасы арқылы 7 миллион 9 мың теңге жеңілдетілген несие алып, жаңа жылыжайды іске қосқан.<blockquote>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;– «Ауыл аманаты» жобасы арқылы жеңілдетілген несие алып, жылыжай ісін бастадым. Қазіргі таңда 255 шаршы метрді құрайтын жылыжайдан күніне 100 келіге дейін қияр жинаймын. Еңбек етемін деген адамға мемлекет тарапынан берілер мүмкіндік көп. Тек істің көзін таба білу керек, еңбектену қажет, – дейді кейіпкеріміз бізбен әңгімесінде.</blockquote>&nbsp; &nbsp;Жылыжай ісі соңғы жылдары тұрғындардың қызығушылығын тудырып, жаңа өндіріс көзі жанданып келеді. Істің көзін тапқандар мұның тиімділігін де жақсы түсінген. Бүгінде кейіпкеріміз жылыжайдан алған қияр өнімімен ауыл және қала тұрғындарын қамтамасыз етіп келеді. &nbsp;Сонымен бірге жылыжайда қызанақта өсірілуде. Кәсіпкер алдағы күз айларында қызанақтың алғашқы өнімдерін сатылымға шығармақ ниетте. &nbsp;Көкөністің бұл түрі қашанда дастарханнан табылатын, көпшіліктің сұранысына ие өнім қатарында. Нарықты зерттей білген кейіпкеріміздің &nbsp;кәсіп аясы мұнымен шектелмек емес. Ол алдағы уақытта жылыжайдан үздіксіз өнім алуды ойлап, лимон өсіруді де қолға алмақ. Ауылда кәсіп ашып, өз ісін дамытқан Сейсенкүл Кыдырбаева бүгінде жылыжайда 3 адамды тұрақты жұмыспен қамтып отыр.&nbsp;Айдана Сейіл

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары