Шолпан Дәуленбаева: Байқоңырдағы білім ордасының бағындырар белесі көп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Бауыр еті баласы мектепке барып келгенше, ата-ананың алаңдап отыратыны анық. Оның үстіне қазір көшедегі көлік саны күн сайын көбейіп жатқаны уайымды еселей түседі. Енді аудандағы №270 Ғ.Мұхамеджанов атындағы орта мектептің ата-аналары ол жағын уайымдамаса болады. Себебі олардың көптен күткен арман-тілегі орындалып, оқушылар үшін арнайы жаңа ­автобустың кілті табысталды.Салтанатты шараға аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Өркен Исмаил, әйелдер кеңесінің төрағасы Нәйла Палымбет арнайы барып, аудан басшысымен бірге мектеп ұжымы мен оқушылардың қуанышына ортақтасты.Аудан әкімі Нұржан Ахатов жаңа автобустың кілтін тапсырып, көпшілікті қуанышты сәтпен құттықтады. Балалардың қауіпсіздігі, сапалы білім алуы облыс әкімдігінің басты назарында екенін жеткізді.<blockquote>«Мемлекет басшысы өз сөзінде «Әрбір оқушының білім алып, жан-жақты дамуы үшін қолайлы жағдай жасалуы керек» деп арнайы тапсырма берген болатын. Соған сәйкес, аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың қолдауымен облыс бойынша 19, оның ішінде Шиелі ауданындағы 3 мектепке су жаңа автобустардың кілті табысталды. Бүгін міне біз №270 Ғафур Мұхамеджанов атындағы мектепке автобус кілтін табыстап отырмыз. Мұнан өзге, Тартоғай, Бәйгеқұм елді мекендеріндегі мектептерге де жаңа автобустар берілуде. Бұл біздің аудан үшін үлкен қуаныш. Қуаныштарыңыз тағы да құтты болсын! Темір тұлпарларыңыз осы мектепке ұзақ жылдар бойы қызмет етіп, астарыңызда тозсын», – деді аудан әкімі.&nbsp;</blockquote>Бұл сый – білім ордасына үлкен қолдау болды. Өйткені мектептен қашық тұратын балалардың қатынауы қиын-ды. Енді мәселе оң шешімін тапты.2013 жылы пайдалануға берілген мектептің сыйымдылығы – 600 орындық. Бүгінгі таңда білім ордасында 32 сыныпта 552 оқушы оқиды. Барлығы 105 мұғалім сабақ береді. Биыл 11-сыныпты 27 оқушы тәмамдайды. Оның екеуі «Алтын белгіге», алтауы «Үздік аттестатқа» үміткер.Су жаңа автобус 28 оқушыны тасымалдайды. Оның ішінде 22 бекеттен 10 оқушы мектепке қатынайды. Автобус қауіпсіздік белдіктерімен, оқу сөмкесіне арналған сөрелермен, есіктері ашық кезде қозғалысты тежейтін механизммен және тағы да басқа қауіпсіздік құралдарымен жабдықталған. Ыңғайлы әрі ықшам қоғамдық көліктер осы мектепке тасымалданатын оқушылар санына сәйкес үлестіріліпті. Ерекшелігі сол, автобус бір мезетте 20 баланы тасымалдай алады. Сонымен қатар мүмкіндігі шектеулі балалардың мініп-түсуіне де барлық мүмкіндіктер қарастырылған.Иә, қауіпсіз әрі қолайлы автобус – әр ата-ананың арманы. Елдің болашағы – осы өскелең ұрпақтың қолында. Сол үшін олардың қауіпсіздігіне немқұрайлы қарауға болмайды.

Білім жағдай жасалғанда ғана қонады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанның 14 облысында ескерту жарияланды, деп хабарлайды Қазгидромет.Қызылорда қаласында күндіз 2 мамырда шаңды дауыл күтіледі. Жел солтүстік-шығыстан соғады, күндіз күші 15-20 м/с болады.

2 мамырға арналған ауа райы болжамы

Kyzylorda-news.kz. Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев &nbsp;Қызылорда қаласындағы көпқабатты үйлердің қасбеттерін жаңалауға қаражат бөлген кәсіпкерлермен кездесті.Кәсіпкерлердің бұл игілікті қадамы туған жерге тарту жасаудан &nbsp;туындаған.Қазір Қызылорда облысы әкімінің бастамасымен Қызылорда қаласындағы 26 көпқабатты тұрғын үйдің қасбеті қайта жаңғыртылуда.Жоба бойынша бұл жұмысқа жалпы ауданы 40 000 шаршы метр &nbsp;заманауи материалдар қолданылады. Соңғы үлгідегі, &nbsp;сапалы материалдармен қапталған тұрғын үйлердің қасбеті шаһардың сәулеттік келбетіне жарасымды &nbsp;көрік береді.Әрлеу жұмыстары жергілікті демеушілердің, &nbsp;атап айтқанда қала құрылысшылары мен кәсіпкерлерінің қолдауымен жүргізілуде. Алдағы шілде айына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Қазір Абай даңғылындағы №46, №54 және №62 үйлер, Сырдария шағын ауданындағы №1 және №2 тұрғын үйлердің сыртқы қасбетін әрлеу жұмыстары басталып кетті.Аймақ басшысы &nbsp; жұмыс сапасына басымдық берілуі тиіс екенін атап айтты. &nbsp;Жерлестерін туған жерді көркейту ісіне белсенді атсалысуға шақырды.<blockquote>«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы туған жеріне жанашырлықпен қарайтын кәсіпкерлерді патриотизм мен әлеуметтік жауапкершіліктің үлгісін көрсетіп, ел экономикасын дамытуға үлес қосуға шақырған болатын. Бұл жұмыстарға жергілікті кәсіпкерлер, осы топырақтан түлеген меценаттар белсенді араласуда. Қайырымдылық шараларына, атамекенін көркейтуге бар күш-жігерін салуда», - деді Нұрлыбек Машбекұлы.</blockquote>Кездесуден кейін облыс әкімі &nbsp;қолданылатын материалдардың түрлерімен, &nbsp;сапасымен танысты.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/IMG_20230501_WA_0015_570e82af9f.jpg" alt="IMG-20230501-WA0015.jpg">

Нұрлыбек Нәлібаев: Жергілікті кәсіпкерлер, меценаттар белсенді араласуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданы бойынша &nbsp;көктемгі егін жұмыстарына дайындық барысы туралы аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Нұрбол Жұмабеков әңгімелейді.– Нұрбол Баянәліұлы, биылғы жылы көктемгі егіс науқанына дайындық барысы қалай ұйымдастырылуда. Сырдариялықтар өткен жылы егіс көлемін азайтқаны белгілі. Биыл егіс көлемі артады ма?– Иә, өткен жылы су тапшылығына байланысты ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру 33098 гектарға жүргізілсе, биыл аудан бойынша жалпы 33919 гектарға, яғни 752 га артық жерге ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру межеленіп отыр.&nbsp; Оның ішінде: негізгі дақыл күріш 21885 гектар (2022 ж – 20728 га, 1157 га артық), жаздық бидай 1681 гектар (2022 ж – 2119 га, 438 га кем), &nbsp;мақсары 250 гектар (2022 ж – 359 га, 109 га кем), сүрлемдік жүгері 80 гектар (2022 ж – 42 га, 38 га артық), жаңа жоңышқа 1828 гектар (2022 ж – 2113 га, 285 га кем), картоп, көкөніс бақша барлығы – 1124 гектар, (картоп 477 гектар (2022 ж – 398 га, 79 га артық), көкөніс 232 гектар (2022 ж – 209 га, 23 га артық), бақша 415 гектар (2022 ж – 412 га, 3 га артық), ескі жоңышқа 7071 гектарды (2022 ж – 6696 га, 375 га артық) &nbsp;құрап отыр.&nbsp; Бүгінгі күні ауыл шаруашылығы құрылымдарында жалпы –3706 гектар ақ егіс егілді. Оның ішінде 180 га мақсары, 1683 га жаздық бидай, 15 га арпа, 1828га жаңа жоңышқа &nbsp;орналастырылды. Сондай-ақ, негізгі дақыл күріштің 7537 гектары егіліп, 5285 гектары суға бастырылды. Биылғы жылдың күріш егісіне қажетті 10010 тонна минералдық тыңайтқыштар толық &nbsp;сатып алынды. Оның ішінде аммоний сульфаты 5913 тонна, карбамид 2483 тонна, аммофос 1279 тонна, басқада түрлерінен 335 тонна. Ауыл шаруашылығы құрылымдарының сұранысы бойынша арамшөптерге қарсы қолданатын гербицидтердің барлық қажетті көлемі 16500 литрді құрап отыр. 2023 жылы мемлекеттік жер қорларынан 1800 гектар, шаруашылық құрылымдары жерлерінен 1000 гектар жер саяқ шегіртке дернәсілдеріне қарсы өңдеу жұмыстары болжанып отыр.– Дала жұмыстарына қатысатын техникалардың жай-күйі қандай? Қажетті дизель отынының қоры жеткілікті ме?– Көктемгі дала жұмыстарына жүргізуге барлығы – 758 дана, оның ішінде 360 трактор, 201 трактор тіркемесі, 87 соқа, 47 дән сепкіш, 63 жүк көліктері – ауыл шаруашылығы техникалары қатысуда. Көктемгі егіс және дала жұмыстарын жүргізу үшін қажетті дизель отыны 2879 тоннаның 1700 тоннасы (әр литрі 212 теңге «Жібек жолы ЛТД» ЖШС) шаруашылық құрылымдарына жеткізілді. Наурыз айы – 1294 тонна, &nbsp; сәуір айы – 1236 тонна, мамыр айы – 349 тонна.– Егіске келетін су жолдары, яғни каналдардың жай-күйі қандай?– Қашыртқылар, каналдарды тазалау, гидротехникалық құрылыстарды жөндеу жұмыстары бойынша шаруашылықаралық каналдардың 141740 текшеметр, (100,0%) ішкі су жолдарының 188500 текшеметр (100,0 %) топырақ шығарылып, 15 дана (100,0%) гидробекеттері, 35 дана (100,0%) су тартатын қондырғылары жөнделді. Бүгінгі күнге «Шіркейлі» каналымен 52,0 текше метр, «Айтек» каналымен 19,0 текше метр, Елтай каналымен 2,7 текше метр, Соркөл каналымен 0,5 текше метр &nbsp;егіске су жіберілуде.&nbsp; Шаруашылық құрылымдарында – 35 дана, «Қазсушар» РМК Қызылорда филиалында – 13 дана, ауылдық округтерде – 30 дана, аудан бойынша барлығы – 78 дана насос қондырғыларын каналдар мен қашыртқылар бойына орналастырып, егіске су алынатын болады. 2023 жылы елді мекендерді экологиялық аяқ сумен қамтамасыз ету мақсатында «А.Тоқмағанбетов а/о орналасқан «Қашыртқы» (3,8 км), Аманкелді а/о орналасқан «Хозцентр» (2,2 км), Жетікөл а/о орналасқан «Жыңғылдыкөл» (6,5 км) &nbsp;каналдарын механикалық тазалау жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.&nbsp;2023 жылы 6 каналға ЖСҚ әзірлеу үшін облыстық бюджеттен &nbsp; &nbsp;8,3 млн. теңге және елді мекендерді аяқ сумен қамтамасыз ету мақсатында 4 дана насос қондырғыларын алу үшін облыстық бюджеттен 52,0 млн. теңге қаржы бөлінді. Нақты айтқанда Тереңөзек кенті «Айтбай арық» каналы – 1,2 млн теңге, С.Сейфуллин ауылдық округі «Құрымбек» каналы – 0,5 млн теңге, Шаған ауылдық округі «Жиделі арық» каналы –2,6 млн теңге, Аманкелді ауылдық округі «Баржық» каналы –1,6 млн теңге, Ақжарма ауылдық округі «Ақжарма», «Дәулет-арық» каналдары &nbsp;–2,4 млн теңге. Көктемгі егін орналастыруға дайындық жұмыстары толығымен бақылауға алынып, қадағалануда.– Аудан тұрғындары егін егуге жер бөлу туралы ұсыныс айтқан болатын. Бұл мәселе қалай шешімін тапты, биыл жер бөлінді ме?– Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында тұрғындардың өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында 2022 жылы 210 гектар қосымша жер ашылып берілсе, биылғы жылы 105 гектар қосымша жер ашылып, барлығы – 315 гектарға жер ашу жоспарлануда. Бүгінгі күні 315 гектар жер анықталып, 178 гектар жер дайындалды. Кент және ауылдық округтер бойынша бүгінгі күні 799 адам егін егуге ынталы болып отыр. Алайда бүгінгі күнге бекітілген жоспардан Ақжарма ауылдық округі 10 гектарға, Тереңөзек кенті 9 гектарға, С.Сейфуллин ауылдық округі 6 гектарға аз ұсынып отыр.&nbsp; Бұл өз кезегінде облыс әкімдігінің егіс көлемін 50 пайызға ұлғайту жөнінде берген тапсырмасын орындауға кері әсерін тигізеді. Осы орайда, кент және ауылдық округ әкімдеріне тұрғындарды &nbsp; &nbsp; &nbsp; өзін-өзі әлеуметтік маңызы бар картоп, көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету үшін демеушілерді немесе елді мекендегі шаруашылықтарды қарастыра отырып жаңадан ашылатын жер көлемін &nbsp; 50 пайызға ұлғайтуды, егін егуге ынталандыру үшін әлеуметтік желіге (фейсбук) жариялау сұралған болатын. Алайда, бүгін күнге дейін қосымша жер ашуға байланысты Тереңөзек кенті (жариялаған күні 31.01.2023ж), Айдарлы ауылдық округі (жариялаған күні 01.02.2023ж), Іңкәрдария ауылдық округі (жариялаған күні 04.05.2023ж) &nbsp;ғана әлеуметті желіге жариялаған. Қалған ауылдық округтерде әлеуметтік желіге жарияланбаған. Осы жұмыстарды жандандыруды сұраймын. &nbsp;Қосымша Тереңөзек кентінің халқымен кездесуінде халыққа жер ашып беру жөнінде көтерілген ұсынысы бойынша бөлім тарапынан Тереңөзек кентінде «Көлбай» учаскесінен 2 гектар нақтыланып, бүгінгі күнге қоршау жұмыстары жүргізілуде. Содан кейін жерді дайындап, Тереңөзек кентіндегі ынталы отбасыларына бөлініп берілетін болады. Тереңөзек кенті әкімдігі тарапынан насос қондырғысы мен сумен қамтамасыз етуге атсалысуда. Сондай-ақ, «Байқоңыр» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы акционерлік қоғамының сұранысына сәйкес күзгі өнімнен Іңкәрдария ауылдық округіндегі «Қожеке батыр» шаруа қожалығы 10 тонна картоп, &nbsp; 10 тонна сәбіз және «Досыбай» шаруа қожалығы 15 тонна картоп, 15 тонна сәбіз өнімдерін өткізу үшін форвардтық шарттар жасауға келіссөздер жүргізілуде.&nbsp;– Әңгімеңізге рақмет! &nbsp;

Сырдарияда биыл 21885 гектар жерге күріш егіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен тауарлар мен қызмет бағалары бойынша кеңейтілген мәжіліс өтті.Онда аймақ басшысы жанар-жағармай бағасының өсуіне байланысты құрылыс материалдары мен тасымалдау қызметтерінің құнын жоғарылатқан кәсіпорындармен жұмыс жүргізілетінін жеткізді. Бағаның өсуі тапсырыс берушілердің жоспарлаған жұмысын мерзімінде, сапалы аяқтауына кері әсер етеді. Оның ішінде, республикалық маңызы бар «Қызылорда-Жезқазған» автомобиль жолының құрылысы басталып, құрылысқа қажетті инертті материалдарға сұраныс артқанын байқауға болады. Облыс әкімі Мемлекет басшысының тікелей бақылауында тұрған бұл нысандағы жұмыс қарқынына ерекше назар аударылатынын айтты. Жиында мердігер компаниялар мен жауапты мекеме басшылары хабарлама жасап, өз пікірлерін білдіріп ортаға салды. Нәтижесінде кәсіпкерлер көтерген мәселелер оң шешімін тауып, тиісті жұмыстарды өз деңгейінде жүргізу бойынша бірлескен нақты шаралар қабылданатынын айтты.Мәжілісті қорытындылаған облыс әкімі мердігерлер әрекетінің заңдылығы тексеріліп, бағаның негізсіз өсуіне жол берілмейтінін қатаң ескертті.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/IMG_20230501_WA_0011_a387c2ba4b.jpg" alt="IMG-20230501-WA0011.jpg">

Қызылорда: Бағаны негізсіз өсіруге жол берілмейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Аудан әкімі Нұржан Ахатовтың төрағалығымен аудан активінің отырысы өтті. Онда әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері бойынша кеңейтілген мәжілістегі Мемлекет басшысы айқындаған экономикалық дамудың бағыттары бойынша мақсат-міндеттер пысықталып, нақты тапсырмалар берілді.Жиында аудан әкімі алдымен азық-түлік тауарларын өндіру мен баға тұрақтылығын қалыптастыру мәселесіне тоқталды.&nbsp;<blockquote>«Азық-түлік бағасын тұрақтандыруды қамтамасыз ету үшін ауданымызда кемінде екі өнім сақтайтын қойма салу қажет. Әрі азық-түлік қоймасын салуға ниетті кәсіпкерлерге ауыл шаруашылығындағы инвестициялық субсидиялау тәртібіне сәйкес 1000 тоннадан басталатын картоп-көкөніс сақтау орындарын салу, кеңейту шығындарының 50 проценті мемлекет тарапынан өтелетіндігін жеткізу қажет», – деді Нұржан Ахатов.&nbsp;</blockquote>Айта кетейік, қазір кентте жобалық құны 170 млн теңге болатын 700 тонна сыйымдылықтағы көкөніс сақтау қоймасының құрылысы жүруде. Қойма жұмысын бастағаннан кейін бағаны тұрақтандыруға оң әсер береді деген сенім бар.&nbsp;Мұнан бөлек, Нұржан Сәбитұлы жыл басынан бері аймақ басшысы Нұрлыбек Нәлібаевтың тапсырмасына сәйкес, кент және ауылдық округ көлемінде жергілікті тұрғындарды көкөніс, бақша өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында маусымдық жер беру тәжірибесі енгізілгендігін, бүгінде Шиелі кенті мен елді мекендер бойынша егін егуге ынта білдірген 1 390 тұрғынға барлығы 1 520 гектар егістік жер беріліп, егін егу жұмыстары басталғанын тілге тиек етті. Бұл жұмыстарды одан әрі жандандыруды тиісті бөлім басшыларына тапсырды.Актив отырысында кәсіпкерлік саласы да назардан тыс қалмады. Аудан әкімі биыл аймақта кәсіпкерлікті қаржылай қолдауға әртүрлі көздерден 22 млрд теңгеге жуық қаржы қаралып отырғанын айтты.&nbsp;<blockquote>«Аталған қаржыдан аудан кәсіпкерлері өз үлестерін алуы тиіс. Ең алдымен пайда алып келетін бизнеске, яғни, жаңа жұмыс орындарын құратын тиімді жобаларға беру қажет. Оның ішінде жылдық мөлшерлемесі 2,5 процент болатын «Ауыл аманаты» жобасы аясында түсіндірме жұмыстарын күшейтуді тапсырамын», – деді аудан әкімі.&nbsp;</blockquote>Сондай-ақ биыл ауданда жүзеге асырылатын «Шиелі Доломит» ЖШС «Қиыршық тас зауыты» мен «ADK Group Kazakhstan» ЖШС «Әк шығару зауыттарының» көмегімен 200-ден астам азамат тұрақты жұмыспен қамтылатынын қуанышпен жеткізді. Аудан әкімі білім саласына ерекше тоқталды.<blockquote>«Соңғы жылдары білім саласында балалар тәрбиесіне қатысты көптеген олқылықтар орын алды. Мұның бір себебі, білім бөлімі басшысы лауазымының бос тұруымен байланысты болуы мүмкін. Сондықтан мәселені дереу қалпына келтіреді деген сеніммен жуырда аудандық ішкі саясат бөлімін 5 жылға жуық уақыт басқарып, өзін білікті басшы, іскер ұйымдастырушы ретінде таныта білген Жібек Орынбайқызын тағайындадық. Күні кеше ауданымызға арнайы келген Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаевтың сапары да ұстаздарға үлкен серпіліс береді деген ойдамын. Енді алда сіздерден тек оң нәтиже күтеміз», – деді аудан әкімі.&nbsp;</blockquote>Жиында медицина саласы да қамтылды. Аудан әкімі Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес медициналық ұйымдарда дәрі-дәрмекті жоспарлау, диспансерлік есепте тұратын науқастардың санын нақтылау, дәрі-дәрмекті науқасқа жазып беру ақпараттық жүйелерінің арасында интеграцияны жеделдету үшін денсаулық сақтау басқармасымен тиісті жұмыс жүргізуі керектігін айтты.&nbsp;Сонымен қатар медицина мекемелеріндегі қызметкерлердің қызмет көрсету сапасында да бірқатар кемшіліктердің орын алып отырғанын алға тартты.&nbsp;<blockquote>«Медицина мекемелеріндегі қызметкерлердің халықпен қарым-қатынасына қатысты да тоқталғым келіп отыр. Тоқсан сайын халықпен кездесулерде болсын, жеке қабылдау кезінде болсын осы мәселе үздіксіз көтеріліп келеді. Аудан тұрғындарының басым көпшілігі медицина саласының қызметкерлерінің қызмет көрсету сапасына, халықпен сөйлесу мәдениетіне көңілдері толмайды. Медицинаның атасы Гиппократ: «дәрігердің жүзі жылы, ұқыпты, киімі таза, қолдары жұмсақ, жағымды» болу керек деген екен. Сондықтан дәрігерлер ең бірінші – өздерінің адам жанының арашасы екендігін ұмытпай, ар-ождан, мейірім секілді қасиеттерді ұстануы керек деп есептеймін. Осыған байланысты, аудандық мәслихат депутаттары мен қоғамдық кеңес мүшелері бірігіп, медицина қызметкерлері арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуі тиіс», – деді аудан әкімі Нұржан Сәбитұлы.&nbsp;</blockquote>Мұнан бөлек аудан әкімі баяндама барысында Мемлекет басшысы айқындаған экономикалық дамудың сегіз бағытына барлық бағытқа жеке-жеке тоқталып, жауапты сала басшыларына тиісті тапсырмалар жүктеді.

Шиеліде актив отырысы өтті

<a href="https://perm.mamadeti.ru/article/pediatrics/what-diagnostic-methods-are-applied-by-the-speech-therapist/">ФОТО</a><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Балаңыз 2 жаста, бірақ әлі сөйлемейді ме? Логопед маманға баруды ойлап, уайымдап жүрсеңіз, уайымыңыз орынды. Себебі, бала екі жасында «ана, әке, ата, әже» деген сияқты бір буынды сөздермен ғана шектеліп қоймай, «мама жүр», «су бер» деген сөз тіркестерін айта білуі керек. Олай болмаған жағдайда ертерек мамандардың кеңесіне жүгініп, тексерісті бастағаныңыз дұрыс. Өйткені бұл жастағы бала атын атап шақырғанда қарап, өзінің есімін айтып, жасын саусақпен көрсетуі тиіс.Кейінгі кезде логопедке деген сұраныс артты. Тіпті арнайы балабақшалар мен оған кезекке тұрғандардың саны да артып келеді. Осыдан кейін «Тіл мүкістігі бар балалар неге көбейді?» деген сұрақ туындайды. Балалар арасында мұндай жайт неге белең алуда? Жалпы тіл мүкістігі неден пайда болады? «Результат» орталығының І санатты логопеді Айжан Скакованың айтуынша, әр бала – индивидуал. Оның өзіндік даму ерекшеліктері бар. Бір бала кеш, ал біреуі ерте сөйлеуі мүмкін. Бірақ 5 жастағы бала өз ойын нақты жеткізе алуы керек. Өз жасына сай сөйлеуі өте маңызды. Себебі сол арқылы сөздік қоры, ойлау қабілеті, есте сақтау қабілеті қалыптасады.&nbsp;Айжан Скакованың айтуынша, бала кеш сөйлеген сайын оның ойлауы да, есте сақтау қабілеті де, жаңа ақпаратты қабылдау процессі де артта қала бастайды. Сол себепті «атасы немесе папасы кеш сөйлеген» деп уақытты өткізіп алмаған абзал. Жалпы, баланың дамуы кезінде тісінің қисық шығуы, таңдайы мен тілінің жырық болуы, аузын еркін аша алмауы тіл мүкістігіне әсер етеді. Сондай-ақ, туғаннан баланың есту қабілеті нашар болса, айтылған сөзді құлағында сақтап қала алмайды. Сол себепті де сөздерді анық айтпайды.&nbsp;Тағы бір әсер ететін фактор – жүйке жүйесінің зақымдануы, яғни, бала кішкене кезінен белгілі бір жағдайдан қатты қорықса, шошынса да сөйлеу кезінде қиналады. Бұдан басқа анасының жүктілік кезінде жұқтырған түрлі вирустары немесе сәби кезінде дұрыс салынбаған екпелер, экологиялық проблемалар – бәрі де әсер етеді. Кейде ата-аналар «Баламен жұмыс істеуді қашан бастау керек?» деп сұрап жатады. Баламен ауызша сөйлесуді, жаттығуды кішкентай кезінен бастаған дұрыс. Ата-аналардың қателігі 3 жасқа дейін баласы сөйлемесе оны қалыпты жағдай деп қабылдайды. Ерте жастан баланы маманға қаратса, соғұрлым нәтижесі де жақсы болады.Бала дұрыс сөйлеп қалыптасу үшін ұсақ моториканы дамыту керек. Ғалымдар дәлеліне қарағанда, ағзадағы барлық қозғалысқа жауап беретін ми қыртыстарының үштен бір бөлігі жүйке нүктелерінің кескіні алақан мен саусақтарда орналасқан. Сондықтан зерттеушілер алақанды «екінші тіл» деп те атаған, яғни, екі алақан мен саусақтардың ұсақ моторикасын дамыту арқылы баланың есте сақтау, ойлау, пайымдау, зейін салу, сөйлеу сияқты қабілеттерін жақсарта аламыз. Ал оны дамытуды 8 айлығынан бастаған дұрыс.<blockquote>Қазіргі ата-аналардың баласымен ауызша сөйлесуге уақыты жоқ. Әңгіме-ертегі, өлең оқып беретін әжелер жоқтың қасы, бұрынғы қуырмаштар айтылмайды. Бұның бәрі балаға қажет. Бесік жыры, ертегілер, қуырмаш, тіпті асық ойындары балалардың дамуы үшін ойлап табылған. Қазір балаға телефон беріп, теледидардың алдына телміртіп қояды. Уақытын алып, жыламаса болды. Байқасаңыздар, қазақ ертегілеріндегі кейіпкерлерден гөрі қазіргі балалар аюы бар Машаны, сап-сары Спанш Бобты жақсы таниды. Сол үшін де қоғамымызда бір-бірін түсіне алмайтындар көбейіп келеді, – дейді логопед маман.</blockquote>Ата-аналар логопедтің кабинетінен баласын алып шыққан соң үйде баламен белгілі бір уақытта ғана сөйлеседі. Бұл дұрыс емес. Барлық уақытыңызды баламен қарым-қатынасқа бөліңіздер. Оларды тыңдаңыз, сөйлесіңіз. Ойын ойнатып, сол арқылы баламен қарым-қатынас жасау тиімді. Белгілі бір ережелерге салудың қажеті жоқ. Мысалы, балаға анасы күні бойы ертегі айтса бұл пайдалы болар еді. Ертегіні тыңдаған кезде баланың ой-өрісі дамиды, көз алдына елестетеді.Логопед маман балалардың тілінің кеш шығуына смартфон кері әсер етіп отырғанын жасырмады.<blockquote>&nbsp;Балаға смартфон ұстатып қояды. Тіпті обал, оның көзіне, денсаулығына, қанша зиян келіп жатыр. Зейіннің тұрақсыздығы, баланың бір орында отыра алмауы, смартфон берсең ғана тынышталуы, телефон берсең ғана тамақ ішіп, бермесең, тамақ ішпеуі баланың телефонға тәуелді екенін көрсетеді. Тәуелділік мидағы ақпаратты қабылдау, сигнал беру процесінің бұғатталуына алып келеді. Робот сияқты естіген нәрсесін «yellow», «red» деп айтады, бірақ қазақ тілінде оның сары және қызыл түстер екенін білмейді. Орысша мультфильм көрген баланың тілі орысша шығады. Бастапқыда ата-анасы баласының орысша сөйлегеніне мәз болуы мүмкін. Қиындық мектепке баратын кезде басталады. Баласын қазақ сыныбына берейін десе, баласы қазақша білмейді, орыс сыныбына берейін десе, ата-ананың өзі орысшадан қиналады. Міне, бір смартфонның зияны адамға осылай әсер етіп отыр, – деді.&nbsp;</blockquote>Баласын емдетуге жағдайы келмесе үйде жасалатын әртүрлі жаттығулар бар. Айталық, «Youtube» каналында «Сергіту сәті» секілді балаларға арналған бағдарлама бар. Қазақ тіліндегі логикалық жаттығулардың көмегі көп. Сол арқылы оның тілі жаттығады. Үй ішінде жаңылтпаштар, әдемі сөздер айтып отыру қажет деген кеңес берді Айжан.Ертеден келе жатқан түрлі ырымдарды жасағаннан гөрі арнайы мамандардың медициналық көмегіне жүгінген жөн. Өйткені, сөйлеу тікелей мидың қызметіне байланысты. Олай болса, баланың былдырлаған таза тілін тұншықтырып, үйде өзге тілде сөйлесіп, бұзып алмаңыз. &nbsp;Ару Елемесова

Қызылордада логопед маманына сұраныс артып келеді

Сырдарияда 8219 оқушы білім алады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әйтеке би кенттік мәдениет үйінде Ұлы Жеңіс күні мерекесі қарсаңында Соғыс және еңбек ардагері, КСРО қаржы саласының үздігі, Қазалы ауданының құрметті азаматы Көшімов Күнтуған Сағындықұлының туылғанына 100 жыл толуына орай «Желбіре, жеңіс жалауы» атты аудандық ән байқауы өткізілді. Байқау барысында 5 Кенттік кітапхана ұжымы «Жұртының жадындағы жарқын бейне» атты кітап көрмесін ұйымдастырды.Рухани-танымдық шара аясында Әйтеке би кентінің әкімі Қайрақбай Орынбасаров, Қазалы ауданының мәдениет және спорт бөлімі басшысының орынбасары Орысбек Жәмшитов жылы лебіз білдіріп, байқауды ашты. Бұдан әрі Күнтуған Сағындықұлының шәкірттері, көзін көрген қонақтар Аманов Ахметулла, Қазнагүл Бакенова, Ұлтуған Әбдібаева естеліктерімен бөлісті. Набира Күнтуғанқызы мен күйеу баласы Кемал Көпжасар ұйымдастырушыларға алғыс білдірді. Сонымен қатар, аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің бөлім меңгерушісі Мағрипа Елдесбай байқау кейіпкері туралы естелік ойын жеткізді.Күнтуған Сағындықұлы 1923 жылы Қазалы ауданы 2 Сарытоғай ауылдық кеңесінде дүниеге келген. 1941 жылы желтоқсан айында әскер қатарына шақырылып, Саратовтағы полктық мектепке жіберілген. 1942 жылдың наурыз айында бірінші Украина майданына соғысқа аттанған. Украина, Белоруссия, Венгрия, Польша, Австралия, Чехославакия елдерін азат ету майдандарына қатысқан. Бірінші рет жараланып, госпитальға түскен кезде бір ай емделіп өз полкіне келгенде «Ерлік үшін» медалі берілген, 1944 жылы тағы да ауыр жараланып, Краков қаласындағы госпитальда операция жасатып, аяғындағы оқты алдырған. 1945 жылы мүгедектігіне байланысты елге қайтарылған.Күнтуған Көшімов елге оралғаннан кейін қаржы саласында 38 жыл қызмет атқарып, «КСРО Қаржы саласының үздігі» төсбелгісінің иегері, 4 шақырылымдағы аудандық Кеңес депутаты болып сайланған. 2009 жылы Қазалы ауданының «Құрметті азаматы» атағын иеленген. Соғыс және еңбек ардагерін ұлықтауға арналған байқауға Әйтеке би кенті, Қазалы қаласы және ауылдық жерлерден 16-25 жас аралығындағы талапкерлер қатысып, соғыс тақырыбындағы әндерді орындады.Өнерпаздарды ҚР Мәдениет саласының үздігі, сазгер Арман Әуез, Мәдениет саласының ардагері, әнші Кенже-Әлі Асқар, Р.Бағланова атындағы Қазалы аудандық мәдениет Орталығының музыкалық жетекшісі, әнші Мұрат Әділов бағалады.Бас жүлдені Тасарық ауылынан келген Жансая Әмірбек жеңіп алды. Лақалылық Мағжан Темірханның өнері бірінші орынға лайық деп танылды. Ал кенттегі 266 мектеп-лицей атынан қатысқан Темірлан Теңізбай екінші орын иеленді.Үшінші орын арандылық Шынар Ақниет пен басықаралық Құралай Ералыға бұйырды.

Жұртының жадындағы жарқын бейне

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданының орталығы – Әйтеке би кентінің орталық алаңында 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күні мерекесіне арналған ауқымды шара өтті.&nbsp;Бірлігі берекелі, татулығы тұғырлы болған мерейлі мерекеде аудан әкімі Мұхтар Оразбаев, Қазалы халқына жылы лебізін білдірді.&nbsp;<blockquote>«Сан ғасырлар бұрын тағдырдың жазуымен қасиетті қазақ даласына түрлі ұлт өкілдері қоныс тепкен еді. Бүгінде олар жүзі басқа болғанымен жүрегі бір, тілі басқа болғанымен тілегі бір, арманы ортақ біртұтас халыққа айналды. Дана халқымыз «Алтау ала болса, ауыздағы кетеді. Төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деп бекер айтпаса керек. Расында татулықсыз, бірлік-берекесіз еткен еңбектің жемісі бекер болмақ. Бүгінгідей мерейлі мерекеде әр отбасыға мол бақыт, ашық аспан, бақ-береке тілеймін, – деген аудан басшысы сөзін қорытындылай келе ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық дамуына өзіндік үлес қосып жүрген бірқатар жандарға “Алғыс хат” табыстады.&nbsp;</blockquote>Бірлік пен татулық, тыныштық пен бейбітшілік күнінде дүйім жұрт әр ұлттың әні мен биіне, өнеріне қанық болып, концерттік бағдарламаның куәгері болды.&nbsp;Орталық алаңға ағылған көпшілік еліміздің амандығын, жұртымыздың тыныштығын, халықтың ауызбіршілігін тілеп, бір-біріне ізгі тілектерін жеткізді.&nbsp;Қазақстан халқының бірлігі күніндегі шара Қазалы қаласында да жалғасын тапты. Мұнда жиналғандарға түрлі ұлт өкілдерінің ұлттық тағамы сыйға тартылды. Сондай-ақ, мерекеге орай әннен шашу шашылып, бишілердің әр ұлттың биін билегені қала тұрғындарының көңілінен шықты.&nbsp;Ел басына күн туған қиын-қыстау заманда Қазалы жеріне түрлі ұлт өкілдері табан тіреп, киелі мекеннен пана тапты. Бір үйдің баласындай етене араласып, бір нанды бөлісіп жеді. Міне, соның нәтижесінде бүгінде жергілікті жерде 11 этнос өкілдері ауызбіршілікте болып, тату-тәтті ғұмыр кешіп жатыр. &nbsp;Олар ауданның әлеуметтік, шаруашылық пен өндіріс салаларында татулықпен еңбек етіп, аймақ экономикасының өркендеуіне зор үлес қосуда.Айта кетейік, шара соңында татулық пен бірліктің символы болған ақ көгершіндер ұшырылды.

Қазалыда 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күні аталып өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазалы ауданында жастар арасындағы құқық бұзушылық пен топтық төбелестің алдын алу мақсатында түрлі шаралар қолға алынып келеді. Бүгін соның жалғасы Әйтеке би кенттік мәдениет үйінде жалғасын тапты.Қазалы аудандық қоғамдық даму бөлімінің «Жастар ресурстық орталығының» ұйымдастыруымен өткен «Мен сарбазбын» атты әскери жиында аудан әкімінің орынбасары Дәурен Тілеумбетов сөз алып, Отан алдындағы борышын өтеу әрбір жастың парызы екенін еске салды.Жиынды жүргізіп отырған «Жастар ресурстық орталығының» директоры Нұрбек Ақпанбетов келесі сөзді Қазалы аудандық қорғаныс істер жөніндегі бөлім бастығы Нұрлан Құрманғалиұлына берді. Мұнан бөлек, басқосудаға келген өскіндер ауған соғысының ардагері Күмісбай Серікбайұлы мен тәжік-ауған соғысының ардагері Руслан Әбдусаттарұлына өз сауалдарын қойып, пікір алмасты.Кездесу барысында аудан әкімінің орынбасары Дәурен Оңғарбайұлы әскерден келгеніне 1 ай болған жас сарбаз Ақниет Жылқайдар мен Қуантқан Мырзағалимен тілдесіп, сарбаздар өздерінің әскердегі қызықты сәттерімен бөлісті.Айта кеткен жөн, тағылымы мол шарада 10-ға жуық жасөспірім өзінің әскерге деген ынтасы ашылып, Отан алдындағы борышын өтеуге асығатынын айтты.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары