<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> MDb сайты 2020 жылы жарыққа шығатын көптен күткен фильмер тізімін жариялады, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/362306-2020-zhyly-shy-atyn-k-pten-k-tken-filmder-tizimi-zhariyalandy">«Хабар 24»</a>.
Алғашқы үштікте «Жыртқыш құстар», «Кинодағы Соник» және «Топ Ган: Маверик» тұр.
Төртінші және бесінші орындарға «Өлетін уақыт емес» және «Қара жесір» фильмдері жайғасқан. Сондай-ақ тізімде «Мулан», «Ғажайып әйел: 1984», «Дюна», «Патша адамы: Басы», «Форсаж 9» фильмдері бар.

2020 жылы шығатын көптен күткен фильмдер тізімі жарияланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен айдың қорытындысы бойынша жарияланған [FIFA](http:// http://kff.kz/kk/news/22960) рейтингісінде Қазақстан Ұлттық құрамасы 118-орынға жайғасты, деп хабарлайды Қазақстан футбол федерациясы.
Қазақстан құрамасы 2019 жылы ЕУРО-2020 іріктеу турнирінің ойындарына қатысты. Михал Билек командасы 10 ойында 10 ұпай жинады.
FIFA рейтингі:
1. Бельгия – 1765
2. Франция – 1733
3. Бразилия – 1712
4. Англия – 1661
5. Уругвай – 1645
6. Хорватия – 1642
7. Португалия – 1639
8. Испания – 1636
9. Аргентина – 1623
10. Колумбия – 1622
… 38. Ресей – 1470
50. Шотландия – 1422
95. Кипр – 1251
118. Қазақстан – 1155
209. Сан-Марино – 824.

FIFA рейтингісіндегі Қазақстан құрамасының орны белгілі болды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қытайдың смартфон шығаратын Honor компаниясы зерттеу жұмысын жүргізіп, әр адам жылына қанша селфи жасайтынын анықтады.
Сонымен, әр телефон тұтынушы жылына 450-ден астам селфи жасайды екен. Зерттеу қорытындысы бойынша ер адамдар әйелдерден көбірек селфиге түседі. Сондай-ақ, тәжірибеге қатысқан адамдардың 85%-ы уақыт өткен сайын өз-өздерін суретке көбірек түсіретін әдет тапқанын айтқан. Жасы үлкендерге қарағанда әлі 30-ға келмегендер 27%-ға көбірек селфиге әлдеқайда әуес екен. &nbsp;
Бір қызығы, селфи енді сәнге айнала бастаған уақытта адамдар фильтр мен өңдеу батырмаларын көп қолданатын, қазір смартфон иелерінің 62%-ы сурет қалай түссе, сол күйінде жүктеуді жөн санайды.
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/tehno/60187/">Massaget.kz</a>

Адам жылына қанша селфи жасайды?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақ халқының мүшелдік жыл санауы тышқан жылынан басталады. Ол келесі жылы 22 наурызда кіреді.
Қазақша жыл қайыру
Бір мүшел 12 жылдан тұрады. Жыл есебін бұлай жүргізу өте ежелгі кезден басталған және ешқандай діни қағидамен байланысты емес. Ғалымдардың пайымдауынша, олай жыл қайыру табиғат құбылыстарының қайталама заңдылығына негізделген. Қазақша мүшелдік жыл санау тышқан жылынан бастау алады. Одан ары қарай кезекпен сиыр, барыс, қоян, ұлу, жылан, жылқы, қой, мешін, тауық, ит, доңыз келіп отырады.
Жыл аттары не себепті жануарлардың атымен аталатыны және жыл басы неге тышқаннан басталатыны туралы халық арасында аңыз-ертегі бар. Аңыз бойынша осы он екі жануар жыл атына ие болуға таласқан. Сонда тышқан тұрып: “Дауласатын дәнеңе жоқ, таңертең бәріміз шығып келе жатқан күнді аңдимыз. Сонда күннің көтеріліп келе жатқанын кім бірінші көрсе, сол – бірінші жылдың, одан кейін&nbsp; көргеніміз екінші жылдың атын аламыз. Осылай өз кезегімізбен барлық жылды бөліп аламыз”, – деп ұсыныс жасаған.
Бұған келіскен жануарлар демалып жатқанда тышқан түйенің басына шығып алады. Осылайша ол күнді бәрінен бұрын көріп, жыл басы атанған. Ал түйе бойына сеніп, жылдан құр қалыпты деседі.
12 жылдық қайталама негізінде мүшелмен жыл есебін жүргізуді қазақ халқы “жыл қайыру” деп атайды. Талай жылдың тауқыметін, қызығын басынан өткізген тəжірибесі бай, ұғымды халық əр жылға тиісті баға беріп һəм соған сай күтініп те отырған.
<h3 id="">Тышқан жылы қандай болады?</h3>
Қазақтар тышқан жылын береке, ырыс, татулық пен тыныштықтың жылы деп санаған. Халықтың бұл сенімі көп жағдайда дәл келген. Шынында да тышқан жылында қиыншылық, жаугершілік, аштық көп болмады.
Тышқан жылының мыңдаған жылдық тарихына назар аударсақ, оның көп жылы аштықсыз, жаугершіліксіз, қиындықсыз, молшылықта өткен. Қанжығалы Бөгенбай батыр тышқан жылы (1684) туса, Төле би тышқан жылы (1756) қайтыс болған, алғаш Қазақ ордасы 1456 тышқан жылы құрылған.
Жыл санау туралы деректер VIII ғасырдағы “Күлтегін” ескерткіштері мен ХІ ғасырда өмір сүрген Махмұт Қашқаридың еңбектерінде кездеседі. Ал осыдан 5 ғасыр бұрын жазылған Өтейбойдақ Тілеуқабылұлының&nbsp; “Шипагерлік баян” кітабында мүшел жыл белгілерінің ерекшеліктеріне қарай адам мінезі сипатталған.
<blockquote>
 “Сумақы (тышқан). Мүшелдік жыл сумақыда жымысқы қулық, күндіз үйкүшік, әшкере харакеті аз, түнде жасырмалы харакеті көп, суыққолдылығымен қарақшылық жегіштігі мол, дәулет жиғыштығы күшті. Әлдіден қорыққыш, әлсізді басынғыш, һалал, һарам шикілі-пысылы талғаусыз жегені ас болатын, өсексіз болса да ұластырмалы айласымен елді шулатқыш, қырқыстырғыш. Ар-ұяты аз, шімірікпес, лыпылдаған сайқал, күлді-көмеш қулықтар мінездемелік әйгіленшілер көбірек болмақ” , – деп жазды Тілеуқабылұлы.
</blockquote>
Астролог мамандардың мінездемесіне сәйкес, тышқан жылы туғандардың мінезі тік, алғыр, бастаған ісін аяғына дейін жеткізетін мол жауапкершілікке ие. Ал жаман қасиеттері – қызғаншақ, сатқын, кейде шыдамсыз, қырсықтау.
<blockquote>
 “Әділ, кең пейілді, жомарт жүректі және өз-өзін басқара біледі. Әркіммен тіл табыса білетін қасиетінің арқасында таныстары жетерлік. Бірақ нағыз досқа мұқтаж. Ақыл-ой жағынан алып бара жатқан ерекшелігі болмағанымен, алға қойған мақсатына жетпей тынбайтынына көпшілік тәнті. Үсті-басын таза ұстап, сақ жүреді. Думан-той, ырду-дырдудан бойын аулақ салуға тырысады. Мінезі – тәкаппар, сәл нәрсеге өкпелегіш. Олардан жақсы саудагер, жазушы, сыншы және публицист шығуы мүмкін”, – дейді мамандар.
</blockquote>
<a href="https://sputniknews.kz/spravka/20191202/12174501/Tyshkan-zhyly-2020.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fzen.yandex.com">Sputniknews.kz</a>

Тышқан жылы: 2020 жыл қандай болады?

1974 жылы&nbsp;Екібастұз қаласынан солтүстікке қарай 16 шақырым жерде Екібастұз отын-энергетика кешенін салу жобасы бойынша ГРЭС-1 құрылысы басталды.
1980 жылы 500 мегаВатт қуатқа ие алғашқы энергоблок іске қосылды. 1984 жылы сегізінші блоктың іске қосылуымен стансаның жобалық қуаты 4000 мегаВатқа жетті. Соның арқасында жергілікті кеніштерден алынған таскөмірмен жұмыс істейтін Екібастұз ГРЭС-1 әлемнің ең үлкен жылу электр стансаларының біріне айналды.
1992 жылы&nbsp;«Қазақстан Республикасының қорғанысы мен Қарулы Күштері туралы» Заң қабылданды.
1998 жылы&nbsp;Ұлттық архив қорының құжаттарын қалыптастыру, сақтау мен пайдалану және Қазақстан Республикасындағы архив ісін мемлекеттік басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының «Ұлттық архив қоры және архивтер туралы» Заңы қабылданды.
1998 жылы&nbsp;отбасы мүддесін қорғау, әйелдердің елдің саяси, әлеуметтік, экономикалық және мәдени өміріндегі белсенділігін арттыруды қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің жанында отбасы және әйелдер істері жөніндегі ұлттық комиссия құрылды.
2000 жылы&nbsp;«Айгөлек» балалар журналының алғашқы саны жарық көрді.
2015 жылы&nbsp;Астанада Қазақстандағы күрес түрлерінен ең үлкен академиясы «Qazaq Batyry» құрылды.

22 желтоқсан: Ел тарихында орын алған оқиғалар

Kyzylorda-news.kz ақпарат агенттігінің 22 желтоқсанға арналған жұлдыз-жорамалы
Тоқты
Сүйікті іспен айналысуды уақытша тоқтатып, маңызды істерді аяғына дейін жеткізіңіз. Аяқталмаған іс қатары алдағы уақытта жеке басыңызға көп қиындық туғызуы мүмкін.
Торпақ
Спортпен шұғылданып бастасаңыз өзіңізді жақсы сезінесіз. Күні бойы алдыңыздағы істер оңай атқарыла бастайды.
Егіздер
Ешкіммен сөз таластыруға немесе ренжісуге тырыспаған дұрыс. Келеңсіз ренжісіңіз үшін сол адаммен алдағы уақытта мүлдем араласпай қалуыңыз әбден мүмкін.
Шаян
Өзіңіз бен жаныңызға жақын жандарға көп көңіл бөліңіз. Кинотеатр немесе мейрамханаға барып, уақытты қызықты өткізіңіз.
Арыстан
Жұмыс орыныңызды ауыстыру мүмкіндігі болса ойланбастан келіскеніңіз абзал. Жаңа жұмыста көп жетістіктерге жетіп, қызмет бабыңыз өседі.
Бикеш
Мұңға батып кеткіңіз келмесе көңілді әуен тыңдап, позитивті көңіл-күйді барынша сақтап қалуға тырысыңыз. Жаныңыздағы адамдарға да жылы шырай танытыңыз.
Таразы
Сіз өз тобыңыздан бөлініп, өзгелерден өзіңізді ерекше етіп көрсеткіңіз келеді. Түрлі шараларда белсенділік танытып, озық бола аласыз
Сарышаян
Апта басында бастаған жұмыстарыңызды соңына дейін жеткізіңіз. Көп уақыт бойы мазалап жүрген сұрақтарыңызға да жауап табасыз.
Мерген
Бұл күн достарыңызбен араласуға оңтайлы болады. Әлеуметтік желіде жаңа достар тауып, тез тіл табысып кетесіз.
Тауешкі
Тәуекелге бел бусаңыз күніңіз сәтті өтеді. Сонымен қатар өмірлік ұстанымыңызды өзгертетін оқиғалар болуы мүмкін.
Суқұйғыш
Сіздің философияға деген қызығушылығыңыз бұрынғыдан да арта түседі. Кейбір оқиғалар сіздің моральдік жағдайыңызды дұрыстауға мүмкіндік береді.
Балықтар
Бүгінгі күнді сыр беріп жүрген денсаулығыңызды емдеуге арнаңыз. Дәл осы күні аурудан тез айығып кетуіңіз мүмкін. Уақытылы ұйқтауды да естен шығармаңыз.

Жұлдыздар не дейді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Интернет арқылы есірткі тарататындарға қатысты жаза күшейтілмек. Яғни 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын қарастыратын аса ауыр қылмыс санатына ауыстырылады.
Бұл туралы Сенат отырысында бас прокурордың орынбасары Марат Ахметжанов мәлімдеді. Сенатта қылмыстық іс жүргізу заңнамасын жетілдіру және жеке адамның құқықтарын қорғауды күшейту мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы заң жобасы қарастырылды. Бас прокурордың орынбасарының айтуынша, қылмыстық заңнама бойынша бұған дейін есірткіні тарату, орташа ауырлықтағы қылмыстар санатына жатқызылып келген. Мемлекет басшысының сын-ескертпесінен кейін заңнамаға өзгерістер енгнізілу көзделіп отыр. Сонымен қатаркөлікпен адам қаққан жүргізушіге қатысты да заң аяушылық танытпайды.
<blockquote>
 «Бүгінгі таңда мас күйінде болсын, сау күйінде болсын мысалы адамды басып мерт қылса 5 жыл бас бостандығынан айыру көзделген қазргі заң бойынша. Ал енді жаңа құрам кіргізіліп отыр ол жерде ол тек мас күйінде болса 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Адам өлсе жүргізушілік куәлгінен өмірбақи айыру көзделген», – дейді ҚР Бас прокурорының орынбасары Марат Ахметжанов.
</blockquote>

Есірткіні интернет арқылы сататындарға қатысты жаза қатайтылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Америкалық зерттеушілер алғаш рет иттердің ми сканерін зерттеп, олардың санай алу қабілеттерін тексерді. Бұл туралы The Daily Mail жазды, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/lemde/item/362193-itter-de-adamdar-siya-ty-sanaj-alady-alymda">«Хабар 24»</a>.
Ғалымдардың айтуы бойынша, зерттеу иттердің адам сияқты есептеуге қабілетті екендігін растады. Иттер де мидың сол жақ бөлігімен жұмыс істейді.
Сонымен қатар зерттеу санай алу үшін жануарларды жаттықтырудың қажеті жоқ екенін көрсетті.

Иттер де адамдар сияқты санай алады – ғалымдар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазір психология ғылымы қарыштап дамып жатыр. Психологиялық кітаптарды оқып алып, мен өз-өзіме де, өзгеге де психолог бола аламын деу дұрыс емес, оның қыр-сыры тереңде жатыр. Психологқа барып кез келген мәселені шешіп алу да мүмкін емес. Ол сізге қандай мәселелер кезінде көмектесе алмайды.
Жақындарыңызды өзгерту
Көп адам психотерапевт алдына туысымды қалай жөнге саламын, күйеуім көп ақша табуы үшін не істеймін, балам бізге бағынбайды, енем күн көрсетпейді деген секілді мәселелермен барады және осы адамдарды өзгертуге көмектесуін сұрайды. Психолог өзгелер сіз қандай болуын қаласаңыз, сондай етіп өзгертуге көмектесе алмайды. Өзіңізді, ойыңызды өзгертуге шақырады. Сонда ғайыптан тайып әлгі адамға деген көзқарасыңыз да түзеледі. Оны бар болмысымен қабылдауға дағдыланасыз.
Дұрыс таңдау жасау
Психологқа жиі қойылатын тағы бір сауалдың сиқы мынадай: күйеуіммен ажырасайын ба әлде қорлығына төзіп жүре берейін бе, басқа жұмыс іздейін бе әлде үйреншікті орнымда қалайын ба, ақшамды жинайын ба әлде тәуекелге бел буу керек емес пе? Міне, мына таңдауды жасаңыз деген психолог аса сауатты маман деп айта алмаймыз. Себебі сіз үшін қай жол дұрыс болатынын алдын ала болжап беретіндей психолог көріпкел емес, тіпті көріпкелдің өзі сіз үшін бұл сұраққа жауап беруге қақысы жоқ. Бұл орайда психолог сізге өз жүрегіңізді тыңдап, өз қажеттілігіңізді қанағаттандырып, қандай таңдау жасасаңыз да өкінбеуді үйретеді.
Сізді өзге жанға айналдыру
Қолда барға қанағат ете алмауын адамдар өзінің жолы болмайтынынан, пысық емес екенінен, ақылсыздығынан деп ойлауы мүмкін. Осы тұрғыда психолог оған көмектесіп, оның алдынан мүлде басқа адам боп шығуды қалайды. Бұл да қате пікір. Атақты «Кунг-фу Панда» мультфилмінде мынадай сөз бар: «Сен бұл шабдалы дәнін қанша күтіп, баптасаң да одан ешқашан шие не алма өсіріп шыға алмайсың және не істесең де ол уақытынан бұрын гүлдемейді». Психотреапия да шабдалыны шиеге айналдыра алмайды.
Барлығы бірден болса деу
Психологқа барушылар көбіне 1-2 сенастан кейін бекер барған екенмін, еш пайдасы тимеді деп ойлауы мүмкін. Алайда психотерапевт сізге қалай көмектесуі мәселеңіздің ауқымына да байланысты екенін ұмытпаңыз. Көп жағдайда мәселенің түп-тамырын анықтап, онымен күрсеуге орта есеппен 6 сеансқа бару керек екені айтылады.
<a href="https://massaget.kz/kyizdarga/psihologiya/60152/">Massaget.kz</a>

Психолог шеше алмайтын мәселелер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елімізде жаңажылдық әуе қатынастары көп жасалатын қалалардың көш басында Алматы мен Нұр-Сұлтан тұр, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/361851-aza-standy-tar-zha-a-zhylda-k-binese-ajda-shyp-barady">«Хабар 24»</a>.
Мамандар алдағы мерекеге сатып алынған әуебилеттерді зерттеп, оларды өткен жылғы көрсеткіштермен салыстырды.
Зерттеулерге сәйкес, көбінесе билеттер ел ішіндегі әуе қатынастарына сатып алынған. Сонымен танымал 10 қаланың қатарына Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент, Ақтау, Атырау, Орал, Ақтөбе, Семей, Өскемен және Тараз кіреді. Ал өткен жылы Семей мен Тараздың орнына Павлодар мен Қостанай алғашқы ондыққа кірген.
Бағаларына келетін болсақ, бір жыл ішінде Қазақстан бойынша авиабилеттер 32%-ға, 30 мың теңгеге дейін арзандады. Мәселен, ең тиімді бағыттардың бірі Семей мен Тараз болды, билет құны орташа есеппен 18 мың теңге тұрады. Алматыда орташа құны 30,5 мың теңгені, ал Нұр-Сұлтанда 25 мың теңгені құрайды.
Сарапшылар қазақстандықтар жиі баратын шетелдік бағыттардың ішінде Мәскеу, Санкт-Петербург, Новосибирск, Ыстамбұл, Ташкент, Екатеринбург, Калининград, Тбилиси, Сеул және Бангкокты ерекше атап көрсетті. Былтырғы жылмен салыстырсақ, Сеул мен Тбилисінің орнына Баку мен Минск жайғасты.
Бір жыл ішінде шетелдік рейстердің құны 7 пайызға төмендеп, 122 мың теңгеге дейінгі бағаны құрады. Қазіргі уақытта ең қолжетімді бағыттар – Мәскеу, Новосибирск және Ташкент. Бұл елдерге бару билетінің құны шамамен 80 мың теңге тұрады. Бірақ Сеулге және Бангкокқа бару құны 171 және 215 мың теңгені құрайды.

Қазақстандықтар Жаңа жылда көбінесе қайда ұшып барады?

<h3 id="kyzylordanewskzhttpskyzylordanewskz"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Жырау, жорық жыршысы және халық эпосын жасаушылардың бірі Қазтуған Сүйінішұлы туралы қызықты деректерді оқырман назарына ұсынамыз.</h3>
<h3 id="">Өскен ортасы</h3>
Қазтуған Сүйінішұлы шамамен ХV ғасырда Астрахань облысына қарайтын Красный Яр қаласының төңірегінде, Бозан, Ақтұба өзендерінің бойында дүниеге келген. Көшпелі тірлік салтын ұстанған ықпалды әулеттен шыққан. Айтулы жорық жырауы, әскербасы, батыр болған. Ел арасында “Қарға бойлы Қазтуған” атанып кеткен.
Әкесі Сүйініштің Қазтуғаннан бөлек, Азамат және Әдіжі есімді тағы екі ұлы болған. Оның арғы ата-бабалары Ноғай Ордасының билеушілері еді. Әкесі Сүйініш Абдоллаұлы Еділ бойында өмір сүрген, кейін Қобан жаққа өтіп кеткен.
Қазтуған жыраудың туған және қайтыс болған жылдары күні бүгінге дейін белгісіз. Кейбір деректерде ХV ғасырда өмір сүргені жазылса, енді бірінде XVІІ ғасырдың перзенті екені айтылады.
Мәселен Әнес Сарайдың “Ноғайлының рухани өмірі” атты еңбегінде:
“Қазтуған — Ноғайлы жырауларының ең кенжесі, XVІІ ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген тұлға. Жыраудың өмір сүрген кезеңін анықтауға Ноғайлы шежірелері септеседі.
Қазтуған шежіресі былай түзіледі: Ысмайыл — Дінбай — Тінікей — Абдол — Сүйініш — Қазтуған. Ысмайыл Мұса бидің ортаншы ұлдарының бірі болғандықтан, 1480 жылдар шамасында дүниеге келді деп болжауға болады. Ал өлген жылы – 1563 жыл. Оның төртінші ұлы Дінбай Орыс би заманының 1578–1590 жылдары атыс-шабыстың бел ортасында болды. Қазтуған — Ысмайылдың бесінші ұрпағы. Əр ұрпаққа 20–25 жастан бергенде Қазтуған 1600 жылдар шамасында дүниеге келген болады”, – деп жазады.
Қазтуған жырларынан жыраудың өзінен жасы үлкен Асан Қайғының көзін көргенін аңғаруға болады. Кейін Асан Қайғының баласы Абатпен үзеңгілес болып, ел ісінде мақсат-мүдделерін ортақтастырған. Тарихи еңбектерде Қазтуған жыраудың ХV ғасыр аясында сексен жасқа жақын ғұмыр кешкені жазылады.
<h3 id="-1">Қазтуған жыраудың шығармашылық мұрасы</h3>
Қазуған жыраудың артынан өмір, болмыс туралы, атамекен, туған ел жайлы және әскери тұрмысқа қатысты сан алуан жырдан құралған мол мұра қалды. Бірақ жырларының көпшілігі сақталмаған. Бізге жеткен шығармаларынан қазіргі кезде “Бұдырайған екі шекелі”, “Алаң да алаң, алаң жұрт”, “Белгілі биік көк сеңгір” атты толғауларын атауға болады. Дегенмен, бұл шығармаларының өзі-ақ Қазтуған жыраудың қазақ әдебиеті тарихының төрінен орын алуына негіз бола алды. Қиялының ұшқырлығы, кеңдігі, суреттеу тәсілдерінің байлығы мен әсемдігі орта ғасырларда қазақтың ақындық өнерінің жоғары дәрежеде және өзіндік сипатқа толы болғанын аңғартады. Ұлттық бояуы ашық, өршіл романтикаға толы, көркем тіркестерге бай Қазтуған жырлары бірнеше ғасырлар бойы қазақ ақындарына үлгі, өнеге мектебі болған.
Қазтуған жыраудың толғауларын алғаш рет Ғабдолла Мұштақ “Шайыр, яки қазақ ақындарының басты жырлары” атты жинағында топтастырған.
<h3 id="-2">Мадақ жыры</h3>
Қазтуған “Мадақ жыры” немесе “Бұдырайған екі шекелі” екі деп аталатын толғауында өзін таныстырады. Өзіне арнаған Мадақ жырының жолдарынан Қазтуғанның жорықшы, жауынгер жырау болғаны аңғарылады.
Бұдырайған екі шекелі,
Мұздай үлкен көбелі,
Қары ұнымы сұлтандайын жүрісті,
Адырнасы шайы жібек окқа кіріс-ті,
Айдаса – &nbsp;қойдың көсемі,
Сөйлесе – қызыл тілдің шешені,
Ұстаса – қашағанның ұзын құрығы,
Қалайылаған қасты орданың сырығы,
Билер атты би соңы,
Би ұлының кенжесі,
Буыршынның бұта шайнар азуы,
Бидайықтың көл жайқаған жалғызы,
Бұлт болған айды ашқан,
Мұнар болған күнді ашқан,
Мұсылман мен кәпірдің
Арасын өтіп бұзып дінді ашқан
Сүйінішұлы Қазтуған!
<h3 id="-3">Алаң да алаң, алаң жұрт</h3>
Қазтуған жырларындағы шоқтығы биік шығарма – оның туған жермен қоштасу жыры. “Алаң да алаң, алаң жұртта” Қазтуған жырау халқының туған мекен Еділін тастап, Шу бойында алғаш хандық құрып, қоныс тебуі, тәуелсіз ел болу кезеңін меңзейді. Бұл қоштасу өлеңі он бесінші ғасырдың екінші жартысында өз қарамағындағы руларды бастап Еділден еріксіз ауып, Қазақ мемлекеті құрамына өткеннен сыр шертеді.
Алаң да алаң, алаң жұрт,
Ақала ордам қонған жұрт,
Атамыз біздің бұ Сүйініш
Күйеу болып барған жұрт,
Анамыз біздің Бозтуған
Келіншек болып түскен жұрт,
Қарғадай мынау
Қазтуған батыр туған жұрт,
Кіндігімді кескен жұрт,
Кір-қоңымды жуған жұрт,
Қарағайдан садақ будырып,
Қылшанымды сары жүн оққа толтырып,
Жанға сақтау болған жұрт.
Салп-салпыншақ анау үш өзен,
Салуалы менің ордам қонған жер,
Жабағылы жас тайлақ
Жардай атан болған жер,
Жатып қалып бір тоқты
Жайылып мың қой болған жер,
Жарлысы мен байы тең,
Жабысы мен тайы тең,
Жары менен сайы тең,
Ботташығы бұзаудай,
Боз сазаны тоқтыдай,
Балығы тайдай тулаған,
Бақасы қойдай шулаған,
Шырмауығы шөккен түйе таптырмас,
Балығы көлге жылқы жаптырмас,
Бақасы мен шаяны
Кежідегі адамға
Түн ұйқысын таптырмас,
Қайран менің Еділім,
Мен салмадым, сен салдың,
Қайырлы болсын сіздерге
Менен қалған мынау Еділ жұрт!
<h3 id="-4">Белгілі биік көк сеңгір</h3>
Бұл толғауда Қазтуған жырау батырларға тән қажыр-қайратын ұштап, намысын қайрап, елге дем беріп, рухтандыра түседі. Таудың əдемі көріністерін жырлап, адам туралы ойларға көшеді.
Белгілі биік көк сеңгір
Басынан қарға ұшырмас,
Ер қарауыл қарар деп,
Алыстан қара шалар деп;
Балдағы алтын құрыш болат
Ашылып шапса дем тартар,
Сусыным қанға қанар деп;
Арғымақтың баласы
Арыған сайын тың жортар,
Арқа мен қосым қалар деп;
Ақ дария толқын күшейтер,
Құйрығын күн шалмаған балығым
Ортамнан ойран салар деп;
Азамат ердің баласы
Жабыққанын білдірмес,
Жамандар мазақ қылар деп!
<a href="https://sputniknews.kz/spravka/20191215/12305237/Qaztugan-jyrau-omirbayan.html">Sputniknews.kz</a>

Қарға бойлы Қазтуған атанып кеткен жырау туралы қызықты деректер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Гонконг билігі полицияның ұсынысы бойынша 1 қаңтарға қараған түні жаңажылдық отшашу өткізуден бас тарту туралы шешім қабылдады.
Оған елдегі наразылықтар қаупі себеп болды, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/lemde/item/361816-gonkong-zha-a-zhyldy-otshashudan-bas-tartty">«Хабар 24»</a>.
Соңғы айларда Гонконгте ел ішіндегі наразылықтарға байланысты бірнеше қоғамдық шаралар, соның ішінде Clockenflap музыкалық фестивалі, велосипед, гольф және теннис бойынша халықаралық чемпионаттар өткізілмей қалды.
Айта кетсек, былтыр Ганконгте жаңажылдық отшашуға&nbsp;10 млн доллар қаржы кеткен.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары